# Dziennik Urzędowy L 332/2020

| | ISSN 1977-0766 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | L 332 |
| | |
| Wydanie polskie | Legislacja | Rocznik 6312 października 2020 |

ISSN 1977-0766

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

L 332

Wydanie polskie

Legislacja

Rocznik 6312 października 2020

---

| Spis treści | | II   Akty o charakterze nieustawodawczym | Strona |
| --- | --- | --- | --- |
| | | DECYZJE |
| | * | Decyzja Komisji (UE) 2020/1411 z dnia 2 marca 2020 r. w sprawie pomocy państwa nr C 64/99 (ex NN 68/99) wdrożonej przez Włochy na rzecz przedsiębiorstw żeglugowych Adriatica, Caremar, Siremar, Saremar i Toremar (Grupa Tirrenia)
  (notyfikowana jako dokument nr C(2020) 1108)

   (
  1
  ) | 1 |
| | * | Decyzja Komisji (UE) 2020/1412 z dnia 2 marca 2020 r. w sprawie środków SA.32014, SA.32015, SA.32016 (11/C) (ex 11/NN) wdrożonych przez Włochy na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia di Navigazione i jego nabywcy, przedsiębiorstwa Compagnia Italiana di Navigazione
  (notyfikowana jako dokument nr C(2020) 1110)

   (
  1
  ) | 45 |

Spis treści

II   Akty o charakterze nieustawodawczym

Strona

DECYZJE

*

Decyzja Komisji (UE) 2020/1411 z dnia 2 marca 2020 r. w sprawie pomocy państwa nr C 64/99 (ex NN 68/99) wdrożonej przez Włochy na rzecz przedsiębiorstw żeglugowych Adriatica, Caremar, Siremar, Saremar i Toremar (Grupa Tirrenia)
  (notyfikowana jako dokument nr C(2020) 1108)

   (
  1
  )

(notyfikowana jako dokument nr C(2020) 1108)

1

1

*

Decyzja Komisji (UE) 2020/1412 z dnia 2 marca 2020 r. w sprawie środków SA.32014, SA.32015, SA.32016 (11/C) (ex 11/NN) wdrożonych przez Włochy na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia di Navigazione i jego nabywcy, przedsiębiorstwa Compagnia Italiana di Navigazione
  (notyfikowana jako dokument nr C(2020) 1110)

   (
  1
  )

(notyfikowana jako dokument nr C(2020) 1110)

1

45

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Tekst mający znaczenie dla EOG. |

---

(1)   Tekst mający znaczenie dla EOG.

1

| PL | Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.
  Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną. |
| --- | --- |

PL

Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.

Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną.

---

II Akty o charakterze nieustawodawczym

DECYZJE

| 12.10.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 332/1 |
| --- | --- | --- | --- |

12.10.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 332/1

---

DECYZJA KOMISJI (UE) 2020/1411

z dnia 2 marca 2020 r.

w sprawie pomocy państwa nr C 64/99 (ex NN 68/99) wdrożonej przez Włochy na rzecz przedsiębiorstw żeglugowych Adriatica, Caremar, Siremar, Saremar i Toremar (Grupa Tirrenia)

(notyfikowana jako dokument nr C(2020) 1108)

(Jedynie tekst w języku włoskim jest autentyczny)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy,

uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),

po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag (1) zgodnie z przywołanymi powyżej artykułami i uwzględniając otrzymane odpowiedzi,

a także mając na uwadze, co następuje:

1.   PROCEDURA

PROCEDURA

1.1.   Decyzja Komisji 2005/163/WE

Decyzja Komisji 2005/163/WE

| (1) | W związku z licznymi skargami Komisja podjęła w 1999 r. decyzję o wszczęciu postępowania określonego w art. 108 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) w sprawie pomocy wypłaconej sześciu przedsiębiorstwom byłej Grupy Tirrenia, a dokładnie Tirrenia di Navigazione S.p.A. („Tirrenia”), Adriatica di Navigazione S.p.A. („Adriatica”), Caremar – Campania Regionale Maritima S.p.A. („Caremar”), Saremar – Sardegna Regionale Marittima S.p.A („Saremar”), Toremar – Toscana Regionale Marittima S.p.A. („Toremar”) and Siremar – Sicilia Regionale Marittima S.p.A. („Siremar”). Przedsiębiorstwa te kontrolowała wówczas spółka publiczna Finmare posiadająca kapitał zakładowy przedsiębiorstwa Tirrenia, które z kolei było właścicielem przedsiębiorstw regionalnych Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar i Toremar. |
| --- | --- |

(1)

W związku z licznymi skargami Komisja podjęła w 1999 r. decyzję o wszczęciu postępowania określonego w art. 108 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) w sprawie pomocy wypłaconej sześciu przedsiębiorstwom byłej Grupy Tirrenia, a dokładnie Tirrenia di Navigazione S.p.A. („Tirrenia”), Adriatica di Navigazione S.p.A. („Adriatica”), Caremar – Campania Regionale Maritima S.p.A. („Caremar”), Saremar – Sardegna Regionale Marittima S.p.A („Saremar”), Toremar – Toscana Regionale Marittima S.p.A. („Toremar”) and Siremar – Sicilia Regionale Marittima S.p.A. („Siremar”). Przedsiębiorstwa te kontrolowała wówczas spółka publiczna Finmare posiadająca kapitał zakładowy przedsiębiorstwa Tirrenia, które z kolei było właścicielem przedsiębiorstw regionalnych Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar i Toremar.

| (2) | Pomoc miała postać dotacji wypłacanych bezpośrednio każdemu z przedsiębiorstw należących do grupy w celu wsparcia usług transportu morskiego świadczonych przez te podmioty na podstawie sześciu umów o świadczenie usług publicznych zawartych z państwem włoskim w 1991 r. („umowy wstępne”). Celem umów wstępnych było zapewnienie świadczenia usług transportu morskiego obejmujących w przeważającej mierze połączenia między częścią kontynentalną Włoch a Sycylią, Sardynią i innymi mniejszymi wyspami należącymi do Włoch. |
| --- | --- |

(2)

Pomoc miała postać dotacji wypłacanych bezpośrednio każdemu z przedsiębiorstw należących do grupy w celu wsparcia usług transportu morskiego świadczonych przez te podmioty na podstawie sześciu umów o świadczenie usług publicznych zawartych z państwem włoskim w 1991 r. („umowy wstępne”). Celem umów wstępnych było zapewnienie świadczenia usług transportu morskiego obejmujących w przeważającej mierze połączenia między częścią kontynentalną Włoch a Sycylią, Sardynią i innymi mniejszymi wyspami należącymi do Włoch.

| (3) | Pismem z dnia 6 sierpnia 1999 r. Komisja powiadomiła Włochy o swojej decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego („decyzja o wszczęciu postępowania”). Pismem z dnia 28 września 1999 r. władze włoskie przedstawiły swoje uwagi dotyczące przedmiotowej decyzji o wszczęciu postępowania. |
| --- | --- |

(3)

Pismem z dnia 6 sierpnia 1999 r. Komisja powiadomiła Włochy o swojej decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego („decyzja o wszczęciu postępowania”). Pismem z dnia 28 września 1999 r. władze włoskie przedstawiły swoje uwagi dotyczące przedmiotowej decyzji o wszczęciu postępowania.

| (4) | Po opublikowaniu decyzji o wszczęciu postępowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (2) kilka podmiotów prywatnych przekazało Komisji swoje uwagi. Uwagi te zostały z kolei przekazane władzom włoskim, aby mogły się do nich ustosunkować. |
| --- | --- |

(4)

Po opublikowaniu decyzji o wszczęciu postępowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (2) kilka podmiotów prywatnych przekazało Komisji swoje uwagi. Uwagi te zostały z kolei przekazane władzom włoskim, aby mogły się do nich ustosunkować.

Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

2

| (5) | W dniu 18 października 1999 r. Włochy wniosły do Trybunału Sprawiedliwości skargę o stwierdzenie nieważności decyzji o wszczęciu postępowania w części dotyczącej nakazu zawieszenia wypłat pomocy. Sprawę zarejestrowano pod numerem C-400/99. Ponadto w dniu 19 października 1999 r. przedsiębiorstwa Tirrenia, Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar i Toremar wniosły do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności całej decyzji o wszczęciu postępowania na podstawie art. 230 ust. 4 Traktatu WE [obecnie art. 263 ust. 4 TFUE]. Wniosek zarejestrowano pod numerem T-246/99. |
| --- | --- |

(5)

W dniu 18 października 1999 r. Włochy wniosły do Trybunału Sprawiedliwości skargę o stwierdzenie nieważności decyzji o wszczęciu postępowania w części dotyczącej nakazu zawieszenia wypłat pomocy. Sprawę zarejestrowano pod numerem C-400/99. Ponadto w dniu 19 października 1999 r. przedsiębiorstwa Tirrenia, Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar i Toremar wniosły do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności całej decyzji o wszczęciu postępowania na podstawie art. 230 ust. 4 Traktatu WE [obecnie art. 263 ust. 4 TFUE]. Wniosek zarejestrowano pod numerem T-246/99.

| (6) | W wyroku w sprawie C-400/99 z dnia 10 maja 2005 r. Trybunał Sprawiedliwości stwierdził nieważność decyzji o wszczęciu postępowania „w zakresie, w jakim pociąga ona za sobą zawieszenie systemu pomocy o charakterze fiskalnym, z którego grupa Tirrenia korzystała przy zaopatrywaniu należących do niej statków w paliwa i smary” do momentu doręczenia władzom włoskim decyzji o zakończeniu postępowania w sprawie przedsiębiorstwa, którego pomoc dotyczy (3). W odniesieniu do pozostałej części decyzji wniosek oddalono. |
| --- | --- |

(6)

W wyroku w sprawie C-400/99 z dnia 10 maja 2005 r. Trybunał Sprawiedliwości stwierdził nieważność decyzji o wszczęciu postępowania „w zakresie, w jakim pociąga ona za sobą zawieszenie systemu pomocy o charakterze fiskalnym, z którego grupa Tirrenia korzystała przy zaopatrywaniu należących do niej statków w paliwa i smary” do momentu doręczenia władzom włoskim decyzji o zakończeniu postępowania w sprawie przedsiębiorstwa, którego pomoc dotyczy (3). W odniesieniu do pozostałej części decyzji wniosek oddalono.

3

| (7) | W wyroku w sprawie T-246/99 (4) z dnia 20 czerwca 2007 r. Sąd odrzucił wniosek o stwierdzenie nieważności całej decyzji o wszczęciu postępowania złożony przez przedsiębiorstwa Tirrenia oraz Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar i Toremar. |
| --- | --- |

(7)

W wyroku w sprawie T-246/99 (4) z dnia 20 czerwca 2007 r. Sąd odrzucił wniosek o stwierdzenie nieważności całej decyzji o wszczęciu postępowania złożony przez przedsiębiorstwa Tirrenia oraz Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar i Toremar.

4

| (8) | Na etapie postępowania wyjaśniającego władze włoskie zwróciły się o podzielenie sprawy dotyczącej Grupy Tirrenia, aby można było w pierwszej kolejności wydać ostateczną decyzję w sprawie przedsiębiorstwa Tirrenia. Wniosek taki wiązał się z zamiarem przystąpienia przez władze włoskie do prywatyzacji grupy, poczynając od przedsiębiorstwa Tirrenia, oraz zamiarem przyspieszenia tego procesu w odniesieniu do tego przedsiębiorstwa. |
| --- | --- |

(8)

Na etapie postępowania wyjaśniającego władze włoskie zwróciły się o podzielenie sprawy dotyczącej Grupy Tirrenia, aby można było w pierwszej kolejności wydać ostateczną decyzję w sprawie przedsiębiorstwa Tirrenia. Wniosek taki wiązał się z zamiarem przystąpienia przez władze włoskie do prywatyzacji grupy, poczynając od przedsiębiorstwa Tirrenia, oraz zamiarem przyspieszenia tego procesu w odniesieniu do tego przedsiębiorstwa.

| (9) | W sprawie złożonego wniosku Komisja stwierdziła, że przedsiębiorstwo Tirrenia pełniło w ramach Grupy rolę wiodącą w zakresie wytyczania jej strategii finansowej i handlowej, ale ówczesne sześć przedsiębiorstw należących do Grupy było samodzielnymi podmiotami prawnymi i działało na zróżnicowanych pod względem geograficznym segmentach rynku, podlegając konkurencji o zmiennym natężeniu w postaci zarówno prywatnych podmiotów krajowych, jak i podmiotów mających siedziby w innych państwach członkowskich. Komisja stwierdziła również, że wysokość dotacji wypłaconych przez władze włoskie w ramach realizacji umów wstępnych, o których mowa w motywie 2, została ustalona w taki sposób, aby pokryć stratę z działalności operacyjnej netto poniesioną w odniesieniu do połączeń obsługiwanych przez każde z wymienionych przedsiębiorstw, a środki wypłacono im bezpośrednio, bez pośrednictwa przedsiębiorstwa Tirrenia. Ponadto pozostałe elementy środków pomocy stanowiących przedmiot wszczętej procedury – pomoc na rzecz inwestycji oraz pomoc o charakterze fiskalnym – wymagają osobnej analizy w przypadku każdego z przedsiębiorstw należących do Grupy. Mając powyższe na względzie, Komisja uznała, że może przychylić się do wniosku władz włoskich, i decyzją 2001/851/WE (5) zamknęła postępowanie w odniesieniu do pomocy przyznanej przedsiębiorstwu Tirrenia („decyzja z 2001 r.”). |
| --- | --- |

(9)

W sprawie złożonego wniosku Komisja stwierdziła, że przedsiębiorstwo Tirrenia pełniło w ramach Grupy rolę wiodącą w zakresie wytyczania jej strategii finansowej i handlowej, ale ówczesne sześć przedsiębiorstw należących do Grupy było samodzielnymi podmiotami prawnymi i działało na zróżnicowanych pod względem geograficznym segmentach rynku, podlegając konkurencji o zmiennym natężeniu w postaci zarówno prywatnych podmiotów krajowych, jak i podmiotów mających siedziby w innych państwach członkowskich. Komisja stwierdziła również, że wysokość dotacji wypłaconych przez władze włoskie w ramach realizacji umów wstępnych, o których mowa w motywie 2, została ustalona w taki sposób, aby pokryć stratę z działalności operacyjnej netto poniesioną w odniesieniu do połączeń obsługiwanych przez każde z wymienionych przedsiębiorstw, a środki wypłacono im bezpośrednio, bez pośrednictwa przedsiębiorstwa Tirrenia. Ponadto pozostałe elementy środków pomocy stanowiących przedmiot wszczętej procedury – pomoc na rzecz inwestycji oraz pomoc o charakterze fiskalnym – wymagają osobnej analizy w przypadku każdego z przedsiębiorstw należących do Grupy. Mając powyższe na względzie, Komisja uznała, że może przychylić się do wniosku władz włoskich, i decyzją 2001/851/WE (5) zamknęła postępowanie w odniesieniu do pomocy przyznanej przedsiębiorstwu Tirrenia („decyzja z 2001 r.”).

5

| (10) | Postępowanie pozostało otwarte w odniesieniu do pomocy przyznanej przez Włochy pozostałym pięciu przedsiębiorstwom należącym do Grupy Tirrenia (tj. Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar i Toremar – „przedsiębiorstwa regionalne”). W trakcie różnych spotkań dwustronnych zorganizowanych w latach 2001–2003 władze włoskie przekazały informacje na temat każdego z obsługiwanych przez te przedsiębiorstwa połączeń dotyczące specyfiki przedmiotowych rynków, dynamiki przewozów, ewentualnej konkurencji w postaci podmiotów prywatnych, jak również zmian poziomu pomocy publicznej przyznanej poszczególnym przedsiębiorstwom. |
| --- | --- |

(10)

Postępowanie pozostało otwarte w odniesieniu do pomocy przyznanej przez Włochy pozostałym pięciu przedsiębiorstwom należącym do Grupy Tirrenia (tj. Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar i Toremar – „przedsiębiorstwa regionalne”). W trakcie różnych spotkań dwustronnych zorganizowanych w latach 2001–2003 władze włoskie przekazały informacje na temat każdego z obsługiwanych przez te przedsiębiorstwa połączeń dotyczące specyfiki przedmiotowych rynków, dynamiki przewozów, ewentualnej konkurencji w postaci podmiotów prywatnych, jak również zmian poziomu pomocy publicznej przyznanej poszczególnym przedsiębiorstwom.

| (11) | Ponadto niektórzy skarżący, w szczególności podmioty prywatne prowadzące działalność konkurencyjną w stosunku do przedsiębiorstwa Caremar w rejonie Zatoki Neapolitańskiej w styczniu, lutym i wrześniu 2003 r. przekazały Komisji informacje uzupełniające zawierające nowe dane do celów uwzględnienia w postępowaniu wyjaśniającym. Władze włoskie zostały wezwane do przedstawienia swoich uwag dotyczących tych dodatkowych kwestii. W dniu 20 października 2003 r. odbyło się spotkanie dwustronne, w wyniku którego władze włoskie podjęły pewne zobowiązania w odniesieniu do niektórych połączeń szybkich realizowanych przez Caremar w rejonie Zatoki Neapolitańskiej. Zobowiązania te sformalizowano w piśmie z dnia 29 października 2003 r., które wpłynęło do Komisji w dniu 31 października 2003 r., a następnie potwierdzono w piśmie z dnia 17 lutego 2004 r. W odniesieniu do spółki Adriatica władze włoskie przekazały Komisji informacje uzupełniające w faksie z dnia 23 lutego 2004 r. |
| --- | --- |

(11)

Ponadto niektórzy skarżący, w szczególności podmioty prywatne prowadzące działalność konkurencyjną w stosunku do przedsiębiorstwa Caremar w rejonie Zatoki Neapolitańskiej w styczniu, lutym i wrześniu 2003 r. przekazały Komisji informacje uzupełniające zawierające nowe dane do celów uwzględnienia w postępowaniu wyjaśniającym. Władze włoskie zostały wezwane do przedstawienia swoich uwag dotyczących tych dodatkowych kwestii. W dniu 20 października 2003 r. odbyło się spotkanie dwustronne, w wyniku którego władze włoskie podjęły pewne zobowiązania w odniesieniu do niektórych połączeń szybkich realizowanych przez Caremar w rejonie Zatoki Neapolitańskiej. Zobowiązania te sformalizowano w piśmie z dnia 29 października 2003 r., które wpłynęło do Komisji w dniu 31 października 2003 r., a następnie potwierdzono w piśmie z dnia 17 lutego 2004 r. W odniesieniu do spółki Adriatica władze włoskie przekazały Komisji informacje uzupełniające w faksie z dnia 23 lutego 2004 r.

| (12) | Ostatecznie w decyzji 2005/163/WE (6) („decyzja z 2005 r.”) Komisja uznała rekompensatę przyznaną przez Włochy przedsiębiorstwom regionalnym za częściowo zgodną rynkiem wewnętrznym, częściowo zgodną z rynkiem wewnętrznym pod warunkiem przestrzegania przez władze włoskie niektórych zobowiązań oraz częściowo niezgodną z rynkiem wewnętrznym. Komisja nakazała odzyskanie części pomocy, którą uznano za niezgodną z rynkiem wewnętrznym. |
| --- | --- |

(12)

Ostatecznie w decyzji 2005/163/WE (6) („decyzja z 2005 r.”) Komisja uznała rekompensatę przyznaną przez Włochy przedsiębiorstwom regionalnym za częściowo zgodną rynkiem wewnętrznym, częściowo zgodną z rynkiem wewnętrznym pod warunkiem przestrzegania przez władze włoskie niektórych zobowiązań oraz częściowo niezgodną z rynkiem wewnętrznym. Komisja nakazała odzyskanie części pomocy, którą uznano za niezgodną z rynkiem wewnętrznym.

6

| (13) | W szczególności art. 1, 2, 3, 4 i 5 decyzji z 2005 r. stanowi:






  — | „Artykuł 1
  Z zastrzeżeniem postanowień ust. 2, pomoc wypłacona przez Włochy na rzecz Adriatica od dnia 1 stycznia 1992 r., stanowiąca odszkodowanie z tytułu świadczenia usług publicznych jest zgodna ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 86 ust. 2 Traktatu.
  Nie jest zgodna ze wspólnym rynkiem pomoc wypłacona spółce Adriatica za okres styczeń 1992 r. – lipiec 1994 r. w odniesieniu do połączenia Brindisi/Corfù/Igoumenitsa/Patrasso.
  Włochy podejmą wszystkie konieczne kroki w celu windykacji od spółki Adriatica pomocy, o której mowa w ust. 2, wypłaconej bezprawnie.
  Windykacja zostanie przeprowadzona bezzwłocznie, zgodnie z procedurami przewidzianymi w prawie krajowym, pod warunkiem że przewidują one bezzwłoczne i skuteczne wykonanie niniejszej decyzji.
  Pomoc podlegająca windykacji obejmuje odsetki naliczone od dnia, w którym pomoc została przyznana beneficjentowi do daty jej windykacji. Odsetki naliczane są według stopy referencyjnej stosowanej do obliczenia ekwiwalentu dotacji w przypadku pomocy na szczeblu regionalnym, metodą złożoną, zgodnie z komunikatem Komisji dotyczącym stóp procentowych mających zastosowanie do windykacji bezprawnie przyznanej pomocy.
  Od dnia 1 stycznia 2004 r. dla całej działalności w służbie publicznej wynikającej z obowiązków nałożonych przez Włochy na spółkę Adriatica prowadzone będą oddzielne księgi rachunkowe dla każdego obsługiwanego połączenia. |
| --- | --- | --- |

(13)

W szczególności art. 1, 2, 3, 4 i 5 decyzji z 2005 r. stanowi:

—

„Artykuł 1

Z zastrzeżeniem postanowień ust. 2, pomoc wypłacona przez Włochy na rzecz Adriatica od dnia 1 stycznia 1992 r., stanowiąca odszkodowanie z tytułu świadczenia usług publicznych jest zgodna ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 86 ust. 2 Traktatu.

Nie jest zgodna ze wspólnym rynkiem pomoc wypłacona spółce Adriatica za okres styczeń 1992 r. – lipiec 1994 r. w odniesieniu do połączenia Brindisi/Corfù/Igoumenitsa/Patrasso.

Włochy podejmą wszystkie konieczne kroki w celu windykacji od spółki Adriatica pomocy, o której mowa w ust. 2, wypłaconej bezprawnie.

Windykacja zostanie przeprowadzona bezzwłocznie, zgodnie z procedurami przewidzianymi w prawie krajowym, pod warunkiem że przewidują one bezzwłoczne i skuteczne wykonanie niniejszej decyzji.

Pomoc podlegająca windykacji obejmuje odsetki naliczone od dnia, w którym pomoc została przyznana beneficjentowi do daty jej windykacji. Odsetki naliczane są według stopy referencyjnej stosowanej do obliczenia ekwiwalentu dotacji w przypadku pomocy na szczeblu regionalnym, metodą złożoną, zgodnie z komunikatem Komisji dotyczącym stóp procentowych mających zastosowanie do windykacji bezprawnie przyznanej pomocy.

Od dnia 1 stycznia 2004 r. dla całej działalności w służbie publicznej wynikającej z obowiązków nałożonych przez Włochy na spółkę Adriatica prowadzone będą oddzielne księgi rachunkowe dla każdego obsługiwanego połączenia.

| — | Artykuł 2
  Pomoc wypłacona przez Włochy od dnia 1 czerwca 1992 r. na rzecz spółek Siremar, Saremar i Toremar, tytułem odszkodowania za świadczenie usług publicznych, jest zgodna ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 86, ust. 2 Traktatu.
  Od dnia 1 stycznia 2004 r. dla całej działalności w służbie publicznej wynikającej z obowiązków nałożonych przez Włochy na spółki Siremar, Saremar i Toremar prowadzone będą oddzielne księgi rachunkowe dla każdego obsługiwanego połączenia. |
| --- | --- |

—

Artykuł 2

Pomoc wypłacona przez Włochy od dnia 1 czerwca 1992 r. na rzecz spółek Siremar, Saremar i Toremar, tytułem odszkodowania za świadczenie usług publicznych, jest zgodna ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 86, ust. 2 Traktatu.

Od dnia 1 stycznia 2004 r. dla całej działalności w służbie publicznej wynikającej z obowiązków nałożonych przez Włochy na spółki Siremar, Saremar i Toremar prowadzone będą oddzielne księgi rachunkowe dla każdego obsługiwanego połączenia.

| — | Artykuł 3
  Pomoc wypłacona przez Włochy od dnia 1 stycznia 1992 r. na rzecz spółki Caremar tytułem odszkodowania za świadczenie usług publicznych, jest zgodna ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 86 ust. 2 Traktatu.
  W nieprzekraczalnym terminie do dnia 1 września 2004 r., Włochy zobowiązują się do:






  a) | zawieszenia wypłat pomocy na rzecz spółki Caremar z tytułu świadczenia regularnych usług w segmencie szybkich przewozów osób na linii »Neapol–Kapri«; |
| --- | --- | --- |

—

Artykuł 3

Pomoc wypłacona przez Włochy od dnia 1 stycznia 1992 r. na rzecz spółki Caremar tytułem odszkodowania za świadczenie usług publicznych, jest zgodna ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 86 ust. 2 Traktatu.

W nieprzekraczalnym terminie do dnia 1 września 2004 r., Włochy zobowiązują się do:

a)

zawieszenia wypłat pomocy na rzecz spółki Caremar z tytułu świadczenia regularnych usług w segmencie szybkich przewozów osób na linii »Neapol–Kapri«;

| b) | ograniczenia, pod względem liczby oferowanych miejsc, skali regularnych usług w segmencie szybkich przewozów osób na linii »Neapol–Procida–Ischia« z 1 142 260 do 633 200 miejsc w okresie zimowym i z 683 200 do 520 400 miejsc w okresie letnim; |
| --- | --- |

b)

ograniczenia, pod względem liczby oferowanych miejsc, skali regularnych usług w segmencie szybkich przewozów osób na linii »Neapol–Procida–Ischia« z 1 142 260 do 633 200 miejsc w okresie zimowym i z 683 200 do 520 400 miejsc w okresie letnim;

| c) | ograniczenia pomocy wypłacanej na rzecz spółki Caremar z tytułu świadczenia regularnych usług w segmencie szybkich przewozów osób na linii »Neapol–Procida–Ischia« do pokrycia deficytu netto odnotowanego na realizacji przedmiotowych usług; |
| --- | --- |

c)

ograniczenia pomocy wypłacanej na rzecz spółki Caremar z tytułu świadczenia regularnych usług w segmencie szybkich przewozów osób na linii »Neapol–Procida–Ischia« do pokrycia deficytu netto odnotowanego na realizacji przedmiotowych usług;

| d) | prowadzenia oddzielnych ksiąg rachunkowych dla poszczególnych obsługiwanych linii, w ramach działalności spółki Caremar w służbie publicznej. |
| --- | --- |

d)

prowadzenia oddzielnych ksiąg rachunkowych dla poszczególnych obsługiwanych linii, w ramach działalności spółki Caremar w służbie publicznej.

| — | Artykuł 4
  Zobowiązania dotyczące ograniczenia przepustowości, o których mowa w art. 3 zostały przyjęte w dekrecie interministerialnym w sprawie dostosowania planu pięcioletniego dla przedsiębiorstw regionalnych na lata 2005–2008. |
| --- | --- |

—

Artykuł 4

Zobowiązania dotyczące ograniczenia przepustowości, o których mowa w art. 3 zostały przyjęte w dekrecie interministerialnym w sprawie dostosowania planu pięcioletniego dla przedsiębiorstw regionalnych na lata 2005–2008.

| — | Artykuł 5
  Wszelkie zmiany długotrwałe, częściowe lub kompleksowe dotyczące poziomu usług świadczonych przez Adriatica, Siremar, Saremar, Toremar i Caremar, które pociągałyby za sobą zwiększenie pomocy, wymagają uprzedniej notyfikacji Komisji”. |
| --- | --- |

—

Artykuł 5

Wszelkie zmiany długotrwałe, częściowe lub kompleksowe dotyczące poziomu usług świadczonych przez Adriatica, Siremar, Saremar, Toremar i Caremar, które pociągałyby za sobą zwiększenie pomocy, wymagają uprzedniej notyfikacji Komisji”.

1.2.   Wyrok Sądu stwierdzający nieważność decyzji z 2005 r.

Wyrok Sądu stwierdzający nieważność decyzji z 2005 r.

| (14) | Trzy skargi dotyczące decyzji z 2005 r. zostały wniesione do Sądu przez, odpowiednio, (i) przedsiębiorstwo Tirrenia, które w 2004 r. przejęło bieżącą działalność przedsiębiorstwa Adriatica (sprawa T-265/04); (ii) Caremar, Saremar, Siremar i Toremar (sprawa T-292/04); oraz (iii) konkurenta, przedsiębiorstwo Navigazione Libera del Golfo S.p.A. (sprawa T-504/04). |
| --- | --- |

(14)

Trzy skargi dotyczące decyzji z 2005 r. zostały wniesione do Sądu przez, odpowiednio, (i) przedsiębiorstwo Tirrenia, które w 2004 r. przejęło bieżącą działalność przedsiębiorstwa Adriatica (sprawa T-265/04); (ii) Caremar, Saremar, Siremar i Toremar (sprawa T-292/04); oraz (iii) konkurenta, przedsiębiorstwo Navigazione Libera del Golfo S.p.A. (sprawa T-504/04).

| (15) | W wyroku z dnia 4 marca 2009 r. w sprawach połączonych T-265/04, T-292/04 i T-504/04 („wyrok z 2009 r.”) (7) Sąd uznał decyzję z 2005 r. za nieważną. |
| --- | --- |

(15)

W wyroku z dnia 4 marca 2009 r. w sprawach połączonych T-265/04, T-292/04 i T-504/04 („wyrok z 2009 r.”) (7) Sąd uznał decyzję z 2005 r. za nieważną.

7

| (16) | W szczególności Sąd orzekł, że Komisja nie przedstawiła wystarczających powodów pozwalających zakwalifikować pomoc jako nową, a nie istniejącą, jak twierdzą skarżący. W szczególności uznał, że Komisja nie uzasadniła odpowiednio powodu, dla którego uznała, że pomocy nie przyznano przed wejściem w życie Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej we Włoszech, ponieważ władze włoskie w trakcie postępowania twierdziły, że przedmiotowa pomoc opiera się na przepisach dekretów królewskich przyjętych w 1936 r. Ponadto Sąd uznał, że Komisja nie odniosła się w wystarczającym stopniu do zarzutów władz włoskich wysuniętych w trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego, w związku z czym późniejsze zmiany odpowiednich ram prawnych doprowadziły wyłącznie do zmniejszenia ogólnej kwoty pomocy (8). |
| --- | --- |

(16)

W szczególności Sąd orzekł, że Komisja nie przedstawiła wystarczających powodów pozwalających zakwalifikować pomoc jako nową, a nie istniejącą, jak twierdzą skarżący. W szczególności uznał, że Komisja nie uzasadniła odpowiednio powodu, dla którego uznała, że pomocy nie przyznano przed wejściem w życie Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej we Włoszech, ponieważ władze włoskie w trakcie postępowania twierdziły, że przedmiotowa pomoc opiera się na przepisach dekretów królewskich przyjętych w 1936 r. Ponadto Sąd uznał, że Komisja nie odniosła się w wystarczającym stopniu do zarzutów władz włoskich wysuniętych w trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego, w związku z czym późniejsze zmiany odpowiednich ram prawnych doprowadziły wyłącznie do zmniejszenia ogólnej kwoty pomocy (8).

8

| (17) | Po drugie Sąd orzekł, że Komisja nie zastosowała art. 4 ust. 3 rozporządzania Rady (EWG) nr 3577/92 (9) („rozporządzenie w sprawie kabotażu morskiego”), który stanowi, że istniejące zamówienia publiczne na usługi mogą pozostawać w mocy aż do czasu wygaśnięcia danej umowy. Sąd uznał, że rekompensata wypłacona przedsiębiorstwom regionalnym należącym do Grupy Tirrenia na podstawie umów wstępnych dotyczących obsługi połączeń kabotażowych stanowiła istniejącą pomoc, ponieważ Komisja stwierdziła już, że rekompensata nie przekracza kwoty niezbędnej do sfinansowania obowiązków świadczenia usług publicznych (10). |
| --- | --- |

(17)

Po drugie Sąd orzekł, że Komisja nie zastosowała art. 4 ust. 3 rozporządzania Rady (EWG) nr 3577/92 (9) („rozporządzenie w sprawie kabotażu morskiego”), który stanowi, że istniejące zamówienia publiczne na usługi mogą pozostawać w mocy aż do czasu wygaśnięcia danej umowy. Sąd uznał, że rekompensata wypłacona przedsiębiorstwom regionalnym należącym do Grupy Tirrenia na podstawie umów wstępnych dotyczących obsługi połączeń kabotażowych stanowiła istniejącą pomoc, ponieważ Komisja stwierdziła już, że rekompensata nie przekracza kwoty niezbędnej do sfinansowania obowiązków świadczenia usług publicznych (10).

9

10

1.3.   Procedura po stwierdzeniu nieważności decyzji z 2005 r.

Procedura po stwierdzeniu nieważności decyzji z 2005 r.

| (18) | Pismem z dnia 7 kwietnia 2010 r. Komisja wezwała władze włoskie do przedstawienia uwag na temat stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r. i wszystkich informacji niezbędnych do przeprowadzenia wyczerpującej oceny przedmiotowych środków. W szczególności Komisja zwróciła się do władz włoskich o przedstawienie (i) wyjaśnień dotyczących obsługi połączeń międzynarodowych przez przedsiębiorstwa Adriatica i Saremar, a mianowicie okresu ich obsługi, aktu prawnego określającego obowiązki świadczenia usług publicznych oraz specyfiki tych usług: rozkładu, zdolności przewozowej, częstotliwości, rodzaju statków, jak również wszelkich późniejszych zmian w zakresie obowiązków świadczenia usług publicznych; oraz (ii) opisu mechanizmu rekompensaty oraz wszelkich późniejszych zmian w sposobie obliczania wysokości rekompensaty i zwrotu z zainwestowanego kapitału, a także wpływu tych zmian na wysokość rekompensaty. |
| --- | --- |

(18)

Pismem z dnia 7 kwietnia 2010 r. Komisja wezwała władze włoskie do przedstawienia uwag na temat stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r. i wszystkich informacji niezbędnych do przeprowadzenia wyczerpującej oceny przedmiotowych środków. W szczególności Komisja zwróciła się do władz włoskich o przedstawienie (i) wyjaśnień dotyczących obsługi połączeń międzynarodowych przez przedsiębiorstwa Adriatica i Saremar, a mianowicie okresu ich obsługi, aktu prawnego określającego obowiązki świadczenia usług publicznych oraz specyfiki tych usług: rozkładu, zdolności przewozowej, częstotliwości, rodzaju statków, jak również wszelkich późniejszych zmian w zakresie obowiązków świadczenia usług publicznych; oraz (ii) opisu mechanizmu rekompensaty oraz wszelkich późniejszych zmian w sposobie obliczania wysokości rekompensaty i zwrotu z zainwestowanego kapitału, a także wpływu tych zmian na wysokość rekompensaty.

| (19) | Tego samego dnia o przedstawienie uwag w tym względzie Komisja zwróciła się również do zainteresowanych stron postępowania, w wyniku którego przyjęto decyzję z 2005 r. Komisja otrzymała tylko uwagi od beneficjentów środków będących przedmiotem decyzji z 2005 r. Uwagi te przekazano władzom włoskim, aby mogły się do nich ustosunkować. |
| --- | --- |

(19)

Tego samego dnia o przedstawienie uwag w tym względzie Komisja zwróciła się również do zainteresowanych stron postępowania, w wyniku którego przyjęto decyzję z 2005 r. Komisja otrzymała tylko uwagi od beneficjentów środków będących przedmiotem decyzji z 2005 r. Uwagi te przekazano władzom włoskim, aby mogły się do nich ustosunkować.

| (20) | Ponieważ władze włoskie nie odpowiedziały na pismo z dnia 7 kwietnia 2010 r., pismem z dnia 22 czerwca 2010 r. Komisja przypomniała o przedstawieniu wymaganych informacji. |
| --- | --- |

(20)

Ponieważ władze włoskie nie odpowiedziały na pismo z dnia 7 kwietnia 2010 r., pismem z dnia 22 czerwca 2010 r. Komisja przypomniała o przedstawieniu wymaganych informacji.

| (21) | W piśmie z dnia 27 lipca 2010 r. władze włoskie przedstawiły pewne wyjaśnienia dotyczące przepisów mających zastosowanie do systemów świadczenia usług publicznych w sektorze morskim we Włoszech. |
| --- | --- |

(21)

W piśmie z dnia 27 lipca 2010 r. władze włoskie przedstawiły pewne wyjaśnienia dotyczące przepisów mających zastosowanie do systemów świadczenia usług publicznych w sektorze morskim we Włoszech.

| (22) | Pismem z dnia 22 grudnia 2010 r. Komisja zwróciła się do władz włoskich o przedstawienie następujących informacji uzupełniających:






  a) | wysokości rocznej rekompensaty przyznanej przedsiębiorstwom Adriatica/Tirrenia, Saremar, Toremar, Siremar i Caremar w latach 2001–2008 (w tym podział kosztów branych pod uwagę dla każdego z przedsiębiorstw); |
| --- | --- | --- |

(22)

Pismem z dnia 22 grudnia 2010 r. Komisja zwróciła się do władz włoskich o przedstawienie następujących informacji uzupełniających:

a)

wysokości rocznej rekompensaty przyznanej przedsiębiorstwom Adriatica/Tirrenia, Saremar, Toremar, Siremar i Caremar w latach 2001–2008 (w tym podział kosztów branych pod uwagę dla każdego z przedsiębiorstw);

| b) | w odniesieniu do lat 1992–2008 poziomu zysku, metodyki obliczeń i uzasadnienia, że poziom ten można uznać za rozsądny, biorąc pod uwagę ryzyko ponoszone przez przedsiębiorstwa w związku ze świadczeniem usługi publicznej; |
| --- | --- |

b)

w odniesieniu do lat 1992–2008 poziomu zysku, metodyki obliczeń i uzasadnienia, że poziom ten można uznać za rozsądny, biorąc pod uwagę ryzyko ponoszone przez przedsiębiorstwa w związku ze świadczeniem usługi publicznej;

| c) | zgodnie z umowami zawartymi przez Adriatica, Saremar, Toremar, Siremar i Caremar z państwem włoskim w 1991 r. w planach pięcioletnich należało określić połączenia i porty, które mają być obsługiwane, rodzaj oraz zdolność przewozową jednostek pływających przeznaczonych do obsługi przedmiotowych połączeń morskich, częstotliwość rejsów oraz obowiązujące stawki opłat. Do władz włoskich zwrócono się o przedstawienie planów pięcioletnich obejmujących lata 2000–2004 i 2005–2008, których nie przekazano Komisji w czasie przyjmowania decyzji z 2005 r.; |
| --- | --- |

c)

zgodnie z umowami zawartymi przez Adriatica, Saremar, Toremar, Siremar i Caremar z państwem włoskim w 1991 r. w planach pięcioletnich należało określić połączenia i porty, które mają być obsługiwane, rodzaj oraz zdolność przewozową jednostek pływających przeznaczonych do obsługi przedmiotowych połączeń morskich, częstotliwość rejsów oraz obowiązujące stawki opłat. Do władz włoskich zwrócono się o przedstawienie planów pięcioletnich obejmujących lata 2000–2004 i 2005–2008, których nie przekazano Komisji w czasie przyjmowania decyzji z 2005 r.;

| d) | do władz włoskich zwrócono się o wskazanie, czy przestrzegano warunków nałożonych w decyzji z 2005 r. (11). |
| --- | --- |

d)

do władz włoskich zwrócono się o wskazanie, czy przestrzegano warunków nałożonych w decyzji z 2005 r. (11).

11

| (23) | Pismem z dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja po raz kolejny wezwała władze włoskie do przedstawienia wymaganych informacji. Komisja otwarcie powiadomiła władze włoskie, że jeżeli wymagane informacje nie zostaną przedłożone w tym terminie, wyda urzędowy nakaz przekazania informacji zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 (12) („rozporządzenie proceduralne”). |
| --- | --- |

(23)

Pismem z dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja po raz kolejny wezwała władze włoskie do przedstawienia wymaganych informacji. Komisja otwarcie powiadomiła władze włoskie, że jeżeli wymagane informacje nie zostaną przedłożone w tym terminie, wyda urzędowy nakaz przekazania informacji zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 (12) („rozporządzenie proceduralne”).

12

| (24) | W piśmie z dnia 19 lipca 2011 r. władze włoskie przedstawiły pewne wyjaśnienia dotyczące lit. a), c) i d) wniosku Komisji z dnia 22 grudnia 2010 r. W szczególności przedstawiły roczną rekompensatę przyznaną przedsiębiorstwu Adriatica w latach 2001–2004 oraz przedsiębiorstwom Saremar, Toremar, Siremar i Caremar w latach 2001–2008, potwierdziły przestrzeganie warunków nałożonych w decyzji z 2005 r. i wyjaśniły, że zamiast przyjmować plany pięcioletnie na lata 2000–2004 i 2005–2008, zastosowały doraźne środki racjonalizatorskie mające na celu lepsze dostosowanie usług do potrzeb społeczności lokalnych, jednak bez wprowadzania istotnych zmian w systemie świadczenia usług publicznych. Jeżeli chodzi o poziom zysków, władze włoskie wyjaśniły, że nie będą w stanie łatwo uzyskać tych informacji z archiwów ministerstwa ponieważ od przyjęcia decyzji z 2005 r. minęło wiele czasu, w szczególności ze względu na ramy czasowe i złożoność wymaganych informacji. Nie przedstawiono więc pełnej odpowiedzi na pismo Komisji z dnia 22 grudnia 2010 r. |
| --- | --- |

(24)

W piśmie z dnia 19 lipca 2011 r. władze włoskie przedstawiły pewne wyjaśnienia dotyczące lit. a), c) i d) wniosku Komisji z dnia 22 grudnia 2010 r. W szczególności przedstawiły roczną rekompensatę przyznaną przedsiębiorstwu Adriatica w latach 2001–2004 oraz przedsiębiorstwom Saremar, Toremar, Siremar i Caremar w latach 2001–2008, potwierdziły przestrzeganie warunków nałożonych w decyzji z 2005 r. i wyjaśniły, że zamiast przyjmować plany pięcioletnie na lata 2000–2004 i 2005–2008, zastosowały doraźne środki racjonalizatorskie mające na celu lepsze dostosowanie usług do potrzeb społeczności lokalnych, jednak bez wprowadzania istotnych zmian w systemie świadczenia usług publicznych. Jeżeli chodzi o poziom zysków, władze włoskie wyjaśniły, że nie będą w stanie łatwo uzyskać tych informacji z archiwów ministerstwa ponieważ od przyjęcia decyzji z 2005 r. minęło wiele czasu, w szczególności ze względu na ramy czasowe i złożoność wymaganych informacji. Nie przedstawiono więc pełnej odpowiedzi na pismo Komisji z dnia 22 grudnia 2010 r.

| (25) | W czerwcu 2012 r. odbyło się spotkanie z władzami włoskimi w celu uzupełnienia dokumentacji sprawy i umożliwienia Komisji zakończenia oceny przedmiotowych środków. Na spotkaniu Komisja poprosiła o szczegółowe dane, w szczególności aby ustalić, czy zainteresowane przedsiębiorstwa nie uzyskały nadmiernej rekompensaty. |
| --- | --- |

(25)

W czerwcu 2012 r. odbyło się spotkanie z władzami włoskimi w celu uzupełnienia dokumentacji sprawy i umożliwienia Komisji zakończenia oceny przedmiotowych środków. Na spotkaniu Komisja poprosiła o szczegółowe dane, w szczególności aby ustalić, czy zainteresowane przedsiębiorstwa nie uzyskały nadmiernej rekompensaty.

| (26) | Biorąc pod uwagę, że informacje przekazane przez władze włoskie po spotkaniu nie wystarczyły, aby umożliwić Komisji zakończenie oceny, w dniu 7 listopada 2012 r. do Włoch został wysłany nowy wniosek o udzielenie informacji dotyczących:






  a) | rekompensaty i rozsądnego zysku zapewnionych przedsiębiorstwom Adriatica/Tirrenia, Saremar, Toremar, Siremar i Caremar za lata 1992–2008; |
| --- | --- | --- |

(26)

Biorąc pod uwagę, że informacje przekazane przez władze włoskie po spotkaniu nie wystarczyły, aby umożliwić Komisji zakończenie oceny, w dniu 7 listopada 2012 r. do Włoch został wysłany nowy wniosek o udzielenie informacji dotyczących:

a)

rekompensaty i rozsądnego zysku zapewnionych przedsiębiorstwom Adriatica/Tirrenia, Saremar, Toremar, Siremar i Caremar za lata 1992–2008;

| b) | wykazu połączeń międzynarodowych obsługiwanych odpowiednio przez przedsiębiorstwa Adriatica/Tirrenia i Saremar w ramach umów wstępnych oraz okresu, w jakim połączenia te były obsługiwane; |
| --- | --- |

b)

wykazu połączeń międzynarodowych obsługiwanych odpowiednio przez przedsiębiorstwa Adriatica/Tirrenia i Saremar w ramach umów wstępnych oraz okresu, w jakim połączenia te były obsługiwane;

| c) | skutecznego egzekwowanie przepisów dotyczących odzyskania pomocy zawartych w decyzji z 2005 r; |
| --- | --- |

c)

skutecznego egzekwowanie przepisów dotyczących odzyskania pomocy zawartych w decyzji z 2005 r;

| d) | przestrzegania warunków określonych w art. 2 ust. 1 decyzji Komisji 2005/842/WE (13) („decyzja z 2005 r. w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym”). |
| --- | --- |

d)

przestrzegania warunków określonych w art. 2 ust. 1 decyzji Komisji 2005/842/WE (13) („decyzja z 2005 r. w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym”).

13

| e) | obowiązku świadczenia usługi publicznej nałożonego na przedsiębiorstwo Adriatica w zakresie obsługi połączenia Genua–Termini Imerese, sytuacji konkurencyjnej tego połączenia oraz okresu, w jakim przedsiębiorstwo Adriatica/Tirrenia obsługiwała to połączenie w ramach systemu świadczenia usług publicznych po 2004 r; |
| --- | --- |

e)

obowiązku świadczenia usługi publicznej nałożonego na przedsiębiorstwo Adriatica w zakresie obsługi połączenia Genua–Termini Imerese, sytuacji konkurencyjnej tego połączenia oraz okresu, w jakim przedsiębiorstwo Adriatica/Tirrenia obsługiwała to połączenie w ramach systemu świadczenia usług publicznych po 2004 r;

| f) | czy którekolwiek z przedsiębiorstw było zagrożone w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (14) i jak długo to trwało. |
| --- | --- |

f)

czy którekolwiek z przedsiębiorstw było zagrożone w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (14) i jak długo to trwało.

14

| (27) | Pismem z dnia 7 grudnia 2012 r. władze włoskie udzieliły niepełnych odpowiedzi na pytania zadane przez Komisję. W szczególności Włochy odpowiedziały na pytania w następujący sposób:






  a) | W odniesieniu do rekompensaty i rozsądnego zysku za lata 1992–2008 władze włoskie przedstawiły następujące informacje:






  (i) | księgi rachunkowe każdego przedsiębiorstwa za lata 1999–2001 w podziale na połączenia; |
| --- | --- | --- | --- |

(27)

Pismem z dnia 7 grudnia 2012 r. władze włoskie udzieliły niepełnych odpowiedzi na pytania zadane przez Komisję. W szczególności Włochy odpowiedziały na pytania w następujący sposób:

a)

W odniesieniu do rekompensaty i rozsądnego zysku za lata 1992–2008 władze włoskie przedstawiły następujące informacje:

(i)

księgi rachunkowe każdego przedsiębiorstwa za lata 1999–2001 w podziale na połączenia;

| (ii) | roczną stopę zysku zapewnioną przedsiębiorstwu Adriatica w latach 1999–2003 oraz pozostałym przedsiębiorstwom regionalnym w latach 1998–2003. Nie podano rocznej stopy zysku przedsiębiorstwa Saremar za 1999 r.; |
| --- | --- |

(ii)

roczną stopę zysku zapewnioną przedsiębiorstwu Adriatica w latach 1999–2003 oraz pozostałym przedsiębiorstwom regionalnym w latach 1998–2003. Nie podano rocznej stopy zysku przedsiębiorstwa Saremar za 1999 r.;

| (iii) | kwotę strat z tytułu obsługi połączeń obsługiwanych przez Adriatica/Tirrenia faktycznie rekompensowanych w każdym roku w latach 2004–2008; |
| --- | --- |

(iii)

kwotę strat z tytułu obsługi połączeń obsługiwanych przez Adriatica/Tirrenia faktycznie rekompensowanych w każdym roku w latach 2004–2008;

| (iv) | księgi rachunkowe każdego przedsiębiorstwa za lata 2004–2008 w podziale na połączenia, z wyjątkiem przedsiębiorstwa Saremar. Księgi rachunkowe w podziale na połączenia przedstawiono wyłącznie za lata 2005, 2006 i 2007 w przypadku Toremar i tylko za 2006 r. w przypadku Siremar. Nie przedstawiono rocznej stopy zysku żadnego z przedsiębiorstw regionalnych za lata 2004–2008. |
| --- | --- |

(iv)

księgi rachunkowe każdego przedsiębiorstwa za lata 2004–2008 w podziale na połączenia, z wyjątkiem przedsiębiorstwa Saremar. Księgi rachunkowe w podziale na połączenia przedstawiono wyłącznie za lata 2005, 2006 i 2007 w przypadku Toremar i tylko za 2006 r. w przypadku Siremar. Nie przedstawiono rocznej stopy zysku żadnego z przedsiębiorstw regionalnych za lata 2004–2008.

| b) | Jeżeli chodzi o połączenia międzynarodowe obsługiwane przez przedsiębiorstwa Adriatica/Tirrenia i Saremar w ramach umów wstępnych oraz okresu, w jakim połączenia te były obsługiwane, Włochy nie przedstawiły dat zakończenia obsługi połączenia Triest–Durrës. Nie przedstawiono żadnych dowodów w postaci dokumentów potwierdzających stwierdzenie, że rozpoczęcie obsługi połączenia Santa Teresa Gallura–Bonifacio miało miejsce przed 1989 r. |
| --- | --- |

b)

Jeżeli chodzi o połączenia międzynarodowe obsługiwane przez przedsiębiorstwa Adriatica/Tirrenia i Saremar w ramach umów wstępnych oraz okresu, w jakim połączenia te były obsługiwane, Włochy nie przedstawiły dat zakończenia obsługi połączenia Triest–Durrës. Nie przedstawiono żadnych dowodów w postaci dokumentów potwierdzających stwierdzenie, że rozpoczęcie obsługi połączenia Santa Teresa Gallura–Bonifacio miało miejsce przed 1989 r.

| c) | Jeżeli chodzi o odzyskanie pomocy uznanej w decyzji z 2005 r. za niezgodną z rynkiem wewnętrznym, Włoch potwierdziły odzyskanie niezgodnej z prawem pomocy państwa przyznanej przedsiębiorstw u Adriatica od stycznia 1992 r. do lipca 1994 r. z tytułu obsługi połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, której wysokość na dzień 31 grudnia 2006 r. wynosiła łącznie 8 651 600 EUR (3 207 810 EUR kapitału i 5 443 790 EUR odsetek, począwszy od dnia 1 stycznia 1992 r.). Beneficjent zwrócił pomoc dopiero w dniu 26 marca 2007 r. Nie odniesiono się do żadnych odsetek zapłaconych za okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 26 marca 2007 r. |
| --- | --- |

c)

Jeżeli chodzi o odzyskanie pomocy uznanej w decyzji z 2005 r. za niezgodną z rynkiem wewnętrznym, Włoch potwierdziły odzyskanie niezgodnej z prawem pomocy państwa przyznanej przedsiębiorstw u Adriatica od stycznia 1992 r. do lipca 1994 r. z tytułu obsługi połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, której wysokość na dzień 31 grudnia 2006 r. wynosiła łącznie 8 651 600 EUR (3 207 810 EUR kapitału i 5 443 790 EUR odsetek, począwszy od dnia 1 stycznia 1992 r.). Beneficjent zwrócił pomoc dopiero w dniu 26 marca 2007 r. Nie odniesiono się do żadnych odsetek zapłaconych za okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 26 marca 2007 r.

| d) | Nie przedstawiono żadnych informacji dotyczących przestrzegania warunków określonych w art. 2 ust. 1 decyzji z 2005 r. w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

d)

Nie przedstawiono żadnych informacji dotyczących przestrzegania warunków określonych w art. 2 ust. 1 decyzji z 2005 r. w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym.

| e) | W odniesieniu do połączenia Genua–Termini Imerese Włochy wyjaśniły, że połączenie to zawieszono w 2005 r. i zlikwidowano w 2006 r. Nie przedstawiono żadnych informacji dotyczących sytuacji konkurencyjnej dotyczącej tego połączenia. |
| --- | --- |

e)

W odniesieniu do połączenia Genua–Termini Imerese Włochy wyjaśniły, że połączenie to zawieszono w 2005 r. i zlikwidowano w 2006 r. Nie przedstawiono żadnych informacji dotyczących sytuacji konkurencyjnej dotyczącej tego połączenia.

| f) | W odniesieniu do ewentualnego zakwalifikowania przedsiębiorstw jako zagrożonych na podstawie Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw Włochy potwierdziły, że przedsiębiorstwa nie korzystały z pomocy na ratowanie w przedmiotowym okresie, ale nie przedstawiły jednoznacznego potwierdzenia, czy którekolwiek z nich można było uznać za zagrożone w dowolnym momencie obowiązywania umów wstępnych. |
| --- | --- |

f)

W odniesieniu do ewentualnego zakwalifikowania przedsiębiorstw jako zagrożonych na podstawie Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw Włochy potwierdziły, że przedsiębiorstwa nie korzystały z pomocy na ratowanie w przedmiotowym okresie, ale nie przedstawiły jednoznacznego potwierdzenia, czy którekolwiek z nich można było uznać za zagrożone w dowolnym momencie obowiązywania umów wstępnych.

| (28) | W dniu 28 stycznia 2013 r. wysłany został kolejny monit do władz włoskich z prośbą o niezwłoczne przekazanie wszystkich informacji, o które wcześniej występowano. Komisja ponownie powiadomiła władze włoskie, że jeżeli kompletne wymagane informacje nie zostaną przedłożone w tym terminie, wyda urzędowy nakaz przekazania informacji, zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia proceduralnego. |
| --- | --- |

(28)

W dniu 28 stycznia 2013 r. wysłany został kolejny monit do władz włoskich z prośbą o niezwłoczne przekazanie wszystkich informacji, o które wcześniej występowano. Komisja ponownie powiadomiła władze włoskie, że jeżeli kompletne wymagane informacje nie zostaną przedłożone w tym terminie, wyda urzędowy nakaz przekazania informacji, zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia proceduralnego.

| (29) | W dniu 11 marca 2013 r. Komisja podjęła decyzję o formalnym wezwaniu Włoch, na podstawie art. 10 ust. 3 rozporządzenia proceduralnego, do przedstawienia informacji, o które występowano w pismach z dnia 22 grudnia 2010 r. i 7 listopada 2012 r. |
| --- | --- |

(29)

W dniu 11 marca 2013 r. Komisja podjęła decyzję o formalnym wezwaniu Włoch, na podstawie art. 10 ust. 3 rozporządzenia proceduralnego, do przedstawienia informacji, o które występowano w pismach z dnia 22 grudnia 2010 r. i 7 listopada 2012 r.

| (30) | W dniu 10 kwietnia 2013 r. Włochy odpowiedziały na wniosek o udzielenie informacji. Włochy przedstawiły koszty/przychody operacyjne oraz roczną dotację (jako różnicę między kosztami a przychodami, bez marży dla podmiotu) wszystkich przedsiębiorstw z okresu po 2004 r. Włochy nie odniosły się do pozostałych wniosków w decyzji Komisji w sprawie zawieszenia. |
| --- | --- |

(30)

W dniu 10 kwietnia 2013 r. Włochy odpowiedziały na wniosek o udzielenie informacji. Włochy przedstawiły koszty/przychody operacyjne oraz roczną dotację (jako różnicę między kosztami a przychodami, bez marży dla podmiotu) wszystkich przedsiębiorstw z okresu po 2004 r. Włochy nie odniosły się do pozostałych wniosków w decyzji Komisji w sprawie zawieszenia.

| (31) | W dniu 16 października 2015 r. Komisja zwróciła się do Włoch o przedstawienie informacji uzupełniających dotyczących połączenia przedsiębiorstw Adriatica i Tirrenia, a konkretnie szczegółów dotyczących sprzedaży aktywów przedsiębiorstwa Adriatica i warunków związanych z połączeniem. W dniu 4 listopada 2015 r. w piśmie z dnia 22 października 2015 r. władze włoskie odpowiedziały, że decyzją z dnia 18 marca 2004 r. przedsiębiorstwo Tirrenia przejęło bieżącą działalność swojej spółki zależnej oraz że połączenie nie miało wpływu na działalność prowadzoną przez przedsiębiorstwo Adriatica w ramach umów wstępnych ani nie zmieniło przewidzianej w nich rekompensaty. |
| --- | --- |

(31)

W dniu 16 października 2015 r. Komisja zwróciła się do Włoch o przedstawienie informacji uzupełniających dotyczących połączenia przedsiębiorstw Adriatica i Tirrenia, a konkretnie szczegółów dotyczących sprzedaży aktywów przedsiębiorstwa Adriatica i warunków związanych z połączeniem. W dniu 4 listopada 2015 r. w piśmie z dnia 22 października 2015 r. władze włoskie odpowiedziały, że decyzją z dnia 18 marca 2004 r. przedsiębiorstwo Tirrenia przejęło bieżącą działalność swojej spółki zależnej oraz że połączenie nie miało wpływu na działalność prowadzoną przez przedsiębiorstwo Adriatica w ramach umów wstępnych ani nie zmieniło przewidzianej w nich rekompensaty.

| (32) | W dniu 18 października 2018 r. Komisja zwróciła się do Włoch o przedstawienie wyjaśnień w sprawie rekompensat wypłaconych z tytułu obsługi połączenia Bari–Durrës oraz dokładnej kwoty pomocy (kwota główna i odsetki) odzyskanej przez władze włoskie z tytułu obsługi trasy Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras w latach 1992–1994. W dniu 21 grudnia 2018 r. Włochy odpowiedziały i wyjaśniły, że nie wypłacono rekompensaty z tytułu obsługi połączenia Bari–Durrës latach 2002–2008 oraz że odzyskanie 8 651 600 EUR pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym przyznanej przedsiębiorstwu Adriatica od stycznia 1992 r. do lipca 1994 r. na obsługę połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras nie obejmowało odsetek za okres od 1 stycznia 2007 r. do 26 marca 2007 r. |
| --- | --- |

(32)

W dniu 18 października 2018 r. Komisja zwróciła się do Włoch o przedstawienie wyjaśnień w sprawie rekompensat wypłaconych z tytułu obsługi połączenia Bari–Durrës oraz dokładnej kwoty pomocy (kwota główna i odsetki) odzyskanej przez władze włoskie z tytułu obsługi trasy Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras w latach 1992–1994. W dniu 21 grudnia 2018 r. Włochy odpowiedziały i wyjaśniły, że nie wypłacono rekompensaty z tytułu obsługi połączenia Bari–Durrës latach 2002–2008 oraz że odzyskanie 8 651 600 EUR pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym przyznanej przedsiębiorstwu Adriatica od stycznia 1992 r. do lipca 1994 r. na obsługę połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras nie obejmowało odsetek za okres od 1 stycznia 2007 r. do 26 marca 2007 r.

1.4.   Przypadki pomocy państwa po wygaśnięciu umów wstępnych

Przypadki pomocy państwa po wygaśnięciu umów wstępnych

| (33) | Od stycznia 2009 r. przedsiębiorstwa Tirrenia, Siremar, Saremar, Toremar i Caremar świadczyły usługi transportu morskiego na podstawie umów wstępnych przedłużonych w następujący sposób:






  a) | Dekretem z mocą ustawy nr 207 z dnia 30 grudnia 2008 r., przekształconym w ustawę nr 14 z dnia 27 lutego 2009 r., przedłużono okres obowiązywania umów wstępnych do końca 2009 r. |
| --- | --- | --- |

(33)

Od stycznia 2009 r. przedsiębiorstwa Tirrenia, Siremar, Saremar, Toremar i Caremar świadczyły usługi transportu morskiego na podstawie umów wstępnych przedłużonych w następujący sposób:

a)

Dekretem z mocą ustawy nr 207 z dnia 30 grudnia 2008 r., przekształconym w ustawę nr 14 z dnia 27 lutego 2009 r., przedłużono okres obowiązywania umów wstępnych do końca 2009 r.

| b) | W art. 19b dekretu z mocą ustawy nr 135 z dnia 25 września 2009 r., przekształconego w ustawę nr 166 z dnia 20 listopada 2009 r. („ustawa z 2009 r.”) ponownie przedłużono okres obowiązywania umów wstępnych do dnia 30 września 2010 r., do kiedy to Włochy zamierzały ukończyć proces prywatyzacji przedsiębiorstw należących do Grupy Tirrenia. |
| --- | --- |

b)

W art. 19b dekretu z mocą ustawy nr 135 z dnia 25 września 2009 r., przekształconego w ustawę nr 166 z dnia 20 listopada 2009 r. („ustawa z 2009 r.”) ponownie przedłużono okres obowiązywania umów wstępnych do dnia 30 września 2010 r., do kiedy to Włochy zamierzały ukończyć proces prywatyzacji przedsiębiorstw należących do Grupy Tirrenia.

| c) | Ustawą nr 163 z dnia 1 października 2010 r. przekształcającą dekret z mocą ustawy nr 125 z dnia 5 sierpnia 2010 r. ostatecznie przewidziano dalsze przedłużenie okresu obowiązywania umów wstępnych do momentu ukończenia procesu prywatyzacji. |
| --- | --- |

c)

Ustawą nr 163 z dnia 1 października 2010 r. przekształcającą dekret z mocą ustawy nr 125 z dnia 5 sierpnia 2010 r. ostatecznie przewidziano dalsze przedłużenie okresu obowiązywania umów wstępnych do momentu ukończenia procesu prywatyzacji.

| (34) | Na podstawie ustawy z 2009 r. nabywcom spółek miały zostać udzielone nowe umowy/zamówienia publiczne na usługi. |
| --- | --- |

(34)

Na podstawie ustawy z 2009 r. nabywcom spółek miały zostać udzielone nowe umowy/zamówienia publiczne na usługi.

| (35) | W dniu 5 października 2011 r., po otrzymaniu szeregu skarg, Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające w odniesieniu do szeregu środków przyjętych przez państwo włoskie na rzecz spółek należących do byłej Grupy Tirrenia, w tym rekompensaty wypłaconej przedsiębiorstwom w ramach przedłużenia okresu obowiązywania umów wstępnych, o którym mowa powyżej, oraz potencjalnej pomocy związanej z prywatyzacją (15). Rozszerzenie formalnego postępowania wyjaśniającego przyjęto w dniu 19 grudnia 2012 r. (16) Środki te są badane oddzielnie w ramach spraw SA.32014, SA.32015 i SA.32016, w związku z czym nie są objęte niniejszą decyzją. |
| --- | --- |

(35)

W dniu 5 października 2011 r., po otrzymaniu szeregu skarg, Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające w odniesieniu do szeregu środków przyjętych przez państwo włoskie na rzecz spółek należących do byłej Grupy Tirrenia, w tym rekompensaty wypłaconej przedsiębiorstwom w ramach przedłużenia okresu obowiązywania umów wstępnych, o którym mowa powyżej, oraz potencjalnej pomocy związanej z prywatyzacją (15). Rozszerzenie formalnego postępowania wyjaśniającego przyjęto w dniu 19 grudnia 2012 r. (16) Środki te są badane oddzielnie w ramach spraw SA.32014, SA.32015 i SA.32016, w związku z czym nie są objęte niniejszą decyzją.

15

16

1.5.   Zakres niniejszej decyzji

Zakres niniejszej decyzji

| (36) | Niniejsza decyzja obejmuje wyłącznie dotacje otrzymane przez przedsiębiorstwa regionalne w latach 1992–2008 i pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich innych toczących się spraw dotyczących pomocy państwa, w tym dla formalnego postępowania wyjaśniającego dotyczącego rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wypłaconej tym przedsiębiorstwom od 2009 r. w ramach przedłużenia obowiązywania umów wstępnych (zob. sprawy SA.32014, SA.32015 i SA.32016). |
| --- | --- |

(36)

Niniejsza decyzja obejmuje wyłącznie dotacje otrzymane przez przedsiębiorstwa regionalne w latach 1992–2008 i pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich innych toczących się spraw dotyczących pomocy państwa, w tym dla formalnego postępowania wyjaśniającego dotyczącego rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wypłaconej tym przedsiębiorstwom od 2009 r. w ramach przedłużenia obowiązywania umów wstępnych (zob. sprawy SA.32014, SA.32015 i SA.32016).

| (37) | Niniejsza decyzja dotyczy wyłącznie kwestii związanych z pomocą państwa i pozostawia do rozstrzygnięcia zastosowanie pozostałych postanowień Traktatu, w szczególności dotyczących prawa o zamówieniach publicznych i koncesjonowanych usług. |
| --- | --- |

(37)

Niniejsza decyzja dotyczy wyłącznie kwestii związanych z pomocą państwa i pozostawia do rozstrzygnięcia zastosowanie pozostałych postanowień Traktatu, w szczególności dotyczących prawa o zamówieniach publicznych i koncesjonowanych usług.

2.   SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚRODKÓW POMOCY

SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚRODKÓW POMOCY

2.1.   Beneficjenci i rynki, na których prowadzą działalność

Beneficjenci i rynki, na których prowadzą działalność

2.1.1.   Adriatica

Adriatica

| (38) | Przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało połączenia międzynarodowe między Włochami a Grecją, Albanią i byłą Jugosławią, a także sieć lokalnych połączeń kabotażowych z Sycylią (tylko transport towarowy) i wyspami należącymi do archipelagu Tremiti. |
| --- | --- |

(38)

Przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało połączenia międzynarodowe między Włochami a Grecją, Albanią i byłą Jugosławią, a także sieć lokalnych połączeń kabotażowych z Sycylią (tylko transport towarowy) i wyspami należącymi do archipelagu Tremiti.

| (39) | Zasadnicza część ruchu pasażerskiego obsługiwanego przez przedsiębiorstwo Adriatica obejmowała połączenia międzynarodowe z Albanią oraz połączenia kabotażowe z wyspami należącymi do archipelagu Tremiti (17)..Jeżeli chodzi o przewóz towarów, ponad 90 % całkowitej wielkości przewozów zrealizowanych przez Adriatica stanowiły połączenia kabotażowe z Sycylią oraz połączenia międzynarodowe (te ostatnie stanowiły 67 % całości przewozów towarowych realizowanych przez przedsiębiorstwo) (18). |
| --- | --- |

(39)

Zasadnicza część ruchu pasażerskiego obsługiwanego przez przedsiębiorstwo Adriatica obejmowała połączenia międzynarodowe z Albanią oraz połączenia kabotażowe z wyspami należącymi do archipelagu Tremiti (17)..Jeżeli chodzi o przewóz towarów, ponad 90 % całkowitej wielkości przewozów zrealizowanych przez Adriatica stanowiły połączenia kabotażowe z Sycylią oraz połączenia międzynarodowe (te ostatnie stanowiły 67 % całości przewozów towarowych realizowanych przez przedsiębiorstwo) (18).

17

18

| (40) | Przedsiębiorstwo Adriatica podlegało konkurencji o zróżnicowanym poziomie na różnych obsługiwanych przez nie połączeń. |
| --- | --- |

(40)

Przedsiębiorstwo Adriatica podlegało konkurencji o zróżnicowanym poziomie na różnych obsługiwanych przez nie połączeń.

| (41) | Jeżeli chodzi o połączenia międzynarodowe:






  — | Połączenie Bari–Durrës (Albania) obsługiwało przedsiębiorstwo Adriatica i inne podmioty przez cały rok, w tym jeden operator z Unii (ale tylko w szczycie sezonu). |
| --- | --- | --- |

(41)

Jeżeli chodzi o połączenia międzynarodowe:

—

Połączenie Bari–Durrës (Albania) obsługiwało przedsiębiorstwo Adriatica i inne podmioty przez cały rok, w tym jeden operator z Unii (ale tylko w szczycie sezonu).

| — | Połączenie Ankona–Split (Chorwacja) obsługiwały przedsiębiorstwo Adriatica i trzy inne podmioty, w tym od 2001 r. jeden podmiot z Unii (ale tylko w szczycie sezonu). |
| --- | --- |

—

Połączenie Ankona–Split (Chorwacja) obsługiwały przedsiębiorstwo Adriatica i trzy inne podmioty, w tym od 2001 r. jeden podmiot z Unii (ale tylko w szczycie sezonu).

| — | Połączenie Bari–Dubrownik (Chorwacja) przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało tylko w latach 1997–1998 wraz z jednym podmiotem spoza Unii. |
| --- | --- |

—

Połączenie Bari–Dubrownik (Chorwacja) przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało tylko w latach 1997–1998 wraz z jednym podmiotem spoza Unii.

| — | Połączenie Bari–Bar (Czarnogóra) przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało tylko w latach 1997–1998 wraz z dwoma podmiotami spoza Unii. |
| --- | --- |

—

Połączenie Bari–Bar (Czarnogóra) przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało tylko w latach 1997–1998 wraz z dwoma podmiotami spoza Unii.

| — | Połączenie Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras (Grecja) przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało do 2004 r. (ale przerwano to w latach 2000–2004) (19) wraz z innymi podmiotami, w tym operatorami z Unii. |
| --- | --- |

—

Połączenie Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras (Grecja) przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało do 2004 r. (ale przerwano to w latach 2000–2004) (19) wraz z innymi podmiotami, w tym operatorami z Unii.

19

| — | Na połączeniach Ankona–Durrës (Albania), Ankona–Bar (Czarnogóra) i Triest–Durrës (Albania) przedsiębiorstwo Adriatica nie miało żadnej konkurencji. |
| --- | --- |

—

Na połączeniach Ankona–Durrës (Albania), Ankona–Bar (Czarnogóra) i Triest–Durrës (Albania) przedsiębiorstwo Adriatica nie miało żadnej konkurencji.

| (42) | Jeżeli chodzi o połączenia kabotażowe:






  — | W zakresie połączeń z szeregiem wysp należących do archipelagu Tremiti przedsiębiorstwo Adriatica konkurowało z innymi podmiotami z Włoch, głównie w szczycie sezonu. |
| --- | --- | --- |

(42)

Jeżeli chodzi o połączenia kabotażowe:

—

W zakresie połączeń z szeregiem wysp należących do archipelagu Tremiti przedsiębiorstwo Adriatica konkurowało z innymi podmiotami z Włoch, głównie w szczycie sezonu.

| — | Na trasach połączeń towarowych Genua–Termini Imerese i Rawenna–Katania przedsiębiorstwo Adriatica konkurowało z innymi podmiotami z Włoch. |
| --- | --- |

—

Na trasach połączeń towarowych Genua–Termini Imerese i Rawenna–Katania przedsiębiorstwo Adriatica konkurowało z innymi podmiotami z Włoch.

| — | Na trasach połączeń towarowych Wenecja–Katania i Livorno–Katania przedsiębiorstwo Adriatica nie miało żadnej konkurencji. |
| --- | --- |

—

Na trasach połączeń towarowych Wenecja–Katania i Livorno–Katania przedsiębiorstwo Adriatica nie miało żadnej konkurencji.

2.1.2.   Saremar

Saremar

| (43) | Przedsiębiorstwo Saremar obsługiwało połączenia kabotażowe z wyspami położonymi na północny wschód i południowy zachód od Sardynii oraz połączenie międzynarodowe Santa Teresa Gallura–Bonifacio między Sardynią a Korsyką. |
| --- | --- |

(43)

Przedsiębiorstwo Saremar obsługiwało połączenia kabotażowe z wyspami położonymi na północny wschód i południowy zachód od Sardynii oraz połączenie międzynarodowe Santa Teresa Gallura–Bonifacio między Sardynią a Korsyką.

| (44) | Na tych połączeniach żeglugowych udział przedsiębiorstwa Saremar w rynku przewozu osób wynosił 64 %, a w rynku przewozów towarowych 70 %. |
| --- | --- |

(44)

Na tych połączeniach żeglugowych udział przedsiębiorstwa Saremar w rynku przewozu osób wynosił 64 %, a w rynku przewozów towarowych 70 %.

| (45) | Poza połączeniem Santa Teresa Gallura–Bonifacio (o długości 10 mil morskich), połączenia obsługiwane przez Saremar (La Maddalena–Palau, Carloforte–Calasetta, Carloforte–Portovesme) były dość krótkie; odległości wynosiły średnio pięć mil morskich. W połączeniu z dzienną częstotliwością przepraw, nadawało to tym połączeniom charakter zbliżony do sieci przewozów podmiejskich. Zasadniczą funkcją tych połączeń jest zapewnienie zaopatrzenia oraz swobody poruszania mieszkańcom pobliskich wysp (20). Specyfika tego rynku wiązało się również z występowaniem cech geograficznych oraz lokalnych warunków hydrometeorologicznych, które wymuszało użycie określonego rodzaju statków nieprzystosowanych do eksploatacji w innym miejscu dla innego rodzaju żeglugi. |
| --- | --- |

(45)

Poza połączeniem Santa Teresa Gallura–Bonifacio (o długości 10 mil morskich), połączenia obsługiwane przez Saremar (La Maddalena–Palau, Carloforte–Calasetta, Carloforte–Portovesme) były dość krótkie; odległości wynosiły średnio pięć mil morskich. W połączeniu z dzienną częstotliwością przepraw, nadawało to tym połączeniom charakter zbliżony do sieci przewozów podmiejskich. Zasadniczą funkcją tych połączeń jest zapewnienie zaopatrzenia oraz swobody poruszania mieszkańcom pobliskich wysp (20). Specyfika tego rynku wiązało się również z występowaniem cech geograficznych oraz lokalnych warunków hydrometeorologicznych, które wymuszało użycie określonego rodzaju statków nieprzystosowanych do eksploatacji w innym miejscu dla innego rodzaju żeglugi.

20

| (46) | Przedsiębiorstwo Saremar konkurowało z innymi podmiotami z Włoch w ramach trzech z czterech obsługiwanych połączeń, w tym połączenia między Sardynią i Korsyką. |
| --- | --- |

(46)

Przedsiębiorstwo Saremar konkurowało z innymi podmiotami z Włoch w ramach trzech z czterech obsługiwanych połączeń, w tym połączenia między Sardynią i Korsyką.

2.1.3.   Toremar

Toremar

| (47) | Działalność przedsiębiorstwa Toremar dotyczyła połączeń kabotażowych między kontynentalną częścią kraju a wyspami Toskanii (Elba, Gorgona, Capraia, Pianosa i Giglio). Zasadniczo, przedsiębiorstwo obsługiwało sieć połączeń lokalnych, których częstotliwość oraz rozkład dostosowano do wymogów w zakresie zaopatrzenia i zapewnienia swobody poruszania ludności zamieszkującej wyspy. Charakterystyka sieci połączeń obsługiwanych przez Toremar pozwalała na porównanie jej do sieci przewozów podmiejskich. |
| --- | --- |

(47)

Działalność przedsiębiorstwa Toremar dotyczyła połączeń kabotażowych między kontynentalną częścią kraju a wyspami Toskanii (Elba, Gorgona, Capraia, Pianosa i Giglio). Zasadniczo, przedsiębiorstwo obsługiwało sieć połączeń lokalnych, których częstotliwość oraz rozkład dostosowano do wymogów w zakresie zaopatrzenia i zapewnienia swobody poruszania ludności zamieszkującej wyspy. Charakterystyka sieci połączeń obsługiwanych przez Toremar pozwalała na porównanie jej do sieci przewozów podmiejskich.

| (48) | W przypadku dwóch z sześciu połączeń obsługiwanych przez Toremar przez cały rok działały również inne podmioty z Włoch. |
| --- | --- |

(48)

W przypadku dwóch z sześciu połączeń obsługiwanych przez Toremar przez cały rok działały również inne podmioty z Włoch.

2.1.4.   Siremar

Siremar

| (49) | Przedsiębiorstwo Siremar utrzymywało połączenia o charakterze lokalnym pomiędzy portami Sycylii a otaczającymi ją mniejszymi wyspami (Wyspy Liparyjskie, Wyspy Pelagijskie, Wyspy Egadzkie, Ustica i Pantelleria). |
| --- | --- |

(49)

Przedsiębiorstwo Siremar utrzymywało połączenia o charakterze lokalnym pomiędzy portami Sycylii a otaczającymi ją mniejszymi wyspami (Wyspy Liparyjskie, Wyspy Pelagijskie, Wyspy Egadzkie, Ustica i Pantelleria).

| (50) | Trasy połączeń z archipelagiem Wysp Liparyjskich znajdującym się na północ od Sycylii sięgały stałego lądu (Neapol). Ta sieć połączeń miała charakter wyłącznie lokalny. Przeprawy z reguły krótkie, częstotliwość oraz rozkład rejsów miały na celu spełnienie wymagań mieszkańców wysp w zakresie mobilności. Wyspy Eolskie, na których zamieszkuje 12 000 stałych mieszkańców, z czego 9 000 na największej wyspie archipelagu – Lipari, obsługiwane są przez pięć połączeń realizowanych przez przedsiębiorstwo Siremar z portu Milazzo na Sycylii. Przedsiębiorstwo Siremar świadczyło usługi przez cały rok promami pasażersko-samochodowymi lub jednostkami szybkimi przeznaczonymi do przewozu osób. Konkurencję dla przewozów realizowanych przez Siremar stanowił podmiot z Włoch obsługujący cztery z pięciu połączeń i eksploatujący promy pasażersko-samochodowe o niewielkich zdolnościach przewozowych oraz podmiot, który świadczył usługi konkurencyjne w segmencie połączeń szybkich, na trzech połączeniach poza sezonem i czterech w szczycie sezonu. |
| --- | --- |

(50)

Trasy połączeń z archipelagiem Wysp Liparyjskich znajdującym się na północ od Sycylii sięgały stałego lądu (Neapol). Ta sieć połączeń miała charakter wyłącznie lokalny. Przeprawy z reguły krótkie, częstotliwość oraz rozkład rejsów miały na celu spełnienie wymagań mieszkańców wysp w zakresie mobilności. Wyspy Eolskie, na których zamieszkuje 12 000 stałych mieszkańców, z czego 9 000 na największej wyspie archipelagu – Lipari, obsługiwane są przez pięć połączeń realizowanych przez przedsiębiorstwo Siremar z portu Milazzo na Sycylii. Przedsiębiorstwo Siremar świadczyło usługi przez cały rok promami pasażersko-samochodowymi lub jednostkami szybkimi przeznaczonymi do przewozu osób. Konkurencję dla przewozów realizowanych przez Siremar stanowił podmiot z Włoch obsługujący cztery z pięciu połączeń i eksploatujący promy pasażersko-samochodowe o niewielkich zdolnościach przewozowych oraz podmiot, który świadczył usługi konkurencyjne w segmencie połączeń szybkich, na trzech połączeniach poza sezonem i czterech w szczycie sezonu.

| (51) | Jeżeli chodzi połączenie z trzema wyspami archipelagu Wysp Egadzkich, przedsiębiorstwo Siremar obsługiwało całoroczne połączenia z portu w Trapani na Sycylii za pomocą jednego promu pasażersko-samochodowego oraz dwóch jednostek szybkich. Na przedmiotowym rynku działały dwa włoskie podmioty prywatne – pierwsze z nich oferowało usługi obejmujące wyłącznie przewóz towarów, natomiast drugie obsługiwało połączenia szybkie. |
| --- | --- |

(51)

Jeżeli chodzi połączenie z trzema wyspami archipelagu Wysp Egadzkich, przedsiębiorstwo Siremar obsługiwało całoroczne połączenia z portu w Trapani na Sycylii za pomocą jednego promu pasażersko-samochodowego oraz dwóch jednostek szybkich. Na przedmiotowym rynku działały dwa włoskie podmioty prywatne – pierwsze z nich oferowało usługi obejmujące wyłącznie przewóz towarów, natomiast drugie obsługiwało połączenia szybkie.

| (52) | na pozostałych połączeniach obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Siremar obejmujących połączenia z portów sycylijskich Palermo i Agrigento nie występowała żadna konkurencja ze strony podmiotu prywatnego. Przedsiębiorstwo Siremar jest zatem jedynym przewoźnikiem, który spełnia wymagania mieszkańców tych wysp w zakresie mobilności. |
| --- | --- |

(52)

na pozostałych połączeniach obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Siremar obejmujących połączenia z portów sycylijskich Palermo i Agrigento nie występowała żadna konkurencja ze strony podmiotu prywatnego. Przedsiębiorstwo Siremar jest zatem jedynym przewoźnikiem, który spełnia wymagania mieszkańców tych wysp w zakresie mobilności.

2.1.5.   Caremar

Caremar

| (53) | Caremar obsługiwał sieć lokalnych połączeń morskich między portami położonymi w części kontynentalnej Zatoki Neapolitańskiej (Neapol, Sorrento i Pozzuoli) oraz Wyspami Partenopejskimi (Capri, Ischia, Procida) oraz między położonymi na kontynencie portami Formia i Anzio (Lacjum) oraz mniejszymi wyspami Ponza i Ventotene. Świadczone przez przedsiębiorstwo usługi miały zasadniczo na celu zapewnienie społecznościom lokalnym swobody poruszania się i były porównywalne z siecią przewozów podmiejskich ze względu na częstotliwość i rozkład, w szczególności w odniesieniu do połączeń w rejonie Zatoki Neapolitańskiej. |
| --- | --- |

(53)

Caremar obsługiwał sieć lokalnych połączeń morskich między portami położonymi w części kontynentalnej Zatoki Neapolitańskiej (Neapol, Sorrento i Pozzuoli) oraz Wyspami Partenopejskimi (Capri, Ischia, Procida) oraz między położonymi na kontynencie portami Formia i Anzio (Lacjum) oraz mniejszymi wyspami Ponza i Ventotene. Świadczone przez przedsiębiorstwo usługi miały zasadniczo na celu zapewnienie społecznościom lokalnym swobody poruszania się i były porównywalne z siecią przewozów podmiejskich ze względu na częstotliwość i rozkład, w szczególności w odniesieniu do połączeń w rejonie Zatoki Neapolitańskiej.

| (54) | W rejonie Zatoki Neapolitańskiej Caremar konkurował z innymi podmiotami z Włoch obsługującymi połączenia Capri–Neapol, Capri–Sorrento, Ischia–Neapol i Procida–Neapol. |
| --- | --- |

(54)

W rejonie Zatoki Neapolitańskiej Caremar konkurował z innymi podmiotami z Włoch obsługującymi połączenia Capri–Neapol, Capri–Sorrento, Ischia–Neapol i Procida–Neapol.

| (55) | Nie występowała natomiast żadna konkurencja dla przedsiębiorstwa Caremar w przypadku połączeń z wyspami Ponza i Ventotene utrzymywanych przez przedsiębiorstwo przez cały rok i obsługiwanych promami pasażersko-samochodowymi. Przedsiębiorstwo miało jednak do czynienia z konkurencją ze strony jednego podmiotu prywatnego w zakresie przewozów szybkich na połączeniach Ponza–Formia i Ventotene–Formia. |
| --- | --- |

(55)

Nie występowała natomiast żadna konkurencja dla przedsiębiorstwa Caremar w przypadku połączeń z wyspami Ponza i Ventotene utrzymywanych przez przedsiębiorstwo przez cały rok i obsługiwanych promami pasażersko-samochodowymi. Przedsiębiorstwo miało jednak do czynienia z konkurencją ze strony jednego podmiotu prywatnego w zakresie przewozów szybkich na połączeniach Ponza–Formia i Ventotene–Formia.

2.2.   Rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych

Rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych

2.2.1.   Ramy prawne

Ramy prawne

| (56) | Aby wykonać wyrok z 2009 r., ramy prawne mające zastosowanie na szczeblu krajowym szczegółowo opisano w motywach 57–93. |
| --- | --- |

(56)

Aby wykonać wyrok z 2009 r., ramy prawne mające zastosowanie na szczeblu krajowym szczegółowo opisano w motywach 57–93.

2.2.1.1.   Przepisy niezbadane w decyzji z 2005 r.

Przepisy niezbadane w decyzji z 2005 r.

—   Dekrety królewskie nr 2081 i 2082 z dnia 7 grudnia 1936 r.

| (57) | W dekretach królewskich nr 2081 i 2082 z dnia 7 grudnia 1936 r. („dekrety z 1936 r.”) ustanowiono szereg połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego (linee di interesse nazionale) oraz ustanowiono przepisy dotyczące interwencji finansowych niezbędnych do zapewnienia ich obsługi. |
| --- | --- |

(57)

W dekretach królewskich nr 2081 i 2082 z dnia 7 grudnia 1936 r. („dekrety z 1936 r.”) ustanowiono szereg połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego (linee di interesse nazionale) oraz ustanowiono przepisy dotyczące interwencji finansowych niezbędnych do zapewnienia ich obsługi.

linee di interesse nazionale

| (58) | Aby zapewnić wymagany poziom usług w ramach połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego, w dekrecie królewskim nr 2081 z dnia 7 grudnia 1936 r. („dekret nr 2081/1936”) ustanowiono cztery przedsiębiorstwa: Italia (z siedzibą w Genui), Lloyd Triestino (z siedzibą w Trieście), Tirrenia (z siedzibą w Neapolu) oraz Adriatica (z siedzibą w Wenecji). Na podstawie dekretu królewskiego nr 2082 z dnia 7 grudnia 1936 r. („dekret nr 2082/1936”) nowo utworzona spółka publiczna (Finmare) posiadałaby udziały większościowe w tych przedsiębiorstwach. |
| --- | --- |

(58)

Aby zapewnić wymagany poziom usług w ramach połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego, w dekrecie królewskim nr 2081 z dnia 7 grudnia 1936 r. („dekret nr 2081/1936”) ustanowiono cztery przedsiębiorstwa: Italia (z siedzibą w Genui), Lloyd Triestino (z siedzibą w Trieście), Tirrenia (z siedzibą w Neapolu) oraz Adriatica (z siedzibą w Wenecji). Na podstawie dekretu królewskiego nr 2082 z dnia 7 grudnia 1936 r. („dekret nr 2082/1936”) nowo utworzona spółka publiczna (Finmare) posiadałaby udziały większościowe w tych przedsiębiorstwach.

Finmare

| (59) | Połączenia mające znaczenie dla interesu narodowego pogrupowano w cztery sektory na podstawie kryterium geograficznego. Mimo że niektóre połączenia mające znaczenie dla interesu narodowego były połączeniami krajowymi między kontynentem a głównymi wyspami włoskimi, większość stanowiły połączenia międzynarodowe łączące Włochy z kontynentem amerykańskim i afrykańskim. Zgodnie z art. 3 ust. 4 dekretu nr 2081/1936 świadczenie usług morskich w każdym z tych czterech sektorów powierzono na okres dwudziestu lat (od dnia 1 stycznia 1937 r.) czterem nowo utworzonym przedsiębiorstwom w następujący sposób:






  a) | sektor I (Ameryka) – Italia; |
| --- | --- | --- |

(59)

Połączenia mające znaczenie dla interesu narodowego pogrupowano w cztery sektory na podstawie kryterium geograficznego. Mimo że niektóre połączenia mające znaczenie dla interesu narodowego były połączeniami krajowymi między kontynentem a głównymi wyspami włoskimi, większość stanowiły połączenia międzynarodowe łączące Włochy z kontynentem amerykańskim i afrykańskim. Zgodnie z art. 3 ust. 4 dekretu nr 2081/1936 świadczenie usług morskich w każdym z tych czterech sektorów powierzono na okres dwudziestu lat (od dnia 1 stycznia 1937 r.) czterem nowo utworzonym przedsiębiorstwom w następujący sposób:

a)

sektor I (Ameryka) – Italia;

| b) | sektor II (Afryka za Kanałem Sueskim i Gibraltarskim, Azja za Kanałem Sueskim oraz Australia) – Lloyd Triestino; |
| --- | --- |

b)

sektor II (Afryka za Kanałem Sueskim i Gibraltarskim, Azja za Kanałem Sueskim oraz Australia) – Lloyd Triestino;

| c) | sektor III (Morze Tyrreńskie i Libia, włoskie trasy żeglugowe, zachodnia część Morza Śródziemnego, Europa Północna za Cieśniną Gibraltarską) – Tirrenia; |
| --- | --- |

c)

sektor III (Morze Tyrreńskie i Libia, włoskie trasy żeglugowe, zachodnia część Morza Śródziemnego, Europa Północna za Cieśniną Gibraltarską) – Tirrenia;

| d) | sektor IV (Morze Adriatyckie i wschodnia część Morza Śródziemnego) – Adriatica. |
| --- | --- |

d)

sektor IV (Morze Adriatyckie i wschodnia część Morza Śródziemnego) – Adriatica.

| (60) | W art. 6 dekretu nr 2081/1936 przewidziano możliwość późniejszego rozszerzenia listy połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego na podstawie dekretu ministerialnego, pod warunkiem że wszelkie nowe połączenia zostaną przydzielone przedsiębiorstwom utworzonym na podstawie dekretów z 1936 r. |
| --- | --- |

(60)

W art. 6 dekretu nr 2081/1936 przewidziano możliwość późniejszego rozszerzenia listy połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego na podstawie dekretu ministerialnego, pod warunkiem że wszelkie nowe połączenia zostaną przydzielone przedsiębiorstwom utworzonym na podstawie dekretów z 1936 r.

| (61) | Ten sam artykuł przewidywał, że jeżeli jest to konieczne dla świadczenia usług morskich w ramach przedmiotowych połączeń, wkład publiczny na rzecz wyżej wymienionych przedsiębiorstw może zostać przyznany na podstawie zamówień publicznych na usługi na okres dwudziestu lat. Ustalono zatem, że poziom dotacji publicznych określa się w zamówieniach publicznych na usługi obowiązujących przez dwadzieścia lat. |
| --- | --- |

(61)

Ten sam artykuł przewidywał, że jeżeli jest to konieczne dla świadczenia usług morskich w ramach przedmiotowych połączeń, wkład publiczny na rzecz wyżej wymienionych przedsiębiorstw może zostać przyznany na podstawie zamówień publicznych na usługi na okres dwudziestu lat. Ustalono zatem, że poziom dotacji publicznych określa się w zamówieniach publicznych na usługi obowiązujących przez dwadzieścia lat.

| (62) | Zgodnie z art. 7 dekretu nr 2081/1936 wkład publiczny mógł być poddawany przeglądowi co cztery lata pod pewnymi warunkami. Celem tego przepisu było zapewnienie, aby przedsiębiorstwa obsługiwały ponad 75 % powierzonych im połączeń, a średnia marża zysku zapewniona im z tytułu ich działalności wynosiła 4 % – 8 %. W dekretach z 1936 r. nie określono ogólnego budżetu programu finansowania. |
| --- | --- |

(62)

Zgodnie z art. 7 dekretu nr 2081/1936 wkład publiczny mógł być poddawany przeglądowi co cztery lata pod pewnymi warunkami. Celem tego przepisu było zapewnienie, aby przedsiębiorstwa obsługiwały ponad 75 % powierzonych im połączeń, a średnia marża zysku zapewniona im z tytułu ich działalności wynosiła 4 % – 8 %. W dekretach z 1936 r. nie określono ogólnego budżetu programu finansowania.

| (63) | W dekrecie królewskim nr 781 z dnia 12 maja 1938 r. przewidziano możliwość zmiany, w drodze dekretu ministerialnego, wykazu połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego określonego w art. 2 dekretu nr 2081/1936 (i zatwierdzonego dekretem ministerialnym z dnia 5 stycznia 1937 r.). W dekrecie ministerialnym z dnia 20 grudnia 1938 r. wprowadzono pewne zmiany w wykazie połączeń. |
| --- | --- |

(63)

W dekrecie królewskim nr 781 z dnia 12 maja 1938 r. przewidziano możliwość zmiany, w drodze dekretu ministerialnego, wykazu połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego określonego w art. 2 dekretu nr 2081/1936 (i zatwierdzonego dekretem ministerialnym z dnia 5 stycznia 1937 r.). W dekrecie ministerialnym z dnia 20 grudnia 1938 r. wprowadzono pewne zmiany w wykazie połączeń.

| (64) | Zamówienia publiczne na usługi zawarte zgodnie z dekretem nr 2081/1936 wygasły w dniu 31 grudnia 1956 r. Ustawodawca włoski przedłużył następnie zamówienia do dnia 30 czerwca 1962 r. (21). |
| --- | --- |

(64)

Zamówienia publiczne na usługi zawarte zgodnie z dekretem nr 2081/1936 wygasły w dniu 31 grudnia 1956 r. Ustawodawca włoski przedłużył następnie zamówienia do dnia 30 czerwca 1962 r. (21).

21

—   Ustawa nr 34 z dnia 5 stycznia 1953 r. i ustawa nr 178 z dnia 26 marca 1959 r.

| (65) | W ustawie nr 34 z dnia 5 stycznia 1953 r. („ustawa nr 34/1953”) i ustawie nr 178 z dnia 26 marca 1959 r. („ustawa nr 178/1959”) regulujące lokalne usługi w zakresie żeglugi pocztowej i handlowej upoważniono Ministerstwo Żeglugi Handlowej do ogłaszania przetargów na powierzenie prywatnym przedsiębiorstwom przewozu paczek i przesyłek listowych oraz świadczenia usług w zakresie handlu o charakterze wyłącznie lokalnym. |
| --- | --- |

(65)

W ustawie nr 34 z dnia 5 stycznia 1953 r. („ustawa nr 34/1953”) i ustawie nr 178 z dnia 26 marca 1959 r. („ustawa nr 178/1959”) regulujące lokalne usługi w zakresie żeglugi pocztowej i handlowej upoważniono Ministerstwo Żeglugi Handlowej do ogłaszania przetargów na powierzenie prywatnym przedsiębiorstwom przewozu paczek i przesyłek listowych oraz świadczenia usług w zakresie handlu o charakterze wyłącznie lokalnym.

| (66) | W ustawie nr 34/1953 określono cztery dotowane sektory, w każdym z których świadczenie usług ma zostać przyznane w wyniku oddzielnych procedur przetargowych: a) Archipelag Toskański; b) Wyspy Partenopejskie i Poncjańskie; c) Wyspy Liparyjskie; d) Wyspy Egadzkie, Wyspy Pelagijskie, Ustica i Pantelleria. W ustawie nr 178/1959 dodano następujące sektory dotowane: e) środkowe Morze Adriatyckie; f) północne Morze Adriatyckie. |
| --- | --- |

(66)

W ustawie nr 34/1953 określono cztery dotowane sektory, w każdym z których świadczenie usług ma zostać przyznane w wyniku oddzielnych procedur przetargowych: a) Archipelag Toskański; b) Wyspy Partenopejskie i Poncjańskie; c) Wyspy Liparyjskie; d) Wyspy Egadzkie, Wyspy Pelagijskie, Ustica i Pantelleria. W ustawie nr 178/1959 dodano następujące sektory dotowane: e) środkowe Morze Adriatyckie; f) północne Morze Adriatyckie.

| (67) | Zgodnie z art. 4 ustawy nr 34/1953 dotacje przyznane przez państwo na świadczenie wyżej wymienionych usług należało uzgodnić w ramach zamówień publicznych na usługi obowiązujących przez dwadzieścia lat. Ten sam przepis obowiązywał w odniesieniu do połączeń objętych ustawą nr 178/1959. |
| --- | --- |

(67)

Zgodnie z art. 4 ustawy nr 34/1953 dotacje przyznane przez państwo na świadczenie wyżej wymienionych usług należało uzgodnić w ramach zamówień publicznych na usługi obowiązujących przez dwadzieścia lat. Ten sam przepis obowiązywał w odniesieniu do połączeń objętych ustawą nr 178/1959.

—   Ustawa nr 600 z dnia 2 czerwca 1962 r.

| (68) | W ustawie nr 600 z dnia 2 czerwca 1962 r. („ustawa nr 600/1962”) dokonano reorganizacji systemu świadczenia usług publicznych w zakresie transportu morskiego we Włoszech. |
| --- | --- |

(68)

W ustawie nr 600 z dnia 2 czerwca 1962 r. („ustawa nr 600/1962”) dokonano reorganizacji systemu świadczenia usług publicznych w zakresie transportu morskiego we Włoszech.

| (69) | W szczególności art. 2 ustawy nr 600/1962 stanowił, że Ministerstwo Żeglugi Handlowej ma przyznać nowe zamówienia publiczne na usługi przedsiębiorstwom Italia, Lloyd Triestino, Tirrenia i Adriatica. Zamówienia miały obowiązywać przez dwadzieścia lat i obejmować: (i) wykaz połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego; (ii) szczegółowe obowiązki świadczenia usługi publicznej nałożone na przedsiębiorstwa obsługujące te połączenia; oraz (iii) szczegółowe zasady dotyczące rekompensaty, jaką państwo mogłoby przyznać z tytułu obsługi przedmiotowych połączeń. Miały wejść w życie w dniu 1 lipca 1962 r. |
| --- | --- |

(69)

W szczególności art. 2 ustawy nr 600/1962 stanowił, że Ministerstwo Żeglugi Handlowej ma przyznać nowe zamówienia publiczne na usługi przedsiębiorstwom Italia, Lloyd Triestino, Tirrenia i Adriatica. Zamówienia miały obowiązywać przez dwadzieścia lat i obejmować: (i) wykaz połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego; (ii) szczegółowe obowiązki świadczenia usługi publicznej nałożone na przedsiębiorstwa obsługujące te połączenia; oraz (iii) szczegółowe zasady dotyczące rekompensaty, jaką państwo mogłoby przyznać z tytułu obsługi przedmiotowych połączeń. Miały wejść w życie w dniu 1 lipca 1962 r.

| (70) | Całkowitą kwotę rekompensaty ze środków publicznych, która ma zostać przyznana wszystkim podmiotom, którym powierzono obsługę połączeń, określono w art. 6 ustawy nr 600/1962. Dotacja, która ma być przyznana każdemu podmiotowi, może podlegać przeglądowi co dwa lata w przypadku zmiany dochodów i kosztów podmiotu, z uwzględnieniem kryteriów wskazanych w art. 8 tej ustawy. W celu wprowadzenia zachęty w zakresie efektywności przewidziano, że wkład można skorygować w górę lub w dół, pod warunkiem że wartość bezwzględna zmian w niektórych pozycjach przychodów i wydatków określonych w ustawie przekroczy 1 % przychodu brutto. Zmiana może mieć wpływ tylko na nadwyżkę w ramach tej kwoty. |
| --- | --- |

(70)

Całkowitą kwotę rekompensaty ze środków publicznych, która ma zostać przyznana wszystkim podmiotom, którym powierzono obsługę połączeń, określono w art. 6 ustawy nr 600/1962. Dotacja, która ma być przyznana każdemu podmiotowi, może podlegać przeglądowi co dwa lata w przypadku zmiany dochodów i kosztów podmiotu, z uwzględnieniem kryteriów wskazanych w art. 8 tej ustawy. W celu wprowadzenia zachęty w zakresie efektywności przewidziano, że wkład można skorygować w górę lub w dół, pod warunkiem że wartość bezwzględna zmian w niektórych pozycjach przychodów i wydatków określonych w ustawie przekroczy 1 % przychodu brutto. Zmiana może mieć wpływ tylko na nadwyżkę w ramach tej kwoty.

2.2.1.2.   Przepisy zbadane w decyzji z 2005 r.

Przepisy zbadane w decyzji z 2005 r.

—   Ustawa nr 684/1974 i dekret prezydencki nr 501/1979

| (71) | W ustawie nr 684 z dnia 20 grudnia 1974 r. w sprawie restrukturyzacji usług transportu morskiego o zasięgu krajowym („ustawa nr 684/1974”) uchylono dekret nr 2081/1936 i ustawę nr 600/1962, jak również wszelkie sprzeczne lub niezgodne rozporządzenia i przewidziano rozwiązanie z dniem 31 grudnia 1974 r. umów zawartych na podstawie ustawy nr 600/1962. |
| --- | --- |

(71)

W ustawie nr 684 z dnia 20 grudnia 1974 r. w sprawie restrukturyzacji usług transportu morskiego o zasięgu krajowym („ustawa nr 684/1974”) uchylono dekret nr 2081/1936 i ustawę nr 600/1962, jak również wszelkie sprzeczne lub niezgodne rozporządzenia i przewidziano rozwiązanie z dniem 31 grudnia 1974 r. umów zawartych na podstawie ustawy nr 600/1962.

| (72) | W ustawie nr 684/1974 wprowadzono rozróżnienie między połączeniami towarowymi (art. 4), liniami pasażerskimi (art. 6) oraz połączeniami z głównymi i mniejszymi wyspami włoskimi (art. 8). |
| --- | --- |

(72)

W ustawie nr 684/1974 wprowadzono rozróżnienie między połączeniami towarowymi (art. 4), liniami pasażerskimi (art. 6) oraz połączeniami z głównymi i mniejszymi wyspami włoskimi (art. 8).

| (73) | W odniesieniu do połączeń morskich z głównymi i mniejszymi wyspami włoskimi w art. 8 wymaga się przestrzegania wymogów dotyczących rozwoju gospodarczego i społecznego odnośnych regionów, w szczególności Mezzogiorno. W tym celu w tym samym artykule przewidziano, że przedsiębiorstwa z ówczesnej grupy Finmare, którym powierzono świadczenie takich usług, mają otrzymywać dotacje na podstawie zamówień publicznych na usługi zawieranych na okres dwudziestu lat. |
| --- | --- |

(73)

W odniesieniu do połączeń morskich z głównymi i mniejszymi wyspami włoskimi w art. 8 wymaga się przestrzegania wymogów dotyczących rozwoju gospodarczego i społecznego odnośnych regionów, w szczególności Mezzogiorno. W tym celu w tym samym artykule przewidziano, że przedsiębiorstwa z ówczesnej grupy Finmare, którym powierzono świadczenie takich usług, mają otrzymywać dotacje na podstawie zamówień publicznych na usługi zawieranych na okres dwudziestu lat.

| (74) | Zgodnie z art. 9 zamówienia publiczne na usługi musiały zawierać wykaz połączeń, które mają być obsługiwane, częstotliwość połączeń, rodzaj statków przeznaczonych do obsługi każdego połączenia oraz kwotę wkładu publicznego. Kwota ta mogła podlegać corocznemu przeglądowi, jeżeli co najmniej jeden z elementów kosztów uwzględnionych w obliczeniach wykazywałby zmianę większą niż 5 % w porównaniu z rokiem poprzednim. |
| --- | --- |

(74)

Zgodnie z art. 9 zamówienia publiczne na usługi musiały zawierać wykaz połączeń, które mają być obsługiwane, częstotliwość połączeń, rodzaj statków przeznaczonych do obsługi każdego połączenia oraz kwotę wkładu publicznego. Kwota ta mogła podlegać corocznemu przeglądowi, jeżeli co najmniej jeden z elementów kosztów uwzględnionych w obliczeniach wykazywałby zmianę większą niż 5 % w porównaniu z rokiem poprzednim.

| (75) | W odniesieniu do połączeń pasażerskich art. 6 przewidywał zlikwidowanie połączeń pasażerskich obsługiwanych przez przedsiębiorstwa Italia, Lloyd Triestino, Adriatica i Tirrenia w terminie trzech lat od wejścia w życie ustawy (te usługi morskie sklasyfikowano w ustawie jako Gestione stralcio dei servizi passeggeri). W art. 7 uznano możliwość przyznania, na podstawie corocznych umów, rekompensaty zapewniającej równowagę ekonomiczną tych czterech przedsiębiorstw w odniesieniu do tych usług w ciągu wspomnianego trzyletniego okresu. |
| --- | --- |

(75)

W odniesieniu do połączeń pasażerskich art. 6 przewidywał zlikwidowanie połączeń pasażerskich obsługiwanych przez przedsiębiorstwa Italia, Lloyd Triestino, Adriatica i Tirrenia w terminie trzech lat od wejścia w życie ustawy (te usługi morskie sklasyfikowano w ustawie jako Gestione stralcio dei servizi passeggeri). W art. 7 uznano możliwość przyznania, na podstawie corocznych umów, rekompensaty zapewniającej równowagę ekonomiczną tych czterech przedsiębiorstw w odniesieniu do tych usług w ciągu wspomnianego trzyletniego okresu.

Gestione stralcio dei servizi passeggeri

| (76) | Jeżeli chodzi o połączenia towarowe, w art. 4 ustawy nr 684/1974 upoważniono Ministra Żeglugi Handlowej do przyznania przedsiębiorstwom należącym do grupy Finmare dotacji na uruchomienie nowych połączeń morskich (art. 4 lit. a)) albo na obsługę połączeń istniejących (art. 4 lit. b)), w przypadku gdy te ostatnie nie są w stanie osiągnąć równowagi ekonomicznej. Oba rodzaje dotacji można było przyznać na maksymalnie pięć lat, a dotację odnoszącą się do istniejących połączeń należało przyznawać na podstawie corocznych umów. |
| --- | --- |

(76)

Jeżeli chodzi o połączenia towarowe, w art. 4 ustawy nr 684/1974 upoważniono Ministra Żeglugi Handlowej do przyznania przedsiębiorstwom należącym do grupy Finmare dotacji na uruchomienie nowych połączeń morskich (art. 4 lit. a)) albo na obsługę połączeń istniejących (art. 4 lit. b)), w przypadku gdy te ostatnie nie są w stanie osiągnąć równowagi ekonomicznej. Oba rodzaje dotacji można było przyznać na maksymalnie pięć lat, a dotację odnoszącą się do istniejących połączeń należało przyznawać na podstawie corocznych umów.

| (77) | W ustawie nr 684/1974 nie przewidziano ogólnego przydziału środków budżetowych dla poszczególnych programów finansowania, które w niej ustanowiono. |
| --- | --- |

(77)

W ustawie nr 684/1974 nie przewidziano ogólnego przydziału środków budżetowych dla poszczególnych programów finansowania, które w niej ustanowiono.

| (78) | W dekrecie prezydenckim nr 501 z dnia 1 czerwca 1979 r. wykonujący ustawę nr 684/1974 ze zmianami („dekret nr 501/1979”) (22) przewidziano szczegółowe zasady stosowania ustawy nr 684/1974. W art. 3 dekretu nr 501/1979 wyjaśniono, że aby przyznać rekompensaty przewidziane w art. 7 ustawy nr 684/1974, należy uwzględnić wszystkie krajowe i międzynarodowe połączenia pasażerskie obsługiwane przez przedsiębiorstwa Italia, Lloyd Triestino, Tirrenia i Adriatica. |
| --- | --- |

(78)

W dekrecie prezydenckim nr 501 z dnia 1 czerwca 1979 r. wykonujący ustawę nr 684/1974 ze zmianami („dekret nr 501/1979”) (22) przewidziano szczegółowe zasady stosowania ustawy nr 684/1974. W art. 3 dekretu nr 501/1979 wyjaśniono, że aby przyznać rekompensaty przewidziane w art. 7 ustawy nr 684/1974, należy uwzględnić wszystkie krajowe i międzynarodowe połączenia pasażerskie obsługiwane przez przedsiębiorstwa Italia, Lloyd Triestino, Tirrenia i Adriatica.

22

| (79) | W art. 26 dekretu nr 501/1979 określono, że roczne rekompensaty dla połączeń pasażerskich (Gestione stralcio dei servizi passeggeri) należy określać w oparciu o przewidywane koszty i przychody. Zgodnie z art. 35 tego dekretu przeglądu rekompensat dla połączeń towarowych można dokonywać co roku do dnia 30 czerwca, aby zapewnić równowagę ekonomiczną każde połączenia. W art. 9 dekretu nr 501/1979 określono poszczególne elementy, jakie należy uwzględnić przy obliczaniu dotacji wypłacanych na rzecz przedsiębiorstw zgodnie z art. 4 lit. b), art. 7 i 8 ustawy nr 684/1974. |
| --- | --- |

(79)

W art. 26 dekretu nr 501/1979 określono, że roczne rekompensaty dla połączeń pasażerskich (Gestione stralcio dei servizi passeggeri) należy określać w oparciu o przewidywane koszty i przychody. Zgodnie z art. 35 tego dekretu przeglądu rekompensat dla połączeń towarowych można dokonywać co roku do dnia 30 czerwca, aby zapewnić równowagę ekonomiczną każde połączenia. W art. 9 dekretu nr 501/1979 określono poszczególne elementy, jakie należy uwzględnić przy obliczaniu dotacji wypłacanych na rzecz przedsiębiorstw zgodnie z art. 4 lit. b), art. 7 i 8 ustawy nr 684/1974.

Gestione stralcio dei servizi passeggeri

| (80) | W dekrecie nr 501/1979 określono również, że czas odpłynięcia i przybycia w przypadku każdego połączenia obsługiwanego przez przedsiębiorstwa musi zostać zatwierdzony dekretem ministerialnym i zobowiązano przedsiębiorstwa do zastąpienia statków mających więcej niż 18 lat, chyba że obowiązek ten zostały wyraźnie zniesiony przez ministerstwo. Ponadto eksploatowane statki musiały być indywidualnie przypisane do poszczególnych połączeń objętych usługami publicznymi. Takie zobowiązanie, które wymuszało na przedsiębiorstwach konieczność okresowego odnawiania floty, stanowiło zobowiązanie szczególne dla przedsiębiorstw. |
| --- | --- |

(80)

W dekrecie nr 501/1979 określono również, że czas odpłynięcia i przybycia w przypadku każdego połączenia obsługiwanego przez przedsiębiorstwa musi zostać zatwierdzony dekretem ministerialnym i zobowiązano przedsiębiorstwa do zastąpienia statków mających więcej niż 18 lat, chyba że obowiązek ten zostały wyraźnie zniesiony przez ministerstwo. Ponadto eksploatowane statki musiały być indywidualnie przypisane do poszczególnych połączeń objętych usługami publicznymi. Takie zobowiązanie, które wymuszało na przedsiębiorstwach konieczność okresowego odnawiania floty, stanowiło zobowiązanie szczególne dla przedsiębiorstw.

| (81) | W art. 40 dekretu nr 501/1979 minister właściwy do spraw marynarki handlowej został upoważniony do ustalenia świadczenia, poza usługami zwykłymi, usług dodatkowych, mających na celu zaspokojenie potrzeb nadzwyczajnych związanych z interesem publicznym lub uwzględnienia wzrostu ruchu. |
| --- | --- |

(81)

W art. 40 dekretu nr 501/1979 minister właściwy do spraw marynarki handlowej został upoważniony do ustalenia świadczenia, poza usługami zwykłymi, usług dodatkowych, mających na celu zaspokojenie potrzeb nadzwyczajnych związanych z interesem publicznym lub uwzględnienia wzrostu ruchu.

—   Ustawa nr 169 z dnia 19 maja 1975 r.

| (82) | W ustawie nr 169 z dnia 19 maja 1975 r. w sprawie usług morskich pocztowych i handlowych o charakterze lokalnym („ustawa nr 169/1975”) dokonano reorganizacji systemu świadczenia publicznych usług pocztowych i handlowych o charakterze lokalnym. |
| --- | --- |

(82)

W ustawie nr 169 z dnia 19 maja 1975 r. w sprawie usług morskich pocztowych i handlowych o charakterze lokalnym („ustawa nr 169/1975”) dokonano reorganizacji systemu świadczenia publicznych usług pocztowych i handlowych o charakterze lokalnym.

| (83) | W szczególności w art. 1 przewidziano utworzenie trzech przedsiębiorstw regionalnych, a mianowicie Caremar, Siremar i Toremar, i temu ostatniemu powierzono obowiązki świadczenia usługi publicznej w zakresie przewozu przesyłek listowych i paczek, a także świadczenie usług w zakresie handlu o charakterze wyłącznie lokalnym. W art. 1 zobowiązano również przedsiębiorstwo Tirrenia do zachowania co najmniej 51 % udziału w kapitale podstawowym każdego z tych przedsiębiorstw. W art. 2 ustawy nr 169/1975 upoważniono Ministra Żeglugi Handlowej do przyznawania przedsiębiorstwom regionalnym dotacji ustalonych w zamówieniach publicznych na usługi na okres 20 lat. |
| --- | --- |

(83)

W szczególności w art. 1 przewidziano utworzenie trzech przedsiębiorstw regionalnych, a mianowicie Caremar, Siremar i Toremar, i temu ostatniemu powierzono obowiązki świadczenia usługi publicznej w zakresie przewozu przesyłek listowych i paczek, a także świadczenie usług w zakresie handlu o charakterze wyłącznie lokalnym. W art. 1 zobowiązano również przedsiębiorstwo Tirrenia do zachowania co najmniej 51 % udziału w kapitale podstawowym każdego z tych przedsiębiorstw. W art. 2 ustawy nr 169/1975 upoważniono Ministra Żeglugi Handlowej do przyznawania przedsiębiorstwom regionalnym dotacji ustalonych w zamówieniach publicznych na usługi na okres 20 lat.

—   Ustawa nr 856 z dnia 5 grudnia 1986 r.

| (84) | W ustawie nr 856 z dnia 5 grudnia 1986 r. w sprawie zasad restrukturyzacji floty publicznej (grupa Finmare) i ustaleń interwencyjnych w odniesieniu do floty prywatnej („ustawa nr 856/1986”) przewidziano pewne zmiany systemu świadczenia usług publicznych w zakresie transportu morskiego. |
| --- | --- |

(84)

W ustawie nr 856 z dnia 5 grudnia 1986 r. w sprawie zasad restrukturyzacji floty publicznej (grupa Finmare) i ustaleń interwencyjnych w odniesieniu do floty prywatnej („ustawa nr 856/1986”) przewidziano pewne zmiany systemu świadczenia usług publicznych w zakresie transportu morskiego.

| (85) | W szczególności w art. 1 określono, że przynoszące straty połączenia towarowe mające zasadnicze znaczenie dla gospodarki krajowej mają zostać objęte przez państwo programem restrukturyzacji i wsparcia finansowego. W art. 2 przewidziano przyznanie dotacji na rozpoczęcie działalności na maksymalny okres pięciu lat (począwszy od dnia 1 stycznia 1985 r.) w odniesieniu do tych połączeń. W przypadku nabycia nowego statku przyznawano pięcioletnią dotację na rozpoczęcie działalności ograniczoną do kwoty inwestycji (odpis amortyzacyjny i odsetki). |
| --- | --- |

(85)

W szczególności w art. 1 określono, że przynoszące straty połączenia towarowe mające zasadnicze znaczenie dla gospodarki krajowej mają zostać objęte przez państwo programem restrukturyzacji i wsparcia finansowego. W art. 2 przewidziano przyznanie dotacji na rozpoczęcie działalności na maksymalny okres pięciu lat (począwszy od dnia 1 stycznia 1985 r.) w odniesieniu do tych połączeń. W przypadku nabycia nowego statku przyznawano pięcioletnią dotację na rozpoczęcie działalności ograniczoną do kwoty inwestycji (odpis amortyzacyjny i odsetki).

| (86) | W odniesieniu do połączeń z małymi i dużymi wyspami, w art. 11 zmieniono kryteria obliczenia dotacji. W szczególności dotacja wyrównawcza miała być obliczana na podstawie różnicy między przychodami a kosztami poniesionymi w związku ze świadczeniem usługi, ustalanymi w odniesieniu do średnich i obiektywnych parametrów, i musiała uwzględniać rozsądny zwrot z zainwestowanego kapitału. Zamówienia publiczne na usługi musiały zawierać szczególne informacje na temat elementów, które należy uwzględnić przy obliczaniu wysokości dotacji, wraz z pełnym wykazem dotowanych połączeń, częstotliwości rejsów i statku, który ma być wykorzystywany. Dotacje miały być zatwierdzane przez ministrów żeglugi handlowej, zaangażowania kapitałowego państwa i skarbu państwa. W ust. 7 określono, że dodatkową dotację można przyznać na okres pierwszych pięciu lat, aby zapewnić równowagę ekonomiczną beneficjentów. |
| --- | --- |

(86)

W odniesieniu do połączeń z małymi i dużymi wyspami, w art. 11 zmieniono kryteria obliczenia dotacji. W szczególności dotacja wyrównawcza miała być obliczana na podstawie różnicy między przychodami a kosztami poniesionymi w związku ze świadczeniem usługi, ustalanymi w odniesieniu do średnich i obiektywnych parametrów, i musiała uwzględniać rozsądny zwrot z zainwestowanego kapitału. Zamówienia publiczne na usługi musiały zawierać szczególne informacje na temat elementów, które należy uwzględnić przy obliczaniu wysokości dotacji, wraz z pełnym wykazem dotowanych połączeń, częstotliwości rejsów i statku, który ma być wykorzystywany. Dotacje miały być zatwierdzane przez ministrów żeglugi handlowej, zaangażowania kapitałowego państwa i skarbu państwa. W ust. 7 określono, że dodatkową dotację można przyznać na okres pierwszych pięciu lat, aby zapewnić równowagę ekonomiczną beneficjentów.

| (87) | Zgodnie z art. 13 obsługa połączeń morskich w północnej części Morza Adriatyckiego z wybrzeżem Istrii przez przedsiębiorstwo Lloyd Triestino musiała zostać przekazana przedsiębiorstwu Adriatica. Ponadto zgodnie z ust. 4 tego artykułu połączenia mieszane istniejące w dniu 1 stycznia 1986 r. i obsługiwane przez przedsiębiorstwo Adriatica (23) zostały objęte przepisami art. 8 i 9 ustawy nr 684/1974 i ich kolejnych zmian (które dotyczą połączeń z dużymi i małymi włoskimi wyspami). W rezultacie art. 11 ustawy nr 856/1986 zaczął mieć również zastosowanie do połączeń międzynarodowych obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Adriatica. |
| --- | --- |

(87)

Zgodnie z art. 13 obsługa połączeń morskich w północnej części Morza Adriatyckiego z wybrzeżem Istrii przez przedsiębiorstwo Lloyd Triestino musiała zostać przekazana przedsiębiorstwu Adriatica. Ponadto zgodnie z ust. 4 tego artykułu połączenia mieszane istniejące w dniu 1 stycznia 1986 r. i obsługiwane przez przedsiębiorstwo Adriatica (23) zostały objęte przepisami art. 8 i 9 ustawy nr 684/1974 i ich kolejnych zmian (które dotyczą połączeń z dużymi i małymi włoskimi wyspami). W rezultacie art. 11 ustawy nr 856/1986 zaczął mieć również zastosowanie do połączeń międzynarodowych obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Adriatica.

23

| (88) | W art. 15 ustawy nr 856/1986 przewidziano utworzenie publicznego przedsiębiorstwa regionalnego (Saremar), któremu powierzono świadczenie usług pocztowych i usług w zakresie handlu, które wykonywało wcześniej przedsiębiorstwo Tirrenia, między Sardynią, Korsyką i pobliskimi niewielkimi wyspami. |
| --- | --- |

(88)

W art. 15 ustawy nr 856/1986 przewidziano utworzenie publicznego przedsiębiorstwa regionalnego (Saremar), któremu powierzono świadczenie usług pocztowych i usług w zakresie handlu, które wykonywało wcześniej przedsiębiorstwo Tirrenia, między Sardynią, Korsyką i pobliskimi niewielkimi wyspami.

| (89) | Art. 12 ustawy nr 856/1986 stanowił, że stawki za usługę miały być ustalane dekretem ministerialnym na wniosek samych przedsiębiorstw. Mieszkańcy i pracownicy migrujący korzystali ze stawek preferencyjnych. |
| --- | --- |

(89)

Art. 12 ustawy nr 856/1986 stanowił, że stawki za usługę miały być ustalane dekretem ministerialnym na wniosek samych przedsiębiorstw. Mieszkańcy i pracownicy migrujący korzystali ze stawek preferencyjnych.

| (90) | Podobnie jak w przypadku ustawy nr 684/1974, w ustawie nr 856/1986 nie określono ogólnego przydziału środków budżetowych na programy finansowania, których dotyczyła. |
| --- | --- |

(90)

Podobnie jak w przypadku ustawy nr 684/1974, w ustawie nr 856/1986 nie określono ogólnego przydziału środków budżetowych na programy finansowania, których dotyczyła.

—   Dekret z mocą ustawy nr 77 z dnia 4 marca 1989 r. przekształcony w ustawę na podstawie ustawy nr 160 z dnia 5 maja 1989 r.

| (91) | Ostatnie zmiany w ramach prawnych mających zastosowanie do umów wstępnych, dotyczące zarówno przewozu osób, jak i transportu towarowego, zostały wprowadzone dekretem z mocą ustawy nr 77 z dnia 4 marca 1989 r. w sprawie doraźnych przepisów dotyczących transportu morskiego i koncesji na jego wykonywanie („dekret z mocą ustawy nr 77/1989”) przekształconym w ustawę na podstawie ustawy nr 160 z dnia 5 maja 1989 r. |
| --- | --- |

(91)

Ostatnie zmiany w ramach prawnych mających zastosowanie do umów wstępnych, dotyczące zarówno przewozu osób, jak i transportu towarowego, zostały wprowadzone dekretem z mocą ustawy nr 77 z dnia 4 marca 1989 r. w sprawie doraźnych przepisów dotyczących transportu morskiego i koncesji na jego wykonywanie („dekret z mocą ustawy nr 77/1989”) przekształconym w ustawę na podstawie ustawy nr 160 z dnia 5 maja 1989 r.

| (92) | W szczególności w art. 9 dekretu z mocą ustawy nr 77/1989 przewidziano, że od dnia 1 stycznia 1990 r. połączenia uznane za niezbędne, aby zapewnić przewóz osób i transport towarowy, mogą otrzymywać dotację wyrównawczą. Połączenia, które mają być obsługiwane i częstotliwość rejsów miały określać organy publiczne na podstawie propozycji technicznych przedstawianych przez przedsiębiorstwa, którym powierzono wykonanie usługi i które musiały co pięć lat przedkładać w tym celu plan dotyczący świadczonych usług. |
| --- | --- |

(92)

W szczególności w art. 9 dekretu z mocą ustawy nr 77/1989 przewidziano, że od dnia 1 stycznia 1990 r. połączenia uznane za niezbędne, aby zapewnić przewóz osób i transport towarowy, mogą otrzymywać dotację wyrównawczą. Połączenia, które mają być obsługiwane i częstotliwość rejsów miały określać organy publiczne na podstawie propozycji technicznych przedstawianych przez przedsiębiorstwa, którym powierzono wykonanie usługi i które musiały co pięć lat przedkładać w tym celu plan dotyczący świadczonych usług.

| (93) | Jeżeli chodzi o połączenia z wyspami, w art. 9 ust. 3 ustanowiono również, że kwotę dotacji wyrównawczej należało ustalać w zamówieniach publicznych na usługi, przyjmując za punk odniesienia średnie i obiektywne parametry wynikające ze stawek stosowanych przez krajowe przedsiębiorstwo kolejowe (Ferrovie dello Stato) w odniesieniu do równoważnych połączeń i odległości. |
| --- | --- |

(93)

Jeżeli chodzi o połączenia z wyspami, w art. 9 ust. 3 ustanowiono również, że kwotę dotacji wyrównawczej należało ustalać w zamówieniach publicznych na usługi, przyjmując za punk odniesienia średnie i obiektywne parametry wynikające ze stawek stosowanych przez krajowe przedsiębiorstwo kolejowe (Ferrovie dello Stato) w odniesieniu do równoważnych połączeń i odległości.

Ferrovie dello Stato

2.2.2.   Umowy wstępne

Umowy wstępne

| (94) | Umowy wstępne oznaczają zamówienia publiczne na usługi udzielone w lipcu 1991 r. przez państwo włoskie każdemu z pięciu przedsiębiorstw regionalnych byłej grupy Tirrenia. Umowy te były identyczne w przypadku wszystkich przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwa Tirrenia. Na podstawie art. 2 umowy wstępne obowiązywały z mocą wsteczną ze skutkiem od dnia 1 stycznia 1989 r. i miały wygasnąć w dniu 31 grudnia 2008 r. W umowach wstępnych przewidziano jednak zastosowanie postanowień doraźnych do celów ustanowienia zasad współpracy gospodarczej na lata 1989, 1990 i 1991, które nie stanowią przedmiotu niniejszej decyzji. |
| --- | --- |

(94)

Umowy wstępne oznaczają zamówienia publiczne na usługi udzielone w lipcu 1991 r. przez państwo włoskie każdemu z pięciu przedsiębiorstw regionalnych byłej grupy Tirrenia. Umowy te były identyczne w przypadku wszystkich przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwa Tirrenia. Na podstawie art. 2 umowy wstępne obowiązywały z mocą wsteczną ze skutkiem od dnia 1 stycznia 1989 r. i miały wygasnąć w dniu 31 grudnia 2008 r. W umowach wstępnych przewidziano jednak zastosowanie postanowień doraźnych do celów ustanowienia zasad współpracy gospodarczej na lata 1989, 1990 i 1991, które nie stanowią przedmiotu niniejszej decyzji.

| (95) | Zgodnie z postanowieniami art. 3 umów wstępnych wysokość rocznej dotacji ustalana była na podstawie wniosku przedłożonego przez beneficjenta w lutym każdego okresu obrachunkowego. Wniosek ten był przedmiotem konsultacji międzyministerialnych, a następnie został zatwierdzony w maju w drodze dekretu ministerialnego. Roczna dotacja miała na celu umożliwienie przedsiębiorstwu pokrycia strat wynikających z ujemnego salda kosztów i przychodów operacyjnych. |
| --- | --- |

(95)

Zgodnie z postanowieniami art. 3 umów wstępnych wysokość rocznej dotacji ustalana była na podstawie wniosku przedłożonego przez beneficjenta w lutym każdego okresu obrachunkowego. Wniosek ten był przedmiotem konsultacji międzyministerialnych, a następnie został zatwierdzony w maju w drodze dekretu ministerialnego. Roczna dotacja miała na celu umożliwienie przedsiębiorstwu pokrycia strat wynikających z ujemnego salda kosztów i przychodów operacyjnych.

| (96) | W art. 5 umów wstępnych określono szczegółowo poszczególne elementy przychodów i kosztów, które należy wziąć pod uwagę przy obliczaniu rekompensaty, a także zwrotu z zainwestowanego kapitału, zgodnie z art. 11 ustawy nr 856/1986. |
| --- | --- |

(96)

W art. 5 umów wstępnych określono szczegółowo poszczególne elementy przychodów i kosztów, które należy wziąć pod uwagę przy obliczaniu rekompensaty, a także zwrotu z zainwestowanego kapitału, zgodnie z art. 11 ustawy nr 856/1986.

2.2.3.   Plany pięcioletnie

Plany pięcioletnie

| (97) | W art. 1 umów wstępnych przewidziano, że w planach pięcioletnich powinny być określone połączenia i porty, które będą stanowiły przedmiot obsługi, rodzaj oraz zdolność przewozową jednostek pływających przeznaczonych do obsługi przedmiotowych połączeń morskich, częstotliwości rejsów oraz obowiązujące stawki opłat, w tym stawki ulgowe, w szczególności dla stałych mieszkańców regionów wyspiarskich. |
| --- | --- |

(97)

W art. 1 umów wstępnych przewidziano, że w planach pięcioletnich powinny być określone połączenia i porty, które będą stanowiły przedmiot obsługi, rodzaj oraz zdolność przewozową jednostek pływających przeznaczonych do obsługi przedmiotowych połączeń morskich, częstotliwości rejsów oraz obowiązujące stawki opłat, w tym stawki ulgowe, w szczególności dla stałych mieszkańców regionów wyspiarskich.

| (98) | Pierwszy plan pięcioletni (1990–1994) został zatwierdzony dekretem ministerialnym z dnia 29 maja 1990 r. i zastosowany z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 1990 r. W drugim planie obejmującym okres 1995–1999, który został zatwierdzony dekretem z dnia 14 maja 1996 r., nie wprowadzono żadnych zmian w kwestiach obsługiwanych połączeń i ich częstotliwości. |
| --- | --- |

(98)

Pierwszy plan pięcioletni (1990–1994) został zatwierdzony dekretem ministerialnym z dnia 29 maja 1990 r. i zastosowany z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 1990 r. W drugim planie obejmującym okres 1995–1999, który został zatwierdzony dekretem z dnia 14 maja 1996 r., nie wprowadzono żadnych zmian w kwestiach obsługiwanych połączeń i ich częstotliwości.

| (99) | W chwili przyjęcia decyzji z 2005 r. trzeci plan (obejmujący okres 2000–2004), przedłożony władzom włoskim przez przedsiębiorstwa we wrześniu 1999 r., nie został jeszcze zatwierdzony. W oczekiwaniu na przyjęcie wspomnianego planu, na podstawie dekretu z dnia 8 marca 2000 r. przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia zostały upoważnione do utrzymania usług, o których mowa w art. 9 ustawy nr 160/1989, w warunkach uzgodnionych w planie pięcioletnim na lata 1994–1999 obowiązującym w 1999 r. |
| --- | --- |

(99)

W chwili przyjęcia decyzji z 2005 r. trzeci plan (obejmujący okres 2000–2004), przedłożony władzom włoskim przez przedsiębiorstwa we wrześniu 1999 r., nie został jeszcze zatwierdzony. W oczekiwaniu na przyjęcie wspomnianego planu, na podstawie dekretu z dnia 8 marca 2000 r. przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia zostały upoważnione do utrzymania usług, o których mowa w art. 9 ustawy nr 160/1989, w warunkach uzgodnionych w planie pięcioletnim na lata 1994–1999 obowiązującym w 1999 r.

| (100) | W następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r. władze włoskie poinformowały Komisję, że zamiast formalnego przyjęcia planów pięcioletnich na lata 2000–2004 i 2005–2008 zastosowały doraźne środki racjonalizatorskie mające na celu lepsze dostosowanie usług do potrzeb społeczności lokalnych jednak bez wprowadzania istotnych zmian w systemie świadczenia usług publicznych. Władze włoskie wyjaśniły, że planowanie na dłuższy okres nie było już możliwe ze względu na obawy związane z budżetem. |
| --- | --- |

(100)

W następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r. władze włoskie poinformowały Komisję, że zamiast formalnego przyjęcia planów pięcioletnich na lata 2000–2004 i 2005–2008 zastosowały doraźne środki racjonalizatorskie mające na celu lepsze dostosowanie usług do potrzeb społeczności lokalnych jednak bez wprowadzania istotnych zmian w systemie świadczenia usług publicznych. Władze włoskie wyjaśniły, że planowanie na dłuższy okres nie było już możliwe ze względu na obawy związane z budżetem.

2.2.4.   Roczna rekompensata

Roczna rekompensata

2.2.4.1.   Rekompensata oceniona na podstawie decyzji z 2005 r.

Rekompensata oceniona na podstawie decyzji z 2005 r.

| (101) | Roczna dotacja odpowiadała wysokości straty netto w ramach świadczenia usług, o których mowa w planie pięcioletnim, powiększonej o kwotę zmienną odpowiadającą wysokości zwrotu z zainwestowanego kapitału. Strata z działalności operacyjnej netto wynikała z przychodów uzyskanych w trakcie okresu i kosztów poniesionych w ramach obsługi tras. |
| --- | --- |

(101)

Roczna dotacja odpowiadała wysokości straty netto w ramach świadczenia usług, o których mowa w planie pięcioletnim, powiększonej o kwotę zmienną odpowiadającą wysokości zwrotu z zainwestowanego kapitału. Strata z działalności operacyjnej netto wynikała z przychodów uzyskanych w trakcie okresu i kosztów poniesionych w ramach obsługi tras.

| (102) | W umowach wstępnych przewidziano roczną dotację wyrównawczą, która miała być wypłacana według następujących zasad:






  a) | zaliczka w wysokości 70 % kwoty dotacji przyznanej w poprzednim roku, wypłacana w marcu każdego roku; |
| --- | --- | --- |

(102)

W umowach wstępnych przewidziano roczną dotację wyrównawczą, która miała być wypłacana według następujących zasad:

a)

zaliczka w wysokości 70 % kwoty dotacji przyznanej w poprzednim roku, wypłacana w marcu każdego roku;

| b) | druga wypłata w czerwcu każdego roku równa 20 % tej dotacji; |
| --- | --- |

b)

druga wypłata w czerwcu każdego roku równa 20 % tej dotacji;

| c) | ewentualne wyrównanie, na koniec roku, odpowiadało różnicy pomiędzy wypłaconymi kwotami a ujemnym bilansem kosztów i przychodów operacyjnych w bieżącym roku. W przypadku otrzymania przez przedsiębiorstwo kwoty, która przekraczałaby koszt netto świadczonych usług (przychody minus straty), miało ono obowiązek zwrócić różnicę w terminie 15 dni od daty zatwierdzenia bilansu. |
| --- | --- |

c)

ewentualne wyrównanie, na koniec roku, odpowiadało różnicy pomiędzy wypłaconymi kwotami a ujemnym bilansem kosztów i przychodów operacyjnych w bieżącym roku. W przypadku otrzymania przez przedsiębiorstwo kwoty, która przekraczałaby koszt netto świadczonych usług (przychody minus straty), miało ono obowiązek zwrócić różnicę w terminie 15 dni od daty zatwierdzenia bilansu.

| (103) | Elementy kosztów uwzględniane do celów obliczania rocznej rekompensaty obejmowały: prowizję agencji/koszty nabycia, opłaty portowe/opłaty przestojowe i pozostałe koszty związane z ruchem, koszty operacyjne, amortyzację, opłaty finansowe netto, koszty administracyjne i inne koszty. Te koszty elementów, zamieszczone w załączniku do umów wstępnych, były takie same w przypadku wszystkich przedsiębiorstw regionalnych. |
| --- | --- |

(103)

Elementy kosztów uwzględniane do celów obliczania rocznej rekompensaty obejmowały: prowizję agencji/koszty nabycia, opłaty portowe/opłaty przestojowe i pozostałe koszty związane z ruchem, koszty operacyjne, amortyzację, opłaty finansowe netto, koszty administracyjne i inne koszty. Te koszty elementów, zamieszczone w załączniku do umów wstępnych, były takie same w przypadku wszystkich przedsiębiorstw regionalnych.

| (104) | Koszty operacyjne obejmowały koszty załogi, konserwacji, ubezpieczenia, paliwa i olejów mineralnych. Pozycja „administracja” obejmowała koszty personelu naziemnego i pomieszczeń administracyjnych. |
| --- | --- |

(104)

Koszty operacyjne obejmowały koszty załogi, konserwacji, ubezpieczenia, paliwa i olejów mineralnych. Pozycja „administracja” obejmowała koszty personelu naziemnego i pomieszczeń administracyjnych.

| (105) | Zgodnie z danymi przedstawionymi przez władze włoskie koszty przedsiębiorstw regionalnych (w mln ITL) oraz kwota dotacji w latach 1992–2001 (24) kształtowały się następująco (25). |
| --- | --- |

(105)

Zgodnie z danymi przedstawionymi przez władze włoskie koszty przedsiębiorstw regionalnych (w mln ITL) oraz kwota dotacji w latach 1992–2001 (24) kształtowały się następująco (25).

24

25

Adriatica

Adriatica

| Elementy kosztów | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Prowizje agencji itp. | 9 750,0 | 11 940,0 | 12 432,0 | 13 915,0 | 14 224,0 | 13 949,0 | 16 307,0 | 16 376,0 | 12 702,0 | 17 451,6 |
| Opłaty portowe itp. | 12 268,0 | 13 249,0 | 15 137,0 | 19 357,0 | 20 292,0 | 20 915,0 | 24 007,0 | 23 503,0 | 21 241,0 | 31 257,2 |
| Koszty operacyjne | 64 942,0 | 66 079,0 | 78 385,0 | 83 169,0 | 90 140,0 | 97 448,0 | 96 426,0 | 83 486,0 | 80 622,0 | 100 151,6 |
| Amortyzacja | 15 086,0 | 17 502,0 | 22 761,0 | 23 706,0 | 23 719,0 | 23 727,0 | 23 463,0 | 23 286,0 | 23 351,0 | 29 053,7 |
| Koszty finansowe netto | 4 626,0 | - 125,0 | 11 185,0 | 9 483,0 | 4 963,0 | - 3 031,0 | - 8 050,0 | - 12 440,0 | - 11 453,0 | - 4 172,7 |
| Administracja | 16 318,0 | 15 685,0 | 15 720,0 | 14 653,0 | 13 938,0 | 13 952,0 | 14 688,0 | 14 877,0 | 14 735,0 | 14 194,8 |
| Inne koszty | 4 028,0 | - 139,0 | 2 913,0 | 2 051,0 | 2 819,0 | 7 371,0 | 8 968,0 | 2 021,0 | - 3 942,0 | - 4 116,5 |
| Koszty ogółem (A) | 127 018,0 | 124 191,0 | 158 533,0 | 166 334,0 | 170 095,0 | 174 331,0 | 175 809,0 | 151 109,0 | 137 256,0 | 183 819,8 |
| Przychody operacyjne (B) | 64 772,0 | 79 716,0 | 80 324,0 | 95 114,0 | 95 422,0 | 94 995,0 | 114 210,0 | 126 403,0 | 109 786,0 | 155 616,1 |
| Zysk netto (B - A) | - 62 246,0 | - 44 475,0 | - 78 209,0 | - 71 220,0 | - 74 673,0 | - 79 336,0 | - 61 599,0 | - 24 706,0 | - 27 470,0 | - 28 203,7 |
| Zwrot z zainwestowanego kapitału | 8 258,0 | 10 615,0 | 7 819,0 | 9 304,0 | 7 935,0 | 5 788,0 | 5 271,0 | 3 646,0 | 4 377,0 | 6 147,7 |
| Kwota rocznej dotacji | 70 504,0 | 55 090,0 | 86 028,0 | 80 524,0 | 82 608,0 | 85 124,0 | 66 870,0 | 28 352,0 | 31 847,0 | 34 351,4 |

Elementy kosztów

1992

1993

1994

1995

1996

1997

1998

1999

2000

2001

Prowizje agencji itp.

9 750,0

11 940,0

12 432,0

13 915,0

14 224,0

13 949,0

16 307,0

16 376,0

12 702,0

17 451,6

Opłaty portowe itp.

12 268,0

13 249,0

15 137,0

19 357,0

20 292,0

20 915,0

24 007,0

23 503,0

21 241,0

31 257,2

Koszty operacyjne

64 942,0

66 079,0

78 385,0

83 169,0

90 140,0

97 448,0

96 426,0

83 486,0

80 622,0

100 151,6

Amortyzacja

15 086,0

17 502,0

22 761,0

23 706,0

23 719,0

23 727,0

23 463,0

23 286,0

23 351,0

29 053,7

Koszty finansowe netto

4 626,0

- 125,0

11 185,0

9 483,0

4 963,0

- 3 031,0

- 8 050,0

- 12 440,0

- 11 453,0

- 4 172,7

Administracja

16 318,0

15 685,0

15 720,0

14 653,0

13 938,0

13 952,0

14 688,0

14 877,0

14 735,0

14 194,8

Inne koszty

4 028,0

- 139,0

2 913,0

2 051,0

2 819,0

7 371,0

8 968,0

2 021,0

- 3 942,0

- 4 116,5

Koszty ogółem (A)

Koszty ogółem (A)

127 018,0

127 018,0

124 191,0

124 191,0

158 533,0

158 533,0

166 334,0

166 334,0

170 095,0

170 095,0

174 331,0

174 331,0

175 809,0

175 809,0

151 109,0

151 109,0

137 256,0

137 256,0

183 819,8

183 819,8

Przychody operacyjne (B)

64 772,0

79 716,0

80 324,0

95 114,0

95 422,0

94 995,0

114 210,0

126 403,0

109 786,0

155 616,1

Zysk netto (B - A)

Zysk netto (B - A)

- 62 246,0

- 62 246,0

- 44 475,0

- 44 475,0

- 78 209,0

- 78 209,0

- 71 220,0

- 71 220,0

- 74 673,0

- 74 673,0

- 79 336,0

- 79 336,0

- 61 599,0

- 61 599,0

- 24 706,0

- 24 706,0

- 27 470,0

- 27 470,0

- 28 203,7

- 28 203,7

Zwrot z zainwestowanego kapitału

8 258,0

10 615,0

7 819,0

9 304,0

7 935,0

5 788,0

5 271,0

3 646,0

4 377,0

6 147,7

Kwota rocznej dotacji

Kwota rocznej dotacji

70 504,0

70 504,0

55 090,0

55 090,0

86 028,0

86 028,0

80 524,0

80 524,0

82 608,0

82 608,0

85 124,0

85 124,0

66 870,0

66 870,0

28 352,0

28 352,0

31 847,0

31 847,0

34 351,4

34 351,4

Saremar

Saremar

| Elementy kosztów | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Prowizje agencji itp. | 697,0 | 1 108,0 | 1 386,7 | 1 672,9 | 1 566,7 | 1 624,0 | 1 233,0 | 1 786,4 | 1 405,8 | 1 319,0 |
| Opłaty portowe itp. | 2 308,0 | 2 505,0 | 1 929,8 | 1 898,4 | 1 776,8 | 2 099,1 | 2 508,0 | 2 096,4 | 2 250,0 | 2 265,4 |
| Koszty operacyjne | 22 213,0 | 24 077,0 | 23 570,7 | 23 433,8 | 26 129,1 | 26 664,2 | 28 112,0 | 29 883,9 | 23 914,8 | 20 094,0 |
| Amortyzacja | 3 099,0 | 3 733,0 | 3 976,8 | 3 959,8 | 3 611,8 | 3 300,5 | 3 352,0 | 3 400,4 | 3 369,0 | 3 559,1 |
| Koszty finansowe netto | 7,0 | - 906,0 | - 862,7 | - 895,0 | - 2 233,5 | - 2 451,6 | - 3 011,0 | - 2 933,8 | - 313,0 | 119,5 |
| Administracja | 3 574,0 | 3 503,0 | 3 627,1 | 3 538,0 | 3 619,4 | 3 589,9 | 3 851,0 | 3 843,8 | 3 401,0 | 3 508,7 |
| Inne koszty | 1 621,0 | 1 918,0 | 1 666,8 | 997,8 | 502,9 | 1 827,3 | 3 557,0 | 2 141,7 | 2 272,0 | 239,9 |
| Koszty ogółem (A) | 33 519,0 | 35 938,0 | 35 295,2 | 34 605,7 | 34 973,2 | 36 653,4 | 39 602,0 | 40 218,8 | 36 299,6 | 31 105,6 |
| Przychody operacyjne (B) | 7 464,0 | 8 365,0 | 9 383,8 | 11 396,6 | 11 533,5 | 11 746,7 | 11 744,0 | 12 425,6 | 12 652,0 | 13 456,1 |
| Zysk netto (B - A) | - 26 055,0 | - 27 573,0 | - 25 911,4 | - 23 209,1 | - 23 439,7 | - 24 906,7 | - 27 858,0 | - 27 793,2 | - 23 647,6 | - 17 649,5 |
| Zwrot z zainwestowanego kapitału | 1 342,0 | 2 641,0 | 1 606,2 | 1 781,6 | 1 560,4 | 1 172,8 | 973,0 | 738,8 | 828,0 | 1 075,6 |
| Kwota rocznej dotacji | 27 397,0 | 30 214,0 | 27 517,6 | 24 990,7 | 25 000,1 | 26 079,5 | 28 831,0 | 28 532,0 | 24 475,6 | 18 725,1 |

Elementy kosztów

1992

1993

1994

1995

1996

1997

1998

1999

2000

2001

Prowizje agencji itp.

697,0

1 108,0

1 386,7

1 672,9

1 566,7

1 624,0

1 233,0

1 786,4

1 405,8

1 319,0

Opłaty portowe itp.

2 308,0

2 505,0

1 929,8

1 898,4

1 776,8

2 099,1

2 508,0

2 096,4

2 250,0

2 265,4

Koszty operacyjne

22 213,0

24 077,0

23 570,7

23 433,8

26 129,1

26 664,2

28 112,0

29 883,9

23 914,8

20 094,0

Amortyzacja

3 099,0

3 733,0

3 976,8

3 959,8

3 611,8

3 300,5

3 352,0

3 400,4

3 369,0

3 559,1

Koszty finansowe netto

7,0

- 906,0

- 862,7

- 895,0

- 2 233,5

- 2 451,6

- 3 011,0

- 2 933,8

- 313,0

119,5

Administracja

3 574,0

3 503,0

3 627,1

3 538,0

3 619,4

3 589,9

3 851,0

3 843,8

3 401,0

3 508,7

Inne koszty

1 621,0

1 918,0

1 666,8

997,8

502,9

1 827,3

3 557,0

2 141,7

2 272,0

239,9

Koszty ogółem (A)

Koszty ogółem (A)

33 519,0

33 519,0

35 938,0

35 938,0

35 295,2

35 295,2

34 605,7

34 605,7

34 973,2

34 973,2

36 653,4

36 653,4

39 602,0

39 602,0

40 218,8

40 218,8

36 299,6

36 299,6

31 105,6

31 105,6

Przychody operacyjne (B)

7 464,0

8 365,0

9 383,8

11 396,6

11 533,5

11 746,7

11 744,0

12 425,6

12 652,0

13 456,1

Zysk netto (B - A)

Zysk netto (B - A)

- 26 055,0

- 26 055,0

- 27 573,0

- 27 573,0

- 25 911,4

- 25 911,4

- 23 209,1

- 23 209,1

- 23 439,7

- 23 439,7

- 24 906,7

- 24 906,7

- 27 858,0

- 27 858,0

- 27 793,2

- 27 793,2

- 23 647,6

- 23 647,6

- 17 649,5

- 17 649,5

Zwrot z zainwestowanego kapitału

1 342,0

2 641,0

1 606,2

1 781,6

1 560,4

1 172,8

973,0

738,8

828,0

1 075,6

Kwota rocznej dotacji

Kwota rocznej dotacji

27 397,0

27 397,0

30 214,0

30 214,0

27 517,6

27 517,6

24 990,7

24 990,7

25 000,1

25 000,1

26 079,5

26 079,5

28 831,0

28 831,0

28 532,0

28 532,0

24 475,6

24 475,6

18 725,1

18 725,1

Toremar

Toremar

| Elementy kosztów | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Prowizje agencji itp. | 3 743,0 | 4 651,0 | 4 897,0 | 4 767,7 | 4 932,8 | 5 356,3 | 3 687,0 | 2 433,0 | 3 660,0 | 1 808,7 |
| Opłaty portowe itp. | 3 279,0 | 3 141,0 | 2 871,5 | 3 050,7 | 3 380,1 | 3 512,1 | 4 311,0 | 3 839,9 | 4 513,0 | 4 596,3 |
| Koszty operacyjne | 26 980,0 | 27 398,0 | 30 740,3 | 32 605,1 | 34 738,3 | 34 875,0 | 34 539,0 | 36 411,1 | 31 448,0 | 30 796,0 |
| Amortyzacja | 5 218,0 | 5 210,0 | 5 171,1 | 5 164,7 | 5 176,0 | 5 180,8 | 5 151,0 | 5 158,3 | 5 169,0 | 5 634,4 |
| Koszty finansowe netto | - 264,0 | - 2 273,0 | - 2 456,6 | - 2 784,1 | - 3 860,2 | - 4 706,8 | - 4 777,0 | - 4 326,5 | - 3 590,0 | - 3 595,1 |
| Administracja | 3 535,0 | 3 107,0 | 3 424,8 | 3 259,3 | 3 259,3 | 3 553,8 | 3 291,0 | 3 655,4 | 3 632,0 | 3 631,1 |
| Inne koszty | 1 020,0 | 3 673,0 | 3 048,5 | 1 923,9 | 2 889,8 | 1 133,9 | 4 599,0 | 668,9 | 843,0 | 2 031,7 |
| Koszty ogółem (A) | 43 511,0 | 44 907,0 | 47 696,6 | 47 987,3 | 50 516,1 | 48 905,1 | 50 801,0 | 47 840,1 | 45 675,0 | 44 903,1 |
| Przychody operacyjne (B) | 27 406,0 | 30 750,0 | 32 759,6 | 31 968,5 | 32 483,3 | 31 200,8 | 29 996,0 | 32 362,0 | 34 577,0 | 35 573,5 |
| Zysk netto (B - A) | - 16 105,0 | - 14 157,0 | - 14 937,0 | - 16 018,8 | - 18 032,8 | - 17 704,3 | - 20 805,0 | - 15 478,1 | - 11 098,0 | - 9 329,5 |
| Zwrot z zainwestowanego kapitału | 1 367,0 | 2 145,0 | 1 312,1 | 1 408,0 | 1 285,0 | 936,5 | 718,0 | 588,1 | 1 993,0 | 3 033,6 |
| Kwota rocznej dotacji | 17 472,0 | 16 302,0 | 16 249,1 | 17 426,8 | 19 317,8 | 18 640,8 | 21 523,0 | 16 066,2 | 13 091,0 | 12 363,1 |

Elementy kosztów

1992

1993

1994

1995

1996

1997

1998

1999

2000

2001

Prowizje agencji itp.

3 743,0

4 651,0

4 897,0

4 767,7

4 932,8

5 356,3

3 687,0

2 433,0

3 660,0

1 808,7

Opłaty portowe itp.

3 279,0

3 141,0

2 871,5

3 050,7

3 380,1

3 512,1

4 311,0

3 839,9

4 513,0

4 596,3

Koszty operacyjne

26 980,0

27 398,0

30 740,3

32 605,1

34 738,3

34 875,0

34 539,0

36 411,1

31 448,0

30 796,0

Amortyzacja

5 218,0

5 210,0

5 171,1

5 164,7

5 176,0

5 180,8

5 151,0

5 158,3

5 169,0

5 634,4

Koszty finansowe netto

- 264,0

- 2 273,0

- 2 456,6

- 2 784,1

- 3 860,2

- 4 706,8

- 4 777,0

- 4 326,5

- 3 590,0

- 3 595,1

Administracja

3 535,0

3 107,0

3 424,8

3 259,3

3 259,3

3 553,8

3 291,0

3 655,4

3 632,0

3 631,1

Inne koszty

1 020,0

3 673,0

3 048,5

1 923,9

2 889,8

1 133,9

4 599,0

668,9

843,0

2 031,7

Koszty ogółem (A)

Koszty ogółem (A)

43 511,0

43 511,0

44 907,0

44 907,0

47 696,6

47 696,6

47 987,3

47 987,3

50 516,1

50 516,1

48 905,1

48 905,1

50 801,0

50 801,0

47 840,1

47 840,1

45 675,0

45 675,0

44 903,1

44 903,1

Przychody operacyjne (B)

27 406,0

30 750,0

32 759,6

31 968,5

32 483,3

31 200,8

29 996,0

32 362,0

34 577,0

35 573,5

Zysk netto (B - A)

Zysk netto (B - A)

- 16 105,0

- 16 105,0

- 14 157,0

- 14 157,0

- 14 937,0

- 14 937,0

- 16 018,8

- 16 018,8

- 18 032,8

- 18 032,8

- 17 704,3

- 17 704,3

- 20 805,0

- 20 805,0

- 15 478,1

- 15 478,1

- 11 098,0

- 11 098,0

- 9 329,5

- 9 329,5

Zwrot z zainwestowanego kapitału

1 367,0

2 145,0

1 312,1

1 408,0

1 285,0

936,5

718,0

588,1

1 993,0

3 033,6

Kwota rocznej dotacji

Kwota rocznej dotacji

17 472,0

17 472,0

16 302,0

16 302,0

16 249,1

16 249,1

17 426,8

17 426,8

19 317,8

19 317,8

18 640,8

18 640,8

21 523,0

21 523,0

16 066,2

16 066,2

13 091,0

13 091,0

12 363,1

12 363,1

Siremar

Siremar

| Elementy kosztów | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Prowizje agencji itp. | 3 180,0 | 3 786,0 | 3 398,9 | 3 224,1 | 3 146,6 | 3 501,1 | 3 691,5 | 4 799,0 | 4 065,7 | 3 604,4 |
| Opłaty portowe itp. | 5 545,0 | 5 338,0 | 5 622,1 | 5 837,5 | 6 181,2 | 6 421,2 | 6 793,1 | 6 982,9 | 7 604,8 | 7 532,9 |
| Koszty operacyjne | 56 391,0 | 55 740,0 | 56 771,1 | 59 664,1 | 65 284,6 | 76 630,0 | 81 153,8 | 85 560,1 | 73 500,7 | 77 345,1 |
| Amortyzacja | 10 174,0 | 11 203,0 | 10 767,7 | 10 991,8 | 10 968,5 | 10 918,0 | 11 008,6 | 12 494,6 | 13 734,1 | 14 419,6 |
| Koszty finansowe netto | - 1 415,0 | - 5 007,0 | - 5 044,9 | - 5 621,5 | - 7 387,7 | - 8 690,0 | - 10 215,8 | - 7 687,0 | - 4 226,3 | 3 516,1 |
| Administracja | 4 462,0 | 4 064,0 | 4 179,8 | 4 522,4 | 4 845,4 | 5 251,0 | 4 479,9 | 4 515,3 | 4 903,9 | 4 418,4 |
| Inne koszty | 1 206,0 | 721,0 | 2 855,0 | 2 329,1 | 2 896,0 | 3 505,6 | 9 652,0 | 3 946,2 | 3 298,2 | 3 270,4 |
| Koszty ogółem | 79 543,0 | 75 845,0 | 78 549,7 | 80 947,5 | 85 934,6 | 97 536,9 | 106 563,1 | 110 611,1 | 102 881,1 | 114 106,7 |
| Przychody operacyjne (B) | 26 903,0 | 30 444,0 | 32 845,7 | 33 847,0 | 32 724,0 | 35 203,5 | 37 244,8 | 40 274,2 | 43 335,0 | 47 314,3 |
| Zysk netto (B - A) | - 52 640,0 | - 45 401,0 | - 45 704,0 | - 47 100,5 | - 53 210,6 | - 62 333,4 | - 69 318,3 | - 70 336,9 | - 59 546,1 | - 66 792,4 |
| Zwrot z zainwestowanego kapitału | 2 874,0 | 5 334,0 | 3 336,0 | 4 363,7 | 3 888,4 | 3 155,1 | 2 599,3 | 2 211,2 | 3 940,0 | 4 248,2 |
| Kwota rocznej dotacji | 55 514,0 | 50 735,0 | 49 040,0 | 51 464,2 | 57 099,0 | 65 488,5 | 71 917,6 | 72 548,1 | 63 486,1 | 71 040,6 |

Elementy kosztów

1992

1993

1994

1995

1996

1997

1998

1999

2000

2001

Prowizje agencji itp.

3 180,0

3 786,0

3 398,9

3 224,1

3 146,6

3 501,1

3 691,5

4 799,0

4 065,7

3 604,4

Opłaty portowe itp.

5 545,0

5 338,0

5 622,1

5 837,5

6 181,2

6 421,2

6 793,1

6 982,9

7 604,8

7 532,9

Koszty operacyjne

56 391,0

55 740,0

56 771,1

59 664,1

65 284,6

76 630,0

81 153,8

85 560,1

73 500,7

77 345,1

Amortyzacja

10 174,0

11 203,0

10 767,7

10 991,8

10 968,5

10 918,0

11 008,6

12 494,6

13 734,1

14 419,6

Koszty finansowe netto

- 1 415,0

- 5 007,0

- 5 044,9

- 5 621,5

- 7 387,7

- 8 690,0

- 10 215,8

- 7 687,0

- 4 226,3

3 516,1

Administracja

4 462,0

4 064,0

4 179,8

4 522,4

4 845,4

5 251,0

4 479,9

4 515,3

4 903,9

4 418,4

Inne koszty

1 206,0

721,0

2 855,0

2 329,1

2 896,0

3 505,6

9 652,0

3 946,2

3 298,2

3 270,4

Koszty ogółem

Koszty ogółem

79 543,0

79 543,0

75 845,0

75 845,0

78 549,7

78 549,7

80 947,5

80 947,5

85 934,6

85 934,6

97 536,9

97 536,9

106 563,1

106 563,1

110 611,1

110 611,1

102 881,1

102 881,1

114 106,7

114 106,7

Przychody operacyjne (B)

26 903,0

30 444,0

32 845,7

33 847,0

32 724,0

35 203,5

37 244,8

40 274,2

43 335,0

47 314,3

Zysk netto (B - A)

Zysk netto (B - A)

- 52 640,0

- 52 640,0

- 45 401,0

- 45 401,0

- 45 704,0

- 45 704,0

- 47 100,5

- 47 100,5

- 53 210,6

- 53 210,6

- 62 333,4

- 62 333,4

- 69 318,3

- 69 318,3

- 70 336,9

- 70 336,9

- 59 546,1

- 59 546,1

- 66 792,4

- 66 792,4

Zwrot z zainwestowanego kapitału

2 874,0

5 334,0

3 336,0

4 363,7

3 888,4

3 155,1

2 599,3

2 211,2

3 940,0

4 248,2

Kwota rocznej dotacji

Kwota rocznej dotacji

55 514,0

55 514,0

50 735,0

50 735,0

49 040,0

49 040,0

51 464,2

51 464,2

57 099,0

57 099,0

65 488,5

65 488,5

71 917,6

71 917,6

72 548,1

72 548,1

63 486,1

63 486,1

71 040,6

71 040,6

Caremar

Caremar

| | |
| --- | --- |

(106)

| (106) | Jeżeli chodzi o zwrot z zainwestowanego kapitału, kwoty bezwzględne dostępne są dla całego okresu (1992–2001). Ponadto Włochy przedstawiły Komisji stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału zaakceptowaną w latach 1998–2001, wykazując, że w tych latach różniła się ona w takim samym zakresie jak inflacja i stopa procentowa, 1,6–8 %.










  Rok | Adriatica | Saremar | Toremar | Siremar | Caremar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1998 | - | 7,1 % | 1,90 % | 2,70 % | 3,30 % |
| 1999 | 2,30 % | - | 1,60 % | 2,10 % | 2,50 % |
| 2000 | 2,20 % | 6,10 % | 5,90 % | 4,90 % | 3,90 % |
| 2001 | 2,30 % | 8,00 % | 8,00 % | 5,00 % | 6,70 % |

Jeżeli chodzi o zwrot z zainwestowanego kapitału, kwoty bezwzględne dostępne są dla całego okresu (1992–2001). Ponadto Włochy przedstawiły Komisji stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału zaakceptowaną w latach 1998–2001, wykazując, że w tych latach różniła się ona w takim samym zakresie jak inflacja i stopa procentowa, 1,6–8 %.

Rok

Adriatica

Saremar

Toremar

Siremar

Caremar

1998

-

7,1 %

1,90 %

2,70 %

3,30 %

1999

2,30 %

-

1,60 %

2,10 %

2,50 %

2000

2,20 %

6,10 %

5,90 %

4,90 %

3,90 %

2001

2,30 %

8,00 %

8,00 %

5,00 %

6,70 %

| (107) | Ponadto Włochy przedstawiły księgi rachunkowe każdego przedsiębiorstwa z lat 1992–2001 w podziale na połączenia i wyjaśniły czynniki, które w przypadku każdego z przedsiębiorstw wpłynęły na poziomy kosztów, a w rezultacie na rekompensatę. |
| --- | --- |

(107)

Ponadto Włochy przedstawiły księgi rachunkowe każdego przedsiębiorstwa z lat 1992–2001 w podziale na połączenia i wyjaśniły czynniki, które w przypadku każdego z przedsiębiorstw wpłynęły na poziomy kosztów, a w rezultacie na rekompensatę.

| (108) | W szczególności w przypadku przedsiębiorstwa Adriatica połączenia międzynarodowe z byłą Jugosławią oraz Albanią ulegały znacznym zmianom pod względem natężenia ruchu z roku na rok z uwagi na sytuację polityczną w regionie. Władze włoskie uzasadniły znaczne wahania kwoty rocznych dotacji (ostatni wiersz) wahaniami kosztów operacyjnych netto związanych z obsługą połączeń międzynarodowych z Albanią i byłą Jugosławią, w ramach których usługi były zawieszane ze względu na sytuację polityczną na Bałkanach. Ponadto zawieszenie w 2000 r. połączeń z Grecją przyczyniło się do obniżenia kosztów operacyjnych. Koszty operacyjne netto oraz zapotrzebowanie na roczną dotację w przypadku połączeń kabotażowych w rejonie archipelagu Wysp Tremiti utrzymały się ogólnie na stałym poziomie w latach 1992–2001. |
| --- | --- |

(108)

W szczególności w przypadku przedsiębiorstwa Adriatica połączenia międzynarodowe z byłą Jugosławią oraz Albanią ulegały znacznym zmianom pod względem natężenia ruchu z roku na rok z uwagi na sytuację polityczną w regionie. Władze włoskie uzasadniły znaczne wahania kwoty rocznych dotacji (ostatni wiersz) wahaniami kosztów operacyjnych netto związanych z obsługą połączeń międzynarodowych z Albanią i byłą Jugosławią, w ramach których usługi były zawieszane ze względu na sytuację polityczną na Bałkanach. Ponadto zawieszenie w 2000 r. połączeń z Grecją przyczyniło się do obniżenia kosztów operacyjnych. Koszty operacyjne netto oraz zapotrzebowanie na roczną dotację w przypadku połączeń kabotażowych w rejonie archipelagu Wysp Tremiti utrzymały się ogólnie na stałym poziomie w latach 1992–2001.

| (109) | W przypadku Saremar relatywna stabilność kosztów operacyjnych w latach 1992–2001 wynika z charakteru usług świadczonych przez przedsiębiorstwo, obejmujących zasadniczo połączenia kabotażowe między Sardynią a otaczającymi ją wyspami i zaspokajających przede wszystkim potrzeby społeczności lokalnych, przez co nie podlegały one znacznym wahaniom podaży i popytu. Usługi świadczone przez przedsiębiorstwo zasadniczo nie uległy zmianom pod względem częstotliwości i rozkładu od czasu wejścia w życie (26) umów wstępnych i pozostawały praktycznie niezmienne we wszystkich latach. Sytuacja ta tłumaczy stosunkowo stały poziom rocznej dotacji, jaką otrzymywało przedsiębiorstwo Saremar. |
| --- | --- |

(109)

W przypadku Saremar relatywna stabilność kosztów operacyjnych w latach 1992–2001 wynika z charakteru usług świadczonych przez przedsiębiorstwo, obejmujących zasadniczo połączenia kabotażowe między Sardynią a otaczającymi ją wyspami i zaspokajających przede wszystkim potrzeby społeczności lokalnych, przez co nie podlegały one znacznym wahaniom podaży i popytu. Usługi świadczone przez przedsiębiorstwo zasadniczo nie uległy zmianom pod względem częstotliwości i rozkładu od czasu wejścia w życie (26) umów wstępnych i pozostawały praktycznie niezmienne we wszystkich latach. Sytuacja ta tłumaczy stosunkowo stały poziom rocznej dotacji, jaką otrzymywało przedsiębiorstwo Saremar.

26

| (110) | Toremar obsługiwało połączenia lokalne z Wyspami Toskańskimi – połączenia te podlegały niewielkim wahaniom podaży i popytu, co uzasadnia relatywny brak zmienności kosztów. Usługi oferowane przez spółkę publiczną w 2000 r. nie różniły się pod względem częstotliwości i rozkładu od usług oferowanych w 1992 r. (27) i pozostawały w dużej mierze niezmienne przez cały rok, niezależnie od sezonowych wahań popytu. Stawka rocznej dotacji utrzymywała się na przestrzeni lat raczej na stałym poziomie. |
| --- | --- |

(110)

Toremar obsługiwało połączenia lokalne z Wyspami Toskańskimi – połączenia te podlegały niewielkim wahaniom podaży i popytu, co uzasadnia relatywny brak zmienności kosztów. Usługi oferowane przez spółkę publiczną w 2000 r. nie różniły się pod względem częstotliwości i rozkładu od usług oferowanych w 1992 r. (27) i pozostawały w dużej mierze niezmienne przez cały rok, niezależnie od sezonowych wahań popytu. Stawka rocznej dotacji utrzymywała się na przestrzeni lat raczej na stałym poziomie.

27

| (111) | Uznano, że usługi świadczone przez Siremar mają charakter porównywalny do usług świadczonych przez przedsiębiorstwa Saremar i Toremar: podaż utrzymała się na stałym poziomie od czasu wejścia w życie umów o świadczenie usług publicznych i wahania sezonowe miały na nią niewielki wpływ. Wysokie koszty operacyjne przedsiębiorstwa w stosunku do jego przychodów wyjaśniono liczbą tras (18 regularnych połączeń) obsługiwanych, aby spełnić wymagania mieszkańców 14 wysp okalających Sycylię w zakresie mobilności. |
| --- | --- |

(111)

Uznano, że usługi świadczone przez Siremar mają charakter porównywalny do usług świadczonych przez przedsiębiorstwa Saremar i Toremar: podaż utrzymała się na stałym poziomie od czasu wejścia w życie umów o świadczenie usług publicznych i wahania sezonowe miały na nią niewielki wpływ. Wysokie koszty operacyjne przedsiębiorstwa w stosunku do jego przychodów wyjaśniono liczbą tras (18 regularnych połączeń) obsługiwanych, aby spełnić wymagania mieszkańców 14 wysp okalających Sycylię w zakresie mobilności.

| (112) | Jeżeli chodzi o przedsiębiorstw Caremar, świadczone przez nie usługi zasadniczo nie uległy zmianom od czasu wejścia w życie umowy z państwem (28). Wzrostowi kosztów operacyjnych towarzyszył wzrost przychodów z obsługiwanych połączeń, co umożliwiło utrzymanie rocznej dotacji na stosunkowo stałym poziomie. |
| --- | --- |

(112)

Jeżeli chodzi o przedsiębiorstw Caremar, świadczone przez nie usługi zasadniczo nie uległy zmianom od czasu wejścia w życie umowy z państwem (28). Wzrostowi kosztów operacyjnych towarzyszył wzrost przychodów z obsługiwanych połączeń, co umożliwiło utrzymanie rocznej dotacji na stosunkowo stałym poziomie.

28

2.2.4.2.   Rekompensata w następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r.

Rekompensata w następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r.

| (113) | W następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r. Włochy uzupełniły informacje na temat rekompensaty, jaką przedsiębiorstwa regionalne otrzymały w okresie 2002–2008. W szczególności przedstawiły: (i) koszty poniesione w ramach obsługi tras objętych obowiązkiem świadczenia usług publicznych; (ii) stratę netto w ramach świadczenia usług; (iii) bezwzględne kwoty zwrotu z zainwestowanego kapitału; (iv) kwota rocznej dotacji przyznanej przedsiębiorstwom. |
| --- | --- |

(113)

W następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r. Włochy uzupełniły informacje na temat rekompensaty, jaką przedsiębiorstwa regionalne otrzymały w okresie 2002–2008. W szczególności przedstawiły: (i) koszty poniesione w ramach obsługi tras objętych obowiązkiem świadczenia usług publicznych; (ii) stratę netto w ramach świadczenia usług; (iii) bezwzględne kwoty zwrotu z zainwestowanego kapitału; (iv) kwota rocznej dotacji przyznanej przedsiębiorstwom.

| (114) | Podczas spotkania z Komisją w czerwcu 2012 r. Włochy potwierdziły również, że pozycje kosztów uwzględnione podczas obliczania rekompensaty nie uległy zmianie od 1991 r. |
| --- | --- |

(114)

Podczas spotkania z Komisją w czerwcu 2012 r. Włochy potwierdziły również, że pozycje kosztów uwzględnione podczas obliczania rekompensaty nie uległy zmianie od 1991 r.

| (115) | Przedstawiono następujące dane (w tys. EUR): |
| --- | --- |

(115)

Przedstawiono następujące dane (w tys. EUR):

Adriatica

Adriatica

| Rok | (A) Koszty ogółem | (B) Przychody operacyjne | (C) Zysk netto (B - A) | Zwrot z zainwestowanego kapitału | Kwota rocznej dotacji |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 100 412,0 | 76 199,0 | - 24 213,0 | 2 533,0 | 26 746,0 |
| 2003 | 107 741,0 | 81 396,0 | - 26 345,0 | 1 958,0 | 28 303,0 |
| 2004  (29) | 69 465,0 | 57 198,0 | - 12 267,0 | nd. | nd. |
| 2005 | 66 261,0 | 56 959,0 | - 9 302,0 | nd. | nd. |
| 2006 | 53 040,0 | 55 405,0 | 2 365,0 | nd. | nd. |
| 2007 | 55 489,0 | 59 626,0 | 4 137,0 | nd. | nd. |
| 2008 | 62 751,0 | 61 069,0 | - 1 682,0 | nd. | nd. |

Rok

(A) Koszty ogółem

(B) Przychody operacyjne

(C) Zysk netto (B - A)

Zwrot z zainwestowanego kapitału

Kwota rocznej dotacji

2002

100 412,0

76 199,0

- 24 213,0

2 533,0

26 746,0

2003

107 741,0

81 396,0

- 26 345,0

1 958,0

28 303,0

2004  (29)

29

69 465,0

57 198,0

- 12 267,0

nd.

nd.

2005

66 261,0

56 959,0

- 9 302,0

nd.

nd.

2006

53 040,0

55 405,0

2 365,0

nd.

nd.

2007

55 489,0

59 626,0

4 137,0

nd.

nd.

2008

62 751,0

61 069,0

- 1 682,0

nd.

nd.

Saremar

Saremar

| Rok | (A) Koszty ogółem | (B) Przychody operacyjne | (C) Zysk netto (B - A) | Zwrot z zainwestowanego kapitału | Kwota rocznej dotacji |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 20 393,0 | 7 026,0 | - 13 367,0 | 604,0 | 13 971,0 |
| 2003 | 20 292,0 | 6 992,0 | - 13 300,0 | 649,0 | 13 949,0 |
| 2004 | 21 387,0 | 6 910,0 | - 14 477,0 | 709,0 | 15 186,0 |
| 2005 | 22 146,0 | 7 290,0 | - 14 856,0 | 679,0 | 15 535,0 |
| 2006 | 22 663,0 | 8 161,0 | - 14 502,0 | 801,0 | 15 303,0 |
| 2007 | 21 240,0 | 8 078,0 | - 13 162,0 | 893,0 | 14 055,0 |
| 2008 | 21 526,0 | 8 138,0 | - 13 388,0 | 855,0 | 14 243,0 |

Rok

(A) Koszty ogółem

(B) Przychody operacyjne

(C) Zysk netto (B - A)

Zwrot z zainwestowanego kapitału

Kwota rocznej dotacji

2002

20 393,0

7 026,0

- 13 367,0

604,0

13 971,0

2003

20 292,0

6 992,0

- 13 300,0

649,0

13 949,0

2004

21 387,0

6 910,0

- 14 477,0

709,0

15 186,0

2005

22 146,0

7 290,0

- 14 856,0

679,0

15 535,0

2006

22 663,0

8 161,0

- 14 502,0

801,0

15 303,0

2007

21 240,0

8 078,0

- 13 162,0

893,0

14 055,0

2008

21 526,0

8 138,0

- 13 388,0

855,0

14 243,0

Toremar

Toremar

| Rok | (A) Koszty ogółem | (B) Przychody operacyjne | (C) Zysk netto (B - A) | Zwrot z zainwestowanego kapitału | Kwota rocznej dotacji |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 27 774,0 | 18 164,0 | - 9 610,0 | 1 448,0 | 11 058,0 |
| 2003 | 30 571,0 | 18 559,0 | - 12 012,0 | 1 399,0 | 13 411,0 |
| 2004 | 32 920,0 | 18 277,0 | - 14 643,0 | 1 300,0 | 15 943,0 |
| 2005 | 34 889,0 | 17 583,0 | - 17 306,0 | 1 261,0 | 18 567,0 |
| 2006 | 37 355,0 | 21 364,0 | - 15 991,0 | 1 597,0 | 17 588,0 |
| 2007 | 36 880,0 | 22 621,0 | - 14 259,0 | 1 691,0 | 15 950,0 |
| 2008 | 35 981,0 | 24 280,0 | - 11 701,0 | 1 699,0 | 13 400,0 |

Rok

(A) Koszty ogółem

(B) Przychody operacyjne

(C) Zysk netto (B - A)

Zwrot z zainwestowanego kapitału

Kwota rocznej dotacji

2002

27 774,0

18 164,0

- 9 610,0

1 448,0

11 058,0

2003

30 571,0

18 559,0

- 12 012,0

1 399,0

13 411,0

2004

32 920,0

18 277,0

- 14 643,0

1 300,0

15 943,0

2005

34 889,0

17 583,0

- 17 306,0

1 261,0

18 567,0

2006

37 355,0

21 364,0

- 15 991,0

1 597,0

17 588,0

2007

36 880,0

22 621,0

- 14 259,0

1 691,0

15 950,0

2008

35 981,0

24 280,0

- 11 701,0

1 699,0

13 400,0

Siremar

Siremar

| Rok | (A) Koszty ogółem | (B) Przychody operacyjne | (C) Zysk netto (B - A) | Zwrot z zainwestowanego kapitału | Kwota rocznej dotacji |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 62 540,0 | 23 951,0 | - 38 589,0 | 1 750,0 | 40 339,0 |
| 2003 | 65 845,0 | 22 349,0 | - 43 496,0 | 1 743,0 | 45 239,0 |
| 2004 | 66 288,0 | 23 283,0 | - 43 005,0 | 1 935,0 | 44 940,0 |
| 2005 | 85 183,0 | 22 011,0 | - 63 172,0 | 1 907,0 | 65 079,0 |
| 2006 | 94 096,0 | 23 198,0 | - 70 898,0 | 1 935,0 | 72 833,0 |
| 2007 | 90 501,0 | 22 585,0 | - 67 916,0 | 2 092,0 | 70 008,0 |
| 2008 | 96 842,0 | 23 448,0 | - 73 394,0 | 2 060,0 | 75 454,0 |

Rok

(A) Koszty ogółem

(B) Przychody operacyjne

(C) Zysk netto (B - A)

Zwrot z zainwestowanego kapitału

Kwota rocznej dotacji

2002

62 540,0

23 951,0

- 38 589,0

1 750,0

40 339,0

2003

65 845,0

22 349,0

- 43 496,0

1 743,0

45 239,0

2004

66 288,0

23 283,0

- 43 005,0

1 935,0

44 940,0

2005

85 183,0

22 011,0

- 63 172,0

1 907,0

65 079,0

2006

94 096,0

23 198,0

- 70 898,0

1 935,0

72 833,0

2007

90 501,0

22 585,0

- 67 916,0

2 092,0

70 008,0

2008

96 842,0

23 448,0

- 73 394,0

2 060,0

75 454,0

Caremar

Caremar

| Rok | (A) Koszty ogółem | (B) Przychody operacyjne | (C) Zysk netto (B - A) | Zwrot z zainwestowanego kapitału | Kwota rocznej dotacji |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 41 931,0 | 17 850,0 | - 24 081,0 | 1 654,0 | 25 735,0 |
| 2003 | 47 568,0 | 21 257,0 | - 26 311,0 | 1 556,0 | 27 867,0 |
| 2004 | 49 847,0 | 20 178,0 | - 29 669,0 | 1 438,0 | 31 107,0 |
| 2005 | 55 910,0 | 21 380,0 | - 34 530,0 | 1 391,0 | 35 921,0 |
| 2006 | 59 859,0 | 25 600,0 | - 34 259,0 | 1 863,0 | 36 122,0 |
| 2007 | 59 618,0 | 26 565,0 | - 33 053,0 | 1 895,0 | 34 948,0 |
| 2008 | 61 481,0 | 28 065,0 | - 33 416,0 | 1 874,0 | 35 290,0 |

Rok

(A) Koszty ogółem

(B) Przychody operacyjne

(C) Zysk netto (B - A)

Zwrot z zainwestowanego kapitału

Kwota rocznej dotacji

2002

41 931,0

17 850,0

- 24 081,0

1 654,0

25 735,0

2003

47 568,0

21 257,0

- 26 311,0

1 556,0

27 867,0

2004

49 847,0

20 178,0

- 29 669,0

1 438,0

31 107,0

2005

55 910,0

21 380,0

- 34 530,0

1 391,0

35 921,0

2006

59 859,0

25 600,0

- 34 259,0

1 863,0

36 122,0

2007

59 618,0

26 565,0

- 33 053,0

1 895,0

34 948,0

2008

61 481,0

28 065,0

- 33 416,0

1 874,0

35 290,0

| (116) | Zdaniem władz włoskich zmiany poszczególnych elementów kosztów przedsiębiorstw regionalnych na przestrzeni czasu wynikały przede wszystkim z czynników zewnętrznych, takich jak inflacja i zmiany stóp procentowych, które wpływają nie tylko na ceny na rynku, ale również na oczekiwaną stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału. W celu obliczania wspominanej wyżej stopy wzięto pod uwagę stopy procentowe banków i średnie stopy oprocentowania pożyczek dla sektora okrętowego. |
| --- | --- |

(116)

Zdaniem władz włoskich zmiany poszczególnych elementów kosztów przedsiębiorstw regionalnych na przestrzeni czasu wynikały przede wszystkim z czynników zewnętrznych, takich jak inflacja i zmiany stóp procentowych, które wpływają nie tylko na ceny na rynku, ale również na oczekiwaną stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału. W celu obliczania wspominanej wyżej stopy wzięto pod uwagę stopy procentowe banków i średnie stopy oprocentowania pożyczek dla sektora okrętowego.

| (117) | Jeżeli chodzi o stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału, Włochy przekazały Komisji stopy zaakceptowane w latach 2002–2003, ale nie były w stanie przedstawić stóp dla okresu 2004–2008.










  Rok | Adriatica | Saremar | Toremar | Siremar | Caremar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 1,80 % | 5,80 % | 6,10 % | 3,90 % | 5,70 % |
| 2003 | 1,70 % | 12,20 % | 6,80 % | 3,40 % | 6,00 % |

(117)

Jeżeli chodzi o stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału, Włochy przekazały Komisji stopy zaakceptowane w latach 2002–2003, ale nie były w stanie przedstawić stóp dla okresu 2004–2008.

Rok

Adriatica

Saremar

Toremar

Siremar

Caremar

2002

1,80 %

5,80 %

6,10 %

3,90 %

5,70 %

2003

1,70 %

12,20 %

6,80 %

3,40 %

6,00 %

| (118) | Włochy przedstawiły również Komisji księgi rachunkowe przedsiębiorstwa Tirrenia dla każdego połączenia obejmujące okres od 2004 r., aby określić koszty poniesione przez to przedsiębiorstwo w ramach obsługi połączeń krajowych/międzynarodowych obsługiwanych wcześniej przez przedsiębiorstwo Adriatica. Podkreślono jednak, że wartości te należy traktować wyłącznie jako szacunek faktycznych kosztów poniesionych na każdym połączeniu, biorąc pod uwagę, że niektórych uwzględnionych elementów kosztów nie można było rozdzielić na połączenia. |
| --- | --- |

(118)

Włochy przedstawiły również Komisji księgi rachunkowe przedsiębiorstwa Tirrenia dla każdego połączenia obejmujące okres od 2004 r., aby określić koszty poniesione przez to przedsiębiorstwo w ramach obsługi połączeń krajowych/międzynarodowych obsługiwanych wcześniej przez przedsiębiorstwo Adriatica. Podkreślono jednak, że wartości te należy traktować wyłącznie jako szacunek faktycznych kosztów poniesionych na każdym połączeniu, biorąc pod uwagę, że niektórych uwzględnionych elementów kosztów nie można było rozdzielić na połączenia.

| (119) | Na podstawie tych informacji wyniki przedsiębiorstwa Tirrenia (w EUR) na trasach połączeń międzynarodowych obsługiwanych wcześniej przez przedsiębiorstwo Adriatica kształtowały się następująco:









  Rok | Ankona-Durrës | Ankona-Bar | Bari-Durrës | Ankona-Split |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2004 | - 3 267 000 | - 653 000 | 4 041 000 | - 3 021 000 |
| 2005 | nd. | nd. | 3 701 256 | - 4 249 739 |
| 2006 | nd. | nd. | 5 503 024 | - 145 514 |
| 2007 | nd. | nd. | 7 119 285 | nd. |
| 2008 | nd. | nd. | 4 308 702 | nd. |

(119)

Na podstawie tych informacji wyniki przedsiębiorstwa Tirrenia (w EUR) na trasach połączeń międzynarodowych obsługiwanych wcześniej przez przedsiębiorstwo Adriatica kształtowały się następująco:

Rok

Ankona-Durrës

Ankona-Bar

Bari-Durrës

Ankona-Split

2004

- 3 267 000

- 653 000

4 041 000

- 3 021 000

2005

nd.

nd.

3 701 256

- 4 249 739

2006

nd.

nd.

5 503 024

- 145 514

2007

nd.

nd.

7 119 285

nd.

2008

nd.

nd.

4 308 702

nd.

2.2.5.   Inwestycje przewidziane w planach pięcioletnich i w biznesplanie

Inwestycje przewidziane w planach pięcioletnich i w biznesplanie

| (120) | Poza wskazaniem obsługiwanych połączeń i wymaganej częstotliwości w planach pięcioletnich określono również inwestycje, jakie beneficjenci zamierzali przeprowadzić w danym okresie, aby zagwarantować obsługę przedmiotowych połączeń. Na etapie postępowania wyjaśniającego, Komisja starała się w szczególności ustalić sposób, w jaki uwzględniano koszty zakupu i amortyzacji statków do celów określenia kwoty rocznej dotacji. |
| --- | --- |

(120)

Poza wskazaniem obsługiwanych połączeń i wymaganej częstotliwości w planach pięcioletnich określono również inwestycje, jakie beneficjenci zamierzali przeprowadzić w danym okresie, aby zagwarantować obsługę przedmiotowych połączeń. Na etapie postępowania wyjaśniającego, Komisja starała się w szczególności ustalić sposób, w jaki uwzględniano koszty zakupu i amortyzacji statków do celów określenia kwoty rocznej dotacji.

| (121) | Komisja chciała również sprawdzić, czy dodatkowe inwestycje planowane w odniesieniu do przedsiębiorstw regionalnych byłej Grupy Tirrenia w biznesplanie przyjętym przez przedsiębiorstwo Tirrenia w marcu 1999 r. na okres 1999–2002 zawierały element pomocy. Główne cele biznesplanu były następujące:






  a) | umożliwienie przedsiębiorstwom dostosowania się do zmienionych warunków będących efektem liberalizacji włoskiego rynku kabotażowego (1 stycznia 1999 r.) i przygotowanie ich na wygaśnięcie w 2008 r. zawartych z państwem umów wstępnych; |
| --- | --- | --- |

(121)

Komisja chciała również sprawdzić, czy dodatkowe inwestycje planowane w odniesieniu do przedsiębiorstw regionalnych byłej Grupy Tirrenia w biznesplanie przyjętym przez przedsiębiorstwo Tirrenia w marcu 1999 r. na okres 1999–2002 zawierały element pomocy. Główne cele biznesplanu były następujące:

a)

umożliwienie przedsiębiorstwom dostosowania się do zmienionych warunków będących efektem liberalizacji włoskiego rynku kabotażowego (1 stycznia 1999 r.) i przygotowanie ich na wygaśnięcie w 2008 r. zawartych z państwem umów wstępnych;

| b) | ograniczenie kosztów usług świadczonych w ramach wyżej wspominanych umów wstępnych; |
| --- | --- |

b)

ograniczenie kosztów usług świadczonych w ramach wyżej wspominanych umów wstępnych;

| c) | wspieranie rozwoju grupy i lepsze wykorzystanie dostępnych zasobów; |
| --- | --- |

c)

wspieranie rozwoju grupy i lepsze wykorzystanie dostępnych zasobów;

| d) | stworzenie warunków umożliwiających prywatyzację przedsiębiorstw. |
| --- | --- |

d)

stworzenie warunków umożliwiających prywatyzację przedsiębiorstw.

| (122) | Biznesplan obejmował zmiany w zakresie niezbędnych inwestycji w usługi objęte umowami wstępnymi, które miały zostać wykorzystane do celów wycofywania z użytkowania przestarzałych statków, zbycia innych jednostek pływających w obrębie grupy oraz nowe inwestycje na łączną kwotę 700 mld ITL (około 361,5 mln EUR) (30). |
| --- | --- |

(122)

Biznesplan obejmował zmiany w zakresie niezbędnych inwestycji w usługi objęte umowami wstępnymi, które miały zostać wykorzystane do celów wycofywania z użytkowania przestarzałych statków, zbycia innych jednostek pływających w obrębie grupy oraz nowe inwestycje na łączną kwotę 700 mld ITL (około 361,5 mln EUR) (30).

30

2.3.   Preferencyjne zasady opodatkowania

Preferencyjne zasady opodatkowania

| (123) | W dekrecie z mocą ustawy nr 504 z dnia 26 października 1995 r. wprowadzono pewniej preferencyjny system opodatkowania olejów mineralnych wykorzystywanych jako paliwo w żegludze. Zgodnie z art. 63 ust. 3 tego dekretu ograniczono akcyzę na smary wykorzystywane na statku. |
| --- | --- |

(123)

W dekrecie z mocą ustawy nr 504 z dnia 26 października 1995 r. wprowadzono pewniej preferencyjny system opodatkowania olejów mineralnych wykorzystywanych jako paliwo w żegludze. Zgodnie z art. 63 ust. 3 tego dekretu ograniczono akcyzę na smary wykorzystywane na statku.

| (124) | W decyzji o wszczęciu postępowania Komisja wyraziła pewne obawy w związku z zasadami stosowania tego udogodnienia podatkowego wobec statków przebywających w portach włoskich w celach remontowo-konserwacyjnych. Komisja chciała ustalić, czy wspomniany wyżej przepis nie powodował dyskryminacji innych przedsiębiorstw żeglugowych, których statki znalazły się w podobnej sytuacji. |
| --- | --- |

(124)

W decyzji o wszczęciu postępowania Komisja wyraziła pewne obawy w związku z zasadami stosowania tego udogodnienia podatkowego wobec statków przebywających w portach włoskich w celach remontowo-konserwacyjnych. Komisja chciała ustalić, czy wspomniany wyżej przepis nie powodował dyskryminacji innych przedsiębiorstw żeglugowych, których statki znalazły się w podobnej sytuacji.

3.   UWAGI ZAINTERESOWANYCH STRON

UWAGI ZAINTERESOWANYCH STRON

3.1.   Uwagi przedstawione przed przyjęciem decyzji z 2005 r.

Uwagi przedstawione przed przyjęciem decyzji z 2005 r.

3.1.1.   Uwagi przedsiębiorstw należących do Grupy Tirrenia

Uwagi przedsiębiorstw należących do Grupy Tirrenia

| (125) | Przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia przekazały swoje uwagi na temat decyzji o wszczęciu postępowania pismem z dnia 22 listopada 1999 r. Przedsiębiorstwa podważyły przede wszystkim nową kwalifikację rekompensaty wypłacanej zgodnie z umowami wstępnymi jako pomocy, a zatem zasadność decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. Utrzymywały w szczególności, że Komisja znacznie wcześniej poinformowano o istnieniu systemu rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych i że nigdy nie zgłosiła ona w tej kwestii jakichkolwiek zastrzeżeń. Stwierdziły również, że kwota rocznej rekompensaty wypłacanej spółkom publicznym była ściśle proporcjonalna i ograniczona do dodatkowego kosztu netto wynikającego z obowiązków świadczenia usługi publicznej. W związku z tym uznano, że taka płatność nie ograniczała konkurencji z innymi uczestnikami rynku. |
| --- | --- |

(125)

Przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia przekazały swoje uwagi na temat decyzji o wszczęciu postępowania pismem z dnia 22 listopada 1999 r. Przedsiębiorstwa podważyły przede wszystkim nową kwalifikację rekompensaty wypłacanej zgodnie z umowami wstępnymi jako pomocy, a zatem zasadność decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. Utrzymywały w szczególności, że Komisja znacznie wcześniej poinformowano o istnieniu systemu rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych i że nigdy nie zgłosiła ona w tej kwestii jakichkolwiek zastrzeżeń. Stwierdziły również, że kwota rocznej rekompensaty wypłacanej spółkom publicznym była ściśle proporcjonalna i ograniczona do dodatkowego kosztu netto wynikającego z obowiązków świadczenia usługi publicznej. W związku z tym uznano, że taka płatność nie ograniczała konkurencji z innymi uczestnikami rynku.

| (126) | Jednocześnie przedsiębiorstwa Tirrenia, Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar i Toremar wniosły do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 ust. 4 TFUE (zob. również motyw 5). |
| --- | --- |

(126)

Jednocześnie przedsiębiorstwa Tirrenia, Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar i Toremar wniosły do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 ust. 4 TFUE (zob. również motyw 5).

3.1.2.   Uwagi podmiotów prywatnych

Uwagi podmiotów prywatnych

| (127) | Komisja otrzymała uwagi od różnych podmiotów prywatnych konkurujących na szeregu tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwa Caremar, Saremar i Toremar. Może podsumować je w następujący sposób:






  a) | przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia prowadziły na połączeniach, na których konkurencja była największa, agresywną politykę handlową charakteryzującą się rejsami po stawkach dumpingowych, systemami rabatowymi oraz odroczonymi terminami płatności, czego jedynym rozsądnym uzasadnieniem jest otrzymanie przez nie finansowania publicznego; |
| --- | --- | --- |

(127)

Komisja otrzymała uwagi od różnych podmiotów prywatnych konkurujących na szeregu tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwa Caremar, Saremar i Toremar. Może podsumować je w następujący sposób:

a)

przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia prowadziły na połączeniach, na których konkurencja była największa, agresywną politykę handlową charakteryzującą się rejsami po stawkach dumpingowych, systemami rabatowymi oraz odroczonymi terminami płatności, czego jedynym rozsądnym uzasadnieniem jest otrzymanie przez nie finansowania publicznego;

| b) | obowiązki świadczenia usługi publicznej nie były przejrzyste oraz zdolność przedsiębiorstw należących do Grupy Tirrenia do zmiany zakresu takich obowiązków, w szczególności pod względem obsługiwanych połączeń oraz szczegółowych rozkładów i częstotliwości należy uznać za sprzeczną z samym charakterem obowiązków świadczenia usługi publicznej; |
| --- | --- |

b)

obowiązki świadczenia usługi publicznej nie były przejrzyste oraz zdolność przedsiębiorstw należących do Grupy Tirrenia do zmiany zakresu takich obowiązków, w szczególności pod względem obsługiwanych połączeń oraz szczegółowych rozkładów i częstotliwości należy uznać za sprzeczną z samym charakterem obowiązków świadczenia usługi publicznej;

| c) | biorąc pod uwagę, że na pewnych połączeniach obsługiwanych przez przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia usługi świadczyły podmioty prywatne, wydawało się, że konieczność świadczenia usług publicznych jest wysoce dyskusyjna; |
| --- | --- |

c)

biorąc pod uwagę, że na pewnych połączeniach obsługiwanych przez przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia usługi świadczyły podmioty prywatne, wydawało się, że konieczność świadczenia usług publicznych jest wysoce dyskusyjna;

| d) | zasady finansowania inwestycji prowadzonych od 1995 r. lub przewidzianych w biznesplanie zawierały elementy pomocy, w tym pod względem korzystniejszego dostępu do finansowania prywatnego, z jakiego korzystały przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia; |
| --- | --- |

d)

zasady finansowania inwestycji prowadzonych od 1995 r. lub przewidzianych w biznesplanie zawierały elementy pomocy, w tym pod względem korzystniejszego dostępu do finansowania prywatnego, z jakiego korzystały przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia;

| e) | przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia korzystały z preferencyjnych zasad opodatkowania w odniesieniu do olejów mineralnych wykorzystywanych na ich statkach podczas zawijania do włoskich portów. |
| --- | --- |

e)

przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia korzystały z preferencyjnych zasad opodatkowania w odniesieniu do olejów mineralnych wykorzystywanych na ich statkach podczas zawijania do włoskich portów.

3.2.   Uwagi przedstawione w następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r.

Uwagi przedstawione w następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r.

| (128) | W następstwie stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji z 2005 r. Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag na temat wyżej wymienionego stwierdzenia nieważności oraz jego skutków (zob. również sekcja 1.3). |
| --- | --- |

(128)

W następstwie stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji z 2005 r. Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag na temat wyżej wymienionego stwierdzenia nieważności oraz jego skutków (zob. również sekcja 1.3).

| (129) | Komisja otrzymała tylko uwagi od beneficjentów środków będących przedmiotem postępowania. Stwierdzili oni zasadniczo, że Komisja powinna uwzględnić wszystkie istotne elementy faktyczne i prawne, w tym dodatkowe przesłanki przedłożone przez skarżących w kontekście postępowań sądowych, i stwierdzić następnie, że przedmiotowe środki:






  a) | nie stanowią pomocy; lub |
| --- | --- | --- |

(129)

Komisja otrzymała tylko uwagi od beneficjentów środków będących przedmiotem postępowania. Stwierdzili oni zasadniczo, że Komisja powinna uwzględnić wszystkie istotne elementy faktyczne i prawne, w tym dodatkowe przesłanki przedłożone przez skarżących w kontekście postępowań sądowych, i stwierdzić następnie, że przedmiotowe środki:

a)

nie stanowią pomocy; lub

| b) | stanowią istniejącą pomoc w zakresie, w jakim systemu świadczenia usług publicznych w zakresie transportu morskiego we Włoszech (i) istniał przez wejściem w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; (ii) podlegał wyraźnemu lub dorozumianemu zatwierdzeniu przez Komisję Europejską (31); oraz (iii) w każdym razie poprzedzał wejście w życie rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. |
| --- | --- |

b)

stanowią istniejącą pomoc w zakresie, w jakim systemu świadczenia usług publicznych w zakresie transportu morskiego we Włoszech (i) istniał przez wejściem w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; (ii) podlegał wyraźnemu lub dorozumianemu zatwierdzeniu przez Komisję Europejską (31); oraz (iii) w każdym razie poprzedzał wejście w życie rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego.

31

4.   UWAGI PRZEDSTAWIONE PRZEZ WŁADZE WŁOSKIE

UWAGI PRZEDSTAWIONE PRZEZ WŁADZE WŁOSKIE

4.1.   Uwagi przedstawione przed przyjęciem decyzji z 2005 r.

Uwagi przedstawione przed przyjęciem decyzji z 2005 r.

4.1.1.   Dotacje wypłacone w związku ze zobowiązaniami z tytułu świadczenia usług publicznych

Dotacje wypłacone w związku ze zobowiązaniami z tytułu świadczenia usług publicznych

| (130) | Pismem z dnia 29 września 1999 r. władze włoskie przedstawiły swoje uwagi na temat decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. Ich zdaniem zgodnie z art. 4 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego umowy wstępne zawarte z wszystkimi przedsiębiorstwami należącymi do Grupy Tirrenia mogły pozostać w mocy do czasu ich wygaśnięcia z końcem 2008 r. W związku z tym w decyzji o wszczęciu postępowania nie można było zakwestionować systemu obowiązków świadczenia usługi publicznej wynikającego z umów wstępnych. |
| --- | --- |

(130)

Pismem z dnia 29 września 1999 r. władze włoskie przedstawiły swoje uwagi na temat decyzji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. Ich zdaniem zgodnie z art. 4 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego umowy wstępne zawarte z wszystkimi przedsiębiorstwami należącymi do Grupy Tirrenia mogły pozostać w mocy do czasu ich wygaśnięcia z końcem 2008 r. W związku z tym w decyzji o wszczęciu postępowania nie można było zakwestionować systemu obowiązków świadczenia usługi publicznej wynikającego z umów wstępnych.

| (131) | Władze włoskie zakwestionowały również nową kwalifikację pomocy jako pomocy w rozumieniu art. 108 ust. 3 TFUE oraz fakt, że taka pomoc mogła mieć wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi przed otwarciem rynku włoskiego na kabotaż w dniu 1 stycznia 1999 r. |
| --- | --- |

(131)

Władze włoskie zakwestionowały również nową kwalifikację pomocy jako pomocy w rozumieniu art. 108 ust. 3 TFUE oraz fakt, że taka pomoc mogła mieć wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi przed otwarciem rynku włoskiego na kabotaż w dniu 1 stycznia 1999 r.

| (132) | Poza tymi uwagami o charakterze ogólnym władze włoskie podkreśliły, że obecność podmiotów prywatnych na połączeniach obsługiwanych przez przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia było często zjawiskiem nowym i mającym ograniczony charakter, biorąc pod uwagę, że była ograniczona do niewielkiej liczby połączeń i obejmowała głównie szczyt sezonu. Ponadto metoda obliczania rocznej rekompensaty, która polegała na odjęciu zysków osiągniętych w lecie od strat poniesionych zimą, powodowała ograniczenie kwoty rekompensaty do ścisłego minimum. |
| --- | --- |

(132)

Poza tymi uwagami o charakterze ogólnym władze włoskie podkreśliły, że obecność podmiotów prywatnych na połączeniach obsługiwanych przez przedsiębiorstwa należące do Grupy Tirrenia było często zjawiskiem nowym i mającym ograniczony charakter, biorąc pod uwagę, że była ograniczona do niewielkiej liczby połączeń i obejmowała głównie szczyt sezonu. Ponadto metoda obliczania rocznej rekompensaty, która polegała na odjęciu zysków osiągniętych w lecie od strat poniesionych zimą, powodowała ograniczenie kwoty rekompensaty do ścisłego minimum.

| (133) | W związku z tym zdaniem władz włoskich rekompensata była konieczna i ściśle proporcjonalna w odniesieniu do obowiązków świadczenia usługi publicznej, których określenie należy do państwa członkowskiego. |
| --- | --- |

(133)

W związku z tym zdaniem władz włoskich rekompensata była konieczna i ściśle proporcjonalna w odniesieniu do obowiązków świadczenia usługi publicznej, których określenie należy do państwa członkowskiego.

| (134) | Jeżeli chodzi o naruszenie reguł konkurencji przez przedsiębiorstwo Adriatica w ramach obsługiwanego połączenia między Włochami a Grecją, władze włoskie podkreśliły, że decyzja Komisji dotyczące naruszenia nie była wówczas ostateczna. Utrzymywały, że oba postępowania były całkowicie niezależne od siebie, że w żadnym przypadku pomocy nie wykorzystywano do finansowania zachowania antykonkurencyjnego, uznanie takiej pomocy za niezgodną z rynkiem wewnętrznym oznaczałoby dodatkową sankcję oraz że jej odzyskanie zaszkodziłoby zarówno przedsiębiorstwu Adriatica, jak i całego procesowi prywatyzacji. |
| --- | --- |

(134)

Jeżeli chodzi o naruszenie reguł konkurencji przez przedsiębiorstwo Adriatica w ramach obsługiwanego połączenia między Włochami a Grecją, władze włoskie podkreśliły, że decyzja Komisji dotyczące naruszenia nie była wówczas ostateczna. Utrzymywały, że oba postępowania były całkowicie niezależne od siebie, że w żadnym przypadku pomocy nie wykorzystywano do finansowania zachowania antykonkurencyjnego, uznanie takiej pomocy za niezgodną z rynkiem wewnętrznym oznaczałoby dodatkową sankcję oraz że jej odzyskanie zaszkodziłoby zarówno przedsiębiorstwu Adriatica, jak i całego procesowi prywatyzacji.

4.1.2.   Inwestycje przewidziane w biznesplanie

Inwestycje przewidziane w biznesplanie

| (135) | Władze włoskie podkreśliły, że inwestycje przewidziane w biznesplanie miałby na celu obniżenie kosztów świadczenia usług, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu ich jakości. Twierdziły również, że metody finansowania planowanych inwestycji nie zawierały elementu pomocy, ponieważ wspominane inwestycje były finansowane częściowo z zasobów własnych przedsiębiorstw, a częściowo za pośrednictwem pożyczek bankowych negocjowanych na normalnych warunkach rynkowych. |
| --- | --- |

(135)

Władze włoskie podkreśliły, że inwestycje przewidziane w biznesplanie miałby na celu obniżenie kosztów świadczenia usług, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu ich jakości. Twierdziły również, że metody finansowania planowanych inwestycji nie zawierały elementu pomocy, ponieważ wspominane inwestycje były finansowane częściowo z zasobów własnych przedsiębiorstw, a częściowo za pośrednictwem pożyczek bankowych negocjowanych na normalnych warunkach rynkowych.

4.1.3.   Preferencyjne zasady opodatkowania

Preferencyjne zasady opodatkowania

| (136) | Władze włoskie przedstawiły szczegółowe informacje na temat ram prawnych regulujących zasady opodatkowania olejów mineralnych wykorzystywanych jako paliwo dla celów prowadzenia przewozów statkiem. Z informacji przekazanych Komisji wynikało, że zgodnie z ogólną decyzją z dnia 2 marca 1996 r. podjętą na podstawie dekretu z mocą ustawy nr 504/1995 preferencyjne zasady opodatkowania przewidziane w tym dekrecie z mocą ustawy rozszerzono na paliwa i smary stosowane przez wszystkie statki przebywające w porcie w celach remontowo-konserwacyjnych. |
| --- | --- |

(136)

Władze włoskie przedstawiły szczegółowe informacje na temat ram prawnych regulujących zasady opodatkowania olejów mineralnych wykorzystywanych jako paliwo dla celów prowadzenia przewozów statkiem. Z informacji przekazanych Komisji wynikało, że zgodnie z ogólną decyzją z dnia 2 marca 1996 r. podjętą na podstawie dekretu z mocą ustawy nr 504/1995 preferencyjne zasady opodatkowania przewidziane w tym dekrecie z mocą ustawy rozszerzono na paliwa i smary stosowane przez wszystkie statki przebywające w porcie w celach remontowo-konserwacyjnych.

| (137) | Jednocześnie, jak wspominano w motywie 5, Włochy wniosły do Trybunału odwołanie od decyzji o wszczęciu postępowania w części, w której nakazano zawieszenie wypłat pomocy niezgodnej z prawem. |
| --- | --- |

(137)

Jednocześnie, jak wspominano w motywie 5, Włochy wniosły do Trybunału odwołanie od decyzji o wszczęciu postępowania w części, w której nakazano zawieszenie wypłat pomocy niezgodnej z prawem.

4.2.   Uwagi przedstawione w następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r.

Uwagi przedstawione w następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r.

| (138) | W kwietniu 2010 r. Komisja zwróciła się do władz włoskich o przedstawienie uwag na temat stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji z 2005 r. i wyjaśnienie pewnych aspektów dotyczących międzynarodowych połączeń obsługiwanych przez przedsiębiorstwa Adriatica i Saremar. Komisja zwróciła się również o przedstawienie szczegółowego opisu mechanizmu rekompensaty z tytułu obsługi przedmiotowych połączeń, w tym wszystkich późniejszych zmian wprowadzonych w odniesieniu do metody obliczania rekompensaty i zwrotu z zainwestowanego kapitału. |
| --- | --- |

(138)

W kwietniu 2010 r. Komisja zwróciła się do władz włoskich o przedstawienie uwag na temat stwierdzenia przez Sąd nieważności decyzji z 2005 r. i wyjaśnienie pewnych aspektów dotyczących międzynarodowych połączeń obsługiwanych przez przedsiębiorstwa Adriatica i Saremar. Komisja zwróciła się również o przedstawienie szczegółowego opisu mechanizmu rekompensaty z tytułu obsługi przedmiotowych połączeń, w tym wszystkich późniejszych zmian wprowadzonych w odniesieniu do metody obliczania rekompensaty i zwrotu z zainwestowanego kapitału.

| (139) | Władze włoskie ponownie stwierdziły, że przedmiotowe środki należy zaklasyfikować jako istniejącą pomoc, jak określono już i udowodniono w toku formalnego postępowania wyjaśniającego. Twierdziły one, że zarówno kryteria udzielania zamówień, jak i metoda obliczania rekompensaty za wykonywanie obowiązków świadczenia usługi publicznej były uregulowane dekretem nr 2081/1936, uchylonym później ustawą nr 684/1974, i dekretem nr 2082/1936. W art. 2 dekretu nr 2081/1936 ustanowiono bowiem połączenia mające znaczenie dla interesu narodowego i w art. 6 określono, że dodatkowe koszty ponoszone przez przedsiębiorstwa w ramach obsługi przedmiotowych połączeń będą pokrywane przez państwo na podstawie dwudziestoletnich umów. |
| --- | --- |

(139)

Władze włoskie ponownie stwierdziły, że przedmiotowe środki należy zaklasyfikować jako istniejącą pomoc, jak określono już i udowodniono w toku formalnego postępowania wyjaśniającego. Twierdziły one, że zarówno kryteria udzielania zamówień, jak i metoda obliczania rekompensaty za wykonywanie obowiązków świadczenia usługi publicznej były uregulowane dekretem nr 2081/1936, uchylonym później ustawą nr 684/1974, i dekretem nr 2082/1936. W art. 2 dekretu nr 2081/1936 ustanowiono bowiem połączenia mające znaczenie dla interesu narodowego i w art. 6 określono, że dodatkowe koszty ponoszone przez przedsiębiorstwa w ramach obsługi przedmiotowych połączeń będą pokrywane przez państwo na podstawie dwudziestoletnich umów.

| (140) | Władze włoskie twierdziły, że w wyniku późniejszych zmian ram legislacyjnych regulujących system świadczenia usług publicznych w zakresie transportu morskiego z jednej strony tylko zaostrzono obowiązki świadczenia usługi publicznej powierzone beneficjentom, a z drugiej strony zaktualizowano mechanizmy obliczania rekompensaty, aby ograniczyć wkład publiczny. |
| --- | --- |

(140)

Władze włoskie twierdziły, że w wyniku późniejszych zmian ram legislacyjnych regulujących system świadczenia usług publicznych w zakresie transportu morskiego z jednej strony tylko zaostrzono obowiązki świadczenia usługi publicznej powierzone beneficjentom, a z drugiej strony zaktualizowano mechanizmy obliczania rekompensaty, aby ograniczyć wkład publiczny.

| (141) | Władze włoskie podkreślały bowiem, że ustawą nr 856/1986 wprowadzono roczną dotację wyrównawczą stanowiącą różnicą między przychodami a kosztami poniesionymi w związku ze świadczeniem usługi, opierając się na obiektywnych parametrach, a nie kosztach historycznych, oraz uwzględniając wiarygodną stopę zwrotu. Władze włoskie stwierdziły, że ta innowacja w ramach legislacyjnych miała szczególne znaczenie, ponieważ zapewniała przedsiębiorstwom zachęty pod względem efektywności. |
| --- | --- |

(141)

Władze włoskie podkreślały bowiem, że ustawą nr 856/1986 wprowadzono roczną dotację wyrównawczą stanowiącą różnicą między przychodami a kosztami poniesionymi w związku ze świadczeniem usługi, opierając się na obiektywnych parametrach, a nie kosztach historycznych, oraz uwzględniając wiarygodną stopę zwrotu. Władze włoskie stwierdziły, że ta innowacja w ramach legislacyjnych miała szczególne znaczenie, ponieważ zapewniała przedsiębiorstwom zachęty pod względem efektywności.

| (142) | Zdaniem władz włoskich te same względy miałyby zastosowanie do rekompensaty na rzecz przedsiębiorstw regionalnych. W szczególności władze włoskie potwierdziły, że nałożenie obowiązków świadczenia usługi publicznej wprowadzono ustawą nr 34/1953, określając następujące cztery sektory dotowane:






  a) | Wyspy Toskańskie (Toremar); |
| --- | --- | --- |

(142)

Zdaniem władz włoskich te same względy miałyby zastosowanie do rekompensaty na rzecz przedsiębiorstw regionalnych. W szczególności władze włoskie potwierdziły, że nałożenie obowiązków świadczenia usługi publicznej wprowadzono ustawą nr 34/1953, określając następujące cztery sektory dotowane:

a)

Wyspy Toskańskie (Toremar);

| b) | Wyspy Partenopejskie i Poncjańskie (Caremar); |
| --- | --- |

b)

Wyspy Partenopejskie i Poncjańskie (Caremar);

| c) | Wyspy Liparyjskie (Siremar); |
| --- | --- |

c)

Wyspy Liparyjskie (Siremar);

| d) | Wyspy Egadzkie, Wyspy Pelagijskie, Ustica i Pantelleria (Siremar). |
| --- | --- |

d)

Wyspy Egadzkie, Wyspy Pelagijskie, Ustica i Pantelleria (Siremar).

| (143) | Połączenia z małymi wyspami sardyńskimi i Korsyką obsługiwało rzekomo przedsiębiorstwo Tirrenia na podstawie dekretu ministerialnego z dnia 5 stycznia 1937 r., w którym do trzeciego sektora transportu połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego wprowadzono połączenia z wyspami La Maddalena, Palau, Bonifacio, Carloforte, Calasetta i Portovesme. W rzeczywistości połączenia te obsługiwało przedsiębiorstwo Saremar, utworzone w 1988 r. w wyniku podziału przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(143)

Połączenia z małymi wyspami sardyńskimi i Korsyką obsługiwało rzekomo przedsiębiorstwo Tirrenia na podstawie dekretu ministerialnego z dnia 5 stycznia 1937 r., w którym do trzeciego sektora transportu połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego wprowadzono połączenia z wyspami La Maddalena, Palau, Bonifacio, Carloforte, Calasetta i Portovesme. W rzeczywistości połączenia te obsługiwało przedsiębiorstwo Saremar, utworzone w 1988 r. w wyniku podziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

| (144) | Władze włoskie podkreśliły również, że w tym samym dekrecie przewidziano połączenia obsługiwane przez przedsiębiorstwo Adriatica z Grecją, Albanią i wyspami Tremiti w sektorze IV połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego (zob. motyw 59). |
| --- | --- |

(144)

Władze włoskie podkreśliły również, że w tym samym dekrecie przewidziano połączenia obsługiwane przez przedsiębiorstwo Adriatica z Grecją, Albanią i wyspami Tremiti w sektorze IV połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego (zob. motyw 59).

| (145) | Na tej podstawie władze włoskie stwierdziły, że występowała wystarczająca ciągłość między systemem świadczenia usług publicznych podlegającemu decyzji z 2005 r. a historycznymi ramami regulacyjnymi połączeń morskich z wyspami. W świetle powyższych rozważań władze włoskie uznały, że system świadczenia usług publicznych poprzedzał wejście w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. |
| --- | --- |

(145)

Na tej podstawie władze włoskie stwierdziły, że występowała wystarczająca ciągłość między systemem świadczenia usług publicznych podlegającemu decyzji z 2005 r. a historycznymi ramami regulacyjnymi połączeń morskich z wyspami. W świetle powyższych rozważań władze włoskie uznały, że system świadczenia usług publicznych poprzedzał wejście w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego.

5.   OCENA

OCENA

5.1.   Rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych

Rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych

5.1.1.   Istnienie pomocy państwa

Istnienie pomocy państwa

| (146) | Zgodnie z art. 107 ust. 1 TFUE „wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi”. |
| --- | --- |

(146)

Zgodnie z art. 107 ust. 1 TFUE „wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi”.

| (147) | Kryteria, o których mowa w art. 107 ust. 1 TFUE, mają charakter łączny. W celu stwierdzenia, że zgłoszone środki stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, muszą być zatem spełnione wszystkie wyżej wymienione warunki. Mianowicie, wsparcie finansowe powinno:






  a) | zostać przyznane przez państwo członkowskie lub z wykorzystaniem zasobów państwowych; |
| --- | --- | --- |

(147)

Kryteria, o których mowa w art. 107 ust. 1 TFUE, mają charakter łączny. W celu stwierdzenia, że zgłoszone środki stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, muszą być zatem spełnione wszystkie wyżej wymienione warunki. Mianowicie, wsparcie finansowe powinno:

a)

zostać przyznane przez państwo członkowskie lub z wykorzystaniem zasobów państwowych;

| b) | sprzyjać niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów; |
| --- | --- |

b)

sprzyjać niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów;

| c) | zakłócać konkurencję lub grozić zakłóceniem konkurencji; |
| --- | --- |

c)

zakłócać konkurencję lub grozić zakłóceniem konkurencji;

| d) | wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi. |
| --- | --- |

d)

wpływać na wymianę handlową między państwami członkowskimi.

| (148) | Zasoby państwowe
  : Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa dotacja została przyznana przez państwo i z wykorzystaniem zasobów państwowych. |
| --- | --- |

(148)

Zasoby państwowe
  : Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa dotacja została przyznana przez państwo i z wykorzystaniem zasobów państwowych.

Zasoby państwowe

| (149) | Korzyść gospodarcza
  : Aby stwierdzić, czy rekompensata za świadczenie usługi publicznej stanowi korzyść w rozumieniu art. 107 TFUE, w wyroku w sprawie Altmark (32) Trybunał przyjął następujące kryteria:






  1) | przedsiębiorstwo będące beneficjentem powinno być rzeczywiście obciążone wykonaniem zobowiązań do świadczenia usług publicznych i zobowiązania te powinny być jasno określone (pierwsze kryterium Altmark); |
| --- | --- | --- |

(149)

Korzyść gospodarcza
  : Aby stwierdzić, czy rekompensata za świadczenie usługi publicznej stanowi korzyść w rozumieniu art. 107 TFUE, w wyroku w sprawie Altmark (32) Trybunał przyjął następujące kryteria:

Korzyść gospodarcza

32

1)

przedsiębiorstwo będące beneficjentem powinno być rzeczywiście obciążone wykonaniem zobowiązań do świadczenia usług publicznych i zobowiązania te powinny być jasno określone (pierwsze kryterium Altmark);

| 2) | parametry, na których podstawie obliczona jest rekompensata, muszą być wcześniej ustalone w obiektywny i przejrzysty sposób (drugie kryterium Altmark); |
| --- | --- |

2)

parametry, na których podstawie obliczona jest rekompensata, muszą być wcześniej ustalone w obiektywny i przejrzysty sposób (drugie kryterium Altmark);

| 3) | rekompensata nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych w celu wykonania zobowiązań do świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku z tytułu wypełniania tych zobowiązań (trzecie kryterium Altmark); |
| --- | --- |

3)

rekompensata nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych w celu wykonania zobowiązań do świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku z tytułu wypełniania tych zobowiązań (trzecie kryterium Altmark);

| 4) | jeżeli wybór przedsiębiorstwa, któremu ma zostać powierzone wykonywanie zobowiązań do świadczenia usług publicznych, nie został w danym przypadku dokonany w ramach procedury udzielania zamówień publicznych, pozwalającej na wyłonienie kandydata zdolnego do świadczenia tych usług po najniższym koszcie dla społeczności, poziom koniecznej rekompensaty powinien zostać ustalony na podstawie analizy kosztów, jakie przeciętne przedsiębiorstwo, prawidłowo zarządzane i wyposażone w środki transportu odpowiednio do tego, by móc uczynić zadość wymogom stawianym usługom publicznym, poniosłoby na wykonanie takich zobowiązań, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku osiąganego przy wypełnianiu tych zobowiązań (czwarte kryterium Altmark). |
| --- | --- |

4)

jeżeli wybór przedsiębiorstwa, któremu ma zostać powierzone wykonywanie zobowiązań do świadczenia usług publicznych, nie został w danym przypadku dokonany w ramach procedury udzielania zamówień publicznych, pozwalającej na wyłonienie kandydata zdolnego do świadczenia tych usług po najniższym koszcie dla społeczności, poziom koniecznej rekompensaty powinien zostać ustalony na podstawie analizy kosztów, jakie przeciętne przedsiębiorstwo, prawidłowo zarządzane i wyposażone w środki transportu odpowiednio do tego, by móc uczynić zadość wymogom stawianym usługom publicznym, poniosłoby na wykonanie takich zobowiązań, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku osiąganego przy wypełnianiu tych zobowiązań (czwarte kryterium Altmark).

| (150) | Czwarte kryterium Altmark uznaje się za spełnione, jeżeli beneficjentów rekompensaty wybrano w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia, co umożliwia wybór oferenta będącego w stanie świadczyć usługi po najniższym koszcie, lub – jeżeli to niemożliwe – rekompensatę obliczono w odniesieniu do kosztów wydajnego przedsiębiorstwa. |
| --- | --- |

(150)

Czwarte kryterium Altmark uznaje się za spełnione, jeżeli beneficjentów rekompensaty wybrano w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia, co umożliwia wybór oferenta będącego w stanie świadczyć usługi po najniższym koszcie, lub – jeżeli to niemożliwe – rekompensatę obliczono w odniesieniu do kosztów wydajnego przedsiębiorstwa.

| (151) | W tym przypadku beneficjentów nie wybrano w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Włochy nie udowodniły też, że poziom rekompensaty ustalono na podstawie analizy kosztów, jakie przeciętne przedsiębiorstwo, prawidłowo zarządzane i wyposażone w środki transportu odpowiednio do tego, by móc uczynić zadość wymogom stawianym usługom publicznym, poniosłoby na wykonanie takich zobowiązań, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku osiąganego przy wypełnianiu tych zobowiązań. |
| --- | --- |

(151)

W tym przypadku beneficjentów nie wybrano w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Włochy nie udowodniły też, że poziom rekompensaty ustalono na podstawie analizy kosztów, jakie przeciętne przedsiębiorstwo, prawidłowo zarządzane i wyposażone w środki transportu odpowiednio do tego, by móc uczynić zadość wymogom stawianym usługom publicznym, poniosłoby na wykonanie takich zobowiązań, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku osiąganego przy wypełnianiu tych zobowiązań.

| (152) | Biorąc pod uwagę, że kryteria Altmark są łączne, niespełnienie czwartego kryterium było wystarczające, aby ustalić istnienie korzyści gospodarczej przyznanej przedsiębiorstwom regionalnym należącym do byłej Grupy Tirrenia. |
| --- | --- |

(152)

Biorąc pod uwagę, że kryteria Altmark są łączne, niespełnienie czwartego kryterium było wystarczające, aby ustalić istnienie korzyści gospodarczej przyznanej przedsiębiorstwom regionalnym należącym do byłej Grupy Tirrenia.

| (153) | Selektywność: Przedmiotowe dotacje są selektywne, ponieważ są skierowanego do niektórych przedsiębiorstw świadczących usługi transportu morskiego. |
| --- | --- |

(153)

Selektywność: Przedmiotowe dotacje są selektywne, ponieważ są skierowanego do niektórych przedsiębiorstw świadczących usługi transportu morskiego.

Selektywność

| (154) | Zakłócenie konkurencji i wpływ na handel: Jeżeli pomoc przyznana przez państwo członkowskie wzmacnia pozycję przedsiębiorstwa w stosunku do pozycji innych przedsiębiorstw konkurujących w ramach handlu wewnątrzunijnego, należy uznać, że pomoc wywiera wpływ na te przedsiębiorstwa. Wystarczy, że beneficjent pomocy konkuruje z innymi przedsiębiorstwami na rynkach otwartych na konkurencję. W niniejszej sprawie beneficjenci konkurują z innymi przedsiębiorstwami świadczącymi usługi transportu morskiego w Unii, w szczególności od czasu wejścia w życie rozporządzenia Rady (EWG) nr 4055/86 (33) oraz rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, na podstawie których zliberalizowano odpowiednio rynek międzynarodowego transportu morskiego i kabotażu morskiego. W związku z tym badana rekompensata ze środków publicznych może wpływać na wymianę handlową w Unii i zakłócać konkurencję na rynku wewnętrznym. |
| --- | --- |

(154)

Zakłócenie konkurencji i wpływ na handel: Jeżeli pomoc przyznana przez państwo członkowskie wzmacnia pozycję przedsiębiorstwa w stosunku do pozycji innych przedsiębiorstw konkurujących w ramach handlu wewnątrzunijnego, należy uznać, że pomoc wywiera wpływ na te przedsiębiorstwa. Wystarczy, że beneficjent pomocy konkuruje z innymi przedsiębiorstwami na rynkach otwartych na konkurencję. W niniejszej sprawie beneficjenci konkurują z innymi przedsiębiorstwami świadczącymi usługi transportu morskiego w Unii, w szczególności od czasu wejścia w życie rozporządzenia Rady (EWG) nr 4055/86 (33) oraz rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, na podstawie których zliberalizowano odpowiednio rynek międzynarodowego transportu morskiego i kabotażu morskiego. W związku z tym badana rekompensata ze środków publicznych może wpływać na wymianę handlową w Unii i zakłócać konkurencję na rynku wewnętrznym.

Zakłócenie konkurencji i wpływ na handel

33

| (155) | Na podstawie powyższych rozważań Komisja uważa, że rekompensata wypłacana przez władze włoskie na rzecz przedsiębiorstw regionalnych należących do Grupy Tirrenia w związku z obsługą połączeń kabotażowych i międzynarodowych w latach 1992–2008 stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. |
| --- | --- |

(155)

Na podstawie powyższych rozważań Komisja uważa, że rekompensata wypłacana przez władze włoskie na rzecz przedsiębiorstw regionalnych należących do Grupy Tirrenia w związku z obsługą połączeń kabotażowych i międzynarodowych w latach 1992–2008 stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.

5.1.2.   Charakter przedmiotowej pomocy: istniejąca czy nowa pomoc?

Charakter przedmiotowej pomocy: istniejąca czy nowa pomoc?

| (156) | Po ustaleniu, że rekompensata wypłacana przez władze włoskie na rzecz przedsiębiorstw regionalnych należących do Grupy Tirrenia w związku z obsługą połączeń kabotażowych i międzynarodowych w latach 1992–2008 stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, Komisja musi ocenić, czy wspomniana pomoc państwa stanowi istniejącą czy nową pomoc. |
| --- | --- |

(156)

Po ustaleniu, że rekompensata wypłacana przez władze włoskie na rzecz przedsiębiorstw regionalnych należących do Grupy Tirrenia w związku z obsługą połączeń kabotażowych i międzynarodowych w latach 1992–2008 stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, Komisja musi ocenić, czy wspomniana pomoc państwa stanowi istniejącą czy nową pomoc.

| (157) | W tym celu należy dokonać rozróżnienia między połączeniami kabotażowymi a połączeniami międzynarodowymi. |
| --- | --- |

(157)

W tym celu należy dokonać rozróżnienia między połączeniami kabotażowymi a połączeniami międzynarodowymi.

5.1.2.1.   Połączenia kabotażowe

Połączenia kabotażowe

| (158) | Jeżeli chodzi o obsługę połączeń kabotażowych, wyrokiem z 2009 r. Sąd stwierdził częściową nieważność decyzji z 2005 r. ze względu na błędne zastosowanie przez Komisję art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, który stanowi, że „istniejące zamówienia publiczne na usługi mogą pozostawać w mocy aż do czasu wygaśnięcia danej umowy”. |
| --- | --- |

(158)

Jeżeli chodzi o obsługę połączeń kabotażowych, wyrokiem z 2009 r. Sąd stwierdził częściową nieważność decyzji z 2005 r. ze względu na błędne zastosowanie przez Komisję art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, który stanowi, że „istniejące zamówienia publiczne na usługi mogą pozostawać w mocy aż do czasu wygaśnięcia danej umowy”.

| (159) | W wyroku z 2009 r. Sąd zinterpretował ten artykuł jako typową zasadę praw nabytych (34) i stwierdził, że rekompensata, która jest „niezbędna” (35), aby sfinansować obowiązki świadczenia usługi publicznej stanowi istniejącą pomoc zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego i w związku z tym nie podlega ocenie zgodności. |
| --- | --- |

(159)

W wyroku z 2009 r. Sąd zinterpretował ten artykuł jako typową zasadę praw nabytych (34) i stwierdził, że rekompensata, która jest „niezbędna” (35), aby sfinansować obowiązki świadczenia usługi publicznej stanowi istniejącą pomoc zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego i w związku z tym nie podlega ocenie zgodności.

34

35

| (160) | Sąd odwołał się do pkt 60–66 wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 maja 2005 r. w sprawie C-400/99 (36), w których wielka izba wyjaśniła, że:

  „[...] art. 4 rozporządzenia nr 3577/92, [...] w swoim ust. 3 stanowi, że zamówienia publiczne na usługi istniejące w dniu 1 stycznia 1993 r. mogą pozostawać w mocy aż do czasu wygaśnięcia danej umowy. Umowy tego rodzaju zaś z definicji zawierają postanowienia finansowe niezbędne do zagwarantowania wykonywania przewidzianych w nich zobowiązań związanych ze świadczeniem usług publicznych. Ze względu na to, że brzmienie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 3577/92 przewiduje pozostawienie w mocy spornych umów, bez ograniczania zakresu stosowania tego przepisu do pewnych aspektów tych umów, w zakres stosowania tego art. 4 ust. 3 wchodzą postanowienia finansowe niezbędne do zagwarantowania wykonywania przewidzianych w nich zobowiązań związanych ze świadczeniem usług publicznych. Komisja niesłusznie zatem twierdzi, że przepis ten ogranicza się do zezwolenia na utrzymanie ewentualnych praw wyłącznych lub specjalnych wynikających z tych umów. Zresztą w zaskarżonej decyzji Komisja nie zajęła tak restryktywnego stanowiska, ponieważ uznała ona w niej, że mechanizmy finansowania spornych zamówień wchodzą w zakres stosowania art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 3577/92 w ramach finansowania kosztów dodatkowych wynikających z wykonywania zobowiązań związanych ze świadczeniem usług publicznych (pkt 64)”;
  oraz że

  „ewentualna pomoc przekraczająca to, co jest niezbędne, aby zapewnić wypełnianie zobowiązań związanych ze świadczeniem usług publicznych będących przedmiotem spornych umów, nie wchodzi w zakres stosowania art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 3577/92, właśnie z tego powodu, że nie jest ona niezbędna do stabilności, a zatem utrzymania takich umów. Pomoc ta nie może więc na podstawie tego przepisu zostać uznana za istniejącą pomoc. (pkt 65)”; |
| --- | --- |

(160)

Sąd odwołał się do pkt 60–66 wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 maja 2005 r. w sprawie C-400/99 (36), w których wielka izba wyjaśniła, że:

36

„[...] art. 4 rozporządzenia nr 3577/92, [...] w swoim ust. 3 stanowi, że zamówienia publiczne na usługi istniejące w dniu 1 stycznia 1993 r. mogą pozostawać w mocy aż do czasu wygaśnięcia danej umowy. Umowy tego rodzaju zaś z definicji zawierają postanowienia finansowe niezbędne do zagwarantowania wykonywania przewidzianych w nich zobowiązań związanych ze świadczeniem usług publicznych. Ze względu na to, że brzmienie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 3577/92 przewiduje pozostawienie w mocy spornych umów, bez ograniczania zakresu stosowania tego przepisu do pewnych aspektów tych umów, w zakres stosowania tego art. 4 ust. 3 wchodzą postanowienia finansowe niezbędne do zagwarantowania wykonywania przewidzianych w nich zobowiązań związanych ze świadczeniem usług publicznych. Komisja niesłusznie zatem twierdzi, że przepis ten ogranicza się do zezwolenia na utrzymanie ewentualnych praw wyłącznych lub specjalnych wynikających z tych umów. Zresztą w zaskarżonej decyzji Komisja nie zajęła tak restryktywnego stanowiska, ponieważ uznała ona w niej, że mechanizmy finansowania spornych zamówień wchodzą w zakres stosowania art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 3577/92 w ramach finansowania kosztów dodatkowych wynikających z wykonywania zobowiązań związanych ze świadczeniem usług publicznych (pkt 64)”;

oraz że

„ewentualna pomoc przekraczająca to, co jest niezbędne, aby zapewnić wypełnianie zobowiązań związanych ze świadczeniem usług publicznych będących przedmiotem spornych umów, nie wchodzi w zakres stosowania art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 3577/92, właśnie z tego powodu, że nie jest ona niezbędna do stabilności, a zatem utrzymania takich umów. Pomoc ta nie może więc na podstawie tego przepisu zostać uznana za istniejącą pomoc. (pkt 65)”;

| (161) | Aby stwierdzić, czy środek stanowi nową czy istniejącą pomoc na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, Komisja musi zinterpretować zakres pomocy, który jest „niezbędne, aby zapewnić wypełnienie obowiązków świadczenia usługi publicznej przewidzianych w zamówieniach publicznych na usługi istniejących w dniu 1 stycznia 1993 r.” w rozumieniu wyżej wymienionego wyroku. Komisja rozumie, że zakres takiej analizy konieczności musi być szerszy niż zakres analizy proporcjonalności, którą Komisja przeprowadza podczas oceny zgodności środka pomocy na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE. Jeżeli obie analizy miały ten sam zakres, nowej pomocy, która nie spełnia wymogów określonych w art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, nigdy nie można by uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE, ponieważ automatycznie nie byłaby ona proporcjonalna w rozumieniu tego ostatniego postanowienia. W związku z tym Komisja rozumie, że uznając za istniejącą pomoc wszelką pomoc, która była „niezbędna, aby zapewnić wypełnienie obowiązków świadczenia usługi publicznej przewidzianych w zamówieniach publicznych na usługi istniejących w dniu 1 stycznia 1993 r.”, Trybunał Sprawiedliwości uwzględnił w tym pojęciu wszelkie rekompensaty bezpośrednio związane z obowiązkami świadczenia usługi publicznej przewidzianymi w zamówieniu publicznym. Taki bezpośredni związek istnieje na przykład, jeżeli w zamówieniu określono kwotę rekompensaty lub metodę jej obliczania lub, w każdym razie, jeżeli jasne jest, że zamówienia publiczne na usługi nie zostałyby zawarte, gdyby nie przewidziano rekompensaty. |
| --- | --- |

(161)

Aby stwierdzić, czy środek stanowi nową czy istniejącą pomoc na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, Komisja musi zinterpretować zakres pomocy, który jest „niezbędne, aby zapewnić wypełnienie obowiązków świadczenia usługi publicznej przewidzianych w zamówieniach publicznych na usługi istniejących w dniu 1 stycznia 1993 r.” w rozumieniu wyżej wymienionego wyroku. Komisja rozumie, że zakres takiej analizy konieczności musi być szerszy niż zakres analizy proporcjonalności, którą Komisja przeprowadza podczas oceny zgodności środka pomocy na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE. Jeżeli obie analizy miały ten sam zakres, nowej pomocy, która nie spełnia wymogów określonych w art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, nigdy nie można by uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE, ponieważ automatycznie nie byłaby ona proporcjonalna w rozumieniu tego ostatniego postanowienia. W związku z tym Komisja rozumie, że uznając za istniejącą pomoc wszelką pomoc, która była „niezbędna, aby zapewnić wypełnienie obowiązków świadczenia usługi publicznej przewidzianych w zamówieniach publicznych na usługi istniejących w dniu 1 stycznia 1993 r.”, Trybunał Sprawiedliwości uwzględnił w tym pojęciu wszelkie rekompensaty bezpośrednio związane z obowiązkami świadczenia usługi publicznej przewidzianymi w zamówieniu publicznym. Taki bezpośredni związek istnieje na przykład, jeżeli w zamówieniu określono kwotę rekompensaty lub metodę jej obliczania lub, w każdym razie, jeżeli jasne jest, że zamówienia publiczne na usługi nie zostałyby zawarte, gdyby nie przewidziano rekompensaty.

| (162) | W związku z tym Komisja będzie traktować jako nową pomoc wyłącznie rekompensatę z tytułu obsługi połączeń kabotażowych, która nie ma podstawy prawnej w zamówieniach publicznych istniejących w chwili wejścia w życie rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. |
| --- | --- |

(162)

W związku z tym Komisja będzie traktować jako nową pomoc wyłącznie rekompensatę z tytułu obsługi połączeń kabotażowych, która nie ma podstawy prawnej w zamówieniach publicznych istniejących w chwili wejścia w życie rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego.

| (163) | W przedmiotowej sprawie umowy wstępne zawarto w lipcu 1991 r. przed wejściem w życie rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego i istniał bezpośredni związek między rekompensatą a przewidzianymi w nich obowiązkami świadczenia usługi publicznej. |
| --- | --- |

(163)

W przedmiotowej sprawie umowy wstępne zawarto w lipcu 1991 r. przed wejściem w życie rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego i istniał bezpośredni związek między rekompensatą a przewidzianymi w nich obowiązkami świadczenia usługi publicznej.

| (164) | Roczna dotacja ustanowiona w umowach wstępnych miała na celu umożliwienie przedsiębiorstwom regionalnym pokrycia strat wynikających z ujemnego salda kosztów i przychodów operacyjnych. Jak wspomniano w motywie 103, elementy kosztów mające znaczenie dla rekompensaty omówione szczegółowo w art. 5 umów wstępnych obejmowały: koszty nabycia, reklamy i zakwaterowania, koszty załadunku i wyładunku oraz manewrowania, koszt naziemnego personelu administracyjnego, koszty konserwacji statku, koszty administracyjne, koszty ubezpieczenia, koszty najmu i leasingu, koszty paliwa, podatki oraz koszty amortyzacji. Wszystkie elementy kosztów były związane ze świadczeniem usług publicznych i zostały określone przez organy publiczne, które nie dały przedsiębiorstwom żadnego marginesu swobody. |
| --- | --- |

(164)

Roczna dotacja ustanowiona w umowach wstępnych miała na celu umożliwienie przedsiębiorstwom regionalnym pokrycia strat wynikających z ujemnego salda kosztów i przychodów operacyjnych. Jak wspomniano w motywie 103, elementy kosztów mające znaczenie dla rekompensaty omówione szczegółowo w art. 5 umów wstępnych obejmowały: koszty nabycia, reklamy i zakwaterowania, koszty załadunku i wyładunku oraz manewrowania, koszt naziemnego personelu administracyjnego, koszty konserwacji statku, koszty administracyjne, koszty ubezpieczenia, koszty najmu i leasingu, koszty paliwa, podatki oraz koszty amortyzacji. Wszystkie elementy kosztów były związane ze świadczeniem usług publicznych i zostały określone przez organy publiczne, które nie dały przedsiębiorstwom żadnego marginesu swobody.

| (165) | Ponadto umowy wstępne zawarte między państwem włoskim a każdym z pięciu przedsiębiorstw regionalnych były identycznie jak umowa wstępna zawarta między państwem włoskim a przedsiębiorstwem Tirrenia (zob. motyw 94) i obejmowały takie same elementy kosztów. W swojej decyzji z 2001 r. dotyczącej przedsiębiorstwa Tirrenia Komisja uznała, że te elementy kosztów były bezwzględnie konieczne do celów świadczenia usług publicznych, ponieważ odzwierciedlały koszty stałe i zmienne związane bezpośrednio ze świadczeniem usług zaklasyfikowanych przez organy publiczne jako usługi świadczone w interesie ogólnym i które były zatem objęte umową wstępną (37). W szczególności w odniesieniu do amortyzacji statku Komisja uznała, że można uznać ją za niezbędną dla świadczenia tych usług w zakresie, w jakim przedmiotowe statki były wykorzystywane wyłącznie do celów świadczenia usług objętych umowami wstępnymi (38). Powyższe argumenty mają zastosowanie mutatis mutandis do przedsiębiorstw regionalnych. |
| --- | --- |

(165)

Ponadto umowy wstępne zawarte między państwem włoskim a każdym z pięciu przedsiębiorstw regionalnych były identycznie jak umowa wstępna zawarta między państwem włoskim a przedsiębiorstwem Tirrenia (zob. motyw 94) i obejmowały takie same elementy kosztów. W swojej decyzji z 2001 r. dotyczącej przedsiębiorstwa Tirrenia Komisja uznała, że te elementy kosztów były bezwzględnie konieczne do celów świadczenia usług publicznych, ponieważ odzwierciedlały koszty stałe i zmienne związane bezpośrednio ze świadczeniem usług zaklasyfikowanych przez organy publiczne jako usługi świadczone w interesie ogólnym i które były zatem objęte umową wstępną (37). W szczególności w odniesieniu do amortyzacji statku Komisja uznała, że można uznać ją za niezbędną dla świadczenia tych usług w zakresie, w jakim przedmiotowe statki były wykorzystywane wyłącznie do celów świadczenia usług objętych umowami wstępnymi (38). Powyższe argumenty mają zastosowanie mutatis mutandis do przedsiębiorstw regionalnych.

37

38

mutatis mutandis

| (166) | W świetle bezpośredniego związku między rekompensatą a obsługą połączeń kabotażowych obsługiwanych przez przedsiębiorstwa regionalne na podstawie umów wstępnych Komisja stwierdza, że wspomniana rekompensata była niezbędna, aby pokryć dodatkowe koszty obowiązków świadczenia usługi publicznej przewidzianych w umowach wstępnych. |
| --- | --- |

(166)

W świetle bezpośredniego związku między rekompensatą a obsługą połączeń kabotażowych obsługiwanych przez przedsiębiorstwa regionalne na podstawie umów wstępnych Komisja stwierdza, że wspomniana rekompensata była niezbędna, aby pokryć dodatkowe koszty obowiązków świadczenia usługi publicznej przewidzianych w umowach wstępnych.

| (167) | Powyższy wniosek nie uległby zmianie, nawet gdyby Komisja została wezwana do zweryfikowania, czy roczna rekompensata wypłacana przedsiębiorstwom regionalnym stanowiła minimum konieczne, aby świadczyć usługę publiczną. Z analizy (i) mechanizmu obliczania rekompensaty; (ii) przychodów przedsiębiorstwa; oraz (iii) dodatkowych kosztów ponoszonych w związku z obsługą połączeń kabotażowych zgodnie z umowami wstępnymi wynika, że rekompensata wypłacana tym przedsiębiorstwom na podstawie umów wstępnych była ściśle proporcjonalna do dodatkowych kosztów związanych z zadaniem wykonywania usługi publicznej powierzonym beneficjentom. |
| --- | --- |

(167)

Powyższy wniosek nie uległby zmianie, nawet gdyby Komisja została wezwana do zweryfikowania, czy roczna rekompensata wypłacana przedsiębiorstwom regionalnym stanowiła minimum konieczne, aby świadczyć usługę publiczną. Z analizy (i) mechanizmu obliczania rekompensaty; (ii) przychodów przedsiębiorstwa; oraz (iii) dodatkowych kosztów ponoszonych w związku z obsługą połączeń kabotażowych zgodnie z umowami wstępnymi wynika, że rekompensata wypłacana tym przedsiębiorstwom na podstawie umów wstępnych była ściśle proporcjonalna do dodatkowych kosztów związanych z zadaniem wykonywania usługi publicznej powierzonym beneficjentom.

| (168) | Po pierwsze wysokość rocznej rekompensaty obliczano, biorąc pod uwagę zysk z działalności operacyjnej odnotowany przez każde z przedsiębiorstw regionalnych na połączeniach objętych umowami wstępnymi, który odejmowano od całkowitych strat poniesionych na tych połączeniach (art. 3 umów wstępnych). Ta metoda obliczeń, według której przewidziano, że zysk zrealizowany w szczycie sezonu ogranicza straty poniesione poza sezonem, miała na celu ograniczenie kwoty dotacji wypłacanej spółkom publicznym, w związku z czym ostateczna wysokość rocznej rekompensaty była ogółem niższa niż w przypadku zwykłego zsumowania poniesionych strat na poszczególnych połączeniach. |
| --- | --- |

(168)

Po pierwsze wysokość rocznej rekompensaty obliczano, biorąc pod uwagę zysk z działalności operacyjnej odnotowany przez każde z przedsiębiorstw regionalnych na połączeniach objętych umowami wstępnymi, który odejmowano od całkowitych strat poniesionych na tych połączeniach (art. 3 umów wstępnych). Ta metoda obliczeń, według której przewidziano, że zysk zrealizowany w szczycie sezonu ogranicza straty poniesione poza sezonem, miała na celu ograniczenie kwoty dotacji wypłacanej spółkom publicznym, w związku z czym ostateczna wysokość rocznej rekompensaty była ogółem niższa niż w przypadku zwykłego zsumowania poniesionych strat na poszczególnych połączeniach.

| (169) | Po drugie przychody przedsiębiorstwa podlegały podwójnemu ograniczeniu związanemu ze stawkami opłat, a mianowicie preferencyjnym stawkom opłat w przypadku niektórych kategorii społecznych oraz konieczności uzyskania przez przedsiębiorstwo zgody organów publicznych na każdą zmianę stawki. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynikało, że przedsiębiorstwa regionalne nie miały swobody w dostosowaniu swoich stawek w sposób, który uwzględniałby w szczególności zmiany w zakresie kosztów operacyjnych (39). W decyzji z 2001 r. Komisja przyznała już, że tego podwójnego ograniczenia, które doprowadziło do znacznego obniżenia przychodów przedsiębiorstw i wpłynęło na wysokość rocznej rekompensaty, nie należy klasyfikować jako agresywnej polityki handlowej charakteryzującej się praktyką stosowania cen drapieżnych. |
| --- | --- |

(169)

Po drugie przychody przedsiębiorstwa podlegały podwójnemu ograniczeniu związanemu ze stawkami opłat, a mianowicie preferencyjnym stawkom opłat w przypadku niektórych kategorii społecznych oraz konieczności uzyskania przez przedsiębiorstwo zgody organów publicznych na każdą zmianę stawki. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynikało, że przedsiębiorstwa regionalne nie miały swobody w dostosowaniu swoich stawek w sposób, który uwzględniałby w szczególności zmiany w zakresie kosztów operacyjnych (39). W decyzji z 2001 r. Komisja przyznała już, że tego podwójnego ograniczenia, które doprowadziło do znacznego obniżenia przychodów przedsiębiorstw i wpłynęło na wysokość rocznej rekompensaty, nie należy klasyfikować jako agresywnej polityki handlowej charakteryzującej się praktyką stosowania cen drapieżnych.

39

| (170) | Po trzecie władze włoskie dostarczyły Komisji informacje na temat kosztów poniesionych przez przedsiębiorstwa regionalne w latach 1992–2008 w ramach obsługi połączeń objętych obowiązkiem świadczenia usług publicznych. Mianowicie, jeżeli chodzi o świadczenie usługi publicznej w latach 1992–2008, Włochy przedstawiły:






  — | łączne koszty, przychody operacyjne i zwrot z zainwestowanego kapitału odnotowany przez wszystkie przedsiębiorstwa regionalne (40) w latach 1992–2008 oraz odpowiednią kwotę rocznej dotacji, |
| --- | --- | --- |

(170)

Po trzecie władze włoskie dostarczyły Komisji informacje na temat kosztów poniesionych przez przedsiębiorstwa regionalne w latach 1992–2008 w ramach obsługi połączeń objętych obowiązkiem świadczenia usług publicznych. Mianowicie, jeżeli chodzi o świadczenie usługi publicznej w latach 1992–2008, Włochy przedstawiły:

—

łączne koszty, przychody operacyjne i zwrot z zainwestowanego kapitału odnotowany przez wszystkie przedsiębiorstwa regionalne (40) w latach 1992–2008 oraz odpowiednią kwotę rocznej dotacji,

40

| — | księgi rachunkowe każdego przedsiębiorstwa za lata 1992–2001 i 2004–2008 w podziale na połączenia, |
| --- | --- |

—

księgi rachunkowe każdego przedsiębiorstwa za lata 1992–2001 i 2004–2008 w podziale na połączenia,

| — | stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału przydzieloną przedsiębiorstwu Adriatica w latach 1999–2003, przedsiębiorstwu Saremar w 1998 r. i w latach 2000–2003, oraz przedsiębiorstwom Toremar, Siremar i Caremar w latach 1998–2003 (wynoszącą 1,6–12,2 %). |
| --- | --- |

—

stopę zwrotu z zainwestowanego kapitału przydzieloną przedsiębiorstwu Adriatica w latach 1999–2003, przedsiębiorstwu Saremar w 1998 r. i w latach 2000–2003, oraz przedsiębiorstwom Toremar, Siremar i Caremar w latach 1998–2003 (wynoszącą 1,6–12,2 %).

| (171) | Z przekazanych danych (zob. tabele w motywie 115) wynika, że koszty w latach 2002–2008 były w znacznie niższe niż średnie koszty ponoszone w ramach obsługi połączeń w okresie referencyjnym ocenionym w decyzji z 2005 r. (1992–2001). |
| --- | --- |

(171)

Z przekazanych danych (zob. tabele w motywie 115) wynika, że koszty w latach 2002–2008 były w znacznie niższe niż średnie koszty ponoszone w ramach obsługi połączeń w okresie referencyjnym ocenionym w decyzji z 2005 r. (1992–2001).

| (172) | Jeżeli chodzi o zwrot z zainwestowanego kapitału, poszczególne składniki zainwestowanego kapitału omówiono szczegółowo w umowach wstępnych, a stopy zwrotu określono w odniesieniu do stawek rynkowych, aby odzwierciedlić odpowiedni zwrot dla każdego składnika. Pomimo braku danych dotyczących stopy zwrotu z zainwestowanego kapitału przydzielonej przedsiębiorstwom w latach 2004–2008 Komisja zauważa, że – z kilkoma wyjątkami – stopa zwrotu z zainwestowanego kapitału w latach 2001–2003 stale malała (zob. tabele w motywach 106 i 117). Tendencja ta, w połączeniu z ogólną stabilnością bezwzględnych kwot zwrotu z zainwestowanego kapitału w okresie 2001–2008 (zob. tabele w motywach 105 i 115) (41), pozwala przyjąć zasadne założenie, że rekompensata wypłacana przedsiębiorstwom za wypełnianie obowiązków świadczenia usługi publicznej utrzymywała się na proporcjonalnym poziomie w całym okresie obowiązywania umów wstępnych. W związku z powyższym Komisja podtrzymuje swoją ocenę z decyzji z 2005 r., zgodnie z którą stopę zwrotu dla beneficjentów ustalono na rozsądnym poziomie. |
| --- | --- |

(172)

Jeżeli chodzi o zwrot z zainwestowanego kapitału, poszczególne składniki zainwestowanego kapitału omówiono szczegółowo w umowach wstępnych, a stopy zwrotu określono w odniesieniu do stawek rynkowych, aby odzwierciedlić odpowiedni zwrot dla każdego składnika. Pomimo braku danych dotyczących stopy zwrotu z zainwestowanego kapitału przydzielonej przedsiębiorstwom w latach 2004–2008 Komisja zauważa, że – z kilkoma wyjątkami – stopa zwrotu z zainwestowanego kapitału w latach 2001–2003 stale malała (zob. tabele w motywach 106 i 117). Tendencja ta, w połączeniu z ogólną stabilnością bezwzględnych kwot zwrotu z zainwestowanego kapitału w okresie 2001–2008 (zob. tabele w motywach 105 i 115) (41), pozwala przyjąć zasadne założenie, że rekompensata wypłacana przedsiębiorstwom za wypełnianie obowiązków świadczenia usługi publicznej utrzymywała się na proporcjonalnym poziomie w całym okresie obowiązywania umów wstępnych. W związku z powyższym Komisja podtrzymuje swoją ocenę z decyzji z 2005 r., zgodnie z którą stopę zwrotu dla beneficjentów ustalono na rozsądnym poziomie.

41

| (173) | Biorąc pod uwagę bezpośredni związek między wypłacaną rekompensatą a obowiązkami świadczenia usługi publicznej zapisanymi w umowach wstępnych oraz ad abundantiam proporcjonalność dotacji, Komisja stwierdza, że rekompensata przyznana w odniesieniu do połączeń kabotażowych do 2008 r. stanowi istniejącą pomoc na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. |
| --- | --- |

(173)

Biorąc pod uwagę bezpośredni związek między wypłacaną rekompensatą a obowiązkami świadczenia usługi publicznej zapisanymi w umowach wstępnych oraz ad abundantiam proporcjonalność dotacji, Komisja stwierdza, że rekompensata przyznana w odniesieniu do połączeń kabotażowych do 2008 r. stanowi istniejącą pomoc na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego.

ad abundantiam

| (174) | Biorąc pod uwagę, że rekompensata za wykonanie obowiązków świadczenia usługi publicznej na połączeniach kabotażowych stanowi istniejącą pomoc oraz że Sąd unieważnił decyzję z 2005 r. w całości, w tym w odniesieniu do nałożonych w niej warunków dotyczących obsługi połączeń kabotażowych przez Caremar, Komisja nie musi przeprowadzać dalszej oceny sprawdzającej, czy beneficjent spełnił ostatecznie te warunki w ramach wdrażania decyzji z 2005 r., ani czy były one w ogóle niezbędne. Rekompensata za wykonanie obowiązków świadczenia usługi publicznej na połączeniach kabotażowych stanowi istniejącą pomoc, ale już nie obowiązuje. W związku z tym proponowanie Włochom przez Komisję odpowiednich środków na podstawie art. 108 ust. 1 TFUE jest bezzasadne, ponieważ takie środki mogłyby jedynie zmienić środek pomocy w przyszłości. W związku z tym analizowanie przez Komisję zgodności takiej istniejącej pomocy, która już nie obowiązuje, jest bezzasadne. |
| --- | --- |

(174)

Biorąc pod uwagę, że rekompensata za wykonanie obowiązków świadczenia usługi publicznej na połączeniach kabotażowych stanowi istniejącą pomoc oraz że Sąd unieważnił decyzję z 2005 r. w całości, w tym w odniesieniu do nałożonych w niej warunków dotyczących obsługi połączeń kabotażowych przez Caremar, Komisja nie musi przeprowadzać dalszej oceny sprawdzającej, czy beneficjent spełnił ostatecznie te warunki w ramach wdrażania decyzji z 2005 r., ani czy były one w ogóle niezbędne. Rekompensata za wykonanie obowiązków świadczenia usługi publicznej na połączeniach kabotażowych stanowi istniejącą pomoc, ale już nie obowiązuje. W związku z tym proponowanie Włochom przez Komisję odpowiednich środków na podstawie art. 108 ust. 1 TFUE jest bezzasadne, ponieważ takie środki mogłyby jedynie zmienić środek pomocy w przyszłości. W związku z tym analizowanie przez Komisję zgodności takiej istniejącej pomocy, która już nie obowiązuje, jest bezzasadne.

5.1.2.2.   Połączenia międzynarodowe

Połączenia międzynarodowe

| (175) | Świadczenie usług transportu w ramach międzynarodowych połączeń morskich wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia (EWG) nr 4055/86, które nie zawiera zasady praw nabytych podobnej do przewidzianej w art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. |
| --- | --- |

(175)

Świadczenie usług transportu w ramach międzynarodowych połączeń morskich wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia (EWG) nr 4055/86, które nie zawiera zasady praw nabytych podobnej do przewidzianej w art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego.

| (176) | Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 (42) („nowe rozporządzenie proceduralne”) istniejąca pomoc to „[...] wszelka pomoc istniejąca przed wejściem w życie TFUE w poszczególnych państwach członkowskich, czyli programy pomocowe oraz pomoc indywidualna, które zostały wprowadzone w życie przed wejściem w życie TFUE, a które będą nadal stosowane po jego wejściu w życie w poszczególnych państwach członkowskich”. |
| --- | --- |

(176)

Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 (42) („nowe rozporządzenie proceduralne”) istniejąca pomoc to „[...] wszelka pomoc istniejąca przed wejściem w życie TFUE w poszczególnych państwach członkowskich, czyli programy pomocowe oraz pomoc indywidualna, które zostały wprowadzone w życie przed wejściem w życie TFUE, a które będą nadal stosowane po jego wejściu w życie w poszczególnych państwach członkowskich”.

42

| (177) | W art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 (43) („rozporządzenie wykonawcze”) zdefiniowano zmianę istniejącej pomocy jako „jakąkolwiek zmianę inną niż modyfikacje o czysto administracyjnym lub formalnym charakterze, która nie może wpłynąć na ocenę zgodności danego środka pomocowego ze wspólnym rynkiem. Jednak wzrost pierwotnego budżetu istniejącego programu pomocowego do 20 % nie jest uznawany za zmianę pomocy istniejącej”. |
| --- | --- |

(177)

W art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 (43) („rozporządzenie wykonawcze”) zdefiniowano zmianę istniejącej pomocy jako „jakąkolwiek zmianę inną niż modyfikacje o czysto administracyjnym lub formalnym charakterze, która nie może wpłynąć na ocenę zgodności danego środka pomocowego ze wspólnym rynkiem. Jednak wzrost pierwotnego budżetu istniejącego programu pomocowego do 20 % nie jest uznawany za zmianę pomocy istniejącej”.

43

| (178) | Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (44) nie każdą zmianę istniejącej pomocy należy postrzegać jako przekształcenie istniejącej pomocy w nową pomoc – dopiero gdy zmiana wpływa na faktyczną istotę pierwotnej pomocy, pomoc ta jest przekształcana w nową pomoc. Ocenę tę należy przeprowadzić na podstawie przepisów regulujących pomoc, jej warunki i granice (45). Przedłużenie obowiązywania środka pomocy stanowi jednak nową pomoc (46). |
| --- | --- |

(178)

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (44) nie każdą zmianę istniejącej pomocy należy postrzegać jako przekształcenie istniejącej pomocy w nową pomoc – dopiero gdy zmiana wpływa na faktyczną istotę pierwotnej pomocy, pomoc ta jest przekształcana w nową pomoc. Ocenę tę należy przeprowadzić na podstawie przepisów regulujących pomoc, jej warunki i granice (45). Przedłużenie obowiązywania środka pomocy stanowi jednak nową pomoc (46).

44

45

46

| (179) | Zgodnie z wyrokiem Sądu z 2009 r. zmiany nie dotyczą istoty pomocy, jeżeli nie powodują zmiany przepisów, na podstawie których ustanowiono pomoc w odniesieniu do charakteru korzyści lub istoty działalności, do której korzyść ma zastosowanie (47). |
| --- | --- |

(179)

Zgodnie z wyrokiem Sądu z 2009 r. zmiany nie dotyczą istoty pomocy, jeżeli nie powodują zmiany przepisów, na podstawie których ustanowiono pomoc w odniesieniu do charakteru korzyści lub istoty działalności, do której korzyść ma zastosowanie (47).

47

Zmiany dotyczące systemu świadczenia usług publicznych

Zmiany dotyczące systemu świadczenia usług publicznych

| (180) | Spośród pięciu przedsiębiorstw regionalnych należących do byłej Grupy Tirrenia połączenia międzynarodowe obsługiwały zgodnie z umowami wstępnymi jedynie Adriatica i Saremar. |
| --- | --- |

(180)

Spośród pięciu przedsiębiorstw regionalnych należących do byłej Grupy Tirrenia połączenia międzynarodowe obsługiwały zgodnie z umowami wstępnymi jedynie Adriatica i Saremar.

| (181) | Komisja musi ocenić, czy rekompensaty przyznane tym przedsiębiorstwom z tytułu świadczenia usług międzynarodowego transportu morskiego stanowią nową czy istniejącą pomoc w rozumieniu art. 1 nowego rozporządzenia proceduralnego. W tym celu Komisja musi sprawdzić, czy od czasu wejścia w życie Traktatu w odniesieniu do środka pomocy nastąpiły znaczne zmiany dotyczące charakteru korzyści, założonego celu, beneficjenta lub źródła finansowania. Zmiany te wiązałyby się z nową pomocą. |
| --- | --- |

(181)

Komisja musi ocenić, czy rekompensaty przyznane tym przedsiębiorstwom z tytułu świadczenia usług międzynarodowego transportu morskiego stanowią nową czy istniejącą pomoc w rozumieniu art. 1 nowego rozporządzenia proceduralnego. W tym celu Komisja musi sprawdzić, czy od czasu wejścia w życie Traktatu w odniesieniu do środka pomocy nastąpiły znaczne zmiany dotyczące charakteru korzyści, założonego celu, beneficjenta lub źródła finansowania. Zmiany te wiązałyby się z nową pomocą.

| (182) | Komisja zauważa, że szereg aspektów finansowania obowiązków świadczenia usługi publicznej dotyczących połączeń międzynarodowych uległo kilku istotnym zmianom jak przedstawiono szczegółowo poniżej.






  a) | Podmioty otrzymujące pomoc |
| --- | --- | --- |

(182)

Komisja zauważa, że szereg aspektów finansowania obowiązków świadczenia usługi publicznej dotyczących połączeń międzynarodowych uległo kilku istotnym zmianom jak przedstawiono szczegółowo poniżej.

a)

Podmioty otrzymujące pomoc

| (183) | W dekretach z 1936 r. obowiązki świadczenia usługi publicznej dotyczące połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego, które obejmowały zarówno krajowe, jak i międzynarodowe trasy pasażerskie i towarowe, powierzono czterem przedsiębiorstwom (Italia, Lloyd Triestino, Tirrenia i Adriatica). W dekretach tych podano wyczerpującą listę przedsiębiorstw, którym powierzono obsługę połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego. W następstwie uchylenia dekretu nr 2081/1936 przedsiębiorstwa regionalne zostały zarejestrowane i powierzono im świadczenie usług pocztowych i usług w zakresie handlu o charakterze wyłącznie lokalnym dopiero na późniejszym etapie – były to mianowicie przedsiębiorstwa Caremar, Toremar i Siremar na podstawie ustawy nr 169/1975 oraz przedsiębiorstwo Saremar na podstawie ustawy nr 856/1986, (zob. motywy 83 i 88).






  b) | Połączenia |
| --- | --- | --- |

(183)

W dekretach z 1936 r. obowiązki świadczenia usługi publicznej dotyczące połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego, które obejmowały zarówno krajowe, jak i międzynarodowe trasy pasażerskie i towarowe, powierzono czterem przedsiębiorstwom (Italia, Lloyd Triestino, Tirrenia i Adriatica). W dekretach tych podano wyczerpującą listę przedsiębiorstw, którym powierzono obsługę połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego. W następstwie uchylenia dekretu nr 2081/1936 przedsiębiorstwa regionalne zostały zarejestrowane i powierzono im świadczenie usług pocztowych i usług w zakresie handlu o charakterze wyłącznie lokalnym dopiero na późniejszym etapie – były to mianowicie przedsiębiorstwa Caremar, Toremar i Siremar na podstawie ustawy nr 169/1975 oraz przedsiębiorstwo Saremar na podstawie ustawy nr 856/1986, (zob. motywy 83 i 88).

b)

Połączenia

| (184) | Większość połączeń międzynarodowych poddanych niniejszej ocenie wprowadzono w ramach systemu świadczenia usług publicznych po wejściu w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

(184)

Większość połączeń międzynarodowych poddanych niniejszej ocenie wprowadzono w ramach systemu świadczenia usług publicznych po wejściu w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

| (185) | Jeżeli chodzi o przedsiębiorstwo Adriatica, w dekretach z 1936 r. wyraźnie określono wyłącznie obsługę połączenia Bari–Durrës. Była to jednak wyłącznie linia pasażerska, natomiast połączenie Bari–Durrës będące przedmiotem niniejszej oceny jest połączeniem mieszanym (pasażerską i towarową). |
| --- | --- |

(185)

Jeżeli chodzi o przedsiębiorstwo Adriatica, w dekretach z 1936 r. wyraźnie określono wyłącznie obsługę połączenia Bari–Durrës. Była to jednak wyłącznie linia pasażerska, natomiast połączenie Bari–Durrës będące przedmiotem niniejszej oceny jest połączeniem mieszanym (pasażerską i towarową).

| (186) | W dekretach z 1936 r. nie określono żadnego połączenia między włoskimi portami Ankona lub Bari a Barem (Czarnogóra) albo Splitem (Chorwacja). Zdaniem władz włoskich przedsiębiorstwo Adriatica rozpoczęło obsługę trasy Ankona–Split w 1978 r., a trasy Ankona–Bar w 1997 r. |
| --- | --- |

(186)

W dekretach z 1936 r. nie określono żadnego połączenia między włoskimi portami Ankona lub Bari a Barem (Czarnogóra) albo Splitem (Chorwacja). Zdaniem władz włoskich przedsiębiorstwo Adriatica rozpoczęło obsługę trasy Ankona–Split w 1978 r., a trasy Ankona–Bar w 1997 r.

| (187) | Połączenie Triest–Durrës wprowadzono w 1983 r., aby rozwijać stosunki handlowe między Albanią a państwami Europy zachodniej. Na liście połączeń przyjętych na podstawie dekretów z 1936 r. nie było żadnego połączenia z Triestu do Albanii. |
| --- | --- |

(187)

Połączenie Triest–Durrës wprowadzono w 1983 r., aby rozwijać stosunki handlowe między Albanią a państwami Europy zachodniej. Na liście połączeń przyjętych na podstawie dekretów z 1936 r. nie było żadnego połączenia z Triestu do Albanii.

| (188) | To samo dotyczy połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras. Władze włoskie nie były w stanie przedstawić Komisji dowodów w postaci dokumentu, które wskazywałyby w jasny sposób termin utworzenie połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras. Włochy twierdzą, że połączenie Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras jest objęte zakresem obowiązywania dekretów z 1936 r., biorąc pod uwagę, że w tamtym czasie wśród połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego w sektorze IV określonym w dekrecie nr 2081/1936 (obejmującym połączenia z Grecją, Albanią i wyspami Tremiti) znajdowało się jedno szczególne połączenie z Grecją. Komisja nie może przyjąć argumentu władz włoskich. Na liście przyjętej na podstawie dekretów z 1936 r. nie było żadnego konkretnego połączenia wychodzącego z Brindisi. Zgodnie z pismem władz włoskich z dnia 29 października 2002 r. przedsiębiorstwo Adriatica wprowadziło połączenie Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras dopiero w 1978 r. W tym samym piśmie władze włoskie wyjaśniły, że przedsiębiorstwo Adriatica nigdy nie obsługiwało w ramach systemu świadczenia usług publicznych połączenia Bari–Grecja, tylko połączenie między Brindisi a Grecją. W związku z tym władze włoskie same uznawały oba połączenia za dwa odrębne istotne rynki. |
| --- | --- |

(188)

To samo dotyczy połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras. Władze włoskie nie były w stanie przedstawić Komisji dowodów w postaci dokumentu, które wskazywałyby w jasny sposób termin utworzenie połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras. Włochy twierdzą, że połączenie Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras jest objęte zakresem obowiązywania dekretów z 1936 r., biorąc pod uwagę, że w tamtym czasie wśród połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego w sektorze IV określonym w dekrecie nr 2081/1936 (obejmującym połączenia z Grecją, Albanią i wyspami Tremiti) znajdowało się jedno szczególne połączenie z Grecją. Komisja nie może przyjąć argumentu władz włoskich. Na liście przyjętej na podstawie dekretów z 1936 r. nie było żadnego konkretnego połączenia wychodzącego z Brindisi. Zgodnie z pismem władz włoskich z dnia 29 października 2002 r. przedsiębiorstwo Adriatica wprowadziło połączenie Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras dopiero w 1978 r. W tym samym piśmie władze włoskie wyjaśniły, że przedsiębiorstwo Adriatica nigdy nie obsługiwało w ramach systemu świadczenia usług publicznych połączenia Bari–Grecja, tylko połączenie między Brindisi a Grecją. W związku z tym władze włoskie same uznawały oba połączenia za dwa odrębne istotne rynki.

| (189) | Jeżeli chodzi o przedsiębiorstwo Saremar, lista połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego określona w dekretach z 1936 r. zawierała połączenie pasażerskie między Sardynią a Korsyką (La Maddalena–Palau–Bonifacio), obsługiwane pierwotnie przez przedsiębiorstwo Tirrenia. Połączenie obsługiwane później przez przedsiębiorstwo Saremar na podstawie ustawy nr 856/1986 było natomiast połączeniem mieszanym (pasażerską i towarową). Połączenie Santa Teresa Gallura–Bonifacio będące przedmiotem oceny w ramach niniejszej decyzji nie było uwzględnione w wykazie połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego. |
| --- | --- |

(189)

Jeżeli chodzi o przedsiębiorstwo Saremar, lista połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego określona w dekretach z 1936 r. zawierała połączenie pasażerskie między Sardynią a Korsyką (La Maddalena–Palau–Bonifacio), obsługiwane pierwotnie przez przedsiębiorstwo Tirrenia. Połączenie obsługiwane później przez przedsiębiorstwo Saremar na podstawie ustawy nr 856/1986 było natomiast połączeniem mieszanym (pasażerską i towarową). Połączenie Santa Teresa Gallura–Bonifacio będące przedmiotem oceny w ramach niniejszej decyzji nie było uwzględnione w wykazie połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego.

| (190) | Oprócz powyższego Komisja zauważa, że po 1989 r. połączenia, które miały być obsługiwane, nie były już określane w przepisach, ponieważ zgodnie z ustawą nr 160/1989 miały być one określane przez organy publiczne na podstawie propozycji technicznych przedstawianych przez przedsiębiorstwa.






  c) | Czas trwania programu finansowania |
| --- | --- | --- |

(190)

Oprócz powyższego Komisja zauważa, że po 1989 r. połączenia, które miały być obsługiwane, nie były już określane w przepisach, ponieważ zgodnie z ustawą nr 160/1989 miały być one określane przez organy publiczne na podstawie propozycji technicznych przedstawianych przez przedsiębiorstwa.

c)

Czas trwania programu finansowania

| (191) | Jak już wspomniano powyżej, w dekretach z 1936 r. przewidziano powierzenie czterem nowo powstałym przedsiębiorstwom (Italia, Lloyd Triestino, Tirrenia, Adriatica) obsługi niektórych połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego na okres 20 lat, a także możliwość przyznawania podmiotom dotacji w tym samym okresie na podstawie zamówień publicznych na usługi. |
| --- | --- |

(191)

Jak już wspomniano powyżej, w dekretach z 1936 r. przewidziano powierzenie czterem nowo powstałym przedsiębiorstwom (Italia, Lloyd Triestino, Tirrenia, Adriatica) obsługi niektórych połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego na okres 20 lat, a także możliwość przyznawania podmiotom dotacji w tym samym okresie na podstawie zamówień publicznych na usługi.

| (192) | Dekrety z 1936 r. nie przewidywały możliwości przedłużenia tych zamówień publicznych na usługi ani rekompensaty przyznawanej podmiotom z tytułu świadczenia przedmiotowych usług poza początkowy okres dwudziestu lat. Zamówienia te wygasły w dniu 31 grudnia 1956 r. i były kilkakrotnie przedłużane do czasu wejścia w życie ustawy nr 600/1962. |
| --- | --- |

(192)

Dekrety z 1936 r. nie przewidywały możliwości przedłużenia tych zamówień publicznych na usługi ani rekompensaty przyznawanej podmiotom z tytułu świadczenia przedmiotowych usług poza początkowy okres dwudziestu lat. Zamówienia te wygasły w dniu 31 grudnia 1956 r. i były kilkakrotnie przedłużane do czasu wejścia w życie ustawy nr 600/1962.

| (193) | W ustawie nr 600/1962 przewidziano zawieranie nowych zamówień publicznych na usługi na okres dwudziestu lat, określając połączenia mające znaczenie dla interesu narodowego, które miały być obsługiwane, oraz rekompensaty, które miały być przyznawane poszczególnym przedsiębiorstwom z tytułu obsługi tych połączeń. |
| --- | --- |

(193)

W ustawie nr 600/1962 przewidziano zawieranie nowych zamówień publicznych na usługi na okres dwudziestu lat, określając połączenia mające znaczenie dla interesu narodowego, które miały być obsługiwane, oraz rekompensaty, które miały być przyznawane poszczególnym przedsiębiorstwom z tytułu obsługi tych połączeń.

| (194) | Ustawą nr 684/1974 wprowadzono różne okresy w zależności od rodzaju danej usługi: połączenia towarowe można było finansować maksymalnie przez okres pięciu lat, a połączenia pasażerskie maksymalnie przez okres trzech lat (jedynie połączenia z wyspami włoskimi mogły być objęte rekompensatą przez kolejne dwadzieścia lat, ale nie dotyczyło to połączeń międzynarodowych). |
| --- | --- |

(194)

Ustawą nr 684/1974 wprowadzono różne okresy w zależności od rodzaju danej usługi: połączenia towarowe można było finansować maksymalnie przez okres pięciu lat, a połączenia pasażerskie maksymalnie przez okres trzech lat (jedynie połączenia z wyspami włoskimi mogły być objęte rekompensatą przez kolejne dwadzieścia lat, ale nie dotyczyło to połączeń międzynarodowych).

| (195) | Ustawą nr 856/1986 wprowadzono dalsze zmiany w systemie świadczenia usług publicznych. Zgodnie z art. 13 ust. 4 ustawy nr 856/1986 przepisy zawarte w art. 8 i 9 ustawy nr 684/1974, z późniejszymi zmianami, miały zastosowanie do połączeń mieszanych między zachodnim i wschodnim wybrzeżem środkowego i dolnego Morza Adriatyckiego, jak również między Morzem Jońskim a wschodnią częścią Morza Śródziemnego, istniejących w dniu 1 stycznia 1986 r. i obsługiwanych przez Adriatica. W związku z tym Adriatica mogła otrzymać rekompensatę z tytułu obsługi połączeń międzynarodowych na podstawie zamówień publicznych na usługi zawartych na okres dwudziestu lat. W ustawie nie wyjaśniono zasad mających zastosowanie do połączenia międzynarodowego obsługiwanego przez Saremar. Komisja stwierdza jednak, że w umowie wstępnej potraktowano obsługę tego połączenia jako połączenie kabotażowe i przewidziano jego finansowanie przez okres dwudziestu lat, tak jak każdego innego połączenia kabotażowego w ramach usług publicznych powierzonego Saremar. |
| --- | --- |

(195)

Ustawą nr 856/1986 wprowadzono dalsze zmiany w systemie świadczenia usług publicznych. Zgodnie z art. 13 ust. 4 ustawy nr 856/1986 przepisy zawarte w art. 8 i 9 ustawy nr 684/1974, z późniejszymi zmianami, miały zastosowanie do połączeń mieszanych między zachodnim i wschodnim wybrzeżem środkowego i dolnego Morza Adriatyckiego, jak również między Morzem Jońskim a wschodnią częścią Morza Śródziemnego, istniejących w dniu 1 stycznia 1986 r. i obsługiwanych przez Adriatica. W związku z tym Adriatica mogła otrzymać rekompensatę z tytułu obsługi połączeń międzynarodowych na podstawie zamówień publicznych na usługi zawartych na okres dwudziestu lat. W ustawie nie wyjaśniono zasad mających zastosowanie do połączenia międzynarodowego obsługiwanego przez Saremar. Komisja stwierdza jednak, że w umowie wstępnej potraktowano obsługę tego połączenia jako połączenie kabotażowe i przewidziano jego finansowanie przez okres dwudziestu lat, tak jak każdego innego połączenia kabotażowego w ramach usług publicznych powierzonego Saremar.

| (196) | W ustawie nr 856/1986 wyjaśniono, że połączenia towarowe przynoszące straty mogą korzystać ze wsparcia finansowego ze środków publicznych jedynie przez okres pięciu lat (od dnia 1 stycznia 1985 r. lub od momentu nabycia nowego statku).






  d) | Przydzielone środki budżetowe |
| --- | --- | --- |

(196)

W ustawie nr 856/1986 wyjaśniono, że połączenia towarowe przynoszące straty mogą korzystać ze wsparcia finansowego ze środków publicznych jedynie przez okres pięciu lat (od dnia 1 stycznia 1985 r. lub od momentu nabycia nowego statku).

d)

Przydzielone środki budżetowe

| (197) | Jak wspomniano powyżej, w dekretach z 1936 r. nie przewidziano ogólnego budżetu programu finansowania. |
| --- | --- |

(197)

Jak wspomniano powyżej, w dekretach z 1936 r. nie przewidziano ogólnego budżetu programu finansowania.

| (198) | Natomiast w art. 6 ustawy nr 600/1962 przewidziano ogólny przydział środków budżetowych, z zastrzeżeniem ograniczonych dostosowań zgodnie z art. 7 i 8. |
| --- | --- |

(198)

Natomiast w art. 6 ustawy nr 600/1962 przewidziano ogólny przydział środków budżetowych, z zastrzeżeniem ograniczonych dostosowań zgodnie z art. 7 i 8.

| (199) | W kolejnych ustawach nie przewidziano ogólnego przydziału środków budżetowych dla poszczególnych programów finansowania, których dotyczyły.






  e) | Obliczanie rekompensaty |
| --- | --- | --- |

(199)

W kolejnych ustawach nie przewidziano ogólnego przydziału środków budżetowych dla poszczególnych programów finansowania, których dotyczyły.

e)

Obliczanie rekompensaty

| (200) | System obliczania dotacji był kilkakrotnie zmieniany. W szczególności z rekompensaty obliczonej na podstawie oczekiwanych kosztów i przychodów uzgodnionych w zamówieniach publicznych na usługi podlegających przeglądowi co cztery lata (dekrety z 1936 r.), dotacja przekształciła się w stały wkład podlegający ograniczonym dostosowaniom zgodnie z art. 7 i 8 ustawy nr 600/1962 w celu zachęcenia przedsiębiorstwa do zwiększania efektywności. |
| --- | --- |

(200)

System obliczania dotacji był kilkakrotnie zmieniany. W szczególności z rekompensaty obliczonej na podstawie oczekiwanych kosztów i przychodów uzgodnionych w zamówieniach publicznych na usługi podlegających przeglądowi co cztery lata (dekrety z 1936 r.), dotacja przekształciła się w stały wkład podlegający ograniczonym dostosowaniom zgodnie z art. 7 i 8 ustawy nr 600/1962 w celu zachęcenia przedsiębiorstwa do zwiększania efektywności.

| (201) | Następnie w ustawie nr 684/1974, wprowadzonej w życie dekretem nr 501/1979, wprowadzono rozróżnienie między połączeniami towarowymi (art. 4), połączeniami pasażerskimi (art. 6) oraz połączeniami z większymi i mniejszymi wyspami włoskimi (art. 8). Na tej podstawie:






  — | w odniesieniu do połączeń z wyspami włoskimi, kwota rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych określona w dwudziestoletnich zamówieniach publicznych na usługi może podlegać corocznemu przeglądowi, jeżeli co najmniej jeden z elementów kosztów uwzględnionych w obliczeniach wykazywałby odchylenie większe niż 5 % w porównaniu z rokiem poprzednim, |
| --- | --- | --- |

(201)

Następnie w ustawie nr 684/1974, wprowadzonej w życie dekretem nr 501/1979, wprowadzono rozróżnienie między połączeniami towarowymi (art. 4), połączeniami pasażerskimi (art. 6) oraz połączeniami z większymi i mniejszymi wyspami włoskimi (art. 8). Na tej podstawie:

—

w odniesieniu do połączeń z wyspami włoskimi, kwota rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych określona w dwudziestoletnich zamówieniach publicznych na usługi może podlegać corocznemu przeglądowi, jeżeli co najmniej jeden z elementów kosztów uwzględnionych w obliczeniach wykazywałby odchylenie większe niż 5 % w porównaniu z rokiem poprzednim,

| — | jeżeli chodzi o połączenia pasażerskie, przedsiębiorstwa Italia, Lloyd Triestino, Adriatica i Tirrenia mogły otrzymać na podstawie corocznych umów rekompensatę z tytułu świadczenia usług morskich przez okres trzech lat przewidziany na zakończenie działalności. Wysokość rocznych rekompensat należało ustalać w oparciu o przewidywane koszty i przychody, a rekompensaty musiały mieć na celu zapewnienie równowagi ekonomicznej przedsiębiorstw. W tym celu rekompensatę można było poddać przeglądowi pod koniec roku, |
| --- | --- |

—

jeżeli chodzi o połączenia pasażerskie, przedsiębiorstwa Italia, Lloyd Triestino, Adriatica i Tirrenia mogły otrzymać na podstawie corocznych umów rekompensatę z tytułu świadczenia usług morskich przez okres trzech lat przewidziany na zakończenie działalności. Wysokość rocznych rekompensat należało ustalać w oparciu o przewidywane koszty i przychody, a rekompensaty musiały mieć na celu zapewnienie równowagi ekonomicznej przedsiębiorstw. W tym celu rekompensatę można było poddać przeglądowi pod koniec roku,

| — | jeżeli chodzi o połączenia towarowe, przedsiębiorstwa ówczesnej grupy Finmare, które uruchamiały nowe trasy morskie albo obsługiwały istniejące, mogły otrzymać, maksymalnie przez okres pięciu lat, rekompensatę ze środków publicznych mającą na celu zapewnienie równowagi ekonomicznej przedsiębiorstw. W tym zakresie rekompensatę należało poddać przeglądowi do dnia 30 czerwca każdego roku. Rekompensatę z tytułu obsługi istniejących połączeń można było przyznać wyłącznie na podstawie corocznych umów. |
| --- | --- |

—

jeżeli chodzi o połączenia towarowe, przedsiębiorstwa ówczesnej grupy Finmare, które uruchamiały nowe trasy morskie albo obsługiwały istniejące, mogły otrzymać, maksymalnie przez okres pięciu lat, rekompensatę ze środków publicznych mającą na celu zapewnienie równowagi ekonomicznej przedsiębiorstw. W tym zakresie rekompensatę należało poddać przeglądowi do dnia 30 czerwca każdego roku. Rekompensatę z tytułu obsługi istniejących połączeń można było przyznać wyłącznie na podstawie corocznych umów.

| (202) | Podsumowując, jeśli chodzi o połączenia towarowe i pasażerskie, w ustawie nr 684/1974 i w dekrecie nr 501/1979 nie przewidywano ani mechanizmu zachęcającego do efektywności, ani możliwości przyznania podmiotowi rozsądnego zysku ze świadczonych usług publicznych. Ponadto w ustawie nr 684/1974, wprowadzonej w życie dekretem nr 501/1979, wprowadzono po raz pierwszy rozróżnienie między połączeniami towarowymi a pasażerskimi i utworzono inne mechanizmy rekompensaty z tytułu tych dwóch rodzajów usług. We wspomnianym akcie prawnym nie wyjaśniono, jaki mechanizm będzie miał zastosowanie do połączeń mieszanych (towarowych i pasażerskich). |
| --- | --- |

(202)

Podsumowując, jeśli chodzi o połączenia towarowe i pasażerskie, w ustawie nr 684/1974 i w dekrecie nr 501/1979 nie przewidywano ani mechanizmu zachęcającego do efektywności, ani możliwości przyznania podmiotowi rozsądnego zysku ze świadczonych usług publicznych. Ponadto w ustawie nr 684/1974, wprowadzonej w życie dekretem nr 501/1979, wprowadzono po raz pierwszy rozróżnienie między połączeniami towarowymi a pasażerskimi i utworzono inne mechanizmy rekompensaty z tytułu tych dwóch rodzajów usług. We wspomnianym akcie prawnym nie wyjaśniono, jaki mechanizm będzie miał zastosowanie do połączeń mieszanych (towarowych i pasażerskich).

| (203) | W ustawie nr 856/1986 wprowadzono dalsze zmiany do mechanizmu rekompensaty. Jeżeli chodzi o połączenia towarowe o zasadniczym znaczeniu dla gospodarki krajowej, w art. 2 przewidziano przyznanie dotacji na rozpoczęcie działalności na maksymalny okres pięciu lat (od dnia 1 stycznia 1985 r.). Jeżeli chodzi o połączenia mieszane między zachodnim i wschodnim wybrzeżem środkowego i dolnego Morza Adriatyckiego, jak również między Morzem Jońskim a wschodnim wybrzeżem Morza Śródziemnego, istniejące w dniu 1 stycznia 1986 r. i obsługiwane przez Adriatica, zgodnie z art. 11 i 13 ustawy nr 856/1986, dotacja wyrównawcza musiała zostać obliczona na podstawie różnicy między przychodami a kosztami poniesionymi w związku ze świadczeniem usługi, określonymi w odniesieniu do średnich i obiektywnych parametrów oraz musiała zawierać rozsądny zwrot z zainwestowanego kapitału. Zamówienia publiczne na usługi musiały zawierać informacje na temat elementów, które należy uwzględnić przy obliczaniu wysokości dotacji, wraz z pełnym wykazem dotowanych połączeń, statków, które mają być wykorzystywane oraz częstotliwości. Dotacje miały być zatwierdzane przez ministrów żeglugi handlowej, zaangażowania kapitałowego państwa i skarbu państwa. |
| --- | --- |

(203)

W ustawie nr 856/1986 wprowadzono dalsze zmiany do mechanizmu rekompensaty. Jeżeli chodzi o połączenia towarowe o zasadniczym znaczeniu dla gospodarki krajowej, w art. 2 przewidziano przyznanie dotacji na rozpoczęcie działalności na maksymalny okres pięciu lat (od dnia 1 stycznia 1985 r.). Jeżeli chodzi o połączenia mieszane między zachodnim i wschodnim wybrzeżem środkowego i dolnego Morza Adriatyckiego, jak również między Morzem Jońskim a wschodnim wybrzeżem Morza Śródziemnego, istniejące w dniu 1 stycznia 1986 r. i obsługiwane przez Adriatica, zgodnie z art. 11 i 13 ustawy nr 856/1986, dotacja wyrównawcza musiała zostać obliczona na podstawie różnicy między przychodami a kosztami poniesionymi w związku ze świadczeniem usługi, określonymi w odniesieniu do średnich i obiektywnych parametrów oraz musiała zawierać rozsądny zwrot z zainwestowanego kapitału. Zamówienia publiczne na usługi musiały zawierać informacje na temat elementów, które należy uwzględnić przy obliczaniu wysokości dotacji, wraz z pełnym wykazem dotowanych połączeń, statków, które mają być wykorzystywane oraz częstotliwości. Dotacje miały być zatwierdzane przez ministrów żeglugi handlowej, zaangażowania kapitałowego państwa i skarbu państwa.

| (204) | W ustawie nr 856/1986 nie wyjaśniono, jaki mechanizm rekompensaty będzie miał zastosowanie do połączenia między Sardynią a Korsyką przeniesionego z Tirrenia do Saremar. We wstępnej umowie traktowano to połączenie jednak jako połączenie kabotażowe i przewidziano jego finansowanie na tych samych zasadach. |
| --- | --- |

(204)

W ustawie nr 856/1986 nie wyjaśniono, jaki mechanizm rekompensaty będzie miał zastosowanie do połączenia między Sardynią a Korsyką przeniesionego z Tirrenia do Saremar. We wstępnej umowie traktowano to połączenie jednak jako połączenie kabotażowe i przewidziano jego finansowanie na tych samych zasadach.

| (205) | Ponadto w art. 9 ust. 1 dekretu z mocą ustawy nr 77/1989 przewidziano, że od dnia 1 stycznia 1990 r. połączenia uznane za niezbędne do zapewnienia usług transportu pasażerskiego i towarowego, wskazane przez państwo na wniosek zainteresowanych przedsiębiorstw, będą korzystały z dotacji wyrównawczej. Jeżeli chodzi o połączenia z wyspami, kwotę dotacji wyrównawczej należało ustalać w zamówieniach publicznych na usługi w oparciu o taryfy stosowane przez krajowe przedsiębiorstwo kolejowe w odniesieniu do równoważnych połączeń i odległości.






  f) | Wycofanie poprzednich zamówień publicznych na usługi i uchylenie przepisów |
| --- | --- | --- |

(205)

Ponadto w art. 9 ust. 1 dekretu z mocą ustawy nr 77/1989 przewidziano, że od dnia 1 stycznia 1990 r. połączenia uznane za niezbędne do zapewnienia usług transportu pasażerskiego i towarowego, wskazane przez państwo na wniosek zainteresowanych przedsiębiorstw, będą korzystały z dotacji wyrównawczej. Jeżeli chodzi o połączenia z wyspami, kwotę dotacji wyrównawczej należało ustalać w zamówieniach publicznych na usługi w oparciu o taryfy stosowane przez krajowe przedsiębiorstwo kolejowe w odniesieniu do równoważnych połączeń i odległości.

f)

Wycofanie poprzednich zamówień publicznych na usługi i uchylenie przepisów

| (206) | Wszystkie zamówienia publiczne na usługi dotyczące transportu pasażerskiego i towarowego podpisane zgodnie z dekretami z 1936 r. (48) wycofano w 1962 r. i zastąpiono nowymi zamówieniami opartymi na nowych ramach prawnych. |
| --- | --- |

(206)

Wszystkie zamówienia publiczne na usługi dotyczące transportu pasażerskiego i towarowego podpisane zgodnie z dekretami z 1936 r. (48) wycofano w 1962 r. i zastąpiono nowymi zamówieniami opartymi na nowych ramach prawnych.

48

Wnioski dotyczące rekompensat przyznanych za połączenia międzynarodowe

Wnioski dotyczące rekompensat przyznanych za połączenia międzynarodowe

| (207) | Komisja nie może przyjąć argumentu władz włoskich, według którego dotacje wypłacone przedsiębiorstwom Adriatica i Saremar z tytułu obsługi połączeń międzynarodowych należy uznać za istniejącą pomoc, ponieważ system świadczenia usług publicznych powstał przed wejściem w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. |
| --- | --- |

(207)

Komisja nie może przyjąć argumentu władz włoskich, według którego dotacje wypłacone przedsiębiorstwom Adriatica i Saremar z tytułu obsługi połączeń międzynarodowych należy uznać za istniejącą pomoc, ponieważ system świadczenia usług publicznych powstał przed wejściem w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego.

| (208) | Odniesienie do rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego jest nieistotne, ponieważ rozporządzenie to nie dotyczy połączeń międzynarodowych. |
| --- | --- |

(208)

Odniesienie do rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego jest nieistotne, ponieważ rozporządzenie to nie dotyczy połączeń międzynarodowych.

| (209) | Ponadto w świetle elementów przedstawionych powyżej (motywy 180–206) Komisja uważa, że pierwotny program pomocy uległ istotnym zmianom mającym wpływ na jego charakter i w związku z tym stał się całkowicie nowym programem pomocy. Zmiany te obejmują wiele zasadniczych elementów, jeśli nie wszystkie z nich, pierwotnych ram prawnych ustanowionych dekretami z 1936 r. i spowodowały całkowita zmianę tych ram. |
| --- | --- |

(209)

Ponadto w świetle elementów przedstawionych powyżej (motywy 180–206) Komisja uważa, że pierwotny program pomocy uległ istotnym zmianom mającym wpływ na jego charakter i w związku z tym stał się całkowicie nowym programem pomocy. Zmiany te obejmują wiele zasadniczych elementów, jeśli nie wszystkie z nich, pierwotnych ram prawnych ustanowionych dekretami z 1936 r. i spowodowały całkowita zmianę tych ram.

| (210) | Po pierwsze, rozpoczęcie obsługi większości połączeń międzynarodowych badanych w niniejszej decyzji nie nastąpiło przed wejściem w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Jedynym wyjątkiem jest połączenie Bari–Durrës obsługiwane przez przedsiębiorstwo Tirrenia. Komisja zauważa jednak, że połączenie Bari–Durrës będące przedmiotem niniejszej oceny jest połączeniem mieszanym (pasażerskim i towarowym), natomiast to samo połączenie wpisane do wykazu połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego było jedynie połączeniem pasażerskim. Ponadto połączenie pasażerskie łączące Sardynię z Korsyką umieszczone w wykazie połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego było połączeniem La Maddalena–Palau–Bonifacio i pierwotnie obsługiwało je przedsiębiorstwo Tirrenia. Komisja stwierdza, że połączenia mieszane obsługiwane następnie przez przedsiębiorstwo Saremar, utworzone zgodnie z art. 15 ustawy nr 856/1986, były dwoma odrębnymi połączeniami, a mianowicie La Maddalena–Palau i Santa Teresa di Gallura–Bonifacio. |
| --- | --- |

(210)

Po pierwsze, rozpoczęcie obsługi większości połączeń międzynarodowych badanych w niniejszej decyzji nie nastąpiło przed wejściem w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Jedynym wyjątkiem jest połączenie Bari–Durrës obsługiwane przez przedsiębiorstwo Tirrenia. Komisja zauważa jednak, że połączenie Bari–Durrës będące przedmiotem niniejszej oceny jest połączeniem mieszanym (pasażerskim i towarowym), natomiast to samo połączenie wpisane do wykazu połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego było jedynie połączeniem pasażerskim. Ponadto połączenie pasażerskie łączące Sardynię z Korsyką umieszczone w wykazie połączeń mających znaczenie dla interesu narodowego było połączeniem La Maddalena–Palau–Bonifacio i pierwotnie obsługiwało je przedsiębiorstwo Tirrenia. Komisja stwierdza, że połączenia mieszane obsługiwane następnie przez przedsiębiorstwo Saremar, utworzone zgodnie z art. 15 ustawy nr 856/1986, były dwoma odrębnymi połączeniami, a mianowicie La Maddalena–Palau i Santa Teresa di Gallura–Bonifacio.

| (211) | Po drugie, podstawa prawna przyznawania rekompensat za obsługę połączeń międzynarodowych została uchylona po wejściu w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

(211)

Po drugie, podstawa prawna przyznawania rekompensat za obsługę połączeń międzynarodowych została uchylona po wejściu w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

| (212) | Po trzecie, mechanizm obliczania kwoty rekompensaty z tytułu obsługi połączeń w ramach systemu świadczenia usług publicznych, w tym marży zysku, jak również jego wersja poddana rewizji, zostały kilkakrotnie znacząco zmienione. |
| --- | --- |

(212)

Po trzecie, mechanizm obliczania kwoty rekompensaty z tytułu obsługi połączeń w ramach systemu świadczenia usług publicznych, w tym marży zysku, jak również jego wersja poddana rewizji, zostały kilkakrotnie znacząco zmienione.

| (213) | Po czwarte, okres, w którym można było przyznać rekompensatę, był wielokrotnie przedłużany. |
| --- | --- |

(213)

Po czwarte, okres, w którym można było przyznać rekompensatę, był wielokrotnie przedłużany.

| (214) | Po piąte, środków budżetowych przeznaczonych na finansowanie połączeń w ramach usługi publicznej nie określono w 1936 r. Ogólną kwotę zastosowano po raz pierwszy w 1962 r., a następnie zniesiono w 1974 r. |
| --- | --- |

(214)

Po piąte, środków budżetowych przeznaczonych na finansowanie połączeń w ramach usługi publicznej nie określono w 1936 r. Ogólną kwotę zastosowano po raz pierwszy w 1962 r., a następnie zniesiono w 1974 r.

| (215) | Po szóste, mechanizm rekompensaty dla połączeń kabotażowych przewidziany w art. 8 i 9 ustawy nr 684/1974 zaczął mieć zastosowanie do połączeń międzynarodowych obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Adriatica dopiero na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy nr 856/1986. W tym względzie Komisja przypomina, że nawet biorąc pod uwagę rekompensaty oparte na kosztach przyznane na podstawie ustawy 684/1974, podobne do rekompensat opartych na metodzie przewidzianej w dekretach z 1936 r., nie można tego samego powiedzieć o ramach wprowadzonych ustawą nr 600/1962, w której narzucono przyznawanie kwot ustalonych ex ante i która zawierała zachęty dotyczące efektywności i która obowiązywała przez prawie 13 lat. |
| --- | --- |

(215)

Po szóste, mechanizm rekompensaty dla połączeń kabotażowych przewidziany w art. 8 i 9 ustawy nr 684/1974 zaczął mieć zastosowanie do połączeń międzynarodowych obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Adriatica dopiero na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy nr 856/1986. W tym względzie Komisja przypomina, że nawet biorąc pod uwagę rekompensaty oparte na kosztach przyznane na podstawie ustawy 684/1974, podobne do rekompensat opartych na metodzie przewidzianej w dekretach z 1936 r., nie można tego samego powiedzieć o ramach wprowadzonych ustawą nr 600/1962, w której narzucono przyznawanie kwot ustalonych ex ante i która zawierała zachęty dotyczące efektywności i która obowiązywała przez prawie 13 lat.

ex ante

| (216) | Władze włoskie stwierdziły, że zmiany wprowadzone po wejściu w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej miały na celu ograniczenie kwoty wkładu publicznego. Z elementów, o których mowa w motywach 209–215 powyżej, wynika jednak, że zmiany te nie spowodowały tylko zmniejszenia wysokości rekompensat przyznanych przedsiębiorstwom, ale spowodowały zasadniczą zmianę charakteru środka pomocy. W rzeczywistości wszystkie te zmiany mogły wpłynąć na zgodność rekompensaty z rynkiem wewnętrznym, ponieważ spowodowały zmianę jej potencjalnego wpływu na konkurencję. Podsumowując, zamiast utrzymać mechanizm rekompensaty w niezmienionym kształcie, po wejściu w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Włochy ustanowiły kilka różnych systemów rekompensaty dla połączeń międzynarodowych w ramach świadczenia usług publicznych. |
| --- | --- |

(216)

Władze włoskie stwierdziły, że zmiany wprowadzone po wejściu w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej miały na celu ograniczenie kwoty wkładu publicznego. Z elementów, o których mowa w motywach 209–215 powyżej, wynika jednak, że zmiany te nie spowodowały tylko zmniejszenia wysokości rekompensat przyznanych przedsiębiorstwom, ale spowodowały zasadniczą zmianę charakteru środka pomocy. W rzeczywistości wszystkie te zmiany mogły wpłynąć na zgodność rekompensaty z rynkiem wewnętrznym, ponieważ spowodowały zmianę jej potencjalnego wpływu na konkurencję. Podsumowując, zamiast utrzymać mechanizm rekompensaty w niezmienionym kształcie, po wejściu w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Włochy ustanowiły kilka różnych systemów rekompensaty dla połączeń międzynarodowych w ramach świadczenia usług publicznych.

| (217) | Jeżeli chodzi o uwagi przedstawione przez beneficjentów w ramach postępowania wyjaśniającego, Komisja zauważa, że uwagi te w dużej mierze pokrywają się z uwagami władz włoskich. Zdaniem beneficjentów Komisja milcząco zatwierdziła przedmiotowe środki, opóźniając wszczęcie formalnego postępowania wyjaśniającego na długi czas po otrzymaniu informacji o dotacjach dla przedsiębiorstw należących do Grupy Tirrenia. |
| --- | --- |

(217)

Jeżeli chodzi o uwagi przedstawione przez beneficjentów w ramach postępowania wyjaśniającego, Komisja zauważa, że uwagi te w dużej mierze pokrywają się z uwagami władz włoskich. Zdaniem beneficjentów Komisja milcząco zatwierdziła przedmiotowe środki, opóźniając wszczęcie formalnego postępowania wyjaśniającego na długi czas po otrzymaniu informacji o dotacjach dla przedsiębiorstw należących do Grupy Tirrenia.

| (218) | Jednakże wobec braku uprzedniego zgłoszenia w rozumieniu art. 108 ust. 3 TFUE ewentualna wiedza Komisji na temat poszczególnych tekstów prawnych ustanawiających roczne dotacje na obsługę usług morskich oraz na temat umów wstępnych nie oznacza, że udzielono milczącej zgody. Fakt, że Komisja jest świadoma istnienia określonego środka i nie podejmuje żadnych działań w tym zakresie, nie może sam w sobie mieć wpływu na zakwalifikowanie pomocy jako istniejącej lub nowej (49). |
| --- | --- |

(218)

Jednakże wobec braku uprzedniego zgłoszenia w rozumieniu art. 108 ust. 3 TFUE ewentualna wiedza Komisji na temat poszczególnych tekstów prawnych ustanawiających roczne dotacje na obsługę usług morskich oraz na temat umów wstępnych nie oznacza, że udzielono milczącej zgody. Fakt, że Komisja jest świadoma istnienia określonego środka i nie podejmuje żadnych działań w tym zakresie, nie może sam w sobie mieć wpływu na zakwalifikowanie pomocy jako istniejącej lub nowej (49).

49

| (219) | W związku z powyższym, Komisja uznaje rekompensaty przyznane z tytułu obsługi połączeń międzynarodowych za nową pomoc w rozumieniu art. 1 nowego rozporządzenia proceduralnego. |
| --- | --- |

(219)

W związku z powyższym, Komisja uznaje rekompensaty przyznane z tytułu obsługi połączeń międzynarodowych za nową pomoc w rozumieniu art. 1 nowego rozporządzenia proceduralnego.

5.1.3.   Zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym

Zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym

5.1.3.1.   Ramy ogólne

Ramy ogólne

| (220) | Art. 106 ust. 2 TFUE stanowi, że przedsiębiorstwa zobowiązane do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym lub mające charakter monopolu skarbowego podlegają normom Traktatu, zwłaszcza regułom konkurencji, w granicach, w jakich ich stosowanie nie stanowi prawnej lub faktycznej przeszkody w wykonywaniu poszczególnych zadań im powierzonych. Rozwój handlu nie może być naruszony w sposób pozostający w sprzeczności z interesem Wspólnoty. |
| --- | --- |

(220)

Art. 106 ust. 2 TFUE stanowi, że przedsiębiorstwa zobowiązane do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym lub mające charakter monopolu skarbowego podlegają normom Traktatu, zwłaszcza regułom konkurencji, w granicach, w jakich ich stosowanie nie stanowi prawnej lub faktycznej przeszkody w wykonywaniu poszczególnych zadań im powierzonych. Rozwój handlu nie może być naruszony w sposób pozostający w sprzeczności z interesem Wspólnoty.

| (221) | W artykule tym zawarto odstępstwo od zakazu przyznawania pomocy państwa określonego w art. 107 TFUE w zakresie, w jakim pomoc jest konieczna i proporcjonalna, ponieważ brak pomocy utrudniałby wykonywanie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym w dopuszczalnych warunkach ekonomicznych. Zgodnie z art. 106 ust. 3 TFUE zadaniem Komisji jest czuwanie nad stosowaniem postanowień tego artykułu, w tym m.in. poprzez sprecyzowanie, zgodnie z jakimi warunkami Komisja uznaje kryteria konieczności oraz proporcjonalności za spełnione. |
| --- | --- |

(221)

W artykule tym zawarto odstępstwo od zakazu przyznawania pomocy państwa określonego w art. 107 TFUE w zakresie, w jakim pomoc jest konieczna i proporcjonalna, ponieważ brak pomocy utrudniałby wykonywanie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym w dopuszczalnych warunkach ekonomicznych. Zgodnie z art. 106 ust. 3 TFUE zadaniem Komisji jest czuwanie nad stosowaniem postanowień tego artykułu, w tym m.in. poprzez sprecyzowanie, zgodnie z jakimi warunkami Komisja uznaje kryteria konieczności oraz proporcjonalności za spełnione.

| (222) | W dniu 31 stycznia 2012 r. weszły w życie zasady ramowe Unii Europejskiej dotyczące pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych (2011 r.) („zasady ramowe z 2012 r. dotyczące usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym”) oraz decyzja Komisji 2012/21/UE (50) („decyzja z 2012 r. w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym”). Począwszy od tej daty, zgodność pomocy w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych należy badać w związku z decyzją z 2012 r. w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym i kryteriami zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

(222)

W dniu 31 stycznia 2012 r. weszły w życie zasady ramowe Unii Europejskiej dotyczące pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych (2011 r.) („zasady ramowe z 2012 r. dotyczące usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym”) oraz decyzja Komisji 2012/21/UE (50) („decyzja z 2012 r. w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym”). Począwszy od tej daty, zgodność pomocy w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych należy badać w związku z decyzją z 2012 r. w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym i kryteriami zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym.

50

| (223) | Zasady ramowe z 2012 r. dotyczące usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym mają zastosowanie do każdej pomocy niezgodnej z prawem przyznanej przed jej wejściem w życie, w sprawie której Komisja podejmie decyzję po dniu 31 stycznia 2012 r., z wyjątkiem przepisów pkt 14, 19, 20, 24, 39 i 60 (zob. pkt 69 zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym). W związku z tym zgodność z rynkiem wewnętrznym rekompensat przyznanych przedsiębiorstwom regionalnym do czasu wygaśnięcia umów wstępnych w dniu 31 grudnia 2008 r. wchodzi w zakres stosowania zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym i należy ją oceniać na podstawie odpowiednich przepisów określonych w tych zasadach, a mianowicie:






  a) | pomoc należy przyznać na faktyczną i prawidłowo zdefiniowaną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym, o której mowa w art. 106 ust. 2 TFUE; |
| --- | --- | --- |

(223)

Zasady ramowe z 2012 r. dotyczące usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym mają zastosowanie do każdej pomocy niezgodnej z prawem przyznanej przed jej wejściem w życie, w sprawie której Komisja podejmie decyzję po dniu 31 stycznia 2012 r., z wyjątkiem przepisów pkt 14, 19, 20, 24, 39 i 60 (zob. pkt 69 zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym). W związku z tym zgodność z rynkiem wewnętrznym rekompensat przyznanych przedsiębiorstwom regionalnym do czasu wygaśnięcia umów wstępnych w dniu 31 grudnia 2008 r. wchodzi w zakres stosowania zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym i należy ją oceniać na podstawie odpowiednich przepisów określonych w tych zasadach, a mianowicie:

a)

pomoc należy przyznać na faktyczną i prawidłowo zdefiniowaną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym, o której mowa w art. 106 ust. 2 TFUE;

| b) | wykonywanie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym musi być powierzone odnośnemu przedsiębiorstwu lub przedsiębiorstwom na podstawie jednego lub większej liczby aktów. Takie akty muszą określać: treść i czas trwania zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych; przedsiębiorstwo, któremu powierzono te zobowiązania, i w stosownych przypadkach odnośne terytorium; charakter wszelkich praw wyłącznych lub specjalnych przyznanych przedsiębiorstwu; opis mechanizmu rekompensaty oraz parametrów służących do obliczania, monitorowania i przeglądu kwot rekompensaty; oraz ustalenia dotyczące unikania i odzyskiwania nadwyżek rekompensat; |
| --- | --- |

b)

wykonywanie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym musi być powierzone odnośnemu przedsiębiorstwu lub przedsiębiorstwom na podstawie jednego lub większej liczby aktów. Takie akty muszą określać: treść i czas trwania zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych; przedsiębiorstwo, któremu powierzono te zobowiązania, i w stosownych przypadkach odnośne terytorium; charakter wszelkich praw wyłącznych lub specjalnych przyznanych przedsiębiorstwu; opis mechanizmu rekompensaty oraz parametrów służących do obliczania, monitorowania i przeglądu kwot rekompensaty; oraz ustalenia dotyczące unikania i odzyskiwania nadwyżek rekompensat;

| c) | Kwota rekompensaty nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów netto wywiązywania się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, w tym rozsądnego zysku. |
| --- | --- |

c)

Kwota rekompensaty nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów netto wywiązywania się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych, w tym rozsądnego zysku.

| (224) | W umowach wstępnych przewidziano, że zobowiązania dotyczące obsługiwanych połączeń i portów, zdolności przewozowej statków przeznaczonych do obsługi przedmiotowych połączeń morskich, częstotliwości połączeń i stawki opłat zostaną szczegółowo określone w planach pięcioletnich przedkładanych przez beneficjentów do zatwierdzenia przez organy publiczne. Na tej podstawie Komisja stwierdza, że obowiązki świadczenia usługi publicznej nałożone na przedsiębiorstwa wynikają jednocześnie z postanowień umów wstępnych zawartych z państwem włoskim w lipcu 1991 r., ram prawnych określonych powyżej oraz planów pięcioletnich. |
| --- | --- |

(224)

W umowach wstępnych przewidziano, że zobowiązania dotyczące obsługiwanych połączeń i portów, zdolności przewozowej statków przeznaczonych do obsługi przedmiotowych połączeń morskich, częstotliwości połączeń i stawki opłat zostaną szczegółowo określone w planach pięcioletnich przedkładanych przez beneficjentów do zatwierdzenia przez organy publiczne. Na tej podstawie Komisja stwierdza, że obowiązki świadczenia usługi publicznej nałożone na przedsiębiorstwa wynikają jednocześnie z postanowień umów wstępnych zawartych z państwem włoskim w lipcu 1991 r., ram prawnych określonych powyżej oraz planów pięcioletnich.

| (225) | W planach pięcioletnich określono obsługiwane porty, częstotliwości połączeń, które należy obsługiwać zarówno w sezonie, jak i poza sezonem, oraz rodzaje jednostek pływających przydzielonych indywidualnie do obsługi poszczególnych połączeń. Powstałą w ten sposób sieć usług można jednak dostosować do zmieniającego się popytu na przedmiotowych połączeniach w obrębie każdego okresu pięcioletniego. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynika, że jedynie zainteresowane społeczności lokalne mogły dostosowywać częstotliwości lub rozkłady po złożeniu specjalnych wniosków w ministerstwie transportu. Takie wnioski w następnej kolejności rozpatruje się indywidualnie na szczeblu międzyministerialnym, m.in. pod kątem skutków finansowych wprowadzanych zmian dla kosztów operacyjnych danego przedsiębiorstwa. Każda zmiana w obrębie sieci oferowanych usług w ramach każdego okresu pięcioletniego wymagała zatem wydania decyzji administracyjnej skierowanej do beneficjentów. |
| --- | --- |

(225)

W planach pięcioletnich określono obsługiwane porty, częstotliwości połączeń, które należy obsługiwać zarówno w sezonie, jak i poza sezonem, oraz rodzaje jednostek pływających przydzielonych indywidualnie do obsługi poszczególnych połączeń. Powstałą w ten sposób sieć usług można jednak dostosować do zmieniającego się popytu na przedmiotowych połączeniach w obrębie każdego okresu pięcioletniego. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynika, że jedynie zainteresowane społeczności lokalne mogły dostosowywać częstotliwości lub rozkłady po złożeniu specjalnych wniosków w ministerstwie transportu. Takie wnioski w następnej kolejności rozpatruje się indywidualnie na szczeblu międzyministerialnym, m.in. pod kątem skutków finansowych wprowadzanych zmian dla kosztów operacyjnych danego przedsiębiorstwa. Każda zmiana w obrębie sieci oferowanych usług w ramach każdego okresu pięcioletniego wymagała zatem wydania decyzji administracyjnej skierowanej do beneficjentów.

| (226) | W momencie przyjęcia decyzji z 2005 r. Włochy przedłożyły Komisji dwa pierwsze plany pięcioletnie, obejmujące odpowiednio lata 1990–1994 i 1995–1999. W momencie przyjęcia decyzji z 2005 r. trzeci plan (obejmujący lata 2000–2004) nie był jeszcze zatwierdzony. W świetle rozporządzenia ministerialnego z dnia 8 marca 2000 r. przedsiębiorstwa były upoważnione do kontynuowania świadczenia usług publicznych na warunkach ustalonych w planie pięcioletnim na lata 1994–1999 obowiązującym w 1999 r. w oczekiwaniu na przyjęcie planu pięcioletniego na lata 2000–2004. |
| --- | --- |

(226)

W momencie przyjęcia decyzji z 2005 r. Włochy przedłożyły Komisji dwa pierwsze plany pięcioletnie, obejmujące odpowiednio lata 1990–1994 i 1995–1999. W momencie przyjęcia decyzji z 2005 r. trzeci plan (obejmujący lata 2000–2004) nie był jeszcze zatwierdzony. W świetle rozporządzenia ministerialnego z dnia 8 marca 2000 r. przedsiębiorstwa były upoważnione do kontynuowania świadczenia usług publicznych na warunkach ustalonych w planie pięcioletnim na lata 1994–1999 obowiązującym w 1999 r. w oczekiwaniu na przyjęcie planu pięcioletniego na lata 2000–2004.

| (227) | Jak wspomniano powyżej, w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji z 2005 r. w wyroku z 2009 r. Włochy potwierdziły, że nie przyjęto ostatecznie żadnego planu pięcioletniego na lata 2000–2004 i 2005–2008. Zamiast tego, według władz włoskich zmiany dotyczące obowiązków świadczenia usługi publicznej nałożonych na podmioty uzgodniono doraźnie, aby lepiej dostosować usługi do potrzeb społeczności lokalnych, nie wprowadzając jednak istotnych zmian w systemie świadczenia usług publicznych. |
| --- | --- |

(227)

Jak wspomniano powyżej, w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji z 2005 r. w wyroku z 2009 r. Włochy potwierdziły, że nie przyjęto ostatecznie żadnego planu pięcioletniego na lata 2000–2004 i 2005–2008. Zamiast tego, według władz włoskich zmiany dotyczące obowiązków świadczenia usługi publicznej nałożonych na podmioty uzgodniono doraźnie, aby lepiej dostosować usługi do potrzeb społeczności lokalnych, nie wprowadzając jednak istotnych zmian w systemie świadczenia usług publicznych.

| (228) | W związku z tym Komisja zauważa, że nie nastąpiła żadna istotna zmiana w systemie świadczenia usług publicznych w porównaniu z sytuacją przedstawioną w planie pięcioletnim na lata 1994–1999, a zatem zakłada, że przedsiębiorstwa nadal świadczyły usługi w dużej mierze w ramach tych samych obowiązków świadczenia usługi publicznej pod względem rozkładów, częstotliwości, statków lub stawek opłat do czasu wygaśnięcia umów wstępnych. |
| --- | --- |

(228)

W związku z tym Komisja zauważa, że nie nastąpiła żadna istotna zmiana w systemie świadczenia usług publicznych w porównaniu z sytuacją przedstawioną w planie pięcioletnim na lata 1994–1999, a zatem zakłada, że przedsiębiorstwa nadal świadczyły usługi w dużej mierze w ramach tych samych obowiązków świadczenia usługi publicznej pod względem rozkładów, częstotliwości, statków lub stawek opłat do czasu wygaśnięcia umów wstępnych.

5.1.3.2.   Faktyczne i prawidłowo zdefiniowane usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym

Faktyczne i prawidłowo zdefiniowane usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym

| (229) | Zgodnie z pkt 12 i 13 zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym pomoc musi być przyznana na faktyczną i prawidłowo zdefiniowaną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym. W szczególności państwa członkowskie nie mogą zobowiązań do świadczenia określonych usług publicznych wiązać z usługami, które są już świadczone lub mogą być skutecznie świadczone na warunkach takich jak cena, obiektywne cechy jakościowe, ciągłość i dostęp do danej usługi, zgodnych z interesem publicznym określonym przez państwo, przez przedsiębiorstwa działające na zwykłych warunkach rynkowych. |
| --- | --- |

(229)

Zgodnie z pkt 12 i 13 zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym pomoc musi być przyznana na faktyczną i prawidłowo zdefiniowaną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym. W szczególności państwa członkowskie nie mogą zobowiązań do świadczenia określonych usług publicznych wiązać z usługami, które są już świadczone lub mogą być skutecznie świadczone na warunkach takich jak cena, obiektywne cechy jakościowe, ciągłość i dostęp do danej usługi, zgodnych z interesem publicznym określonym przez państwo, przez przedsiębiorstwa działające na zwykłych warunkach rynkowych.

| (230) | Wobec braku szczegółowych przepisów unijnych określających zakres istnienia usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym państwa członkowskie mają dużą swobodę w definiowaniu tego, co uznają za usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, w związku z czym Komisja może zakwestionować definicję takich usług określoną przez państwo członkowskie jedynie w przypadku oczywistego błędu (51). |
| --- | --- |

(230)

Wobec braku szczegółowych przepisów unijnych określających zakres istnienia usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym państwa członkowskie mają dużą swobodę w definiowaniu tego, co uznają za usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, w związku z czym Komisja może zakwestionować definicję takich usług określoną przez państwo członkowskie jedynie w przypadku oczywistego błędu (51).

51

| (231) | Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 4055/86 „[s]woboda świadczenia usług transportu morskiego między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a państwami trzecimi stosuje się do obywateli państw członkowskich prowadzących działalność gospodarczą zarejestrowaną w państwie członkowskim innym niż państwo pochodzenia osoby, na rzecz której usługi mają być świadczone”. Jednak inaczej niż w przypadku rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego (52) rozporządzenie (EWG) nr 4055/86 nie przewiduje możliwych wyjątków od zasady swobody świadczenia usług międzynarodowego transportu morskiego. |
| --- | --- |

(231)

Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 4055/86 „[s]woboda świadczenia usług transportu morskiego między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a państwami trzecimi stosuje się do obywateli państw członkowskich prowadzących działalność gospodarczą zarejestrowaną w państwie członkowskim innym niż państwo pochodzenia osoby, na rzecz której usługi mają być świadczone”. Jednak inaczej niż w przypadku rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego (52) rozporządzenie (EWG) nr 4055/86 nie przewiduje możliwych wyjątków od zasady swobody świadczenia usług międzynarodowego transportu morskiego.

52

| (232) | Komisja jest zdania, że niezależnie od braku wyraźnego przepisu regulującego możliwość przyjmowania przez państwa członkowskie zamówień publicznych na usługi w zakresie usług transportu morskiego między państwami członkowskimi lub między państwami członkowskimi a państwami trzecimi, rozporządzenie (EWG) nr 4055/86 nie uniemożliwia państwom członkowskim podejmowania takich działań. Zgodnie z ust. 9 akapit drugi wytycznych wspólnotowych w sprawie pomocy państwa na rzecz transportu morskiego („wytyczne w sprawie transportu morskiego”) (53)„Komisja przyjmuje, że jeżeli usługa w ramach transportu międzynarodowego jest konieczna z punktu widzenia dużego zapotrzebowania na transport publiczny, mogą zostać nałożone zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych lub mogą zostać przyjęte zamówienia publiczne na usługi, pod warunkiem że wszelka rekompensata jest zgodna ze wspomnianymi przepisami merytorycznymi i formalnymi określonymi w Traktacie [przepisy merytoryczne i formalne określone w Traktacie regulujące pomoc państwa, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości]”. |
| --- | --- |

(232)

Komisja jest zdania, że niezależnie od braku wyraźnego przepisu regulującego możliwość przyjmowania przez państwa członkowskie zamówień publicznych na usługi w zakresie usług transportu morskiego między państwami członkowskimi lub między państwami członkowskimi a państwami trzecimi, rozporządzenie (EWG) nr 4055/86 nie uniemożliwia państwom członkowskim podejmowania takich działań. Zgodnie z ust. 9 akapit drugi wytycznych wspólnotowych w sprawie pomocy państwa na rzecz transportu morskiego („wytyczne w sprawie transportu morskiego”) (53)„Komisja przyjmuje, że jeżeli usługa w ramach transportu międzynarodowego jest konieczna z punktu widzenia dużego zapotrzebowania na transport publiczny, mogą zostać nałożone zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych lub mogą zostać przyjęte zamówienia publiczne na usługi, pod warunkiem że wszelka rekompensata jest zgodna ze wspomnianymi przepisami merytorycznymi i formalnymi określonymi w Traktacie [przepisy merytoryczne i formalne określone w Traktacie regulujące pomoc państwa, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości]”.

53

| (233) | W związku z powyższym, Komisja ograniczy swoją ocenę do kwestii, czy połączenia międzynarodowe obsługiwane przez przedsiębiorstwa Adriatica i Saremar zostały uznane przez Włochy za niezbędne dla zaspokojenia dużego zapotrzebowania na transport publiczny. |
| --- | --- |

(233)

W związku z powyższym, Komisja ograniczy swoją ocenę do kwestii, czy połączenia międzynarodowe obsługiwane przez przedsiębiorstwa Adriatica i Saremar zostały uznane przez Włochy za niezbędne dla zaspokojenia dużego zapotrzebowania na transport publiczny.

Międzynarodowe połączenia obsługiwane przez przedsiębiorstwo Adriatica

Międzynarodowe połączenia obsługiwane przez przedsiębiorstwo Adriatica

| (234) | Przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało połączenia międzynarodowe między Włochami a, odpowiednio, Grecją, Albanią, Czarnogórą i Chorwacją. |
| --- | --- |

(234)

Przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało połączenia międzynarodowe między Włochami a, odpowiednio, Grecją, Albanią, Czarnogórą i Chorwacją.

| (235) | Komisja musi ocenić, czy na tych połączeniach funkcjonowały konkurencyjne podmioty oferujący usługi podobne lub porównywalne z usługami oferowanymi przez podmiot publiczny i czy spełniałyby one wymogi określone przez organy publiczne. Po uchyleniu decyzji z 2005 r. władze włoskie nie poinformowały Komisji o żadnych istotnych zmianach w zakresie obowiązków świadczenia usługi publicznej ani o stanie konkurencji na tych połączeniach. |
| --- | --- |

(235)

Komisja musi ocenić, czy na tych połączeniach funkcjonowały konkurencyjne podmioty oferujący usługi podobne lub porównywalne z usługami oferowanymi przez podmiot publiczny i czy spełniałyby one wymogi określone przez organy publiczne. Po uchyleniu decyzji z 2005 r. władze włoskie nie poinformowały Komisji o żadnych istotnych zmianach w zakresie obowiązków świadczenia usługi publicznej ani o stanie konkurencji na tych połączeniach.

| (236) | Jak przedstawiono szczegółowo poniżej, przedsiębiorstwu Adriatica powierzono misję w interesie ogólnym, która wiązała się z kosztami, których przedsiębiorstwo nie musiałoby ponosić, gdyby kierowało się własnym interesem gospodarczym.






  — | Włochy–Grecja |
| --- | --- | --- |

(236)

Jak przedstawiono szczegółowo poniżej, przedsiębiorstwu Adriatica powierzono misję w interesie ogólnym, która wiązała się z kosztami, których przedsiębiorstwo nie musiałoby ponosić, gdyby kierowało się własnym interesem gospodarczym.

—

Włochy–Grecja

| (237) | Połączenie morskie Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, które łączyło centralne regiony Unii Europejskiej z jednym z jej regionów peryferyjnych, miało zasadnicze znaczenie dla ruchu handlowego i turystycznego, zwłaszcza ze względu na niestabilność polityczną, która spowodowała zakłócenia na alternatywnych połączeniach lądowych. |
| --- | --- |

(237)

Połączenie morskie Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, które łączyło centralne regiony Unii Europejskiej z jednym z jej regionów peryferyjnych, miało zasadnicze znaczenie dla ruchu handlowego i turystycznego, zwłaszcza ze względu na niestabilność polityczną, która spowodowała zakłócenia na alternatywnych połączeniach lądowych.

| (238) | W 1977 r. na wspólny wniosek władz włoskich i greckich, to połączenie morskie umieszczono w wykazie połączeń kolejowych, drogowych lub żeglugowych, dla których stosuje się konwencję międzynarodową o przewozie osób i bagażu kolejami (CIV) z dnia 7 lutego 1970 r. W celu zapewnienia sobie możliwości obsługi tego połączenia, przedsiębiorstwo Adriatica przystąpiło do systemu EURAIL. |
| --- | --- |

(238)

W 1977 r. na wspólny wniosek władz włoskich i greckich, to połączenie morskie umieszczono w wykazie połączeń kolejowych, drogowych lub żeglugowych, dla których stosuje się konwencję międzynarodową o przewozie osób i bagażu kolejami (CIV) z dnia 7 lutego 1970 r. W celu zapewnienia sobie możliwości obsługi tego połączenia, przedsiębiorstwo Adriatica przystąpiło do systemu EURAIL.

| (239) | Z informacji przekazanych Komisji w trakcie spotkania w dniu 26 października 2001 r. wynika, że w latach 1992–1999 przedsiębiorstwo Adriatica na tym połączeniu realizowało średnio 265 rejsów rocznie, przewożąc rocznie średnio 161 440 osób, 24 376 pojazdów i 104 437 m. b. towarów. Jak wskazały władze włoskie w piśmie z dnia 17 lutego 2004 r., w latach 1996–1999 podmioty konkurencyjne w stosunku do przedsiębiorstwa Adriatica nie były w stanie zapewnić równorzędnych usług pod względem jakości i eksploatowanych statków, w tym zapewnionej przez spółkę regularności i częstotliwości połączeń. |
| --- | --- |

(239)

Z informacji przekazanych Komisji w trakcie spotkania w dniu 26 października 2001 r. wynika, że w latach 1992–1999 przedsiębiorstwo Adriatica na tym połączeniu realizowało średnio 265 rejsów rocznie, przewożąc rocznie średnio 161 440 osób, 24 376 pojazdów i 104 437 m. b. towarów. Jak wskazały władze włoskie w piśmie z dnia 17 lutego 2004 r., w latach 1996–1999 podmioty konkurencyjne w stosunku do przedsiębiorstwa Adriatica nie były w stanie zapewnić równorzędnych usług pod względem jakości i eksploatowanych statków, w tym zapewnionej przez spółkę regularności i częstotliwości połączeń.

| (240) | Przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało to połączenie do końca 1999 r. Pod koniec pięcioletniego planu na lata 1995–1999 przedsiębiorstwo Adriatica zawiesiło kursy swoich statków na połączeniu Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras i przestało otrzymywać dotacje publiczne na obsługę tego połączenia. W celu zapewnienia obsługi połączeń pasażerskich między Brindisi a Patras, objętych konwencją CIV, Adriatica zawarła w latach 2000–2004 umowy z innymi podmiotami transportu morskiego. |
| --- | --- |

(240)

Przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało to połączenie do końca 1999 r. Pod koniec pięcioletniego planu na lata 1995–1999 przedsiębiorstwo Adriatica zawiesiło kursy swoich statków na połączeniu Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras i przestało otrzymywać dotacje publiczne na obsługę tego połączenia. W celu zapewnienia obsługi połączeń pasażerskich między Brindisi a Patras, objętych konwencją CIV, Adriatica zawarła w latach 2000–2004 umowy z innymi podmiotami transportu morskiego.

| (241) | Komisja uważa, że władze włoskie były uprawnione do pokrycia strat z działalności operacyjnej związanych z obsługą regularnych połączeń z portami obsługującymi oddalone regiony Unii, na których mechanizmy rynkowe nie zapewniłyby wystarczającego poziomu usług. W związku z powyższym, Komisja uważa, że przyznanie dotacji publicznych na obsługę tego połączenia może być ogólnie uzasadnione. |
| --- | --- |

(241)

Komisja uważa, że władze włoskie były uprawnione do pokrycia strat z działalności operacyjnej związanych z obsługą regularnych połączeń z portami obsługującymi oddalone regiony Unii, na których mechanizmy rynkowe nie zapewniłyby wystarczającego poziomu usług. W związku z powyższym, Komisja uważa, że przyznanie dotacji publicznych na obsługę tego połączenia może być ogólnie uzasadnione.

| (242) | Komisja stwierdza, że obsługa połączeń morskich między Włochami a Grecją przez przedsiębiorstwo Adriatica stanowiła faktyczną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym.






  — | Włochy–Albania |
| --- | --- | --- |

(242)

Komisja stwierdza, że obsługa połączeń morskich między Włochami a Grecją przez przedsiębiorstwo Adriatica stanowiła faktyczną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym.

—

Włochy–Albania

| (243) | Połączenia z Albanią powstały w 1983 r., gdy na podstawie dwustronnego porozumienia między Włochami i Albanią z 1983 r. (54) przedsiębiorstwo Adriatica uruchomiło mieszane połączenie pasażersko-towarowe Triest–Durrës. W latach 1991–1998 ruch między Włochami a Albanią rósł wykładniczo: z 20 096 pasażerów w 1991 r. do 357 078 pasażerów w 1999 r. Połączenia obsługiwane przez Adriatica (Triest–Durrës, Ankona–Durrës i Bari–Durrës) były niezbędne dla zaspokojenia zapotrzebowania na transport miejscowej ludności, w szczególności grup o niższych dochodach, oraz dla utrzymania dobrych stosunków sąsiedzkich z Albanią. Zainteresowanie Włochami tymi połączeniami wynika z silnych więzi historycznych, politycznych i gospodarczych pomiędzy tymi dwoma krajami, z obecności kilkuset tysięcy Albańczyków, którzy wyemigrowali do Włoch w XX w. oraz z niewielkiej grupy włoskich kolonistów mieszkających w Albanii do 1992 roku. Co więcej, w latach 90. promy Adriatica odegrały kluczową rolę w logistycznym i humanitarnym wsparciu udzielonym Albanii przez Włochy w czasie albańskiego kryzysu politycznego, który nastąpił po upadku reżimu w tym kraju. |
| --- | --- |

(243)

Połączenia z Albanią powstały w 1983 r., gdy na podstawie dwustronnego porozumienia między Włochami i Albanią z 1983 r. (54) przedsiębiorstwo Adriatica uruchomiło mieszane połączenie pasażersko-towarowe Triest–Durrës. W latach 1991–1998 ruch między Włochami a Albanią rósł wykładniczo: z 20 096 pasażerów w 1991 r. do 357 078 pasażerów w 1999 r. Połączenia obsługiwane przez Adriatica (Triest–Durrës, Ankona–Durrës i Bari–Durrës) były niezbędne dla zaspokojenia zapotrzebowania na transport miejscowej ludności, w szczególności grup o niższych dochodach, oraz dla utrzymania dobrych stosunków sąsiedzkich z Albanią. Zainteresowanie Włochami tymi połączeniami wynika z silnych więzi historycznych, politycznych i gospodarczych pomiędzy tymi dwoma krajami, z obecności kilkuset tysięcy Albańczyków, którzy wyemigrowali do Włoch w XX w. oraz z niewielkiej grupy włoskich kolonistów mieszkających w Albanii do 1992 roku. Co więcej, w latach 90. promy Adriatica odegrały kluczową rolę w logistycznym i humanitarnym wsparciu udzielonym Albanii przez Włochy w czasie albańskiego kryzysu politycznego, który nastąpił po upadku reżimu w tym kraju.

54

| (244) | Przedsiębiorstwo Adriatica podlegało ograniczeniom dotyczącym doboru obsługiwanych połączeń, ich częstotliwości i stosowanych stawek opłat (ustalonych ex ante przez Włochy) oraz pod względem eksploatowanych statków/promów, które musiały zostać zatwierdzone przez administrację włoską. |
| --- | --- |

(244)

Przedsiębiorstwo Adriatica podlegało ograniczeniom dotyczącym doboru obsługiwanych połączeń, ich częstotliwości i stosowanych stawek opłat (ustalonych ex ante przez Włochy) oraz pod względem eksploatowanych statków/promów, które musiały zostać zatwierdzone przez administrację włoską.

ex ante

| (245) | Na połączeniu Triest–Durrës (25 godzin podróży) przedsiębiorstwo Adriatica nie miało żadnej konkurencji. W latach 1995–1998 przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało to połączenie dwa razy w tygodniu przez cały rok za pomocą promów przewożących pasażerów i towary. Maksymalna oferowana zdolność przewozowa wynosiła 800 pasażerów na jeden rejs. W 1999 r. w wyniku zmiany planu pięcioletniego na lata 1995–1999, zatwierdzonego dekretem ministerialnym z dnia 17 lipca 1998 r. przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało na tym połączeniu wyłącznie transport towarowy. Od 2000 r. (tj. z chwilą zakończenia realizacji drugiego planu pięcioletniego) Włochy podjęły decyzję o wstrzymaniu obsługi połączenia, ponieważ zapotrzebowanie na przewozy na tej trasie zaczęło się zmniejszać i stało się oczywiste, że podmioty prywatne wchodzące na rynek zapewnią wystarczającą obsługę linii. |
| --- | --- |

(245)

Na połączeniu Triest–Durrës (25 godzin podróży) przedsiębiorstwo Adriatica nie miało żadnej konkurencji. W latach 1995–1998 przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało to połączenie dwa razy w tygodniu przez cały rok za pomocą promów przewożących pasażerów i towary. Maksymalna oferowana zdolność przewozowa wynosiła 800 pasażerów na jeden rejs. W 1999 r. w wyniku zmiany planu pięcioletniego na lata 1995–1999, zatwierdzonego dekretem ministerialnym z dnia 17 lipca 1998 r. przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało na tym połączeniu wyłącznie transport towarowy. Od 2000 r. (tj. z chwilą zakończenia realizacji drugiego planu pięcioletniego) Włochy podjęły decyzję o wstrzymaniu obsługi połączenia, ponieważ zapotrzebowanie na przewozy na tej trasie zaczęło się zmniejszać i stało się oczywiste, że podmioty prywatne wchodzące na rynek zapewnią wystarczającą obsługę linii.

Triest–Durrës

| (246) | Również na połączeniu Ankona–Durrës (18–19 godzin podróży) przedsiębiorstwo Adriatica nie miało żadnej konkurencji. Zgodnie z planem na lata 1995–1999, przedsiębiorstwo Adriatica musiało obsługiwać to połączenie dwa razy w tygodniu. W 2001 r. Adriatica obsługiwało to połączenie cztery razy w tygodniu za pomocą pięciu promów przewożących pasażerów i towary. Maksymalna oferowana zdolność przewozowa wynosiła 800–1 080 pasażerów (w zależności od rodzaju promu) na jeden rejs. Połączenie było obsługiwane do 2004 r., kiedy to Adria Ferries weszło na rynek ze zdolnością wystarczającą do zaspokojenia zapotrzebowania rynkowego (wykorzystując prom o zdolności przewozowej 800 pasażerów i 25 samochodów ciężarowych). |
| --- | --- |

(246)

Również na połączeniu Ankona–Durrës (18–19 godzin podróży) przedsiębiorstwo Adriatica nie miało żadnej konkurencji. Zgodnie z planem na lata 1995–1999, przedsiębiorstwo Adriatica musiało obsługiwać to połączenie dwa razy w tygodniu. W 2001 r. Adriatica obsługiwało to połączenie cztery razy w tygodniu za pomocą pięciu promów przewożących pasażerów i towary. Maksymalna oferowana zdolność przewozowa wynosiła 800–1 080 pasażerów (w zależności od rodzaju promu) na jeden rejs. Połączenie było obsługiwane do 2004 r., kiedy to Adria Ferries weszło na rynek ze zdolnością wystarczającą do zaspokojenia zapotrzebowania rynkowego (wykorzystując prom o zdolności przewozowej 800 pasażerów i 25 samochodów ciężarowych).

Ankona–Durrës

| (247) | Na połączeniu Bari–Durrës (8 godzin podróży) przedsiębiorstwo Adriatica konkurowało z innymi podmiotami (z UE i spoza UE), które jednak wykorzystywały stare statki i świadczyły usługi, które nie gwarantowały regularności i pewności niezbędnej do zaspokojenia potrzeb ludności. Zgodnie z planem na lata 1995–1999, przedsiębiorstwo Adriatica musiało obsługiwać to połączenie cztery razy w tygodniu. W 1998 r., w następstwie zmiany planu zatwierdzonego przez ministerstwo, Adriatica obsługiwało to połączenie trzy razy w tygodniu. Całkowita oferowana zdolność przewozowa wynosiła 1 080 pasażerów na rejs przez cały rok. Z danych dotyczących zapotrzebowania w 2001 r. wynika, że Adriatica było jedynym przedsiębiorstwem obsługującym połączenie, które było w stanie w całości zaspokoić zapotrzebowanie przez cały rok (tj. 530 pasażerów dziennie poza sezonem i 1 050 pasażerów dziennie w szczycie sezonu). Ponadto ceny Adriatica nie były niższe od kosztów ponoszonych przez konkurentów. Informacje przekazane przez władze włoskie po stwierdzeniu nieważności decyzji z 2005 r. przez Sąd wskazują, że wyniki na połączeniu Bari–Durrës były w latach 2004–2008 pozytywne. Mimo że władze włoskie nie były w stanie dostarczyć danych dotyczących poszczególnych połączeń za lata 2002–2003, w odpowiedzi z dnia 21 grudnia 2018 r. potwierdziły, że Adriatica nie otrzymało żadnego odszkodowania z tytułu obsługi tego połączenia w latach 2002–2008. |
| --- | --- |

(247)

Na połączeniu Bari–Durrës (8 godzin podróży) przedsiębiorstwo Adriatica konkurowało z innymi podmiotami (z UE i spoza UE), które jednak wykorzystywały stare statki i świadczyły usługi, które nie gwarantowały regularności i pewności niezbędnej do zaspokojenia potrzeb ludności. Zgodnie z planem na lata 1995–1999, przedsiębiorstwo Adriatica musiało obsługiwać to połączenie cztery razy w tygodniu. W 1998 r., w następstwie zmiany planu zatwierdzonego przez ministerstwo, Adriatica obsługiwało to połączenie trzy razy w tygodniu. Całkowita oferowana zdolność przewozowa wynosiła 1 080 pasażerów na rejs przez cały rok. Z danych dotyczących zapotrzebowania w 2001 r. wynika, że Adriatica było jedynym przedsiębiorstwem obsługującym połączenie, które było w stanie w całości zaspokoić zapotrzebowanie przez cały rok (tj. 530 pasażerów dziennie poza sezonem i 1 050 pasażerów dziennie w szczycie sezonu). Ponadto ceny Adriatica nie były niższe od kosztów ponoszonych przez konkurentów. Informacje przekazane przez władze włoskie po stwierdzeniu nieważności decyzji z 2005 r. przez Sąd wskazują, że wyniki na połączeniu Bari–Durrës były w latach 2004–2008 pozytywne. Mimo że władze włoskie nie były w stanie dostarczyć danych dotyczących poszczególnych połączeń za lata 2002–2003, w odpowiedzi z dnia 21 grudnia 2018 r. potwierdziły, że Adriatica nie otrzymało żadnego odszkodowania z tytułu obsługi tego połączenia w latach 2002–2008.

Bari–Durrës

| (248) | Komisja stwierdza, że Adriatica było jedynym przedsiębiorstwem zapewniającym regularne i pewne usługi promowego transportu pasażerskiego i towarowego na połączeniach Triest–Durrës (do 2000 r.), Ankona–Durrës (do 2004 r.) i Bari–Durrës (do końca 2001 r.) oraz że usługi morskie świadczone przez Adriatica na tych połączeniach stanowiły faktyczne usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym. Jeżeli chodzi o usługi świadczone przez przedsiębiorstwo Adriatica na połączeniu Bari–Durrës w latach 2002–2008, nie ma potrzeby dokonywania oceny istnienia faktycznych usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym w tym okresie, ponieważ przedsiębiorstwu Adriatica nie przyznano żadnej pomocy jako rekompensaty z tytułu świadczenia tych usług.






  — | Włochy–Czarnogóra |
| --- | --- | --- |

(248)

Komisja stwierdza, że Adriatica było jedynym przedsiębiorstwem zapewniającym regularne i pewne usługi promowego transportu pasażerskiego i towarowego na połączeniach Triest–Durrës (do 2000 r.), Ankona–Durrës (do 2004 r.) i Bari–Durrës (do końca 2001 r.) oraz że usługi morskie świadczone przez Adriatica na tych połączeniach stanowiły faktyczne usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym. Jeżeli chodzi o usługi świadczone przez przedsiębiorstwo Adriatica na połączeniu Bari–Durrës w latach 2002–2008, nie ma potrzeby dokonywania oceny istnienia faktycznych usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym w tym okresie, ponieważ przedsiębiorstwu Adriatica nie przyznano żadnej pomocy jako rekompensaty z tytułu świadczenia tych usług.

—

Włochy–Czarnogóra

| (249) | Na połączeniu między Włochami a Czarnogórą przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało połączenia Ankona–Bar i Bari–Bar. Adriatica utworzyło oba połączenia w 1997 r. na podstawie wniosku władz Czarnogóry w sprawie regularnego połączenia morskiego między portem handlowym tego kraju a północnymi i południowymi portami Włoch, a w 1999 r. zawieszono je z powodu wojny w Kosowie. W tym czasie Włochy były zainteresowane zapewnieniem regularnych połączeń z i do Czarnogóry w celu zacieśnienia współpracy regionalnej i wsparcia procesu demokratyzacji państw Federacyjnej Republiki Jugosławii (tj. Serbii i Czarnogóry). Bar było jedynym punktem, w którym Federacyjna Republika Jugosławii miała dostęp do morza. |
| --- | --- |

(249)

Na połączeniu między Włochami a Czarnogórą przedsiębiorstwo Adriatica obsługiwało połączenia Ankona–Bar i Bari–Bar. Adriatica utworzyło oba połączenia w 1997 r. na podstawie wniosku władz Czarnogóry w sprawie regularnego połączenia morskiego między portem handlowym tego kraju a północnymi i południowymi portami Włoch, a w 1999 r. zawieszono je z powodu wojny w Kosowie. W tym czasie Włochy były zainteresowane zapewnieniem regularnych połączeń z i do Czarnogóry w celu zacieśnienia współpracy regionalnej i wsparcia procesu demokratyzacji państw Federacyjnej Republiki Jugosławii (tj. Serbii i Czarnogóry). Bar było jedynym punktem, w którym Federacyjna Republika Jugosławii miała dostęp do morza.

| (250) | Połączenie morskie Ankona–Bar wznowiono w 2000 r. na wniosek władz Czarnogóry, które w 2001 r. poprosiły wręcz o zwiększenie częstotliwości usług świadczonych przez Adriatica. Na połączeniu tym, obsługiwanym do 2004 r., Adriatica nigdy nie miało konkurencji. |
| --- | --- |

(250)

Połączenie morskie Ankona–Bar wznowiono w 2000 r. na wniosek władz Czarnogóry, które w 2001 r. poprosiły wręcz o zwiększenie częstotliwości usług świadczonych przez Adriatica. Na połączeniu tym, obsługiwanym do 2004 r., Adriatica nigdy nie miało konkurencji.

Ankona–Bar wznowiono

| (251) | Połączenie morskie Bari–Bar było obsługiwane przez Adriatica jedynie w latach 1997 i 1998. Na tym połączeniu Adriatica musiało konkurować z dwoma podmiotami (czarnogórskim państwowym przedsiębiorstwem promowym oraz jednym podmiotem słoweńskim), które nie zapewniały takiej samej jakości statków. |
| --- | --- |

(251)

Połączenie morskie Bari–Bar było obsługiwane przez Adriatica jedynie w latach 1997 i 1998. Na tym połączeniu Adriatica musiało konkurować z dwoma podmiotami (czarnogórskim państwowym przedsiębiorstwem promowym oraz jednym podmiotem słoweńskim), które nie zapewniały takiej samej jakości statków.

Bari–Bar

| (252) | W związku z powyższym Komisja stwierdza, że usługi morskie świadczone przez Adriatica na połączeniu między Włochami a Czarnogórą stanowiły faktyczne usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, ponieważ Adriatica było jedynym przedsiębiorstwem zapewniającym regularne i niezawodne usługi pasażerskiego i towarowego transportu promowego na tym połączeniu.






  — | Włochy–Chorwacja |
| --- | --- | --- |

(252)

W związku z powyższym Komisja stwierdza, że usługi morskie świadczone przez Adriatica na połączeniu między Włochami a Czarnogórą stanowiły faktyczne usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, ponieważ Adriatica było jedynym przedsiębiorstwem zapewniającym regularne i niezawodne usługi pasażerskiego i towarowego transportu promowego na tym połączeniu.

—

Włochy–Chorwacja

| (253) | Na połączeniu między Włochami a Chorwacją Adriatica obsługiwało połączenia Ankona–Split i Bari–Dubrownik. |
| --- | --- |

(253)

Na połączeniu między Włochami a Chorwacją Adriatica obsługiwało połączenia Ankona–Split i Bari–Dubrownik.

| (254) | Obsługę połączenia morskiego Ankona–Split między Włochami a Chorwacją, przyznaną prywatnym podmiotom w 1960 r., przekazano przedsiębiorstwu Adriatica na podstawie ustawy nr 42 z dnia 27 lutego 1978 r. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynikało, że obsługę połączenia przerwano w 1991 r., a następnie wznowiono w 1994 r. na wyraźną prośbę rządu Republiki Chorwacji. Ponadto w interesie Włoch leżało zapewnienie regularnych połączeń z Chorwacją (a w szczególności z regionem Dalmacji), zważywszy na znaczną liczbę Włochów i osób pochodzenia włoskiego mieszkających w tym regionie. Pomimo perturbacji związanych z kryzysem w Kosowie ruch na tym połączeniu znacznie wzrósł od 1994 r. Adriatica przez cały rok wykonywała dwa rejsy tygodniowo promem pasażersko-samochodowym, natomiast pozostałe podmioty (jeden chorwacki, jeden liberyjski i jeden z Unii Europejskiej) zasadniczo prowadziły działalność tylko w sezonie letnim i nie spełniały wszystkich wymogów dotyczących usług określonych przez władze włoskie w umowie. W 2006 r. zaprzestano obsługi tego połączenia. |
| --- | --- |

(254)

Obsługę połączenia morskiego Ankona–Split między Włochami a Chorwacją, przyznaną prywatnym podmiotom w 1960 r., przekazano przedsiębiorstwu Adriatica na podstawie ustawy nr 42 z dnia 27 lutego 1978 r. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynikało, że obsługę połączenia przerwano w 1991 r., a następnie wznowiono w 1994 r. na wyraźną prośbę rządu Republiki Chorwacji. Ponadto w interesie Włoch leżało zapewnienie regularnych połączeń z Chorwacją (a w szczególności z regionem Dalmacji), zważywszy na znaczną liczbę Włochów i osób pochodzenia włoskiego mieszkających w tym regionie. Pomimo perturbacji związanych z kryzysem w Kosowie ruch na tym połączeniu znacznie wzrósł od 1994 r. Adriatica przez cały rok wykonywała dwa rejsy tygodniowo promem pasażersko-samochodowym, natomiast pozostałe podmioty (jeden chorwacki, jeden liberyjski i jeden z Unii Europejskiej) zasadniczo prowadziły działalność tylko w sezonie letnim i nie spełniały wszystkich wymogów dotyczących usług określonych przez władze włoskie w umowie. W 2006 r. zaprzestano obsługi tego połączenia.

| (255) | Połączenie morskie Bari–Dubrownik było obsługiwane przez Adriatica jedynie w latach 1997 i 1998. Jedynym konkurentem na tym połączeniu była państwowa chorwacka spółka promowa. |
| --- | --- |

(255)

Połączenie morskie Bari–Dubrownik było obsługiwane przez Adriatica jedynie w latach 1997 i 1998. Jedynym konkurentem na tym połączeniu była państwowa chorwacka spółka promowa.

Bari–Dubrownik

| (256) | W związku z powyższym Komisja stwierdza, że usługi morskie świadczone przez Adriatica między Włochami a Chorwacją stanowiły faktyczne usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, ponieważ Adriatica było jedynym przedsiębiorstwem zapewniającym regularne i niezawodne usługi promowego transportu pasażerskiego i towarowego na tych połączeniach. |
| --- | --- |

(256)

W związku z powyższym Komisja stwierdza, że usługi morskie świadczone przez Adriatica między Włochami a Chorwacją stanowiły faktyczne usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, ponieważ Adriatica było jedynym przedsiębiorstwem zapewniającym regularne i niezawodne usługi promowego transportu pasażerskiego i towarowego na tych połączeniach.

Międzynarodowe połączenie obsługiwane przez przedsiębiorstwo Saremar

Międzynarodowe połączenie obsługiwane przez przedsiębiorstwo Saremar

| (257) | Przedsiębiorstwo Saremar obsługiwało międzynarodowe połączenie Santa Teresa Gallura–Bonifacio między Sardynią a Korsyką. |
| --- | --- |

(257)

Przedsiębiorstwo Saremar obsługiwało międzynarodowe połączenie Santa Teresa Gallura–Bonifacio między Sardynią a Korsyką.

| (258) | Komisja uważa, że obsługa połączenia na trasie Sardynia–Korsyka (Santa Teresa–Bonifacio) przez Saremar odpowiada faktycznej potrzebie, której mechanizmy rynkowe nie mogłyby zaspokoić. |
| --- | --- |

(258)

Komisja uważa, że obsługa połączenia na trasie Sardynia–Korsyka (Santa Teresa–Bonifacio) przez Saremar odpowiada faktycznej potrzebie, której mechanizmy rynkowe nie mogłyby zaspokoić.

| (259) | W szczególności na tej trasie przedsiębiorstwo Saremar wykonywało dwa rejsy dziennie w obie strony przez cały rok, wykorzystując prom samochodowo–pasażerski o całkowitej pojemności 560 pasażerów i 51 pojazdów silnikowych. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynikało, że jest to połączenie w obszarze przygranicznym, o niewielkiej długości (10 mil morskich) i zakresie lokalnym, służące społeczności lokalnej zamieszkującej Sardynię i pobliskie gminy na Korsyce. Połączenie rozkładowe między Santa Teresa a Bonifacio służyło głównie zapewnieniu mobilności pracowników przygranicznych między południowym wybrzeżem Korsyki a północnym wybrzeżem Sardynii. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynikało, że zapotrzebowanie na tego rodzaju połączenie zgłosiły lokalne społeczności na Sardynii i Korsyce. |
| --- | --- |

(259)

W szczególności na tej trasie przedsiębiorstwo Saremar wykonywało dwa rejsy dziennie w obie strony przez cały rok, wykorzystując prom samochodowo–pasażerski o całkowitej pojemności 560 pasażerów i 51 pojazdów silnikowych. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynikało, że jest to połączenie w obszarze przygranicznym, o niewielkiej długości (10 mil morskich) i zakresie lokalnym, służące społeczności lokalnej zamieszkującej Sardynię i pobliskie gminy na Korsyce. Połączenie rozkładowe między Santa Teresa a Bonifacio służyło głównie zapewnieniu mobilności pracowników przygranicznych między południowym wybrzeżem Korsyki a północnym wybrzeżem Sardynii. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynikało, że zapotrzebowanie na tego rodzaju połączenie zgłosiły lokalne społeczności na Sardynii i Korsyce.

| (260) | Usługi świadczone przez konkurenta nie spełniały wymogów w zakresie regularności i częstotliwości nałożonych przez władze włoskie. Ponadto podmiot ten nie prowadził regularnej działalności poza sezonem. |
| --- | --- |

(260)

Usługi świadczone przez konkurenta nie spełniały wymogów w zakresie regularności i częstotliwości nałożonych przez władze włoskie. Ponadto podmiot ten nie prowadził regularnej działalności poza sezonem.

| (261) | W związku z powyższym Komisja uważa, że cel będący wyrazem uzasadnionego interesu publicznego wyrażonego przez zainteresowane organy lokalne i regionalne polegający na zapewnieniu połączenia rozkładowego między dwoma regionami wyspiarskimi przez okres całego roku, nie mógłby zostać osiągnięty dzięki swobodnemu działaniu mechanizmów rynkowych. Międzynarodowe połączenie obsługiwane przez przedsiębiorstwo Saremar stanowiło zatem faktyczną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

(261)

W związku z powyższym Komisja uważa, że cel będący wyrazem uzasadnionego interesu publicznego wyrażonego przez zainteresowane organy lokalne i regionalne polegający na zapewnieniu połączenia rozkładowego między dwoma regionami wyspiarskimi przez okres całego roku, nie mógłby zostać osiągnięty dzięki swobodnemu działaniu mechanizmów rynkowych. Międzynarodowe połączenie obsługiwane przez przedsiębiorstwo Saremar stanowiło zatem faktyczną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym.

5.1.3.3.   Odpowiedni akt powierzenia

Odpowiedni akt powierzenia

| (262) | Zgodnie z pkt 15 i 16 zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym beneficjentom wyraźnie powierzono świadczenie przedmiotowych usług na podstawie umów wstępnych oraz, w odniesieniu do obowiązujących okresów, planów pięcioletnich, które wyraźnie określają treść i czas trwania obowiązku świadczenia usługi publicznej, beneficjentów i mechanizm rekompensaty. |
| --- | --- |

(262)

Zgodnie z pkt 15 i 16 zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym beneficjentom wyraźnie powierzono świadczenie przedmiotowych usług na podstawie umów wstępnych oraz, w odniesieniu do obowiązujących okresów, planów pięcioletnich, które wyraźnie określają treść i czas trwania obowiązku świadczenia usługi publicznej, beneficjentów i mechanizm rekompensaty.

| (263) | Umowy wstępne to zamówienia publiczne na usługi zawarte przez państwo włoskie z każdym z pięciu przedsiębiorstw regionalnych byłej Grupy Tirrenia. Zamówienia te nakładają na przedsiębiorstwa obowiązek świadczenia usług (w zakresie połączeń, częstotliwości, rodzaju statków i stawek opłat – zob. motyw 97), określony w planach pięcioletnich, oraz określają główne zasady stanowiące podstawę mechanizmu rekompensaty stosowanego w planach pięcioletnich. Jak wspomniano w motywach 95 i 96, w umowach wstępnych przewidziano, że kwotę rocznej dotacji ustala się na podstawie wniosku złożonego przez beneficjenta i zatwierdzonego przez ministerstwo. W umowach wstępnych określono szczegółowo poszczególne elementy przychodów i kosztów, które należy wziąć pod uwagę przy obliczaniu rekompensaty, a także zwrotu z zainwestowanego kapitału. W art. 3 umów wstępnych zawarto również ustalenia na temat unikania i odzyskiwania nadwyżek rekompensaty. Z jednej strony, przedsiębiorstwa regionalne były zobowiązane do natychmiastowego informowania ministerstwa o wszelkich istotnych zmianach w wynikach przewidzianych w złożonym wniosku, tak aby można było niezwłocznie skorygować rekompensatę. Z drugiej strony, brak nadwyżki rekompensaty sprawdzano również ex post, a przedsiębiorstwa regionalne były zobowiązane do zwrócenia państwu wszelkich otrzymanych nadwyżek. |
| --- | --- |

(263)

Umowy wstępne to zamówienia publiczne na usługi zawarte przez państwo włoskie z każdym z pięciu przedsiębiorstw regionalnych byłej Grupy Tirrenia. Zamówienia te nakładają na przedsiębiorstwa obowiązek świadczenia usług (w zakresie połączeń, częstotliwości, rodzaju statków i stawek opłat – zob. motyw 97), określony w planach pięcioletnich, oraz określają główne zasady stanowiące podstawę mechanizmu rekompensaty stosowanego w planach pięcioletnich. Jak wspomniano w motywach 95 i 96, w umowach wstępnych przewidziano, że kwotę rocznej dotacji ustala się na podstawie wniosku złożonego przez beneficjenta i zatwierdzonego przez ministerstwo. W umowach wstępnych określono szczegółowo poszczególne elementy przychodów i kosztów, które należy wziąć pod uwagę przy obliczaniu rekompensaty, a także zwrotu z zainwestowanego kapitału. W art. 3 umów wstępnych zawarto również ustalenia na temat unikania i odzyskiwania nadwyżek rekompensaty. Z jednej strony, przedsiębiorstwa regionalne były zobowiązane do natychmiastowego informowania ministerstwa o wszelkich istotnych zmianach w wynikach przewidzianych w złożonym wniosku, tak aby można było niezwłocznie skorygować rekompensatę. Z drugiej strony, brak nadwyżki rekompensaty sprawdzano również ex post, a przedsiębiorstwa regionalne były zobowiązane do zwrócenia państwu wszelkich otrzymanych nadwyżek.

ex post

| (264) | Kwestie te dotyczą w równym stopniu wszystkich przedsiębiorstw regionalnych. |
| --- | --- |

(264)

Kwestie te dotyczą w równym stopniu wszystkich przedsiębiorstw regionalnych.

5.1.3.4.   Proporcjonalność rekompensaty

Proporcjonalność rekompensaty

| (265) | Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Włochy, rekompensaty przyznane przedsiębiorstwom Adriatica i Saremar z tytułu obsługi połączeń międzynarodowych odpowiadały stracie netto odnotowanej na połączeniu. |
| --- | --- |

(265)

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Włochy, rekompensaty przyznane przedsiębiorstwom Adriatica i Saremar z tytułu obsługi połączeń międzynarodowych odpowiadały stracie netto odnotowanej na połączeniu.

| (266) | Jeżeli chodzi o zasadność rekompensaty, ze względów przedstawionych w motywach 168 i 163–172 Komisja uważa, że rekompensata była ograniczona do kosztów netto poniesionych przy świadczeniu usług, a dopuszczalny zwrot dla podmiotu był na rozsądnym poziomie, zgodnie z pkt 21 i 22 zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Ponadto co najmniej od dnia 1 stycznia 2004 r. dla całej działalności w służbie publicznej wynikającej z obowiązków nałożonych przez Włochy przedsiębiorstwa regionalne prowadzono oddzielne księgi rachunkowe dla każdego połączenia. Można zatem stwierdzić, że przedsiębiorstwa regionalne wypełniły obowiązek przejrzystości wprowadzony dyrektywą Komisji 2006/111/WE (55) (zob. pkt 18 zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym). |
| --- | --- |

(266)

Jeżeli chodzi o zasadność rekompensaty, ze względów przedstawionych w motywach 168 i 163–172 Komisja uważa, że rekompensata była ograniczona do kosztów netto poniesionych przy świadczeniu usług, a dopuszczalny zwrot dla podmiotu był na rozsądnym poziomie, zgodnie z pkt 21 i 22 zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Ponadto co najmniej od dnia 1 stycznia 2004 r. dla całej działalności w służbie publicznej wynikającej z obowiązków nałożonych przez Włochy przedsiębiorstwa regionalne prowadzono oddzielne księgi rachunkowe dla każdego połączenia. Można zatem stwierdzić, że przedsiębiorstwa regionalne wypełniły obowiązek przejrzystości wprowadzony dyrektywą Komisji 2006/111/WE (55) (zob. pkt 18 zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym).

55

| (267) | Jeżeli chodzi w szczególności o inwestycje przewidziane w planach pięcioletnich, w decyzji o wszczęciu postępowania Komisja wyraziła swoje wątpliwości dotyczące zasad finansowania inwestycji niezbędnych z punktu widzenia świadczenia usług korzystających z dotacji na podstawie umów wstępnych. W szczególności Komisja pragnęła ocenić zakres, w jakim koszty zakupu statków oraz ich amortyzacji były uwzględniane przy obliczeniu rocznej rekompensaty. Ponadto fakt zapewnienia przedsiębiorstwom regionalnym do 2008 r. wypłaty dotacji uwzględniającej koszty amortyzacji floty stanowi okoliczność, którą można uznać za niejawną gwarancję ze strony państwa włoskiego, umożliwiającą podmiotowi publicznemu uniknąć ryzyka gospodarczego będącego nieodłączną częścią każdej inwestycji. |
| --- | --- |

(267)

Jeżeli chodzi w szczególności o inwestycje przewidziane w planach pięcioletnich, w decyzji o wszczęciu postępowania Komisja wyraziła swoje wątpliwości dotyczące zasad finansowania inwestycji niezbędnych z punktu widzenia świadczenia usług korzystających z dotacji na podstawie umów wstępnych. W szczególności Komisja pragnęła ocenić zakres, w jakim koszty zakupu statków oraz ich amortyzacji były uwzględniane przy obliczeniu rocznej rekompensaty. Ponadto fakt zapewnienia przedsiębiorstwom regionalnym do 2008 r. wypłaty dotacji uwzględniającej koszty amortyzacji floty stanowi okoliczność, którą można uznać za niejawną gwarancję ze strony państwa włoskiego, umożliwiającą podmiotowi publicznemu uniknąć ryzyka gospodarczego będącego nieodłączną częścią każdej inwestycji.

| (268) | W umowach wstępnych zobowiązywano przedsiębiorstwa regionalne do wykorzystywania na dotowanych trasach statków mających mniej niż dwadzieścia lat i stanowiących ich własność (chyba że organy publiczne udzieliły wyraźnego zwolnienia). Obowiązek ten, stanowiący zobowiązanie z tytułu świadczenia usługi publicznej, doprowadził do odnowienia przez przedsiębiorstwa regionalne znacznej części floty w okresie obowiązywania umów wstępnych, biorąc pod uwagę wiek statków eksploatowanych na połączeniach objętych pierwszym planem pięcioletnim (1990–1994). Ponadto rodzaj statków eksploatowanych na poszczególnych połączeniach przez przedsiębiorstwa regionalne określono w dekrecie ministerialnym zatwierdzającym lub wprowadzającym zmiany do poszczególnych planów pięcioletnich. Zakup nowej jednostki pływającej – podobnie, jak zbycie lub wycofanie z użytkowania starych jednostek – musiał zostać zatwierdzony w drodze dekretu ministerialnego, w którym dodatkowo określano dokładnie przeznaczenie takiej jednostki pływającej. Inwestycje realizowane przez przedsiębiorstwa regionalne musiały ponadto wpisywać się w strategię rozwoju usług świadczonych przez te przedsiębiorstwa w pięcioletnim okresie referencyjnym, zgodnie z planem pięcioletnim zatwierdzonym przez organ publiczny. |
| --- | --- |

(268)

W umowach wstępnych zobowiązywano przedsiębiorstwa regionalne do wykorzystywania na dotowanych trasach statków mających mniej niż dwadzieścia lat i stanowiących ich własność (chyba że organy publiczne udzieliły wyraźnego zwolnienia). Obowiązek ten, stanowiący zobowiązanie z tytułu świadczenia usługi publicznej, doprowadził do odnowienia przez przedsiębiorstwa regionalne znacznej części floty w okresie obowiązywania umów wstępnych, biorąc pod uwagę wiek statków eksploatowanych na połączeniach objętych pierwszym planem pięcioletnim (1990–1994). Ponadto rodzaj statków eksploatowanych na poszczególnych połączeniach przez przedsiębiorstwa regionalne określono w dekrecie ministerialnym zatwierdzającym lub wprowadzającym zmiany do poszczególnych planów pięcioletnich. Zakup nowej jednostki pływającej – podobnie, jak zbycie lub wycofanie z użytkowania starych jednostek – musiał zostać zatwierdzony w drodze dekretu ministerialnego, w którym dodatkowo określano dokładnie przeznaczenie takiej jednostki pływającej. Inwestycje realizowane przez przedsiębiorstwa regionalne musiały ponadto wpisywać się w strategię rozwoju usług świadczonych przez te przedsiębiorstwa w pięcioletnim okresie referencyjnym, zgodnie z planem pięcioletnim zatwierdzonym przez organ publiczny.

| (269) | W świetle tych przepisów szczegółowych Komisja zbadała, czy w okresach pięcioletnich obejmujących lata 1990–1994 i 1995–1999 koszty nabycia i amortyzacji statków eksploatowanych przez przedsiębiorstwa regionalne na połączeniach objętych obowiązkiem świadczenia usług publicznych spełniały wymogi określone przez władze włoskie i czy proporcjonalnie uwzględniono je przy obliczaniu rocznej rekompensaty. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynikało, że oddaniu do eksploatacji nowych jednostek zawsze towarzyszyło wycofanie z użytkowania jednostek przestarzałych, co w konsekwencji nie spowodowało zwiększenia zdolności przewozowej w wyniku odnowienia floty przedsiębiorstw regionalnych. |
| --- | --- |

(269)

W świetle tych przepisów szczegółowych Komisja zbadała, czy w okresach pięcioletnich obejmujących lata 1990–1994 i 1995–1999 koszty nabycia i amortyzacji statków eksploatowanych przez przedsiębiorstwa regionalne na połączeniach objętych obowiązkiem świadczenia usług publicznych spełniały wymogi określone przez władze włoskie i czy proporcjonalnie uwzględniono je przy obliczaniu rocznej rekompensaty. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynikało, że oddaniu do eksploatacji nowych jednostek zawsze towarzyszyło wycofanie z użytkowania jednostek przestarzałych, co w konsekwencji nie spowodowało zwiększenia zdolności przewozowej w wyniku odnowienia floty przedsiębiorstw regionalnych.

| (270) | Jeżeli chodzi o koszt nabycia nowych statków, z tych samych informacji wynikało, że: (i) źródło finansowania zakupów stanowiły częściowo zasoby własne poszczególnych przedsiębiorstw, a częściowo pożyczki bankowe; (ii) oprocentowanie udzielone przez instytucje finansujące odpowiadało oprocentowaniu stosowanemu w tym samym czasie wobec innych podmiotów gospodarczych o porównywalnej wielkości i podobnych obrotach działających w innych sektorach gospodarki (56); (iii) przedsiębiorstwa regionalne nie korzystały z żadnej bezpośredniej gwarancji udzielonej przez organy włoskie tytułem zabezpieczenia zaciągniętych pożyczek. Komisja uznaje, że sam fakt istnienia umowy zawartej z państwem stanowił dla inwestorów gwarancję dotrzymania zobowiązań a dla przedsiębiorstw regionalnych stwarzał możliwość modernizacji floty bez ponoszenia ryzyka gospodarczego, które musiałby przyjąć na siebie podmiot działający na warunkach rynkowych. Korzyść ta była jednak nieodłącznie związana z ustaleniami wprowadzonymi w umowach wstępnych, które zawarto na okres dwudziestu lat przed wejściem w życie rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego i wytycznych w sprawie transportu morskiego. Ponadto jak już wspomniano, nowe statki nabyte przez przedsiębiorstwa regionalne w ramach umów wstępnych były przeznaczone wyłącznie do obsługi regularnych połączeń określonych w planach pięcioletnich. W rezultacie korzyść ta stanowiła nieodłączną część umów wstępnych. |
| --- | --- |

(270)

Jeżeli chodzi o koszt nabycia nowych statków, z tych samych informacji wynikało, że: (i) źródło finansowania zakupów stanowiły częściowo zasoby własne poszczególnych przedsiębiorstw, a częściowo pożyczki bankowe; (ii) oprocentowanie udzielone przez instytucje finansujące odpowiadało oprocentowaniu stosowanemu w tym samym czasie wobec innych podmiotów gospodarczych o porównywalnej wielkości i podobnych obrotach działających w innych sektorach gospodarki (56); (iii) przedsiębiorstwa regionalne nie korzystały z żadnej bezpośredniej gwarancji udzielonej przez organy włoskie tytułem zabezpieczenia zaciągniętych pożyczek. Komisja uznaje, że sam fakt istnienia umowy zawartej z państwem stanowił dla inwestorów gwarancję dotrzymania zobowiązań a dla przedsiębiorstw regionalnych stwarzał możliwość modernizacji floty bez ponoszenia ryzyka gospodarczego, które musiałby przyjąć na siebie podmiot działający na warunkach rynkowych. Korzyść ta była jednak nieodłącznie związana z ustaleniami wprowadzonymi w umowach wstępnych, które zawarto na okres dwudziestu lat przed wejściem w życie rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego i wytycznych w sprawie transportu morskiego. Ponadto jak już wspomniano, nowe statki nabyte przez przedsiębiorstwa regionalne w ramach umów wstępnych były przeznaczone wyłącznie do obsługi regularnych połączeń określonych w planach pięcioletnich. W rezultacie korzyść ta stanowiła nieodłączną część umów wstępnych.

56

| (271) | Jeżeli chodzi o statki eksploatowane przez przedsiębiorstwa regionalne na połączeniach objętych planami pięcioletnimi, Komisja stwierdza, że stanowią one jeden ze składników kosztu, które zgodnie z art. 5 umów wstępnych uwzględnia się przy obliczaniu kwoty rocznej dotacji. Zgodnie z kryteriami określonymi w umowach wstępnych amortyzację obliczano metodą liniową przez okres 20 lat, z wyjątkiem jednostek szybkich, w przypadku których okres amortyzacji wynosił 15 lat. Ponieważ analiza księgowości analitycznej tych połączeń nie wykazała żadnego elementu nadmiernej rekompensaty, Komisja uważa, że mechanizm wprowadzony w umowach wstępnych celem uwzględnienia amortyzacji statków przy obliczaniu rocznej rekompensaty może zostać zatwierdzony na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE. |
| --- | --- |

(271)

Jeżeli chodzi o statki eksploatowane przez przedsiębiorstwa regionalne na połączeniach objętych planami pięcioletnimi, Komisja stwierdza, że stanowią one jeden ze składników kosztu, które zgodnie z art. 5 umów wstępnych uwzględnia się przy obliczaniu kwoty rocznej dotacji. Zgodnie z kryteriami określonymi w umowach wstępnych amortyzację obliczano metodą liniową przez okres 20 lat, z wyjątkiem jednostek szybkich, w przypadku których okres amortyzacji wynosił 15 lat. Ponieważ analiza księgowości analitycznej tych połączeń nie wykazała żadnego elementu nadmiernej rekompensaty, Komisja uważa, że mechanizm wprowadzony w umowach wstępnych celem uwzględnienia amortyzacji statków przy obliczaniu rocznej rekompensaty może zostać zatwierdzony na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE.

| (272) | Warunkiem świadczenia usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym jest użytkowanie statków, których rodzaj i zdolności przewozowe uprzednio określiły organy publiczne i których amortyzacja może zatem stanowić element obliczenia wysokości rocznej rekompensaty pod warunkiem że przedmiotowe statki zostały zakupione przez przedsiębiorstwo w normalnych warunkach rynkowych w celu wykonania powierzonych mu zadań i eksploatuje się je wyłącznie w ramach świadczenia regularnych usług transportowych na połączeniach określonych w umowie. |
| --- | --- |

(272)

Warunkiem świadczenia usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym jest użytkowanie statków, których rodzaj i zdolności przewozowe uprzednio określiły organy publiczne i których amortyzacja może zatem stanowić element obliczenia wysokości rocznej rekompensaty pod warunkiem że przedmiotowe statki zostały zakupione przez przedsiębiorstwo w normalnych warunkach rynkowych w celu wykonania powierzonych mu zadań i eksploatuje się je wyłącznie w ramach świadczenia regularnych usług transportowych na połączeniach określonych w umowie.

| (273) | W przypadku przedsiębiorstw regionalnych, Komisja stwierdza, że wszystkie przedmiotowe statki wykorzystywano wyłącznie dla celów świadczenia usług publicznych, a zatem ich amortyzację można w całości uwzględnić przy obliczaniu wysokości rocznej dotacji. Podobne ustalenia mają zastosowanie w odniesieniu do inwestycji niezbędnych z punktu widzenia świadczenia usług przewidzianych przez władze włoskie na okres pięcioletni 2000–2004 zgodnych pod względem rodzaju i zdolności przewozowej jednostek pływających ze zobowiązaniami, jakie przyjęły na siebie władze włoskie w odniesieniu do poziomu tych usług. |
| --- | --- |

(273)

W przypadku przedsiębiorstw regionalnych, Komisja stwierdza, że wszystkie przedmiotowe statki wykorzystywano wyłącznie dla celów świadczenia usług publicznych, a zatem ich amortyzację można w całości uwzględnić przy obliczaniu wysokości rocznej dotacji. Podobne ustalenia mają zastosowanie w odniesieniu do inwestycji niezbędnych z punktu widzenia świadczenia usług przewidzianych przez władze włoskie na okres pięcioletni 2000–2004 zgodnych pod względem rodzaju i zdolności przewozowej jednostek pływających ze zobowiązaniami, jakie przyjęły na siebie władze włoskie w odniesieniu do poziomu tych usług.

| (274) | W związku z powyższym Komisja zauważa również, że konieczność amortyzacji inwestycji niezbędnych do świadczenia usługi uzasadnia stosunkowo długi okres powierzenia (zob. pkt 17 zasad ramowych z 2012 r. dotyczące usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym). |
| --- | --- |

(274)

W związku z powyższym Komisja zauważa również, że konieczność amortyzacji inwestycji niezbędnych do świadczenia usługi uzasadnia stosunkowo długi okres powierzenia (zob. pkt 17 zasad ramowych z 2012 r. dotyczące usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym).

| (275) | Jeżeli chodzi o dodatkowe inwestycje przewidziane w planie przemysłowym na okres 1999–2002, wdrażanie tego planu zostało zawieszone w następstwie wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego i nie zostało wznowione. |
| --- | --- |

(275)

Jeżeli chodzi o dodatkowe inwestycje przewidziane w planie przemysłowym na okres 1999–2002, wdrażanie tego planu zostało zawieszone w następstwie wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego i nie zostało wznowione.

5.1.3.5.   Zakłócenie konkurencji sprzeczne z interesem Unii

Zakłócenie konkurencji sprzeczne z interesem Unii

| (276) | Procedura określona w art. 108 TFUE nie może w żadnym wypadku przynieść rezultatów sprzecznych z konkretnymi postanowieniami Traktatu (57). W związku z tym Komisja nie może uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym pomocy państwa, która ze względu na określone zasady jej przyznawania, jest sprzeczna z konkretnymi postanowieniami Traktatu. Obowiązek Komisji w zakresie przestrzegania spójności między art. 107 i 108 TFUE a pozostałymi postanowieniami zawartymi w Traktacie istnieje w szczególności, jeżeli inne postanowienia dotyczą, jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku, niezakłócania konkurencji na rynku wewnętrznym (58). |
| --- | --- |

(276)

Procedura określona w art. 108 TFUE nie może w żadnym wypadku przynieść rezultatów sprzecznych z konkretnymi postanowieniami Traktatu (57). W związku z tym Komisja nie może uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym pomocy państwa, która ze względu na określone zasady jej przyznawania, jest sprzeczna z konkretnymi postanowieniami Traktatu. Obowiązek Komisji w zakresie przestrzegania spójności między art. 107 i 108 TFUE a pozostałymi postanowieniami zawartymi w Traktacie istnieje w szczególności, jeżeli inne postanowienia dotyczą, jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku, niezakłócania konkurencji na rynku wewnętrznym (58).

57

58

| (277) | Zgodność z wymogami określonymi w zasadach ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, jak oceniono powyżej, jest zazwyczaj wystarczająca do zagwarantowania, by pomoc nie zakłócała konkurencji w sposób niezgodny z interesem Unii (zob. pkt 51 zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym). |
| --- | --- |

(277)

Zgodność z wymogami określonymi w zasadach ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, jak oceniono powyżej, jest zazwyczaj wystarczająca do zagwarantowania, by pomoc nie zakłócała konkurencji w sposób niezgodny z interesem Unii (zob. pkt 51 zasad ramowych z 2012 r. dotyczących usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym).

| (278) | Jeżeli chodzi o spółkę Adriatica, Komisja zwraca jednak uwagę, że między dniem 30 października 1990 r. a lipcem 1994 r. spółka ta była zaangażowana w kartel cenowy mający na celu ustalanie cen dla przewozów samochodów ciężarowych na połączeniu Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, naruszając tym samym art. 101 TFUE (59), a jednocześnie korzystała z pomocy z tytułu obsługi tego połączenia. Trybunał potwierdził tę ocenę po przyjęciu decyzji z 2005 r. (60). |
| --- | --- |

(278)

Jeżeli chodzi o spółkę Adriatica, Komisja zwraca jednak uwagę, że między dniem 30 października 1990 r. a lipcem 1994 r. spółka ta była zaangażowana w kartel cenowy mający na celu ustalanie cen dla przewozów samochodów ciężarowych na połączeniu Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, naruszając tym samym art. 101 TFUE (59), a jednocześnie korzystała z pomocy z tytułu obsługi tego połączenia. Trybunał potwierdził tę ocenę po przyjęciu decyzji z 2005 r. (60).

59

60

| (279) | Rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacanej za obsługę połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras w okresie od stycznia 1992 r. do lipca 1994 r., kiedy beneficjent był zaangażowany w kartel cenowy zakazany na podstawie art. 101 TFUE, nie można uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Chociaż celem rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych było konkretnie ułatwienie transportu towarów i pasażerów na połączeniu Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, beneficjent pomocy uczestniczył w kartelu cenowym, który blokował transport towarów na tym samym połączeniu. W związku z tym udział spółki Adriatica w kartelu stał w bezpośredniej sprzeczności z celem pomocy udzielanej na rzecz usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, której to pomocy udzielano spółce Adriatica, aby ułatwić transport morski na tym połączeniu. |
| --- | --- |

(279)

Rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacanej za obsługę połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras w okresie od stycznia 1992 r. do lipca 1994 r., kiedy beneficjent był zaangażowany w kartel cenowy zakazany na podstawie art. 101 TFUE, nie można uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Chociaż celem rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych było konkretnie ułatwienie transportu towarów i pasażerów na połączeniu Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, beneficjent pomocy uczestniczył w kartelu cenowym, który blokował transport towarów na tym samym połączeniu. W związku z tym udział spółki Adriatica w kartelu stał w bezpośredniej sprzeczności z celem pomocy udzielanej na rzecz usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, której to pomocy udzielano spółce Adriatica, aby ułatwić transport morski na tym połączeniu.

| (280) | Z tego wynika, że stwierdzenie istnienia pomocy państwa niezgodnej z rynkiem wewnętrznym, a w konsekwencji nakazanie windykacji tej pomocy, nie będzie miało charakteru nowej kary, jak stwierdziły Włochy. Taka niezgodność z prawem wynika tylko z udziału przedsiębiorstwa korzystającego z pomocy w kartelu dotyczącym usług, które dzięki działaniom przedsiębiorstwa miały stać się bardziej dostępne dla konsumentów, a nie bardziej scentralizowane na szkodę konsumentów. Biorąc pod uwagę rodzaj świadczonych usług, których dotyczyła rekompensata i które dotyczyły jednocześnie przewozu samochodów dostawczych, osób i towarów, uczestnictwo beneficjenta w kartelu mającym na celu ustalenie cen dla samochodów ciężarowych pozwala na wyciągnięcie wniosków dotyczących całości obsługiwanego połączenia. Kartel dotyczył przewozu samochodów dostawczych, który miał zostać ułatwiony przez władze włoskie właśnie dzięki dotacji. |
| --- | --- |

(280)

Z tego wynika, że stwierdzenie istnienia pomocy państwa niezgodnej z rynkiem wewnętrznym, a w konsekwencji nakazanie windykacji tej pomocy, nie będzie miało charakteru nowej kary, jak stwierdziły Włochy. Taka niezgodność z prawem wynika tylko z udziału przedsiębiorstwa korzystającego z pomocy w kartelu dotyczącym usług, które dzięki działaniom przedsiębiorstwa miały stać się bardziej dostępne dla konsumentów, a nie bardziej scentralizowane na szkodę konsumentów. Biorąc pod uwagę rodzaj świadczonych usług, których dotyczyła rekompensata i które dotyczyły jednocześnie przewozu samochodów dostawczych, osób i towarów, uczestnictwo beneficjenta w kartelu mającym na celu ustalenie cen dla samochodów ciężarowych pozwala na wyciągnięcie wniosków dotyczących całości obsługiwanego połączenia. Kartel dotyczył przewozu samochodów dostawczych, który miał zostać ułatwiony przez władze włoskie właśnie dzięki dotacji.

| (281) | Ponadto kartel znacznie zakłócił konkurencję na przedmiotowym rynku, tj. na połączeniu Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, natomiast pomoc na usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym na tym samym połączeniu powinna była zostać udzielona w sposób, który ograniczyłby do minimum zakłócenia konkurencji. Udział beneficjenta w kartelu cenowym na tym połączeniu zwiększył zakłócający wpływ pomocy i spowodował, że wywarła ona znaczące niekorzystne skutki dla innych państw członkowskich oraz funkcjonowania rynku wewnętrznego. Ponadto prawdopodobne jest, że gdyby nie dotacje publiczne, Adriatica nie miałaby siły ekonomicznej, by uczestniczyć w kartelu. |
| --- | --- |

(281)

Ponadto kartel znacznie zakłócił konkurencję na przedmiotowym rynku, tj. na połączeniu Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, natomiast pomoc na usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym na tym samym połączeniu powinna była zostać udzielona w sposób, który ograniczyłby do minimum zakłócenia konkurencji. Udział beneficjenta w kartelu cenowym na tym połączeniu zwiększył zakłócający wpływ pomocy i spowodował, że wywarła ona znaczące niekorzystne skutki dla innych państw członkowskich oraz funkcjonowania rynku wewnętrznego. Ponadto prawdopodobne jest, że gdyby nie dotacje publiczne, Adriatica nie miałaby siły ekonomicznej, by uczestniczyć w kartelu.

| (282) | Co więcej, w tamtym momencie Adriatica w pełni podlegała kontroli spółki publicznej. W związku z tym ta część władz włoskich wiedziała o kartelu i jego szkodliwych skutkach dla konsumentów, natomiast druga część władz włoskich w dalszym ciągu wypłacała pomoc na usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, której celem była pomoc konsumentom na tym samym połączeniu przy możliwie jak najmniejszym zakłóceniu dla konkurencji. |
| --- | --- |

(282)

Co więcej, w tamtym momencie Adriatica w pełni podlegała kontroli spółki publicznej. W związku z tym ta część władz włoskich wiedziała o kartelu i jego szkodliwych skutkach dla konsumentów, natomiast druga część władz włoskich w dalszym ciągu wypłacała pomoc na usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, której celem była pomoc konsumentom na tym samym połączeniu przy możliwie jak najmniejszym zakłóceniu dla konkurencji.

| (283) | W świetle powyższego Komisja stwierdza, że pomoc w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych na rzecz Adriatica z tytułu obsługi połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras w okresie od stycznia 1992 r. do lipca 1994 r. jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym. |
| --- | --- |

(283)

W świetle powyższego Komisja stwierdza, że pomoc w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych na rzecz Adriatica z tytułu obsługi połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras w okresie od stycznia 1992 r. do lipca 1994 r. jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym.

5.2.   Preferencyjne zasady opodatkowania

Preferencyjne zasady opodatkowania

| (284) | W latach 1996–2008 promy należące do Grupy Tirrenia korzystały z preferencyjnych zasad opodatkowania dotyczących zaopatrzenia w paliwa i smary wykorzystywane jako paliwo w żegludze. |
| --- | --- |

(284)

W latach 1996–2008 promy należące do Grupy Tirrenia korzystały z preferencyjnych zasad opodatkowania dotyczących zaopatrzenia w paliwa i smary wykorzystywane jako paliwo w żegludze.

| (285) | Włochy wprowadziły te preferencyjne zasady opodatkowania na podstawie dekretu z mocą ustawy nr 504 z dnia 26 października 1995 r., a na podstawie decyzji z dnia 2 marca 1996 r. rozszerzyły je na całą flotę unieruchomioną w porcie dla celów remontowo-konserwacyjnych. |
| --- | --- |

(285)

Włochy wprowadziły te preferencyjne zasady opodatkowania na podstawie dekretu z mocą ustawy nr 504 z dnia 26 października 1995 r., a na podstawie decyzji z dnia 2 marca 1996 r. rozszerzyły je na całą flotę unieruchomioną w porcie dla celów remontowo-konserwacyjnych.

| (286) | W wyroku z dnia 10 maja 2005 r. w sprawie C-400/99 Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że nie należało zawieszać tego systemu opodatkowania jako pomocy niezgodnej z prawem, biorąc pod uwagę, że w 1996 r. władze włoskie rozszerzyły system pomocy na wszystkie statki unieruchomione w portach z powodu prac konserwacyjnych. |
| --- | --- |

(286)

W wyroku z dnia 10 maja 2005 r. w sprawie C-400/99 Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że nie należało zawieszać tego systemu opodatkowania jako pomocy niezgodnej z prawem, biorąc pod uwagę, że w 1996 r. władze włoskie rozszerzyły system pomocy na wszystkie statki unieruchomione w portach z powodu prac konserwacyjnych.

| (287) | Niezależnie od tego, czy taki środek stanowił pomoc państwa, Komisja zwraca uwagę na fakt, że po decyzji z 2005 r. ani Komisja, ani Włochy, działając na żądanie Komisji, nie podjęły żadnych działań w odniesieniu do tego środka. W związku z tym każda decyzja przyjęta przez Komisję w tym momencie będzie miała miejsce po upływie dziesięcioletniego terminu przedawnienia (61). |
| --- | --- |

(287)

Niezależnie od tego, czy taki środek stanowił pomoc państwa, Komisja zwraca uwagę na fakt, że po decyzji z 2005 r. ani Komisja, ani Włochy, działając na żądanie Komisji, nie podjęły żadnych działań w odniesieniu do tego środka. W związku z tym każda decyzja przyjęta przez Komisję w tym momencie będzie miała miejsce po upływie dziesięcioletniego terminu przedawnienia (61).

61

| (288) | W świetle powyższego Komisja stwierdza, że preferencyjne zasady opodatkowania uznaje się za istniejącą pomoc na podstawie art. 17 nowego rozporządzenia proceduralnego. |
| --- | --- |

(288)

W świetle powyższego Komisja stwierdza, że preferencyjne zasady opodatkowania uznaje się za istniejącą pomoc na podstawie art. 17 nowego rozporządzenia proceduralnego.

6.   WNIOSKI

WNIOSKI

| (289) | Rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacona przedsiębiorstwom regionalnym byłej Grupy Tirrenia z tytułu obsługi połączeń kabotażowych do końca 2008 r. stanowi istniejącą pomoc na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego z 1992 r. |
| --- | --- |

(289)

Rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacona przedsiębiorstwom regionalnym byłej Grupy Tirrenia z tytułu obsługi połączeń kabotażowych do końca 2008 r. stanowi istniejącą pomoc na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego z 1992 r.

kabotażowych

| (290) | Rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacona spółce Saremar i spółce Adriatica za obsługę połączeń międzynarodowych na podstawie umów występnych do końca 2008 r. stanowi nową pomoc. Taka pomoc jest zgodna z rynkiem wewnętrznym, z wyjątkiem pomocy wypłaconej spółce Adriatica za okres od stycznia 1992 r. do lipca 1994 r. za obsługę połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, która jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym, ponieważ była ściśle związana z kartelem zakazanym na podstawie art. 101 TFUE. |
| --- | --- |

(290)

Rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacona spółce Saremar i spółce Adriatica za obsługę połączeń międzynarodowych na podstawie umów występnych do końca 2008 r. stanowi nową pomoc. Taka pomoc jest zgodna z rynkiem wewnętrznym, z wyjątkiem pomocy wypłaconej spółce Adriatica za okres od stycznia 1992 r. do lipca 1994 r. za obsługę połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, która jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym, ponieważ była ściśle związana z kartelem zakazanym na podstawie art. 101 TFUE.

międzynarodowych

| (291) | Preferencyjne zasady opodatkowania dotyczące zaopatrzenia w paliwa i smary stosowane do Grupy Tirrenia w latach 1995–2008 stanowią istniejącą pomoc na podstawie art. 17 nowego rozporządzenia proceduralnego. |
| --- | --- |

(291)

Preferencyjne zasady opodatkowania dotyczące zaopatrzenia w paliwa i smary stosowane do Grupy Tirrenia w latach 1995–2008 stanowią istniejącą pomoc na podstawie art. 17 nowego rozporządzenia proceduralnego.

7.   ODZYSKANIE ŚRODKÓW

ODZYSKANIE ŚRODKÓW

| (292) | Zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i z utrwalonym orzecznictwem sądów unijnych w przypadku stwierdzenia niezgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym Komisja jest uprawniona do podjęcia decyzji o zmianie formy lub wycofaniu pomocy przez państwo członkowskie (62). Z utrwalonego orzecznictwa sądów unijnych wynika również, że nałożenie na państwo członkowskie obowiązku wycofania pomocy uznanej przez Komisję za niezgodną z rynkiem wewnętrznym służy przywróceniu stanu pierwotnego (63). |
| --- | --- |

(292)

Zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i z utrwalonym orzecznictwem sądów unijnych w przypadku stwierdzenia niezgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym Komisja jest uprawniona do podjęcia decyzji o zmianie formy lub wycofaniu pomocy przez państwo członkowskie (62). Z utrwalonego orzecznictwa sądów unijnych wynika również, że nałożenie na państwo członkowskie obowiązku wycofania pomocy uznanej przez Komisję za niezgodną z rynkiem wewnętrznym służy przywróceniu stanu pierwotnego (63).

62

63

| (293) | W tym kontekście sądy unijne ustaliły, że cel ten uznaje się za osiągnięty, jeżeli beneficjent pomocy niezgodnej z prawem dokonał jej zwrotu i utracił korzyść posiadaną względem konkurentów na rynku wewnętrznym, a ponadto została przywrócona sytuacja sprzed wypłaty pomocy (64). |
| --- | --- |

(293)

W tym kontekście sądy unijne ustaliły, że cel ten uznaje się za osiągnięty, jeżeli beneficjent pomocy niezgodnej z prawem dokonał jej zwrotu i utracił korzyść posiadaną względem konkurentów na rynku wewnętrznym, a ponadto została przywrócona sytuacja sprzed wypłaty pomocy (64).

64

| (294) | Zgodnie z orzecznictwem art. 16 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2015/1589 stanowi, że: „w przypadku gdy podjęte zostały decyzje negatywne w sprawach pomocy niezgodnej z prawem, Komisja podejmuje decyzję, że zainteresowane państwo członkowskie podejmie wszelkie konieczne środki w celu windykacji pomocy od beneficjenta”. |
| --- | --- |

(294)

Zgodnie z orzecznictwem art. 16 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2015/1589 stanowi, że: „w przypadku gdy podjęte zostały decyzje negatywne w sprawach pomocy niezgodnej z prawem, Komisja podejmuje decyzję, że zainteresowane państwo członkowskie podejmie wszelkie konieczne środki w celu windykacji pomocy od beneficjenta”.

| (295) | Zatem biorąc pod uwagę fakt, że środek przyznany spółce Adriatica, o którym mowa w motywie 290, wprowadzono z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE i należy go uznać za pomoc państwa niezgodną z prawem i z rynkiem wewnętrznym, pomoc ta musi zostać odzyskana w celu przywrócenia sytuacji istniejącej na rynku wewnętrznym przed przyznaniem pomocy. Do kwot podlegających zwrotowi dolicza się odsetki do momentu skutecznego odzyskania środków. |
| --- | --- |

(295)

Zatem biorąc pod uwagę fakt, że środek przyznany spółce Adriatica, o którym mowa w motywie 290, wprowadzono z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE i należy go uznać za pomoc państwa niezgodną z prawem i z rynkiem wewnętrznym, pomoc ta musi zostać odzyskana w celu przywrócenia sytuacji istniejącej na rynku wewnętrznym przed przyznaniem pomocy. Do kwot podlegających zwrotowi dolicza się odsetki do momentu skutecznego odzyskania środków.

| (296) | Dnia 22 lipca 2004 r., ze skutkiem od dnia 1 września 2004 r., spółka Adriatica połączyła się z przedsiębiorstwem Tirrenia, a ono przejęło połączenia obsługiwane przez spółkę Adriatica. Przedsiębiorstwo Tirrenia, które było jedynym istniejącym podmiotem po połączeniu, przejęło wszystkie aktywa, zobowiązania oraz obowiązujące umowy. |
| --- | --- |

(296)

Dnia 22 lipca 2004 r., ze skutkiem od dnia 1 września 2004 r., spółka Adriatica połączyła się z przedsiębiorstwem Tirrenia, a ono przejęło połączenia obsługiwane przez spółkę Adriatica. Przedsiębiorstwo Tirrenia, które było jedynym istniejącym podmiotem po połączeniu, przejęło wszystkie aktywa, zobowiązania oraz obowiązujące umowy.

| (297) | Po przyjęciu decyzji z 2005 r. Włochy nakazały windykację pomocy wypłaconej spółce Adriatica w okresie od stycznia 1992 r. do lipca 1994 r. z tytułu obsługi połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, którą to pomoc władze włoskie oszacowały na dzień 31 grudnia 2006 r. na kwotę 8 651 600 EUR (kwota główna w wysokości 3 207 810 EUR i odsetki w wysokości 5 443 790 EUR) (65). W swoim nakazie odzyskania środków z dnia 28 lutego 2007 r. skierowanym do przedsiębiorstwa Tirrenia Włochy poinformowały to przedsiębiorstwo, że ma ono obowiązek zapłacić dodatkową kwotę za okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do faktycznej daty płatności wymienionej wyżej kwoty. Dnia 26 marca 2007 r. przedsiębiorstwo Tirrenia zwróciło 8 651 600 EUR. W swoim piśmie z dnia 21 grudnia 2018 r. Włochy potwierdziły, że po wyroku z 2009 r. unieważniającym decyzję z 2005 r. nie zwróciły beneficjentowi odzyskanych kwot. Na podstawie informacji dostępnych dla Komisji można jednak stwierdzić, że przedsiębiorstwo Tirrenia nie zostało poproszone o zwrot żadnych dodatkowych środków z tytułu odsetek narosłych w okresie od dnia 31 grudnia 2006 r. do dnia 26 marca 2007 r. |
| --- | --- |

(297)

Po przyjęciu decyzji z 2005 r. Włochy nakazały windykację pomocy wypłaconej spółce Adriatica w okresie od stycznia 1992 r. do lipca 1994 r. z tytułu obsługi połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, którą to pomoc władze włoskie oszacowały na dzień 31 grudnia 2006 r. na kwotę 8 651 600 EUR (kwota główna w wysokości 3 207 810 EUR i odsetki w wysokości 5 443 790 EUR) (65). W swoim nakazie odzyskania środków z dnia 28 lutego 2007 r. skierowanym do przedsiębiorstwa Tirrenia Włochy poinformowały to przedsiębiorstwo, że ma ono obowiązek zapłacić dodatkową kwotę za okres od dnia 1 stycznia 2007 r. do faktycznej daty płatności wymienionej wyżej kwoty. Dnia 26 marca 2007 r. przedsiębiorstwo Tirrenia zwróciło 8 651 600 EUR. W swoim piśmie z dnia 21 grudnia 2018 r. Włochy potwierdziły, że po wyroku z 2009 r. unieważniającym decyzję z 2005 r. nie zwróciły beneficjentowi odzyskanych kwot. Na podstawie informacji dostępnych dla Komisji można jednak stwierdzić, że przedsiębiorstwo Tirrenia nie zostało poproszone o zwrot żadnych dodatkowych środków z tytułu odsetek narosłych w okresie od dnia 31 grudnia 2006 r. do dnia 26 marca 2007 r.

65

| (298) | Komisja zwraca zatem uwagę, że władze włoskie będą musiały ponownie obliczyć całkowitą kwotę należnych odsetek narosłych od głównej kwoty pomocy ustalonej w wysokości 3 207 810 EUR od dnia, w którym pomoc przekazano do dyspozycji beneficjenta, do dnia jej pełnego zwrotu. Następnie władze włoskie muszą odjąć od wyniku tego obliczenia kwotę odsetek zapłaconych już przez beneficjenta dnia 28 lutego 2007 r. |
| --- | --- |

(298)

Komisja zwraca zatem uwagę, że władze włoskie będą musiały ponownie obliczyć całkowitą kwotę należnych odsetek narosłych od głównej kwoty pomocy ustalonej w wysokości 3 207 810 EUR od dnia, w którym pomoc przekazano do dyspozycji beneficjenta, do dnia jej pełnego zwrotu. Następnie władze włoskie muszą odjąć od wyniku tego obliczenia kwotę odsetek zapłaconych już przez beneficjenta dnia 28 lutego 2007 r.

| (299) | Komisja zwraca uwagę na fakt, że w 2007 r. Włochy uznawały, i w dalszym ciągu uznawały tak samo w grudniu 2018 r., że przedsiębiorstwo Tirrenia było zobowiązane do zwrotu pomocy przyznanej na rzecz Adriatica, jak opisano z motywie 297. Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia zaakceptowało to ustalenie, zwracając pomoc należną od spółki Adriatica, jak opisano w motywie 297. Komisja samodzielnie przeanalizuje jednak teraz również ewentualną ciągłość gospodarczą między spółką Adriatica a przedsiębiorstwem Tirrenia w celu określenia, które przedsiębiorstwo będzie zobowiązane do zwrotu pomocy. |
| --- | --- |

(299)

Komisja zwraca uwagę na fakt, że w 2007 r. Włochy uznawały, i w dalszym ciągu uznawały tak samo w grudniu 2018 r., że przedsiębiorstwo Tirrenia było zobowiązane do zwrotu pomocy przyznanej na rzecz Adriatica, jak opisano z motywie 297. Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia zaakceptowało to ustalenie, zwracając pomoc należną od spółki Adriatica, jak opisano w motywie 297. Komisja samodzielnie przeanalizuje jednak teraz również ewentualną ciągłość gospodarczą między spółką Adriatica a przedsiębiorstwem Tirrenia w celu określenia, które przedsiębiorstwo będzie zobowiązane do zwrotu pomocy.

8.   CIĄGŁOŚĆ GOSPODARCZA

CIĄGŁOŚĆ GOSPODARCZA

| (300) | Jeżeli miała miejsce późniejsza sprzedaż lub przeniesienie beneficjenta niezgodnej z prawem i z rynkiem wewnętrznym pomocy państwa, obowiązek zwrotu kwoty pomocy można rozszerzyć na inne przedsiębiorstwa, na które przeniesiono udziały lub działalność beneficjenta (przedsiębiorstwo-następca) (66). Za beneficjenta pomocy państwa należy uznać każde przedsiębiorstwo kontynuujące działalność pierwotnego przedsiębiorstwa, pod warunkiem że zaistniały aspekty przeniesienia wskazujące, że działalność rzeczywiście była kontynuowana. Ponadto w przypadkach połączeń lub innych form reorganizacji działalności obowiązek zwrotu pomocy może zostać przeniesiony na istniejący podmiot (67). Jeżeli z kolei można wykazać, że korzyść wynikająca z pomocy niezgodnej z prawem pozostaje u pierwotnego beneficjenta (niezależnie od przeniesienia niektórych jego aktywów), obowiązek zwrotu kwoty pomocy będzie w dalszym ciągu dotyczył pierwotnego beneficjenta tej pomocy. |
| --- | --- |

(300)

Jeżeli miała miejsce późniejsza sprzedaż lub przeniesienie beneficjenta niezgodnej z prawem i z rynkiem wewnętrznym pomocy państwa, obowiązek zwrotu kwoty pomocy można rozszerzyć na inne przedsiębiorstwa, na które przeniesiono udziały lub działalność beneficjenta (przedsiębiorstwo-następca) (66). Za beneficjenta pomocy państwa należy uznać każde przedsiębiorstwo kontynuujące działalność pierwotnego przedsiębiorstwa, pod warunkiem że zaistniały aspekty przeniesienia wskazujące, że działalność rzeczywiście była kontynuowana. Ponadto w przypadkach połączeń lub innych form reorganizacji działalności obowiązek zwrotu pomocy może zostać przeniesiony na istniejący podmiot (67). Jeżeli z kolei można wykazać, że korzyść wynikająca z pomocy niezgodnej z prawem pozostaje u pierwotnego beneficjenta (niezależnie od przeniesienia niektórych jego aktywów), obowiązek zwrotu kwoty pomocy będzie w dalszym ciągu dotyczył pierwotnego beneficjenta tej pomocy.

66

67

| (301) | Zgodnie z orzeczeniem Trybunału z dnia 8 maja 2003 r. w sprawie Włochy i SIM 2/Komisja (68), na którym Komisja oparła swoje decyzje w sprawie przedsiębiorstw Olympic Airlines, Alitalia i SERNAM (69), ocenę ciągłości gospodarczej między beneficjentem pomocy a przedsiębiorstwem, któremu przekazano aktywa tego beneficjenta, przeprowadza się za pośrednictwem zbioru wskaźników. Uwzględnić można następujące czynniki, przy czym nie jest koniecznie wystąpienie wszystkich tych czynników łącznie, aby istniała ciągłość gospodarcza między dwoma przedsiębiorstwami (70):






  — | adekwatność ceny sprzedaży do ceny rynkowej, |
| --- | --- | --- |

(301)

Zgodnie z orzeczeniem Trybunału z dnia 8 maja 2003 r. w sprawie Włochy i SIM 2/Komisja (68), na którym Komisja oparła swoje decyzje w sprawie przedsiębiorstw Olympic Airlines, Alitalia i SERNAM (69), ocenę ciągłości gospodarczej między beneficjentem pomocy a przedsiębiorstwem, któremu przekazano aktywa tego beneficjenta, przeprowadza się za pośrednictwem zbioru wskaźników. Uwzględnić można następujące czynniki, przy czym nie jest koniecznie wystąpienie wszystkich tych czynników łącznie, aby istniała ciągłość gospodarcza między dwoma przedsiębiorstwami (70):

68

69

70

—

adekwatność ceny sprzedaży do ceny rynkowej,

| — | zakres przeniesienia (aktywa i zobowiązania, siła robocza, istnienie funkcjonalnych pakietów aktywów), |
| --- | --- |

—

zakres przeniesienia (aktywa i zobowiązania, siła robocza, istnienie funkcjonalnych pakietów aktywów),

| — | tożsamość nabywcy lub nabywców, |
| --- | --- |

—

tożsamość nabywcy lub nabywców,

| — | moment przeniesienia (po rozpoczęciu wstępnej oceny, po wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego lub po wydaniu decyzji końcowej), |
| --- | --- |

—

moment przeniesienia (po rozpoczęciu wstępnej oceny, po wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego lub po wydaniu decyzji końcowej),

| — | ekonomiczna logika i cel operacji przeniesienia. |
| --- | --- |

—

ekonomiczna logika i cel operacji przeniesienia.

| (302) | Spółka Adriatica należała w pełni do przedsiębiorstwa Tirrenia. Ponadto ostatecznymi właścicielami przedsiębiorstwa Tirrenia były te same podmioty, które były właścicielami spółki Adriatica (tj. spółka publiczna Fintecna – Finanziaria per i Settori Industriale e dei Servizi SpA” która na dzień 30 stycznia 2004 r. była jedynym udziałowcem przedsiębiorstwa Tirrenia). Są to wyraźne oznaki ciągłości gospodarczej między tymi dwoma przedsiębiorstwami w stosunku do innego scenariusza, w którym właścicielami były niepowiązane podmioty. |
| --- | --- |

(302)

Spółka Adriatica należała w pełni do przedsiębiorstwa Tirrenia. Ponadto ostatecznymi właścicielami przedsiębiorstwa Tirrenia były te same podmioty, które były właścicielami spółki Adriatica (tj. spółka publiczna Fintecna – Finanziaria per i Settori Industriale e dei Servizi SpA” która na dzień 30 stycznia 2004 r. była jedynym udziałowcem przedsiębiorstwa Tirrenia). Są to wyraźne oznaki ciągłości gospodarczej między tymi dwoma przedsiębiorstwami w stosunku do innego scenariusza, w którym właścicielami były niepowiązane podmioty.

Fintecna – Finanziaria per i Settori Industriale e dei Servizi SpA”

| (303) | Sprzedaż spółki Adriatica przedsiębiorstwu Tirrenia była zasadniczo jedynie przeniesieniem między spółką zależną a jej właścicielem – nie zorganizowano żadnego przetargu ani nie zapłacono żadnej ceny. |
| --- | --- |

(303)

Sprzedaż spółki Adriatica przedsiębiorstwu Tirrenia była zasadniczo jedynie przeniesieniem między spółką zależną a jej właścicielem – nie zorganizowano żadnego przetargu ani nie zapłacono żadnej ceny.

| (304) | Jeżeli chodzi o zakres transakcji, spółkę Adriatica sprzedano jako kontynuację działalności, a przedsiębiorstwo Tirrenia przejęło wszystkie jej zobowiązania zgonie z umową wstępną zawartą między spółką Adriatica a państwem włoskim. Komisja nie dysponuje przesłankami wskazującymi na to, by po bezpośrednim przejęciu działalności spółki Adriatica przedsiębiorstwo Tirrenia wprowadziło jakiekolwiek zmiany w jej polityce handlowej, personalnej lub dotyczącej produkcji. Im większa część pierwotnej działalności jest przenoszona do nowego podmiotu, tym większe jest prawdopodobieństwo, że działalność gospodarcza związana z tymi aktywami jest tylko kontynuacją poprzedniej działalności, która nadal odnosi korzyści z pomocy państwa niezgodnej z rynkiem wewnętrznym. W tym przypadku przedsiębiorstwo Tirrenia przejęło cały zestaw aktywów, zobowiązań i stosunków umownych spółki Adriatica. |
| --- | --- |

(304)

Jeżeli chodzi o zakres transakcji, spółkę Adriatica sprzedano jako kontynuację działalności, a przedsiębiorstwo Tirrenia przejęło wszystkie jej zobowiązania zgonie z umową wstępną zawartą między spółką Adriatica a państwem włoskim. Komisja nie dysponuje przesłankami wskazującymi na to, by po bezpośrednim przejęciu działalności spółki Adriatica przedsiębiorstwo Tirrenia wprowadziło jakiekolwiek zmiany w jej polityce handlowej, personalnej lub dotyczącej produkcji. Im większa część pierwotnej działalności jest przenoszona do nowego podmiotu, tym większe jest prawdopodobieństwo, że działalność gospodarcza związana z tymi aktywami jest tylko kontynuacją poprzedniej działalności, która nadal odnosi korzyści z pomocy państwa niezgodnej z rynkiem wewnętrznym. W tym przypadku przedsiębiorstwo Tirrenia przejęło cały zestaw aktywów, zobowiązań i stosunków umownych spółki Adriatica.

| (305) | Jeżeli chodzi o cel transakcji, Komisja zwraca uwagę, że mimo iż nie ma bezpośrednich dowodów świadczących o tym, że transakcja miała na celu obejście decyzji o odzyskaniu pomocy, a tym samym uniknięcie jej skutków, przedsiębiorstwo Tirrenia zdecydowało się na przejęcie spółki Adriatica dwa dni po przyjęciu przez Komisję decyzji z 2005 r. Można na tej podstawie wysnuć wniosek, że oba przedsiębiorstwa były świadome trwającego postępowania prowadzonego przez Komisję i mogły uwzględnić ten fakt, podejmując decyzję o połączeniu ich działalności w ramach Tirrenia. Ponadto ekonomiczna logika transakcji wyraźnie polegała na kontynuowaniu tej samej działalności spółki Adriatica pod nazwą Tirrenia. |
| --- | --- |

(305)

Jeżeli chodzi o cel transakcji, Komisja zwraca uwagę, że mimo iż nie ma bezpośrednich dowodów świadczących o tym, że transakcja miała na celu obejście decyzji o odzyskaniu pomocy, a tym samym uniknięcie jej skutków, przedsiębiorstwo Tirrenia zdecydowało się na przejęcie spółki Adriatica dwa dni po przyjęciu przez Komisję decyzji z 2005 r. Można na tej podstawie wysnuć wniosek, że oba przedsiębiorstwa były świadome trwającego postępowania prowadzonego przez Komisję i mogły uwzględnić ten fakt, podejmując decyzję o połączeniu ich działalności w ramach Tirrenia. Ponadto ekonomiczna logika transakcji wyraźnie polegała na kontynuowaniu tej samej działalności spółki Adriatica pod nazwą Tirrenia.

| (306) | W związku z tym Komisja stwierdza, że istnieje ciągłość gospodarcza między przedsiębiorstwem Tirrenia a spółką Adriatica oraz że odzyskanie pomocy dotyczące spółki Adriatica na podstawie niniejszej decyzji należy rozszerzyć na przedsiębiorstwo Tirrenia. Dzięki swojej stałej obecności operacyjnej na rynku przedsiębiorstwo Tirrenia w dalszym ciągu korzystało z pomocy państwa, którą spółka Adriatica otrzymała na swoją działalność gospodarczą i która nadal zakłócała rynek. |
| --- | --- |

(306)

W związku z tym Komisja stwierdza, że istnieje ciągłość gospodarcza między przedsiębiorstwem Tirrenia a spółką Adriatica oraz że odzyskanie pomocy dotyczące spółki Adriatica na podstawie niniejszej decyzji należy rozszerzyć na przedsiębiorstwo Tirrenia. Dzięki swojej stałej obecności operacyjnej na rynku przedsiębiorstwo Tirrenia w dalszym ciągu korzystało z pomocy państwa, którą spółka Adriatica otrzymała na swoją działalność gospodarczą i która nadal zakłócała rynek.

| (307) | W związku z tym podczas wykonywania ponownego obliczenia, o którym mowa w motywie 298, Włochy mogą w pełni uwzględnić zwrot kwoty 5 443 790 EUR przez przedsiębiorstwo Tirrenia, który miał miejsce dnia 26 marca 2007 r., w zakresie, w jakim środki te nie zostały później zwrócone przedsiębiorstwu Tirrenia, |
| --- | --- |

(307)

W związku z tym podczas wykonywania ponownego obliczenia, o którym mowa w motywie 298, Włochy mogą w pełni uwzględnić zwrot kwoty 5 443 790 EUR przez przedsiębiorstwo Tirrenia, który miał miejsce dnia 26 marca 2007 r., w zakresie, w jakim środki te nie zostały później zwrócone przedsiębiorstwu Tirrenia,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

1.   Pomoc przyznana przedsiębiorstwom Adriatica, Caremar, Siremar, Saremar i Toremar w okresie od dnia 1 stycznia 1992 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. jako rekompensata za obsługę połączeń krajowych stanowi istniejącą pomoc.

2.   Bez uszczerbku dla ust. 3 pomoc przyznana przez Włochy przedsiębiorstwom Adriatica i Saremar w okresie od dnia 1 stycznia 1992 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. jako rekompensata za obsługę połączeń międzynarodowych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE.

3.   Pomoc dla spółki Adriatica za okres styczeń 1992 r. – lipiec 1994 r. w odniesieniu do połączenia Brindisi–Korfu–Igoumenitsa–Patras, wdrożona niezgodnie z prawem z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym.

4.   Zasady opodatkowania dotyczące olejów mineralnych wykorzystywanych jako paliwo w żegludze uznaje się za istniejącą pomoc, biorąc pod uwagę, że ani Komisja, ani Włochy, działając na żądanie Komisji, nie podjęły żadnych działań w odniesieniu do tego środka przed upływem okresu przedawnienia na odzyskanie pomocy, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (UE) 2015/1589.

Artykuł 2

1.   Włochy odzyskują od beneficjenta pomoc, o której mowa w art. 1 ust. 3.

2.   Do kwot podlegających zwrotowi dolicza się odsetki za cały okres począwszy od dnia, w którym pomoc została przekazana do dyspozycji beneficjenta, do dnia jej faktycznego odzyskania.

3.   Odsetki nalicza się narastająco zgodnie z przepisami rozdziału V rozporządzenia (WE) nr 794/2004 oraz rozporządzenia (WE) nr 271/2008 (71) zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 794/2004.

4.   Na podstawie posiadanych informacji Komisja uznaje, że Włochy odzyskały już od beneficjenta kwotę główną pomocy oraz część należnych odsetek od zwracanej pomocy.

Artykuł 3

1.   Odzyskanie pomocy, o której mowa w art. 2, odbywa się w sposób bezzwłoczny i skuteczny.

2.   Włochy zapewniają wykonanie niniejszej decyzji w terminie czterech miesięcy od daty jej notyfikacji.

Artykuł 4

1.   W terminie dwóch miesięcy od daty notyfikacji niniejszej decyzji Włochy przekazują następujące informacje:

| a) | łączną kwotę (kwota główna i odsetki od zwracanej pomocy) do odzyskania od beneficjenta; |
| --- | --- |

a)

łączną kwotę (kwota główna i odsetki od zwracanej pomocy) do odzyskania od beneficjenta;

| b) | szczegółowy opis środków już podjętych oraz środków planowanych w celu wykonania niniejszej decyzji; |
| --- | --- |

b)

szczegółowy opis środków już podjętych oraz środków planowanych w celu wykonania niniejszej decyzji;

| c) | dokumenty potwierdzające, że beneficjentom nakazano zwrot pomocy. |
| --- | --- |

c)

dokumenty potwierdzające, że beneficjentom nakazano zwrot pomocy.

2.   Do momentu całkowitego odzyskania pomocy, o której mowa w art. 1 ust. 3, Włochy na bieżąco informują Komisję o kolejnych środkach podejmowanych na szczeblu krajowym w celu wykonania niniejszej decyzji. Na wniosek Komisji Włochy bezzwłocznie przedstawiają informacje o środkach już podjętych oraz środkach planowanych w celu wykonania niniejszej decyzji. Włochy dostarczają również szczegółowe informacje o kwotach pomocy oraz odsetek od zwracanej pomocy już odzyskanych od beneficjentów.

Artykuł 5

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Włoskiej.

Komisja może opublikować kwoty pomocy i odsetek od zwracanej pomocy odzyskane w zastosowaniu niniejszej decyzji, nie naruszając przepisów art. 30 rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589.

Sporządzono w Brukseli dnia 2 marca 2020 r.

W imieniu Komisji

Margrethe VESTAGER

Wiceprzewodnicząca wykonawcza

---

(1)  
  Dz.U. C 306 z 23.10.1999, s. 2.

1

(2)  Zob. przypis 1.

2

(3)  Wyrok z dnia 10 maja 2005 r., Republika Włoska/Komisja Wspólnot Europejskich, C-400/99, ECLI:EU:C:2005:275, pkt 34.

3

(4)  Wyrok z dnia 20 czerwca 2007 r., Tirrenia di Navigazione SpA i inni/Komisja Wspólnot Europejskich, T-246/99, ECLI:EU:T:2007:186.

4

(5)  Decyzja Komisji 2001/851/WE z dnia 21 czerwca 2001 r. w sprawie pomocy państwa przyznanej przez Włochy spółce morskiej Tirrenia di Navigazione (Dz.U. L 318 z 4.12.2001, s. 9).

5

(6)  Decyzja Komisji 2005/163/WE z dnia 16 marca 2004 r. w sprawie pomocy państwa wypłaconej przez Włochy przedsiębiorstwom żeglugowym Adriatica, Caremar, Siremar, Saremar i Toremar (Grupa Tirrenia) (Dz.U. L 53 z 26.2.2005, s. 29).

6

(7)  Wyrok z dnia 4 marca 2009 r., Tirrenia di Navigazione SpA i inni/Komisja Wspólnot Europejskich, T-265/04, ECLI:EU:T:2009:48.

7

(8)  Pkt 97–134 wyroku z 2009 r.

8

(9)  Rozporządzanie Rady (EWG) nr 3577/92 z dnia 7 grudnia 1992 r. dotyczące stosowania zasady swobody świadczenia usług w transporcie morskim w obrębie państw członkowskich (kabotaż morski) (Dz.U. L 364 z 12.12.1992, s. 7).

9

(10)  Pkt 140–148 wyroku z 2009 r.

10

(11)  Mianowicie (i) obowiązku prowadzenia od 2004 r. oddzielnych ksiąg rachunkowych dla każdego z połączeń objętych usługami publicznymi obsługiwanych przez Adriatica/Tirrenia, Siremar, Saremar Toremar i Caremar; (ii) zawieszenia pomocy na rzecz przedsiębiorstwa Caremar z tytułu świadczenia usług w segmencie szybkich przewozów osób na trasie Neapol–Capri; (iii) ograniczenia pomocy na rzecz przedsiębiorstwa Caremar z tytułu świadczenia usług w segmencie szybkich przewozów osób na trasie Neapol–Procida–Ischia do pokrycia straty z działalności operacyjnej netto poniesionej w związku z tym połączeniem; (iv) ograniczenia skali regularnych usług w segmencie szybkich przewozów osób na trasie Neapol–Procida–Ischia.

11

(12)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz.U. L 83 z 27.3.1999, s. 1).

12

(13)  Decyzja Komisji 2005/842/WE z dnia 28 listopada 2005 r. w sprawie stosowania art. 86 ust. 2 Traktatu WE [obecnie art. 106 ust. 2 TFUE] do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych, przyznawanej przedsiębiorstwom zobowiązanym do zarządzania usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym (Dz.U. L 312 z 29.11.2005, s. 67).

13

(14)  
  Dz.U. C 244 z 1.10.2004, s. 2.

14

(15)  
  Dz.U. C 28 z 1.2.2012, s. 18.

15

(16)  
  Dz.U. C 84 z 22.3.2013, s. 58.

16

(17)  Na ogólną liczbę 596 943 pasażerów przewiezionych przez przedsiębiorstwo Adriatica w 2000 r., 397 146 osoby podróżowały na trasach w rejonie środkowego i południowego Adriatyku – w tym 334 639 między Włochami a Albanią – oraz 161 024 osoby na połączeniach z archipelagiem wysp Tremiti.

17

(18)  Na 779 223 mb towarów przewiezionych przez przedsiębiorstwo Adriatica w 2000 r., 306 124 przypadało na połączenia w rejonie środkowego i południowego Adriatyku – w tym 235 542 między Włochami a Albanią – oraz 473 099 na połączenia z Sycylią.

18

(19)  Na wniosek włoskiego Ministerstwa Transportu w październiku 1999 r. przedsiębiorstwo Adriatica zawiesiło działalność na trasie tego połączenia. W latach 2000–2004 przedsiębiorstwo Adriatica nie świadczyło usług na tej trasie własnymi statkami i ograniczyło swoją działalność do zapewnienia – na podstawie umów ze stronami trzecimi – przewozu osób objętego Konwencją międzynarodową z dnia 7 lutego 1970 r. o przewozie osób i bagażu kolejami (CIV), której Adriatica była stroną.

19

(20)  W przypadku czterech połączeń rozkładowych obsługiwanych przez przedsiębiorstwo, rejsy odbywały się średnio co godzinę, w godzinach 6–22.

20

(21)  Zgodnie z dekretem z mocą ustawy nr 1379 z dnia 20 grudnia 1956 r., dekretu z mocą ustawy nr 444 z dnia 25 czerwca 1957 r., ustawy nr 351 z dnia 26 maja 1959 r., ustawy nr 32 z dnia 2 lutego 1961 r. i ustawy nr 40 z dnia 2 lutego 1962 r.

21

(22)  Ustawą nr 373 z dnia 23 czerwca 1977 r. w sprawie restrukturyzacji usług transportu morskiego o zasięgu krajowym.

22

(23)  W szczególności połączenia między Triestem i innymi portami we włoskim regionie Friuli-Wenecja Julijska oraz między zachodnim i wschodnim wybrzeżem środkowego i dolnego Morza Adriatyckiego, jak również między Morzem Jońskim a wschodnią częścią Morza Śródziemnego.

23

(24)  Władze włoskie przedstawiły koszty z 2001 r. w tys. EUR. Do celów tych tabel przeliczono je na ITL, stosując kurs wymiany dla EUR przyjęty przez Radę Unii Europejskiej ze skutkiem od dnia 1 stycznia 1999 r., tj. 1 EUR = 1 936,27 ITL.

24

(25)  Dane pochodzą z opracowania przygotowanego przez Price Waterhouse Coopers Valutazione dei criteri di predisposizione dei conti economici gestionali per linea e stagionalitá relativi agli esercizi 1992-1999 („Ocena kryteriów sporządzania rachunku wyników na potrzeby wewnątrzzakładowe w podziale na połączenia, z uwzględnieniem czynnika sezonowości, dotyczących okresów obrachunkowych 1992–1999”), uzupełnionego przez władze włoskie danymi dotyczącymi lat 2000 i 2001. W opracowaniu tym odtworzono zapisy księgowe na poziomie analitycznym prowadzone przez spółki należące do Grupy Tirrenia i oceniono koszty i przychody operacyjne w odniesieniu do każdego połączenia.

25

Valutazione dei criteri di predisposizione dei conti economici gestionali per linea e stagionalitá relativi agli esercizi 1992-1999

(26)  W 1992 r. przedsiębiorstwo Saremar wykonało ogółem 18 000 rejsów na czterech obsługiwanych przez nie trasach. W 2000 r. liczba rejsów wynosiła około 20 000.

26

(27)  W 2000 r. przedsiębiorstwo Toremar zrealizowało łącznie 9 097 rejsów w ramach swojej sieci połączeń, natomiast w 1992 r. – 8 300.

27

(28)  W 2000 r. przedsiębiorstwo Caremar zrealizowało 12 872 rejsów na obsługiwanych połączeniach (w 1992 r. – 15 650).

28

(29)  Od czasu przejęcia przez przedsiębiorstwo Tirrenia bieżącej działalności przedsiębiorstwa Adriatica na podstawie decyzji z dnia 18 marca 2004 r., niektóre dane na temat przedsiębiorstwa Adriatica od 2004 r. są niedostępne.

29

(30)  Kurs wymiany: 1 EUR = 1 936,27 ITL.

30

(31)  Władze włoskie twierdziły, że poinformowały Komisję o dotacjach na rzecz przedsiębiorstw należących do Grupy Tirrenia na długo przed wszczęciem formalnego postępowania wyjaśniającego. Ponadto w 1992 r. Komisja zmieniła klasyfikację sprawy w celach administracyjnych i opatrzyła ją numerem E 5/1992. Do 1995 r. całą korespondencja między Komisją a Włochami umieszczano w dokumentacji opatrzonej numerem E. W 1995 r. Komisja powoływała się ponownie na numer NN.

31

(32)  Wyrok z dnia 24 lipca 2003 r., Altmark Trans GmbH i Regierungspräsidium Magdeburg, C-280/00, ECLI:EU:C:2003:415.

32

(33)  Rozporządzenie Rady (EWG) nr 4055/86 z dnia 22 grudnia 1986 r. stosujące zasadę swobody świadczenia usług do transportu morskiego między państwami członkowskimi i między państwami członkowskimi a państwami trzecimi (Dz.U. L 378 z 31.12.1986, s. 1).

33

(34)  Tj. klauzulę, która z uwagi na stabilność prawa wyłącza ze stosowania nowych przepisów pewne trwające związki prawne przez dany okres.

34

(35)  Pkt 147–148 wyroku z 2009 r.

35

(36)  Wyrok z dnia 10 maja 2005 r., Republika Włoska/Komisja Wspólnot Europejskich, C-400/99, ECLI:EU:C:2005:275.

36

(37)  Zob. motyw 33 decyzji z 2001 r.

37

(38)  Tamże.

38

(39)  Zgodnie z art. 12 ustawy nr 856/1986 stawki w odniesieniu do przewozu osób i transportu towarowego były ustalane corocznie przez państwo. Zainteresowane przedsiębiorstwa mogły proponować państwu zmiany stawek opłat, które uznawały za konieczne. Wnioski te były przedmiotem konsultacji międzyministerialnych.

39

(40)  Jeżeli chodzi o przedsiębiorstwo Adriatica, w odniesieniu do okresu 2004–2008 (kiedy przedsiębiorstwo zostało przejęte przez przedsiębiorstwo Tirrenia) władze włoskie przedstawiły łączne koszty i przychody operacyjne odnotowane przez przedsiębiorstwo Tirrenia (na połączeniach obsługiwanych wcześniej przez Adriatica).

40

(41)  Bezwzględne kwoty zwrotu z zainwestowanego kapitału w 2001 r. i w 2008 r. kształtowały się następująco: Saremar – 555 500 EUR w 2001 r. i 855 000 EUR w 2008 r.; Toremar – 1 566 700 EUR w 2001 r. i 1 699 000 EUR w 2008 r.; Siremar – 2 194 000 EUR w 2001 r. i 2 060 000 EUR w 2008 r.; Caremar – 1 739 700 EUR w 2001 r. i 1 874 000 EUR w 2008 r. W przypadku przedsiębiorstwa Adriatica dostępne dane dotyczą jedynie okresu do 2004 r., przed przejęciem przedsiębiorstwa przez przedsiębiorstwo Tirrenia.

41

(42)  Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. L 248 z 24.9.2015, s. 9), które zastępuje od dnia 14 października 2015 r. rozporządzenie proceduralne.

42

(43)  Rozporządzenie Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz.U. L 140 z 30.4.2004, s. 1), zmienione rozporządzeniem (UE) 2015/2282.

43

(44)  Zob. wyrok z dnia 9 sierpnia 1994 r., Namur-Les assurances du crédit SA przeciwko Office National du Ducroire i państwo belgijskie, C-44/93, ECLI:EU:C:1994:311, pkt 13 i 16, oraz wyrok z dnia 30 kwietnia 2002 r., Gibraltar przeciwko Komisji, sprawy połączone T-195/01 i T-207/01, ECLI:EU:T:2002:111, pkt 111.

44

(45)  Wyrok z dnia 9 sierpnia 1994 r., Namur-Les assurances du crédit SA przeciwko Office National du Ducroire i Państwo belgijskie, C-44/93, ECLI:EU:C:1994:311, pkt 28 i wyrok z dnia 16 grudnia 2010 r., Niderlandy przeciwko Komisji, sprawy połączone T-231/06 i T-237/06, ECLI:EU:T:2010:525, pkt 180. Zob. również wyrok Trybunału EFTA z dnia 22 sierpnia 2011 r., Konkurrenten.no przeciwko Urzędowi Nadzoru EFTA, E-14/10, pkt 57.

45

(46)  Zob. również wyrok z dnia 25 marca 2009 r., Alcoa Trasformazioni przeciwko Komisji, T-332/06, ECLI:EU:T:2009:79, pkt 132; wyrok z dnia 11 czerwca 2009 r. Włochy przeciwko Komisji, T-222/04, ECLI:EU:T:2009:194, pkt 99–101; wyrok z dnia 20 września 2011 r., Regione autonoma della Sardegna i in. przeciwko Komisji, sprawy połączone T-394/08, T-408/08, T-453/08 i T-454/08, ECLI:EU:T:2011:493, pkt 176–179; wyrok z dnia 22 marca 2012 r., Włochy przeciwko Komisji Europejskiej, C-200/11 P, ECLI:EU:C:2012:165, pkt 30–31.

46

(47)  Pkt 123 i 124 wyroku z 2009 r.

47

(48)  Dekret nr 2081/1936 uchylono w 1974 r., a dekret nr 2082/1936 uchylono w 2008 r.

48

(49)  Wyrok z dnia 4 września 2009 r., Włochy/Komisja, T-211/05, ECLI:EU:T:2009:304, pkt 76–78 oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 lipca 2011 r., w sprawie Alcoa Trasformazioni, C-194/09 P, ECLI:EU:C:2011:497, pkt 127.

49

(50)  Decyzja Komisji 2012/21/UE z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie stosowania art. 106 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych, przyznawanej przedsiębiorstwom zobowiązanym do wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (Dz.U. L 7 z 11.1.2012, s. 3).

50

(51)  Zob. pkt 46 komunikatu Komisji w sprawie stosowania reguł Unii Europejskiej w dziedzinie pomocy państwa w odniesieniu do rekompensaty z tytułu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (Dz.U. C 8 z 11.1.2012, s. 4).

51

(52)  W art. 4 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego przewidziano możliwość udzielania przez państwa członkowskie zamówień publicznych na usługi przedsiębiorstwom żeglugowym uczestniczącym w świadczeniu regularnych usług przewozowych na wyspy, z wysp i między wyspami lub nakładania na nie obowiązków świadczenia usługi publicznej jako warunku prowadzenia usług kabotażowych. W art. 4 ust. 2 tego rozporządzenia stwierdzono również, że przy nakładaniu obowiązku świadczenia usług publicznych państwa członkowskie muszą przestrzegać wymagań dotyczących obsługiwanych portów, regularności rejsów, ich ciągłości, częstotliwości, zdolności do świadczenia tych usług, stawek opłat i załogi statku, a w stosownych przypadkach do wszelka rekompensata za obowiązki świadczenia usługi publicznej musi być osiągalna dla wszystkich armatorów unijnych.

52

(53)  Komunikat Komisji C(2004) 43 – wspólnotowe wytyczne w sprawie pomocy państwa dla transportu morskiego (Dz.U. C 13 z 17.1.2004, s. 3).

53

(54)  W art. 5 protokołu przedsiębiorstwu Adriatica oraz podmiotowi albańskiemu Transship powierzono zadanie zorganizowania świadczenia usług na tym połączeniu.

54

(55)  Dyrektywa Komisji 2006/111/WE z dnia 16 listopada 2006 r. w sprawie przejrzystości stosunków finansowych między państwami członkowskimi a przedsiębiorstwami publicznymi, a także w sprawie przejrzystości finansowej wewnątrz określonych przedsiębiorstw (Dz.U. L 318 z 17.11.2006, s. 17).

55

(56)  Np. niedawny zakup dwóch jednostek szybkich sfinansował w 1999 r. Banco di Napoli, który udzielił pożyczki w wysokości 160 mld ITL na okres 10 lat z oprocentowaniem zmiennym równym Euribor 6M plus marża banku podnoszonym o 0,40 %. Z informacji przekazanych przez władze włoskie wynika, że ta sama instytucja kredytowa w tym samym okresie udzieliła innych pożyczek innym dużym przedsiębiorstwom na praktycznie identycznych warunkach.

56

(57)  Zob. wyrok z dnia 21 maja 1980 r., Komisja/Włochy, C-73/79, ECLI:EU:C:1980:129, pkt 11; wyrok z dnia 15 czerwca 1993 r., Matra SA/Komisja, C-225/91, ECLI:EU:C:1993:239, pkt 41; oraz wyrok z dnia 19 września 2000 r., Niemcy/Komisja, C-156/98, ECLI:EU:C:2000:467, pkt 78.

57

(58)  Wyrok z dnia 15 czerwca 1993 r., Matra SA/Komisja, C-225/91, ECLI:EU:C:1993:239, pkt 42 i 43.

58

(59)  Decyzja Komisji 1999/271/WE z dnia 9 grudnia 1998 r. w sprawie postępowania przewidzianego w art. 85 Traktatu WE (IV/34466 – Promy greckie) (Dz.U. L 109 z 27.4.1999, s. 24) potwierdzona w tym zakresie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie T-61/99, Adriatica di Navigazione/Komisja, ECLI:EU:T:2003:335.

59

(60)  Postanowienie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 lutego 2006 r., Adriatica di Navigazione/Komisja, C-111/04 P, ECLI:EU:C:2006:105.

60

,

,

(61)  Ponieważ decyzja z 2005 r. (z dnia 16 marca 2004 r.) była przedmiotem postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości w okresie od dnia 24 czerwca 2004 r. do 4 marca 2009 r., dziesięcioletni termin przedawnienia, który rozpoczął bieg po ostatnim działaniu podjętym przez Komisję w sprawie przedmiotowego środka i który zawieszono na czas postępowania sądowego, upłynął pod koniec listopada 2018 r. (dnia 26 listopada 2018 r.).

61

(62)  Wyrok z dnia 12 lipca 1973 r., Komisja/Niemcy, C-70/72, ECLI:EU:C:1973:87, pkt 13.

62

(63)  Wyrok z dnia 21 marca 1990 r., Belgia/Komisja, C-142/87, ECLI:EU:C:1990:125, pkt 66.

63

(64)  Wyrok z dnia 17 czerwca 1999 r., Belgia/Komisja, C-75/97, ECLI:EU:C:1999:311, pkt 64 i 65.

64

(65)  Kwotę tę obliczyła grupa robocza utworzona na podstawie dekretu interministerialnego wydanego dnia 3 grudnia 2004 r.

65

(66)  Wyrok z dnia 21 marca 1991 r., Włochy/Komisja, C-303/88, ECLI:EU:C:1991:136, pkt 57. W wyniku spłaty pomocy beneficjent traci przewagę, którą uzyskał na rynku, dzięki czemu dochodzi do przywrócenia sytuacji sprzed przyznania pomocy.

66

(67)  Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 marca 2018 r., SNCF Mobilités/Komisja, C-127/16 P, ECLI:EU:C:2018:165, pkt 113.

67

(68)  Wyrok Trybunału z dnia 8 maja 2003 r., Republika Włoska i SIM 2 Multimedia SpA/Komisja, sprawy połączone C-328/99 oraz C-399/00, ECLI:EU:C:2003:252.

68

(69)  Decyzja Komisji z dnia 17 września 2008 r. w sprawie pomocy państwa N 321/2008, N 322/2008 i N 323/2008 – Grecja – Vente de certains actifs d’Olympic Airlines/Olympic Airways Services; decyzja Komisji z dnia 12 listopada 2008 r., pomoc państwa N 510/2008 – Włochy – sprzedaż aktywów Alitalia; decyzja Komisji z dnia 4 kwietnia 2012 r. SA.34547 – Francja – Reprise des actifs du groupe SERNAM dans le cadre de son redressement judiciaire.

69

(70)  Ten zbiór wskaźników został potwierdzony przez Sąd w wyroku z dnia 28 marca 2012 r. w sprawie Ryanair/Komisja, sprawa T-123/09, ECLI:EU:T:2012:164, w którym potwierdzono decyzję w sprawie Alitalia.

70

,

,

(71)  Rozporządzenie Komisji (WE) nr 271/2008 z dnia 30 stycznia 2008 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 794/2004 w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz.U. L 82 z 25.3.2008, s. 1).

71

---

| 12.10.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 332/45 |
| --- | --- | --- | --- |

12.10.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 332/45

---

DECYZJA KOMISJI (UE) 2020/1412

z dnia 2 marca 2020 r.

w sprawie środków SA.32014, SA.32015, SA.32016 (11/C) (ex 11/NN) wdrożonych przez Włochy na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia di Navigazione i jego nabywcy, przedsiębiorstwa Compagnia Italiana di Navigazione

(notyfikowana jako dokument nr C(2020) 1110)

(Jedynie tekst w języku włoskim jest autentyczny)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 108 ust. 2 akapit pierwszy,

uwzględniając Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 62 ust. 1 lit. a),

po wezwaniu zainteresowanych stron do przedstawienia uwag zgodnie z przywołanymi powyżej artykułami (1) i uwzględniając otrzymane odpowiedzi,

a także mając na uwadze, co następuje:

1.   PROCEDURA

PROCEDURA

| (1) | W dniu 5 października 2011 r. Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające w odniesieniu do szeregu środków przyjętych przez Włochy na rzecz przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia (2) („decyzja z 2011 r.”). Postępowanie dotyczyło m.in. rekompensat przyznanych przedsiębiorstwu Tirrenia di Navigazione („Tirrenia”) z tytułu obsługi szeregu tras morskich od dnia 1 stycznia 2009 r. oraz procesu prywatyzacji (zob. sekcja 2.3.3), w wyniku którego Compagnia Italiana di Navigazione („CIN”) nabyło oddział przedsiębiorstwa Tirrenia (zob. również motyw 27). |
| --- | --- |

(1)

W dniu 5 października 2011 r. Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające w odniesieniu do szeregu środków przyjętych przez Włochy na rzecz przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia (2) („decyzja z 2011 r.”). Postępowanie dotyczyło m.in. rekompensat przyznanych przedsiębiorstwu Tirrenia di Navigazione („Tirrenia”) z tytułu obsługi szeregu tras morskich od dnia 1 stycznia 2009 r. oraz procesu prywatyzacji (zob. sekcja 2.3.3), w wyniku którego Compagnia Italiana di Navigazione („CIN”) nabyło oddział przedsiębiorstwa Tirrenia (zob. również motyw 27).

2

| (2) | Decyzję z 2011 r. opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (3). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag na temat środków będących przedmiotem postępowania. |
| --- | --- |

(2)

Decyzję z 2011 r. opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (3). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag na temat środków będących przedmiotem postępowania.

Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

3

| (3) | Jeżeli chodzi o środki, których dotyczy wspomniana decyzja, Komisja otrzymała uwagi od przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, Pan Med Lines („Pan Med”), CIN oraz Grandi Navi Veloci (zwanego również GNV) (zob. sekcja 5). Przekazała je Włochom, które miały możliwość udzielenia na nie odpowiedzi. Włochy nie przedstawiły żadnych uwag. |
| --- | --- |

(3)

Jeżeli chodzi o środki, których dotyczy wspomniana decyzja, Komisja otrzymała uwagi od przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, Pan Med Lines („Pan Med”), CIN oraz Grandi Navi Veloci (zwanego również GNV) (zob. sekcja 5). Przekazała je Włochom, które miały możliwość udzielenia na nie odpowiedzi. Włochy nie przedstawiły żadnych uwag.

| (4) | W dniu 10 stycznia 2012 r. władze włoskie formalnie zgłosiły, powołując się na względy związane z pewnością prawa, projekty umów dotyczących zamówień publicznych na usługi („umowy”), które miały zostać zawarte z odpowiednimi przyszłymi nabywcami oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar i na podstawie których przyznano by tym nabywcom rekompensatę. W dniach 24 stycznia 2012 r., 4 lutego 2012 r. i 3 lipca 2012 r. Komisja zwróciła się do władz włoskich o przekazanie dodatkowych informacji na temat zgłoszonych środków. Władze włoskie przedstawiły te informacje w pismach z dnia 9 lutego 2012 r., 11 maja 2012 r. i 19 lipca 2012 r. W piśmie z dnia 19 lipca 2012 r. władze włoskie poinformowały Komisję również o zawarciu dzień wcześniej nowej umowy między państwem włoskim a przedsiębiorstwem CIN. |
| --- | --- |

(4)

W dniu 10 stycznia 2012 r. władze włoskie formalnie zgłosiły, powołując się na względy związane z pewnością prawa, projekty umów dotyczących zamówień publicznych na usługi („umowy”), które miały zostać zawarte z odpowiednimi przyszłymi nabywcami oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar i na podstawie których przyznano by tym nabywcom rekompensatę. W dniach 24 stycznia 2012 r., 4 lutego 2012 r. i 3 lipca 2012 r. Komisja zwróciła się do władz włoskich o przekazanie dodatkowych informacji na temat zgłoszonych środków. Władze włoskie przedstawiły te informacje w pismach z dnia 9 lutego 2012 r., 11 maja 2012 r. i 19 lipca 2012 r. W piśmie z dnia 19 lipca 2012 r. władze włoskie poinformowały Komisję również o zawarciu dzień wcześniej nowej umowy między państwem włoskim a przedsiębiorstwem CIN.

| (5) | W dniu 7 listopada 2012 r. Komisja przedłużyła postępowanie m.in. (zob. sekcja 2.2) ze względu na (i) niezgodne z prawem przedłużenie pomocy na ratowanie przyznanej przedsiębiorstwu Tirrenia; oraz (ii) rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych przyznaną przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy zawartej z państwem włoskim. W dniu 19 grudnia 2012 r. Komisja przyjęła zmienioną wersję (4) tej decyzji („decyzja z 2012 r.”). |
| --- | --- |

(5)

W dniu 7 listopada 2012 r. Komisja przedłużyła postępowanie m.in. (zob. sekcja 2.2) ze względu na (i) niezgodne z prawem przedłużenie pomocy na ratowanie przyznanej przedsiębiorstwu Tirrenia; oraz (ii) rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych przyznaną przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy zawartej z państwem włoskim. W dniu 19 grudnia 2012 r. Komisja przyjęła zmienioną wersję (4) tej decyzji („decyzja z 2012 r.”).

4

| (6) | Decyzję z 2012 r. opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (5). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag na temat środków będących przedmiotem postępowania. |
| --- | --- |

(6)

Decyzję z 2012 r. opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (5). Komisja wezwała zainteresowane strony do przedstawienia uwag na temat środków będących przedmiotem postępowania.

Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

5

| (7) | Jeżeli chodzi o środki, których dotyczy wspomniana decyzja, Komisja otrzymała uwagi od przedsiębiorstwa CIN, przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym oraz przedsiębiorstwa Pan Med (zob. sekcja 5). Przekazała je Włochom, które miały możliwość udzielenia na nie odpowiedzi. Włochy nie przedstawiły żadnych uwag. |
| --- | --- |

(7)

Jeżeli chodzi o środki, których dotyczy wspomniana decyzja, Komisja otrzymała uwagi od przedsiębiorstwa CIN, przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym oraz przedsiębiorstwa Pan Med (zob. sekcja 5). Przekazała je Włochom, które miały możliwość udzielenia na nie odpowiedzi. Włochy nie przedstawiły żadnych uwag.

| (8) | W dniu 5 października 2012 r. Komisja zleciła spółce Ecorys Netherlands BV oszacowanie wartości rynkowej aktywów przedsiębiorstwa Tirrenia wystawionych na sprzedaż (zob. sekcja 2.3.3.5) na podstawie dwóch alternatywnych scenariuszy. Ecorys przedłożył sprawozdanie końcowe dnia 4 września 2013 r. („sprawozdanie opracowane przez Ecorys”). Komisja przekazała to sprawozdanie Włochom w dniu 27 września 2013 r. Włochy przedstawiły swoje uwagi do sprawozdania opracowanego przez Ecorys w piśmie z dnia 17 grudnia 2013 r., w tym alternatywną wycenę przygotowaną przez ich własnego niezależnego biegłego – Banca Profilo. |
| --- | --- |

(8)

W dniu 5 października 2012 r. Komisja zleciła spółce Ecorys Netherlands BV oszacowanie wartości rynkowej aktywów przedsiębiorstwa Tirrenia wystawionych na sprzedaż (zob. sekcja 2.3.3.5) na podstawie dwóch alternatywnych scenariuszy. Ecorys przedłożył sprawozdanie końcowe dnia 4 września 2013 r. („sprawozdanie opracowane przez Ecorys”). Komisja przekazała to sprawozdanie Włochom w dniu 27 września 2013 r. Włochy przedstawiły swoje uwagi do sprawozdania opracowanego przez Ecorys w piśmie z dnia 17 grudnia 2013 r., w tym alternatywną wycenę przygotowaną przez ich własnego niezależnego biegłego – Banca Profilo.

| (9) | Decyzją z dnia 22 stycznia 2014 r. („decyzja z 2014 r.”) (6) Komisja zamknęła formalne postępowanie wyjaśniające dotyczące szeregu środków przyjętych przez region Sardynii na rzecz przedsiębiorstwa Saremar. W 2017 r. Sąd oddalił skargę przedsiębiorstwa Saremar i władz regionu na tę decyzję (7). |
| --- | --- |

(9)

Decyzją z dnia 22 stycznia 2014 r. („decyzja z 2014 r.”) (6) Komisja zamknęła formalne postępowanie wyjaśniające dotyczące szeregu środków przyjętych przez region Sardynii na rzecz przedsiębiorstwa Saremar. W 2017 r. Sąd oddalił skargę przedsiębiorstwa Saremar i władz regionu na tę decyzję (7).

6

7

| (10) | W dniach 12 lutego 2016 r., 29 maja 2018 r., 18 września 2018 r., 10 października 2018 r. i 22 listopada 2018 r. spółka Grimaldi Euromed S.p.A. („Grimaldi”) przedstawiła Komisji uwagi opisane w sekcji 6. Na wniosek spółki Grimaldi służby Komisji spotkały się w dniu 17 lipca 2018 r. również z jej pełnomocnikiem prawnym. |
| --- | --- |

(10)

W dniach 12 lutego 2016 r., 29 maja 2018 r., 18 września 2018 r., 10 października 2018 r. i 22 listopada 2018 r. spółka Grimaldi Euromed S.p.A. („Grimaldi”) przedstawiła Komisji uwagi opisane w sekcji 6. Na wniosek spółki Grimaldi służby Komisji spotkały się w dniu 17 lipca 2018 r. również z jej pełnomocnikiem prawnym.

| (11) | W dniach 25 stycznia 2018 r., 29 marca 2018 r. i 31 sierpnia 2018 r. Komisja zwróciła się do władz włoskich o dodatkowe informacje. Władze włoskie przekazały te informacje w dniach 26 kwietnia 2018 r., 31 maja 2018 r., 2 listopada 2018 r. i 11 grudnia 2018 r. W dniach 23 i 24 stycznia 2019 r. służby Komisji odbyły w Rzymie spotkanie z przedstawicielami władz włoskich. W kolejnych miesiącach władze włoskie przekazały dodatkowe informacje, o które Komisja zwróciła się podczas tego spotkania. |
| --- | --- |

(11)

W dniach 25 stycznia 2018 r., 29 marca 2018 r. i 31 sierpnia 2018 r. Komisja zwróciła się do władz włoskich o dodatkowe informacje. Władze włoskie przekazały te informacje w dniach 26 kwietnia 2018 r., 31 maja 2018 r., 2 listopada 2018 r. i 11 grudnia 2018 r. W dniach 23 i 24 stycznia 2019 r. służby Komisji odbyły w Rzymie spotkanie z przedstawicielami władz włoskich. W kolejnych miesiącach władze włoskie przekazały dodatkowe informacje, o które Komisja zwróciła się podczas tego spotkania.

| (12) | Jak określono w motywie 31, niniejsza decyzja dotyczy jedynie możliwych środków pomocy na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i CIN. Wszystkie pozostałe środki objęte zakresem decyzji z lat 2011 i 2012 są przedmiotem odrębnego postępowania w ramach spraw SA.32014, SA.32015 i SA.32016, a zatem nie wchodzą w zakres niniejszej decyzji. W szczególności te pozostałe środki dotyczą innych przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia. |
| --- | --- |

(12)

Jak określono w motywie 31, niniejsza decyzja dotyczy jedynie możliwych środków pomocy na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i CIN. Wszystkie pozostałe środki objęte zakresem decyzji z lat 2011 i 2012 są przedmiotem odrębnego postępowania w ramach spraw SA.32014, SA.32015 i SA.32016, a zatem nie wchodzą w zakres niniejszej decyzji. W szczególności te pozostałe środki dotyczą innych przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia.

2.   KONTEKST I OPIS ŚRODKÓW OBJĘTYCH POSTĘPOWANIEM

KONTEKST I OPIS ŚRODKÓW OBJĘTYCH POSTĘPOWANIEM

2.1.   Ramy ogólne

Ramy ogólne

2.1.1.   Początkowe umowy

Początkowe umowy

| (13) | Grupa Tirrenia tradycyjnie należała do państwa włoskiego za pośrednictwem przedsiębiorstwa Fintecna (8) i początkowo obejmowała sześć przedsiębiorstw, mianowicie przedsiębiorstwa Tirrenia, Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar i Toremar. Przedsiębiorstwa te świadczyły usługi transportu morskiego na podstawie odrębnych zamówień publicznych na usługi zawartych z państwem włoskim w 1991 r., obowiązujących przez 20 lat od stycznia 1989 r. do grudnia 2008 r. (zwanych dalej „początkowymi umowami”). Przedsiębiorstwo Fintecna posiadało 100 % kapitału podstawowego przedsiębiorstwa Tirrenia, które z kolei posiadało całościowy udział w regionalnych przedsiębiorstwach Adriatica, Caremar, Siremar, Saremar i Toremar. Przedsiębiorstwo Adriatica, które w przeszłości obsługiwało szereg tras między Włochami a Albanią/Chorwacją/Grecją/Czarnogórą, połączyło się z przedsiębiorstwem Tirrenia w 2004 r. |
| --- | --- |

(13)

Grupa Tirrenia tradycyjnie należała do państwa włoskiego za pośrednictwem przedsiębiorstwa Fintecna (8) i początkowo obejmowała sześć przedsiębiorstw, mianowicie przedsiębiorstwa Tirrenia, Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar i Toremar. Przedsiębiorstwa te świadczyły usługi transportu morskiego na podstawie odrębnych zamówień publicznych na usługi zawartych z państwem włoskim w 1991 r., obowiązujących przez 20 lat od stycznia 1989 r. do grudnia 2008 r. (zwanych dalej „początkowymi umowami”). Przedsiębiorstwo Fintecna posiadało 100 % kapitału podstawowego przedsiębiorstwa Tirrenia, które z kolei posiadało całościowy udział w regionalnych przedsiębiorstwach Adriatica, Caremar, Siremar, Saremar i Toremar. Przedsiębiorstwo Adriatica, które w przeszłości obsługiwało szereg tras między Włochami a Albanią/Chorwacją/Grecją/Czarnogórą, połączyło się z przedsiębiorstwem Tirrenia w 2004 r.

8

| (14) | Zamówienia publiczne na usługi miały zagwarantować regularne i stabilne świadczenie usług transportu morskiego, z których większość łączy Włochy kontynentalne z Sycylią, Sardynią i innymi mniejszymi włoskimi wyspami. W tym celu państwo włoskie przyznało wsparcie finansowe w postaci dotacji wypłaconych bezpośrednio na rzecz każdego przedsiębiorstwa należącego do grupy Tirrenia. |
| --- | --- |

(14)

Zamówienia publiczne na usługi miały zagwarantować regularne i stabilne świadczenie usług transportu morskiego, z których większość łączy Włochy kontynentalne z Sycylią, Sardynią i innymi mniejszymi włoskimi wyspami. W tym celu państwo włoskie przyznało wsparcie finansowe w postaci dotacji wypłaconych bezpośrednio na rzecz każdego przedsiębiorstwa należącego do grupy Tirrenia.

| (15) | Przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi transportu morskiego na szeregu tras mieszanych (przewóz pasażerów, samochodów osobowych i samochodów ciężarowych) oraz na niektórych trasach towarowych, głównie między Włochami kontynentalnymi a, odpowiednio, Sardynią, Sycylią i Wyspami Tremiti, jak również między Sardynią a Sycylią. Dokładne trasy, o których mowa, opisano poniżej. |
| --- | --- |

(15)

Przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi transportu morskiego na szeregu tras mieszanych (przewóz pasażerów, samochodów osobowych i samochodów ciężarowych) oraz na niektórych trasach towarowych, głównie między Włochami kontynentalnymi a, odpowiednio, Sardynią, Sycylią i Wyspami Tremiti, jak również między Sardynią a Sycylią. Dokładne trasy, o których mowa, opisano poniżej.

| (16) | W dniu 6 sierpnia 1999 r. Komisja wszczęła postępowanie określone w art. 108 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) w sprawie pomocy wypłaconej na podstawie początkowych umów na rzecz sześciu przedsiębiorstw, które wówczas składały się na grupę Tirrenia. |
| --- | --- |

(16)

W dniu 6 sierpnia 1999 r. Komisja wszczęła postępowanie określone w art. 108 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) w sprawie pomocy wypłaconej na podstawie początkowych umów na rzecz sześciu przedsiębiorstw, które wówczas składały się na grupę Tirrenia.

| (17) | Na etapie postępowania władze włoskie wystąpiły o podzielenie sprawy grupy Tirrenia w taki sposób, aby można było się skoncentrować na wydaniu ostatecznej decyzji dotyczącej przedsiębiorstwa Tirrenia. Wniosek ten wynikał z zamiaru przystąpienia przez władze włoskie do prywatyzacji grupy, poczynając od przedsiębiorstwa Tirrenia, oraz z chęci przyspieszenia tego procesu w odniesieniu do tej spółki. |
| --- | --- |

(17)

Na etapie postępowania władze włoskie wystąpiły o podzielenie sprawy grupy Tirrenia w taki sposób, aby można było się skoncentrować na wydaniu ostatecznej decyzji dotyczącej przedsiębiorstwa Tirrenia. Wniosek ten wynikał z zamiaru przystąpienia przez władze włoskie do prywatyzacji grupy, poczynając od przedsiębiorstwa Tirrenia, oraz z chęci przyspieszenia tego procesu w odniesieniu do tej spółki.

| (18) | Komisja przychyliła się do wniosku władz włoskich i decyzją Komisji 2001/851/WE (9) zamknęła postępowanie wszczęte w sprawie pomocy przyznanej na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia („decyzja z 2001 r.”). Pomoc uznano za zgodną z rynkiem wewnętrznym pod warunkiem wypełnienia przez władze włoskie określonych zobowiązań. |
| --- | --- |

(18)

Komisja przychyliła się do wniosku władz włoskich i decyzją Komisji 2001/851/WE (9) zamknęła postępowanie wszczęte w sprawie pomocy przyznanej na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia („decyzja z 2001 r.”). Pomoc uznano za zgodną z rynkiem wewnętrznym pod warunkiem wypełnienia przez władze włoskie określonych zobowiązań.

9

| (19) | Decyzją 2005/163/WE (10) („decyzja z 2004 r.”) z dnia 16 marca 2004 r. Komisja uznała rekompensatę przyznaną przez Włochy na rzecz przedsiębiorstw należących do grupy Tirrenia innych niż przedsiębiorstwo Tirrenia (11) za częściowo zgodną z rynkiem wewnętrznym, częściowo zgodną pod warunkiem wypełnienia przez władze włoskie szeregu zobowiązań oraz częściowo niezgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzję oparto na danych rachunkowych z lat 1992–2001 i przewidziano w niej określone warunki mające na celu zapewnienie zgodności rekompensaty z rynkiem wewnętrznym przez cały okres obowiązywania początkowych umów. |
| --- | --- |

(19)

Decyzją 2005/163/WE (10) („decyzja z 2004 r.”) z dnia 16 marca 2004 r. Komisja uznała rekompensatę przyznaną przez Włochy na rzecz przedsiębiorstw należących do grupy Tirrenia innych niż przedsiębiorstwo Tirrenia (11) za częściowo zgodną z rynkiem wewnętrznym, częściowo zgodną pod warunkiem wypełnienia przez władze włoskie szeregu zobowiązań oraz częściowo niezgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzję oparto na danych rachunkowych z lat 1992–2001 i przewidziano w niej określone warunki mające na celu zapewnienie zgodności rekompensaty z rynkiem wewnętrznym przez cały okres obowiązywania początkowych umów.

10

11

| (20) | W wyroku z dnia 4 marca 2009 r. w sprawach T-265/04, T-292/04 i T-504/04 (12) („wyrok z 2009 r.”) Sąd stwierdził nieważność decyzji z 2004 r. Niniejsza decyzja pozostaje bez uszczerbku dla postępowania toczącego się w następstwie wyroku z 2009 r. |
| --- | --- |

(20)

W wyroku z dnia 4 marca 2009 r. w sprawach T-265/04, T-292/04 i T-504/04 (12) („wyrok z 2009 r.”) Sąd stwierdził nieważność decyzji z 2004 r. Niniejsza decyzja pozostaje bez uszczerbku dla postępowania toczącego się w następstwie wyroku z 2009 r.

12

2.1.2.   Przedłużenie początkowych umów

Przedłużenie początkowych umów

| (21) | W art. 26 dekretu z mocą ustawy nr 207 z dnia 30 grudnia 2008 r., przekształconego w ustawę nr 14 z dnia 27 lutego 2009 r., przewidziano przedłużenie początkowych umów (w tym umowy mającej zastosowanie do przedsiębiorstwa Tirrenia), które pierwotnie miały wygasnąć w dniu 31 grudnia 2008 r., o rok, tj. do dnia 31 grudnia 2009 r. |
| --- | --- |

(21)

W art. 26 dekretu z mocą ustawy nr 207 z dnia 30 grudnia 2008 r., przekształconego w ustawę nr 14 z dnia 27 lutego 2009 r., przewidziano przedłużenie początkowych umów (w tym umowy mającej zastosowanie do przedsiębiorstwa Tirrenia), które pierwotnie miały wygasnąć w dniu 31 grudnia 2008 r., o rok, tj. do dnia 31 grudnia 2009 r.

| (22) | Art. 19-ter dekretu z mocą ustawy nr 135 z dnia 25 września 2009 r., przekształconego w ustawę nr 166 z dnia 20 listopada 2009 r., („ustawa z 2009 r.”) stanowi, że z uwagi na prywatyzację przedsiębiorstw z grupy Tirrenia udziały przedsiębiorstw regionalnych (z wyjątkiem przedsiębiorstwa Siremar) zostaną nieodpłatnie przeniesione ze spółki dominującej Tirrenia w sposób następujący:






  1) | przedsiębiorstwo Caremar do regionu Kampanii. Następnie region Kampanii miał przenieść do regionu Lazio przedsiębiorstwo kontynuujące działalność (13), obsługujące połączenia transportowe z archipelagiem Pontino od tej chwili niezależnie pod nazwą Laziomar; |
| --- | --- | --- |

(22)

Art. 19-ter dekretu z mocą ustawy nr 135 z dnia 25 września 2009 r., przekształconego w ustawę nr 166 z dnia 20 listopada 2009 r., („ustawa z 2009 r.”) stanowi, że z uwagi na prywatyzację przedsiębiorstw z grupy Tirrenia udziały przedsiębiorstw regionalnych (z wyjątkiem przedsiębiorstwa Siremar) zostaną nieodpłatnie przeniesione ze spółki dominującej Tirrenia w sposób następujący:

ter

1)

przedsiębiorstwo Caremar do regionu Kampanii. Następnie region Kampanii miał przenieść do regionu Lazio przedsiębiorstwo kontynuujące działalność (13), obsługujące połączenia transportowe z archipelagiem Pontino od tej chwili niezależnie pod nazwą Laziomar;

13

| 2) | przedsiębiorstwo Saremar do regionu Sardynii; |
| --- | --- |

2)

przedsiębiorstwo Saremar do regionu Sardynii;

| 3) | przedsiębiorstwo Toremar do regionu Toskanii. |
| --- | --- |

3)

przedsiębiorstwo Toremar do regionu Toskanii.

| (23) | W ustawie z 2009 r. określono również, że nowe umowy miały zostać uzgodnione między państwem włoskim a przedsiębiorstwami Tirrenia i Siremar do dnia 31 grudnia 2009 r. Podobnie usługi regionalne miały zostać przewidziane w projektach umów dotyczących „zamówień publicznych na usługi”, które miały zostać uzgodnione przez przedsiębiorstwa Saremar, Toremar i Caremar z władzami regionalnymi, odpowiednio, do dnia 31 grudnia 2009 r. (z Sardynią i Toskanią) i do dnia 28 lutego 2010 r. (z Kampanią i Lazio). Projekty nowych umów/zamówień publicznych na usługi miały zostać objęte przetargiem wraz z samymi przedsiębiorstwami i podpisane z nabywcami po zakończeniu prywatyzacji każdego z tych przedsiębiorstw (14). |
| --- | --- |

(23)

W ustawie z 2009 r. określono również, że nowe umowy miały zostać uzgodnione między państwem włoskim a przedsiębiorstwami Tirrenia i Siremar do dnia 31 grudnia 2009 r. Podobnie usługi regionalne miały zostać przewidziane w projektach umów dotyczących „zamówień publicznych na usługi”, które miały zostać uzgodnione przez przedsiębiorstwa Saremar, Toremar i Caremar z władzami regionalnymi, odpowiednio, do dnia 31 grudnia 2009 r. (z Sardynią i Toskanią) i do dnia 28 lutego 2010 r. (z Kampanią i Lazio). Projekty nowych umów/zamówień publicznych na usługi miały zostać objęte przetargiem wraz z samymi przedsiębiorstwami i podpisane z nabywcami po zakończeniu prywatyzacji każdego z tych przedsiębiorstw (14).

14

| (24) | W tym celu w ustawie z 2009 r. przewidziano dalsze przedłużenie początkowych umów (w tym umowy mającej zastosowanie do przedsiębiorstwa Tirrenia) od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 30 września 2010 r. |
| --- | --- |

(24)

W tym celu w ustawie z 2009 r. przewidziano dalsze przedłużenie początkowych umów (w tym umowy mającej zastosowanie do przedsiębiorstwa Tirrenia) od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 30 września 2010 r.

| (25) | W ustawie z 2009 r. określono również pułapy stałej rocznej rekompensaty z tytułu świadczenia usług od 2010 r. (w ramach przedłużenia początkowych umów, jak również w ramach nowych umów i zamówień publicznych na usługi), wynoszące łącznie 184 942 251 EUR, w następujący sposób:

  Tabela 1


  Pułapy rekompensaty od 2010 r.







  Przedsiębiorstwo | Maksymalna roczna rekompensata (EUR) |
| --- | --- | --- |
| Tirrenia | 72 685 642 |
| Siremar | 55 694 895 |
| Saremar | 13 686 441 |
| Toremar | 13 005 441 |
| Caremar | 29 869 832  (15) |

(25)

W ustawie z 2009 r. określono również pułapy stałej rocznej rekompensaty z tytułu świadczenia usług od 2010 r. (w ramach przedłużenia początkowych umów, jak również w ramach nowych umów i zamówień publicznych na usługi), wynoszące łącznie 184 942 251 EUR, w następujący sposób:

Tabela 1

Tabela 1

Pułapy rekompensaty od 2010 r.

Pułapy rekompensaty od 2010 r.

Przedsiębiorstwo

Maksymalna roczna rekompensata (EUR)

Tirrenia

72 685 642

Siremar

55 694 895

Saremar

13 686 441

Toremar

13 005 441

Caremar

29 869 832  (15)

15

| (26) | Ponadto w art. 1 ustawy nr 163 z dnia 1 października 2010 r., przekształcającej dekret z mocą ustawy nr 125 z dnia 5 sierpnia 2010 r., („ustawa z 2010 r.”) przewidziano dalsze przedłużenie początkowych umów (w tym umowy mającej zastosowanie do przedsiębiorstwa Tirrenia) na okres od dnia 1 października 2010 r. do czasu zakończenia procesów prywatyzacji przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar. |
| --- | --- |

(26)

Ponadto w art. 1 ustawy nr 163 z dnia 1 października 2010 r., przekształcającej dekret z mocą ustawy nr 125 z dnia 5 sierpnia 2010 r., („ustawa z 2010 r.”) przewidziano dalsze przedłużenie początkowych umów (w tym umowy mającej zastosowanie do przedsiębiorstwa Tirrenia) na okres od dnia 1 października 2010 r. do czasu zakończenia procesów prywatyzacji przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar.

2.1.3.   Prywatyzacja przedsiębiorstwa Tirrenia i zawarcie nowej umowy

Prywatyzacja przedsiębiorstwa Tirrenia i zawarcie nowej umowy

| (27) | We wrześniu 2010 r. rozpoczęto postępowanie o udzielenie zamówienia (zob. sekcja 2.3.3) w celu znalezienia nabywcy oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nową umową na świadczenie usług transportu morskiego przez osiem lat w zamian za rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych. W tym kontekście jest mowa o oddziale przedsiębiorstwa Tirrenia, a nie o przedsiębiorstwie Tirrenia, ponieważ wspomniane postępowanie dotyczyło wyłącznie aktywów i umów niezbędnych do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych określonych w nowej umowie, która miała zostać zawarta z nabywcą. Pozostałe aktywa przedsiębiorstwa Tirrenia wykorzystywane przez nie do innych celów (m.in.. statki, nieruchomości i dzieła sztuki) miały zostać sprzedane w drodze odrębnych procedur. Ponadto postępowanie o udzielenie zamówienia nie dotyczyło zobowiązań przedsiębiorstwa Tirrenia, a więc żadne długi zaciągnięte przez przedsiębiorstwo Tirrenia do dnia sprzedaży nie zostały przeniesione na nabywcę. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym nadal istnieje jako odrębny podmiot, chociaż docelowo ma zostać zlikwidowane po zaspokojeniu roszczeń wierzycieli. |
| --- | --- |

(27)

We wrześniu 2010 r. rozpoczęto postępowanie o udzielenie zamówienia (zob. sekcja 2.3.3) w celu znalezienia nabywcy oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nową umową na świadczenie usług transportu morskiego przez osiem lat w zamian za rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych. W tym kontekście jest mowa o oddziale przedsiębiorstwa Tirrenia, a nie o przedsiębiorstwie Tirrenia, ponieważ wspomniane postępowanie dotyczyło wyłącznie aktywów i umów niezbędnych do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych określonych w nowej umowie, która miała zostać zawarta z nabywcą. Pozostałe aktywa przedsiębiorstwa Tirrenia wykorzystywane przez nie do innych celów (m.in.. statki, nieruchomości i dzieła sztuki) miały zostać sprzedane w drodze odrębnych procedur. Ponadto postępowanie o udzielenie zamówienia nie dotyczyło zobowiązań przedsiębiorstwa Tirrenia, a więc żadne długi zaciągnięte przez przedsiębiorstwo Tirrenia do dnia sprzedaży nie zostały przeniesione na nabywcę. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym nadal istnieje jako odrębny podmiot, chociaż docelowo ma zostać zlikwidowane po zaspokojeniu roszczeń wierzycieli.

| (28) | W następstwie złożenia zwycięskiej oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia przedsiębiorstwo CIN zawarło w dniu 25 lipca 2011 r. umowę nabycia oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. W dniu 18 lipca 2012 r. państwo włoskie i przedsiębiorstwo CIN zawarły nową umowę dotyczącą zamówienia publicznego na usługi. Na tej podstawie w dniu 19 lipca 2012 r. nastąpiło przeniesienie własności oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia z państwa na przedsiębiorstwo CIN. |
| --- | --- |

(28)

W następstwie złożenia zwycięskiej oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia przedsiębiorstwo CIN zawarło w dniu 25 lipca 2011 r. umowę nabycia oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. W dniu 18 lipca 2012 r. państwo włoskie i przedsiębiorstwo CIN zawarły nową umowę dotyczącą zamówienia publicznego na usługi. Na tej podstawie w dniu 19 lipca 2012 r. nastąpiło przeniesienie własności oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia z państwa na przedsiębiorstwo CIN.

2.2.   Środki objęte zakresem decyzji z 2011 r. i 2012 r.

Środki objęte zakresem decyzji z 2011 r. i 2012 r.

| (29) | W toku formalnego postępowania wyjaśniającego wszczętego decyzjami z lat 2011 i 2012 ocenie poddano następujące środki (zob. również sekcja 3):






  a) | rekompensatę z tytułu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym („UOIG”) w ramach przedłużenia początkowych umów (środek 1); |
| --- | --- | --- |

(29)

W toku formalnego postępowania wyjaśniającego wszczętego decyzjami z lat 2011 i 2012 ocenie poddano następujące środki (zob. również sekcja 3):

a)

rekompensatę z tytułu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym („UOIG”) w ramach przedłużenia początkowych umów (środek 1);

środek 1

| b) | niezgodne z prawem przedłużenie pomocy na ratowanie na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar (środek 2); |
| --- | --- |

b)

niezgodne z prawem przedłużenie pomocy na ratowanie na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar (środek 2);

środek 2

| c) | prywatyzację przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia (16) (środek 3); |
| --- | --- |

c)

prywatyzację przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia (16) (środek 3);

16

środek 3

| d) | rekompensatę wypłaconą z tytułu świadczenia UOIG w ramach przyszłych umów/zamówień publicznych na usługi (środek 4); |
| --- | --- |

d)

rekompensatę wypłaconą z tytułu świadczenia UOIG w ramach przyszłych umów/zamówień publicznych na usługi (środek 4);

środek 4

| e) | pierwszeństwo przybijania do nabrzeża (środek 5); |
| --- | --- |

e)

pierwszeństwo przybijania do nabrzeża (środek 5);

środek 5

| f) | środki ustanowione ustawą z 2010 r. przekształcającą dekret z mocą ustawy 125/2010 (środek 6); |
| --- | --- |

f)

środki ustanowione ustawą z 2010 r. przekształcającą dekret z mocą ustawy 125/2010 (środek 6);

środek 6

| g) | dodatkowe środki przyjęte przez region Sardynii na rzecz przedsiębiorstwa Saremar (środek 7). |
| --- | --- |

g)

dodatkowe środki przyjęte przez region Sardynii na rzecz przedsiębiorstwa Saremar (środek 7).

środek 7

| (30) | Decyzją z 2014 r. Komisja zamknęła formalne postępowanie wyjaśniające dotyczące środków przyjętych przez region Sardynii na rzecz przedsiębiorstwa Saremar, które określono powyżej jako środek 7, z wyjątkiem jednego środka (17). |
| --- | --- |

(30)

Decyzją z 2014 r. Komisja zamknęła formalne postępowanie wyjaśniające dotyczące środków przyjętych przez region Sardynii na rzecz przedsiębiorstwa Saremar, które określono powyżej jako środek 7, z wyjątkiem jednego środka (17).

17

2.3.   Szczegółowy opis środków, których dotyczy niniejsza decyzja

Szczegółowy opis środków, których dotyczy niniejsza decyzja

| (31) | Niniejsza decyzja dotyczy jedynie środków 1–6 wymienionych w motywie 29. Środki te opisano bardziej szczegółowo w kolejnych sekcjach. |
| --- | --- |

(31)

Niniejsza decyzja dotyczy jedynie środków 1–6 wymienionych w motywie 29. Środki te opisano bardziej szczegółowo w kolejnych sekcjach.

2.3.1.   Przedłużenie początkowej umowy między państwem a przedsiębiorstwem Tirrenia

Przedłużenie początkowej umowy między państwem a przedsiębiorstwem Tirrenia

2.3.1.1.   Obowiązki świadczenia usług publicznych

Obowiązki świadczenia usług publicznych

| (32) | W art. 1 początkowej umowy zawartej z przedsiębiorstwem Tirrenia przewidziano pięcioletnie plany przedstawiające szczegółowe informacje na temat obsługiwanych portów, rodzaju jednostek pływających, które mają zostać wykorzystane, oraz wymaganej częstotliwości połączeń w ramach usługi powierzonej przedsiębiorstwu Tirrenia. |
| --- | --- |

(32)

W art. 1 początkowej umowy zawartej z przedsiębiorstwem Tirrenia przewidziano pięcioletnie plany przedstawiające szczegółowe informacje na temat obsługiwanych portów, rodzaju jednostek pływających, które mają zostać wykorzystane, oraz wymaganej częstotliwości połączeń w ramach usługi powierzonej przedsiębiorstwu Tirrenia.

| (33) | Włochy poinformowały Komisję, że w przypadku przedsiębiorstwa Tirrenia ostatni pięcioletni plan przyjęty dekretem ministerialnym z dnia 20 września 2001 r. obejmuje lata 2000–2004. Plan ten w pełni odzwierciedla zobowiązania (w szczególności ograniczenia zakresu systemu świadczenia usług publicznych) podjęte przez Włochy w kontekście decyzji Komisji z 2001 r. Plan na lata 2005–2008 sporządzono, ale nigdy nie został formalnie zatwierdzony przez właściwe ministerstwa. Zamiast tego rząd podejmował decyzje ad hoc, aby lepiej dostosować usługi do potrzeb społeczności lokalnych bez wprowadzania jednak istotnych zmian w systemie świadczenia usług publicznych. Władze włoskie argumentowały, że planowanie długoterminowe przestało być możliwe ze względu na brak przeznaczenia w budżecie odpowiednich środków. Z tego powodu te ograniczone zmiany, które wprowadzono, dotyczyły głównie ograniczenia zakresu usług publicznych. |
| --- | --- |

(33)

Włochy poinformowały Komisję, że w przypadku przedsiębiorstwa Tirrenia ostatni pięcioletni plan przyjęty dekretem ministerialnym z dnia 20 września 2001 r. obejmuje lata 2000–2004. Plan ten w pełni odzwierciedla zobowiązania (w szczególności ograniczenia zakresu systemu świadczenia usług publicznych) podjęte przez Włochy w kontekście decyzji Komisji z 2001 r. Plan na lata 2005–2008 sporządzono, ale nigdy nie został formalnie zatwierdzony przez właściwe ministerstwa. Zamiast tego rząd podejmował decyzje ad hoc, aby lepiej dostosować usługi do potrzeb społeczności lokalnych bez wprowadzania jednak istotnych zmian w systemie świadczenia usług publicznych. Władze włoskie argumentowały, że planowanie długoterminowe przestało być możliwe ze względu na brak przeznaczenia w budżecie odpowiednich środków. Z tego powodu te ograniczone zmiany, które wprowadzono, dotyczyły głównie ograniczenia zakresu usług publicznych.

ad hoc

| (34) | Na podstawie początkowej umowy, przedłużonej i zmienionej (w odniesieniu do wybranych tras), przedsiębiorstwo Tirrenia obsługiwało w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. następujące trasy:






  — | Genua–Porto Torres: przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane w ramach systemu świadczenia usług publicznych poza sezonem (18) i na warunkach rynkowych w sezonie. W ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło codzienne usługi z wypłynięciami wieczornymi z obu portów na podstawie ustalonych rozkładów połączeń, aby zapewnić stabilne połączenia z siecią kolejową na Sardynii. Jedyny konkurent, który również obsługiwał tę trasę przez cały rok w przedmiotowym okresie, tj. przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci, poza sezonem gwarantował wypłynięcia jedynie trzy razy w tygodniu. Chociaż przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci oferowało w sezonie codzienną usługę, nie zapewniało wieczornych wypłynięć z obu portów. |
| --- | --- | --- |

(34)

Na podstawie początkowej umowy, przedłużonej i zmienionej (w odniesieniu do wybranych tras), przedsiębiorstwo Tirrenia obsługiwało w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. następujące trasy:

—

Genua–Porto Torres: przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane w ramach systemu świadczenia usług publicznych poza sezonem (18) i na warunkach rynkowych w sezonie. W ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło codzienne usługi z wypłynięciami wieczornymi z obu portów na podstawie ustalonych rozkładów połączeń, aby zapewnić stabilne połączenia z siecią kolejową na Sardynii. Jedyny konkurent, który również obsługiwał tę trasę przez cały rok w przedmiotowym okresie, tj. przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci, poza sezonem gwarantował wypłynięcia jedynie trzy razy w tygodniu. Chociaż przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci oferowało w sezonie codzienną usługę, nie zapewniało wieczornych wypłynięć z obu portów.

Genua–Porto Torres

18

| — | Civitavecchia–Olbia: przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane w ramach systemu świadczenia usług publicznych poza sezonem (19) i na warunkach rynkowych w sezonie. W ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło codzienne usługi z wypłynięciami wieczornymi z obu portów na podstawie ustalonych rozkładów połączeń. Przez co najmniej część okresu objętego oceną przedsiębiorstwo SNAV obsługiwało tę trasę zarówno poza sezonem, jak i w sezonie. Jednak w 2008 r. przedsiębiorstwo SNAV obsługiwało tę trasę jedynie trzy razy w tygodniu poza sezonem i codziennie w sezonie. W latach 2009 i 2010 przedsiębiorstwo SNAV zwiększyło częstotliwość połączeń poza sezonem do codziennych kursów. Jednak w okresie po maju 2011 r. przedsiębiorstwo SNAV przestało obsługiwać tę trasę, gdy przejęło ją przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci. Następnie to ostatnie przedsiębiorstwo podjęło decyzję o obsługiwaniu tego połączenia jedynie w sezonie. Przez część przedmiotowego okresu inni operatorzy (np. Moby, Sardinia Ferries) obsługiwali tę trasę jedynie w sezonie. |
| --- | --- |

—

Civitavecchia–Olbia: przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane w ramach systemu świadczenia usług publicznych poza sezonem (19) i na warunkach rynkowych w sezonie. W ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło codzienne usługi z wypłynięciami wieczornymi z obu portów na podstawie ustalonych rozkładów połączeń. Przez co najmniej część okresu objętego oceną przedsiębiorstwo SNAV obsługiwało tę trasę zarówno poza sezonem, jak i w sezonie. Jednak w 2008 r. przedsiębiorstwo SNAV obsługiwało tę trasę jedynie trzy razy w tygodniu poza sezonem i codziennie w sezonie. W latach 2009 i 2010 przedsiębiorstwo SNAV zwiększyło częstotliwość połączeń poza sezonem do codziennych kursów. Jednak w okresie po maju 2011 r. przedsiębiorstwo SNAV przestało obsługiwać tę trasę, gdy przejęło ją przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci. Następnie to ostatnie przedsiębiorstwo podjęło decyzję o obsługiwaniu tego połączenia jedynie w sezonie. Przez część przedmiotowego okresu inni operatorzy (np. Moby, Sardinia Ferries) obsługiwali tę trasę jedynie w sezonie.

Civitavecchia–Olbia

19

| — | Neapol–Palermo: w 2009 r. przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane przez cały rok, natomiast począwszy od 2010 r. – w ramach systemu świadczenia usług publicznych poza sezonem i na warunkach rynkowych w sezonie. W ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło codzienne usługi z wypłynięciami wieczornymi z obu portów zgodnie na podstawie ustalonego rozkładu połączeń. Przez cały okres przedłużenia jedyny konkurent, który również obsługiwał tę trasę przez cały rok, tj. przedsiębiorstwo SNAV, oferował codzienne wypłynięcia, ale nie gwarantował tej samej regularności i ciągłości co Tirrenia (20). Ponadto przedsiębiorstwo SNAV eksploatowało na tej trasie dużo starsze statki niż Tirrenia, więc nie oferowało tej samej jakości (21). Przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci poinformowało, że obsługiwało tę trasę od maja do grudnia w 2011 r. oraz przez cały rok w 2012 r. (zob. również motywy 266 i 267). Przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci świadczyło na tej trasie usługi we współpracy z przedsiębiorstwem SNAV. |
| --- | --- |

—

Neapol–Palermo: w 2009 r. przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane przez cały rok, natomiast począwszy od 2010 r. – w ramach systemu świadczenia usług publicznych poza sezonem i na warunkach rynkowych w sezonie. W ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło codzienne usługi z wypłynięciami wieczornymi z obu portów zgodnie na podstawie ustalonego rozkładu połączeń. Przez cały okres przedłużenia jedyny konkurent, który również obsługiwał tę trasę przez cały rok, tj. przedsiębiorstwo SNAV, oferował codzienne wypłynięcia, ale nie gwarantował tej samej regularności i ciągłości co Tirrenia (20). Ponadto przedsiębiorstwo SNAV eksploatowało na tej trasie dużo starsze statki niż Tirrenia, więc nie oferowało tej samej jakości (21). Przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci poinformowało, że obsługiwało tę trasę od maja do grudnia w 2011 r. oraz przez cały rok w 2012 r. (zob. również motywy 266 i 267). Przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci świadczyło na tej trasie usługi we współpracy z przedsiębiorstwem SNAV.

Neapol–Palermo

20

21

| — | Genua–Olbia–Arbatax: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane co najmniej trzy razy w tygodniu przez cały rok. Połączenia z Arbatax obsługiwano dwa razy w tygodniu jako dodatkowy przystanek po wcześniejszym zawinięciu do portu w Olbii. W okresie objętym oceną prywatny operator Moby obsługiwał połączenie Genua–Olbia jedynie przez część roku (w większości lat od połowy marca do połowy października). Również przedsiębiorstwo GNV obsługiwało połączenie Genua–Olbia jedynie w sezonie. Przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem obsługującym połączenie z Olbią przez cały rok. Ponadto przez cały okres objęty oceną przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem zapewniającym połączenie z Arbatax. |
| --- | --- |

—

Genua–Olbia–Arbatax: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane co najmniej trzy razy w tygodniu przez cały rok. Połączenia z Arbatax obsługiwano dwa razy w tygodniu jako dodatkowy przystanek po wcześniejszym zawinięciu do portu w Olbii. W okresie objętym oceną prywatny operator Moby obsługiwał połączenie Genua–Olbia jedynie przez część roku (w większości lat od połowy marca do połowy października). Również przedsiębiorstwo GNV obsługiwało połączenie Genua–Olbia jedynie w sezonie. Przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem obsługującym połączenie z Olbią przez cały rok. Ponadto przez cały okres objęty oceną przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem zapewniającym połączenie z Arbatax.

Genua–Olbia–Arbatax

| — | Civitavecchia–Cagliari–Arbatax: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło codzienne usługi mieszane z wypłynięciami wieczornymi z obu portów przez cały rok. Połączenie z Arbatax obsługiwano dwa razy w tygodniu jako dodatkowy przystanek. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie. |
| --- | --- |

—

Civitavecchia–Cagliari–Arbatax: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło codzienne usługi mieszane z wypłynięciami wieczornymi z obu portów przez cały rok. Połączenie z Arbatax obsługiwano dwa razy w tygodniu jako dodatkowy przystanek. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie.

Civitavecchia–Cagliari–Arbatax

| — | Neapol–Cagliari: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane co najmniej raz w tygodniu z każdego portu przez cały rok. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem świadczącym usługi mieszane na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie. |
| --- | --- |

—

Neapol–Cagliari: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane co najmniej raz w tygodniu z każdego portu przez cały rok. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem świadczącym usługi mieszane na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie.

Neapol–Cagliari

| — | Palermo–Cagliari: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane raz w tygodniu z każdego portu przez cały rok. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem świadczącym usługi mieszane na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie. |
| --- | --- |

—

Palermo–Cagliari: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane raz w tygodniu z każdego portu przez cały rok. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem świadczącym usługi mieszane na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie.

Palermo–Cagliari

| — | Trapani–Cagliari: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane raz w tygodniu z każdego portu przez cały rok. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem świadczącym usługi mieszane na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie. |
| --- | --- |

—

Trapani–Cagliari: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane raz w tygodniu z każdego portu przez cały rok. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem świadczącym usługi mieszane na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie.

Trapani–Cagliari

| — | Termoli–Wyspy Tremiti: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane co najmniej codziennie z każdego portu przez cały rok. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie. |
| --- | --- |

—

Termoli–Wyspy Tremiti: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi mieszane co najmniej codziennie z każdego portu przez cały rok. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie.

Termoli–Wyspy Tremiti

| — | Livorno–Cagliari
   (22): w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi przewozu towarowego pięć razy w tygodniu przez cały rok. W przedmiotowym okresie konkurenci (np. Moby) obsługujący tę trasę oferowali jedynie jedno wypłynięcie na tydzień i zawieszali usługę w szczycie sezonu letniego oraz podczas Świąt Bożego Narodzenia. |
| --- | --- |

—

Livorno–Cagliari
   (22): w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi przewozu towarowego pięć razy w tygodniu przez cały rok. W przedmiotowym okresie konkurenci (np. Moby) obsługujący tę trasę oferowali jedynie jedno wypłynięcie na tydzień i zawieszali usługę w szczycie sezonu letniego oraz podczas Świąt Bożego Narodzenia.

Livorno–Cagliari

22

| — | Neapol–Cagliari: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi przewozu towarów 2–3 razy w tygodniu przez cały rok. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem świadczącym usługi przewozu towarów na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie (poza świadczeniem usług mieszanych na tej samej trasie). |
| --- | --- |

—

Neapol–Cagliari: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi przewozu towarów 2–3 razy w tygodniu przez cały rok. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem świadczącym usługi przewozu towarów na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie (poza świadczeniem usług mieszanych na tej samej trasie).

Neapol–Cagliari

| — | Rawenna–Katania: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi przewozu towarów trzy razy w tygodniu z każdego portu przez cały rok. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem świadczącym usługi przewozu towarów na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie. |
| --- | --- |

—

Rawenna–Katania: w ramach systemu świadczenia usług publicznych przedsiębiorstwo Tirrenia świadczyło usługi przewozu towarów trzy razy w tygodniu z każdego portu przez cały rok. Przez cały okres przedłużenia przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem świadczącym usługi przewozu towarów na tej trasie zarówno poza sezonem, jak i w sezonie.

Rawenna–Katania

2.3.1.2.   Budżet i okres obowiązywania

Budżet i okres obowiązywania

| (35) | Poniższa tabela przedstawia roczną rekompensatę przyznaną przedsiębiorstwu Tirrenia za okres od 2009 r. do lipca 2012 r.:

  Tabela 2


  Rekompensata przyznana za okres od 2009 r. do lipca 2012 r.







  Rok | Rekompensata (EUR) |
| --- | --- | --- |
| 2009 (styczeń–grudzień) | 80 010 000 |
| 2010 (styczeń–grudzień) | 72 685 642 |
| 2011 (styczeń–grudzień) | 72 685 642 |
| 2012 (styczeń–lipiec) | 39 978 409,46  (23) |

(35)

Poniższa tabela przedstawia roczną rekompensatę przyznaną przedsiębiorstwu Tirrenia za okres od 2009 r. do lipca 2012 r.:

Tabela 2

Tabela 2

Rekompensata przyznana za okres od 2009 r. do lipca 2012 r.

Rekompensata przyznana za okres od 2009 r. do lipca 2012 r.

Rok

Rekompensata (EUR)

2009 (styczeń–grudzień)

80 010 000

2010 (styczeń–grudzień)

72 685 642

2011 (styczeń–grudzień)

72 685 642

2012 (styczeń–lipiec)

39 978 409,46  (23)

23

| (36) | W początkowej umowie przewidziano wypłacanie rocznej rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych w następujący sposób: pierwsza płatność w formie zaliczki dokonywana do dnia 30 marca każdego roku w wysokości 70 % rekompensaty wypłaconej w roku poprzednim. Druga płatność dokonywana do dnia 30 czerwca jest równa 20 % rekompensaty. Ewentualne wyrównanie wypłacane do dnia 30 listopada odpowiada różnicy pomiędzy wypłaconymi kwotami a ujemnym bilansem kosztów i przychodów operacyjnych w bieżącym roku. Gdyby okazało się, że przedsiębiorstwo Tirrenia otrzymało kwotę wyższą niż koszt netto świadczonych usług (przychód minus straty), musiałoby zwrócić różnicę (24). |
| --- | --- |

(36)

W początkowej umowie przewidziano wypłacanie rocznej rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych w następujący sposób: pierwsza płatność w formie zaliczki dokonywana do dnia 30 marca każdego roku w wysokości 70 % rekompensaty wypłaconej w roku poprzednim. Druga płatność dokonywana do dnia 30 czerwca jest równa 20 % rekompensaty. Ewentualne wyrównanie wypłacane do dnia 30 listopada odpowiada różnicy pomiędzy wypłaconymi kwotami a ujemnym bilansem kosztów i przychodów operacyjnych w bieżącym roku. Gdyby okazało się, że przedsiębiorstwo Tirrenia otrzymało kwotę wyższą niż koszt netto świadczonych usług (przychód minus straty), musiałoby zwrócić różnicę (24).

24

| (37) | Jak określono powyżej (zob. motyw 34), w sezonie przedsiębiorstwo Tirrenia obsługuje trasy Genua–Porto Torres, Civitavecchia–Olbia oraz Neapol–Palermo (od 2010 r.) na warunkach rynkowych. Wszelkie zyski z obsługi tych tras w sezonie odejmuje się od kwoty rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacanej na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia, natomiast wszelkie straty poniesione w tym okresie musi pokrywać samo przedsiębiorstwo Tirrenia. Ogranicza to kwotę rekompensaty niezbędnej do obsługi tych tras w ramach systemu świadczenia usług publicznych, który ma zastosowanie poza sezonem.






  — | Rekompensata przyznana w 2009 r. |
| --- | --- | --- |

(37)

Jak określono powyżej (zob. motyw 34), w sezonie przedsiębiorstwo Tirrenia obsługuje trasy Genua–Porto Torres, Civitavecchia–Olbia oraz Neapol–Palermo (od 2010 r.) na warunkach rynkowych. Wszelkie zyski z obsługi tych tras w sezonie odejmuje się od kwoty rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacanej na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia, natomiast wszelkie straty poniesione w tym okresie musi pokrywać samo przedsiębiorstwo Tirrenia. Ogranicza to kwotę rekompensaty niezbędnej do obsługi tych tras w ramach systemu świadczenia usług publicznych, który ma zastosowanie poza sezonem.

—

Rekompensata przyznana w 2009 r.

| (38) | W dekrecie prezydenckim nr 501 z dnia 1 czerwca 1979 r. („dekret nr 501/79”) określono poszczególne elementy (przychody i koszty) uwzględniane przy obliczaniu dotacji wypłacanej na rzecz operatorów świadczących usługę publiczną transportu morskiego. Ponadto w ustawie nr 856 z dnia 5 grudnia 1986 r. („ustawa 856/86”) przewidziano określone zmiany w systemie wypełniania obowiązku świadczenia usług publicznych transportu morskiego we Włoszech. Jeżeli chodzi o połączenia z największymi i mniejszymi wyspami, w art. 11 ustawy zmieniono kryteria obliczania rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych. Dotacje należało bowiem obliczać na podstawie różnicy między przychodami i kosztami usługi określonymi za pomocą uśrednionych i obiektywnych parametrów, jak również należało uwzględnić racjonalny zwrot z zainwestowanego kapitału. Ten sam artykuł stanowi również, że zamówienia publiczne na usługi musiały uwzględniać wykaz tras, na które przyznano dotacje, częstotliwość połączeń i rodzaje eksploatowanych statków. Dotacje miały zatwierdzać właściwe ministerstwa. Zasady określone w dekrecie prezydenckim nr 501/79 oraz ustawie nr 856/86 odzwierciedlono w początkowych umowach. |
| --- | --- |

(38)

W dekrecie prezydenckim nr 501 z dnia 1 czerwca 1979 r. („dekret nr 501/79”) określono poszczególne elementy (przychody i koszty) uwzględniane przy obliczaniu dotacji wypłacanej na rzecz operatorów świadczących usługę publiczną transportu morskiego. Ponadto w ustawie nr 856 z dnia 5 grudnia 1986 r. („ustawa 856/86”) przewidziano określone zmiany w systemie wypełniania obowiązku świadczenia usług publicznych transportu morskiego we Włoszech. Jeżeli chodzi o połączenia z największymi i mniejszymi wyspami, w art. 11 ustawy zmieniono kryteria obliczania rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych. Dotacje należało bowiem obliczać na podstawie różnicy między przychodami i kosztami usługi określonymi za pomocą uśrednionych i obiektywnych parametrów, jak również należało uwzględnić racjonalny zwrot z zainwestowanego kapitału. Ten sam artykuł stanowi również, że zamówienia publiczne na usługi musiały uwzględniać wykaz tras, na które przyznano dotacje, częstotliwość połączeń i rodzaje eksploatowanych statków. Dotacje miały zatwierdzać właściwe ministerstwa. Zasady określone w dekrecie prezydenckim nr 501/79 oraz ustawie nr 856/86 odzwierciedlono w początkowych umowach.

| (39) | W odniesieniu do 2009 r. rekompensatę z tytułu świadczenia UOIG istotnie obliczono zgodnie z metodą określoną w początkowej umowie, która obowiązywała od 1991 r. i którą przedłużono po upływie jej pierwotnej daty wygaśnięcia w dniu 31 grudnia 2008 r. W szczególności rekompensata odpowiadała łącznej stracie netto odnotowanej na usługach świadczonych w ramach systemu świadczenia usług publicznych, powiększonej o kwotę zmienną odpowiadającą wysokości zwrotu z zainwestowanego kapitału. |
| --- | --- |

(39)

W odniesieniu do 2009 r. rekompensatę z tytułu świadczenia UOIG istotnie obliczono zgodnie z metodą określoną w początkowej umowie, która obowiązywała od 1991 r. i którą przedłużono po upływie jej pierwotnej daty wygaśnięcia w dniu 31 grudnia 2008 r. W szczególności rekompensata odpowiadała łącznej stracie netto odnotowanej na usługach świadczonych w ramach systemu świadczenia usług publicznych, powiększonej o kwotę zmienną odpowiadającą wysokości zwrotu z zainwestowanego kapitału.

| (40) | Aby obliczyć rekompensatę określoną przez organy publiczne, uwzględniono następujące elementy kosztów: koszty nabycia, reklamy i zakwaterowania, koszty załadunku, rozładunku i manewrowania, koszty personelu administracyjnego na lądzie, koszty utrzymania statku, koszty administracyjne, koszty ubezpieczenia, koszty wynajmu i leasingu, paliwo, podatki i koszty amortyzacji.






  — | Rekompensata przyznana w latach 2010, 2011 i 2012 |
| --- | --- | --- |

(40)

Aby obliczyć rekompensatę określoną przez organy publiczne, uwzględniono następujące elementy kosztów: koszty nabycia, reklamy i zakwaterowania, koszty załadunku, rozładunku i manewrowania, koszty personelu administracyjnego na lądzie, koszty utrzymania statku, koszty administracyjne, koszty ubezpieczenia, koszty wynajmu i leasingu, paliwo, podatki i koszty amortyzacji.

—

Rekompensata przyznana w latach 2010, 2011 i 2012

| (41) | Od 2010 r. rekompensatę z tytułu świadczenia UOIG ustalano za pomocą nowej metody określonej w dyrektywie CIPE (25) z dnia 9 listopada 2007 r. zatytułowanej „Kryteria określania obowiązków świadczenia usług publicznych oraz zmian taryf w sektorze kabotażu morskiego związanego z interesem publicznym” („dyrektywa CIPE”) (26). Zgodnie z preambułą dyrektywę CIPE przyjęto w kontekście prywatyzacji przedsiębiorstw publicznych świadczących usługi transportu morskiego w ramach systemu świadczenia usług publicznych (27). Przepisy dyrektywy CIPE stosowano w odniesieniu do usług świadczonych przez przedsiębiorstwa należące do grupy Tirrenia od 2010 r., nawet przed wejściem w życie nowych umów i zamówień publicznych na usługi w następstwie prywatyzacji poszczególnych przedsiębiorstw. |
| --- | --- |

(41)

Od 2010 r. rekompensatę z tytułu świadczenia UOIG ustalano za pomocą nowej metody określonej w dyrektywie CIPE (25) z dnia 9 listopada 2007 r. zatytułowanej „Kryteria określania obowiązków świadczenia usług publicznych oraz zmian taryf w sektorze kabotażu morskiego związanego z interesem publicznym” („dyrektywa CIPE”) (26). Zgodnie z preambułą dyrektywę CIPE przyjęto w kontekście prywatyzacji przedsiębiorstw publicznych świadczących usługi transportu morskiego w ramach systemu świadczenia usług publicznych (27). Przepisy dyrektywy CIPE stosowano w odniesieniu do usług świadczonych przez przedsiębiorstwa należące do grupy Tirrenia od 2010 r., nawet przed wejściem w życie nowych umów i zamówień publicznych na usługi w następstwie prywatyzacji poszczególnych przedsiębiorstw.

25

26

27

| (42) | Metoda określona w dyrektywie CIPE umożliwia przedsiębiorstwom świadczenie usługi publicznej transportu morskiego w celu uzyskania odpowiedniego zwrotu. Stopa zwrotu z kapitału byłaby obliczana na podstawie średniego ważonego kosztu kapitału (WACC). |
| --- | --- |

(42)

Metoda określona w dyrektywie CIPE umożliwia przedsiębiorstwom świadczenie usługi publicznej transportu morskiego w celu uzyskania odpowiedniego zwrotu. Stopa zwrotu z kapitału byłaby obliczana na podstawie średniego ważonego kosztu kapitału (WACC).

| (43) | Wymaganą stopę zwrotu z kapitału własnego (28) oblicza się za pomocą kapitałowego modelu wyceny aktywów. W ramach tego modelu koszt kapitału własnego oblicza się jako funkcję (i) stopy wolnej od ryzyka; (ii) współczynnika beta (oszacowanie profilu ryzyka przedsiębiorstwa względem rynku akcji); oraz (iii) premii z tytułu ryzyka cen akcji przypisanej do rynku akcji. |
| --- | --- |

(43)

Wymaganą stopę zwrotu z kapitału własnego (28) oblicza się za pomocą kapitałowego modelu wyceny aktywów. W ramach tego modelu koszt kapitału własnego oblicza się jako funkcję (i) stopy wolnej od ryzyka; (ii) współczynnika beta (oszacowanie profilu ryzyka przedsiębiorstwa względem rynku akcji); oraz (iii) premii z tytułu ryzyka cen akcji przypisanej do rynku akcji.

28

| (44) | W szczególności koszt kapitału własnego zostałby obliczony przez zastosowanie premii z tytułu ponoszenia dodatkowego ryzyka do stopy zwrotu z działalności wolnej od ryzyka. Premię tę oblicza się jako premię z tytułu ryzyka na rynku pomnożoną przez współczynnik beta, który odzwierciedla, jak ryzykowna jest konkretna działalność względem rynku. |
| --- | --- |

(44)

W szczególności koszt kapitału własnego zostałby obliczony przez zastosowanie premii z tytułu ponoszenia dodatkowego ryzyka do stopy zwrotu z działalności wolnej od ryzyka. Premię tę oblicza się jako premię z tytułu ryzyka na rynku pomnożoną przez współczynnik beta, który odzwierciedla, jak ryzykowna jest konkretna działalność względem rynku.

| (45) | Zgodnie z dyrektywą CIPE stopa zwrotu z działalności wolnej od ryzyka odpowiada średniej rentowności brutto dziesięcioletnich obligacji referencyjnych w odniesieniu do poprzednich dwunastu miesięcy, za które dostępne są dane. |
| --- | --- |

(45)

Zgodnie z dyrektywą CIPE stopa zwrotu z działalności wolnej od ryzyka odpowiada średniej rentowności brutto dziesięcioletnich obligacji referencyjnych w odniesieniu do poprzednich dwunastu miesięcy, za które dostępne są dane.

| (46) | W dyrektywie CIPE ustalono premię z tytułu ryzyka rynkowego na poziomie 4 %. Ponadto w przypadku usługi świadczonej na zasadzie niewyłącznej zakładane większe ryzyko ponoszone przez operatora jest wynagradzane dzięki dodaniu dodatkowych 2,5 % do premii z tytułu ryzyka rynkowego. |
| --- | --- |

(46)

W dyrektywie CIPE ustalono premię z tytułu ryzyka rynkowego na poziomie 4 %. Ponadto w przypadku usługi świadczonej na zasadzie niewyłącznej zakładane większe ryzyko ponoszone przez operatora jest wynagradzane dzięki dodaniu dodatkowych 2,5 % do premii z tytułu ryzyka rynkowego.

| (47) | W praktyce kwota rekompensaty wypłacanej na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia nie może jednak przekroczyć pułapu 72 685 642 EUR rocznie, jak określono w ustawie z 2009 r. (zob. motyw 25). Mimo że w ustawie z 2009 r. ustalono górną granicę rocznej rekompensaty wypłacanej na rzecz wszystkich przedsiębiorstw należących do grupy Tirrenia z tytułu świadczenia usług transportu morskiego objętych systemem świadczenia usług publicznych, dyrektywa CIPE również zawiera określone zabezpieczenia, które umożliwiają tym operatorom pokrycie w wystarczającym stopniu ponoszonych kosztów operacyjnych. |
| --- | --- |

(47)

W praktyce kwota rekompensaty wypłacanej na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia nie może jednak przekroczyć pułapu 72 685 642 EUR rocznie, jak określono w ustawie z 2009 r. (zob. motyw 25). Mimo że w ustawie z 2009 r. ustalono górną granicę rocznej rekompensaty wypłacanej na rzecz wszystkich przedsiębiorstw należących do grupy Tirrenia z tytułu świadczenia usług transportu morskiego objętych systemem świadczenia usług publicznych, dyrektywa CIPE również zawiera określone zabezpieczenia, które umożliwiają tym operatorom pokrycie w wystarczającym stopniu ponoszonych kosztów operacyjnych.

| (48) | W szczególności zgodnie z dyrektywą CIPE zakres usług, maksymalne taryfy określone w nowej umowie oraz faktycznie przyznana rekompensata muszą być określone w taki sposób, aby dostawca usług otrzymał rekompensatę na pokrycie całości dopuszczalnych kosztów. Zastosowanie ma następujący wzór:
  VA(RSP) + VA(AI(X)) = VA(CA)
  gdzie:






  — | VA(RSP) oznacza zdyskontowaną wartość rekompensaty z tytułu wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, |
| --- | --- | --- |

(48)

W szczególności zgodnie z dyrektywą CIPE zakres usług, maksymalne taryfy określone w nowej umowie oraz faktycznie przyznana rekompensata muszą być określone w taki sposób, aby dostawca usług otrzymał rekompensatę na pokrycie całości dopuszczalnych kosztów. Zastosowanie ma następujący wzór:

VA(RSP) + VA(AI(X)) = VA(CA)

gdzie:

—

VA(RSP) oznacza zdyskontowaną wartość rekompensaty z tytułu wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych,

VA(RSP)

| — | VA(AI(X)) oznacza zdyskontowaną wartość pozostałych przychodów (przychody z taryf i inne), |
| --- | --- |

—

VA(AI(X)) oznacza zdyskontowaną wartość pozostałych przychodów (przychody z taryf i inne),

VA(AI(X))

| — | VA(CA) oznacza zdyskontowaną wartość dopuszczalnych kosztów operacyjnych, spłaty zadłużenia i zwrotu z zainwestowanego kapitału. |
| --- | --- |

—

VA(CA) oznacza zdyskontowaną wartość dopuszczalnych kosztów operacyjnych, spłaty zadłużenia i zwrotu z zainwestowanego kapitału.

VA(CA)

| (49) | Jeżeli powyższy wzór prowadzi do uzyskania niesatysfakcjonującego wyniku, można ograniczyć zakres działań objętych dotacjami (zob. również motyw 103) lub ewentualnie można dokonać przeglądu organizacji usługi (np. rodzaju statków) lub zmienić maksymalne poziomy taryf. |
| --- | --- |

(49)

Jeżeli powyższy wzór prowadzi do uzyskania niesatysfakcjonującego wyniku, można ograniczyć zakres działań objętych dotacjami (zob. również motyw 103) lub ewentualnie można dokonać przeglądu organizacji usługi (np. rodzaju statków) lub zmienić maksymalne poziomy taryf.

| (50) | Ponadto pułap taryf mający zastosowanie do poszczególnych usług, po odliczeniu podatków i opłat portowych, dostosowuje się corocznie na podstawie następującego wzoru ceny maksymalnej:
  ΔT = ΔP – X
  gdzie:






  — | ΔT oznacza roczną procentową zmianę pułapu taryfy, |
| --- | --- | --- |

(50)

Ponadto pułap taryf mający zastosowanie do poszczególnych usług, po odliczeniu podatków i opłat portowych, dostosowuje się corocznie na podstawie następującego wzoru ceny maksymalnej:

ΔT = ΔP – X

gdzie:

—

ΔT oznacza roczną procentową zmianę pułapu taryfy,

| — | ΔP oznacza stopę inflacji w roku odniesienia, |
| --- | --- |

—

ΔP oznacza stopę inflacji w roku odniesienia,

| — | X oznacza faktyczną stopę roczną korekty pułapu taryfy określoną w umowie, która pozostaje na stałym poziomie w okresie obowiązywania umowy. |
| --- | --- |

—

X oznacza faktyczną stopę roczną korekty pułapu taryfy określoną w umowie, która pozostaje na stałym poziomie w okresie obowiązywania umowy.

| (51) | W dyrektywie CIPE określono również, że pułap taryfy można dostosować w taki sposób, aby odwzorować zmiany kosztów paliwa, przyjmując za punkt odniesienia standardowe publicznie dostępne ceny. |
| --- | --- |

(51)

W dyrektywie CIPE określono również, że pułap taryfy można dostosować w taki sposób, aby odwzorować zmiany kosztów paliwa, przyjmując za punkt odniesienia standardowe publicznie dostępne ceny.

2.3.2.   Niezgodne z prawem przedłużenie pomocy na ratowanie na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia

Niezgodne z prawem przedłużenie pomocy na ratowanie na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia

| (52) | W dniu 16 listopada 2010 r. Komisja zatwierdziła pomoc na ratowanie na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar („decyzja z 2010 r.”) (29). Pomoc obejmowała gwarancję linii kredytowych udzieloną przez prywatne banki na kwotę do 95 000 000 EUR. Włochy zobowiązały się przekazać Komisji, nie później niż sześć miesięcy po zatwierdzeniu środka pomocy na ratowanie, plan restrukturyzacji lub dowód potwierdzający pełny zwrot pożyczki lub rozwiązanie gwarancji. |
| --- | --- |

(52)

W dniu 16 listopada 2010 r. Komisja zatwierdziła pomoc na ratowanie na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar („decyzja z 2010 r.”) (29). Pomoc obejmowała gwarancję linii kredytowych udzieloną przez prywatne banki na kwotę do 95 000 000 EUR. Włochy zobowiązały się przekazać Komisji, nie później niż sześć miesięcy po zatwierdzeniu środka pomocy na ratowanie, plan restrukturyzacji lub dowód potwierdzający pełny zwrot pożyczki lub rozwiązanie gwarancji.

29

| (53) | Następnie Włochy poinformowały Komisję, że wybrane instytucje finansowe, Banca Infrastrutture Innovazione e Sviluppo („BIIS”) oraz Unicredit, zatwierdziły linię kredytową o wartości 40 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar (tj. 25 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia i 15 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstwo Siremar) oraz o dacie zapadalności przypadającej na dzień 30 czerwca 2011 r. Państwo udzieliło gwarancji w odniesieniu do linii kredytowej w dniu 15 lutego 2011 r. |
| --- | --- |

(53)

Następnie Włochy poinformowały Komisję, że wybrane instytucje finansowe, Banca Infrastrutture Innovazione e Sviluppo („BIIS”) oraz Unicredit, zatwierdziły linię kredytową o wartości 40 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar (tj. 25 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia i 15 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstwo Siremar) oraz o dacie zapadalności przypadającej na dzień 30 czerwca 2011 r. Państwo udzieliło gwarancji w odniesieniu do linii kredytowej w dniu 15 lutego 2011 r.

| (54) | Środki wypłacono w następujący sposób:






  a) | pierwszą ratę w dniu 28 lutego 2011 r. (20 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia i 12 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstwa Siremar); |
| --- | --- | --- |

(54)

Środki wypłacono w następujący sposób:

a)

pierwszą ratę w dniu 28 lutego 2011 r. (20 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia i 12 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstwa Siremar);

| b) | drugą ratę w dniu 23 marca 2011 r. (5 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia i 3 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstwa Siremar). |
| --- | --- |

b)

drugą ratę w dniu 23 marca 2011 r. (5 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia i 3 000 000 EUR na rzecz przedsiębiorstwa Siremar).

| (55) | Włochy poinformowały Komisję, że ponieważ pierwszą ratę gwarantowanej pożyczki wypłacono na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar dopiero w dniu 28 lutego 2011 r., sześciomiesięczny okres zwrotu pożyczki w rozumieniu pkt 25 lit. a) Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw („wytyczne dotyczące ratowania i restrukturyzacji z 2004 r.”) (30) oraz motywów 32 i 47 decyzji z 2010 r. miał upłynąć w dniu 28 sierpnia 2011 r. |
| --- | --- |

(55)

Włochy poinformowały Komisję, że ponieważ pierwszą ratę gwarantowanej pożyczki wypłacono na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar dopiero w dniu 28 lutego 2011 r., sześciomiesięczny okres zwrotu pożyczki w rozumieniu pkt 25 lit. a) Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw („wytyczne dotyczące ratowania i restrukturyzacji z 2004 r.”) (30) oraz motywów 32 i 47 decyzji z 2010 r. miał upłynąć w dniu 28 sierpnia 2011 r.

30

| (56) | Przedsiębiorstwa Tirrenia i Siremar nie spłaciły jednak zaciągniętych pożyczek i w rezultacie w dniu 11 lipca 2011 r. BIIS uruchomił gwarancję państwową. Zatem w tym dniu przedsiębiorstwo Tirrenia miało wobec państwa dług w wysokości 25 203 063,89 EUR. Kwota ta obejmuje zarówno kwotę główną odpowiednich pożyczek, jak i niespłacone odsetki należne na rzecz banku. |
| --- | --- |

(56)

Przedsiębiorstwa Tirrenia i Siremar nie spłaciły jednak zaciągniętych pożyczek i w rezultacie w dniu 11 lipca 2011 r. BIIS uruchomił gwarancję państwową. Zatem w tym dniu przedsiębiorstwo Tirrenia miało wobec państwa dług w wysokości 25 203 063,89 EUR. Kwota ta obejmuje zarówno kwotę główną odpowiednich pożyczek, jak i niespłacone odsetki należne na rzecz banku.

| (57) | Sąd upadłościowy zezwolił na włączenie ministerstwa gospodarki i finansów do grona wierzycieli uprzywilejowanych (prededucibili) przedsiębiorstwa Tirrenia. Według władz włoskich komisarz nadzwyczajny, któremu powierzono zarządzanie przedsiębiorstwem w ramach postępowania upadłościowego, uważał w tamtym czasie, że przedsiębiorstwo Tirrenia będzie w stanie zwrócić środki do dnia 28 sierpnia 2011 r. dzięki wpływom z planowej prywatyzacji (zob. sekcja 2.3.3). |
| --- | --- |

(57)

Sąd upadłościowy zezwolił na włączenie ministerstwa gospodarki i finansów do grona wierzycieli uprzywilejowanych (prededucibili) przedsiębiorstwa Tirrenia. Według władz włoskich komisarz nadzwyczajny, któremu powierzono zarządzanie przedsiębiorstwem w ramach postępowania upadłościowego, uważał w tamtym czasie, że przedsiębiorstwo Tirrenia będzie w stanie zwrócić środki do dnia 28 sierpnia 2011 r. dzięki wpływom z planowej prywatyzacji (zob. sekcja 2.3.3).

prededucibili

| (58) | W dniu 25 lipca 2011 r. zawarto umowę sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN. Jednak przeniesienie aktywów, a w rezultacie również płatność, opóźniło się, głównie ze względu na trudności z uzyskaniem wymaganych zezwoleń na połączenie (31). Włoski organ ochrony konkurencji, Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato („AGCM”), ostatecznie zatwierdził transakcję Tirrenia – CIN w dniu 21 czerwca 2012 r. i sprzedaż sfinalizowano w dniu 19 lipca 2012 r. |
| --- | --- |

(58)

W dniu 25 lipca 2011 r. zawarto umowę sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN. Jednak przeniesienie aktywów, a w rezultacie również płatność, opóźniło się, głównie ze względu na trudności z uzyskaniem wymaganych zezwoleń na połączenie (31). Włoski organ ochrony konkurencji, Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato („AGCM”), ostatecznie zatwierdził transakcję Tirrenia – CIN w dniu 21 czerwca 2012 r. i sprzedaż sfinalizowano w dniu 19 lipca 2012 r.

31

| (59) | W dniu 18 września 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia zwróciło państwu kwotę 25 852 548,93 EUR. W dniu 24 października 2012 r. Włochy poinformowały Komisję, że kwoty należne od przedsiębiorstwa Tirrenia od dnia 11 lipca 2011 r., w tym odsetki należne państwu w kwocie 649 485,04 EUR, zostały w pełni spłacone przez przedsiębiorstwo, oraz przedstawiły dowód, który to potwierdził. |
| --- | --- |

(59)

W dniu 18 września 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia zwróciło państwu kwotę 25 852 548,93 EUR. W dniu 24 października 2012 r. Włochy poinformowały Komisję, że kwoty należne od przedsiębiorstwa Tirrenia od dnia 11 lipca 2011 r., w tym odsetki należne państwu w kwocie 649 485,04 EUR, zostały w pełni spłacone przez przedsiębiorstwo, oraz przedstawiły dowód, który to potwierdził.

2.3.3.   Prywatyzacja przedsiębiorstwa Tirrenia i odroczenie płatności ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN

Prywatyzacja przedsiębiorstwa Tirrenia i odroczenie płatności ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN

| (60) | W dniu 23 grudnia 2009 r. przedsiębiorstwo Fintecna ogłosiło pierwsze zaproszenie do składania ofert w sprawie sprzedaży całego kapitału podstawowego przedsiębiorstwa Tirrenia wraz z jej spółką zależną Siremar. W dniu 19 lutego 2010 r. otrzymano 16 zgłoszeń o wyrażeniu zainteresowania od 19 podmiotów. W dniu 4 sierpnia 2010 r. po nieudanych negocjacjach z jedynym oferentem, który złożył wiążącą ofertę, przedsiębiorstwo Fintecna poinformowało o zamknięciu procedury. Według Włoch negocjacje się nie powiodły z powodu obaw dotyczących aspektów finansowych oferty. |
| --- | --- |

(60)

W dniu 23 grudnia 2009 r. przedsiębiorstwo Fintecna ogłosiło pierwsze zaproszenie do składania ofert w sprawie sprzedaży całego kapitału podstawowego przedsiębiorstwa Tirrenia wraz z jej spółką zależną Siremar. W dniu 19 lutego 2010 r. otrzymano 16 zgłoszeń o wyrażeniu zainteresowania od 19 podmiotów. W dniu 4 sierpnia 2010 r. po nieudanych negocjacjach z jedynym oferentem, który złożył wiążącą ofertę, przedsiębiorstwo Fintecna poinformowało o zamknięciu procedury. Według Włoch negocjacje się nie powiodły z powodu obaw dotyczących aspektów finansowych oferty.

| (61) | Po niepowodzeniu pierwszej próby prywatyzacji przedsiębiorstwa Tirrenia i Siremar, zmagając się z poważnymi problemami finansowymi, dopuszczono do zbiorowego postępowania upadłościowego przewidzianego w prawie włoskim dla dużych przedsiębiorstw, tj. procedury zarządu nadzwyczajnego (amministrazione straordinaria), a wkrótce potem została ogłoszona ich niewypłacalność. Mówiąc dokładniej, przedsiębiorstwo Tirrenia dopuszczono do objęcia procedurą zarządu nadzwyczajnego w dniu 5 sierpnia 2010 r. W dniu 12 sierpnia 2010 r. sąd w Rzymie wydał wyrok nr 332/2010, w którym ogłosił niewypłacalność przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(61)

Po niepowodzeniu pierwszej próby prywatyzacji przedsiębiorstwa Tirrenia i Siremar, zmagając się z poważnymi problemami finansowymi, dopuszczono do zbiorowego postępowania upadłościowego przewidzianego w prawie włoskim dla dużych przedsiębiorstw, tj. procedury zarządu nadzwyczajnego (amministrazione straordinaria), a wkrótce potem została ogłoszona ich niewypłacalność. Mówiąc dokładniej, przedsiębiorstwo Tirrenia dopuszczono do objęcia procedurą zarządu nadzwyczajnego w dniu 5 sierpnia 2010 r. W dniu 12 sierpnia 2010 r. sąd w Rzymie wydał wyrok nr 332/2010, w którym ogłosił niewypłacalność przedsiębiorstwa Tirrenia.

amministrazione straordinaria

2.3.3.1.   Procedura zarządu nadzwyczajnego

Procedura zarządu nadzwyczajnego

| (62) | W przeciwieństwie do zwykłego postępowania upadłościowego, którego głównym celem jest likwidacja niewypłacalnego przedsiębiorstwa w celu zaspokojenia roszczeń wierzycieli, procedura zarządu nadzwyczajnego, ustanowiona w dekrecie z mocą ustawy nr 270 z dnia 8 lipca 1999 r., to specjalne postępowanie upadłościowe przewidziane dla dużych przedsiębiorstw, które ma na celu zabezpieczenie aktywów i zapewnienie ciągłości działalności. |
| --- | --- |

(62)

W przeciwieństwie do zwykłego postępowania upadłościowego, którego głównym celem jest likwidacja niewypłacalnego przedsiębiorstwa w celu zaspokojenia roszczeń wierzycieli, procedura zarządu nadzwyczajnego, ustanowiona w dekrecie z mocą ustawy nr 270 z dnia 8 lipca 1999 r., to specjalne postępowanie upadłościowe przewidziane dla dużych przedsiębiorstw, które ma na celu zabezpieczenie aktywów i zapewnienie ciągłości działalności.

| (63) | W toku tej procedury zarząd nad niewypłacalnym przedsiębiorstwem obejmuje komisarz nadzwyczajny powołany przez właściwe ministerstwo. Komisarz nadzwyczajny proponuje plan naprawy przedsiębiorstwa objętego procedurą w drodze restrukturyzacji albo sprzedaży aktywów niewypłacalnego przedsiębiorstwa. Plan ten musi zostać uprzednio zatwierdzony przez właściwe ministerstwo, które uwzględnia opinię rady nadzorczej (złożonej z biegłych powołanych przez ministerstwo). |
| --- | --- |

(63)

W toku tej procedury zarząd nad niewypłacalnym przedsiębiorstwem obejmuje komisarz nadzwyczajny powołany przez właściwe ministerstwo. Komisarz nadzwyczajny proponuje plan naprawy przedsiębiorstwa objętego procedurą w drodze restrukturyzacji albo sprzedaży aktywów niewypłacalnego przedsiębiorstwa. Plan ten musi zostać uprzednio zatwierdzony przez właściwe ministerstwo, które uwzględnia opinię rady nadzorczej (złożonej z biegłych powołanych przez ministerstwo).

| (64) | Dekret z mocą ustawy nr 347 z dnia 23 grudnia 2003 r. ustanawiający środki doraźne na potrzeby restrukturyzacji dużych niewypłacalnych przedsiębiorstw, przekształcony ze zmianami w ustawę nr 39 z dnia 18 lutego 2004 r. („ustawa Marzano”), reguluje procedurę zarządu nadzwyczajnego mającą zastosowanie do niewypłacalnych przedsiębiorstw, które zamierzają poddać się tej procedurze restrukturyzacyjnej. Przedsiębiorstwa te muszą również łącznie spełnić określone kryteria dotyczące liczby pracowników w roku poprzedzającym rozpoczęcie procedury oraz poziomu zadłużenia. |
| --- | --- |

(64)

Dekret z mocą ustawy nr 347 z dnia 23 grudnia 2003 r. ustanawiający środki doraźne na potrzeby restrukturyzacji dużych niewypłacalnych przedsiębiorstw, przekształcony ze zmianami w ustawę nr 39 z dnia 18 lutego 2004 r. („ustawa Marzano”), reguluje procedurę zarządu nadzwyczajnego mającą zastosowanie do niewypłacalnych przedsiębiorstw, które zamierzają poddać się tej procedurze restrukturyzacyjnej. Przedsiębiorstwa te muszą również łącznie spełnić określone kryteria dotyczące liczby pracowników w roku poprzedzającym rozpoczęcie procedury oraz poziomu zadłużenia.

| (65) | Zgodnie z wymogami procedury niewypłacalne przedsiębiorstwo musi złożyć wniosek do włoskiego ministra rozwoju gospodarczego oraz do właściwego sądu upadłościowego. Następie ministerstwo podejmuje decyzję w sprawie dopuszczenia niewypłacalnego przedsiębiorstwa do objęcia procedurą i powołuje komisarza nadzwyczajnego nadzorowanego przez radę nadzorczą, podczas gdy sąd ustala, czy przedsiębiorstwo znajduje się w stanie niewypłacalności. |
| --- | --- |

(65)

Zgodnie z wymogami procedury niewypłacalne przedsiębiorstwo musi złożyć wniosek do włoskiego ministra rozwoju gospodarczego oraz do właściwego sądu upadłościowego. Następie ministerstwo podejmuje decyzję w sprawie dopuszczenia niewypłacalnego przedsiębiorstwa do objęcia procedurą i powołuje komisarza nadzwyczajnego nadzorowanego przez radę nadzorczą, podczas gdy sąd ustala, czy przedsiębiorstwo znajduje się w stanie niewypłacalności.

| (66) | W ciągu 180 dni od powołania komisarz nadzwyczajny musi przedłożyć ministerstwu plan restrukturyzacji. Zwykłe postępowanie upadłościowe wszczyna się jedynie wówczas, gdy ministerstwo nie zatwierdzi takiego planu restrukturyzacji, a alternatywna procedura sprzedaży aktywów jest niewykonalna. |
| --- | --- |

(66)

W ciągu 180 dni od powołania komisarz nadzwyczajny musi przedłożyć ministerstwu plan restrukturyzacji. Zwykłe postępowanie upadłościowe wszczyna się jedynie wówczas, gdy ministerstwo nie zatwierdzi takiego planu restrukturyzacji, a alternatywna procedura sprzedaży aktywów jest niewykonalna.

| (67) | Dekretem z mocą ustawy 134/2008 („dekret 134/2008”) (32) wprowadzono szereg zmian w ustawie Marzano. Zmiany te mają zastosowanie do przedsiębiorstw świadczących najważniejsze usługi publiczne oraz dotyczą m.in. możliwości wskazania przez komisarza nadzwyczajnego nabywcy aktywów niewypłacalnego przedsiębiorstwa w drodze procedury negocjacji ze stronami, które gwarantują ciągłość świadczenia usługi publicznej w średnim okresie i szybką interwencję. Dekret 134/2008 stanowi, że cena sprzedaży nie może być niższa niż wartość rynkowa aktywów ustalona przez niezależnego biegłego powołanego dekretem ministerialnym. |
| --- | --- |

(67)

Dekretem z mocą ustawy 134/2008 („dekret 134/2008”) (32) wprowadzono szereg zmian w ustawie Marzano. Zmiany te mają zastosowanie do przedsiębiorstw świadczących najważniejsze usługi publiczne oraz dotyczą m.in. możliwości wskazania przez komisarza nadzwyczajnego nabywcy aktywów niewypłacalnego przedsiębiorstwa w drodze procedury negocjacji ze stronami, które gwarantują ciągłość świadczenia usługi publicznej w średnim okresie i szybką interwencję. Dekret 134/2008 stanowi, że cena sprzedaży nie może być niższa niż wartość rynkowa aktywów ustalona przez niezależnego biegłego powołanego dekretem ministerialnym.

32

| (68) | W dekrecie 134/2008 wprowadzono również możliwość przeprowadzenia – w trybie natychmiastowym – planu zbycia aktywów, podczas gdy w poprzednim systemie wymagano uprzedniego przedłożenia ministerstwu planu restrukturyzacji. Ponadto w dekrecie 134/2008 ustanowiono, że jeżeli ani plan zbycia aktywów, ani plan restrukturyzacji nie mogą zostać zrealizowane lub zatwierdzone przez ministerstwo, wszczyna się zwykłe postępowanie upadłościowe. |
| --- | --- |

(68)

W dekrecie 134/2008 wprowadzono również możliwość przeprowadzenia – w trybie natychmiastowym – planu zbycia aktywów, podczas gdy w poprzednim systemie wymagano uprzedniego przedłożenia ministerstwu planu restrukturyzacji. Ponadto w dekrecie 134/2008 ustanowiono, że jeżeli ani plan zbycia aktywów, ani plan restrukturyzacji nie mogą zostać zrealizowane lub zatwierdzone przez ministerstwo, wszczyna się zwykłe postępowanie upadłościowe.

2.3.3.2.   Procedura sprzedaży

Procedura sprzedaży

| (69) | W dniu 15 września 2010 r. ogłoszono zaproszenie do składania ofert w przetargu obejmującym sprzedaż oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (33) w pakiecie z nową ośmioletnią umową. Celem zaproszenia było sprawdzenie, czy są jakiekolwiek potencjalne krajowe lub międzynarodowe podmioty zainteresowane nabyciem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, które mogły zagwarantować ciągłość świadczenia usług transportowych. |
| --- | --- |

(69)

W dniu 15 września 2010 r. ogłoszono zaproszenie do składania ofert w przetargu obejmującym sprzedaż oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (33) w pakiecie z nową ośmioletnią umową. Celem zaproszenia było sprawdzenie, czy są jakiekolwiek potencjalne krajowe lub międzynarodowe podmioty zainteresowane nabyciem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, które mogły zagwarantować ciągłość świadczenia usług transportowych.

33

| (70) | Zaproszenie opublikowano na stronie internetowej przedsiębiorstwa Tirrenia, w kilku czasopismach (34), jak również na wybranych stronach specjalistycznych (35). Termin tego zaproszenia do wyrażenia zainteresowania pierwotnie ustalono na dzień 29 września 2010 r., po czym przedłużono go do dnia 20 października 2010 r. publicznym ogłoszeniem opublikowanym w tych samych krajowych i międzynarodowych czasopismach i na tych samych stronach, aby zapewnić wystarczająco dużo czasu na zgłoszenie zainteresowania. |
| --- | --- |

(70)

Zaproszenie opublikowano na stronie internetowej przedsiębiorstwa Tirrenia, w kilku czasopismach (34), jak również na wybranych stronach specjalistycznych (35). Termin tego zaproszenia do wyrażenia zainteresowania pierwotnie ustalono na dzień 29 września 2010 r., po czym przedłużono go do dnia 20 października 2010 r. publicznym ogłoszeniem opublikowanym w tych samych krajowych i międzynarodowych czasopismach i na tych samych stronach, aby zapewnić wystarczająco dużo czasu na zgłoszenie zainteresowania.

34

35

| (71) | Łącznie otrzymano 21 zgłoszeń o wyrażeniu zainteresowania uczestnictwem w tym przetargu od podmiotów krajowych, europejskich i pozaeuropejskich. Następnie komisarz nadzwyczajny zaprosił szesnaście podmiotów, z których zgłoszeń o wyrażeniu zainteresowania wynikało, że mogły zagwarantować ciągłość świadczenia usługi transportu morskiego (36), do przeprowadzenia szczegółowej analizy due diligence oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Udzielono dostępu do odnośnej dokumentacji pod warunkiem podpisania umów poufności przez zainteresowane strony. |
| --- | --- |

(71)

Łącznie otrzymano 21 zgłoszeń o wyrażeniu zainteresowania uczestnictwem w tym przetargu od podmiotów krajowych, europejskich i pozaeuropejskich. Następnie komisarz nadzwyczajny zaprosił szesnaście podmiotów, z których zgłoszeń o wyrażeniu zainteresowania wynikało, że mogły zagwarantować ciągłość świadczenia usługi transportu morskiego (36), do przeprowadzenia szczegółowej analizy due diligence oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Udzielono dostępu do odnośnej dokumentacji pod warunkiem podpisania umów poufności przez zainteresowane strony.

36

due diligence

| (72) | Jedenaście podmiotów (37), które ostatecznie zdecydowały się na przeprowadzenie wspomnianej analizy due diligence, otrzymało dostęp do wirtualnych pokojów danych zawierających następujące informacje:






  a) | wszystkie informacje techniczne, prawne i finansowe, w tym szczegółowe informacje na temat oddziału wystawionego na sprzedaż; |
| --- | --- | --- |

(72)

Jedenaście podmiotów (37), które ostatecznie zdecydowały się na przeprowadzenie wspomnianej analizy due diligence, otrzymało dostęp do wirtualnych pokojów danych zawierających następujące informacje:

37

due diligence

a)

wszystkie informacje techniczne, prawne i finansowe, w tym szczegółowe informacje na temat oddziału wystawionego na sprzedaż;

| b) | biznesplan oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przygotowany przez komisarza nadzwyczajnego; |
| --- | --- |

b)

biznesplan oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przygotowany przez komisarza nadzwyczajnego;

| c) | sprawozdanie sprzedawcy z analizy due dilligence oraz bilans przedsiębiorstwa na dzień dopuszczenia do objęcia procedurą zarządu nadzwyczajnego; |
| --- | --- |

c)

sprawozdanie sprzedawcy z analizy due dilligence oraz bilans przedsiębiorstwa na dzień dopuszczenia do objęcia procedurą zarządu nadzwyczajnego;

due dilligence

| d) | projekt nowej ośmioletniej umowy, która miała zostać zawarta między zwycięskim oferentem a państwem; |
| --- | --- |

d)

projekt nowej ośmioletniej umowy, która miała zostać zawarta między zwycięskim oferentem a państwem;

| e) | wszystkie pozostałe informacje potrzebne potencjalnym nabywcom do prawidłowej wyceny przedmiotu sprzedaży. |
| --- | --- |

e)

wszystkie pozostałe informacje potrzebne potencjalnym nabywcom do prawidłowej wyceny przedmiotu sprzedaży.

| (73) | Dekretem ministerialnym z dnia 4 lutego 2011 r. minister rozwoju gospodarczego powołał Banca Profilo na niezależnego biegłego, którego zadaniem było sporządzenie wyceny oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na podstawie art. 4 ust. 4-quater dekretu z mocą ustawy nr 347/2003. W dniu 8 marca 2011 r. Banca Profilo wyceniło wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (uwzględniając nową ośmioletnią umowę) na kwotę 380 000 000 EUR. Informacje przesłano do pokoju danych na użytek wszystkich potencjalnych oferentów przed upływem terminu składania wiążących ofert. |
| --- | --- |

(73)

Dekretem ministerialnym z dnia 4 lutego 2011 r. minister rozwoju gospodarczego powołał Banca Profilo na niezależnego biegłego, którego zadaniem było sporządzenie wyceny oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na podstawie art. 4 ust. 4-quater dekretu z mocą ustawy nr 347/2003. W dniu 8 marca 2011 r. Banca Profilo wyceniło wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (uwzględniając nową ośmioletnią umowę) na kwotę 380 000 000 EUR. Informacje przesłano do pokoju danych na użytek wszystkich potencjalnych oferentów przed upływem terminu składania wiążących ofert.

quater

| (74) | W dniu 15 marca 2011 r., po upływie ostatecznego terminu składania wiążących ofert, komisarz nadzwyczajny poinformował, że jedynie przedsiębiorstwo CIN – spółka składająca się z Onorato Partecipazioni S.r.l., Grimaldi Compagnia di Navigazione S.p.A. oraz Marinvest S.r.l. – złożyło wiążącą ofertę zgodną z warunkami określonymi w piśmie w sprawie procedury z dnia 2 lutego 2011 r. (38). |
| --- | --- |

(74)

W dniu 15 marca 2011 r., po upływie ostatecznego terminu składania wiążących ofert, komisarz nadzwyczajny poinformował, że jedynie przedsiębiorstwo CIN – spółka składająca się z Onorato Partecipazioni S.r.l., Grimaldi Compagnia di Navigazione S.p.A. oraz Marinvest S.r.l. – złożyło wiążącą ofertę zgodną z warunkami określonymi w piśmie w sprawie procedury z dnia 2 lutego 2011 r. (38).

38

| (75) | W dniu 14 kwietnia 2011 r., w następstwie wniosku komisarza nadzwyczajnego o przedstawienie wyjaśnień, przedsiębiorstwo CIN złożyło ostateczną wiążącą ofertę nabycia oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. W szczególności w ofercie tej, którą uzupełniono o (i) biznesplan zgodny z obowiązkami świadczenia usług publicznych określonymi w nowej umowie; oraz (ii) gwarancje bankowe na łączną kwotę 20 000 000 EUR, przewidziano, co następuje:






  (i) | cenę oferowaną za zakup oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nową ośmioletnią umową wynoszącą łącznie 380 100 000 EUR; |
| --- | --- | --- |

(75)

W dniu 14 kwietnia 2011 r., w następstwie wniosku komisarza nadzwyczajnego o przedstawienie wyjaśnień, przedsiębiorstwo CIN złożyło ostateczną wiążącą ofertę nabycia oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. W szczególności w ofercie tej, którą uzupełniono o (i) biznesplan zgodny z obowiązkami świadczenia usług publicznych określonymi w nowej umowie; oraz (ii) gwarancje bankowe na łączną kwotę 20 000 000 EUR, przewidziano, co następuje:

(i)

cenę oferowaną za zakup oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nową ośmioletnią umową wynoszącą łącznie 380 100 000 EUR;

| (ii) | zapłatę w ramach oferty obejmującą wypłacenie 200 100 000 EUR po przeniesieniu własności oddziału oraz pozostałą kwotę wypłacaną z biegiem czasu w następujący sposób:






  a) | 55 000 000 EUR do dnia 15 grudnia trzeciego roku po przeniesieniu własności oddziału; |
| --- | --- | --- |

(ii)

zapłatę w ramach oferty obejmującą wypłacenie 200 100 000 EUR po przeniesieniu własności oddziału oraz pozostałą kwotę wypłacaną z biegiem czasu w następujący sposób:

a)

55 000 000 EUR do dnia 15 grudnia trzeciego roku po przeniesieniu własności oddziału;

| b) | 60 000 000 EUR do dnia 15 grudnia szóstego roku po przeniesieniu własności oddziału; |
| --- | --- |

b)

60 000 000 EUR do dnia 15 grudnia szóstego roku po przeniesieniu własności oddziału;

| c) | 65 000 000 EUR do dnia 15 grudnia ósmego roku po przeniesieniu własności oddziału. |
| --- | --- |

c)

65 000 000 EUR do dnia 15 grudnia ósmego roku po przeniesieniu własności oddziału.

| (76) | W związku z powyższym komisarz nadzwyczajny wprowadził wiążącą ofertę złożoną przez przedsiębiorstwo CIN do pokoju danych i w dniu 2 maja 2011 r. wysłał wszystkim oferentom zakwalifikowanym do etapu analizy due diligence pismo zapraszające ich do złożenia w terminie do dnia 12 maja 2011 r. oferty lepszej niż oferta złożona przez przedsiębiorstwo CIN w dniu 14 kwietnia 2011 r. W następstwie wniosku jednego z potencjalnych nabywców komisarz nadzwyczajny przesunął termin składania lepszych ofert do dnia 19 maja 2011 r. Komisarz nadzwyczajny nie otrzymał jednak żadnych innych ofert do tego dnia. |
| --- | --- |

(76)

W związku z powyższym komisarz nadzwyczajny wprowadził wiążącą ofertę złożoną przez przedsiębiorstwo CIN do pokoju danych i w dniu 2 maja 2011 r. wysłał wszystkim oferentom zakwalifikowanym do etapu analizy due diligence pismo zapraszające ich do złożenia w terminie do dnia 12 maja 2011 r. oferty lepszej niż oferta złożona przez przedsiębiorstwo CIN w dniu 14 kwietnia 2011 r. W następstwie wniosku jednego z potencjalnych nabywców komisarz nadzwyczajny przesunął termin składania lepszych ofert do dnia 19 maja 2011 r. Komisarz nadzwyczajny nie otrzymał jednak żadnych innych ofert do tego dnia.

due diligence

| (77) | Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez komisarza nadzwyczajnego i jego doradców, uznano ofertę kupna złożoną przez przedsiębiorstwo CIN w dniu 14 kwietnia 2011 r. za odpowiadającą wartości oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia ustalonej przez Banca Profilo. Ustalono, że biznesplan zawarty w ofercie jest zgodny z warunkami przedstawionymi w piśmie w sprawie postępowania z dnia 2 lutego 2011 r. (zob. motyw 74) oraz uznano go za odpowiedni dowód potwierdzający zdolność oferenta do zagwarantowania bezproblemowej kontynuacji świadczenia usługi publicznej transportu morskiego. |
| --- | --- |

(77)

Opierając się na ocenie przeprowadzonej przez komisarza nadzwyczajnego i jego doradców, uznano ofertę kupna złożoną przez przedsiębiorstwo CIN w dniu 14 kwietnia 2011 r. za odpowiadającą wartości oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia ustalonej przez Banca Profilo. Ustalono, że biznesplan zawarty w ofercie jest zgodny z warunkami przedstawionymi w piśmie w sprawie postępowania z dnia 2 lutego 2011 r. (zob. motyw 74) oraz uznano go za odpowiedni dowód potwierdzający zdolność oferenta do zagwarantowania bezproblemowej kontynuacji świadczenia usługi publicznej transportu morskiego.

| (78) | W dniu 23 maja 2011 r. ministerstwo rozwoju gospodarczego zatwierdziło sprzedaż przez komisarza nadzwyczajnego oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN zgodnie z warunkami oferty złożonej w dniu 14 kwietnia 2011 r. Po dalszych konsultacjach komisarz nadzwyczajny zawarł umowę z przedsiębiorstwem CIN w dniu 25 lipca 2011 r. |
| --- | --- |

(78)

W dniu 23 maja 2011 r. ministerstwo rozwoju gospodarczego zatwierdziło sprzedaż przez komisarza nadzwyczajnego oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN zgodnie z warunkami oferty złożonej w dniu 14 kwietnia 2011 r. Po dalszych konsultacjach komisarz nadzwyczajny zawarł umowę z przedsiębiorstwem CIN w dniu 25 lipca 2011 r.

| (79) | W dniu 21 listopada 2011 r. przedmiotową transakcję zgłoszono Komisji do zatwierdzenia. W dniu 18 stycznia 2012 r. Komisja wszczęła szczegółowe dochodzenie na podstawie rozporządzenia UE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw (39). |
| --- | --- |

(79)

W dniu 21 listopada 2011 r. przedmiotową transakcję zgłoszono Komisji do zatwierdzenia. W dniu 18 stycznia 2012 r. Komisja wszczęła szczegółowe dochodzenie na podstawie rozporządzenia UE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw (39).

39

| (80) | Przeprowadzone przez Komisję wstępne badanie rynku wskazywało na poważne obawy dotyczące konkurencji, w szczególności ponieważ strony połączenia miały bardzo silną, jeżeli nie wręcz monopolistyczną, pozycję rynkową na szeregu tras morskich we Włoszech, zwłaszcza na niektórych trasach do/z Sardynii. Pierwotnie przedsiębiorstwo CIN było spółką joint venture głównych konkurentów przedsiębiorstwa Tirrenia: Grimaldi, Marinvest (które kontroluje Grandi Navi Veloci oraz SNAV) i Onorato Partecipazioni (które kontroluje Moby). W świetle obaw Komisji Grimaldi i Marinvest wycofały się z przedsiębiorstwa CIN, sprzedając swoje udziały przedsiębiorstwu Onorato Partecipazioni. Następnie przedsiębiorstwo to przyciągnęło nowych udziałowców i ostatecznie przedsiębiorstwo CIN należało w 40 % do Moby (kontrolowanego przez Onorato Partecipazioni), w 30 % do Clessidra Società del Risparmio, w 20 % do Gruppo Investimenti Portuali oraz w 10 % do Shipping Investment S.r.l. |
| --- | --- |

(80)

Przeprowadzone przez Komisję wstępne badanie rynku wskazywało na poważne obawy dotyczące konkurencji, w szczególności ponieważ strony połączenia miały bardzo silną, jeżeli nie wręcz monopolistyczną, pozycję rynkową na szeregu tras morskich we Włoszech, zwłaszcza na niektórych trasach do/z Sardynii. Pierwotnie przedsiębiorstwo CIN było spółką joint venture głównych konkurentów przedsiębiorstwa Tirrenia: Grimaldi, Marinvest (które kontroluje Grandi Navi Veloci oraz SNAV) i Onorato Partecipazioni (które kontroluje Moby). W świetle obaw Komisji Grimaldi i Marinvest wycofały się z przedsiębiorstwa CIN, sprzedając swoje udziały przedsiębiorstwu Onorato Partecipazioni. Następnie przedsiębiorstwo to przyciągnęło nowych udziałowców i ostatecznie przedsiębiorstwo CIN należało w 40 % do Moby (kontrolowanego przez Onorato Partecipazioni), w 30 % do Clessidra Società del Risparmio, w 20 % do Gruppo Investimenti Portuali oraz w 10 % do Shipping Investment S.r.l.

| (81) | W dniu 27 kwietnia 2012 r. Komisja zamknęła szczegółowe dochodzenie, po tym jak strony wycofały się ze zgłoszonej transakcji. W dniu 7 maja 2012 r. zmienioną transakcję połączenia, która nie wymagała już zatwierdzenia na szczeblu europejskim, zgłoszono AGCM. AGCM zezwolił decyzją nr 23670 z dnia 21 czerwca 2012 r. na transakcję z zastrzeżeniem spełnienia określonych warunków (40). Własność oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia ostatecznie przeniesiono na przedsiębiorstwo CIN w dniu 19 lipca 2012 r.. |
| --- | --- |

(81)

W dniu 27 kwietnia 2012 r. Komisja zamknęła szczegółowe dochodzenie, po tym jak strony wycofały się ze zgłoszonej transakcji. W dniu 7 maja 2012 r. zmienioną transakcję połączenia, która nie wymagała już zatwierdzenia na szczeblu europejskim, zgłoszono AGCM. AGCM zezwolił decyzją nr 23670 z dnia 21 czerwca 2012 r. na transakcję z zastrzeżeniem spełnienia określonych warunków (40). Własność oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia ostatecznie przeniesiono na przedsiębiorstwo CIN w dniu 19 lipca 2012 r..

40

| (82) | W dniu 6 lipca 2015 r. przedsiębiorstwo Onorato Partecipazioni poinformowało o zamiarze uzyskania pełnej kontroli nad przedsiębiorstwami Moby i CIN w drodze nabycia udziałów od innych udziałowców obu przedsiębiorstw. AGCM zatwierdził tę operację – która oznaczała de facto koncentrację przedsiębiorstw Moby i CIN – decyzją nr 25773 z dnia 10 grudnia 2015 r., również z zastrzeżeniem spełnienia warunków dotyczących tras Civitavecchia–Olbia oraz Genua–Olbia (41). W rezultacie tej reorganizacji przedsiębiorstwo CIN obecnie w pełni należy do przedsiębiorstwa Moby, a zatem oba przedsiębiorstwa w pełni należą do przedsiębiorstwa Onorato Partecipazioni. |
| --- | --- |

(82)

W dniu 6 lipca 2015 r. przedsiębiorstwo Onorato Partecipazioni poinformowało o zamiarze uzyskania pełnej kontroli nad przedsiębiorstwami Moby i CIN w drodze nabycia udziałów od innych udziałowców obu przedsiębiorstw. AGCM zatwierdził tę operację – która oznaczała de facto koncentrację przedsiębiorstw Moby i CIN – decyzją nr 25773 z dnia 10 grudnia 2015 r., również z zastrzeżeniem spełnienia warunków dotyczących tras Civitavecchia–Olbia oraz Genua–Olbia (41). W rezultacie tej reorganizacji przedsiębiorstwo CIN obecnie w pełni należy do przedsiębiorstwa Moby, a zatem oba przedsiębiorstwa w pełni należą do przedsiębiorstwa Onorato Partecipazioni.

41

| (83) | W dniu 26 kwietnia 2018 r. zarząd przedsiębiorstwa Moby zatwierdził plan połączenia z przedsiębiorstwem CIN. Proces połączenia miał się zakończyć pod koniec 2018 r. pod warunkiem uzyskania odpowiednich zezwoleń, ale opóźnił się w wyniku interwencji ze strony przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym. |
| --- | --- |

(83)

W dniu 26 kwietnia 2018 r. zarząd przedsiębiorstwa Moby zatwierdził plan połączenia z przedsiębiorstwem CIN. Proces połączenia miał się zakończyć pod koniec 2018 r. pod warunkiem uzyskania odpowiednich zezwoleń, ale opóźnił się w wyniku interwencji ze strony przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym.

2.3.3.3.   Umowa sprzedaży

Umowa sprzedaży

| (84) | W umowie sprzedaży z dnia 25 lipca 2011 r. zdefiniowano oddział przedsiębiorstwa Tirrenia jako oddział zajmujący się świadczeniem usług transportowych w ramach bieżących obowiązków świadczenia usług publicznych. W szczególności w art. 4 umowy wskazano, że aktywa oddziału są wymienione w załączniku do umowy sprzedaży i obejmują wszystkie wartości niematerialne i prawne (42) oraz rzeczowe aktywa trwałe (43) wykorzystywane przez przedsiębiorstwo do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych. |
| --- | --- |

(84)

W umowie sprzedaży z dnia 25 lipca 2011 r. zdefiniowano oddział przedsiębiorstwa Tirrenia jako oddział zajmujący się świadczeniem usług transportowych w ramach bieżących obowiązków świadczenia usług publicznych. W szczególności w art. 4 umowy wskazano, że aktywa oddziału są wymienione w załączniku do umowy sprzedaży i obejmują wszystkie wartości niematerialne i prawne (42) oraz rzeczowe aktywa trwałe (43) wykorzystywane przez przedsiębiorstwo do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych.

42

43

| (85) | Art. 11 ust. 3 umowy sprzedaży stanowi, że warunkiem sprzedaży jest podpisanie nowej umowy między przedsiębiorstwem CIN a ministerstwem transportu w uprzednio ustalonym okresie. Innymi słowy, podpisanie nowej umowy stanowi warunek niezbędny do ostatecznego dokonania sprzedaży. |
| --- | --- |

(85)

Art. 11 ust. 3 umowy sprzedaży stanowi, że warunkiem sprzedaży jest podpisanie nowej umowy między przedsiębiorstwem CIN a ministerstwem transportu w uprzednio ustalonym okresie. Innymi słowy, podpisanie nowej umowy stanowi warunek niezbędny do ostatecznego dokonania sprzedaży.

| (86) | Dodatkowo art. 7 ust. 9 umowy sprzedaży stanowi, że przedsiębiorstwo CIN przedstawi nowe oferty pracy (na podstawie nowych umów o pracę) wszystkim pracownikom administracyjnym i załogom zatrudnionym przez przedsiębiorstwo Tirrenia na potrzeby wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, uwzględniając zdobyte kwalifikacje lub równoważność stanowisk, jak również ewentualne porozumienia ze związkami zawodowymi. Zgodnie z wymaganiami art. 63 ust. 2 dekretu z mocą ustawy 270/1999 przedsiębiorstwo CIN musi przez dwa lata zaniechać zwolnień innych niż dyscyplinarne. Zgodnie z art. 7 ust. 11 i 12 umowy sprzedaży przedsiębiorstwo CIN ma obowiązek regularnego informowania sprzedawcy o przestrzeganiu tych zobowiązań, pod groźbą znaczących kar za ich naruszenie. |
| --- | --- |

(86)

Dodatkowo art. 7 ust. 9 umowy sprzedaży stanowi, że przedsiębiorstwo CIN przedstawi nowe oferty pracy (na podstawie nowych umów o pracę) wszystkim pracownikom administracyjnym i załogom zatrudnionym przez przedsiębiorstwo Tirrenia na potrzeby wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, uwzględniając zdobyte kwalifikacje lub równoważność stanowisk, jak również ewentualne porozumienia ze związkami zawodowymi. Zgodnie z wymaganiami art. 63 ust. 2 dekretu z mocą ustawy 270/1999 przedsiębiorstwo CIN musi przez dwa lata zaniechać zwolnień innych niż dyscyplinarne. Zgodnie z art. 7 ust. 11 i 12 umowy sprzedaży przedsiębiorstwo CIN ma obowiązek regularnego informowania sprzedawcy o przestrzeganiu tych zobowiązań, pod groźbą znaczących kar za ich naruszenie.

| (87) | Art. 7 ust. 6 lit. d) umowy sprzedaży stanowi, że nabywca jest w stanie, zgodnie z art. 4 ust. 4-quater ustawy Marzano, zagwarantować ciągłość świadczenia usługi w średnim terminie oraz przestrzeganie obowiązujących przepisów krajowych i międzynarodowych. |
| --- | --- |

(87)

Art. 7 ust. 6 lit. d) umowy sprzedaży stanowi, że nabywca jest w stanie, zgodnie z art. 4 ust. 4-quater ustawy Marzano, zagwarantować ciągłość świadczenia usługi w średnim terminie oraz przestrzeganie obowiązujących przepisów krajowych i międzynarodowych.

quater

| (88) | Zgodnie z art. 5 umowy sprzedaży cenę sprzedaży w wysokości 380 100 000 EUR uiszcza się w następujący sposób:






  a) | EUR 200 100 000 (tzw. cena stała) w ciągu trzech dni roboczych od przyjęcia przez ministerstwo rozwoju gospodarczego dekretu usuwającego wszelkie wpisy dotyczące praw pierwszeństwa oraz zajęć zabezpieczających i egzekucyjnych w odniesieniu do oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia; |
| --- | --- | --- |

(88)

Zgodnie z art. 5 umowy sprzedaży cenę sprzedaży w wysokości 380 100 000 EUR uiszcza się w następujący sposób:

a)

EUR 200 100 000 (tzw. cena stała) w ciągu trzech dni roboczych od przyjęcia przez ministerstwo rozwoju gospodarczego dekretu usuwającego wszelkie wpisy dotyczące praw pierwszeństwa oraz zajęć zabezpieczających i egzekucyjnych w odniesieniu do oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia;

| b) | pozostałe 180 000 000 EUR (tzw. cena odroczona) odroczone w następujący sposób: 55 000 000 EUR w dniu 30 kwietnia czwartego roku od pierwotnej daty wejścia w życie nowej umowy; 60 000 000 EUR w dniu 30 kwietnia siódmego roku od pierwotnej daty wejścia w życie nowej umowy; 65 000 000 EUR w dniu 30 kwietnia dziewiątego roku od pierwotnej daty wejścia w życie nowej umowy (44). |
| --- | --- |

b)

pozostałe 180 000 000 EUR (tzw. cena odroczona) odroczone w następujący sposób: 55 000 000 EUR w dniu 30 kwietnia czwartego roku od pierwotnej daty wejścia w życie nowej umowy; 60 000 000 EUR w dniu 30 kwietnia siódmego roku od pierwotnej daty wejścia w życie nowej umowy; 65 000 000 EUR w dniu 30 kwietnia dziewiątego roku od pierwotnej daty wejścia w życie nowej umowy (44).

44

| (89) | Art. 8 ust. 23 umowy sprzedaży stanowi, że zgodnie z art. 63 ust. 5 dekretu z mocą ustawy 270/1999 nowy właściciel nie będzie zobowiązany do spłaty jakichkolwiek długów zaciągniętych przez przedsiębiorstwo Tirrenia przed przeniesieniem własności oddziału. |
| --- | --- |

(89)

Art. 8 ust. 23 umowy sprzedaży stanowi, że zgodnie z art. 63 ust. 5 dekretu z mocą ustawy 270/1999 nowy właściciel nie będzie zobowiązany do spłaty jakichkolwiek długów zaciągniętych przez przedsiębiorstwo Tirrenia przed przeniesieniem własności oddziału.

| (90) | W dniu 16 lipca 2012 r. strony podpisały aneks do umowy sprzedaży zmieniający m.in. sposób zapłaty ceny stałej w wysokości 200 100 000 EUR (zob. motyw 88 lit. a)). W szczególności kwota 138 200 000 EUR pozostaje należna w ciągu trzech dni od przyjęcia dekretu, o którym mowa w motywie 88 lit. a), a pozostała kwota 61 900 000 EUR ma zostać spłacona, wraz z odsetkami (45), do dnia 1 marca ósmego roku od wejścia w życie nowej umowy (tj. 2020 r.). Strony uzgodniły, że po dwóch latach od wejścia w życia umowy przeprowadzą wzajemne konsultacje w kwestii ustalenia, czy istnieje możliwość renegocjacji warunków spłaty pozostałych 61 900 000 EUR. Ostatecznie tę ostatnią kwotę zapłacono wcześniej, niż pierwotnie przewidywano (tj. w lutym 2016 r. zamiast w marcu 2020 r.). Nie wprowadzono żadnych zmian w odniesieniu do płatności ceny odroczonej w wysokości 180 000 000 EUR. |
| --- | --- |

(90)

W dniu 16 lipca 2012 r. strony podpisały aneks do umowy sprzedaży zmieniający m.in. sposób zapłaty ceny stałej w wysokości 200 100 000 EUR (zob. motyw 88 lit. a)). W szczególności kwota 138 200 000 EUR pozostaje należna w ciągu trzech dni od przyjęcia dekretu, o którym mowa w motywie 88 lit. a), a pozostała kwota 61 900 000 EUR ma zostać spłacona, wraz z odsetkami (45), do dnia 1 marca ósmego roku od wejścia w życie nowej umowy (tj. 2020 r.). Strony uzgodniły, że po dwóch latach od wejścia w życia umowy przeprowadzą wzajemne konsultacje w kwestii ustalenia, czy istnieje możliwość renegocjacji warunków spłaty pozostałych 61 900 000 EUR. Ostatecznie tę ostatnią kwotę zapłacono wcześniej, niż pierwotnie przewidywano (tj. w lutym 2016 r. zamiast w marcu 2020 r.). Nie wprowadzono żadnych zmian w odniesieniu do płatności ceny odroczonej w wysokości 180 000 000 EUR.

45

2.3.3.4.   Badanie przeprowadzone przez Banca Profilo

Badanie przeprowadzone przez Banca Profilo

| (91) | Jak opisano powyżej (zob. motyw 73), minister rozwoju gospodarczego powołał Banca Profilo na niezależnego biegłego, którego zadaniem było sporządzenie wyceny oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na podstawie art. 4 ust. 4-quater dekretu z mocą ustawy nr 347/2003. W dniu 8 marca 2011 r. Banca Profilo opublikowało sprawozdanie, w którym opisało metody wyceny i oraz wykorzystane dane, które obejmowały własny biznesplan przedsiębiorstwa Tirrenia na lata 2011–2018. W sprawozdaniu tym uwzględniono szacowany zakres wartości oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(91)

Jak opisano powyżej (zob. motyw 73), minister rozwoju gospodarczego powołał Banca Profilo na niezależnego biegłego, którego zadaniem było sporządzenie wyceny oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na podstawie art. 4 ust. 4-quater dekretu z mocą ustawy nr 347/2003. W dniu 8 marca 2011 r. Banca Profilo opublikowało sprawozdanie, w którym opisało metody wyceny i oraz wykorzystane dane, które obejmowały własny biznesplan przedsiębiorstwa Tirrenia na lata 2011–2018. W sprawozdaniu tym uwzględniono szacowany zakres wartości oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

quater

| (92) | Wyceny przygotowane przez Banca Profilo opierają się na szeregu założeń, w szczególności że nowe zamówienie publiczne na usługi będzie obowiązywało do czasu jego wygaśnięcia i że w rezultacie oddział przedsiębiorstwa Tirrenia będzie otrzymywał rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych za obsługę morskich połączeń transportowych określonych w tym zamówieniu. W sprawozdaniu z wyceny Banca Profilo jako główne zastosowane metody wskazało metody zdyskontowanego przepływu pieniężnego („DCF”) oraz ekonomicznej wartości dodanej („EAV”), a metodę mnożników rynkowych i metodę praw własności jako metody dodatkowe na potrzeby kontroli. |
| --- | --- |

(92)

Wyceny przygotowane przez Banca Profilo opierają się na szeregu założeń, w szczególności że nowe zamówienie publiczne na usługi będzie obowiązywało do czasu jego wygaśnięcia i że w rezultacie oddział przedsiębiorstwa Tirrenia będzie otrzymywał rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych za obsługę morskich połączeń transportowych określonych w tym zamówieniu. W sprawozdaniu z wyceny Banca Profilo jako główne zastosowane metody wskazało metody zdyskontowanego przepływu pieniężnego („DCF”) oraz ekonomicznej wartości dodanej („EAV”), a metodę mnożników rynkowych i metodę praw własności jako metody dodatkowe na potrzeby kontroli.

| (93) | Zgodnie z metodą DCF Banca Profilo bierze pod uwagę: (i) przepływy pieniężne wygenerowane do dnia wygaśnięcia nowej umowy; (ii) wartość likwidacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w chwili wygaśnięcia nowej umowy przy założeniu, że nie będzie możliwości kontynuowania działalności po tej dacie; oraz (iii) wartość kapitałowa określonych ograniczonych udziałów mniejszościowych w oddziale przedsiębiorstwa Tirrenia. Zgodnie z metodą ekonomicznej wartości dodanej Banca Profilo ocenia: (i) skorygowaną wartość bilansową; (ii) wartość firmy; (iii) wartość likwidacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w chwili wygaśnięcia nowej umowy (z tego samego powodu, co w ramach metody DCF). Ocenę tę oparto na danych pochodzących z biznesplanu przedsiębiorstwa i obliczeń Banca Profilo dokonanych z wykorzystaniem tych danych. |
| --- | --- |

(93)

Zgodnie z metodą DCF Banca Profilo bierze pod uwagę: (i) przepływy pieniężne wygenerowane do dnia wygaśnięcia nowej umowy; (ii) wartość likwidacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w chwili wygaśnięcia nowej umowy przy założeniu, że nie będzie możliwości kontynuowania działalności po tej dacie; oraz (iii) wartość kapitałowa określonych ograniczonych udziałów mniejszościowych w oddziale przedsiębiorstwa Tirrenia. Zgodnie z metodą ekonomicznej wartości dodanej Banca Profilo ocenia: (i) skorygowaną wartość bilansową; (ii) wartość firmy; (iii) wartość likwidacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w chwili wygaśnięcia nowej umowy (z tego samego powodu, co w ramach metody DCF). Ocenę tę oparto na danych pochodzących z biznesplanu przedsiębiorstwa i obliczeń Banca Profilo dokonanych z wykorzystaniem tych danych.

| (94) | Jeżeli chodzi o metody dodatkowe, obejmowały one co następuje. Analiza mnożników rynkowych jest oparta na obliczeniach Banca Profilo na podstawie danych z Bloomberga dla dziewięciu porównywalnych przedsiębiorstw transportu morskiego. Metoda praw własności obejmuję wycenę wartości netto aktywów zgodnie z zapisami w bilansie, ale z pewnymi dostosowaniami w stosownych przypadkach (np. wartość floty, zamówienie publiczne na usługi itp.). |
| --- | --- |

(94)

Jeżeli chodzi o metody dodatkowe, obejmowały one co następuje. Analiza mnożników rynkowych jest oparta na obliczeniach Banca Profilo na podstawie danych z Bloomberga dla dziewięciu porównywalnych przedsiębiorstw transportu morskiego. Metoda praw własności obejmuję wycenę wartości netto aktywów zgodnie z zapisami w bilansie, ale z pewnymi dostosowaniami w stosownych przypadkach (np. wartość floty, zamówienie publiczne na usługi itp.).

| (95) | Na podstawie powyższych metod Banca Profilo ustaliło, że wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia mieści się w przedziale 380–426 mln EUR. W rezultacie minimalną cenę za to przedsiębiorstwo należałoby określić na poziomie 380 000 000 EUR. |
| --- | --- |

(95)

Na podstawie powyższych metod Banca Profilo ustaliło, że wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia mieści się w przedziale 380–426 mln EUR. W rezultacie minimalną cenę za to przedsiębiorstwo należałoby określić na poziomie 380 000 000 EUR.

2.3.3.5.   Sprawozdanie opracowane przez Ecorys

Sprawozdanie opracowane przez Ecorys

| (96) | W trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja zleciła niezależnemu konsultantowi (Ecorys) ustalenie wartości rynkowej wystawionego na sprzedaż oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (zob. motyw 8). Konsultanta poproszono o (i) weryfikację wyceny sporządzonej przez Banca Profilo; oraz (ii) ustalenie wartości rynkowej danej jednostki gospodarczej bez żadnych dodatkowych warunków. |
| --- | --- |

(96)

W trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja zleciła niezależnemu konsultantowi (Ecorys) ustalenie wartości rynkowej wystawionego na sprzedaż oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (zob. motyw 8). Konsultanta poproszono o (i) weryfikację wyceny sporządzonej przez Banca Profilo; oraz (ii) ustalenie wartości rynkowej danej jednostki gospodarczej bez żadnych dodatkowych warunków.

| (97) | W celu ustalenia wartości oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nową umową Ecorys zastosował główne metody wykorzystane również przez Banca Profilo. W szczególności Ecorys zastosował metody zdyskontowanego przepływu pieniężnego i ekonomicznej wartości dodanej, ale zmienił założenia tam, gdzie uznał to za stosowne (46). Ecorys zakłada, że nowa umowa nie zostanie przedłużona (47) po wygaśnięciu, a zatem trasy objęte usługą publiczną nie będą po tej dacie już obsługiwane. Na tej podstawie Ecorys ustalił, że minimalna wartość rynkowa oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w ramach sprzedaży wyniosła 409,5 mln EUR (tj. niemal 8 % więcej niż wynikało z wyceny sporządzonej przez Banca Profilo). |
| --- | --- |

(97)

W celu ustalenia wartości oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nową umową Ecorys zastosował główne metody wykorzystane również przez Banca Profilo. W szczególności Ecorys zastosował metody zdyskontowanego przepływu pieniężnego i ekonomicznej wartości dodanej, ale zmienił założenia tam, gdzie uznał to za stosowne (46). Ecorys zakłada, że nowa umowa nie zostanie przedłużona (47) po wygaśnięciu, a zatem trasy objęte usługą publiczną nie będą po tej dacie już obsługiwane. Na tej podstawie Ecorys ustalił, że minimalna wartość rynkowa oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w ramach sprzedaży wyniosła 409,5 mln EUR (tj. niemal 8 % więcej niż wynikało z wyceny sporządzonej przez Banca Profilo).

46

47

| (98) | Ecorys stwierdził również, że gdyby oddział przedsiębiorstwa Tirrenia sprzedano bez żadnych dodatkowych warunków, w szczególności bez połączenia w pakiet z nowym zamówieniem publicznym na usługi dotyczącym świadczenia usługi publicznej (a zatem bez obowiązku zapewnienia ciągłości świadczenia tej usługi publicznej), przedsiębiorstwo zostałoby sprzedane za cenę odpowiadającą wartości likwidacji (48), tj. 303,5 mln EUR. Ecorys oparł ten wniosek na założeniu, że oddział przedsiębiorstwa Tirrenia nie mógłby w sposób rentowny kontynuować działalności bez rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych. Ecorys określił obsługiwane przez przedsiębiorstwa Tirrenia i Siremar trasy w ramach usługi publicznej jako działalność przynoszącą duże straty, charakteryzującą się niską liczbą pasażerów i w pełni zależną od finansowania w ramach umów. Ponadto Ecorys stwierdził, że możliwość zmiany jakości usług i większa swoboda w ustalaniu cen biletów nie są wystarczające, trasy te stały się opłacalne z biznesowego punktu widzenia. Ecorys zauważył, że ta wartość likwidacji jest niższa od wartości wynikającej z oferty, i wskazał, że w związku z tym natychmiastowa likwidacja (głównie sprzedaż statków) nie stanowiła opłacalnej alternatywy dla operatora działającego na warunkach rynkowych. |
| --- | --- |

(98)

Ecorys stwierdził również, że gdyby oddział przedsiębiorstwa Tirrenia sprzedano bez żadnych dodatkowych warunków, w szczególności bez połączenia w pakiet z nowym zamówieniem publicznym na usługi dotyczącym świadczenia usługi publicznej (a zatem bez obowiązku zapewnienia ciągłości świadczenia tej usługi publicznej), przedsiębiorstwo zostałoby sprzedane za cenę odpowiadającą wartości likwidacji (48), tj. 303,5 mln EUR. Ecorys oparł ten wniosek na założeniu, że oddział przedsiębiorstwa Tirrenia nie mógłby w sposób rentowny kontynuować działalności bez rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych. Ecorys określił obsługiwane przez przedsiębiorstwa Tirrenia i Siremar trasy w ramach usługi publicznej jako działalność przynoszącą duże straty, charakteryzującą się niską liczbą pasażerów i w pełni zależną od finansowania w ramach umów. Ponadto Ecorys stwierdził, że możliwość zmiany jakości usług i większa swoboda w ustalaniu cen biletów nie są wystarczające, trasy te stały się opłacalne z biznesowego punktu widzenia. Ecorys zauważył, że ta wartość likwidacji jest niższa od wartości wynikającej z oferty, i wskazał, że w związku z tym natychmiastowa likwidacja (głównie sprzedaż statków) nie stanowiła opłacalnej alternatywy dla operatora działającego na warunkach rynkowych.

48

| (99) | Ponadto Ecorys porównał stan zatrudnienia w oddziale przedsiębiorstwa Tirrenia z szeregiem porównywalnych przedsiębiorstw promowych i stwierdził, że liczba pracowników i struktura kosztów personelu w przedsiębiorstwie Tirrenia nie odbiega od tych porównywalnych przedsiębiorstw pod względem udziału kosztów pracy w łącznych przychodach (49) oraz stosunku kosztów pracy do liczby pracowników (50). W analizie nie stwierdzono istotnych różnic między oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia a porównywalnymi przedsiębiorstwami, które mogłyby wskazywać na przerost zatrudnienia lub nadmierne koszty pracy. Potencjalny nabywca miałby zatem niewielką swobodę działania pod względem zwolnienia lub wymiany części personelu. Na tej podstawie Ecorys stwierdził, że żadne czynniki nie wskazywały, by warunek dotyczący poziomu zatrudnienia miał jakikolwiek znaczący wpływ na wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(99)

Ponadto Ecorys porównał stan zatrudnienia w oddziale przedsiębiorstwa Tirrenia z szeregiem porównywalnych przedsiębiorstw promowych i stwierdził, że liczba pracowników i struktura kosztów personelu w przedsiębiorstwie Tirrenia nie odbiega od tych porównywalnych przedsiębiorstw pod względem udziału kosztów pracy w łącznych przychodach (49) oraz stosunku kosztów pracy do liczby pracowników (50). W analizie nie stwierdzono istotnych różnic między oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia a porównywalnymi przedsiębiorstwami, które mogłyby wskazywać na przerost zatrudnienia lub nadmierne koszty pracy. Potencjalny nabywca miałby zatem niewielką swobodę działania pod względem zwolnienia lub wymiany części personelu. Na tej podstawie Ecorys stwierdził, że żadne czynniki nie wskazywały, by warunek dotyczący poziomu zatrudnienia miał jakikolwiek znaczący wpływ na wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

49

50

2.3.4.   Nowa umowa między państwem włoskim a przedsiębiorstwem CIN

Nowa umowa między państwem włoskim a przedsiębiorstwem CIN

2.3.4.1.   Beneficjent

Beneficjent

| (100) | Przedsiębiorstwo CIN jest zwycięskim oferentem w przetargu na sprzedaż oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, pierwotnie utworzonym w tym celu przez Onorato Partecipazioni S.r.l., Grimaldi Compagnia di Navigazione S.p.A. oraz Marinvest S.r.l., chociaż dwie ostatnie strony zastąpiło trzech innych inwestorów celem uzyskania zgody na połączenie (zob. motyw 80). Jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 82), przedsiębiorstwo CIN jest od lipca 2015 r. kontrolowane wyłącznie przez Onorato Partecipazioni S.r.l. |
| --- | --- |

(100)

Przedsiębiorstwo CIN jest zwycięskim oferentem w przetargu na sprzedaż oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, pierwotnie utworzonym w tym celu przez Onorato Partecipazioni S.r.l., Grimaldi Compagnia di Navigazione S.p.A. oraz Marinvest S.r.l., chociaż dwie ostatnie strony zastąpiło trzech innych inwestorów celem uzyskania zgody na połączenie (zob. motyw 80). Jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 82), przedsiębiorstwo CIN jest od lipca 2015 r. kontrolowane wyłącznie przez Onorato Partecipazioni S.r.l.

2.3.4.2.   Trasy

Trasy

| (101) | Zgodnie z nową umową z dnia 18 lipca 2012 r. zawartą między Włochami a przedsiębiorstwem CIN przedsiębiorstwo to miało obsługiwać następujące trasy w ramach systemu świadczenia usług publicznych:

  Tabela 3


  Trasy obsługiwane przez przedsiębiorstwo CIN w ramach nowej umowy







  Trasy usług mieszanych | Trasy usług przewozu towarowego |
| --- | --- | --- |
| Neapol–Palermo (jedynie poza sezonem): | codzienna usługa (całodobowa) z obu portów. |

(101)

Zgodnie z nową umową z dnia 18 lipca 2012 r. zawartą między Włochami a przedsiębiorstwem CIN przedsiębiorstwo to miało obsługiwać następujące trasy w ramach systemu świadczenia usług publicznych:

Tabela 3

Tabela 3

Trasy obsługiwane przez przedsiębiorstwo CIN w ramach nowej umowy

Trasy obsługiwane przez przedsiębiorstwo CIN w ramach nowej umowy

Trasy usług mieszanych

Trasy usług przewozu towarowego

Neapol–Palermo (jedynie poza sezonem):

Neapol–Palermo

codzienna usługa (całodobowa) z obu portów.

Livorno–Cagliari (cały rok):

Livorno–Cagliari

| | pięć wypłynięć na tydzień z każdego portu. |
| --- | --- |

pięć wypłynięć na tydzień z każdego portu.

Genua–Porto Torres (jedynie poza sezonem):

Genua–Porto Torres

| | codzienna usługa (całodobowa) z obu portów. |
| --- | --- |

codzienna usługa (całodobowa) z obu portów.

Genua–Olbia–Arbatax (cały rok):

Genua–Olbia–Arbatax

| | do Sardynii: trzy (pięć) wypłynięć na tydzień na trasie z Genui do Olbii poza sezonem lub w sezonie, dwa razy na tydzień trasa przedłużona z Olbii do Arbatax; |
| --- | --- |

do Sardynii: trzy (pięć) wypłynięć na tydzień na trasie z Genui do Olbii poza sezonem lub w sezonie, dwa razy na tydzień trasa przedłużona z Olbii do Arbatax;

| | do Włoch kontynentalnych: dwa wypłynięcia na tydzień z Arbatax do Genui z przystankiem w Olbii. Jedno (trzy) dodatkowe wypłynięcie z Olbii do Genui poza sezonem lub w sezonie. |
| --- | --- |

do Włoch kontynentalnych: dwa wypłynięcia na tydzień z Arbatax do Genui z przystankiem w Olbii. Jedno (trzy) dodatkowe wypłynięcie z Olbii do Genui poza sezonem lub w sezonie.

Neapol–Cagliari (cały rok):

Neapol–Cagliari (cały rok)

| | jedno do trzech wypłynięć na tydzień z każdego portu. Jedno do trzech wypłynięć może mieć miejsce na trasie Cagliari–Palermo w zależności od ruchu. |
| --- | --- |

jedno do trzech wypłynięć na tydzień z każdego portu. Jedno do trzech wypłynięć może mieć miejsce na trasie Cagliari–Palermo w zależności od ruchu.

Civitavecchia–Olbia (jedynie poza sezonem):

Civitavecchia–Olbia

| | codzienna usługa (całodobowa) z obu portów. |
| --- | --- |

codzienna usługa (całodobowa) z obu portów.

Rawenna–Katania (cały rok):

Rawenna–Katania

| | trzy wypłynięcia na tydzień z każdego portu. |
| --- | --- |

trzy wypłynięcia na tydzień z każdego portu.

Neapol–Cagliari (cały rok):

Neapol–Cagliari

| | jedno (dwa) wypłynięcie na tydzień z każdego portu poza sezonem (w sezonie). |
| --- | --- |

jedno (dwa) wypłynięcie na tydzień z każdego portu poza sezonem (w sezonie).

Palermo–Cagliari (cały rok):

Palermo–Cagliari

| | jedno wypłynięcie na tydzień z każdego portu poza sezonem i w sezonie. |
| --- | --- |

jedno wypłynięcie na tydzień z każdego portu poza sezonem i w sezonie.

Trapani–Cagliari (cały rok):

Trapani–Cagliari

| | Jedno wypłynięcie na tydzień z każdego portu poza sezonem i w sezonie. |
| --- | --- |

Jedno wypłynięcie na tydzień z każdego portu poza sezonem i w sezonie.

Civitavecchia–Cagliari–Arbatax (cały rok):

Civitavecchia–Cagliari–Arbatax

| | do Sardynii: codzienna usługa (całodobowa) z Civitavecchii do Cagliari, dwa razy na tydzień trasa wydłużona do Arbatax. |
| --- | --- |

do Sardynii: codzienna usługa (całodobowa) z Civitavecchii do Cagliari, dwa razy na tydzień trasa wydłużona do Arbatax.

| | do Włoch kontynentalnych: codzienna usługa (całodobowa) z Cagliari do Civitavecchii, dwa razy na tydzień trasa wydłużona do Arbatax. |
| --- | --- |

do Włoch kontynentalnych: codzienna usługa (całodobowa) z Cagliari do Civitavecchii, dwa razy na tydzień trasa wydłużona do Arbatax.

Termoli–Wyspy Tremiti (cały rok):

Termoli–Wyspy Tremiti

| | codzienna usługa z obu portów plus dwa dodatkowe połączenia na tydzień z obu portów. Jedno połączenie na tydzień przeznaczone do transportu towarów niebezpiecznych. W sezonie jedno dodatkowe połączenie na tydzień. |
| --- | --- |

codzienna usługa z obu portów plus dwa dodatkowe połączenia na tydzień z obu portów. Jedno połączenie na tydzień przeznaczone do transportu towarów niebezpiecznych. W sezonie jedno dodatkowe połączenie na tydzień.

| (102) | Przedsiębiorstwo CIN będzie obsługiwało trasy Neapol–Palermo, Genua–Porto Torres, Civitavecchia–Olbia na warunkach rynkowych w sezonie. W załączniku A do nowej umowy szczegółowo określono sposób obsługi poszczególnych tras z tabeli 3 (np. rodzaj statków, w przypadku niektórych tras godzina wypłynięcia itp.). Ponadto taryfy naliczane użytkownikom usługi (odpowiednio mieszkańcom wysp i innym pasażerom) nie mogą przekraczać pułapów określonych w art. 6 nowej umowy i wyszczególnionych we wspomnianym załączniku A. |
| --- | --- |

(102)

Przedsiębiorstwo CIN będzie obsługiwało trasy Neapol–Palermo, Genua–Porto Torres, Civitavecchia–Olbia na warunkach rynkowych w sezonie. W załączniku A do nowej umowy szczegółowo określono sposób obsługi poszczególnych tras z tabeli 3 (np. rodzaj statków, w przypadku niektórych tras godzina wypłynięcia itp.). Ponadto taryfy naliczane użytkownikom usługi (odpowiednio mieszkańcom wysp i innym pasażerom) nie mogą przekraczać pułapów określonych w art. 6 nowej umowy i wyszczególnionych we wspomnianym załączniku A.

| (103) | Pismem z dnia 7 listopada 2013 r. przedsiębiorstwo CIN wystąpiło o przeprowadzenie przeglądu warunków dotyczących równowagi gospodarczo-finansowej, jak przewidziano w art. 9 nowej umowy (zob. motyw 107). W dniu 7 sierpnia 2014 r. włoskie ministerstwo infrastruktury i transportu oraz przedsiębiorstwo CIN uzgodniły na tej podstawie szereg zmian w umowie z dnia 18 lipca 2012 r. Aby przywrócić gospodarczo-finansową równowagę działalności, w porozumieniu dotyczącym zmiany ustalono, że:






  — | trasa mieszana Trapani–Cagliari zostanie zlikwidowana, |
| --- | --- | --- |

(103)

Pismem z dnia 7 listopada 2013 r. przedsiębiorstwo CIN wystąpiło o przeprowadzenie przeglądu warunków dotyczących równowagi gospodarczo-finansowej, jak przewidziano w art. 9 nowej umowy (zob. motyw 107). W dniu 7 sierpnia 2014 r. włoskie ministerstwo infrastruktury i transportu oraz przedsiębiorstwo CIN uzgodniły na tej podstawie szereg zmian w umowie z dnia 18 lipca 2012 r. Aby przywrócić gospodarczo-finansową równowagę działalności, w porozumieniu dotyczącym zmiany ustalono, że:

—

trasa mieszana Trapani–Cagliari zostanie zlikwidowana,

| — | trasa towarowa Neapol–Cagliari zostanie zlikwidowana, |
| --- | --- |

—

trasa towarowa Neapol–Cagliari zostanie zlikwidowana,

| — | trasa towarowa Rawenna–Katania zostanie zmieniona celem umożliwienia wypłynięcia z Rawenny, Wenecji lub Monfalcone do Katanii oraz stworzenia możliwości przystanku w Brindisi i odwrotnie, |
| --- | --- |

—

trasa towarowa Rawenna–Katania zostanie zmieniona celem umożliwienia wypłynięcia z Rawenny, Wenecji lub Monfalcone do Katanii oraz stworzenia możliwości przystanku w Brindisi i odwrotnie,

| — | trasy towarowe (zgodnie ze zmianami) nie musiałyby już być obsługiwane w określonych okresach roku (51) (głównie w dni ustawowo wolne od pracy oraz okresy świąteczne), |
| --- | --- |

—

trasy towarowe (zgodnie ze zmianami) nie musiałyby już być obsługiwane w określonych okresach roku (51) (głównie w dni ustawowo wolne od pracy oraz okresy świąteczne),

51

| — | częstotliwość świadczenia usługi i minimalne częstotliwości świadczenia usług na niektórych trasach zostałyby zmienione. Najważniejsze zmiany są następujące:






  a) | na mieszanej trasie Genua–Olbia–Arbatax połączenie z Arbatax poza sezonem zostanie zlikwidowane (ale zostanie utrzymane w sezonie); |
| --- | --- | --- |

—

częstotliwość świadczenia usługi i minimalne częstotliwości świadczenia usług na niektórych trasach zostałyby zmienione. Najważniejsze zmiany są następujące:

a)

na mieszanej trasie Genua–Olbia–Arbatax połączenie z Arbatax poza sezonem zostanie zlikwidowane (ale zostanie utrzymane w sezonie);

| b) | na mieszanej trasie Civitavecchia–Cagliari–Arbatax częstotliwość poza sezonem ograniczono z codziennych wypłynięć do trzech wypłynięć na tydzień, z dwoma połączeniami na tydzień do Arbatax, a w sezonie bez zmian; |
| --- | --- |

b)

na mieszanej trasie Civitavecchia–Cagliari–Arbatax częstotliwość poza sezonem ograniczono z codziennych wypłynięć do trzech wypłynięć na tydzień, z dwoma połączeniami na tydzień do Arbatax, a w sezonie bez zmian;

| c) | na mieszanej trasie Neapol–Cagliari częstotliwość poza sezonem zwiększono z jednego do dwóch wypłynięć na tydzień, a w sezonie bez zmian; |
| --- | --- |

c)

na mieszanej trasie Neapol–Cagliari częstotliwość poza sezonem zwiększono z jednego do dwóch wypłynięć na tydzień, a w sezonie bez zmian;

| d) | na mieszanej trasie Palermo–Cagliari częstotliwość w sezonie zwiększono z jednego do dwóch wypłynięć na tydzień, a poza sezonem bez zmian; |
| --- | --- |

d)

na mieszanej trasie Palermo–Cagliari częstotliwość w sezonie zwiększono z jednego do dwóch wypłynięć na tydzień, a poza sezonem bez zmian;

| e) | na trasie towarowej Livorno–Cagliari częstotliwość zmieniono z pięciu wypłynięć na tydzień do czterech do sześciu wypłynięć na tydzień, |
| --- | --- |

e)

na trasie towarowej Livorno–Cagliari częstotliwość zmieniono z pięciu wypłynięć na tydzień do czterech do sześciu wypłynięć na tydzień,

| — | maksymalna kwota rocznej rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych zostałaby utrzymana na poziomie 72 685 642 EUR i nie mogłaby zostać zwiększona w żadnych okolicznościach. |
| --- | --- |

—

maksymalna kwota rocznej rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych zostałaby utrzymana na poziomie 72 685 642 EUR i nie mogłaby zostać zwiększona w żadnych okolicznościach.

2.3.4.3.   Czas trwania

Czas trwania

| (104) | Nowa umowa zawarta między państwem włoskim a przedsiębiorstwem CIN w dniu 18 lipca 2012 r. będzie obowiązywała przez osiem lat, a zatem wygaśnie w dniu 18 lipca 2020 r. |
| --- | --- |

(104)

Nowa umowa zawarta między państwem włoskim a przedsiębiorstwem CIN w dniu 18 lipca 2012 r. będzie obowiązywała przez osiem lat, a zatem wygaśnie w dniu 18 lipca 2020 r.

2.3.4.4.   Obowiązki świadczenia usług publicznych

Obowiązki świadczenia usług publicznych

| (105) | Obowiązki świadczenia usług publicznych nałożone na przedsiębiorstwo CIN dotyczą połączeń transportu morskiego, które mają być obsługiwane (zob. motyw 101), rodzaju i zdolności przewozowej jednostek pływających przydzielonych do poszczególnych obsługiwanych tras morskich, dostępności statków rezerwowych na potrzeby zagwarantowania ciągłości świadczenia usług, częstotliwości świadczenia usług oraz maksymalnych taryf pobieranych od użytkowników za korzystanie z usługi na każdej z przedmiotowych tras. |
| --- | --- |

(105)

Obowiązki świadczenia usług publicznych nałożone na przedsiębiorstwo CIN dotyczą połączeń transportu morskiego, które mają być obsługiwane (zob. motyw 101), rodzaju i zdolności przewozowej jednostek pływających przydzielonych do poszczególnych obsługiwanych tras morskich, dostępności statków rezerwowych na potrzeby zagwarantowania ciągłości świadczenia usług, częstotliwości świadczenia usług oraz maksymalnych taryf pobieranych od użytkowników za korzystanie z usługi na każdej z przedmiotowych tras.

2.3.4.5.   Rekompensata

Rekompensata

| (106) | Zgodnie z nową umową maksymalna kwota rocznej rekompensaty, którą ma otrzymać przedsiębiorstwo CIN, wynosi 72 685 642 EUR. Kwota rekompensaty ma być ustalana na podstawie metod określonych w dyrektywie CIPE (zob. motywy 41–51). |
| --- | --- |

(106)

Zgodnie z nową umową maksymalna kwota rocznej rekompensaty, którą ma otrzymać przedsiębiorstwo CIN, wynosi 72 685 642 EUR. Kwota rekompensaty ma być ustalana na podstawie metod określonych w dyrektywie CIPE (zob. motywy 41–51).

| (107) | W art. 8 nowej umowy przewidziano regularny trzyletni przegląd zakresu rodzajów działalności objętych dotacjami, aby sprawdzić, czy nie występuje nierównowaga finansowa. Ponadto w art. 9 nowej umowy ustalono, że w ściśle określonych okolicznościach, w których nastąpią niespodziewane zmiany strukturalne przychodów lub kosztów, a w każdym razie dopiero po upływie pierwszego roku w każdym z trzyletnich okresów, strony mogą rozpocząć taki przegląd wcześniej („klauzula ochronna”). |
| --- | --- |

(107)

W art. 8 nowej umowy przewidziano regularny trzyletni przegląd zakresu rodzajów działalności objętych dotacjami, aby sprawdzić, czy nie występuje nierównowaga finansowa. Ponadto w art. 9 nowej umowy ustalono, że w ściśle określonych okolicznościach, w których nastąpią niespodziewane zmiany strukturalne przychodów lub kosztów, a w każdym razie dopiero po upływie pierwszego roku w każdym z trzyletnich okresów, strony mogą rozpocząć taki przegląd wcześniej („klauzula ochronna”).

2.3.5.   Pierwszeństwo przybijania do nabrzeża

Pierwszeństwo przybijania do nabrzeża

| (108) | W art. 19-ter ust. 21 ustawy z 2009 r. postanowiono, że aby zagwarantować ciągłość terytorialną z wyspami oraz w świetle obowiązków świadczenia usług publicznych, przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwo Tirrenia, zachowają prawo do przybijania do nabrzeża, które już im przyznano, oraz pierwszeństwo w przydzielaniu nowych miejsc zgodnie z procedurami określonymi przez organy administracji morskiej, jak określono w ustawie nr 84 z dnia 28 stycznia 1994 r. oraz we włoskim kodeksie morskim. |
| --- | --- |

(108)

W art. 19-ter ust. 21 ustawy z 2009 r. postanowiono, że aby zagwarantować ciągłość terytorialną z wyspami oraz w świetle obowiązków świadczenia usług publicznych, przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwo Tirrenia, zachowają prawo do przybijania do nabrzeża, które już im przyznano, oraz pierwszeństwo w przydzielaniu nowych miejsc zgodnie z procedurami określonymi przez organy administracji morskiej, jak określono w ustawie nr 84 z dnia 28 stycznia 1994 r. oraz we włoskim kodeksie morskim.

ter

2.3.6.   Środki określone w ustawie z 2010 r.

Środki określone w ustawie z 2010 r.

| (109) | W ustawie z 2010 r. umożliwiono przedsiębiorstwom należącym do byłej grupy Tirrenia tymczasowe wykorzystanie zasobów finansowych już przeznaczonych (52) na ulepszenie i modernizację floty na pokrycie pilnych potrzeb związanych z płynnością. Przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia, które skorzystały z tej możliwości, musiały jednak ponownie uzupełnić te środki specjalne, aby mogły nadal dokonywać niezbędnej modernizacji swoich statków. Modernizacja ta była konieczna do spełnienia nowych międzynarodowych norm bezpieczeństwa wynikających z porozumienia sztokholmskiego z 1996 r. (53) |
| --- | --- |

(109)

W ustawie z 2010 r. umożliwiono przedsiębiorstwom należącym do byłej grupy Tirrenia tymczasowe wykorzystanie zasobów finansowych już przeznaczonych (52) na ulepszenie i modernizację floty na pokrycie pilnych potrzeb związanych z płynnością. Przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia, które skorzystały z tej możliwości, musiały jednak ponownie uzupełnić te środki specjalne, aby mogły nadal dokonywać niezbędnej modernizacji swoich statków. Modernizacja ta była konieczna do spełnienia nowych międzynarodowych norm bezpieczeństwa wynikających z porozumienia sztokholmskiego z 1996 r. (53)

52

53

| (110) | W szczególności, wykorzystując fundusze z dwóch instrumentów (54), przeznaczono 23 750 000 EUR na opłacenie modernizacji w całej grupie Tirrenia. Z kwoty tej 12 051 900 EUR wpłacono na specjalny rachunek bankowy w Banca Carige z przeznaczeniem dla przedsiębiorstwa Tirrenia, nadal w celu wykorzystania tych funduszy zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, tj. na przeprowadzenie modernizacji wymaganej do spełnienia międzynarodowych norm bezpieczeństwa. Jednak w dniu 12 sierpnia 2010 r. Banca Carige dokonało potrącenia tego depozytu i dwóch zobowiązań przedsiębiorstwa Tirrenia na rzecz tego banku na kwotę 4 657 005,35 EUR. Przedsiębiorstwo Tirrenia w praktyce skorzystało zatem z przewidzianej w ustawie z 2010 r. możliwości wykorzystania środków finansowych przeznaczonych na modernizację floty do zaspokojenia potrzeb związanych z płynnością, nawet jeżeli pozostało zobowiązane do zwrócenia tej pomocy państwu włoskiemu przez uzupełnienie tego rachunku przeznaczonego na prace modernizacyjne. |
| --- | --- |

(110)

W szczególności, wykorzystując fundusze z dwóch instrumentów (54), przeznaczono 23 750 000 EUR na opłacenie modernizacji w całej grupie Tirrenia. Z kwoty tej 12 051 900 EUR wpłacono na specjalny rachunek bankowy w Banca Carige z przeznaczeniem dla przedsiębiorstwa Tirrenia, nadal w celu wykorzystania tych funduszy zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, tj. na przeprowadzenie modernizacji wymaganej do spełnienia międzynarodowych norm bezpieczeństwa. Jednak w dniu 12 sierpnia 2010 r. Banca Carige dokonało potrącenia tego depozytu i dwóch zobowiązań przedsiębiorstwa Tirrenia na rzecz tego banku na kwotę 4 657 005,35 EUR. Przedsiębiorstwo Tirrenia w praktyce skorzystało zatem z przewidzianej w ustawie z 2010 r. możliwości wykorzystania środków finansowych przeznaczonych na modernizację floty do zaspokojenia potrzeb związanych z płynnością, nawet jeżeli pozostało zobowiązane do zwrócenia tej pomocy państwu włoskiemu przez uzupełnienie tego rachunku przeznaczonego na prace modernizacyjne.

54

| (111) | Ponadto w art. 1 ustawy z 2010 r. postanowiono również co następuje:






  a) | początkowe umowy zostają przedłużone od dnia 1 października 2010 r. do czasu zakończenia procesów prywatyzacji przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar (zob. również motyw 26); |
| --- | --- | --- |

(111)

Ponadto w art. 1 ustawy z 2010 r. postanowiono również co następuje:

a)

początkowe umowy zostają przedłużone od dnia 1 października 2010 r. do czasu zakończenia procesów prywatyzacji przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar (zob. również motyw 26);

| b) | art. 19-ter dekretu z mocą ustawy 135/2009, przekształconego ze zmianami w ustawę z 2009 r., zmieniono przez wprowadzenie ust. 24 bis. Zgodnie z tym ustępem wszystkie oficjalne działania i czynności w ramach wykonywania przepisów ust. 1–15 ustawy z 2009 r. są objęte zwolnieniem podatkowym. Ustępy te dotyczą liberalizacji sektora kabotażu morskiego w drodze prywatyzacji grupy Tirrenia, w tym etapu przygotowawczego, tj. przeniesienia własności przedsiębiorstw regionalnych na odpowiednie regiony; |
| --- | --- |

b)

art. 19-ter dekretu z mocą ustawy 135/2009, przekształconego ze zmianami w ustawę z 2009 r., zmieniono przez wprowadzenie ust. 24 bis. Zgodnie z tym ustępem wszystkie oficjalne działania i czynności w ramach wykonywania przepisów ust. 1–15 ustawy z 2009 r. są objęte zwolnieniem podatkowym. Ustępy te dotyczą liberalizacji sektora kabotażu morskiego w drodze prywatyzacji grupy Tirrenia, w tym etapu przygotowawczego, tj. przeniesienia własności przedsiębiorstw regionalnych na odpowiednie regiony;

ter

| c) | aby zapewnić ciągłość świadczenia usługi publicznej i wesprzeć proces prywatyzacji przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia, przedmiotowe regiony mogą wykorzystać środki z Fondo Aree Sottoutilizzate („FAS”) (55) zgodnie z dyrektywą CIPE nr 1/2009 z dnia 6 marca 2009 r. (56) |
| --- | --- |

c)

aby zapewnić ciągłość świadczenia usługi publicznej i wesprzeć proces prywatyzacji przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia, przedmiotowe regiony mogą wykorzystać środki z Fondo Aree Sottoutilizzate („FAS”) (55) zgodnie z dyrektywą CIPE nr 1/2009 z dnia 6 marca 2009 r. (56)

55

56

2.4.   Postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nr 2007/4609

Postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nr 2007/4609

| (112) | W następstwie wcześniejszych wymian wiadomości między służbami Komisji i władzami włoskimi dyrektor generalny Komisji odpowiedzialny za energię i transport w dniu 19 grudnia 2008 r. wysłał do rządu włoskiego wniosek o udzielenie informacji. Wniosek ten dotyczył m.in. aktualnego przeglądu tras objętych usługą publiczną oraz misji publicznej przewidzianej przez Włochy w ramach proponowanych nowych umów. Ponadto poproszono Włochy o udzielenie większej ilości informacji szczegółowych na temat planów prywatyzacji dotyczących grupy Tirrenia. |
| --- | --- |

(112)

W następstwie wcześniejszych wymian wiadomości między służbami Komisji i władzami włoskimi dyrektor generalny Komisji odpowiedzialny za energię i transport w dniu 19 grudnia 2008 r. wysłał do rządu włoskiego wniosek o udzielenie informacji. Wniosek ten dotyczył m.in. aktualnego przeglądu tras objętych usługą publiczną oraz misji publicznej przewidzianej przez Włochy w ramach proponowanych nowych umów. Ponadto poproszono Włochy o udzielenie większej ilości informacji szczegółowych na temat planów prywatyzacji dotyczących grupy Tirrenia.

| (113) | W piśmie z dnia 28 kwietnia 2009 r. władze włoskie udzieliły szczegółowej odpowiedzi na wniosek Komisji z dnia 19 grudnia 2008 r. W piśmie tym Włochy m.in.:






  — | odnotowały, że przedłużenie początkowych umów do 31 grudnia 2009 r. było konieczne do liberalizacji sektora kabotażu morskiego we Włoszech w drodze prywatyzacji grupy Tirrenia, |
| --- | --- | --- |

(113)

W piśmie z dnia 28 kwietnia 2009 r. władze włoskie udzieliły szczegółowej odpowiedzi na wniosek Komisji z dnia 19 grudnia 2008 r. W piśmie tym Włochy m.in.:

—

odnotowały, że przedłużenie początkowych umów do 31 grudnia 2009 r. było konieczne do liberalizacji sektora kabotażu morskiego we Włoszech w drodze prywatyzacji grupy Tirrenia,

| — | argumentowały, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana grupie Tirrenia była konieczna do zapewnienia ciągłości terytorialnej z wyspami za pomocą połączeń morskich, których prywatni operatorzy rynkowi nie byli w stanie zagwarantować w stopniu zadowalającym, |
| --- | --- |

—

argumentowały, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana grupie Tirrenia była konieczna do zapewnienia ciągłości terytorialnej z wyspami za pomocą połączeń morskich, których prywatni operatorzy rynkowi nie byli w stanie zagwarantować w stopniu zadowalającym,

| — | wskazały, że w dniu 10 marca 2009 r. zakończono szczegółowy proces racjonalizacji tras. W procesie tym uwzględniono istotne aspekty społeczne, pracownicze i gospodarcze, jak również konieczność zabezpieczenia niezbędnych połączeń zapewniających ciągłość terytorialną i przeprowadzono konsultacje z sześcioma zainteresowanymi regionami. Racjonalizacja ta doprowadziła do ograniczenia kosztu netto usługi publicznej o ok. 66 mln EUR oraz zwolnienia ok. 600 członków załóg w całej grupie Tirrenia. Włochy przypomniały również, że racjonalizacja z 2009 r. stanowiła uzupełnienie wcześniejszych starań (które miały miejsce w latach 2004, 2006 i 2008) zmierzających do ograniczenia usług świadczonych przez grupę Tirrenia, |
| --- | --- |

—

wskazały, że w dniu 10 marca 2009 r. zakończono szczegółowy proces racjonalizacji tras. W procesie tym uwzględniono istotne aspekty społeczne, pracownicze i gospodarcze, jak również konieczność zabezpieczenia niezbędnych połączeń zapewniających ciągłość terytorialną i przeprowadzono konsultacje z sześcioma zainteresowanymi regionami. Racjonalizacja ta doprowadziła do ograniczenia kosztu netto usługi publicznej o ok. 66 mln EUR oraz zwolnienia ok. 600 członków załóg w całej grupie Tirrenia. Włochy przypomniały również, że racjonalizacja z 2009 r. stanowiła uzupełnienie wcześniejszych starań (które miały miejsce w latach 2004, 2006 i 2008) zmierzających do ograniczenia usług świadczonych przez grupę Tirrenia,

| — | wyjaśniły, że racjonalizacja miała na celu (i) utrzymanie połączeń niezbędnych do zapewnienia ciągłości terytorialne z oraz między wyspami i główną częścią terytorium oraz prawa do opieki zdrowotnej, nauki i mobilności; (ii) racjonalizację połączeń, na których działali operatorzy prywatni, którzy zapewniali te same połączenia w tym samym okresie, dając podobne gwarancje jakości i ciągłości; oraz (iii) racjonalizację połączeń letnich i połączeń wysokiej prędkości, które służą jedynie do przewozu osób, |
| --- | --- |

—

wyjaśniły, że racjonalizacja miała na celu (i) utrzymanie połączeń niezbędnych do zapewnienia ciągłości terytorialne z oraz między wyspami i główną częścią terytorium oraz prawa do opieki zdrowotnej, nauki i mobilności; (ii) racjonalizację połączeń, na których działali operatorzy prywatni, którzy zapewniali te same połączenia w tym samym okresie, dając podobne gwarancje jakości i ciągłości; oraz (iii) racjonalizację połączeń letnich i połączeń wysokiej prędkości, które służą jedynie do przewozu osób,

| — | przedstawiły przegląd tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwa należące do grupy Tirrenia w 2008 r. i ograniczonej liczby tras, które przedsiębiorstwa należące do grupy Tirrenia miały obsługiwać w 2009 r. Według władz włoskich ta druga grupa tras miała stanowić podstawę nowych umów, które miały zostać zawarte z nowymi właścicielami przedsiębiorstw należących do grupy Tirrenia. |
| --- | --- |

—

przedstawiły przegląd tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwa należące do grupy Tirrenia w 2008 r. i ograniczonej liczby tras, które przedsiębiorstwa należące do grupy Tirrenia miały obsługiwać w 2009 r. Według władz włoskich ta druga grupa tras miała stanowić podstawę nowych umów, które miały zostać zawarte z nowymi właścicielami przedsiębiorstw należących do grupy Tirrenia.

| (114) | W dniu 21 grudnia 2009 r. dyrektor generalny Komisji odpowiedzialny za energię i transport w dniu wysłał do władz włoskich pismo, w którym m.in. stwierdzono, że:






  — | w świetle radykalnego przekształcenia włoskiego sektora kabotażu morskiego oraz ze względu na znaczne skutki społeczne, które według władz włoskich spowodowałaby prywatyzacja, jeżeli przetargi odbyłby się w charakterze zwykłych zamówień publicznych na usługi, ogłoszenie przetargu na przedsiębiorstwa przewozowe związane takimi umowami było dopuszczalne – co do zasady i w ramach wyjątku – w celu zagwarantowania przestrzegania kryterium niedyskryminacji wśród wspólnotowych właścicieli statków określonego w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3577/92 (57) („rozporządzenie w sprawie kabotażu morskiego”), |
| --- | --- | --- |

(114)

W dniu 21 grudnia 2009 r. dyrektor generalny Komisji odpowiedzialny za energię i transport w dniu wysłał do władz włoskich pismo, w którym m.in. stwierdzono, że:

—

w świetle radykalnego przekształcenia włoskiego sektora kabotażu morskiego oraz ze względu na znaczne skutki społeczne, które według władz włoskich spowodowałaby prywatyzacja, jeżeli przetargi odbyłby się w charakterze zwykłych zamówień publicznych na usługi, ogłoszenie przetargu na przedsiębiorstwa przewozowe związane takimi umowami było dopuszczalne – co do zasady i w ramach wyjątku – w celu zagwarantowania przestrzegania kryterium niedyskryminacji wśród wspólnotowych właścicieli statków określonego w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3577/92 (57) („rozporządzenie w sprawie kabotażu morskiego”),

57

| — | rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych musiała zostać ograniczona do tych linii, na których stała obecność innych operatorów przez cały rok była ograniczona, a zatem niewystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania rynkowego. W tym kontekście poproszono o wyjaśnienia na temat niedoskonałości rynku na trasach Genua–Porto Torres, Genua–Olbia–Arbatax oraz Civitavecchia–Olbia. Ponadto Włochy poproszono o wyjaśnienie, czy przedsiębiorstwo Tirrenia otrzymało rekompensatę z tytułu obsługi tych trzech tras w sezonie. Zadano również pytania o linie obsługiwane przez przedsiębiorstwo Caremar. W piśmie wskazano również, że w rozporządzeniu w sprawie kabotażu morskiego uzasadnienie może znaleźć uwzględnienie jedynie krajowych linii (a nie międzynarodowych) w zamówieniu publicznym na usługi, |
| --- | --- |

—

rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych musiała zostać ograniczona do tych linii, na których stała obecność innych operatorów przez cały rok była ograniczona, a zatem niewystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania rynkowego. W tym kontekście poproszono o wyjaśnienia na temat niedoskonałości rynku na trasach Genua–Porto Torres, Genua–Olbia–Arbatax oraz Civitavecchia–Olbia. Ponadto Włochy poproszono o wyjaśnienie, czy przedsiębiorstwo Tirrenia otrzymało rekompensatę z tytułu obsługi tych trzech tras w sezonie. Zadano również pytania o linie obsługiwane przez przedsiębiorstwo Caremar. W piśmie wskazano również, że w rozporządzeniu w sprawie kabotażu morskiego uzasadnienie może znaleźć uwzględnienie jedynie krajowych linii (a nie międzynarodowych) w zamówieniu publicznym na usługi,

| — | zamówienia publiczne na usługi grupy Tirrenia wygasły w dniu 31 grudnia 2008 r., a planowana przez Włochy prywatyzacja mogła zająć więcej czasu, niż przewidziano. W piśmie wskazano również zatem, że istnieje możliwość wysłania wezwania do usunięcia uchybienia z powodu nieprawidłowego wdrożenia rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. |
| --- | --- |

—

zamówienia publiczne na usługi grupy Tirrenia wygasły w dniu 31 grudnia 2008 r., a planowana przez Włochy prywatyzacja mogła zająć więcej czasu, niż przewidziano. W piśmie wskazano również zatem, że istnieje możliwość wysłania wezwania do usunięcia uchybienia z powodu nieprawidłowego wdrożenia rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego.

| (115) | W dniu 22 stycznia 2010 r. władze włoskie odpowiedziały na pismo służb Komisji z dnia 21 grudnia 2009 r. W piśmie władze włoskie:






  — | odnotowały, że Komisja zasadniczo zgodziła się na stosowanie zaproponowanego podejścia dotyczącego prywatyzacji grupy Tirrenia w połączeniu z nowymi zamówieniami publicznymi na usługi, |
| --- | --- | --- |

(115)

W dniu 22 stycznia 2010 r. władze włoskie odpowiedziały na pismo służb Komisji z dnia 21 grudnia 2009 r. W piśmie władze włoskie:

—

odnotowały, że Komisja zasadniczo zgodziła się na stosowanie zaproponowanego podejścia dotyczącego prywatyzacji grupy Tirrenia w połączeniu z nowymi zamówieniami publicznymi na usługi,

| — | przedstawiły szczegółowe wyjaśnienia dotyczące tras Genua–Porto Torres, Genua–Olbia–Arbatax oraz Civitavecchia–Olbia, w odniesieniu do których Komisja zgłosiła szereg wątpliwości. Włochy potwierdziły również, że trasy Genua–Porto Torres oraz Civitavecchia–Olbia są obsługiwane w ramach systemu świadczenia usług publicznych jedynie poza sezonem, |
| --- | --- |

—

przedstawiły szczegółowe wyjaśnienia dotyczące tras Genua–Porto Torres, Genua–Olbia–Arbatax oraz Civitavecchia–Olbia, w odniesieniu do których Komisja zgłosiła szereg wątpliwości. Włochy potwierdziły również, że trasy Genua–Porto Torres oraz Civitavecchia–Olbia są obsługiwane w ramach systemu świadczenia usług publicznych jedynie poza sezonem,

| — | wspomniały, że zaproszenie do wyrażenia zainteresowania sprzedażą przedsiębiorstwa Tirrenia (wraz z przedsiębiorstwem Siremar) opublikowano w dniu 23 grudnia 2009 r. Włochy wskazały, że zamierzały dokończyć prywatyzację całej grupy Tirrenia do 30 września 2010 r., |
| --- | --- |

—

wspomniały, że zaproszenie do wyrażenia zainteresowania sprzedażą przedsiębiorstwa Tirrenia (wraz z przedsiębiorstwem Siremar) opublikowano w dniu 23 grudnia 2009 r. Włochy wskazały, że zamierzały dokończyć prywatyzację całej grupy Tirrenia do 30 września 2010 r.,

| — | poprosiły Komisję o wyraźne potwierdzenie, czy argumenty przedstawione w odniesieniu do niedoskonałości rynku były wystarczające. |
| --- | --- |

—

poprosiły Komisję o wyraźne potwierdzenie, czy argumenty przedstawione w odniesieniu do niedoskonałości rynku były wystarczające.

| (116) | W dniu 29 stycznia 2010 r. (58) Komisja wysłała wezwanie do usunięcia uchybienia w sprawie nieprawidłowego wdrożenia rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. W piśmie tym Komisja przypomniała, że zgodnie z wymogami rozporządzenia zawsze, gdy państwo członkowskie zawiera umowy dotyczące zamówienia publicznego na usługi lub nakłada obowiązki świadczenia usług publicznych, robi to, stosując zasadę niedyskryminowania wobec wszystkich armatorów Wspólnoty. Zgodnie z art. 4 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia istniejące zamówienia publiczne na usługi mogą dalej obowiązywać do daty wygaśnięcia danej umowy. Komisja zauważyła jednak, że przedsiębiorstwa należące do grupy Tirrenia kontynuowały świadczenie usług transportu morskiego po wygaśnięciu odpowiednich zamówień publicznych na usługi (początkowych umów). W szczególności umowy te miały wygasnąć na koniec 2008 r., ale Włochy wielokrotnie je przedłużały. W związku z tym Komisja poprosiła władze włoskie o przedstawienie swoich spostrzeżeń. |
| --- | --- |

(116)

W dniu 29 stycznia 2010 r. (58) Komisja wysłała wezwanie do usunięcia uchybienia w sprawie nieprawidłowego wdrożenia rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. W piśmie tym Komisja przypomniała, że zgodnie z wymogami rozporządzenia zawsze, gdy państwo członkowskie zawiera umowy dotyczące zamówienia publicznego na usługi lub nakłada obowiązki świadczenia usług publicznych, robi to, stosując zasadę niedyskryminowania wobec wszystkich armatorów Wspólnoty. Zgodnie z art. 4 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia istniejące zamówienia publiczne na usługi mogą dalej obowiązywać do daty wygaśnięcia danej umowy. Komisja zauważyła jednak, że przedsiębiorstwa należące do grupy Tirrenia kontynuowały świadczenie usług transportu morskiego po wygaśnięciu odpowiednich zamówień publicznych na usługi (początkowych umów). W szczególności umowy te miały wygasnąć na koniec 2008 r., ale Włochy wielokrotnie je przedłużały. W związku z tym Komisja poprosiła władze włoskie o przedstawienie swoich spostrzeżeń.

58

| (117) | Również w dniu 29 stycznia 2010 r. dyrektor generalny Komisji odpowiedzialny za energię i transport odpowiedział na pismo władz włoskich z dnia 22 stycznia 2010 r. Dyrektor generalny podkreślił, że jego odpowiedź dotyczyła wyłącznie przestrzegania rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, a nie kwestii związanych z pomocą państwa. W tym kontekście dyrektor generalny oznajmił, że przedstawione uzasadnienia dotyczące linii Genua–Porto Torres, Genua–Olbia–Arbatax oraz Civitavecchia–Olbia były wystarczające do rozwiania wcześniej zgłoszonych wątpliwości. Ponadto dyrektor generalny z zadowoleniem odnotował, że w następstwie wcześniejszego wniosku Włochy usunęły jedno połączenie międzynarodowe z nowego projektu umowy dotyczącej przedsiębiorstwa Tirrenia. Jeżeli chodzi o pytania zadane w odniesieniu do tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Caremar, za wystarczające uznano uzasadnienia dotyczące tylko niektórych z tych tras. W związku z tym poproszono Włochy do przedstawienia dalszych wyjaśnień na temat określonych tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Caremar. Dyrektor generalny przypomniał, że zamówienia publiczne na usługi mogą obejmować jedynie trasy, w przypadku których stwierdzono niedoskonałość rynku. |
| --- | --- |

(117)

Również w dniu 29 stycznia 2010 r. dyrektor generalny Komisji odpowiedzialny za energię i transport odpowiedział na pismo władz włoskich z dnia 22 stycznia 2010 r. Dyrektor generalny podkreślił, że jego odpowiedź dotyczyła wyłącznie przestrzegania rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, a nie kwestii związanych z pomocą państwa. W tym kontekście dyrektor generalny oznajmił, że przedstawione uzasadnienia dotyczące linii Genua–Porto Torres, Genua–Olbia–Arbatax oraz Civitavecchia–Olbia były wystarczające do rozwiania wcześniej zgłoszonych wątpliwości. Ponadto dyrektor generalny z zadowoleniem odnotował, że w następstwie wcześniejszego wniosku Włochy usunęły jedno połączenie międzynarodowe z nowego projektu umowy dotyczącej przedsiębiorstwa Tirrenia. Jeżeli chodzi o pytania zadane w odniesieniu do tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Caremar, za wystarczające uznano uzasadnienia dotyczące tylko niektórych z tych tras. W związku z tym poproszono Włochy do przedstawienia dalszych wyjaśnień na temat określonych tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Caremar. Dyrektor generalny przypomniał, że zamówienia publiczne na usługi mogą obejmować jedynie trasy, w przypadku których stwierdzono niedoskonałość rynku.

| (118) | W dniu 29 marca 2010 r. władze włoskie odpowiedziały na wystosowane przez Komisję wezwanie do usunięcia uchybienia z dnia 29 stycznia 2010 r. W swojej odpowiedzi władze włoskie:






  — | przypomniały, że służby Komisji w piśmie z dnia 21 grudnia 2009 r. (zob. motyw 114) zasadniczo zgodziły się na prywatyzację grupy Tirrenia w drodze połączenia przedsiębiorstw w pakiet z nowymi zamówieniami publicznymi na usługi, |
| --- | --- | --- |

(118)

W dniu 29 marca 2010 r. władze włoskie odpowiedziały na wystosowane przez Komisję wezwanie do usunięcia uchybienia z dnia 29 stycznia 2010 r. W swojej odpowiedzi władze włoskie:

—

przypomniały, że służby Komisji w piśmie z dnia 21 grudnia 2009 r. (zob. motyw 114) zasadniczo zgodziły się na prywatyzację grupy Tirrenia w drodze połączenia przedsiębiorstw w pakiet z nowymi zamówieniami publicznymi na usługi,

| — | odnotowały, że przedłużenie początkowych umów wynikało jedynie z potrzeby zapewnienia ciągłości świadczenia usługi publicznej transportu morskiego do czasu zakończenia odpowiednich procesów prywatyzacyjnych, |
| --- | --- |

—

odnotowały, że przedłużenie początkowych umów wynikało jedynie z potrzeby zapewnienia ciągłości świadczenia usługi publicznej transportu morskiego do czasu zakończenia odpowiednich procesów prywatyzacyjnych,

| — | potwierdziły, że zamierzają przeprowadzić proces prywatyzacji do dnia 30 września 2010 r., aby w tym terminie zliberalizować sektor kabotażu morskiego, |
| --- | --- |

—

potwierdziły, że zamierzają przeprowadzić proces prywatyzacji do dnia 30 września 2010 r., aby w tym terminie zliberalizować sektor kabotażu morskiego,

| — | przedstawiły przegląd procesu prywatyzacji dotyczącego przedsiębiorstwa Tirrenia (wraz z przedsiębiorstwem Siremar). W szczególności Włochy wskazały, że po publikacji zaproszenia do wyrażenia zainteresowania w dniu 19 lutego 2010 r. 19 podmiotów złożyło 16 zgłoszeń o wyrażeniu zainteresowania. W ramach etapu analizy due dilligence w dniu 22 marca 2010 r. otwarto pokój danych i miał pozostać otwarty do końca maja 2010 r. Włochy zakładały wówczas, że umowa sprzedaży mogłaby zostać zawarta do połowy lipca 2010 r. oraz że własność zostałaby przeniesiona do września 2010 r., |
| --- | --- |

—

przedstawiły przegląd procesu prywatyzacji dotyczącego przedsiębiorstwa Tirrenia (wraz z przedsiębiorstwem Siremar). W szczególności Włochy wskazały, że po publikacji zaproszenia do wyrażenia zainteresowania w dniu 19 lutego 2010 r. 19 podmiotów złożyło 16 zgłoszeń o wyrażeniu zainteresowania. W ramach etapu analizy due dilligence w dniu 22 marca 2010 r. otwarto pokój danych i miał pozostać otwarty do końca maja 2010 r. Włochy zakładały wówczas, że umowa sprzedaży mogłaby zostać zawarta do połowy lipca 2010 r. oraz że własność zostałaby przeniesiona do września 2010 r.,

due dilligence

| — | wyjaśniły, że jeżeli chodzi o postępowanie o udzielenie zamówienia dotyczące przedsiębiorstwa Toremar, 11 zainteresowanych stron miało wziąć udział w kolejnych etapach tego postępowania, |
| --- | --- |

—

wyjaśniły, że jeżeli chodzi o postępowanie o udzielenie zamówienia dotyczące przedsiębiorstwa Toremar, 11 zainteresowanych stron miało wziąć udział w kolejnych etapach tego postępowania,

| — | wskazały, że dalsza niepewność wynikająca z trwającego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego może zagrozić procesom prywatyzacji oraz negatywnie wpłynąć na wartość przedsiębiorstw wystawionych na sprzedaż, |
| --- | --- |

—

wskazały, że dalsza niepewność wynikająca z trwającego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego może zagrozić procesom prywatyzacji oraz negatywnie wpłynąć na wartość przedsiębiorstw wystawionych na sprzedaż,

| — | oznajmiły, że będą w pełni współpracować z Komisją w wyjaśnieniu wszelkich pozostałych wątpliwości dotyczących zarówno postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, jak i ewentualnych kwestii związanych z pomocą państwa. |
| --- | --- |

—

oznajmiły, że będą w pełni współpracować z Komisją w wyjaśnieniu wszelkich pozostałych wątpliwości dotyczących zarówno postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, jak i ewentualnych kwestii związanych z pomocą państwa.

| (119) | W dniu 10 września 2010 r. podczas spotkania ad hoc władze włoskie poinformowały Komisję, że procedura dotycząca prywatyzacji przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar została unieważniona na ostatnim etapie i że w konsekwencji termin 30 września nie zostanie dochowany. Ponadto władze włoskie zgłosiły, że procedury konkurencyjne dotyczące umów przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Siremar i Toremar również zostały opóźnione. Następnie w ustawie nr 163 z dnia 1 października 2010 r. przewidziano dalsze przedłużenie początkowych umów do czasu zakończenia procesów prywatyzacji przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar (zob. również motyw 26). |
| --- | --- |

(119)

W dniu 10 września 2010 r. podczas spotkania ad hoc władze włoskie poinformowały Komisję, że procedura dotycząca prywatyzacji przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar została unieważniona na ostatnim etapie i że w konsekwencji termin 30 września nie zostanie dochowany. Ponadto władze włoskie zgłosiły, że procedury konkurencyjne dotyczące umów przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Siremar i Toremar również zostały opóźnione. Następnie w ustawie nr 163 z dnia 1 października 2010 r. przewidziano dalsze przedłużenie początkowych umów do czasu zakończenia procesów prywatyzacji przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar (zob. również motyw 26).

ad hoc

| (120) | W świetle tych wydarzeń Komisja przyjęła uzupełniające wezwanie do usunięcia uchybienia w dniu 24 listopada 2010 r. W wezwaniu tym Komisja:






  — | odnotowała, że początkowe umowy dotyczące przedsiębiorstw Tirrenia, Siremar, Caremar, Saremar i Toremar zostały przedłużone automatycznie i bez żadnej procedury konkurencyjnej, |
| --- | --- | --- |

(120)

W świetle tych wydarzeń Komisja przyjęła uzupełniające wezwanie do usunięcia uchybienia w dniu 24 listopada 2010 r. W wezwaniu tym Komisja:

—

odnotowała, że początkowe umowy dotyczące przedsiębiorstw Tirrenia, Siremar, Caremar, Saremar i Toremar zostały przedłużone automatycznie i bez żadnej procedury konkurencyjnej,

| — | zwróciła uwagę, że chociaż przedmiotowe zamówienia publiczne na usługi były dalej stosowane, nie przeprowadzono żadnej procedury konkurencyjnej ani wobec przedsiębiorstwa Tirrenia, ani wobec przedsiębiorstw Siremar, Caremar, Saremar czy Toremar, |
| --- | --- |

—

zwróciła uwagę, że chociaż przedmiotowe zamówienia publiczne na usługi były dalej stosowane, nie przeprowadzono żadnej procedury konkurencyjnej ani wobec przedsiębiorstwa Tirrenia, ani wobec przedsiębiorstw Siremar, Caremar, Saremar czy Toremar,

| — | wskazała, że zachowuje prawo do wydania uzasadnionej opinii w stosownych przypadkach (uwzględniając wszelkie ewentualne uwagi zgłoszone przez Włochy). |
| --- | --- |

—

wskazała, że zachowuje prawo do wydania uzasadnionej opinii w stosownych przypadkach (uwzględniając wszelkie ewentualne uwagi zgłoszone przez Włochy).

| (121) | W dniu 21 czerwca 2012 r. Komisja przyjęła uzasadnioną opinię dotyczącą opóźnienia prywatyzacji trzech przedsiębiorstw (Caremar, Laziomar i Saremar) należących do byłej grupy Tirrenia. Ponieważ postępowania o udzielenie zamówienia dotyczące pozostałych trzech przedsiębiorstw (Tirrenia, Toremar i Siremar) zostały zakończone w 2011 r. (59), nie uwzględniono tych przedsiębiorstw w uzasadnionej opinii. Komisja zauważyła, że przez ponad trzy lata po planowanym wygaśnięciu odpowiednich początkowych umów Włochy nie wdrożyły procedur konkurencyjnych w odniesieniu do udzielania zamówień publicznych na usługi dotyczące kabotażu morskiego świadczone przez przedsiębiorstwa Caremar, Laziomar i Saremar. Umowy te przedłużano automatycznie i bezterminowo, a zatem uniemożliwiając innym wspólnotowym właścicielom statków konkurowanie o udzielenie tych umów. |
| --- | --- |

(121)

W dniu 21 czerwca 2012 r. Komisja przyjęła uzasadnioną opinię dotyczącą opóźnienia prywatyzacji trzech przedsiębiorstw (Caremar, Laziomar i Saremar) należących do byłej grupy Tirrenia. Ponieważ postępowania o udzielenie zamówienia dotyczące pozostałych trzech przedsiębiorstw (Tirrenia, Toremar i Siremar) zostały zakończone w 2011 r. (59), nie uwzględniono tych przedsiębiorstw w uzasadnionej opinii. Komisja zauważyła, że przez ponad trzy lata po planowanym wygaśnięciu odpowiednich początkowych umów Włochy nie wdrożyły procedur konkurencyjnych w odniesieniu do udzielania zamówień publicznych na usługi dotyczące kabotażu morskiego świadczone przez przedsiębiorstwa Caremar, Laziomar i Saremar. Umowy te przedłużano automatycznie i bezterminowo, a zatem uniemożliwiając innym wspólnotowym właścicielom statków konkurowanie o udzielenie tych umów.

59

| (122) | W dniu 8 sierpnia 2012 r. władze włoskie odpowiedziały na uzasadnioną opinię, oznajmiając, że ogłoszenia przetargowe dotyczące sprzedaży przedsiębiorstw związanych nowymi zamówieniami publicznymi na usługi były lub miały zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W szczególności ogłoszenie dotyczące przedsiębiorstwa Caremar opublikowano w dniu 20 lipca 2012 r., a w przypadku przedsiębiorstwa Laziomar wysłano do publikacji w dniu 1 sierpnia 2012 r. Ponadto w przypadku przedsiębiorstwa Saremar w dniu 2 sierpnia 2012 r. przyjęto przepis, w którym nałożono obowiązek publikacji takiego ogłoszenia do dnia 2 października 2012 r. |
| --- | --- |

(122)

W dniu 8 sierpnia 2012 r. władze włoskie odpowiedziały na uzasadnioną opinię, oznajmiając, że ogłoszenia przetargowe dotyczące sprzedaży przedsiębiorstw związanych nowymi zamówieniami publicznymi na usługi były lub miały zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W szczególności ogłoszenie dotyczące przedsiębiorstwa Caremar opublikowano w dniu 20 lipca 2012 r., a w przypadku przedsiębiorstwa Laziomar wysłano do publikacji w dniu 1 sierpnia 2012 r. Ponadto w przypadku przedsiębiorstwa Saremar w dniu 2 sierpnia 2012 r. przyjęto przepis, w którym nałożono obowiązek publikacji takiego ogłoszenia do dnia 2 października 2012 r.

Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

| (123) | W dniu 13 stycznia 2014 r. przedsiębiorstwo Compagnia Laziale di Navigazione stało się nowym właścicielem przedsiębiorstwa Laziomar i podpisało nowe dziesięcioletnie zamówienie publiczne na usługi dotyczące połączeń z archipelagiem Pontine. W dniu 16 lipca 2015 r. ATI SNAV-Rifim stało się właścicielem przedsiębiorstwa Caremar i udzielono mu dziewięcioletniego zamówienia publicznego na usługi. Ponadto w następstwie decyzji z 2014 r. przedsiębiorstwo Saremar zostało postawione w stan likwidacji, a zamówienie publiczne na usługi dotyczące tras między Sardynią i małymi wyspami zostało udzielone przedsiębiorstwu Delcomar w marcu 2016 r. |
| --- | --- |

(123)

W dniu 13 stycznia 2014 r. przedsiębiorstwo Compagnia Laziale di Navigazione stało się nowym właścicielem przedsiębiorstwa Laziomar i podpisało nowe dziesięcioletnie zamówienie publiczne na usługi dotyczące połączeń z archipelagiem Pontine. W dniu 16 lipca 2015 r. ATI SNAV-Rifim stało się właścicielem przedsiębiorstwa Caremar i udzielono mu dziewięcioletniego zamówienia publicznego na usługi. Ponadto w następstwie decyzji z 2014 r. przedsiębiorstwo Saremar zostało postawione w stan likwidacji, a zamówienie publiczne na usługi dotyczące tras między Sardynią i małymi wyspami zostało udzielone przedsiębiorstwu Delcomar w marcu 2016 r.

| (124) | Pismem z dnia 15 lipca 2016 r. władze włoskie poinformowały Komisję, że prywatyzacja wszystkich przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia została zakończona. W dniu 8 grudnia 2016 r. Komisja podjęła decyzję o zamknięciu postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. |
| --- | --- |

(124)

Pismem z dnia 15 lipca 2016 r. władze włoskie poinformowały Komisję, że prywatyzacja wszystkich przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia została zakończona. W dniu 8 grudnia 2016 r. Komisja podjęła decyzję o zamknięciu postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

3.   PODSTAWY DO WSZCZĘCIA I PRZEDŁUŻENIA POSTĘPOWANIA

PODSTAWY DO WSZCZĘCIA I PRZEDŁUŻENIA POSTĘPOWANIA

3.1.   Przedłużenie początkowej umowy między państwem a przedsiębiorstwem Tirrenia

Przedłużenie początkowej umowy między państwem a przedsiębiorstwem Tirrenia

3.1.1.   Spełnienie kryteriów określonych w wyroku w sprawie Altmark i istnienie pomocy

Spełnienie kryteriów określonych w wyroku w sprawie Altmark i istnienie pomocy

| (125) | W decyzji z 2011 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że definicja obowiązków świadczenia usług publicznych nie jest wystarczająco jasna, w związku z czym Komisja nie jest w stanie ostatecznie stwierdzić, czy definicja zawierała oczywisty błąd. W szczególności Komisja nie miała pełnego obrazu faktycznych zobowiązań nałożonych na przedsiębiorstwo Tirrenia w odniesieniu do obsługi przedmiotowych tras w porównaniu z usługami oferowanymi przez konkurentów na niektórych z tych tras. Ponadto Komisja miała wątpliwości dotyczące tego, czy można uznać, że trasy obsługiwane przez przedsiębiorstwo Tirrenia służą zaspokojeniu ogólnych interesów gospodarczych w rozumieniu prawa Unii. |
| --- | --- |

(125)

W decyzji z 2011 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że definicja obowiązków świadczenia usług publicznych nie jest wystarczająco jasna, w związku z czym Komisja nie jest w stanie ostatecznie stwierdzić, czy definicja zawierała oczywisty błąd. W szczególności Komisja nie miała pełnego obrazu faktycznych zobowiązań nałożonych na przedsiębiorstwo Tirrenia w odniesieniu do obsługi przedmiotowych tras w porównaniu z usługami oferowanymi przez konkurentów na niektórych z tych tras. Ponadto Komisja miała wątpliwości dotyczące tego, czy można uznać, że trasy obsługiwane przez przedsiębiorstwo Tirrenia służą zaspokojeniu ogólnych interesów gospodarczych w rozumieniu prawa Unii.

| (126) | Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że drugie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark (60) było spełnione, ponieważ parametry będące podstawą obliczenia rekompensaty ustalono z wyprzedzeniem i są one zgodne z wymogami w zakresie przejrzystości. W szczególności Komisja odnotowała, że parametry te opisano w początkowej umowie (w odniesieniu do rekompensaty dotyczącej 2009 r.) i w dyrektywie CIPE (w odniesieniu do rekompensaty dotyczącej 2010 r. i lat następnych). |
| --- | --- |

(126)

Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że drugie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark (60) było spełnione, ponieważ parametry będące podstawą obliczenia rekompensaty ustalono z wyprzedzeniem i są one zgodne z wymogami w zakresie przejrzystości. W szczególności Komisja odnotowała, że parametry te opisano w początkowej umowie (w odniesieniu do rekompensaty dotyczącej 2009 r.) i w dyrektywie CIPE (w odniesieniu do rekompensaty dotyczącej 2010 r. i lat następnych).

60

| (127) | Komisja uznała jednak, że wydaje się, iż trzecie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark nie zostało spełnione oraz że operatorzy mogli otrzymywać nadwyżkę rekompensaty z tytułu wykonywania zadań związanych ze świadczeniem usług publicznych. W szczególności Komisja wyraziła wątpliwości, czy premia z tytułu ryzyka w wysokości 6,5 %, które obowiązuje od 2010 r., odzwierciedla odpowiedni poziom ryzyka, ponieważ wydawało się, iż na pierwszy rzut oka przedsiębiorstwo Tirrenia nie podjęło ryzyka zwykle ponoszonego przy świadczeniu takich usług. |
| --- | --- |

(127)

Komisja uznała jednak, że wydaje się, iż trzecie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark nie zostało spełnione oraz że operatorzy mogli otrzymywać nadwyżkę rekompensaty z tytułu wykonywania zadań związanych ze świadczeniem usług publicznych. W szczególności Komisja wyraziła wątpliwości, czy premia z tytułu ryzyka w wysokości 6,5 %, które obowiązuje od 2010 r., odzwierciedla odpowiedni poziom ryzyka, ponieważ wydawało się, iż na pierwszy rzut oka przedsiębiorstwo Tirrenia nie podjęło ryzyka zwykle ponoszonego przy świadczeniu takich usług.

| (128) | Komisja przyjęła również wstępne stanowisko, że czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark nie było spełnione, ponieważ przedłużenie początkowej umowy nie było przedmiotem przetargu. Komisja odnotowała ponadto, że nie otrzymała żadnych dowodów uzasadniających argument, że przedsiębiorstwo Tirrenia faktycznie świadczyło przedmiotowe usługi po jak najniższym koszcie dla społeczności. |
| --- | --- |

(128)

Komisja przyjęła również wstępne stanowisko, że czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark nie było spełnione, ponieważ przedłużenie początkowej umowy nie było przedmiotem przetargu. Komisja odnotowała ponadto, że nie otrzymała żadnych dowodów uzasadniających argument, że przedsiębiorstwo Tirrenia faktycznie świadczyło przedmiotowe usługi po jak najniższym koszcie dla społeczności.

| (129) | W decyzji z 2011 r. Komisja doszła zatem do wstępnego wniosku, że rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacone na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w latach 2009–2011 stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. Ponadto Komisja przyjęła stanowisko, że pomoc tą należy uznać za nową pomoc. |
| --- | --- |

(129)

W decyzji z 2011 r. Komisja doszła zatem do wstępnego wniosku, że rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacone na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w latach 2009–2011 stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. Ponadto Komisja przyjęła stanowisko, że pomoc tą należy uznać za nową pomoc.

| (130) | W decyzji z 2012 r. Komisja stwierdziła, że przy zachowaniu tych samych wszystkich warunków w 2012 r. i do wejścia w życie nowej umowy rekompensata przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia od dnia 1 stycznia 2012 r. w ramach dalszego przedłużenia początkowej umowy również stanowi pomoc państwa. |
| --- | --- |

(130)

W decyzji z 2012 r. Komisja stwierdziła, że przy zachowaniu tych samych wszystkich warunków w 2012 r. i do wejścia w życie nowej umowy rekompensata przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia od dnia 1 stycznia 2012 r. w ramach dalszego przedłużenia początkowej umowy również stanowi pomoc państwa.

3.1.2.   Zgodność z rynkiem wewnętrznym

Zgodność z rynkiem wewnętrznym

| (131) | W decyzji z 2011 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, ze rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych za lata 2009–2011 wykracza poza zakres zarówno decyzji Komisji 2005/842/WE (61) (decyzja w sprawie UOIG z 2005 r.) oraz zasad ramowych UOIG z 2005 r. (62). W związku z tym Komisja oceniła ten środek bezpośrednio na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE i stwierdziła, że ma wątpliwości, czy stosowne warunki dotyczące zgodności z rynkiem wewnętrznym zostały spełnione. |
| --- | --- |

(131)

W decyzji z 2011 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, ze rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych za lata 2009–2011 wykracza poza zakres zarówno decyzji Komisji 2005/842/WE (61) (decyzja w sprawie UOIG z 2005 r.) oraz zasad ramowych UOIG z 2005 r. (62). W związku z tym Komisja oceniła ten środek bezpośrednio na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE i stwierdziła, że ma wątpliwości, czy stosowne warunki dotyczące zgodności z rynkiem wewnętrznym zostały spełnione.

61

62

| (132) | W decyzji z 2012 r. Komisja odnotowała, że w dniu 31 stycznia 2012 r. wszedł w życie nowy pakiet dotyczący UOIG składający się z decyzji Komisji 2012/21/UE (63) (decyzja w sprawie UOIG z 2011 r.) oraz zasad ramowych UOIG z 2011 r. (64). Komisja przyjęła jednak wstępne stanowisko, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych w ramach przedłużenia początkowej umowy nie mogła być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym i wyłączona z wymogu zgłoszenia na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. |
| --- | --- |

(132)

W decyzji z 2012 r. Komisja odnotowała, że w dniu 31 stycznia 2012 r. wszedł w życie nowy pakiet dotyczący UOIG składający się z decyzji Komisji 2012/21/UE (63) (decyzja w sprawie UOIG z 2011 r.) oraz zasad ramowych UOIG z 2011 r. (64). Komisja przyjęła jednak wstępne stanowisko, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych w ramach przedłużenia początkowej umowy nie mogła być uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym i wyłączona z wymogu zgłoszenia na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2011 r.

63

64

| (133) | W ustawie z 2010 r. przewidziano przedłużenie początkowej umowy od dnia 30 września 2010 r. do zakończenia procesu prywatyzacji. W chwili przyjęcia ustawy z 2010 r. przedsiębiorstwo Tirrenia znajdowało się w trudnej sytuacji (zob. motyw 61). W rezultacie nie można było oceniać rekompensaty otrzymanej przez przedsiębiorstwo od dnia 1 października 2010 r. do prywatyzacji spółki na podstawie zasad ramowych UOIG z 2011 r. Zamiast tego zgodnie z ust. 9 (65) zasad ramowych UOIG z 2011 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że pomoc tę należy ocenić na podstawie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. |
| --- | --- |

(133)

W ustawie z 2010 r. przewidziano przedłużenie początkowej umowy od dnia 30 września 2010 r. do zakończenia procesu prywatyzacji. W chwili przyjęcia ustawy z 2010 r. przedsiębiorstwo Tirrenia znajdowało się w trudnej sytuacji (zob. motyw 61). W rezultacie nie można było oceniać rekompensaty otrzymanej przez przedsiębiorstwo od dnia 1 października 2010 r. do prywatyzacji spółki na podstawie zasad ramowych UOIG z 2011 r. Zamiast tego zgodnie z ust. 9 (65) zasad ramowych UOIG z 2011 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że pomoc tę należy ocenić na podstawie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r.

65

| (134) | Komisja odnotowała, że kryteria dotyczące zgodności z rynkiem wewnętrznym określone w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. nie zostały w tym przypadku spełnione, a zatem przyjęła wstępne stanowisko w decyzji z 2012 r., że rekompensata wypłacona przedsiębiorstwu Tirrenia znajdującemu się w trudnej sytuacji. stanowiłaby pomoc na restrukturyzację niezgodną z rynkiem wewnętrznym. |
| --- | --- |

(134)

Komisja odnotowała, że kryteria dotyczące zgodności z rynkiem wewnętrznym określone w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. nie zostały w tym przypadku spełnione, a zatem przyjęła wstępne stanowisko w decyzji z 2012 r., że rekompensata wypłacona przedsiębiorstwu Tirrenia znajdującemu się w trudnej sytuacji. stanowiłaby pomoc na restrukturyzację niezgodną z rynkiem wewnętrznym.

3.2.   Niezgodne z prawem przedłużenie pomocy na ratowanie na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia

Niezgodne z prawem przedłużenie pomocy na ratowanie na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia

| (135) | W decyzji z 2012 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że pomoc na ratowanie została niezgodnie z prawem przedłużona z dnia 28 sierpnia 2011 r. do 18 września 2012 r. i że przedłużenie pomocy na ratowanie w tym okresie stanowiło pomocą niezgodną z rynkiem wewnętrznym na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar oraz potencjalnie również na rzecz nabywców tych przedsiębiorstw. W szczególności Komisja zwróciła uwagę, że Włochy nie przedłożyły plany restrukturyzacji lub likwidacji w ciągu sześciu miesięcy po wypłaceniu pierwszej raty pomocy na ratowanie na rzecz tych przedsiębiorstw zgodnie z wymogami zawartymi w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. Komisja uznała, że warunki dotyczące przedłużenia pomocy na ratowanie określone w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. również nie zostały spełnione. |
| --- | --- |

(135)

W decyzji z 2012 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że pomoc na ratowanie została niezgodnie z prawem przedłużona z dnia 28 sierpnia 2011 r. do 18 września 2012 r. i że przedłużenie pomocy na ratowanie w tym okresie stanowiło pomocą niezgodną z rynkiem wewnętrznym na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar oraz potencjalnie również na rzecz nabywców tych przedsiębiorstw. W szczególności Komisja zwróciła uwagę, że Włochy nie przedłożyły plany restrukturyzacji lub likwidacji w ciągu sześciu miesięcy po wypłaceniu pierwszej raty pomocy na ratowanie na rzecz tych przedsiębiorstw zgodnie z wymogami zawartymi w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. Komisja uznała, że warunki dotyczące przedłużenia pomocy na ratowanie określone w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. również nie zostały spełnione.

3.3.   Prywatyzacja przedsiębiorstwa Tirrenia i odroczenie płatności ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN

Prywatyzacja przedsiębiorstwa Tirrenia i odroczenie płatności ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN

| (136) | W decyzji z 2011 r. Komisja wyraziła wątpliwości, czy postępowanie o udzielenie zamówienia dotyczące sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia było wystarczająco przejrzyste i bezwarunkowe, aby zagwarantować, że sprzedaży dokonano po cenie rynkowej. |
| --- | --- |

(136)

W decyzji z 2011 r. Komisja wyraziła wątpliwości, czy postępowanie o udzielenie zamówienia dotyczące sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia było wystarczająco przejrzyste i bezwarunkowe, aby zagwarantować, że sprzedaży dokonano po cenie rynkowej.

| (137) | Po pierwsze, Komisja zwróciła uwagę, że zaproszenie do wyrażenia zainteresowania opublikowano w szeregu czasopism i stron internetowych, że nie wydaje się, aby zaproszenie szczegółowo opisywało zakres sprzedaży, i że nie dawało oferentom jasnych instrukcji co do kolejnych etapów procedury. Poza tym wydaje się, że zaproszenie nie zawierało żadnych kryteriów wstępnych ani kryteriów kwalifikacji ani żadnych innych warunków, które oferenci musieli spełnić poza obowiązkowym warunkiem kontynuowania świadczenia usługi publicznej. Ponadto wszystkie istotne informacje dotyczące aktywów będących przedmiotem procedury sprzedaży udostępniono oferentom dopiero na etapie analizy due dilligence. |
| --- | --- |

(137)

Po pierwsze, Komisja zwróciła uwagę, że zaproszenie do wyrażenia zainteresowania opublikowano w szeregu czasopism i stron internetowych, że nie wydaje się, aby zaproszenie szczegółowo opisywało zakres sprzedaży, i że nie dawało oferentom jasnych instrukcji co do kolejnych etapów procedury. Poza tym wydaje się, że zaproszenie nie zawierało żadnych kryteriów wstępnych ani kryteriów kwalifikacji ani żadnych innych warunków, które oferenci musieli spełnić poza obowiązkowym warunkiem kontynuowania świadczenia usługi publicznej. Ponadto wszystkie istotne informacje dotyczące aktywów będących przedmiotem procedury sprzedaży udostępniono oferentom dopiero na etapie analizy due dilligence.

due dilligence

| (138) | Po drugie, Komisja stwierdziła również, że niektóre wymagania nałożone w ramach prywatyzacji mogły ograniczyć liczbę oferentów lub wpłynąć na cenę sprzedaży. Komisja przypomniała, o swojej ugruntowanej praktyce dotyczącej sprzedaży aktywów przedsiębiorstw państwowych należących do państwa lub przypisanych państwu: pozagospodarcze rozważania, których sprzedawca prywatny by nie brał pod uwagę, takie jak kwestie dotyczące polityki publicznej, zatrudnia lub rozwoju regionalnego, wskazują na istnienie pomocy państwa, jeżeli nakładają uciążliwe zobowiązania na potencjalnego nabywcę, a zatem mogą zmniejszyć cenę sprzedaży. |
| --- | --- |

(138)

Po drugie, Komisja stwierdziła również, że niektóre wymagania nałożone w ramach prywatyzacji mogły ograniczyć liczbę oferentów lub wpłynąć na cenę sprzedaży. Komisja przypomniała, o swojej ugruntowanej praktyce dotyczącej sprzedaży aktywów przedsiębiorstw państwowych należących do państwa lub przypisanych państwu: pozagospodarcze rozważania, których sprzedawca prywatny by nie brał pod uwagę, takie jak kwestie dotyczące polityki publicznej, zatrudnia lub rozwoju regionalnego, wskazują na istnienie pomocy państwa, jeżeli nakładają uciążliwe zobowiązania na potencjalnego nabywcę, a zatem mogą zmniejszyć cenę sprzedaży.

| (139) | Procedury sprzedaży oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar oparto na procedurze określonej w ustawie Marzano (zob. motyw 64). W związku z tym Komisja oceniła obie procedury łącznie. Stwierdziła, że sprzedaż oddziałów wraz z nowymi umowami powodowała nałożenie na nabywców obowiązku świadczenia usługi publicznej zgodnie ze z góry ustalonymi zobowiązaniami dotyczącymi jakości, częstotliwości i taryf zgodnie z nowymi umowami. Komisja uznała, że skoro państwo nakłada takie obowiązki, to nie dąży do uzyskania najwyższej ceny, ale raczej do osiągnięcia celów związanych z interesem publicznym. Komisja stwierdziła, że było bardzo mało prawdopodobne, aby prywatny sprzedawca nadał taką samą wagę nieprzerwanemu świadczeniu usługi publicznej. |
| --- | --- |

(139)

Procedury sprzedaży oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar oparto na procedurze określonej w ustawie Marzano (zob. motyw 64). W związku z tym Komisja oceniła obie procedury łącznie. Stwierdziła, że sprzedaż oddziałów wraz z nowymi umowami powodowała nałożenie na nabywców obowiązku świadczenia usługi publicznej zgodnie ze z góry ustalonymi zobowiązaniami dotyczącymi jakości, częstotliwości i taryf zgodnie z nowymi umowami. Komisja uznała, że skoro państwo nakłada takie obowiązki, to nie dąży do uzyskania najwyższej ceny, ale raczej do osiągnięcia celów związanych z interesem publicznym. Komisja stwierdziła, że było bardzo mało prawdopodobne, aby prywatny sprzedawca nadał taką samą wagę nieprzerwanemu świadczeniu usługi publicznej.

| (140) | Komisja stwierdziła również, że prywatny sprzedawca działający w zwykłych warunkach rynkowych nie nałożyłby zobowiązania utrzymania poziomu zatrudnienia przez dwa lata. |
| --- | --- |

(140)

Komisja stwierdziła również, że prywatny sprzedawca działający w zwykłych warunkach rynkowych nie nałożyłby zobowiązania utrzymania poziomu zatrudnienia przez dwa lata.

| (141) | Z powyższych względów Komisja wstępnie stwierdziła, że procedura prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia nie była wystarczająco przejrzysta i bezwarunkowa, aby sama w sobie mogła zagwarantować, że sprzedaży dokonano po cenie rynkowej. Komisja nie mogła zatem wykluczyć, że przyznano korzyść gospodarczą albo na rzecz sprzedawanej działalności gospodarczej, albo na rzecz nabywcy. |
| --- | --- |

(141)

Z powyższych względów Komisja wstępnie stwierdziła, że procedura prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia nie była wystarczająco przejrzysta i bezwarunkowa, aby sama w sobie mogła zagwarantować, że sprzedaży dokonano po cenie rynkowej. Komisja nie mogła zatem wykluczyć, że przyznano korzyść gospodarczą albo na rzecz sprzedawanej działalności gospodarczej, albo na rzecz nabywcy.

| (142) | Komisja uznała również na podstawie dostępnych informacji, że wszelka pomoc, która mogła zaistnieć w procesie prywatyzacji, byłaby niezgodna z rynkiem wewnętrznym. |
| --- | --- |

(142)

Komisja uznała również na podstawie dostępnych informacji, że wszelka pomoc, która mogła zaistnieć w procesie prywatyzacji, byłaby niezgodna z rynkiem wewnętrznym.

| (143) | W decyzji z 2012 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że odroczenie płatności przez przedsiębiorstwo CIN ceny zakupu za oddział przedsiębiorstwa Tirrenia może stanowić pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa CIN. W szczególności Komisja zauważyła, że rzeczywista cena zakupu, uzyskana przez zdyskontowanie odroczonych płatności ich wartością w chwili sprzedaży, jest niższa od ceny rynkowej ustalonej przez niezależnego biegłego powołanego przez Włochy. Komisja uznała zatem, że przedsiębiorstwo CIN mogło uzyskać korzyść odpowiadającą co najmniej różnicy między ceną ustaloną przez niezależnego biegłego a przyszłymi płatnościami zdyskontowanymi według ich wartości bieżącej. Na podstawie dostępnych informacji Komisja uznała, że środek ten może stanowić pomoc operacyjna, która co do zasady jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym. |
| --- | --- |

(143)

W decyzji z 2012 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że odroczenie płatności przez przedsiębiorstwo CIN ceny zakupu za oddział przedsiębiorstwa Tirrenia może stanowić pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa CIN. W szczególności Komisja zauważyła, że rzeczywista cena zakupu, uzyskana przez zdyskontowanie odroczonych płatności ich wartością w chwili sprzedaży, jest niższa od ceny rynkowej ustalonej przez niezależnego biegłego powołanego przez Włochy. Komisja uznała zatem, że przedsiębiorstwo CIN mogło uzyskać korzyść odpowiadającą co najmniej różnicy między ceną ustaloną przez niezależnego biegłego a przyszłymi płatnościami zdyskontowanymi według ich wartości bieżącej. Na podstawie dostępnych informacji Komisja uznała, że środek ten może stanowić pomoc operacyjna, która co do zasady jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym.

3.4.   Nowa umowa między państwem włoskim a przedsiębiorstwem CIN

Nowa umowa między państwem włoskim a przedsiębiorstwem CIN

| (144) | W decyzji z 2012 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że rekompensata na rzecz nabywcy oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (tj. na rzecz przedsiębiorstwa CIN) nie spełniała kryteriów określonych w wyroku w sprawie Altmark, a zatem stanowiła pomoc w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. |
| --- | --- |

(144)

W decyzji z 2012 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że rekompensata na rzecz nabywcy oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (tj. na rzecz przedsiębiorstwa CIN) nie spełniała kryteriów określonych w wyroku w sprawie Altmark, a zatem stanowiła pomoc w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.

| (145) | Komisja doszła do tego wniosku z następujących powodów:






  — | konkurenci, którzy zdawali się oferować podobne usługi, byli obecni na co najmniej części tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo CIN, |
| --- | --- | --- |

(145)

Komisja doszła do tego wniosku z następujących powodów:

—

konkurenci, którzy zdawali się oferować podobne usługi, byli obecni na co najmniej części tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo CIN,

| — | wydaje się, że obliczenie rekompensaty zgodnie z dyrektywą CIPE spowodowało, że operator otrzymał nadwyżkę rekompensaty z tytułu świadczenia usługi publicznej z tych samych powodów, co przedstawione w decyzji z 2011 r., oraz |
| --- | --- |

—

wydaje się, że obliczenie rekompensaty zgodnie z dyrektywą CIPE spowodowało, że operator otrzymał nadwyżkę rekompensaty z tytułu świadczenia usługi publicznej z tych samych powodów, co przedstawione w decyzji z 2011 r., oraz

| — | wydaje się, że czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark (66) nie było spełnione, ponieważ oddział przedsiębiorstwa Tirrenia związany nową umową, a nie samo zamówienie publiczne na usługi, był przedmiotem przetargu i nie wykazano, że pozwalało to wybrać oferenta zdolnego do świadczenia usług po jak najniższym koszcie dla społeczności. |
| --- | --- |

—

wydaje się, że czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark (66) nie było spełnione, ponieważ oddział przedsiębiorstwa Tirrenia związany nową umową, a nie samo zamówienie publiczne na usługi, był przedmiotem przetargu i nie wykazano, że pozwalało to wybrać oferenta zdolnego do świadczenia usług po jak najniższym koszcie dla społeczności.

66

| (146) | Jeżeli chodzi o zgodność rekompensaty na rzecz przedsiębiorstwa CIN z rynkiem wewnętrznym, Komisja zauważyła, że na podstawie informacji dostarczonych przez władze włoskie wydaje się, że w przypadku połączeń obsługiwanych przez przedsiębiorstwo CIN w ramach systemu świadczenia usług publicznych liczba pasażerów przewiezionych w dwóch poprzednich latach przed powierzeniem nie przekracza progu określonego w decyzji w sprawie UOIG z 2011 r., a mianowicie 300 000 pasażerów. Jednak w świetle wątpliwości dotyczących faktycznego świadczenia UOIG oraz możliwej nadpłaty rekompensaty na rzecz przedsiębiorstwa CIN, Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że rekompensat nie można uznać za zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. Następnie Komisja oceniła pomoc na podstawie zasad ramowych UOIG z 2011 r., ale stwierdziła, że ma wątpliwości co do spełnienia określonych w tych zasadach warunków dotyczących zgodności i zwróciła się do Włoch o wykazanie, że miało to miejsce. |
| --- | --- |

(146)

Jeżeli chodzi o zgodność rekompensaty na rzecz przedsiębiorstwa CIN z rynkiem wewnętrznym, Komisja zauważyła, że na podstawie informacji dostarczonych przez władze włoskie wydaje się, że w przypadku połączeń obsługiwanych przez przedsiębiorstwo CIN w ramach systemu świadczenia usług publicznych liczba pasażerów przewiezionych w dwóch poprzednich latach przed powierzeniem nie przekracza progu określonego w decyzji w sprawie UOIG z 2011 r., a mianowicie 300 000 pasażerów. Jednak w świetle wątpliwości dotyczących faktycznego świadczenia UOIG oraz możliwej nadpłaty rekompensaty na rzecz przedsiębiorstwa CIN, Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że rekompensat nie można uznać za zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. Następnie Komisja oceniła pomoc na podstawie zasad ramowych UOIG z 2011 r., ale stwierdziła, że ma wątpliwości co do spełnienia określonych w tych zasadach warunków dotyczących zgodności i zwróciła się do Włoch o wykazanie, że miało to miejsce.

3.5.   Pierwszeństwo przybijania do nabrzeża

Pierwszeństwo przybijania do nabrzeża

| (147) | W decyzji z 2011 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że jeżeli pierwszeństwo przybijania do nabrzeża nie jest płatne, środek stanowi korzyść regulacyjną, która nie wiąże się z przekazaniem żadnych zasobów państwowych, a zatem nie kwalifikuje się jako pomoc państwa. Jeżeli pierwszeństwo przybijania do nabrzeża jest płatne, Komisja uznała, że w zakresie, w jakim przedsiębiorstwo Tirrenia świadczy faktyczną UOIG i to pierwszeństwo przyznaje się wyłącznie na trasach objętych UOIG, nie stanowiłoby to dodatkowej korzyści gospodarczej, ponieważ byłoby nieodłącznie związane ze świadczeniem UOIG. Komisja zwróciła się jednak do władz włoskich i stron trzecich o przedstawienie dalszych informacji na temat tego środka. |
| --- | --- |

(147)

W decyzji z 2011 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że jeżeli pierwszeństwo przybijania do nabrzeża nie jest płatne, środek stanowi korzyść regulacyjną, która nie wiąże się z przekazaniem żadnych zasobów państwowych, a zatem nie kwalifikuje się jako pomoc państwa. Jeżeli pierwszeństwo przybijania do nabrzeża jest płatne, Komisja uznała, że w zakresie, w jakim przedsiębiorstwo Tirrenia świadczy faktyczną UOIG i to pierwszeństwo przyznaje się wyłącznie na trasach objętych UOIG, nie stanowiłoby to dodatkowej korzyści gospodarczej, ponieważ byłoby nieodłącznie związane ze świadczeniem UOIG. Komisja zwróciła się jednak do władz włoskich i stron trzecich o przedstawienie dalszych informacji na temat tego środka.

| (148) | Ponieważ Komisja podała w wątpliwość zasadność misji świadczenia UOIG, nie mogła stwierdzić, czy środek byłby zgodny z rynkiem wewnętrznym, gdyby stanowił pomoc. |
| --- | --- |

(148)

Ponieważ Komisja podała w wątpliwość zasadność misji świadczenia UOIG, nie mogła stwierdzić, czy środek byłby zgodny z rynkiem wewnętrznym, gdyby stanowił pomoc.

3.6.   Środki ustanowione ustawą z 2010 r.

Środki ustanowione ustawą z 2010 r.

| (149) | W decyzji z 2011 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że wszystkie środki ustanowione ustawą z 2010 r. stanowiły pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia, w tym na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia. Obejmowały one: 1) możliwe wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków ze względów związanych z płynnością; 2) zwolnienia podatkowe związane z procesem prywatyzacji; 3) możliwe wykorzystanie środków z FAS. Komisja poprosiła władze włoskie o wyjaśnienie czy i w jaki sposób każdy z tych środków jest niezbędny do świadczenia usługi publicznej. |
| --- | --- |

(149)

W decyzji z 2011 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że wszystkie środki ustanowione ustawą z 2010 r. stanowiły pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia, w tym na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia. Obejmowały one: 1) możliwe wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków ze względów związanych z płynnością; 2) zwolnienia podatkowe związane z procesem prywatyzacji; 3) możliwe wykorzystanie środków z FAS. Komisja poprosiła władze włoskie o wyjaśnienie czy i w jaki sposób każdy z tych środków jest niezbędny do świadczenia usługi publicznej.

| (150) | Komisja przyjęła również wstępne stanowisko, że środki te prawdopodobnie stanowiły pomoc operacyjną zmniejszającą koszty, które przedsiębiorstwo Tirrenia i pozostałe przedsiębiorstwo należące do byłej grupy Tirrenia musiałyby w innych okolicznościach ponieść same, a zatem środki te należy uznać za niezgodne z rynek wewnętrznym. |
| --- | --- |

(150)

Komisja przyjęła również wstępne stanowisko, że środki te prawdopodobnie stanowiły pomoc operacyjną zmniejszającą koszty, które przedsiębiorstwo Tirrenia i pozostałe przedsiębiorstwo należące do byłej grupy Tirrenia musiałyby w innych okolicznościach ponieść same, a zatem środki te należy uznać za niezgodne z rynek wewnętrznym.

4.   UWAGI WŁOCH

UWAGI WŁOCH

4.1.   W sprawie obowiązków świadczenia usług publicznych i środowiska konkurencyjnego

W sprawie obowiązków świadczenia usług publicznych i środowiska konkurencyjnego

| (151) | Włochy przedstawiły wykaz tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia, które są przedmiotem obowiązków świadczenia usługi publicznej, w tym informacje na temat częstotliwości sezonowej i harmonogramów, środowiska konkurencyjnego oraz przyczyn prowadzących do nałożenia obowiązków świadczenia usługi publicznej. |
| --- | --- |

(151)

Włochy przedstawiły wykaz tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia, które są przedmiotem obowiązków świadczenia usługi publicznej, w tym informacje na temat częstotliwości sezonowej i harmonogramów, środowiska konkurencyjnego oraz przyczyn prowadzących do nałożenia obowiązków świadczenia usługi publicznej.

| (152) | Jeżeli chodzi o istnienie faktycznie świadczonych UOIG, Włochy zwróciły uwagę, że obowiązki świadczenia usługi publicznej, które państwo nałożyło na przedsiębiorstwo Tirrenia, a później na przedsiębiorstwo CIN, zapewniają usługę łączącą główną część terytorium z portami na wyspach, która jest zadowalająca pod względem regularności, ciągłości i jakości. Usługa ta przyczynia się do rozwoju gospodarczego wysp, jednocześnie gwarantując zaspokojenie fundamentalnych potrzeb w zakresie mobilności społeczności wyspiarskich i zapewniając poszanowanie konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do utrzymania ciągłości terytorialnej. W tym kontekście Włochy zwróciły uwagę, że obowiązki świadczenia usługi publicznej są w pełni zgodnie z celami określonymi w art. 174 i nast. TFUE oraz deklaracji nr 30 sprawie regionów wyspiarskich (dołączonej do Aktu końcowego Traktatu z Amsterdamu). Włochy odniosły się również do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („Trybunału Sprawiedliwości”), w ramach którego potwierdzono, że dążenie do zapewnienia odpowiednich i regularnych usług przewozowych do wysp, z wysp i między wyspami jest w zakresie uzasadnionego celu związanego z interesem publicznym (67). |
| --- | --- |

(152)

Jeżeli chodzi o istnienie faktycznie świadczonych UOIG, Włochy zwróciły uwagę, że obowiązki świadczenia usługi publicznej, które państwo nałożyło na przedsiębiorstwo Tirrenia, a później na przedsiębiorstwo CIN, zapewniają usługę łączącą główną część terytorium z portami na wyspach, która jest zadowalająca pod względem regularności, ciągłości i jakości. Usługa ta przyczynia się do rozwoju gospodarczego wysp, jednocześnie gwarantując zaspokojenie fundamentalnych potrzeb w zakresie mobilności społeczności wyspiarskich i zapewniając poszanowanie konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do utrzymania ciągłości terytorialnej. W tym kontekście Włochy zwróciły uwagę, że obowiązki świadczenia usługi publicznej są w pełni zgodnie z celami określonymi w art. 174 i nast. TFUE oraz deklaracji nr 30 sprawie regionów wyspiarskich (dołączonej do Aktu końcowego Traktatu z Amsterdamu). Włochy odniosły się również do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („Trybunału Sprawiedliwości”), w ramach którego potwierdzono, że dążenie do zapewnienia odpowiednich i regularnych usług przewozowych do wysp, z wysp i między wyspami jest w zakresie uzasadnionego celu związanego z interesem publicznym (67).

67

| (153) | Włochy twierdziły, że usługi świadczone przez przedsiębiorstwa podlegające obowiązkom świadczenia usługi publicznej oraz te, którymi zarządzają przedsiębiorstwa prowadzące niezależną działalność gospodarczą, nie są w pełni porównywalne. W szczególności regularność, ciągłość i jakość usług świadczonych przez pierwszą grupę jest w pełni zagwarantowana ze względu na jednoznaczne wymogi określone w umowach, podczas gdy druga grupa jest zależna wyłącznie od obliczeń operatora dotyczących zwrotu z inwestycji. W tym kontekście Włochy podały przykład trasy La Maddalena–Palau, w przypadku której przedsiębiorstwo Enermar, które obsługiwało tę trasę na warunkach rynkowych, podjęło decyzję o zakończeniu świadczenia usługi bez uprzedniego powiadomienia. Tymczasem przedsiębiorstwo Saremar, które obsługiwało tę trasę w ramach zamówienia publicznego na usługi, było zobowiązane do dalszego świadczenia usług, więc w rezultacie zapewniło ciągłość terytorialną. Włochy wspomniały również o prywatnym operatorze Go In Sardinia, który z powodu trudności finansowych niespodziewanie zawiesił swoje usługi w sierpniu 2014 r. Przysporzyło to problemów tysiącom pasażerów, którzy już zapłacili za bilety i którzy nie mogliby dotrzeć do celu swojej podróży, gdyby nie interwencja przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(153)

Włochy twierdziły, że usługi świadczone przez przedsiębiorstwa podlegające obowiązkom świadczenia usługi publicznej oraz te, którymi zarządzają przedsiębiorstwa prowadzące niezależną działalność gospodarczą, nie są w pełni porównywalne. W szczególności regularność, ciągłość i jakość usług świadczonych przez pierwszą grupę jest w pełni zagwarantowana ze względu na jednoznaczne wymogi określone w umowach, podczas gdy druga grupa jest zależna wyłącznie od obliczeń operatora dotyczących zwrotu z inwestycji. W tym kontekście Włochy podały przykład trasy La Maddalena–Palau, w przypadku której przedsiębiorstwo Enermar, które obsługiwało tę trasę na warunkach rynkowych, podjęło decyzję o zakończeniu świadczenia usługi bez uprzedniego powiadomienia. Tymczasem przedsiębiorstwo Saremar, które obsługiwało tę trasę w ramach zamówienia publicznego na usługi, było zobowiązane do dalszego świadczenia usług, więc w rezultacie zapewniło ciągłość terytorialną. Włochy wspomniały również o prywatnym operatorze Go In Sardinia, który z powodu trudności finansowych niespodziewanie zawiesił swoje usługi w sierpniu 2014 r. Przysporzyło to problemów tysiącom pasażerów, którzy już zapłacili za bilety i którzy nie mogliby dotrzeć do celu swojej podróży, gdyby nie interwencja przedsiębiorstwa Tirrenia.

4.2.   W sprawie potencjalnie niezgodnego z prawem przedłużenia pomocy na ratowanie na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia

W sprawie potencjalnie niezgodnego z prawem przedłużenia pomocy na ratowanie na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia

| (154) | Władze włoskie przypomniały, że poinformowały Komisję pismem z dnia 16 maja 2011 r., że przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym miało zwrócić pożyczki gwarantowane przez państwo po zakończeniu sprzedaży oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar, wykorzystując środki finansowe uzyskane z tych sprzedaży (68). Ponieważ w dniu 25 lipca 2011 r. przedsiębiorstwo CIN podpisało umowę dotyczącą sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, zarówno władze włoskie, jak i przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym miały uzasadnione podstawy, by wierzyć, że pomoc może zostać zwrócona w terminie do dnia 28 sierpnia 2011 r. |
| --- | --- |

(154)

Władze włoskie przypomniały, że poinformowały Komisję pismem z dnia 16 maja 2011 r., że przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym miało zwrócić pożyczki gwarantowane przez państwo po zakończeniu sprzedaży oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar, wykorzystując środki finansowe uzyskane z tych sprzedaży (68). Ponieważ w dniu 25 lipca 2011 r. przedsiębiorstwo CIN podpisało umowę dotyczącą sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, zarówno władze włoskie, jak i przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym miały uzasadnione podstawy, by wierzyć, że pomoc może zostać zwrócona w terminie do dnia 28 sierpnia 2011 r.

68

| (155) | Włochy podkreśliły, że późniejsze wydarzenia niespodziewanie opóźniły zakończenie sprzedaży oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar. W rezultacie przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym musiało dalej świadczyć usługi o wiele dłużej niż planowano, ponosząc związane z tym koszty. Według Włoch plan likwidacji przedsiębiorstwa Tirrenia był dostępny na stronie internetowej przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym na długo przed upływem sześciomiesięcznego terminu ustanowionego w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. Włochy dodały, że Komisja była na bieżąco informowana o postępach w procesie prywatyzacji. Cała kwota należna od przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar wraz z odsetkami została zwrócona państwu zaledwie 48 dni po tym, jak przedsiębiorstwo CIN zapłaciło pierwszą ratę ceny oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(155)

Włochy podkreśliły, że późniejsze wydarzenia niespodziewanie opóźniły zakończenie sprzedaży oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar. W rezultacie przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym musiało dalej świadczyć usługi o wiele dłużej niż planowano, ponosząc związane z tym koszty. Według Włoch plan likwidacji przedsiębiorstwa Tirrenia był dostępny na stronie internetowej przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym na długo przed upływem sześciomiesięcznego terminu ustanowionego w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. Włochy dodały, że Komisja była na bieżąco informowana o postępach w procesie prywatyzacji. Cała kwota należna od przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar wraz z odsetkami została zwrócona państwu zaledwie 48 dni po tym, jak przedsiębiorstwo CIN zapłaciło pierwszą ratę ceny oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

4.3.   W sprawie prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia

W sprawie prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia

4.3.1.   W sprawie przejrzystego i niedyskryminującego charakteru procedury

W sprawie przejrzystego i niedyskryminującego charakteru procedury

| (156) | Włochy podkreśliły, że procedury przeprowadzono przy pełnym poszanowaniu ustawy Marzano. Chociaż przedmiotowa ustawa dotyczy możliwości wskazania nabywcy w drodze prywatnych negocjacji, nie wykluczałoby to przestrzegania zasad otwartości, przejrzystości i niedyskryminacji. Ponadto w tym przypadku inne przepisy, w których jednoznacznie wymaga się zorganizowania przejrzystych i niedyskryminujących procedur konkurencyjnych, wykluczałyby możliwość zastosowania jakiekolwiek formy prywatnych negocjacji. W szczególności zgodnie z art. 1 ust. 5-bis lit. b) ustawy z 2010 r. komisarz nadzwyczajny musiałby prowadzić postępowanie jak najszybciej jest to możliwe w ramach procedury zarządu nadzwyczajnego, przestrzegając konkurencyjnej, przejrzystej i niedyskryminującej procedury wymaganej w przypadku sprzedaży. |
| --- | --- |

(156)

Włochy podkreśliły, że procedury przeprowadzono przy pełnym poszanowaniu ustawy Marzano. Chociaż przedmiotowa ustawa dotyczy możliwości wskazania nabywcy w drodze prywatnych negocjacji, nie wykluczałoby to przestrzegania zasad otwartości, przejrzystości i niedyskryminacji. Ponadto w tym przypadku inne przepisy, w których jednoznacznie wymaga się zorganizowania przejrzystych i niedyskryminujących procedur konkurencyjnych, wykluczałyby możliwość zastosowania jakiekolwiek formy prywatnych negocjacji. W szczególności zgodnie z art. 1 ust. 5-bis lit. b) ustawy z 2010 r. komisarz nadzwyczajny musiałby prowadzić postępowanie jak najszybciej jest to możliwe w ramach procedury zarządu nadzwyczajnego, przestrzegając konkurencyjnej, przejrzystej i niedyskryminującej procedury wymaganej w przypadku sprzedaży.

bis

| (157) | Według Włoch procedura przewidziana w art. 4 ust. 4-quater dekretu z mocą ustawy 347/2003 zapewniała dodatkowe gwarancje w zakresie przejrzystości i niedyskryminacji, w szczególności dzięki wycenie ceny rynkowej jednostki gospodarczej wystawionej na sprzedaż przez niezależnego eksperta i wybieraniu oferty najkorzystniejszej pod względem ceny. |
| --- | --- |

(157)

Według Włoch procedura przewidziana w art. 4 ust. 4-quater dekretu z mocą ustawy 347/2003 zapewniała dodatkowe gwarancje w zakresie przejrzystości i niedyskryminacji, w szczególności dzięki wycenie ceny rynkowej jednostki gospodarczej wystawionej na sprzedaż przez niezależnego eksperta i wybieraniu oferty najkorzystniejszej pod względem ceny.

quater

| (158) | Włochy twierdziły, że wszystkie strony miały równy dostęp do wszystkich informacji niezbędnych do jednoznacznej identyfikacji aktywów wystawionych na sprzedaż i przygotowania oferty. Sprzedaż ograniczała się do aktywów i stosunków umownych będących nieodłącznymi elementami świadczenia usługi publicznej, a mianowicie:






  a) | jednostek pływających i wyposażenia pomocniczego niezbędnego do wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej; |
| --- | --- | --- |

(158)

Włochy twierdziły, że wszystkie strony miały równy dostęp do wszystkich informacji niezbędnych do jednoznacznej identyfikacji aktywów wystawionych na sprzedaż i przygotowania oferty. Sprzedaż ograniczała się do aktywów i stosunków umownych będących nieodłącznymi elementami świadczenia usługi publicznej, a mianowicie:

a)

jednostek pływających i wyposażenia pomocniczego niezbędnego do wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej;

| b) | umów ze strategicznymi dostawcami usług niezbędnych do normalnego prowadzenia działalności; |
| --- | --- |

b)

umów ze strategicznymi dostawcami usług niezbędnych do normalnego prowadzenia działalności;

| c) | wymogu prawnego przedstawienia oferty ponownego zatrudnienia pracowników niezbędnych do wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej zgodnie z tabelami obsadzenia floty (więcej informacji szczegółowych znajduje się w motywie 160). |
| --- | --- |

c)

wymogu prawnego przedstawienia oferty ponownego zatrudnienia pracowników niezbędnych do wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej zgodnie z tabelami obsadzenia floty (więcej informacji szczegółowych znajduje się w motywie 160).

| (159) | Włochy wyjaśniły również, że sześć spośród jednostek pływających przedsiębiorstwa Tirrenia, które nie były niezbędne do świadczenia usługi publicznej, sprzedano w ramach odrębnych procedur sprzedaży. Odrębne procedury sprzedaży przeprowadzono również w celu zbycia nieruchomości i dzieł sztuki należących do przedsiębiorstwa Tirrenia. W związku z tym nie uwzględniono tych aktywów w przetargu dotyczącym oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (zob. również sekcja 4.3.2). |
| --- | --- |

(159)

Włochy wyjaśniły również, że sześć spośród jednostek pływających przedsiębiorstwa Tirrenia, które nie były niezbędne do świadczenia usługi publicznej, sprzedano w ramach odrębnych procedur sprzedaży. Odrębne procedury sprzedaży przeprowadzono również w celu zbycia nieruchomości i dzieł sztuki należących do przedsiębiorstwa Tirrenia. W związku z tym nie uwzględniono tych aktywów w przetargu dotyczącym oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (zob. również sekcja 4.3.2).

| (160) | Jeżeli chodzi konkretnie o obowiązek utrzymania poziomu zatrudnienia, Włochy podkreśliły, że sprzedaż oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar nie wchodzi w zakres art. 2112 kodeksu cywilnego, a zatem nie dokonuje się automatycznego przeniesienia pracowników (wraz z obowiązującymi umowami) do zwycięskich oferentów. Zwycięscy oferenci byli zobowiązani prawnie jedynie do ponownego zatrudnienia personelu sprzedawcy (na podstawie nowych umów) i utrzymania poziomu zatrudnienia przez dwa lata, zgodnie z art. 63 ust. 2 dekretu z mocą ustawy 270/1999, który dotyczy wszystkich dużych przedsiębiorstw pod zarządem nadzwyczajnym. Nie oznaczało to jednak, że pracownicy przedsiębiorstwa Tirrenia zostaliby automatycznie przeniesieni do nabywcy. Ponadto zobowiązanie ograniczało się do pracowników, którzy zgodnie z biznesplanem i tabelami obsadzenia jednostek pływających należących do oddziału byli uznani za niezbędnych do dalszego świadczenia usługi publicznej. |
| --- | --- |

(160)

Jeżeli chodzi konkretnie o obowiązek utrzymania poziomu zatrudnienia, Włochy podkreśliły, że sprzedaż oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar nie wchodzi w zakres art. 2112 kodeksu cywilnego, a zatem nie dokonuje się automatycznego przeniesienia pracowników (wraz z obowiązującymi umowami) do zwycięskich oferentów. Zwycięscy oferenci byli zobowiązani prawnie jedynie do ponownego zatrudnienia personelu sprzedawcy (na podstawie nowych umów) i utrzymania poziomu zatrudnienia przez dwa lata, zgodnie z art. 63 ust. 2 dekretu z mocą ustawy 270/1999, który dotyczy wszystkich dużych przedsiębiorstw pod zarządem nadzwyczajnym. Nie oznaczało to jednak, że pracownicy przedsiębiorstwa Tirrenia zostaliby automatycznie przeniesieni do nabywcy. Ponadto zobowiązanie ograniczało się do pracowników, którzy zgodnie z biznesplanem i tabelami obsadzenia jednostek pływających należących do oddziału byli uznani za niezbędnych do dalszego świadczenia usługi publicznej.

| (161) | Włochy twierdziły, że prywatny sprzedawca nałożyłby takie zobowiązanie wynikające z ogólnego prawa krajowego i służące zapewnieniu ciągłości działania i wykonywania usługi publicznej na takich samych warunkach. |
| --- | --- |

(161)

Włochy twierdziły, że prywatny sprzedawca nałożyłby takie zobowiązanie wynikające z ogólnego prawa krajowego i służące zapewnieniu ciągłości działania i wykonywania usługi publicznej na takich samych warunkach.

| (162) | Po publikacji zaproszenia do wyrażenia zainteresowania w językach włoskim i angielskim na stronie internetowej przedsiębiorstwa Tirrenia i w szeregu krajowych i międzynarodowych czasopism oraz stron specjalistycznych, otrzymano 21 zgłoszeń o wyrażeniu zainteresowania od podmiotów włoskich, europejskich i pozaeuropejskich. Włochy uznały, że oznacza to, że treść zaproszenia umożliwiała jednoznaczną identyfikację przedmiotu sprzedaży oraz charakter procedury, której należy przestrzegać, jednocześnie zabezpieczając szczególnie chronione informacje handlowe (głównie w celu ochrony potencjalnych nabywców). Następnie podczas etapu analizy due dilligence przekazano podmiotom szczegółowe informacje dotyczące m.in. konkretnych aktywów wystawionych na sprzedaż, biznesplanu, projektu nowej umowy (zob. motyw 72). |
| --- | --- |

(162)

Po publikacji zaproszenia do wyrażenia zainteresowania w językach włoskim i angielskim na stronie internetowej przedsiębiorstwa Tirrenia i w szeregu krajowych i międzynarodowych czasopism oraz stron specjalistycznych, otrzymano 21 zgłoszeń o wyrażeniu zainteresowania od podmiotów włoskich, europejskich i pozaeuropejskich. Włochy uznały, że oznacza to, że treść zaproszenia umożliwiała jednoznaczną identyfikację przedmiotu sprzedaży oraz charakter procedury, której należy przestrzegać, jednocześnie zabezpieczając szczególnie chronione informacje handlowe (głównie w celu ochrony potencjalnych nabywców). Następnie podczas etapu analizy due dilligence przekazano podmiotom szczegółowe informacje dotyczące m.in. konkretnych aktywów wystawionych na sprzedaż, biznesplanu, projektu nowej umowy (zob. motyw 72).

due dilligence

| (163) | W związku z tym Włochy twierdziły, że wszystkie podmioty zainteresowane nabyciem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia otrzymały w sposób przejrzysty i niedyskryminujący informacje niezbędne do przygotowania oferty kupna, posiadając pełną wiedzę na temat faktów. |
| --- | --- |

(163)

W związku z tym Włochy twierdziły, że wszystkie podmioty zainteresowane nabyciem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia otrzymały w sposób przejrzysty i niedyskryminujący informacje niezbędne do przygotowania oferty kupna, posiadając pełną wiedzę na temat faktów.

4.3.2.   W sprawie sprzedaży aktywów nieobjętych zakresem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia

W sprawie sprzedaży aktywów nieobjętych zakresem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia

| (164) | Włochy wyjaśniły, że komisarz nadzwyczajny wszczął niezależnie, przejrzyste i niedyskryminujące procedury przetargowe dotyczące sprzedaży sześciu statków (69), których przedsiębiorstwo Tirrenia nie potrzebowała do świadczenia usługi publicznej. W dniu 10 grudnia 2010 r. opublikowano zaproszenia do wyrażenia zainteresowania w czasopismach krajowych i zagranicznych, jak również w kilku publikacjach specjalistycznych. W dniu upływu terminu, który dwukrotnie przedłużono, otrzymano jedynie oferty rozbiórki dotyczące pięciu tzw. szybkich promów. Jednak w dniu upływu terminu w ramach procedury dotyczącej statku motorowego Domiziana otrzymano dwie oferty dotyczące zakupu tej jednostki pływającej do potrzeb handlowych (tj. do potrzeb przewozowych). Podjęto próby uzyskania wyższych ofert (zarówno od dwóch pierwotnych oferentów, jak również od innych potencjalnych oferentów), ale żadne takie oferty nie napłynęły. Przetarg wygrał zatem oferent, który przedstawił ofertę o najwyższej wartości. |
| --- | --- |

(164)

Włochy wyjaśniły, że komisarz nadzwyczajny wszczął niezależnie, przejrzyste i niedyskryminujące procedury przetargowe dotyczące sprzedaży sześciu statków (69), których przedsiębiorstwo Tirrenia nie potrzebowała do świadczenia usługi publicznej. W dniu 10 grudnia 2010 r. opublikowano zaproszenia do wyrażenia zainteresowania w czasopismach krajowych i zagranicznych, jak również w kilku publikacjach specjalistycznych. W dniu upływu terminu, który dwukrotnie przedłużono, otrzymano jedynie oferty rozbiórki dotyczące pięciu tzw. szybkich promów. Jednak w dniu upływu terminu w ramach procedury dotyczącej statku motorowego Domiziana otrzymano dwie oferty dotyczące zakupu tej jednostki pływającej do potrzeb handlowych (tj. do potrzeb przewozowych). Podjęto próby uzyskania wyższych ofert (zarówno od dwóch pierwotnych oferentów, jak również od innych potencjalnych oferentów), ale żadne takie oferty nie napłynęły. Przetarg wygrał zatem oferent, który przedstawił ofertę o najwyższej wartości.

69

| (165) | Włochy poinformowały również, że w ramach odrębnych postępowań o udzielenie zamówienia zaplanowano sprzedaż szeregu nieruchomości należących do przedsiębiorstwa Tirrenia, ponieważ nie były niezbędne do świadczenia usługi publicznej, a zatem nie włączono ich do oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Włochy wskazały sprzedaż Palazzo Molin w Wenecji, aby zilustrować zabezpieczenia, które zastosowano, aby zagwarantować uzyskanie najwyższej możliwej ceny sprzedaży (np. zwrócono się do niezależnego eksperta o wycenę nieruchomości, poproszono oferentów o poprawienie swoich ofert). Ponadto Włochy wyjaśniły, że kolekcja dzieł sztuki należąca do przedsiębiorstwa Tirrenia również zostanie sprzedana w odrębnej aukcji publicznej za pośrednictwem dużego domu aukcyjnego. |
| --- | --- |

(165)

Włochy poinformowały również, że w ramach odrębnych postępowań o udzielenie zamówienia zaplanowano sprzedaż szeregu nieruchomości należących do przedsiębiorstwa Tirrenia, ponieważ nie były niezbędne do świadczenia usługi publicznej, a zatem nie włączono ich do oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Włochy wskazały sprzedaż Palazzo Molin w Wenecji, aby zilustrować zabezpieczenia, które zastosowano, aby zagwarantować uzyskanie najwyższej możliwej ceny sprzedaży (np. zwrócono się do niezależnego eksperta o wycenę nieruchomości, poproszono oferentów o poprawienie swoich ofert). Ponadto Włochy wyjaśniły, że kolekcja dzieł sztuki należąca do przedsiębiorstwa Tirrenia również zostanie sprzedana w odrębnej aukcji publicznej za pośrednictwem dużego domu aukcyjnego.

4.3.3.   W sprawie połączenia aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiet z nową umową

W sprawie połączenia aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiet z nową umową

| (166) | Po pierwsze, Włochy argumentowały, że decyzję o prywatyzacji aktywów w połączeniu z powierzeniem obowiązku świadczenia usługi publicznej podjęto w celu zapewnienia bezproblemowej liberalizacji sektora kabotażu morskiego. Włochy wspomniały, że strategię tę omówiono z Komisją z wyprzedzeniem (zob. sekcja 2.4) i uznano ją za zasadniczo zgodną z rozporządzeniem w sprawie kabotażu morskiego. |
| --- | --- |

(166)

Po pierwsze, Włochy argumentowały, że decyzję o prywatyzacji aktywów w połączeniu z powierzeniem obowiązku świadczenia usługi publicznej podjęto w celu zapewnienia bezproblemowej liberalizacji sektora kabotażu morskiego. Włochy wspomniały, że strategię tę omówiono z Komisją z wyprzedzeniem (zob. sekcja 2.4) i uznano ją za zasadniczo zgodną z rozporządzeniem w sprawie kabotażu morskiego.

| (167) | Ponadto Włochy uznały, że biorąc pod uwagę ówczesne dominujące warunki rynkowe, zasadne było połączenie aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia z nową umową. W czasach recesji i znacznego spadku zapotrzebowania w sektorze transportu morskiego możliwość wykorzystywania floty oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do obsługi tras objętych usługą publiczną określonych w nowej umowie stanowiłaby opłacalną możliwość rynkową, a nie czynnik obniżający wartość rynkową oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. W związku z tym Włochy twierdzą, że nie mogło to negatywnie wpłynąć na postępowanie o udzielenie zamówienia i uzyskaną w nim cenę. |
| --- | --- |

(167)

Ponadto Włochy uznały, że biorąc pod uwagę ówczesne dominujące warunki rynkowe, zasadne było połączenie aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia z nową umową. W czasach recesji i znacznego spadku zapotrzebowania w sektorze transportu morskiego możliwość wykorzystywania floty oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do obsługi tras objętych usługą publiczną określonych w nowej umowie stanowiłaby opłacalną możliwość rynkową, a nie czynnik obniżający wartość rynkową oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. W związku z tym Włochy twierdzą, że nie mogło to negatywnie wpłynąć na postępowanie o udzielenie zamówienia i uzyskaną w nim cenę.

| (168) | W tym kontekście Włochy przypomniały, że spośród sześciu statków, których nie włączono do oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (zob. motyw 164), pięć miało zostać sprzedane w celu rozbiórki. Włochy uważają, że ze względu złożoność rynku transportu morskiego i pogorszenie koniunktury gospodarczej w tamtym czasie nie można było uzyskać wyższej ceny za aktywa przedsiębiorstwa, nawet jeżeli procedura przetargowa zostałaby powtórzona lub aktywa nie zostałyby połączone w pakiet z nową umową. Ponadto Włochy odniosły się do spostrzeżenia jednego z potencjalnych oferentów zainteresowanych oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia w kontekście europejskiej procedury uzyskania zgody na połączenie. W szczególności oferent wskazał, że minimalna cena ustalona przez niezależnego eksperta powołanego przez Włochy była w rzeczywistości zbyt wysoka. |
| --- | --- |

(168)

W tym kontekście Włochy przypomniały, że spośród sześciu statków, których nie włączono do oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (zob. motyw 164), pięć miało zostać sprzedane w celu rozbiórki. Włochy uważają, że ze względu złożoność rynku transportu morskiego i pogorszenie koniunktury gospodarczej w tamtym czasie nie można było uzyskać wyższej ceny za aktywa przedsiębiorstwa, nawet jeżeli procedura przetargowa zostałaby powtórzona lub aktywa nie zostałyby połączone w pakiet z nową umową. Ponadto Włochy odniosły się do spostrzeżenia jednego z potencjalnych oferentów zainteresowanych oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia w kontekście europejskiej procedury uzyskania zgody na połączenie. W szczególności oferent wskazał, że minimalna cena ustalona przez niezależnego eksperta powołanego przez Włochy była w rzeczywistości zbyt wysoka.

4.3.4.   W sprawie powołania niezależnego biegłego

W sprawie powołania niezależnego biegłego

| (169) | Włochy twierdziły, że w dniu 16 grudnia 2010 r. zwrócono się do pięciu instytucji finansowych nie powiązanych z grupą Tirrenia o złożenie ofert dotyczących wyceny oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Żadna z instytucji, do których się zwrócono, nie złożyła oferty w ustalonym terminie. |
| --- | --- |

(169)

Włochy twierdziły, że w dniu 16 grudnia 2010 r. zwrócono się do pięciu instytucji finansowych nie powiązanych z grupą Tirrenia o złożenie ofert dotyczących wyceny oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Żadna z instytucji, do których się zwrócono, nie złożyła oferty w ustalonym terminie.

| (170) | Następnie Banca Profilo wyraził zainteresowanie wypełnieniem roli niezależnego doradcy na tych samych warunkach, co te określone w procedurze wyboru. Dekretem z dnia 4 lutego 2011 r. minister wskazał Banca Profilo jako niezależnego eksperta na potrzeby wyceny wartości rynkowej oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar. |
| --- | --- |

(170)

Następnie Banca Profilo wyraził zainteresowanie wypełnieniem roli niezależnego doradcy na tych samych warunkach, co te określone w procedurze wyboru. Dekretem z dnia 4 lutego 2011 r. minister wskazał Banca Profilo jako niezależnego eksperta na potrzeby wyceny wartości rynkowej oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar.

4.3.5.   W sprawie kryteriów udzielenia zamówienia

W sprawie kryteriów udzielenia zamówienia

| (171) | Włochy podkreśliły, że w dniu 2 lutego 2011 r. komisarz nadzwyczajny wysłał do zainteresowanych podmiotów pismo w sprawie procedury, w którym jasno określono kryteria udzielenia zamówienia. W piśmie tym określono przepisy mające zastosowanie do procesu sprzedaży i wyjaśniono, że cena sprzedaży nie może być niższa od wartości ustalonej przez niezależnego biegłego, a proponowany biznesplan musi być zgodny z obowiązkami świadczenia usługi publicznej określonymi w nowej umowie. |
| --- | --- |

(171)

Włochy podkreśliły, że w dniu 2 lutego 2011 r. komisarz nadzwyczajny wysłał do zainteresowanych podmiotów pismo w sprawie procedury, w którym jasno określono kryteria udzielenia zamówienia. W piśmie tym określono przepisy mające zastosowanie do procesu sprzedaży i wyjaśniono, że cena sprzedaży nie może być niższa od wartości ustalonej przez niezależnego biegłego, a proponowany biznesplan musi być zgodny z obowiązkami świadczenia usługi publicznej określonymi w nowej umowie.

| (172) | Włochy potwierdziły również, że kryterium udzielenia zamówienia w sytuacji otrzymania wielu ofert była najwyższa cena, jak określono w przepisach szczegółowych mających zastosowanie do tej procedury. |
| --- | --- |

(172)

Włochy potwierdziły również, że kryterium udzielenia zamówienia w sytuacji otrzymania wielu ofert była najwyższa cena, jak określono w przepisach szczegółowych mających zastosowanie do tej procedury.

4.3.6.   W sprawie sprawozdania Ecorys

W sprawie sprawozdania Ecorys

| (173) | W trakcie postępowania poproszono Włochy o odniesienie się (zob. motyw 8) do wniosków sformułowanych przez niezależnego konsultanta wybranego przez Komisję (Ecorys). Włochy zgodziły się z wnioskami przedsiębiorstwa Ecorys, że ani połączenie prywatyzacji z udzieleniem zamówienia na podstawie nowej umowy, ani warunek dotyczący poziomu zatrudnienia nie obniżyłyby wartości rynkowej oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(173)

W trakcie postępowania poproszono Włochy o odniesienie się (zob. motyw 8) do wniosków sformułowanych przez niezależnego konsultanta wybranego przez Komisję (Ecorys). Włochy zgodziły się z wnioskami przedsiębiorstwa Ecorys, że ani połączenie prywatyzacji z udzieleniem zamówienia na podstawie nowej umowy, ani warunek dotyczący poziomu zatrudnienia nie obniżyłyby wartości rynkowej oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

| (174) | Jeżeli chodzi o wspomniane łączenie, Włochy odniosły się do szeregu stwierdzeń przedsiębiorstwa Ecorys, w tym opinię Ecorys, że w momencie sprzedaży jedyną racjonalną alternatywą wobec sprzedaży aktywów w ramach systemu świadczenia usług publicznych (tj. poprzez połączenie prywatyzacji aktywów z nową umową) była likwidacja oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Włochy powtórzyły również, że w czasach kryzysu w sektorze promowym charakteryzującym się znacznym spadkiem zapotrzebowania, możliwość użytkowania floty przedsiębiorstwa Tirrenia na trasach objętych usługą publiczną wskazanych w umowie stanowiła sensowną możliwość rynkową, a nie czynnik prawdopodobnie obniżający wartość aktywów. Ponadto Włochy przypomniały, że spośród sześciu statków, których nie włączono do oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, pięć można było jedynie sprzedać w celu rozbiórki (zob. motyw 168). Włochy twierdziły ponadto, że mając na uwadze faktyczną cenę uzyskaną w postępowaniu o udzielenie zamówienia, poziom cen paliwa oraz niekorzystne okoliczności ekonomiczne, nie było możliwe uzyskanie lepszej wyceny aktywów, nawet gdyby powtórzono postępowanie lub zakres aktywów wystawionych na sprzedaż został zmieniony. |
| --- | --- |

(174)

Jeżeli chodzi o wspomniane łączenie, Włochy odniosły się do szeregu stwierdzeń przedsiębiorstwa Ecorys, w tym opinię Ecorys, że w momencie sprzedaży jedyną racjonalną alternatywą wobec sprzedaży aktywów w ramach systemu świadczenia usług publicznych (tj. poprzez połączenie prywatyzacji aktywów z nową umową) była likwidacja oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Włochy powtórzyły również, że w czasach kryzysu w sektorze promowym charakteryzującym się znacznym spadkiem zapotrzebowania, możliwość użytkowania floty przedsiębiorstwa Tirrenia na trasach objętych usługą publiczną wskazanych w umowie stanowiła sensowną możliwość rynkową, a nie czynnik prawdopodobnie obniżający wartość aktywów. Ponadto Włochy przypomniały, że spośród sześciu statków, których nie włączono do oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, pięć można było jedynie sprzedać w celu rozbiórki (zob. motyw 168). Włochy twierdziły ponadto, że mając na uwadze faktyczną cenę uzyskaną w postępowaniu o udzielenie zamówienia, poziom cen paliwa oraz niekorzystne okoliczności ekonomiczne, nie było możliwe uzyskanie lepszej wyceny aktywów, nawet gdyby powtórzono postępowanie lub zakres aktywów wystawionych na sprzedaż został zmieniony.

| (175) | Jeżeli chodzi o warunek dotyczący poziomu zatrudnienia, Włochy podkreśliły wniosek Ecorys, mianowicie że żadne czynniki nie wskazywały, by warunek ten miał jakikolwiek znaczący wpływ na wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Włochy przypomniały również, że warunek ten wynika z art. 63 ust. 2 dekretu z mocą ustawy 270/1999 i dotyczył jedynie tych pracowników, którzy byli niezbędni do zagwarantowania funkcjonowania przedmiotowej działalności gospodarczej zgodnie z tabelami obsady flot. Tabele obsady flot (i) określają jakościowy i ilościowy skład załogi niezbędnej do obsług jednostki pływającej zgodnie z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa morskiego; (ii) ustala się dekretem ministerialnym; oraz (iii) są przygotowywane przez komitet, w którego skład wchodzą, w roli doradczej, organizacje reprezentujące pracowników i właścicieli statków. Jednostka pływająca może pływać przez 365 dni w roku i załoga statku musi przeplatać okresy pracy na pokładzie okresami spędzanymi na lądzie. W rezultacie podczas ustalania poziomów zatrudnienia niezbędnych do zapewnienia funkcjonowania oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w minimalnym poziomie zatrudnienia należy uwzględnić liczbę załogi określoną w tabelach obsady plus załogę rezerwową. Nowy właściciel oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia musiałby przestrzegać tych minimalnych poziomów zatrudnienia niezależnie od warunku dotyczącego poziomu zatrudnienia. Ponadto Włochy dodały, że chociaż nabywca oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia musiał zaoferować zatrudnienie wszystkim pracownikom niezbędnym do zagwarantowania świadczenia usługi publicznej, odbywało się to na podstawie innych umów o pracę niż te, które obowiązywały wcześniej (70). |
| --- | --- |

(175)

Jeżeli chodzi o warunek dotyczący poziomu zatrudnienia, Włochy podkreśliły wniosek Ecorys, mianowicie że żadne czynniki nie wskazywały, by warunek ten miał jakikolwiek znaczący wpływ na wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Włochy przypomniały również, że warunek ten wynika z art. 63 ust. 2 dekretu z mocą ustawy 270/1999 i dotyczył jedynie tych pracowników, którzy byli niezbędni do zagwarantowania funkcjonowania przedmiotowej działalności gospodarczej zgodnie z tabelami obsady flot. Tabele obsady flot (i) określają jakościowy i ilościowy skład załogi niezbędnej do obsług jednostki pływającej zgodnie z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa morskiego; (ii) ustala się dekretem ministerialnym; oraz (iii) są przygotowywane przez komitet, w którego skład wchodzą, w roli doradczej, organizacje reprezentujące pracowników i właścicieli statków. Jednostka pływająca może pływać przez 365 dni w roku i załoga statku musi przeplatać okresy pracy na pokładzie okresami spędzanymi na lądzie. W rezultacie podczas ustalania poziomów zatrudnienia niezbędnych do zapewnienia funkcjonowania oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w minimalnym poziomie zatrudnienia należy uwzględnić liczbę załogi określoną w tabelach obsady plus załogę rezerwową. Nowy właściciel oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia musiałby przestrzegać tych minimalnych poziomów zatrudnienia niezależnie od warunku dotyczącego poziomu zatrudnienia. Ponadto Włochy dodały, że chociaż nabywca oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia musiał zaoferować zatrudnienie wszystkim pracownikom niezbędnym do zagwarantowania świadczenia usługi publicznej, odbywało się to na podstawie innych umów o pracę niż te, które obowiązywały wcześniej (70).

70

| (176) | W sprawozdaniu Ecorys stwierdzono, że szacowana wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia mogła być o ok. 7,8 % wyższa od wartości podanej przez eksperta powołanego przez władze włoskie, Banca Profilo. Włochy uważały, że różnicę tę można wyjaśnić tym, że obaj eksperci musieli korzystać z prognoz dotyczących szeregu parametrów technicznych i naturalnym jest, że takie prognozy charakteryzuje margines różnicy. Władze włoskie przedłożyły wycenę alternatywną przygotowaną przez Banca Profilo, w której szczegółowo wyjaśniono różnice (71) w stosunku do sprawozdania Ecorys. Włochy uważały, że ta wycena alternatywna solidnie i obiektywnie wyjaśnia różnice między tymi dwoma wycenami. W istocie Banca Profilo twierdziło, że przyjęte przez nie założenia były ostrożniejsze (72) od założeń przyjętych przez Ecorys i lepiej odzwierciedlały analizowaną sytuację. |
| --- | --- |

(176)

W sprawozdaniu Ecorys stwierdzono, że szacowana wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia mogła być o ok. 7,8 % wyższa od wartości podanej przez eksperta powołanego przez władze włoskie, Banca Profilo. Włochy uważały, że różnicę tę można wyjaśnić tym, że obaj eksperci musieli korzystać z prognoz dotyczących szeregu parametrów technicznych i naturalnym jest, że takie prognozy charakteryzuje margines różnicy. Władze włoskie przedłożyły wycenę alternatywną przygotowaną przez Banca Profilo, w której szczegółowo wyjaśniono różnice (71) w stosunku do sprawozdania Ecorys. Włochy uważały, że ta wycena alternatywna solidnie i obiektywnie wyjaśnia różnice między tymi dwoma wycenami. W istocie Banca Profilo twierdziło, że przyjęte przez nie założenia były ostrożniejsze (72) od założeń przyjętych przez Ecorys i lepiej odzwierciedlały analizowaną sytuację.

71

72

| (177) | Ponadto Włochy wskazały, że przekazanie praw własności do oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia miało miejsce ponad dwa lata od dnia odniesienia wykorzystanego zarówno przez Banca Profilo, jak i przedsiębiorstwo Ecorys w ich wycenach. Według Włoch w okresie tym wartość aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia spadła, a sytuacja gospodarcza bardzo się pogorszyła. Z tego powodu Włochy stwierdziły, że nie mogło być żadnych wątpliwości, że w dniu zakończenia sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia warunki cenowe uzgodnione przez strony w pełni odzwierciedlały wartość rynkową aktywów przedsiębiorstwa. |
| --- | --- |

(177)

Ponadto Włochy wskazały, że przekazanie praw własności do oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia miało miejsce ponad dwa lata od dnia odniesienia wykorzystanego zarówno przez Banca Profilo, jak i przedsiębiorstwo Ecorys w ich wycenach. Według Włoch w okresie tym wartość aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia spadła, a sytuacja gospodarcza bardzo się pogorszyła. Z tego powodu Włochy stwierdziły, że nie mogło być żadnych wątpliwości, że w dniu zakończenia sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia warunki cenowe uzgodnione przez strony w pełni odzwierciedlały wartość rynkową aktywów przedsiębiorstwa.

4.4.   W sprawie zgodności nowej umowy z kryteriami określonymi w wyroku w sprawie Altmark

W sprawie zgodności nowej umowy z kryteriami określonymi w wyroku w sprawie Altmark

| (178) | Włochy powtórzyły, że zgłosiły rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych, która miała być wypłacana na podstawie nowej umowy, jedynie ze względów związanych z pewnością prawa, ponieważ uznały, że środek ten nie stanowi pomocy państwa (zob. motyw 4). W szczególności władze włoskie twierdziły, że cztery kryteria Altmark są spełnione z następujących powodów:






  — | usługi transportu morskiego określone przez władze włoskie w nowej umowie mają kluczowe znaczenie dla rozwoju gospodarczego wysp oraz zaspokajają podstawowe potrzeby transportowe społeczności wyspiarskich, zapewniając poszanowanie prawa do utrzymania ciągłości terytorialnej ustanowionego we włoskiej konstytucji. W nowej umowie jasno określono usługi, statki, harmonogramy i ograniczenia dotyczące taryf. W związku z tym Włochy argumentowały, że obowiązki świadczenia usług publicznych zostały jasno określone i że pierwsze kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark zostało spełnione, |
| --- | --- | --- |

(178)

Włochy powtórzyły, że zgłosiły rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych, która miała być wypłacana na podstawie nowej umowy, jedynie ze względów związanych z pewnością prawa, ponieważ uznały, że środek ten nie stanowi pomocy państwa (zob. motyw 4). W szczególności władze włoskie twierdziły, że cztery kryteria Altmark są spełnione z następujących powodów:

—

usługi transportu morskiego określone przez władze włoskie w nowej umowie mają kluczowe znaczenie dla rozwoju gospodarczego wysp oraz zaspokajają podstawowe potrzeby transportowe społeczności wyspiarskich, zapewniając poszanowanie prawa do utrzymania ciągłości terytorialnej ustanowionego we włoskiej konstytucji. W nowej umowie jasno określono usługi, statki, harmonogramy i ograniczenia dotyczące taryf. W związku z tym Włochy argumentowały, że obowiązki świadczenia usług publicznych zostały jasno określone i że pierwsze kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark zostało spełnione,

| — | parametry, na podstawie których obliczono rekompensatę, wyjaśniono szczegółowo w dyrektywie CIPE i zastosowano w nowej umowie (i załącznikach do niej), zaś maksymalne kwoty rekompensaty określono w ustawie z 2009 r. W związku z tym Włochy argumentowały, że parametry zostały wcześniej ustalone w obiektywny i przejrzysty sposób oraz że drugie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark zostało spełnione, |
| --- | --- |

—

parametry, na podstawie których obliczono rekompensatę, wyjaśniono szczegółowo w dyrektywie CIPE i zastosowano w nowej umowie (i załącznikach do niej), zaś maksymalne kwoty rekompensaty określono w ustawie z 2009 r. W związku z tym Włochy argumentowały, że parametry zostały wcześniej ustalone w obiektywny i przejrzysty sposób oraz że drugie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark zostało spełnione,

| — | operator usługi publicznej ponosi pełne ryzyko związane z tą działalnością (zob. również sekcja 4.5), otrzymując stałą kwotę dotacji, co nie daje gwarancji, że pokryje swoje koszty w pełni. Z tego powodu Włochy argumentowały, że stopa zwrotu w wysokości 6,5 % jest zgodna z przedmiotową działalnością, nie powodując nadpłaty rekompensaty z tytułu świadczenia usługi publicznej. W związku z tym uznano, że trzecie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark również zostało spełnione, |
| --- | --- |

—

operator usługi publicznej ponosi pełne ryzyko związane z tą działalnością (zob. również sekcja 4.5), otrzymując stałą kwotę dotacji, co nie daje gwarancji, że pokryje swoje koszty w pełni. Z tego powodu Włochy argumentowały, że stopa zwrotu w wysokości 6,5 % jest zgodna z przedmiotową działalnością, nie powodując nadpłaty rekompensaty z tytułu świadczenia usługi publicznej. W związku z tym uznano, że trzecie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark również zostało spełnione,

| — | oddział przedsiębiorstwa Tirrenia sprywatyzowano w drodze procedury otwartej, uwzględniając aktywa niezbędne do świadczenia usługi publicznej oraz w pakiecie z nową ośmioletnią umową na wykonywanie tej usługi. Ponieważ postępowanie o udzielenie zamówienia było zgodne z zasadami konkurencji, przejrzystości i niedyskryminacji, a kryterium udzielenia zamówienia była najwyższa cena, Włochy argumentowały, że również czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark zostało spełnione. |
| --- | --- |

—

oddział przedsiębiorstwa Tirrenia sprywatyzowano w drodze procedury otwartej, uwzględniając aktywa niezbędne do świadczenia usługi publicznej oraz w pakiecie z nową ośmioletnią umową na wykonywanie tej usługi. Ponieważ postępowanie o udzielenie zamówienia było zgodne z zasadami konkurencji, przejrzystości i niedyskryminacji, a kryterium udzielenia zamówienia była najwyższa cena, Włochy argumentowały, że również czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark zostało spełnione.

4.5.   W sprawie premii z tytułu ryzyka w wysokości 6,5 % określonej w dyrektywie CIPE od 2010 r.

W sprawie premii z tytułu ryzyka w wysokości 6,5 % określonej w dyrektywie CIPE od 2010 r.

| (179) | Włochy zwróciły uwagę, że w 2009 r. rekompensata wypłacona na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia wyniosła 80 010 000 EUR. Od 2010 r. maksymalną kwotę rekompensaty ustalono na poziomie 72 685 642 EUR. Włochy zwróciły uwagę, że kwota ta jest znacznie niższa od historycznych poziomów deficytu przedsiębiorstwa. W założeniu zmusiłoby to nabywcę oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do zwiększenia wydajności działalności, aby zmniejszyć deficyt do poziomu w granicach stałej kwoty dotacji przez cały okres obowiązywania nowej umowy i aby zrównoważyć inflację w długim okresie w przyszłości. |
| --- | --- |

(179)

Włochy zwróciły uwagę, że w 2009 r. rekompensata wypłacona na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia wyniosła 80 010 000 EUR. Od 2010 r. maksymalną kwotę rekompensaty ustalono na poziomie 72 685 642 EUR. Włochy zwróciły uwagę, że kwota ta jest znacznie niższa od historycznych poziomów deficytu przedsiębiorstwa. W założeniu zmusiłoby to nabywcę oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do zwiększenia wydajności działalności, aby zmniejszyć deficyt do poziomu w granicach stałej kwoty dotacji przez cały okres obowiązywania nowej umowy i aby zrównoważyć inflację w długim okresie w przyszłości.

| (180) | W dyrektywie CIPE przewidziano, że premia z tytułu ryzyka na poziomie 6,5 % zostanie wykorzystana do określenia zwrotu kapitału z zastosowaniem wzoru służącego do obliczenia wartości WACC (zob. motyw 42). Włochy wyjaśniły jednak, że ponieważ wysokość rekompensaty ogranicza ustawa z 2009 r., podjęto decyzję o uproszczeniu obliczeń i zastosowaniu premii wynoszącej 6,5 % jako zryczałtowanej stopy zwrotu z kapitału. To uproszczone podejście miało zastosowanie podczas przedłużenia początkowej umowy i nadal ma zastosowanie w ramach nowej umowy. Władze włoskie wykazały również, że zastosowanie pełnej metody określonej w dyrektywie CIPE mogło poskutkować zwrotem z kapitału, który przynajmniej w niektórych latach przekroczyłby 6,5 %. Z tego powodu Włochy uważają, że ich uproszczone podejście jest ostrożne i nie umożliwia przyznania przedsiębiorstwu Tirrenia lub przedsiębiorstwu CIN wyższej rekompensaty niż rekompensata ustanowiona dyrektywą CIPE. |
| --- | --- |

(180)

W dyrektywie CIPE przewidziano, że premia z tytułu ryzyka na poziomie 6,5 % zostanie wykorzystana do określenia zwrotu kapitału z zastosowaniem wzoru służącego do obliczenia wartości WACC (zob. motyw 42). Włochy wyjaśniły jednak, że ponieważ wysokość rekompensaty ogranicza ustawa z 2009 r., podjęto decyzję o uproszczeniu obliczeń i zastosowaniu premii wynoszącej 6,5 % jako zryczałtowanej stopy zwrotu z kapitału. To uproszczone podejście miało zastosowanie podczas przedłużenia początkowej umowy i nadal ma zastosowanie w ramach nowej umowy. Władze włoskie wykazały również, że zastosowanie pełnej metody określonej w dyrektywie CIPE mogło poskutkować zwrotem z kapitału, który przynajmniej w niektórych latach przekroczyłby 6,5 %. Z tego powodu Włochy uważają, że ich uproszczone podejście jest ostrożne i nie umożliwia przyznania przedsiębiorstwu Tirrenia lub przedsiębiorstwu CIN wyższej rekompensaty niż rekompensata ustanowiona dyrektywą CIPE.

| (181) | Włochy twierdziły również, że zwrot z kapitału w wysokości 6,5 % odzwierciedla ryzyko związane z działaniami powierzonymi przedsiębiorstwu Tirrenia i odpowiednio przedsiębiorstwu CIN, nie prowadząc do nadpłaty rekompensaty z tytułu świadczenia usługi publicznej, z powodów przedstawionych w poniższych motywach. |
| --- | --- |

(181)

Włochy twierdziły również, że zwrot z kapitału w wysokości 6,5 % odzwierciedla ryzyko związane z działaniami powierzonymi przedsiębiorstwu Tirrenia i odpowiednio przedsiębiorstwu CIN, nie prowadząc do nadpłaty rekompensaty z tytułu świadczenia usługi publicznej, z powodów przedstawionych w poniższych motywach.

| (182) | Po pierwsze, Włochy przypomniały, że podczas przedłużenia początkowej umowy i ze względu na trudną sytuację finansową spółki przedsiębiorstwo Tirrenia musiało zostać dopuszczone do procedury zarządu nadzwyczajnego w dniu 5 sierpnia 2010 r. Zdaniem Włoch w praktyce nie było możliwe całkowite pokrycie kosztów netto (tj. kosztów pomniejszonych o dochody) świadczenia usługi publicznej przy maksymalnej kwocie rekompensaty określonej w ustawie z 2009 r. W związku z tym w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 18 lipca 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia w praktyce nie uzyskałoby żadnego zwrotu z kapitału. W celu uzasadnienia tego twierdzenia Włochy przedstawiły księgi dotyczące poszczególnych tras przedsiębiorstwa Tirrenia za lata 2010 i 2011 oraz kwartalne sprawozdanie finansowe za 2012 r. |
| --- | --- |

(182)

Po pierwsze, Włochy przypomniały, że podczas przedłużenia początkowej umowy i ze względu na trudną sytuację finansową spółki przedsiębiorstwo Tirrenia musiało zostać dopuszczone do procedury zarządu nadzwyczajnego w dniu 5 sierpnia 2010 r. Zdaniem Włoch w praktyce nie było możliwe całkowite pokrycie kosztów netto (tj. kosztów pomniejszonych o dochody) świadczenia usługi publicznej przy maksymalnej kwocie rekompensaty określonej w ustawie z 2009 r. W związku z tym w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 18 lipca 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia w praktyce nie uzyskałoby żadnego zwrotu z kapitału. W celu uzasadnienia tego twierdzenia Włochy przedstawiły księgi dotyczące poszczególnych tras przedsiębiorstwa Tirrenia za lata 2010 i 2011 oraz kwartalne sprawozdanie finansowe za 2012 r.

| (183) | W nowej umowie obowiązującej nabywcę oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia określono, że poziom rekompensaty oblicza się w oparciu o prognozowane zmiany przychodów i kosztów. Zdaniem Włoch w przeciwieństwie do początkowych umów w nowej umowie nie przewidziano pełnej i automatycznej rekompensaty z tytułu wzrostu kosztów operacyjnych (takich jak koszty pracy, paliwa, czarteru itp.). Ryzyko związane z takimi wzrostami kosztów, a także ryzyko dotyczące wolumenu ruchu w całości ponosiłby zatem operator. W związku z tym Włochy twierdziły, że operator ponosi wszelkie ryzyko związane z usługą i nie ma żadnej gwarancji, że otrzyma rekompensatę na poziomie wystarczającym do pokrycia wszystkich kosztów. Zdaniem Włoch taka sytuacja ma miejsce nawet przy uwzględnieniu art. 8 i 9 nowej umowy, ponieważ operator jest nadal narażony na ryzyko opóźnień między wystąpieniem takich wahań i momentem, w którym można wprowadzić korekty. Jednak wszelkie takie korekty wynikają z negocjacji nie stosuje się ich wstecznie, ale tylko w odniesieniu do przyszłości. Włochy przedstawiły roczne księgi dotyczące poszczególnych tras przedsiębiorstwa CIN za okres od 18 lipca 2012 r. do końca 2018 r. w celu wykazania, że w ramach nowej umowy nie doszło do żadnej nadpłaty rekompensaty. |
| --- | --- |

(183)

W nowej umowie obowiązującej nabywcę oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia określono, że poziom rekompensaty oblicza się w oparciu o prognozowane zmiany przychodów i kosztów. Zdaniem Włoch w przeciwieństwie do początkowych umów w nowej umowie nie przewidziano pełnej i automatycznej rekompensaty z tytułu wzrostu kosztów operacyjnych (takich jak koszty pracy, paliwa, czarteru itp.). Ryzyko związane z takimi wzrostami kosztów, a także ryzyko dotyczące wolumenu ruchu w całości ponosiłby zatem operator. W związku z tym Włochy twierdziły, że operator ponosi wszelkie ryzyko związane z usługą i nie ma żadnej gwarancji, że otrzyma rekompensatę na poziomie wystarczającym do pokrycia wszystkich kosztów. Zdaniem Włoch taka sytuacja ma miejsce nawet przy uwzględnieniu art. 8 i 9 nowej umowy, ponieważ operator jest nadal narażony na ryzyko opóźnień między wystąpieniem takich wahań i momentem, w którym można wprowadzić korekty. Jednak wszelkie takie korekty wynikają z negocjacji nie stosuje się ich wstecznie, ale tylko w odniesieniu do przyszłości. Włochy przedstawiły roczne księgi dotyczące poszczególnych tras przedsiębiorstwa CIN za okres od 18 lipca 2012 r. do końca 2018 r. w celu wykazania, że w ramach nowej umowy nie doszło do żadnej nadpłaty rekompensaty.

4.6.   W sprawie zgodności nowej umowy z decyzją w sprawie UOIG z 2011 r.

W sprawie zgodności nowej umowy z decyzją w sprawie UOIG z 2011 r.

| (184) | Chociaż Włochy uznały, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacana w ramach nowej umowy na rzecz przedsiębiorstwa CIN nie stanowi pomocy państwa, przedstawiły również argumenty wyjaśniające dlaczego środek ten były zgodny z decyzją w sprawie UOIG z 2011 r. gdyby stanowił pomoc. |
| --- | --- |

(184)

Chociaż Włochy uznały, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacana w ramach nowej umowy na rzecz przedsiębiorstwa CIN nie stanowi pomocy państwa, przedstawiły również argumenty wyjaśniające dlaczego środek ten były zgodny z decyzją w sprawie UOIG z 2011 r. gdyby stanowił pomoc.

| (185) | Włochy przypomniały, że ocena Komisji, czy UOIG są faktycznie świadczone, ogranicza się do sprawdzenia, czy dane państwo członkowskie nie popełniło oczywistego błędu podczas określania danej usługi jako UOIG. W tym kontekście Włochy opisały trasy określone w nowej umowie i zwróciły uwagę, że na kilku z tych tras przedsiębiorstwo CIN jest jedynym operatorem. Ponadto w przypadku trzech kolejnych tras przedsiębiorstwo CIN otrzymuje rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych wyłącznie poza sezonem, podczas gdy w sezonie nadal obowiązują je ograniczenia (np. dotyczące taryf). |
| --- | --- |

(185)

Włochy przypomniały, że ocena Komisji, czy UOIG są faktycznie świadczone, ogranicza się do sprawdzenia, czy dane państwo członkowskie nie popełniło oczywistego błędu podczas określania danej usługi jako UOIG. W tym kontekście Włochy opisały trasy określone w nowej umowie i zwróciły uwagę, że na kilku z tych tras przedsiębiorstwo CIN jest jedynym operatorem. Ponadto w przypadku trzech kolejnych tras przedsiębiorstwo CIN otrzymuje rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych wyłącznie poza sezonem, podczas gdy w sezonie nadal obowiązują je ograniczenia (np. dotyczące taryf).

| (186) | Włochy przedstawiły roczne dane dotyczące przepływu pasażerów za dwa lata obrotowe poprzedzające rok, w którym przyznano UOIG (tj. lata 2010 i 2011) w uzasadnienia, że na trasach obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia nie przekroczono progu 300 000 pasażerów określonego w art. 2 ust. 1 lit. d) decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. Ponadto ponieważ okres obowiązywania nowej umowy wynosi osiem lat, Włochy wskazały, że art. 2 ust. 2 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. jest również spełniony. Włochy twierdziły ponadto, że art. 2 ust. 4 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. jest spełniony, ponieważ dzięki sprzedaniu oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w drodze konkurencyjnego, przejrzystego i niedyskryminującego postępowania o udzielenie zamówienia wymogi określone w rozporządzeniu w sprawie kabotażu morskiego zostały w pełni spełnione. |
| --- | --- |

(186)

Włochy przedstawiły roczne dane dotyczące przepływu pasażerów za dwa lata obrotowe poprzedzające rok, w którym przyznano UOIG (tj. lata 2010 i 2011) w uzasadnienia, że na trasach obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia nie przekroczono progu 300 000 pasażerów określonego w art. 2 ust. 1 lit. d) decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. Ponadto ponieważ okres obowiązywania nowej umowy wynosi osiem lat, Włochy wskazały, że art. 2 ust. 2 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. jest również spełniony. Włochy twierdziły ponadto, że art. 2 ust. 4 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. jest spełniony, ponieważ dzięki sprzedaniu oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w drodze konkurencyjnego, przejrzystego i niedyskryminującego postępowania o udzielenie zamówienia wymogi określone w rozporządzeniu w sprawie kabotażu morskiego zostały w pełni spełnione.

| (187) | Włochy twierdziły, że nowa umowa spełnia wszystkie, które mają zastosowanie do aktów powierzenia, jak określono w art. 4–6 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. W szczególności w umowach dokładnie określono obowiązki świadczenia usługi publicznej, ich okres obowiązywania, mechanizm dotyczący rekompensaty (oparty na dyrektywie CIPE i ustawy z 2009 r.) oraz mechanizmy służące unikaniu i odzyskiwaniu nadpłaty rekompensaty. Ponadto Włochy zwróciły uwagę na środki (w tym system środków zaradczych i sankcji) obowiązujące w celu zapewnienia ścisłego przestrzegania warunków nowej umowy. |
| --- | --- |

(187)

Włochy twierdziły, że nowa umowa spełnia wszystkie, które mają zastosowanie do aktów powierzenia, jak określono w art. 4–6 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. W szczególności w umowach dokładnie określono obowiązki świadczenia usługi publicznej, ich okres obowiązywania, mechanizm dotyczący rekompensaty (oparty na dyrektywie CIPE i ustawy z 2009 r.) oraz mechanizmy służące unikaniu i odzyskiwaniu nadpłaty rekompensaty. Ponadto Włochy zwróciły uwagę na środki (w tym system środków zaradczych i sankcji) obowiązujące w celu zapewnienia ścisłego przestrzegania warunków nowej umowy.

4.7.   W sprawie odroczenia płatności części ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN

W sprawie odroczenia płatności części ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN

| (188) | Jeżeli chodzi o dokonaną przez przedsiębiorstwo CIN płatność części ceny sprzedaży w ratach przez okres obowiązywania umowy, Włochy odnotowały co następuje. Wiążącą ofertę złożoną przez przedsiębiorstwo CIN w dniu 14 kwietnia 2011 r., w której przewidziano odroczenie płatności części ceny, umieszczono w pokoju danych. W dniu 2 maja 2011 r. komisarz nadzwyczajny wysłał do wszystkich stron dopuszczonych do etapu analizy due dilligence komunikat, w którym zaprosił strony do złożenia lepszych ofert niż oferta złożona przez przedsiębiorstwo CIN. Brak otrzymania ostatecznych ofert lepszych niż oferta złożona przez przedsiębiorstwo CIN wynika z konkurencyjnej dynamiki postępowania o udzielenie zamówienia. Z tego powodu odroczenia płatności ceny zakupu nie można było uznać za selektywną interwencję na korzyść przedsiębiorstwa CIN – zamiast tego odzwierciedla ona cenę rynkową. W szczególności inni potencjalni oferenci także mogli złożyć ofertę obejmującą odroczenie płatności, lecz tego nie zrobili. |
| --- | --- |

(188)

Jeżeli chodzi o dokonaną przez przedsiębiorstwo CIN płatność części ceny sprzedaży w ratach przez okres obowiązywania umowy, Włochy odnotowały co następuje. Wiążącą ofertę złożoną przez przedsiębiorstwo CIN w dniu 14 kwietnia 2011 r., w której przewidziano odroczenie płatności części ceny, umieszczono w pokoju danych. W dniu 2 maja 2011 r. komisarz nadzwyczajny wysłał do wszystkich stron dopuszczonych do etapu analizy due dilligence komunikat, w którym zaprosił strony do złożenia lepszych ofert niż oferta złożona przez przedsiębiorstwo CIN. Brak otrzymania ostatecznych ofert lepszych niż oferta złożona przez przedsiębiorstwo CIN wynika z konkurencyjnej dynamiki postępowania o udzielenie zamówienia. Z tego powodu odroczenia płatności ceny zakupu nie można było uznać za selektywną interwencję na korzyść przedsiębiorstwa CIN – zamiast tego odzwierciedla ona cenę rynkową. W szczególności inni potencjalni oferenci także mogli złożyć ofertę obejmującą odroczenie płatności, lecz tego nie zrobili.

due dilligence

| (189) | W tym kontekście Włochy przywołały orzecznictwo (73) sądów europejskich, zgodnie z którym wiążące oferty złożone w sposób ważny w ramach prawidłowego postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego prywatyzacji konkretnego przedsiębiorstwa stanowią lepszy wyznacznik ceny rynkowej tego podmiotu niż np. wyceny przygotowane przez biegłych. Włochy podkreśliły również, że sądy europejskie orzekły, że taką metodę należy stosować również wtedy, gdy dane postępowanie o udzielenie zamówienia obejmuje niedozwolone warunki, nawet jeżeli władze włoskie uważają, że żadnych takich warunków nie określono w postępowaniu o udzielenie zamówienia dotyczącym prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Władze włoskie przywołały również decyzję Komisji w sprawie Sandretto (74). W decyzji tej Komisja uznała argument Włoch, że chociaż cena sprzedaży aktywów Sandretto była niższa od ceny, po której je wyceniono, była to jednak najwyższa wartość deklarowana na rynku, więc nie można było wykluczyć, że cena oferowana przez nabywcę była ceną rynkową. |
| --- | --- |

(189)

W tym kontekście Włochy przywołały orzecznictwo (73) sądów europejskich, zgodnie z którym wiążące oferty złożone w sposób ważny w ramach prawidłowego postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego prywatyzacji konkretnego przedsiębiorstwa stanowią lepszy wyznacznik ceny rynkowej tego podmiotu niż np. wyceny przygotowane przez biegłych. Włochy podkreśliły również, że sądy europejskie orzekły, że taką metodę należy stosować również wtedy, gdy dane postępowanie o udzielenie zamówienia obejmuje niedozwolone warunki, nawet jeżeli władze włoskie uważają, że żadnych takich warunków nie określono w postępowaniu o udzielenie zamówienia dotyczącym prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Władze włoskie przywołały również decyzję Komisji w sprawie Sandretto (74). W decyzji tej Komisja uznała argument Włoch, że chociaż cena sprzedaży aktywów Sandretto była niższa od ceny, po której je wyceniono, była to jednak najwyższa wartość deklarowana na rynku, więc nie można było wykluczyć, że cena oferowana przez nabywcę była ceną rynkową.

73

74

4.8.   W sprawie pierwszeństwa przybijania do nabrzeża

W sprawie pierwszeństwa przybijania do nabrzeża

| (190) | Władze włoskie argumentowały, że przyznanie pierwszeństwa przybijania do nabrzeża nie pochłonęło żadnych zasobów państwowych. Według władz włoskich wszyscy operatorzy promów dokonują regularnych opłat na rzecz organów portowych za przybijanie do nabrzeża. Władze włoskie twierdzą również, że to pierwszeństwo przybijania do nabrzeża ma zastosowanie jedynie do tras objętych usługą publiczną, a przedsiębiorstwo Tirrenia, i później przedsiębiorstwo CIN, nie ponosiły żadnych dodatkowych opłat za to pierwszeństwo przybijania do nabrzeża, ponieważ porty przyznałyby im pierwszeństwo wyboru miejsca przybijania do nabrzeża nawet w sytuacji braku oficjalnego pierwszeństwa przybijania do nabrzeża z uwagi na świadczenie przez nie usługi publicznej. |
| --- | --- |

(190)

Władze włoskie argumentowały, że przyznanie pierwszeństwa przybijania do nabrzeża nie pochłonęło żadnych zasobów państwowych. Według władz włoskich wszyscy operatorzy promów dokonują regularnych opłat na rzecz organów portowych za przybijanie do nabrzeża. Władze włoskie twierdzą również, że to pierwszeństwo przybijania do nabrzeża ma zastosowanie jedynie do tras objętych usługą publiczną, a przedsiębiorstwo Tirrenia, i później przedsiębiorstwo CIN, nie ponosiły żadnych dodatkowych opłat za to pierwszeństwo przybijania do nabrzeża, ponieważ porty przyznałyby im pierwszeństwo wyboru miejsca przybijania do nabrzeża nawet w sytuacji braku oficjalnego pierwszeństwa przybijania do nabrzeża z uwagi na świadczenie przez nie usługi publicznej.

| (191) | Władze włoskie uważają, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża nie przyniosłoby istotnej korzyści przedsiębiorstwom należącym do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwu Tirrenia i jego nabywcy, przedsiębiorstwu CIN. W szczególności twierdzą, że w praktyce pierwszeństwo przybijania do nabrzeża ma zastosowanie jedynie w bardzo rzadkich okolicznościach. Wielkość większości portów i z góry ustalony harmonogram przypłynięć i wypłynięć powodują, że w normalnych warunkach – w sytuacji braku opóźnień lub ekstremalnych warunków pogodowych – różni operatorzy mogą korzystać z określonych miejsc przybijania do nabrzeża nie kolidując ze sobą nawzajem. Ponadto ponieważ przedsiębiorstwa Tirrenia i CIN świadczą swoje usługi przez cały rok (w przeciwieństwie np. do operatorów, którzy prowadzą działalność tylko w sezonie), porty naturalnie dawałyby im pierwszeństwo wyboru miejsc przybijania do nabrzeża nawet w sytuacji braku formalnego pierwszeństwa. Z tych powodów Włochy uważają, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża nie mogło być źródłem jakiejkolwiek istotnej korzyści na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i CIN. |
| --- | --- |

(191)

Władze włoskie uważają, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża nie przyniosłoby istotnej korzyści przedsiębiorstwom należącym do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwu Tirrenia i jego nabywcy, przedsiębiorstwu CIN. W szczególności twierdzą, że w praktyce pierwszeństwo przybijania do nabrzeża ma zastosowanie jedynie w bardzo rzadkich okolicznościach. Wielkość większości portów i z góry ustalony harmonogram przypłynięć i wypłynięć powodują, że w normalnych warunkach – w sytuacji braku opóźnień lub ekstremalnych warunków pogodowych – różni operatorzy mogą korzystać z określonych miejsc przybijania do nabrzeża nie kolidując ze sobą nawzajem. Ponadto ponieważ przedsiębiorstwa Tirrenia i CIN świadczą swoje usługi przez cały rok (w przeciwieństwie np. do operatorów, którzy prowadzą działalność tylko w sezonie), porty naturalnie dawałyby im pierwszeństwo wyboru miejsc przybijania do nabrzeża nawet w sytuacji braku formalnego pierwszeństwa. Z tych powodów Włochy uważają, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża nie mogło być źródłem jakiejkolwiek istotnej korzyści na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i CIN.

4.9.   W sprawie środków ustanowionych ustawą z 2010 r.

W sprawie środków ustanowionych ustawą z 2010 r.

| (192) | Włochy nie kwestionowały, że przedsiębiorstwo Tirrenia otrzymało ok. 12 051 900 EUR w celu przeprowadzenia modernizacji statków wymaganej do przestrzegania międzynarodowych norm bezpieczeństwa. Ponadto władze włoskie potwierdziły, że przedsiębiorstwo Tirrenia skutecznie wykorzystało jedynie 630 600 EUR, aby opłacić modernizację jednostki pływającej Clodia. Pozostałe środki finansowe (tj. 11 421 300 EUR) nie zostały wykorzystane na pokrycie kosztów modernizacji ani nie zostały zwrócone państwu. Zdaniem Włoch nowy właściciel oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (tj. przedsiębiorstwo CIN) musiał zapłacić za pozostałą modernizację ze środków własnych (a to zobowiązanie w kwocie 11 421 300 EUR również zostało zatem uwzględnione w wycenie przygotowanej przez Banca Profilo). |
| --- | --- |

(192)

Włochy nie kwestionowały, że przedsiębiorstwo Tirrenia otrzymało ok. 12 051 900 EUR w celu przeprowadzenia modernizacji statków wymaganej do przestrzegania międzynarodowych norm bezpieczeństwa. Ponadto władze włoskie potwierdziły, że przedsiębiorstwo Tirrenia skutecznie wykorzystało jedynie 630 600 EUR, aby opłacić modernizację jednostki pływającej Clodia. Pozostałe środki finansowe (tj. 11 421 300 EUR) nie zostały wykorzystane na pokrycie kosztów modernizacji ani nie zostały zwrócone państwu. Zdaniem Włoch nowy właściciel oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (tj. przedsiębiorstwo CIN) musiał zapłacić za pozostałą modernizację ze środków własnych (a to zobowiązanie w kwocie 11 421 300 EUR również zostało zatem uwzględnione w wycenie przygotowanej przez Banca Profilo).

| (193) | Jeżeli chodzi o zwolnienia podatkowe związane z procesem prywatyzacji, władze włoskie twierdziły, że w odniesieniu do podatku od osób prawnych środka nie zastosowano, ponieważ przeniesienie własności przedsiębiorstw Caremar, Saremar i Toremar na regiony nastąpiło nieodpłatnie. W związku z tym w sytuacji braku wynagrodzenia nie ma zastosowania art. 86 ust. 1 lit. a) skonsolidowanej ustawy o podatku dochodowym dotyczący zysków kapitałowych w przypadku przeniesienia aktywów i otrzymania za to zapłaty. Jeżeli chodzi o podatek VAT, Włochy wskazały, że przekazanie przedsiębiorstw Caremar, Saremar i Toremar stanowi transakcje zwolnione z podatku VAT zgodnie z art. 10 ust. 1 ppkt 4 dekretu prezydenta nr 633 z dnia 26 października 1972 r. Jeżeli chodzi o podatki pośrednie inne niż podatek VAT, Włochy podkreśliły, że zwolnienie przewidziane w ustawie z 2010 r. miało na celu uproszczenie procedur administracyjnych. W kontekście opodatkowania można uznać, że jego skutki są nieistotne i mają niewielki wpływ w porównaniu z podatkami pobieranymi w stawkach zryczałtowanych. Mówiąc dokładniej dotyczy opłaty rejestracyjnej (168 EUR za dokument), opłat dotyczących rejestru gruntów i rejestracji hipoteki (168 EUR za każdy) oraz opłaty skarbowej (14,62 EUR za cztery strony). |
| --- | --- |

(193)

Jeżeli chodzi o zwolnienia podatkowe związane z procesem prywatyzacji, władze włoskie twierdziły, że w odniesieniu do podatku od osób prawnych środka nie zastosowano, ponieważ przeniesienie własności przedsiębiorstw Caremar, Saremar i Toremar na regiony nastąpiło nieodpłatnie. W związku z tym w sytuacji braku wynagrodzenia nie ma zastosowania art. 86 ust. 1 lit. a) skonsolidowanej ustawy o podatku dochodowym dotyczący zysków kapitałowych w przypadku przeniesienia aktywów i otrzymania za to zapłaty. Jeżeli chodzi o podatek VAT, Włochy wskazały, że przekazanie przedsiębiorstw Caremar, Saremar i Toremar stanowi transakcje zwolnione z podatku VAT zgodnie z art. 10 ust. 1 ppkt 4 dekretu prezydenta nr 633 z dnia 26 października 1972 r. Jeżeli chodzi o podatki pośrednie inne niż podatek VAT, Włochy podkreśliły, że zwolnienie przewidziane w ustawie z 2010 r. miało na celu uproszczenie procedur administracyjnych. W kontekście opodatkowania można uznać, że jego skutki są nieistotne i mają niewielki wpływ w porównaniu z podatkami pobieranymi w stawkach zryczałtowanych. Mówiąc dokładniej dotyczy opłaty rejestracyjnej (168 EUR za dokument), opłat dotyczących rejestru gruntów i rejestracji hipoteki (168 EUR za każdy) oraz opłaty skarbowej (14,62 EUR za cztery strony).

| (194) | Władze włoskie wyjaśniły, że środków z FAS nie wykorzystano do udzielenia przedsiębiorstwu Tirrenia dodatkowej rekompensaty. Zasoby te udostępniono natomiast w celu uzupełnienia środków budżetowych przygotowanych na potrzeby płatności rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych dla przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia, w przypadku gdyby środki te okazały się niewystarczające. Włochy wskazały, że w art. 1 ust. 5-ter ustawy z 2010 r. przewidziano możliwość wykorzystania przez regiony środków z FAS na sfinansowanie (części) rekompensaty z tytułu regularnego świadczenia usług publicznych i tym samym zapewnienie ciągłości świadczenia morskich usług publicznych. Środek ten dotyczyłby zatem wyłącznie alokacji zasobów w ramach włoskiego budżetu państwa na potrzeby płatności rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych. |
| --- | --- |

(194)

Władze włoskie wyjaśniły, że środków z FAS nie wykorzystano do udzielenia przedsiębiorstwu Tirrenia dodatkowej rekompensaty. Zasoby te udostępniono natomiast w celu uzupełnienia środków budżetowych przygotowanych na potrzeby płatności rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych dla przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia, w przypadku gdyby środki te okazały się niewystarczające. Włochy wskazały, że w art. 1 ust. 5-ter ustawy z 2010 r. przewidziano możliwość wykorzystania przez regiony środków z FAS na sfinansowanie (części) rekompensaty z tytułu regularnego świadczenia usług publicznych i tym samym zapewnienie ciągłości świadczenia morskich usług publicznych. Środek ten dotyczyłby zatem wyłącznie alokacji zasobów w ramach włoskiego budżetu państwa na potrzeby płatności rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych.

ter

4.10.   W sprawie (braku) ciągłości gospodarczej między przedsiębiorstwem Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym a przedsiębiorstwem CIN

W sprawie (braku) ciągłości gospodarczej między przedsiębiorstwem Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym a przedsiębiorstwem CIN

| (195) | Włochy poinformowały, że nie ma ciągłości gospodarczej między przedsiębiorstwem Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym a przedsiębiorstwem CIN z następujących powodów:






  a) | zakres sprzedaży: Włochy wskazały, że po nieudanej próbie prywatyzacji całego przedsiębiorstwa Tirrenia, w tym jednostki zależnej Siremar, zanim przedsiębiorstwo objęto zarządem nadzwyczajnym zorganizowane odrębne przetargi dotyczące części aktywów poszczególnych przedsiębiorstw (tj. odpowiednio oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar). Ponadto sprzedaż dotyczyły ograniczonej liczby aktywów przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, które wcześniej nie posiadało funkcjonalnej autonomii; aktywa, które nie były niezbędne do świadczenia usługi publicznej, w tym sześć statków, nieruchomości i kolekcję dzieł sztuki sprzedano oddzielnie. Ponadto przedsiębiorstwo CIN nie przejęło długów przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym powstałych przed jego przekazaniem; |
| --- | --- | --- |

(195)

Włochy poinformowały, że nie ma ciągłości gospodarczej między przedsiębiorstwem Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym a przedsiębiorstwem CIN z następujących powodów:

a)

zakres sprzedaży: Włochy wskazały, że po nieudanej próbie prywatyzacji całego przedsiębiorstwa Tirrenia, w tym jednostki zależnej Siremar, zanim przedsiębiorstwo objęto zarządem nadzwyczajnym zorganizowane odrębne przetargi dotyczące części aktywów poszczególnych przedsiębiorstw (tj. odpowiednio oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar). Ponadto sprzedaż dotyczyły ograniczonej liczby aktywów przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, które wcześniej nie posiadało funkcjonalnej autonomii; aktywa, które nie były niezbędne do świadczenia usługi publicznej, w tym sześć statków, nieruchomości i kolekcję dzieł sztuki sprzedano oddzielnie. Ponadto przedsiębiorstwo CIN nie przejęło długów przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym powstałych przed jego przekazaniem;

zakres sprzedaży

| b) | działalność gospodarcza: warunki wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej określone w nowej umowie dotyczącej przedsiębiorstwa CIN w znacznym stopniu różnią się od warunków określonych w początkowej umowie dotyczącej przedsiębiorstwa Tirrenia. W szczególności w nowej umowie przewidziano zupełnie inne kryteria obliczania rekompensaty z tytułu świadczenia usługi publiczna (którą ustalono w kwocie maksymalnej, zamiast całkowitego pokrywania strat wynikających ze świadczenia usługi publicznej) oraz wprowadzono większą swobodę w określaniu cen oferowanych pasażerom (stosując pułapy cenowe zamiast stałych cen). Włochy uznały, że ta poważna zmiana w metodzie ustalania rekompensaty w sposób nieunikniony zmuszała nabywcę do zwiększenia efektywności organizacyjnej oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Ponadto Włochy twierdziły, że sam fakt przeniesienia przedsiębiorstwa od właściciela publicznego do właściciela prywatnego stanowił źródło radykalnej zmiany w organizacji i zarządzaniu i że warunki nałożone przez AGCM w decyzji nr 23670 z dnia 21 czerwca 2012 r. dodatkowo zapewniły brak ciągłości działalności gospodarczej przedsiębiorstwa CIN względem przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym; |
| --- | --- |

b)

działalność gospodarcza: warunki wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej określone w nowej umowie dotyczącej przedsiębiorstwa CIN w znacznym stopniu różnią się od warunków określonych w początkowej umowie dotyczącej przedsiębiorstwa Tirrenia. W szczególności w nowej umowie przewidziano zupełnie inne kryteria obliczania rekompensaty z tytułu świadczenia usługi publiczna (którą ustalono w kwocie maksymalnej, zamiast całkowitego pokrywania strat wynikających ze świadczenia usługi publicznej) oraz wprowadzono większą swobodę w określaniu cen oferowanych pasażerom (stosując pułapy cenowe zamiast stałych cen). Włochy uznały, że ta poważna zmiana w metodzie ustalania rekompensaty w sposób nieunikniony zmuszała nabywcę do zwiększenia efektywności organizacyjnej oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Ponadto Włochy twierdziły, że sam fakt przeniesienia przedsiębiorstwa od właściciela publicznego do właściciela prywatnego stanowił źródło radykalnej zmiany w organizacji i zarządzaniu i że warunki nałożone przez AGCM w decyzji nr 23670 z dnia 21 czerwca 2012 r. dodatkowo zapewniły brak ciągłości działalności gospodarczej przedsiębiorstwa CIN względem przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym;

działalność gospodarcza

| c) | brak ciągłości w zakresie siły roboczej: Włochy zwróciły uwagę, że pracownicy nie zostali automatycznie przeniesieni do nabywcy. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zwolniło swoich pracowników i było w pełni odpowiedzialny za koszty powiązane ze starymi umowami. Następnie nabywca przedstawił byłym pracownikom nowe oferty zatrudnienia w zakresie, który uznano za niezbędny do funkcjonowania przekazanej działalności (tj. usługi publicznej). Jeżeli były pracownik zaakceptował ofertę, zostawał zatrudniony na podstawie nowej, innej umowy; |
| --- | --- |

c)

brak ciągłości w zakresie siły roboczej: Włochy zwróciły uwagę, że pracownicy nie zostali automatycznie przeniesieni do nabywcy. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zwolniło swoich pracowników i było w pełni odpowiedzialny za koszty powiązane ze starymi umowami. Następnie nabywca przedstawił byłym pracownikom nowe oferty zatrudnienia w zakresie, który uznano za niezbędny do funkcjonowania przekazanej działalności (tj. usługi publicznej). Jeżeli były pracownik zaakceptował ofertę, zostawał zatrudniony na podstawie nowej, innej umowy;

brak ciągłości w zakresie siły roboczej

| d) | odmienne struktury posiadania udziałów sprzedawcy i nabywcy: Włochy zwróciły uwagę, że nabywcę wskazana w publicznej procedurze przetargowej otwartej dla jak największej liczby potencjalnych oferentów. Przetarg ten oparto na zasadach konkurencji, przejrzystości i niedyskryminacji, a nabywcę wybrano za pomocą kryterium najwyższej ceny. Tożsamość sprzedawcy jest całkowicie odmienna od tożsamości nabywcy i nie mają żadnych powiązań w kwestii posiadania udziałów. |
| --- | --- |

d)

odmienne struktury posiadania udziałów sprzedawcy i nabywcy: Włochy zwróciły uwagę, że nabywcę wskazana w publicznej procedurze przetargowej otwartej dla jak największej liczby potencjalnych oferentów. Przetarg ten oparto na zasadach konkurencji, przejrzystości i niedyskryminacji, a nabywcę wybrano za pomocą kryterium najwyższej ceny. Tożsamość sprzedawcy jest całkowicie odmienna od tożsamości nabywcy i nie mają żadnych powiązań w kwestii posiadania udziałów.

odmienne struktury posiadania udziałów sprzedawcy i nabywcy

| e) | ekonomiczna logika transakcji: transakcja miała na celu liberalizację działalności transportu morskiego obsługiwanej przez przedsiębiorstwo Tirrenia w celu spełnienia wymogów rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. Ponadto pierwsze zaproszenie do wyrażenia zainteresowania opublikowano we wrześniu 2010 r., a umowę sprzedaży podpisano z przedsiębiorstwem CIN w dniu 25 lipca 2011 r., podczas gdy Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające decyzją z dnia 5 października 2011 r. Z powyższych powodów Włochy twierdziły, że transakcja nie miała na celu ominięcia zasad pomocy państwa, ale została zaplanowana i wykonana w celu realizacji istotnego projektu przemysłowego. |
| --- | --- |

e)

ekonomiczna logika transakcji: transakcja miała na celu liberalizację działalności transportu morskiego obsługiwanej przez przedsiębiorstwo Tirrenia w celu spełnienia wymogów rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. Ponadto pierwsze zaproszenie do wyrażenia zainteresowania opublikowano we wrześniu 2010 r., a umowę sprzedaży podpisano z przedsiębiorstwem CIN w dniu 25 lipca 2011 r., podczas gdy Komisja wszczęła formalne postępowanie wyjaśniające decyzją z dnia 5 października 2011 r. Z powyższych powodów Włochy twierdziły, że transakcja nie miała na celu ominięcia zasad pomocy państwa, ale została zaplanowana i wykonana w celu realizacji istotnego projektu przemysłowego.

ekonomiczna logika transakcji

5.   UWAGI ZAINTERESOWANYCH STRON

UWAGI ZAINTERESOWANYCH STRON

| (196) | Komisja otrzymała uwagi od czterech zainteresowanych stron (tj. od przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, przedsiębiorstwa CIN, przedsiębiorstwa Pan Med i przedsiębiorstwa Grandi Navi Veloci), które streszczono poniżej: |
| --- | --- |

(196)

Komisja otrzymała uwagi od czterech zainteresowanych stron (tj. od przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, przedsiębiorstwa CIN, przedsiębiorstwa Pan Med i przedsiębiorstwa Grandi Navi Veloci), które streszczono poniżej:

5.1.   Uwagi przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym

Uwagi przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym

| (197) | Poniżej streszczono odpowiedzi przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym na decyzję z 2011 r. i decyzję z 2012 r. |
| --- | --- |

(197)

Poniżej streszczono odpowiedzi przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym na decyzję z 2011 r. i decyzję z 2012 r.

5.1.1.   W sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nr 2007/4609

W sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nr 2007/4609

| (198) | W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym najpierw odniosło się do prowadzonego przez Komisję postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nr 2007/4609 dotyczącego niewłaściwego stosowania rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego (zob. również sekcja 2.4). W tym kontekście przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odniosło się do pisma z dnia 21 grudnia 2009 r. (zob. motyw 114) dotyczącego zamiaru Włoch zorganizowania przetargów dotyczących nie zamówień publicznych na usługi, ale sprzedaży przedsiębiorstw przewozowych związanych takimi zamówieniami. W piśmie tym dyrektor generalny odpowiedzialny w Komisji za energię i transport stwierdził, że w świetle radykalnego przekształcenia włoskiego sektora planowanego przez władze włoskie oraz z uwagi na skutki społeczne, które zdaniem tych władz byłyby odczuwalne, gdyby postępowania nie obejmowały sprzedaży przedsiębiorstw, wybrana procedura była dopuszczalna – co do zasady i w ramach wyjątku – w celu zagwarantowania zgodności z kryterium niedyskryminacji wśród wspólnotowych właścicieli statków. |
| --- | --- |

(198)

W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym najpierw odniosło się do prowadzonego przez Komisję postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nr 2007/4609 dotyczącego niewłaściwego stosowania rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego (zob. również sekcja 2.4). W tym kontekście przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odniosło się do pisma z dnia 21 grudnia 2009 r. (zob. motyw 114) dotyczącego zamiaru Włoch zorganizowania przetargów dotyczących nie zamówień publicznych na usługi, ale sprzedaży przedsiębiorstw przewozowych związanych takimi zamówieniami. W piśmie tym dyrektor generalny odpowiedzialny w Komisji za energię i transport stwierdził, że w świetle radykalnego przekształcenia włoskiego sektora planowanego przez władze włoskie oraz z uwagi na skutki społeczne, które zdaniem tych władz byłyby odczuwalne, gdyby postępowania nie obejmowały sprzedaży przedsiębiorstw, wybrana procedura była dopuszczalna – co do zasady i w ramach wyjątku – w celu zagwarantowania zgodności z kryterium niedyskryminacji wśród wspólnotowych właścicieli statków.

| (199) | W dniu 21 czerwca 2012 r. (zob. motyw 121) Komisja wysłała do władz włoskich uzasadnioną opinię dotyczącą opóźnienia we wdrażaniu procedur konkurencyjnych dotyczących udzielenia zamówień na usługi publiczne kabotażu morskiego świadczone przez przedsiębiorstwa Caremar, Laziomar i Saremar o ponad trzy lata po planowanym wygaśnięciu odpowiednich umów. Ponieważ władze włoskie zakończyły procedury konkurencyjne dotyczące udzielania zamówień na usługi publiczne kabotażu morskiego świadczone przez przedsiębiorstwa Tirrenia, Siremar i Toremar, uzasadniona opinia nie dotyczyła tych podmiotów. Na tej podstawie i w świetle wcześniejszych kontaktów między władzami włoskimi i służbami Komisji przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło, że Komisja ustaliła, że prywatyzacja oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia jest zgodna z art. 4 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. |
| --- | --- |

(199)

W dniu 21 czerwca 2012 r. (zob. motyw 121) Komisja wysłała do władz włoskich uzasadnioną opinię dotyczącą opóźnienia we wdrażaniu procedur konkurencyjnych dotyczących udzielenia zamówień na usługi publiczne kabotażu morskiego świadczone przez przedsiębiorstwa Caremar, Laziomar i Saremar o ponad trzy lata po planowanym wygaśnięciu odpowiednich umów. Ponieważ władze włoskie zakończyły procedury konkurencyjne dotyczące udzielania zamówień na usługi publiczne kabotażu morskiego świadczone przez przedsiębiorstwa Tirrenia, Siremar i Toremar, uzasadniona opinia nie dotyczyła tych podmiotów. Na tej podstawie i w świetle wcześniejszych kontaktów między władzami włoskimi i służbami Komisji przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło, że Komisja ustaliła, że prywatyzacja oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia jest zgodna z art. 4 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego.

| (200) | W oparciu o orzecznictwo sądów europejskich (75) przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że gdy obowiązki świadczenia usługi publicznej zostaną uznane za zgodnie z rozporządzeniem w sprawie kabotażu morskiego, należy je uznać za zgodne z prawem Unii bez potrzeby dalszej kontroli na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE. Zdaniem przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, ponieważ w postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego stwierdzono, że obowiązki świadczenia usługi publicznej nałożone na trasach obsługiwanych przez oddział przedsiębiorstwa Tirrenia przed prywatyzacją był uzasadnione w rozumieniu rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, nie można tego wniosku kwestionować w kontekście prowadzonej przez Komisję formalnego postępowania wyjaśniającego określonego w art. 108 ust. 2 TFUE (76). W związku z tym wszelkie dalsze działania na podstawie art. 108 ust. 2 TFUE powinny być ograniczone do innych środków, a nie rekompensaty z tytułu dodatkowych kosztów wynikających z obowiązków świadczenia usługi publicznej powierzonych zgodnie z prawe i wypełnianych na podstawie rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. |
| --- | --- |

(200)

W oparciu o orzecznictwo sądów europejskich (75) przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że gdy obowiązki świadczenia usługi publicznej zostaną uznane za zgodnie z rozporządzeniem w sprawie kabotażu morskiego, należy je uznać za zgodne z prawem Unii bez potrzeby dalszej kontroli na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE. Zdaniem przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, ponieważ w postępowaniu w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego stwierdzono, że obowiązki świadczenia usługi publicznej nałożone na trasach obsługiwanych przez oddział przedsiębiorstwa Tirrenia przed prywatyzacją był uzasadnione w rozumieniu rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, nie można tego wniosku kwestionować w kontekście prowadzonej przez Komisję formalnego postępowania wyjaśniającego określonego w art. 108 ust. 2 TFUE (76). W związku z tym wszelkie dalsze działania na podstawie art. 108 ust. 2 TFUE powinny być ograniczone do innych środków, a nie rekompensaty z tytułu dodatkowych kosztów wynikających z obowiązków świadczenia usługi publicznej powierzonych zgodnie z prawe i wypełnianych na podstawie rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego.

75

76

| (201) | Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odniosło się do wyroku z 2009 r., w którym stwierdzono nieważność decyzji z 2004 r., oraz możliwości, że rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych ocenioną w tej decyzji można zaklasyfikować jako istniejącą pomoc. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło, że gdyby pomoc przyznaną na rzecz byłej grupy Tirrenia faktycznie zaklasyfikowano jako istniejąca pomoc, klasyfikacja ta prawdopodobnie miałaby również zastosowanie do rekompensaty wypłacanej z tytułu obowiązków świadczenia usługi publicznej wykonywanych przez oddział przedsiębiorstwa Tirrenia w okresie objętym zakresem decyzji z 2011 r. i decyzji z 2012 r. do momentu prywatyzacji. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wskazuje, że przedłużenie początkowej umowy było absolutnie niezbędne do zagwarantowania świadczenia usługi publicznej do czasu zawarcia nowej umowy, w kontekście prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. W związku z tym uznano je za uzasadnione w świetle rezultatów przeprowadzonego przez Komisję postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Ponadto jedynie istotne zmiany wprowadzone po dniu 1 stycznia 2009 r. skutkowały zmniejszeniem całkowitej kwoty przyznanej rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych. Z tego powodu przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdzi, że przedmiotowy środek nie mógł stać się nową pomocą. |
| --- | --- |

(201)

Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odniosło się do wyroku z 2009 r., w którym stwierdzono nieważność decyzji z 2004 r., oraz możliwości, że rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych ocenioną w tej decyzji można zaklasyfikować jako istniejącą pomoc. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło, że gdyby pomoc przyznaną na rzecz byłej grupy Tirrenia faktycznie zaklasyfikowano jako istniejąca pomoc, klasyfikacja ta prawdopodobnie miałaby również zastosowanie do rekompensaty wypłacanej z tytułu obowiązków świadczenia usługi publicznej wykonywanych przez oddział przedsiębiorstwa Tirrenia w okresie objętym zakresem decyzji z 2011 r. i decyzji z 2012 r. do momentu prywatyzacji. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wskazuje, że przedłużenie początkowej umowy było absolutnie niezbędne do zagwarantowania świadczenia usługi publicznej do czasu zawarcia nowej umowy, w kontekście prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. W związku z tym uznano je za uzasadnione w świetle rezultatów przeprowadzonego przez Komisję postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Ponadto jedynie istotne zmiany wprowadzone po dniu 1 stycznia 2009 r. skutkowały zmniejszeniem całkowitej kwoty przyznanej rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych. Z tego powodu przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdzi, że przedmiotowy środek nie mógł stać się nową pomocą.

5.1.2.   W sprawie przedłużenia początkowej umowy

W sprawie przedłużenia początkowej umowy

| (202) | Jeżeli chodzi o istnienie faktycznych UOIG na trasach obsługiwanych przez oddział przedsiębiorstwa Tirrenia na podstawie początkowej umowy, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odnotowało co następuje. Po pierwsze, na połączeniach Palermo–Cagliari, Civitavecchia–Cagliari, Neapol–Cagliari, Cagliari–Trapani połączeniu z wyspami Tremiti przedsiębiorstwo Tirrenia byłoby jedynym operatorem. Na trasach Neapol–Palermo, Civitavecchia–Olbia oraz Genua–Porto Torres rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych przyznaje się tylko poza sezonem. W sezonie te trzy trasy charakteryzują się dużo większym ruchem, co pozwala przedsiębiorstwu funkcjonowanie w warunkach konkurencyjnych. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wskazuje, że zgodnie z początkową umową wszelkie zyski z obsługi tych tras w sezonie odejmowano od kwoty rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacanej na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia, podczas gdy wszelkie straty poniesione w tym okresie musi ponosić samo przedsiębiorstwo (77). |
| --- | --- |

(202)

Jeżeli chodzi o istnienie faktycznych UOIG na trasach obsługiwanych przez oddział przedsiębiorstwa Tirrenia na podstawie początkowej umowy, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odnotowało co następuje. Po pierwsze, na połączeniach Palermo–Cagliari, Civitavecchia–Cagliari, Neapol–Cagliari, Cagliari–Trapani połączeniu z wyspami Tremiti przedsiębiorstwo Tirrenia byłoby jedynym operatorem. Na trasach Neapol–Palermo, Civitavecchia–Olbia oraz Genua–Porto Torres rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych przyznaje się tylko poza sezonem. W sezonie te trzy trasy charakteryzują się dużo większym ruchem, co pozwala przedsiębiorstwu funkcjonowanie w warunkach konkurencyjnych. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wskazuje, że zgodnie z początkową umową wszelkie zyski z obsługi tych tras w sezonie odejmowano od kwoty rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacanej na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia, podczas gdy wszelkie straty poniesione w tym okresie musi ponosić samo przedsiębiorstwo (77).

77

| (203) | Po drugie, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym uwzględniło również dane dotyczące pasażerów na trasach obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia na zasadach usługi publicznej w latach 2010 i 2011. Na tej podstawie przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentuje, że warunki określone w art. 2 ust. 1 lit. d) decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. i art. 2 ust. 1 lit. c) decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. zostały spełnione. Ponadto ponieważ rekompensata wypłacana na podstawie przedłużenia początkowych umów miała zostać zatwierdzona w kontekście postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, warunek określony odpowiednio w art. 2 ust. 4 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. i w art. 2 ust. 2 decyzja w sprawie UOIG z 2005 r. również zostałby spełniony. |
| --- | --- |

(203)

Po drugie, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym uwzględniło również dane dotyczące pasażerów na trasach obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia na zasadach usługi publicznej w latach 2010 i 2011. Na tej podstawie przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentuje, że warunki określone w art. 2 ust. 1 lit. d) decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. i art. 2 ust. 1 lit. c) decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. zostały spełnione. Ponadto ponieważ rekompensata wypłacana na podstawie przedłużenia początkowych umów miała zostać zatwierdzona w kontekście postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, warunek określony odpowiednio w art. 2 ust. 4 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. i w art. 2 ust. 2 decyzja w sprawie UOIG z 2005 r. również zostałby spełniony.

| (204) | Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło, że nie otrzymało od państwa nadwyżki rekompensaty. W szczególności przedsiębiorstwo wskazało, że w okresie, w którym znajdowało się pod zarządem nadzwyczajnym (wrzesień 2010 r. – lipiec 2012 r.), kwota dotacji była o ok. 20 mln EUR niższa w ujęciu bezwzględnym oraz o ok 25 % niższa w ujęciu względnym niż średnia kwota dotacji otrzymywana przez przedsiębiorstwo w dwóch poprzednich latach (2008–2009). Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odnotowało, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacona do końca 2009 r. umożliwiła przedsiębiorstwu Tirrenia zrównoważenie swoich dochodów i wydatków oraz dalsze funkcjonowanie pomimo stopniowego pogarszania gospodarczych i finansowych perspektyw przedsiębiorstwa. Z czasem przedsiębiorstwo Tirrenia stało się bardziej zależne od dotacji, gdyż inne przychody nie nadążały ze wzrostem kosztów ponoszonych w wyniku świadczenia usługi publicznej. Jednak od 2010 r. kwotę rekompensaty ograniczono do wartości maksymalnej w ustawie z 2009 r. i w związku z tym było o wiele niższa niż w poprzednich latach. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że z tego powodu dotacja publiczna nie byłaby w stanie pokryć kosztów operacyjnych ponoszonych przez przedsiębiorstwo Tirrenia na przedmiotowych trasach. W związku z tym przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdzi, że żadna nadpłata rekompensaty nie mogła mieć miejsca w latach, w których początkowa umowa była przedłużona. |
| --- | --- |

(204)

Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło, że nie otrzymało od państwa nadwyżki rekompensaty. W szczególności przedsiębiorstwo wskazało, że w okresie, w którym znajdowało się pod zarządem nadzwyczajnym (wrzesień 2010 r. – lipiec 2012 r.), kwota dotacji była o ok. 20 mln EUR niższa w ujęciu bezwzględnym oraz o ok 25 % niższa w ujęciu względnym niż średnia kwota dotacji otrzymywana przez przedsiębiorstwo w dwóch poprzednich latach (2008–2009). Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odnotowało, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacona do końca 2009 r. umożliwiła przedsiębiorstwu Tirrenia zrównoważenie swoich dochodów i wydatków oraz dalsze funkcjonowanie pomimo stopniowego pogarszania gospodarczych i finansowych perspektyw przedsiębiorstwa. Z czasem przedsiębiorstwo Tirrenia stało się bardziej zależne od dotacji, gdyż inne przychody nie nadążały ze wzrostem kosztów ponoszonych w wyniku świadczenia usługi publicznej. Jednak od 2010 r. kwotę rekompensaty ograniczono do wartości maksymalnej w ustawie z 2009 r. i w związku z tym było o wiele niższa niż w poprzednich latach. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że z tego powodu dotacja publiczna nie byłaby w stanie pokryć kosztów operacyjnych ponoszonych przez przedsiębiorstwo Tirrenia na przedmiotowych trasach. W związku z tym przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdzi, że żadna nadpłata rekompensaty nie mogła mieć miejsca w latach, w których początkowa umowa była przedłużona.

5.1.3.   W sprawie potencjalnie niezgodnego z prawem przedłużenia pomocy na ratowanie na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia

W sprawie potencjalnie niezgodnego z prawem przedłużenia pomocy na ratowanie na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia

| (205) | Jeżeli chodzi o zwrot pomocy na ratowanie zatwierdzone decyzją z 2010 r., przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym przypomina, że władze włoskie poinformowały Komisję w dniu 16 maja 2011 r., że zarządy nadzwyczajne przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar zwrócą pomoc na ratowanie po zakończeniu sprzedaży oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar, wykorzystując przychody ze sprzedaż tych oddziałów. Ponieważ w dniu 23 maja 2011 r. ministerstwo rozwoju gospodarczego zatwierdziło przekazanie oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN, a w dniu 25 lipca 2011 r. podpisano umowę sprzedaży, zarówno władze włoskie, jak i przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym miały w tym momencie uzasadnione podstawy, by wierzyć, że pomoc może zostać zwrócona do dnia 28 sierpnia 2011 r. zgodnie z wymogami. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odnotowało, że dokończenie sprzedaży zostało opóźnione z powodu niespodziewanych wydarzeń, a zatem przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym musiało dalej świadczyć o wiele usługi dłużej niż planowano, ponosząc związane z tym koszty. Jednak przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zwróciło państwo całą pomoc na ratowanie w formie jednej płatności w dniu 18 września 2012 r., tj. zaledwie 48 po zapłaceniu przez przedsiębiorstwo CIN pierwszej raty, którą zaksięgowaniu w dniu 1 sierpnia 2012 r. |
| --- | --- |

(205)

Jeżeli chodzi o zwrot pomocy na ratowanie zatwierdzone decyzją z 2010 r., przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym przypomina, że władze włoskie poinformowały Komisję w dniu 16 maja 2011 r., że zarządy nadzwyczajne przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar zwrócą pomoc na ratowanie po zakończeniu sprzedaży oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar, wykorzystując przychody ze sprzedaż tych oddziałów. Ponieważ w dniu 23 maja 2011 r. ministerstwo rozwoju gospodarczego zatwierdziło przekazanie oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN, a w dniu 25 lipca 2011 r. podpisano umowę sprzedaży, zarówno władze włoskie, jak i przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym miały w tym momencie uzasadnione podstawy, by wierzyć, że pomoc może zostać zwrócona do dnia 28 sierpnia 2011 r. zgodnie z wymogami. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odnotowało, że dokończenie sprzedaży zostało opóźnione z powodu niespodziewanych wydarzeń, a zatem przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym musiało dalej świadczyć o wiele usługi dłużej niż planowano, ponosząc związane z tym koszty. Jednak przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zwróciło państwo całą pomoc na ratowanie w formie jednej płatności w dniu 18 września 2012 r., tj. zaledwie 48 po zapłaceniu przez przedsiębiorstwo CIN pierwszej raty, którą zaksięgowaniu w dniu 1 sierpnia 2012 r.

| (206) | Jeżeli chodzi o wymóg określony w pkt 25 lit. c) wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym stwierdziła, co następuje. Plan likwidacji przedsiębiorstwa Tirrenia opublikowano na stronie internetowej zarządu nadzwyczajnego (78) na długo przed upływem wspomnianego sześciomiesięcznego terminu. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym dodało, że wszelkie istotne informacje dotyczące dalszych postępów w ramach procesu prywatyzacji – co do którego przedsiębiorstwo twierdziło, że co do zasady jest planem restrukturyzacji określonym w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji – o których regularnie informowano Komisję w odniesieniu do procedur dotyczących zarówno pomocy państwa, jak i zgody na połączenie. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło zatem, że Komisja była w pełni poinformowana i że przedmiotowy plan był wykonalny, spójny i dalekosiężny, oraz służył przywróceniu rentowności przedsiębiorstwa Tirrenia zgodnie z wymogami określonymi w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji. |
| --- | --- |

(206)

Jeżeli chodzi o wymóg określony w pkt 25 lit. c) wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym stwierdziła, co następuje. Plan likwidacji przedsiębiorstwa Tirrenia opublikowano na stronie internetowej zarządu nadzwyczajnego (78) na długo przed upływem wspomnianego sześciomiesięcznego terminu. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym dodało, że wszelkie istotne informacje dotyczące dalszych postępów w ramach procesu prywatyzacji – co do którego przedsiębiorstwo twierdziło, że co do zasady jest planem restrukturyzacji określonym w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji – o których regularnie informowano Komisję w odniesieniu do procedur dotyczących zarówno pomocy państwa, jak i zgody na połączenie. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło zatem, że Komisja była w pełni poinformowana i że przedmiotowy plan był wykonalny, spójny i dalekosiężny, oraz służył przywróceniu rentowności przedsiębiorstwa Tirrenia zgodnie z wymogami określonymi w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji.

78

| (207) | Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało również, że przedsiębiorstwo Tirrenia przestało być przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji jak tylko otrzymało pomoc na ratowanie, która umożliwiła mu regularne świadczenie usługi, jednocześnie należycie zarządzając procesem likwidacji. W opinii przedsiębiorstwa w przedmiotowym okresie działania te wykonywano regularnie i bez zakłóceń, które zazwyczaj charakteryzują przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym dodało, że prywatyzacja zbiegła się całkowitym wdrożeniem planu restrukturyzacji. Obejmowało to zmiany strukturalne w organizacji przedsiębiorstwa Tirrenia oraz zarządzaniu nim, dzięki czemu przedsiębiorstwo ponownie stało się rentowne w perspektywie długoterminowej. Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wskazało, że w decyzji z 2010 r. potwierdzono, że spełniono zasadę „pierwszy i ostatni raz” również w przeszłości, tj. w odniesieniu do rekompensaty z tytułu obowiązków świadczenia usługi publicznej. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało zatem, że władze włoskie mogły mieć uzasadnione oczekiwania, że ta rekompensata nie wiązała się z żadną pomocą państwa. |
| --- | --- |

(207)

Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało również, że przedsiębiorstwo Tirrenia przestało być przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji jak tylko otrzymało pomoc na ratowanie, która umożliwiła mu regularne świadczenie usługi, jednocześnie należycie zarządzając procesem likwidacji. W opinii przedsiębiorstwa w przedmiotowym okresie działania te wykonywano regularnie i bez zakłóceń, które zazwyczaj charakteryzują przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym dodało, że prywatyzacja zbiegła się całkowitym wdrożeniem planu restrukturyzacji. Obejmowało to zmiany strukturalne w organizacji przedsiębiorstwa Tirrenia oraz zarządzaniu nim, dzięki czemu przedsiębiorstwo ponownie stało się rentowne w perspektywie długoterminowej. Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wskazało, że w decyzji z 2010 r. potwierdzono, że spełniono zasadę „pierwszy i ostatni raz” również w przeszłości, tj. w odniesieniu do rekompensaty z tytułu obowiązków świadczenia usługi publicznej. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało zatem, że władze włoskie mogły mieć uzasadnione oczekiwania, że ta rekompensata nie wiązała się z żadną pomocą państwa.

5.1.4.   W sprawie nowej umowy

W sprawie nowej umowy

| (208) | Jeżeli chodzi o zastosowaną procedurę, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło, że Włochy zgłosiły Komisji nową umowę w dniu 10 stycznia 2012 r. wyłącznie ze względów związanych z pewnością prawa. W związku z tym przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym nie zgodziło się z opinią Komisji wyrażoną w decyzji z 2012 r., zgodnie z którą środek ten mógłby stanowić pomoc niezgodną z prawem przyznaną z naruszeniem klauzuli zawieszającej przewidzianej w art. 108 ust. 3 TFUE. |
| --- | --- |

(208)

Jeżeli chodzi o zastosowaną procedurę, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło, że Włochy zgłosiły Komisji nową umowę w dniu 10 stycznia 2012 r. wyłącznie ze względów związanych z pewnością prawa. W związku z tym przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym nie zgodziło się z opinią Komisji wyrażoną w decyzji z 2012 r., zgodnie z którą środek ten mógłby stanowić pomoc niezgodną z prawem przyznaną z naruszeniem klauzuli zawieszającej przewidzianej w art. 108 ust. 3 TFUE.

| (209) | Jeżeli chodzi o kwestie merytoryczne, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odniosło się do wątpliwości Komisji dotyczących zgodności środka z warunkami określonymi w decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. |
| --- | --- |

(209)

Jeżeli chodzi o kwestie merytoryczne, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odniosło się do wątpliwości Komisji dotyczących zgodności środka z warunkami określonymi w decyzji w sprawie UOIG z 2011 r.

| (210) | W szczególności przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym stwierdziło, że na podstawie danych dotyczących pasażerów za lata 2010 i 2011 nie doszło do naruszenia progu dotyczącego pasażerów, określonego w art. 2 ust. 1 lit. d) decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. Ponadto ponieważ okres obowiązywania nowej umowy wynosi osiem lat, nie przekracza on maksymalnego okresu 10 lat przewidzianego w art. 2 ust. 2 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. Dodatkowo przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że w świetle wyniku postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (zob. również sekcja 5.1.1) i w następstwie prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia warunek określony w art. 2 ust. 4 decyzji z 2011 r. również został spełniony. |
| --- | --- |

(210)

W szczególności przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym stwierdziło, że na podstawie danych dotyczących pasażerów za lata 2010 i 2011 nie doszło do naruszenia progu dotyczącego pasażerów, określonego w art. 2 ust. 1 lit. d) decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. Ponadto ponieważ okres obowiązywania nowej umowy wynosi osiem lat, nie przekracza on maksymalnego okresu 10 lat przewidzianego w art. 2 ust. 2 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. Dodatkowo przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że w świetle wyniku postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (zob. również sekcja 5.1.1) i w następstwie prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia warunek określony w art. 2 ust. 4 decyzji z 2011 r. również został spełniony.

| (211) | Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zauważyło, że w art. 3 nowej umowy wyraźnie określono świadczone usługi, a w załączniku A do umowy szczegółowo przewidziano rodzaje wykorzystywanych statków oraz obowiązujące przedziały czasowe, a także wyszczególniono wymogi dotyczące połączeń wieczornych i nocnych oraz ograniczeń w zakresie taryf. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym dodało również, że w nowej umowie określono szczegółowe zasady dotyczące parametrów służących do obliczania, kontrolowania i przeglądu rekompensaty oraz ustalenia służące unikaniu i odzyskiwaniu nadwyżek rekompensaty, a także wiążące wymogi dotyczące istotnych aspektów (ceny, jakości i zakresu) świadczonych usług. W przypadku każdej trasy w załączniku A do nowej umowy określono maksymalne obowiązujące taryfy za osobę lub pojazd z rozróżnieniem na taryfy standardowe i taryfy ulgowe dla mieszkańców wyspy. Roczną rekompensatę z tytułu obowiązków świadczenia usług publicznych przewidziano na okres obowiązywania umowy. Istnieje jednak mechanizm umożliwiający korektę referencyjnych parametrów ekonomicznych co trzy lata, a także klauzula ochronna na korzyść obu stron w przypadku nieprzewidzianych zmian strukturalnych, które wykraczają poza określony próg i dotyczą niektórych parametrów gospodarczych. Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wskazało, że w celu zapewnienia pełnej zgodności z wyżej opisanymi wymogami w nowej umowie wprowadzono rygorystyczny i kompleksowy system kar w stosunku do operatora usługi mający wywołać efekt odstraszający. Sprawujące nadzór ministerstwa są również uprawnione do przeprowadzania inspekcji i kontroli oraz do pozyskiwania informacji w celu oceny wypełnienia obowiązków przewidzianych w umowie. |
| --- | --- |

(211)

Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zauważyło, że w art. 3 nowej umowy wyraźnie określono świadczone usługi, a w załączniku A do umowy szczegółowo przewidziano rodzaje wykorzystywanych statków oraz obowiązujące przedziały czasowe, a także wyszczególniono wymogi dotyczące połączeń wieczornych i nocnych oraz ograniczeń w zakresie taryf. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym dodało również, że w nowej umowie określono szczegółowe zasady dotyczące parametrów służących do obliczania, kontrolowania i przeglądu rekompensaty oraz ustalenia służące unikaniu i odzyskiwaniu nadwyżek rekompensaty, a także wiążące wymogi dotyczące istotnych aspektów (ceny, jakości i zakresu) świadczonych usług. W przypadku każdej trasy w załączniku A do nowej umowy określono maksymalne obowiązujące taryfy za osobę lub pojazd z rozróżnieniem na taryfy standardowe i taryfy ulgowe dla mieszkańców wyspy. Roczną rekompensatę z tytułu obowiązków świadczenia usług publicznych przewidziano na okres obowiązywania umowy. Istnieje jednak mechanizm umożliwiający korektę referencyjnych parametrów ekonomicznych co trzy lata, a także klauzula ochronna na korzyść obu stron w przypadku nieprzewidzianych zmian strukturalnych, które wykraczają poza określony próg i dotyczą niektórych parametrów gospodarczych. Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wskazało, że w celu zapewnienia pełnej zgodności z wyżej opisanymi wymogami w nowej umowie wprowadzono rygorystyczny i kompleksowy system kar w stosunku do operatora usługi mający wywołać efekt odstraszający. Sprawujące nadzór ministerstwa są również uprawnione do przeprowadzania inspekcji i kontroli oraz do pozyskiwania informacji w celu oceny wypełnienia obowiązków przewidzianych w umowie.

5.1.5.   W sprawie prywatyzacji przedsiębiorstwa Tirrenia i odroczenia płatności ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN

W sprawie prywatyzacji przedsiębiorstwa Tirrenia i odroczenia płatności ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN

| (212) | W odpowiedzi na decyzję z 2011 r. przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wskazało, że prywatyzacja oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia będzie w pełni zgodna z przepisami dotyczącymi pomocy państwa. Spółka odniosła się w szczególności do orzecznictwa w sprawie przedsiębiorstwa GRAWE (79), zgodnie z którym w przypadku prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego można założyć, że cena rynkowa odpowiada najwyższej otrzymanej ofercie, jeżeli taka oferta jest wiarygodna i ma wartość ekonomiczną. |
| --- | --- |

(212)

W odpowiedzi na decyzję z 2011 r. przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wskazało, że prywatyzacja oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia będzie w pełni zgodna z przepisami dotyczącymi pomocy państwa. Spółka odniosła się w szczególności do orzecznictwa w sprawie przedsiębiorstwa GRAWE (79), zgodnie z którym w przypadku prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego można założyć, że cena rynkowa odpowiada najwyższej otrzymanej ofercie, jeżeli taka oferta jest wiarygodna i ma wartość ekonomiczną.

79

| (213) | W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym przypomniało główne etapy postępowania o udzielenie zamówienia oraz późniejsze wydarzenia. Podkreśliło ono, że komisarz nadzwyczajny zaplanował i przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób uznany za najbardziej odpowiedni do zapewnienia osiągnięcia jak najwyższej wartości oraz miał obowiązek prawny ustanowić zabezpieczenia mające na celu zapewnienie przejrzystości, bezstronności i sprawiedliwości tego postępowania. |
| --- | --- |

(213)

W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym przypomniało główne etapy postępowania o udzielenie zamówienia oraz późniejsze wydarzenia. Podkreśliło ono, że komisarz nadzwyczajny zaplanował i przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób uznany za najbardziej odpowiedni do zapewnienia osiągnięcia jak najwyższej wartości oraz miał obowiązek prawny ustanowić zabezpieczenia mające na celu zapewnienie przejrzystości, bezstronności i sprawiedliwości tego postępowania.

| (214) | Dodatkowo przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że procedura przetargowa nie podlegała żadnym warunkom, które same w sobie mogłyby prowadzić do obniżenia wartości wystawionych na sprzedaż aktywów lub obniżenia liczby potencjalnych nabywców. W szczególności ma to zastosowanie do warunków, o których mowa w decyzji z 2011 r., dotyczących: (i) zachowania poziomów zatrudnienia; (ii) połączenia sprzedaży statków w pakiet z obowiązkami świadczenia usług publicznych w jednym postępowaniu o udzielenie zamówienia. Jeżeli chodzi o pierwszą z tych kwestii, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wskazało, że dotyczy ona przepisu wymuszającego swoje zastosowanie ustanowionego aktem ustawodawczym o zasięgu ogólnym i mającym zastosowanie bez rozróżnienia. Jeżeli chodzi o drugą ze wspomnianych kwestii, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zauważyło, że możliwość wykorzystania floty oddziału w celu zapewnienia przejazdów na trasach objętych usługą publiczną określonych w umowie stanowi raczej rentowną możliwość rynkową niż negatywny czynnik wpływający na wartość wystawionego na sprzedaż oddziału, w szczególności w okresie recesji gospodarczej w sektorze transportu morskiego. |
| --- | --- |

(214)

Dodatkowo przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że procedura przetargowa nie podlegała żadnym warunkom, które same w sobie mogłyby prowadzić do obniżenia wartości wystawionych na sprzedaż aktywów lub obniżenia liczby potencjalnych nabywców. W szczególności ma to zastosowanie do warunków, o których mowa w decyzji z 2011 r., dotyczących: (i) zachowania poziomów zatrudnienia; (ii) połączenia sprzedaży statków w pakiet z obowiązkami świadczenia usług publicznych w jednym postępowaniu o udzielenie zamówienia. Jeżeli chodzi o pierwszą z tych kwestii, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wskazało, że dotyczy ona przepisu wymuszającego swoje zastosowanie ustanowionego aktem ustawodawczym o zasięgu ogólnym i mającym zastosowanie bez rozróżnienia. Jeżeli chodzi o drugą ze wspomnianych kwestii, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zauważyło, że możliwość wykorzystania floty oddziału w celu zapewnienia przejazdów na trasach objętych usługą publiczną określonych w umowie stanowi raczej rentowną możliwość rynkową niż negatywny czynnik wpływający na wartość wystawionego na sprzedaż oddziału, w szczególności w okresie recesji gospodarczej w sektorze transportu morskiego.

| (215) | Jeżeli chodzi konkretnie o kwestię odroczenia płatności części ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że sprawy tej nie należy oceniać w oderwaniu od prywatyzacji ogółem. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym podkreśliło, że postępowanie o udzielenie zamówienia miało w założeniu zapewnić pełną zgodność z zasadami konkurencji, przejrzystości i niedyskryminacji. W związku z powyższym i na podstawie orzecznictwa sądów europejskich (80) przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło, że w wyniku tego postępowania o udzielenie zamówienia uzyskano cenę rynkową. Decyzja dotycząca umożliwienia etapowego dokonywania płatności była elementem dynamiki procedury przetargowej i wynikała z braku jakichkolwiek innych ofert finansowych konkurencyjnych względem oferty złożonej przez przedsiębiorstwo CIN. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że umożliwienie odroczenia płatności części ceny zakupu nie miało zatem charakteru selektywnej interwencji na korzyść przedsiębiorstwa CIN. Za prawdziwością tego stwierdzenia ma przemawiać fakt, że wszystkich potencjalnych oferentów poinformowano o punkcie dotyczącym częściowej płatności zawartym w ofercie złożonej przez przedsiębiorstwo CIN i zaproszono ich do złożenia konkurencyjnych ofert. |
| --- | --- |

(215)

Jeżeli chodzi konkretnie o kwestię odroczenia płatności części ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że sprawy tej nie należy oceniać w oderwaniu od prywatyzacji ogółem. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym podkreśliło, że postępowanie o udzielenie zamówienia miało w założeniu zapewnić pełną zgodność z zasadami konkurencji, przejrzystości i niedyskryminacji. W związku z powyższym i na podstawie orzecznictwa sądów europejskich (80) przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło, że w wyniku tego postępowania o udzielenie zamówienia uzyskano cenę rynkową. Decyzja dotycząca umożliwienia etapowego dokonywania płatności była elementem dynamiki procedury przetargowej i wynikała z braku jakichkolwiek innych ofert finansowych konkurencyjnych względem oferty złożonej przez przedsiębiorstwo CIN. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że umożliwienie odroczenia płatności części ceny zakupu nie miało zatem charakteru selektywnej interwencji na korzyść przedsiębiorstwa CIN. Za prawdziwością tego stwierdzenia ma przemawiać fakt, że wszystkich potencjalnych oferentów poinformowano o punkcie dotyczącym częściowej płatności zawartym w ofercie złożonej przez przedsiębiorstwo CIN i zaproszono ich do złożenia konkurencyjnych ofert.

80

| (216) | Z powyższych powodów przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym stwierdziło, że wątpliwości Komisji dotyczące prywatyzacji przedsiębiorstwa Tirrenia, w tym etapowego dokonywania płatności ceny zakupu, były nieuzasadnione. |
| --- | --- |

(216)

Z powyższych powodów przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym stwierdziło, że wątpliwości Komisji dotyczące prywatyzacji przedsiębiorstwa Tirrenia, w tym etapowego dokonywania płatności ceny zakupu, były nieuzasadnione.

5.1.6.   W sprawie braku ciągłości gospodarczej między przedsiębiorstwem Tirrenia a przedsiębiorstwem CIN

W sprawie braku ciągłości gospodarczej między przedsiębiorstwem Tirrenia a przedsiębiorstwem CIN

| (217) | Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym przedstawiło następujące aspekty prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia: zakres przeniesienia (aktywa i zobowiązania); działalność gospodarcza, siła robocza i tożsamość stron; cena sprzedaży, logika i harmonogram świadczenia usług. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło, że w przedmiotowej sprawie wszystkie te elementy wskazują na brak ciągłości gospodarczej między zarządem nadzwyczajnym sprzedającym oddział przedsiębiorstwa Tirrenia a przedsiębiorstwem CIN. |
| --- | --- |

(217)

Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym przedstawiło następujące aspekty prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia: zakres przeniesienia (aktywa i zobowiązania); działalność gospodarcza, siła robocza i tożsamość stron; cena sprzedaży, logika i harmonogram świadczenia usług. Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym twierdziło, że w przedmiotowej sprawie wszystkie te elementy wskazują na brak ciągłości gospodarczej między zarządem nadzwyczajnym sprzedającym oddział przedsiębiorstwa Tirrenia a przedsiębiorstwem CIN.

| (218) | W szczególności przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że zakres przeniesienia na rzecz przedsiębiorstwa CIN jest ograniczony w większym stopniu, niż początkowo przewidywano, ponieważ na sprzedaż wystawiono jednostkę gospodarczą świadczącą usługę publiczną, a nie całe przedsiębiorstwo Tirrenia (w tym Siremar). Ponadto po zakończeniu sprzedaży umorzono wszystkie nieuregulowane zobowiązania związane z aktywami oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(218)

W szczególności przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym argumentowało, że zakres przeniesienia na rzecz przedsiębiorstwa CIN jest ograniczony w większym stopniu, niż początkowo przewidywano, ponieważ na sprzedaż wystawiono jednostkę gospodarczą świadczącą usługę publiczną, a nie całe przedsiębiorstwo Tirrenia (w tym Siremar). Ponadto po zakończeniu sprzedaży umorzono wszystkie nieuregulowane zobowiązania związane z aktywami oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

| (219) | Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zauważyło również, że sama natura transakcji – tj. doprowadzenie do prywatyzacji – wiązała się z oczywistym brakiem ciągłości działalności gospodarczej, jeżeli chodzi o strukturę organizacyjną, procesy podejmowania decyzji, kryteria zarządzania i strategie biznesowe. Ponadto po zbadaniu transakcji przez AGCM działalność nowego prywatnego podmiotu gospodarczego objęto środkami ograniczającymi (81), które poza swoim zamierzonym celem (tj. promowaniem konkurencji) miałyby prowadzić również do zwiększenia braku ciągłości gospodarczej między sprzedawcą a nabywcą oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(219)

Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zauważyło również, że sama natura transakcji – tj. doprowadzenie do prywatyzacji – wiązała się z oczywistym brakiem ciągłości działalności gospodarczej, jeżeli chodzi o strukturę organizacyjną, procesy podejmowania decyzji, kryteria zarządzania i strategie biznesowe. Ponadto po zbadaniu transakcji przez AGCM działalność nowego prywatnego podmiotu gospodarczego objęto środkami ograniczającymi (81), które poza swoim zamierzonym celem (tj. promowaniem konkurencji) miałyby prowadzić również do zwiększenia braku ciągłości gospodarczej między sprzedawcą a nabywcą oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

81

| (220) | Dodatkowo, jak określono w art. 56 ust. 3-bis dekretu z mocą ustawy 270/1999, art. 2112 włoskiego kodeksu cywilnego nie ma zastosowania do sprzedaży spółek świadczących najważniejsze usługi publiczne, z zastrzeżeniem braku ciągłości siły roboczej. Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym przypomniało, że niezależny biegły określił minimalną cenę sprzedaży oraz że procedura sprzedaży miała przejrzysty i niedyskryminujący charakter, a najwyższa cena stanowiła jedyne kryterium udzielenia zamówienia. |
| --- | --- |

(220)

Dodatkowo, jak określono w art. 56 ust. 3-bis dekretu z mocą ustawy 270/1999, art. 2112 włoskiego kodeksu cywilnego nie ma zastosowania do sprzedaży spółek świadczących najważniejsze usługi publiczne, z zastrzeżeniem braku ciągłości siły roboczej. Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym przypomniało, że niezależny biegły określił minimalną cenę sprzedaży oraz że procedura sprzedaży miała przejrzysty i niedyskryminujący charakter, a najwyższa cena stanowiła jedyne kryterium udzielenia zamówienia.

bis

| (221) | Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zauważyło również, że postępowanie o udzielenie zamówienia dotyczące oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia wszczęto we wrześniu 2010 r., co doprowadziło do zawarcia umowy sprzedaży z przedsiębiorstwem CIN w dniu 25 lipca 2011 r., podczas gdy Komisja wszczęła postępowanie wyjaśniające dopiero decyzją z dnia 5 października 2011 r. Wobec powyższego przedmiotowa transakcja nie mogła mieć na celu ominięcia zasad pomocy państwa. Wręcz przeciwnie, celem transakcji była liberalizacja sektora transportu morskiego – zgodnie z obowiązkiem wynikającym z rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego – w drodze prywatyzacji. |
| --- | --- |

(221)

Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zauważyło również, że postępowanie o udzielenie zamówienia dotyczące oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia wszczęto we wrześniu 2010 r., co doprowadziło do zawarcia umowy sprzedaży z przedsiębiorstwem CIN w dniu 25 lipca 2011 r., podczas gdy Komisja wszczęła postępowanie wyjaśniające dopiero decyzją z dnia 5 października 2011 r. Wobec powyższego przedmiotowa transakcja nie mogła mieć na celu ominięcia zasad pomocy państwa. Wręcz przeciwnie, celem transakcji była liberalizacja sektora transportu morskiego – zgodnie z obowiązkiem wynikającym z rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego – w drodze prywatyzacji.

5.2.   Uwagi przedsiębiorstwa CIN

Uwagi przedsiębiorstwa CIN

| (222) | W poniższych sekcjach podsumowano odpowiedzi przedsiębiorstwa CIN na decyzję z 2011 r. i decyzję z 2012 r., które to odpowiedzi skupiają się głównie na procesie prywatyzacji. |
| --- | --- |

(222)

W poniższych sekcjach podsumowano odpowiedzi przedsiębiorstwa CIN na decyzję z 2011 r. i decyzję z 2012 r., które to odpowiedzi skupiają się głównie na procesie prywatyzacji.

5.2.1.   W sprawie przejrzystości procedury sprzedaży

W sprawie przejrzystości procedury sprzedaży

| (223) | Przedsiębiorstwo CIN zauważa, że sprzedaż przedsiębiorstwa Tirrenia, które było objęte zarządem nadzwyczajnym po ogłoszeniu upadłości, odbyła się w drodze konkurencyjnej, przejrzystej i niedyskryminującej procedury przeprowadzonej w sposób określony w art. 4 ust. 4-quater dekretu z mocą ustawy 347/2003. Zdaniem przedsiębiorstwa CIN możliwość wyłonienia nabywcy w drodze prywatnych negocjacji zapewniona dekretem z mocą ustawy 134/2008 bez wątpienia podlega obowiązkowi spełnienia zasad konkurencji, przejrzystości i niedyskryminacji. |
| --- | --- |

(223)

Przedsiębiorstwo CIN zauważa, że sprzedaż przedsiębiorstwa Tirrenia, które było objęte zarządem nadzwyczajnym po ogłoszeniu upadłości, odbyła się w drodze konkurencyjnej, przejrzystej i niedyskryminującej procedury przeprowadzonej w sposób określony w art. 4 ust. 4-quater dekretu z mocą ustawy 347/2003. Zdaniem przedsiębiorstwa CIN możliwość wyłonienia nabywcy w drodze prywatnych negocjacji zapewniona dekretem z mocą ustawy 134/2008 bez wątpienia podlega obowiązkowi spełnienia zasad konkurencji, przejrzystości i niedyskryminacji.

quater

| (224) | W odniesieniu do tej samej kwestii przedsiębiorstwo CIN odnosi się do komunikatu prasowego opublikowanego w dniu 5 października 2011 r. przez przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym o następującej treści: „procedury te (82) przeprowadzono na podstawie postępowania o udzielenie zamówienia, w pełnej zgodności z zasadami przejrzystości i niedyskryminacji, co od początku wykluczało jakąkolwiek możliwość przeprowadzenia sprzedaży w drodze prywatnych negocjacji”, oraz „w celu zapewnia, aby postępowania o udzielenie zamówienia były otwarte dla jak największej liczby uczestników rynku, oddziały wystawiono na sprzedaż w zakresie ograniczonym do aktywów i stosunków umownych niezbędnych do świadczenia usług publicznych, podczas gdy w przypadku wszelkich innych aktywów posiadanych przez przedsiębiorstwa przeprowadzono odrębne procedury sprzedaży. [...] na potencjalnych nabywców nie nałożono żadnego obowiązku ani obciążenia oprócz obowiązków i obciążeń przewidzianych prawem”. |
| --- | --- |

(224)

W odniesieniu do tej samej kwestii przedsiębiorstwo CIN odnosi się do komunikatu prasowego opublikowanego w dniu 5 października 2011 r. przez przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym o następującej treści: „procedury te (82) przeprowadzono na podstawie postępowania o udzielenie zamówienia, w pełnej zgodności z zasadami przejrzystości i niedyskryminacji, co od początku wykluczało jakąkolwiek możliwość przeprowadzenia sprzedaży w drodze prywatnych negocjacji”, oraz „w celu zapewnia, aby postępowania o udzielenie zamówienia były otwarte dla jak największej liczby uczestników rynku, oddziały wystawiono na sprzedaż w zakresie ograniczonym do aktywów i stosunków umownych niezbędnych do świadczenia usług publicznych, podczas gdy w przypadku wszelkich innych aktywów posiadanych przez przedsiębiorstwa przeprowadzono odrębne procedury sprzedaży. [...] na potencjalnych nabywców nie nałożono żadnego obowiązku ani obciążenia oprócz obowiązków i obciążeń przewidzianych prawem”.

82

| (225) | Jeżeli chodzi o sposób ogłoszenia, a następnie przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia, przedsiębiorstwo CIN zgłosiło następujące uwagi. |
| --- | --- |

(225)

Jeżeli chodzi o sposób ogłoszenia, a następnie przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia, przedsiębiorstwo CIN zgłosiło następujące uwagi.

| (226) | Po pierwsze, zaproszenie do wyrażenia zainteresowania opublikowano nie tylko na stronie internetowej przedsiębiorstwa Tirrenia i na innych stronach internetowych, lecz również w głównych czasopismach krajowych i zagranicznych – zarówno w języku włoskim, jak i w języku angielskim. Dodatkowo pierwotny termin na udzielenie odpowiedzi na zaproszenie przedłużono niemal o miesiąc, do dnia 20 października 2010 r. Wobec tego wszyscy potencjalni oferenci – zarówno krajowi, jak i międzynarodowi – mieli dużo czasu na przedłożenie zgłoszeń o wyrażeniu zainteresowania i uzyskanie informacji niezbędnych do przygotowania oferty kupna oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(226)

Po pierwsze, zaproszenie do wyrażenia zainteresowania opublikowano nie tylko na stronie internetowej przedsiębiorstwa Tirrenia i na innych stronach internetowych, lecz również w głównych czasopismach krajowych i zagranicznych – zarówno w języku włoskim, jak i w języku angielskim. Dodatkowo pierwotny termin na udzielenie odpowiedzi na zaproszenie przedłużono niemal o miesiąc, do dnia 20 października 2010 r. Wobec tego wszyscy potencjalni oferenci – zarówno krajowi, jak i międzynarodowi – mieli dużo czasu na przedłożenie zgłoszeń o wyrażeniu zainteresowania i uzyskanie informacji niezbędnych do przygotowania oferty kupna oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

| (227) | Zainteresowanie wyraziło ponad 20 podmiotów. W związku z tym przedsiębiorstwo CIN uznaje opinię Komisji, zgodnie z którą procedura sprzedaży miałaby być niezgodna z wymogami dotyczącymi przejrzystości, ponieważ miała się opierać na prywatnych negocjacjach, za całkowicie bezpodstawną. Na etapie analizy due diligence wszyscy oferenci otrzymali odpowiedni dostęp do stosownych informacji dotyczących oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Potencjalnym oferentom udostępniono w szczególności wszystkie informacje techniczno-prawne oraz ekonomiczno-finansowe niezbędne do sporządzenia oferty (w tym szczegółowy opis zakresu wystawionej na sprzedaż działalności, biznesplan, sprawozdanie sprzedawcy z analizy due dilligence oraz projekt nowej umowy o świadczenie usług publicznych). |
| --- | --- |

(227)

Zainteresowanie wyraziło ponad 20 podmiotów. W związku z tym przedsiębiorstwo CIN uznaje opinię Komisji, zgodnie z którą procedura sprzedaży miałaby być niezgodna z wymogami dotyczącymi przejrzystości, ponieważ miała się opierać na prywatnych negocjacjach, za całkowicie bezpodstawną. Na etapie analizy due diligence wszyscy oferenci otrzymali odpowiedni dostęp do stosownych informacji dotyczących oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Potencjalnym oferentom udostępniono w szczególności wszystkie informacje techniczno-prawne oraz ekonomiczno-finansowe niezbędne do sporządzenia oferty (w tym szczegółowy opis zakresu wystawionej na sprzedaż działalności, biznesplan, sprawozdanie sprzedawcy z analizy due dilligence oraz projekt nowej umowy o świadczenie usług publicznych).

due diligence

due dilligence

| (228) | Przedsiębiorstwo CIN podsumowuje, że jego zdaniem nie ma podstaw ku temu, aby wątpić, że wszystkie podmioty potencjalnie zainteresowane nabyciem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia – zarówno we Włoszech, jak i za granicą – miały możliwość wyrażenia zainteresowania nabyciem, a następnie uzyskały dostęp – na podstawie przejrzystych i niedyskryminujących ustaleń – do dokumentacji niezbędnej do złożenia szczegółowej oferty. |
| --- | --- |

(228)

Przedsiębiorstwo CIN podsumowuje, że jego zdaniem nie ma podstaw ku temu, aby wątpić, że wszystkie podmioty potencjalnie zainteresowane nabyciem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia – zarówno we Włoszech, jak i za granicą – miały możliwość wyrażenia zainteresowania nabyciem, a następnie uzyskały dostęp – na podstawie przejrzystych i niedyskryminujących ustaleń – do dokumentacji niezbędnej do złożenia szczegółowej oferty.

5.2.2.   W sprawie zakresu prywatyzacji

W sprawie zakresu prywatyzacji

| (229) | W swojej odpowiedzi przedsiębiorstwo CIN zauważa, że właśnie w celu uzyskania najwyższej ceny sprzedaży komisarz nadzwyczajny ograniczył przedmiot sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia wyłącznie do aktywów i umów niezbędnych do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych. |
| --- | --- |

(229)

W swojej odpowiedzi przedsiębiorstwo CIN zauważa, że właśnie w celu uzyskania najwyższej ceny sprzedaży komisarz nadzwyczajny ograniczył przedmiot sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia wyłącznie do aktywów i umów niezbędnych do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych.

| (230) | W szczególności wszystkie statki objęte sprzedażą są absolutnie niezbędne do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, ponieważ są to dokładnie te statki, których przedsiębiorstwo Tirrenia używa na trasach objętych obowiązkami świadczenia usług publicznych na mocy umowy. Jeżeli chodzi o trasy Civitavecchia–Olbia, Genua–Porto Torres i Neapol–Palermo, w przypadku których rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych przyznaje się wyłącznie poza sezonem, te same statki wykorzystuje się również do świadczenia usług w sezonie. Przedsiębiorstwo CIN argumentuje, że ponieważ wspomniane jednostki pływające były związane z obowiązkami świadczenia usług publicznych i niezbędne do wypełniania tych obowiązków przez dwie trzecie roku, konieczne było uwzględnienie ich w zakresie sprzedaży oddziału. |
| --- | --- |

(230)

W szczególności wszystkie statki objęte sprzedażą są absolutnie niezbędne do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, ponieważ są to dokładnie te statki, których przedsiębiorstwo Tirrenia używa na trasach objętych obowiązkami świadczenia usług publicznych na mocy umowy. Jeżeli chodzi o trasy Civitavecchia–Olbia, Genua–Porto Torres i Neapol–Palermo, w przypadku których rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych przyznaje się wyłącznie poza sezonem, te same statki wykorzystuje się również do świadczenia usług w sezonie. Przedsiębiorstwo CIN argumentuje, że ponieważ wspomniane jednostki pływające były związane z obowiązkami świadczenia usług publicznych i niezbędne do wypełniania tych obowiązków przez dwie trzecie roku, konieczne było uwzględnienie ich w zakresie sprzedaży oddziału.

| (231) | Ponadto przedsiębiorstwo CIN zauważa, że komisarz nadzwyczajny rozpoczął odrębne procedury sprzedaży aktywów przedsiębiorstwa Tirrenia, które nie były niezbędne do obsługi połączeń w ramach usługi publicznej. Procedury te obejmują zarówno procedury sprzedaży nieruchomości i dzieł sztuki przedsiębiorstwa Tirrenia, jak i – co najważniejsze – procedury sprzedaży sześciu statków należących do przedsiębiorstwa Tirrenia, które nie były niezbędne do świadczenia usług publicznych na podstawie umowy. |
| --- | --- |

(231)

Ponadto przedsiębiorstwo CIN zauważa, że komisarz nadzwyczajny rozpoczął odrębne procedury sprzedaży aktywów przedsiębiorstwa Tirrenia, które nie były niezbędne do obsługi połączeń w ramach usługi publicznej. Procedury te obejmują zarówno procedury sprzedaży nieruchomości i dzieł sztuki przedsiębiorstwa Tirrenia, jak i – co najważniejsze – procedury sprzedaży sześciu statków należących do przedsiębiorstwa Tirrenia, które nie były niezbędne do świadczenia usług publicznych na podstawie umowy.

5.2.3.   W sprawie warunków nałożonych na oferentów

W sprawie warunków nałożonych na oferentów

| (232) | Jeżeli chodzi o warunek dotyczący utrzymania poziomu zatrudnienia, przedsiębiorstwo CIN twierdzi, że jedyny obowiązek w tym zakresie wynika z obowiązujących przepisów, to znaczy z art. 63 ust. 2 dekretu z mocą ustawy 270/1999, a zatem nie został nałożony przez komisarza nadzwyczajnego w konkretnym przypadku przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(232)

Jeżeli chodzi o warunek dotyczący utrzymania poziomu zatrudnienia, przedsiębiorstwo CIN twierdzi, że jedyny obowiązek w tym zakresie wynika z obowiązujących przepisów, to znaczy z art. 63 ust. 2 dekretu z mocą ustawy 270/1999, a zatem nie został nałożony przez komisarza nadzwyczajnego w konkretnym przypadku przedsiębiorstwa Tirrenia.

| (233) | Przedsiębiorstwo CIN podkreśla, że art. 2112 włoskiego kodeksu cywilnego nakazuje, aby w przypadku przeniesienia przedsiębiorstwa umowy o pracę pozostały w mocy z nabywcą jako stroną, a pracownicy zachowali wszystkie wynikające z nich prawa. Zgodnie z art. 56 ust. 3-bis dekretu z mocą ustawy 270/1999 wspomniane przepisy nadzwyczajne nie mają jednak zastosowania w przypadku przeniesienia oddziału w ramach procedury zarządu nadzwyczajnego. Wobec powyższego w świetle zarówno ograniczonego okresu obowiązywania konkretnego obowiązku określonego w art. 63 ust. 2 dekretu z mocą ustawy 270/1999 (jedynie dwa lata) oraz faktu, że obowiązek ten był ograniczony do „aktywów niezbędnych” do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, przedsiębiorstwo CIN argumentuje, że nie można stwierdzić, aby obowiązek taki obniżył wartość rynkową oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(233)

Przedsiębiorstwo CIN podkreśla, że art. 2112 włoskiego kodeksu cywilnego nakazuje, aby w przypadku przeniesienia przedsiębiorstwa umowy o pracę pozostały w mocy z nabywcą jako stroną, a pracownicy zachowali wszystkie wynikające z nich prawa. Zgodnie z art. 56 ust. 3-bis dekretu z mocą ustawy 270/1999 wspomniane przepisy nadzwyczajne nie mają jednak zastosowania w przypadku przeniesienia oddziału w ramach procedury zarządu nadzwyczajnego. Wobec powyższego w świetle zarówno ograniczonego okresu obowiązywania konkretnego obowiązku określonego w art. 63 ust. 2 dekretu z mocą ustawy 270/1999 (jedynie dwa lata) oraz faktu, że obowiązek ten był ograniczony do „aktywów niezbędnych” do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, przedsiębiorstwo CIN argumentuje, że nie można stwierdzić, aby obowiązek taki obniżył wartość rynkową oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

bis

| (234) | Jeżeli chodzi o wątpliwości Komisji dotyczące nałożenia na zwycięskiego oferenta obowiązku wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, przedsiębiorstwo CIN zauważa, co następuje. Nie ma dowodów na to, aby inaczej przygotowana procedura mogła wywołać inny skutek, w szczególności uzyskanie wyższej ceny zakupu. Wręcz przeciwnie, decyzja dotycząca udzielenia zamówień publicznych na usługi i – w związku z tym – rekompensata przyznana na nich podstawie razem z aktywami absolutnie niezbędnymi do świadczenia tych usług miałyby zapewnić wyższy poziom konkurencji wśród potencjalnych oferentów. |
| --- | --- |

(234)

Jeżeli chodzi o wątpliwości Komisji dotyczące nałożenia na zwycięskiego oferenta obowiązku wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, przedsiębiorstwo CIN zauważa, co następuje. Nie ma dowodów na to, aby inaczej przygotowana procedura mogła wywołać inny skutek, w szczególności uzyskanie wyższej ceny zakupu. Wręcz przeciwnie, decyzja dotycząca udzielenia zamówień publicznych na usługi i – w związku z tym – rekompensata przyznana na nich podstawie razem z aktywami absolutnie niezbędnymi do świadczenia tych usług miałyby zapewnić wyższy poziom konkurencji wśród potencjalnych oferentów.

| (235) | Aby osiągnąć ten cel, komisarz nadzwyczajny postąpił zatem prawidłowo, podejmując poniższe działania: (i) ograniczając zakres sprzedaży oddziału do aktywów i umów, które z funkcjonalnego punktu widzenia były niezbędne do świadczenia usługi publicznej; oraz (ii) nakładając na nabywców wyłącznie obowiązki wymagane prawem. Przedsiębiorstwo CIN uważa, że cel ten z pewnością osiągnięto, biorąc pod uwagę fakt, że co najmniej 21 podmiotów z kraju, Unii Europejskiej i państw trzecich przedłożyło zgłoszenia o wyrażeniu zainteresowania zakupem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(235)

Aby osiągnąć ten cel, komisarz nadzwyczajny postąpił zatem prawidłowo, podejmując poniższe działania: (i) ograniczając zakres sprzedaży oddziału do aktywów i umów, które z funkcjonalnego punktu widzenia były niezbędne do świadczenia usługi publicznej; oraz (ii) nakładając na nabywców wyłącznie obowiązki wymagane prawem. Przedsiębiorstwo CIN uważa, że cel ten z pewnością osiągnięto, biorąc pod uwagę fakt, że co najmniej 21 podmiotów z kraju, Unii Europejskiej i państw trzecich przedłożyło zgłoszenia o wyrażeniu zainteresowania zakupem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

5.2.4.   W sprawie ceny zakupu

W sprawie ceny zakupu

| (236) | Przedsiębiorstwo CIN jest zdania, że wątpliwości Komisji dotyczące tego, czy cena uzyskana za oddział przedsiębiorstwa Tirrenia była najwyższą możliwą ceną, są nieuzasadnione. Zdaniem przedsiębiorstwa CIN cenę zakupu można wręcz uznać za wyższą od ceny rynkowej. W szczególności przedsiębiorstwo CIN odnosi się do faktu, że jeden spośród operatorów, którzy wyrazili zainteresowanie kupnem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, tj. [...], podważył cenę określoną przez niezależnego biegłego powołanego przez ministerstwo, podnosząc zarzut, zgodnie z którym wyznaczona kwota (380 000 000 EUR) była zbyt wysoka (83). Zdaniem przedsiębiorstwa CIN sugeruje to, że inwestor prywatny uznał cenę zakupu zapłaconą przez przedsiębiorstwo CIN, która była de facto wyższa od ceny określonej przez biegłego, za zawyżoną. Według przedsiębiorstwa CIN w świetle powyższego nie można podważyć stwierdzenia, że postępowanie doprowadziło do uzyskania najwyższej ceny. |
| --- | --- |

(236)

Przedsiębiorstwo CIN jest zdania, że wątpliwości Komisji dotyczące tego, czy cena uzyskana za oddział przedsiębiorstwa Tirrenia była najwyższą możliwą ceną, są nieuzasadnione. Zdaniem przedsiębiorstwa CIN cenę zakupu można wręcz uznać za wyższą od ceny rynkowej. W szczególności przedsiębiorstwo CIN odnosi się do faktu, że jeden spośród operatorów, którzy wyrazili zainteresowanie kupnem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, tj. [...], podważył cenę określoną przez niezależnego biegłego powołanego przez ministerstwo, podnosząc zarzut, zgodnie z którym wyznaczona kwota (380 000 000 EUR) była zbyt wysoka (83). Zdaniem przedsiębiorstwa CIN sugeruje to, że inwestor prywatny uznał cenę zakupu zapłaconą przez przedsiębiorstwo CIN, która była de facto wyższa od ceny określonej przez biegłego, za zawyżoną. Według przedsiębiorstwa CIN w świetle powyższego nie można podważyć stwierdzenia, że postępowanie doprowadziło do uzyskania najwyższej ceny.

83

| (237) | Przedsiębiorstwo CIN podkreśla, że w przypadku otrzymania wielu ofert kupna oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia kryterium udzielenia zamówienia była najwyższa zaoferowana cena. Dodatkowo zgodnie z dekretem z mocą ustawy 347/2003 cena zakupu w żadnym wypadku nie mogła być niższa od ceny rynkowej określonej w drodze niezależnej wyceny. |
| --- | --- |

(237)

Przedsiębiorstwo CIN podkreśla, że w przypadku otrzymania wielu ofert kupna oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia kryterium udzielenia zamówienia była najwyższa zaoferowana cena. Dodatkowo zgodnie z dekretem z mocą ustawy 347/2003 cena zakupu w żadnym wypadku nie mogła być niższa od ceny rynkowej określonej w drodze niezależnej wyceny.

| (238) | Po upływie w dniu 15 marca 2011 r. terminu na składanie wiążących ofert przedsiębiorstwo CIN było jedynym przedsiębiorstwem, które złożyło ważną, wiążącą ofertę kupna spełniającą wymogi wymienione w piśmie w sprawie procedury. W następstwie wniosku komisarza nadzwyczajnego przedsiębiorstwo CIN w dniu 14 kwietnia 2011 r. złożyło dodatkowe wyjaśnienia oraz ostateczną, wiążącą ofertę w celu jej pełnego dostosowania do wyceny przygotowanej przez biegłego powołanego przez ministerstwo. W tym kontekście przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, zamiast niezwłocznie udzielić zamówienia przedsiębiorstwu CIN, miało na uwadze zapewnienie najwyższego poziomu konkurencji między oferentami. W związku z tym wiążącą ofertę przedsiębiorstwa CIN zamieszczono w pokoju danych, a wszystkich oferentów dopuszczonych do etapu analizy due diligence zaproszono do złożenia poprawionych ofert kupna. Do chwili upływu terminu (który przedłużono do dnia 19 maja 2011 r.) wyznaczonego dla tej ostatniej rudy składania ofert nie otrzymano jednak żadnych innych ofert. |
| --- | --- |

(238)

Po upływie w dniu 15 marca 2011 r. terminu na składanie wiążących ofert przedsiębiorstwo CIN było jedynym przedsiębiorstwem, które złożyło ważną, wiążącą ofertę kupna spełniającą wymogi wymienione w piśmie w sprawie procedury. W następstwie wniosku komisarza nadzwyczajnego przedsiębiorstwo CIN w dniu 14 kwietnia 2011 r. złożyło dodatkowe wyjaśnienia oraz ostateczną, wiążącą ofertę w celu jej pełnego dostosowania do wyceny przygotowanej przez biegłego powołanego przez ministerstwo. W tym kontekście przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, zamiast niezwłocznie udzielić zamówienia przedsiębiorstwu CIN, miało na uwadze zapewnienie najwyższego poziomu konkurencji między oferentami. W związku z tym wiążącą ofertę przedsiębiorstwa CIN zamieszczono w pokoju danych, a wszystkich oferentów dopuszczonych do etapu analizy due diligence zaproszono do złożenia poprawionych ofert kupna. Do chwili upływu terminu (który przedłużono do dnia 19 maja 2011 r.) wyznaczonego dla tej ostatniej rudy składania ofert nie otrzymano jednak żadnych innych ofert.

due diligence

| (239) | Przedsiębiorstwo CIN zauważa, że powyższe stwierdzenie potwierdza przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, które w wyżej wspomnianym komunikacie prasowym z dnia 5 października 2011 r. również podało, że: „jedynym kryterium na potrzeby porównania ofert i udzielenia zamówienia powinno być kryterium najwyższej ceny. Dodatkowo zgodnie z przepisami prawa cena sprzedaży w żadnym wypadku nie może być niższa od wartości rynkowej aktywów ustalonej w drodze wyceny biegłego przygotowanej przez czołową instytucję finansową powołaną na niezależnego biegłego”; oraz „jeżeli chodzi o postępowanie dotyczące sprzedaży przedsiębiorstwa Tirrenia, po tym jak przedsiębiorstwo Compagnia Italiana di Navigazione złożyło wiążącą ofertę kupna zgodną z wartością ekonomiczną aktywów, w celu zapewnienia najwyższego poziomu przejrzystości postępowania o udzielenie zamówienia warunki tej oferty udostępniono wszystkim innym oferentom, oferując im dużo czasu na złożenie kontrofert; kontroferty takie jednak nie wpłynęły”. |
| --- | --- |

(239)

Przedsiębiorstwo CIN zauważa, że powyższe stwierdzenie potwierdza przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, które w wyżej wspomnianym komunikacie prasowym z dnia 5 października 2011 r. również podało, że: „jedynym kryterium na potrzeby porównania ofert i udzielenia zamówienia powinno być kryterium najwyższej ceny. Dodatkowo zgodnie z przepisami prawa cena sprzedaży w żadnym wypadku nie może być niższa od wartości rynkowej aktywów ustalonej w drodze wyceny biegłego przygotowanej przez czołową instytucję finansową powołaną na niezależnego biegłego”; oraz „jeżeli chodzi o postępowanie dotyczące sprzedaży przedsiębiorstwa Tirrenia, po tym jak przedsiębiorstwo Compagnia Italiana di Navigazione złożyło wiążącą ofertę kupna zgodną z wartością ekonomiczną aktywów, w celu zapewnienia najwyższego poziomu przejrzystości postępowania o udzielenie zamówienia warunki tej oferty udostępniono wszystkim innym oferentom, oferując im dużo czasu na złożenie kontrofert; kontroferty takie jednak nie wpłynęły”.

5.2.5.   W sprawie odroczenia płatności części ceny zakupu

W sprawie odroczenia płatności części ceny zakupu

| (240) | W odniesieniu do tej kwestii przedsiębiorstwo CIN przekazało następujące uwagi. Odroczenie płatności bez naliczenia żadnych odsetek dotyczy wyłącznie kwoty 180 000 000 EUR przy łącznej cenie zakupu wynoszącej 380 100 000 EUR. Przedsiębiorstwo CIN wskazuje również, że odroczenie płatności jest związane z charakterem przedmiotu sprzedaży, mianowicie segmentu działalności, którego faktyczna wartość zależy od faktycznie wypłaconych, w ciągu ośmiu lat, kwot rekompensaty określonych w nowej umowie. Przedsiębiorstwo CIN argumentuje, że kwestię tę uwzględniono również w wycenie oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przygotowanej przez niezależnego biegłego (84). |
| --- | --- |

(240)

W odniesieniu do tej kwestii przedsiębiorstwo CIN przekazało następujące uwagi. Odroczenie płatności bez naliczenia żadnych odsetek dotyczy wyłącznie kwoty 180 000 000 EUR przy łącznej cenie zakupu wynoszącej 380 100 000 EUR. Przedsiębiorstwo CIN wskazuje również, że odroczenie płatności jest związane z charakterem przedmiotu sprzedaży, mianowicie segmentu działalności, którego faktyczna wartość zależy od faktycznie wypłaconych, w ciągu ośmiu lat, kwot rekompensaty określonych w nowej umowie. Przedsiębiorstwo CIN argumentuje, że kwestię tę uwzględniono również w wycenie oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przygotowanej przez niezależnego biegłego (84).

84

| (241) | Ponadto przedsiębiorstwo CIN zauważa, że częściowe odroczenie płatności bez naliczenia odsetek było również elementem postępowania o udzielenie zamówienia w zakresie, w jakim wiążącą ofertę przedsiębiorstwa CIN obejmującą ten warunek udostępniono w pokoju danych. Komisarz nadzwyczajny zaprosił wszystkich innych oferentów do złożenia wyższej oferty. Ponieważ nie otrzymano takich ofert, przedsiębiorstwo CIN argumentuje, że sprzedawca osiągnął najlepsze warunki dotyczące płatności faktycznie dostępne na rynku. Inaczej mówiąc, zdaniem przedsiębiorstwa CIN włączenie częściowego odroczenia płatności bez naliczenia odsetek stanowiło w przedmiotowej sprawie najbardziej korzystne rozwiązanie i w praktyce było jedynym rozwiązaniem umożliwiającym uzyskanie płatności ceny odpowiadającej wartości oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(241)

Ponadto przedsiębiorstwo CIN zauważa, że częściowe odroczenie płatności bez naliczenia odsetek było również elementem postępowania o udzielenie zamówienia w zakresie, w jakim wiążącą ofertę przedsiębiorstwa CIN obejmującą ten warunek udostępniono w pokoju danych. Komisarz nadzwyczajny zaprosił wszystkich innych oferentów do złożenia wyższej oferty. Ponieważ nie otrzymano takich ofert, przedsiębiorstwo CIN argumentuje, że sprzedawca osiągnął najlepsze warunki dotyczące płatności faktycznie dostępne na rynku. Inaczej mówiąc, zdaniem przedsiębiorstwa CIN włączenie częściowego odroczenia płatności bez naliczenia odsetek stanowiło w przedmiotowej sprawie najbardziej korzystne rozwiązanie i w praktyce było jedynym rozwiązaniem umożliwiającym uzyskanie płatności ceny odpowiadającej wartości oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

5.2.6.   W sprawie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych, która miała być wypłacana na rzecz przedsiębiorstwa CIN na podstawie nowej umowy

W sprawie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych, która miała być wypłacana na rzecz przedsiębiorstwa CIN na podstawie nowej umowy

| (242) | Przedsiębiorstwo CIN zauważa, że w chwili przedstawienia uwag (tj. w marcu 2013 r.) było jedynym operatorem świadczącym usługi na niemal wszystkich trasach objętych nową umową. Inny operator – tj. przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci obsługujące tę trasę od 2011 r. (we współpracy z przedsiębiorstwem SNAV, które obsługiwało już tę trasę przed 2011 r.) – obsługuje wyłącznie trasę usług mieszanych między Neapolem a Palermo (której obsługa na podstawie umowy dotyczy wyłącznie okresu poza sezonem). Przedsiębiorstwo CIN uważa jednak, że operator ten nie oferuje usług porównywalnych do jego własnych. Z wyjątkiem wyżej wspomnianej trasy przedsiębiorstwo CIN jest zdania, że w świetle braku konkurentów na trasach objętych nową umową nie można stwierdzić zakłócenia konkurencji ani wpływu na handel wewnątrzunijny. W związku z tym jego zdaniem rekompensata wypłacona na podstawie nowej umowy nie mogłaby stanowić pomocy państwa (ewentualnie z wyjątkiem trasy Neapol–Palermo). |
| --- | --- |

(242)

Przedsiębiorstwo CIN zauważa, że w chwili przedstawienia uwag (tj. w marcu 2013 r.) było jedynym operatorem świadczącym usługi na niemal wszystkich trasach objętych nową umową. Inny operator – tj. przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci obsługujące tę trasę od 2011 r. (we współpracy z przedsiębiorstwem SNAV, które obsługiwało już tę trasę przed 2011 r.) – obsługuje wyłącznie trasę usług mieszanych między Neapolem a Palermo (której obsługa na podstawie umowy dotyczy wyłącznie okresu poza sezonem). Przedsiębiorstwo CIN uważa jednak, że operator ten nie oferuje usług porównywalnych do jego własnych. Z wyjątkiem wyżej wspomnianej trasy przedsiębiorstwo CIN jest zdania, że w świetle braku konkurentów na trasach objętych nową umową nie można stwierdzić zakłócenia konkurencji ani wpływu na handel wewnątrzunijny. W związku z tym jego zdaniem rekompensata wypłacona na podstawie nowej umowy nie mogłaby stanowić pomocy państwa (ewentualnie z wyjątkiem trasy Neapol–Palermo).

| (243) | Ponadto przedsiębiorstwo CIN argumentuje również, że rekompensata wypłacona na podstawie nowej umowy nie zapewnia mu żadnej korzyści gospodarczej. W szczególności przedsiębiorstwo CIN uważa, że spełniono wszystkie cztery kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark i że wątpliwości Komisji w tym zakresie są bezpodstawne. Przedsiębiorstwo CIN zauważa, że na odnośnych trasach nie ma konkurencyjnych operatorów i że sam ten fakt miałby uzasadniać zarówno potrzebę nałożenia obowiązków świadczenia usług publicznych na przedsiębiorstwo CIN, jak i powiązaną rekompensatę. Przedsiębiorstwo CIN dodaje, że w każdym wypadku jakakolwiek tymczasowa obecność „konkurencyjnego” względem przedsiębiorstwa CIN operatora (85) na trasach objętych rekompensatą z tytułu świadczenia usług publicznych na podstawie nowej umowy nie prowadziłaby sama w sobie do ograniczenia obowiązków świadczenia usług publicznych nałożonych na przedsiębiorstwo CIN w związku z odnośną trasą. Mimo że przedsiębiorstwo CIN musi zagwarantować ciągłość świadczenia usług na tych trasach, „konkurencyjni” operatorzy mają możliwość ograniczenia, zawieszenia lub odwołania swoich zaplanowanych usług. Dodatkowo, w przeciwieństwie do przedsiębiorstwa CIN, operatorzy ci mogą dowolnie decydować o częstotliwości, zdolności przewozowej i jakości swoich usług oraz o taryfach naliczanych za te usługi. |
| --- | --- |

(243)

Ponadto przedsiębiorstwo CIN argumentuje również, że rekompensata wypłacona na podstawie nowej umowy nie zapewnia mu żadnej korzyści gospodarczej. W szczególności przedsiębiorstwo CIN uważa, że spełniono wszystkie cztery kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark i że wątpliwości Komisji w tym zakresie są bezpodstawne. Przedsiębiorstwo CIN zauważa, że na odnośnych trasach nie ma konkurencyjnych operatorów i że sam ten fakt miałby uzasadniać zarówno potrzebę nałożenia obowiązków świadczenia usług publicznych na przedsiębiorstwo CIN, jak i powiązaną rekompensatę. Przedsiębiorstwo CIN dodaje, że w każdym wypadku jakakolwiek tymczasowa obecność „konkurencyjnego” względem przedsiębiorstwa CIN operatora (85) na trasach objętych rekompensatą z tytułu świadczenia usług publicznych na podstawie nowej umowy nie prowadziłaby sama w sobie do ograniczenia obowiązków świadczenia usług publicznych nałożonych na przedsiębiorstwo CIN w związku z odnośną trasą. Mimo że przedsiębiorstwo CIN musi zagwarantować ciągłość świadczenia usług na tych trasach, „konkurencyjni” operatorzy mają możliwość ograniczenia, zawieszenia lub odwołania swoich zaplanowanych usług. Dodatkowo, w przeciwieństwie do przedsiębiorstwa CIN, operatorzy ci mogą dowolnie decydować o częstotliwości, zdolności przewozowej i jakości swoich usług oraz o taryfach naliczanych za te usługi.

85

| (244) | Jeżeli chodzi o trzecie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark, przedsiębiorstwo CIN nie zgadza się z oceną Komisji, zgodnie z którą premia z tytułu ryzyka wynosząca 6,5 % miała być zbyt wysoka ze względu na to, że przedsiębiorstwo CIN jakoby nie ponosi ryzyka, które normalnie spoczywałoby na operatorze usługi. W tym zakresie przedsiębiorstwo CIN zauważa, że ma obowiązek utrzymania minimalnych częstotliwości usług na niezmienionym poziomie oraz stosowania górnych limitów taryf określonych w nowej umowie, nawet jeżeli popyt na rynku nie uzasadnia takich częstotliwości lub jeżeli górne limity taryf okażą się zbyt niskie i nieopłacalne ekonomicznie. Wobec tego przedsiębiorstwo CIN jest zdania, że ponosi ryzyko związane z niepewnością dotyczącą popytu na rynku, które nie dotyczy innych operatorów (86). Przedsiębiorstwo CIN ma ponadto obowiązek ponoszenia kosztów – co najmniej przez trzy lata – ewentualnych zmian referencyjnych zmiennych ekonomicznych (które zastosowano do określenia rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych), które skutkowałyby tym, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych stałaby się niewystarczająca do pokrycia kosztów związanych z obowiązkami świadczenia usług publicznych. W przypadku poważnych i nieprzewidzianych okoliczności (takich jak kryzys w sektorze) przedsiębiorstwo CIN musi zaakceptować ograniczone przychody lub zwiększone koszty (z wyłączeniem kosztów paliwa) wpływające na maksymalnie 3 % przewidywanych przychodów/kosztów i w każdym wypadku musi zaakceptować ograniczone przychody lub zwiększone koszty w pierwszym roku każdego trzyletniego okresu operacyjnego (zob. motyw 107).Przedsiębiorstwo CIN zauważyło również, że parametry ekonomiczne, na podstawie których ustalono rekompensatę, określono z uwzględnieniem sytuacji rynkowej z 2009 r. Zdaniem przedsiębiorstwa CIN od tamtej pory liczba przewożonych pasażerów spadła, a koszty (np. opłaty i wydatki portowe, koszty ubezpieczenia i utrzymania) wzrosły. Z tych powodów przedsiębiorstwo CIN uważa, że otrzymywana przez nie premia z tytułu ryzyka nie może prowadzić do nadwyżki rekompensaty i że w związku z tym spełniono trzecie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark. |
| --- | --- |

(244)

Jeżeli chodzi o trzecie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark, przedsiębiorstwo CIN nie zgadza się z oceną Komisji, zgodnie z którą premia z tytułu ryzyka wynosząca 6,5 % miała być zbyt wysoka ze względu na to, że przedsiębiorstwo CIN jakoby nie ponosi ryzyka, które normalnie spoczywałoby na operatorze usługi. W tym zakresie przedsiębiorstwo CIN zauważa, że ma obowiązek utrzymania minimalnych częstotliwości usług na niezmienionym poziomie oraz stosowania górnych limitów taryf określonych w nowej umowie, nawet jeżeli popyt na rynku nie uzasadnia takich częstotliwości lub jeżeli górne limity taryf okażą się zbyt niskie i nieopłacalne ekonomicznie. Wobec tego przedsiębiorstwo CIN jest zdania, że ponosi ryzyko związane z niepewnością dotyczącą popytu na rynku, które nie dotyczy innych operatorów (86). Przedsiębiorstwo CIN ma ponadto obowiązek ponoszenia kosztów – co najmniej przez trzy lata – ewentualnych zmian referencyjnych zmiennych ekonomicznych (które zastosowano do określenia rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych), które skutkowałyby tym, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych stałaby się niewystarczająca do pokrycia kosztów związanych z obowiązkami świadczenia usług publicznych. W przypadku poważnych i nieprzewidzianych okoliczności (takich jak kryzys w sektorze) przedsiębiorstwo CIN musi zaakceptować ograniczone przychody lub zwiększone koszty (z wyłączeniem kosztów paliwa) wpływające na maksymalnie 3 % przewidywanych przychodów/kosztów i w każdym wypadku musi zaakceptować ograniczone przychody lub zwiększone koszty w pierwszym roku każdego trzyletniego okresu operacyjnego (zob. motyw 107).Przedsiębiorstwo CIN zauważyło również, że parametry ekonomiczne, na podstawie których ustalono rekompensatę, określono z uwzględnieniem sytuacji rynkowej z 2009 r. Zdaniem przedsiębiorstwa CIN od tamtej pory liczba przewożonych pasażerów spadła, a koszty (np. opłaty i wydatki portowe, koszty ubezpieczenia i utrzymania) wzrosły. Z tych powodów przedsiębiorstwo CIN uważa, że otrzymywana przez nie premia z tytułu ryzyka nie może prowadzić do nadwyżki rekompensaty i że w związku z tym spełniono trzecie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark.

86

| (245) | Jeżeli chodzi o wątpliwości Komisji dotyczące czwartego kryterium określonego w wyroku w sprawie Altmark, przedsiębiorstwo CIN zauważa, co następuje. Postępowanie o udzielenie zamówienia dotyczyła wyłącznie aktywów przedsiębiorstwa absolutnie niezbędnych do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych przewidzianych w nowej umowie (a nie całego przedsiębiorstwa, jak zasugerowano w decyzji z 2012 r.). Zdaniem przedsiębiorstwa CIN postępowanie przeprowadzono w ramach przejrzystej, bezwarunkowej i niedyskryminującego postępowania o udzielenie zamówienia, które umożliwiło osiągnięcie najlepszej możliwej ceny sprzedaży. Przedsiębiorstwo CIN uważa, że pozwoliło to zwycięskiemu oferentowi na wypełnianie obowiązków świadczenia usług publicznych określonych w nowej umowie w jak najefektywniejszy sposób przy wykorzystaniu (wyłącznie) aktywów niezbędnych i koniecznych do świadczenia takich usług. Ponadto przedsiębiorstwo CIN nie zgadza się z opinią Komisji, zgodnie z którą ewentualni oferenci już dysponujący własnymi jednostkami pływającymi i załogami mogliby świadczyć przedmiotową usługę niższym kosztem. W tym przedmiocie przedsiębiorstwo CIN odnotowuje, że tacy operatorzy normalnie korzystaliby ze wspomnianych statków w celu świadczenia swoich własnych usług i że statki te nie byłyby w związku z tym dostępne na potrzeby świadczenia dodatkowych usług, takich jak usługi będące przedmiotem przetargu, tym bardziej że zgodnie z nową umową obowiązują ścisłe ograniczenia dotyczące zdolności przewozowej jednostek pływających oraz częstotliwości usług. Ze wszystkich powyższych powodów przedsiębiorstwo CIN stwierdza, że czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark również zostało spełnione. |
| --- | --- |

(245)

Jeżeli chodzi o wątpliwości Komisji dotyczące czwartego kryterium określonego w wyroku w sprawie Altmark, przedsiębiorstwo CIN zauważa, co następuje. Postępowanie o udzielenie zamówienia dotyczyła wyłącznie aktywów przedsiębiorstwa absolutnie niezbędnych do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych przewidzianych w nowej umowie (a nie całego przedsiębiorstwa, jak zasugerowano w decyzji z 2012 r.). Zdaniem przedsiębiorstwa CIN postępowanie przeprowadzono w ramach przejrzystej, bezwarunkowej i niedyskryminującego postępowania o udzielenie zamówienia, które umożliwiło osiągnięcie najlepszej możliwej ceny sprzedaży. Przedsiębiorstwo CIN uważa, że pozwoliło to zwycięskiemu oferentowi na wypełnianie obowiązków świadczenia usług publicznych określonych w nowej umowie w jak najefektywniejszy sposób przy wykorzystaniu (wyłącznie) aktywów niezbędnych i koniecznych do świadczenia takich usług. Ponadto przedsiębiorstwo CIN nie zgadza się z opinią Komisji, zgodnie z którą ewentualni oferenci już dysponujący własnymi jednostkami pływającymi i załogami mogliby świadczyć przedmiotową usługę niższym kosztem. W tym przedmiocie przedsiębiorstwo CIN odnotowuje, że tacy operatorzy normalnie korzystaliby ze wspomnianych statków w celu świadczenia swoich własnych usług i że statki te nie byłyby w związku z tym dostępne na potrzeby świadczenia dodatkowych usług, takich jak usługi będące przedmiotem przetargu, tym bardziej że zgodnie z nową umową obowiązują ścisłe ograniczenia dotyczące zdolności przewozowej jednostek pływających oraz częstotliwości usług. Ze wszystkich powyższych powodów przedsiębiorstwo CIN stwierdza, że czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark również zostało spełnione.

| (246) | Mimo iż przedsiębiorstwo CIN uważa, że rekompensata wypłacona na podstawie nowej umowy nie stanowi pomocy państwa, w trosce o kompletność informacji przedsiębiorstwo odpowiedziało również na wątpliwości Komisji dotyczące zgodności rekompensaty z rynkiem wewnętrznym. W szczególności przedsiębiorstwo CIN zauważyło, że przedmiotowy środek – w zakresie, w jakim stanowiłby pomoc państwa – spełniałby warunki przewidziane w decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. W tym zakresie przedsiębiorstwo CIN zauważa, że okres obowiązywania nowej umowy wynosi mniej niż dziesięć lat – zgodnie z art. 2 ust. 2 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. Ponadto ze wszystkich tras, na których świadczy się usługi na podstawie nowej umowy (w stosownych przypadkach wyłącznie poza sezonem), w latach 2010–2011 (w dwóch latach poprzedzających powierzenie) miałoby skorzystać mniej niż 300 000 pasażerów, przez co trasy te byłyby zgodne z art. 2 ust. 1 lit. d) decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. Dodatkowo przedsiębiorstwo CIN odnosi się do swojej odpowiedzi dotyczącej pierwszego i trzeciego kryterium określonego w wyroku w sprawie Altmark, aby ustosunkować się do wątpliwości Komisji dotyczących tego, czy usługa jest faktycznie świadczona w ogólnym interesie gospodarczym, oraz proporcjonalności przyznanej rekompensaty. |
| --- | --- |

(246)

Mimo iż przedsiębiorstwo CIN uważa, że rekompensata wypłacona na podstawie nowej umowy nie stanowi pomocy państwa, w trosce o kompletność informacji przedsiębiorstwo odpowiedziało również na wątpliwości Komisji dotyczące zgodności rekompensaty z rynkiem wewnętrznym. W szczególności przedsiębiorstwo CIN zauważyło, że przedmiotowy środek – w zakresie, w jakim stanowiłby pomoc państwa – spełniałby warunki przewidziane w decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. W tym zakresie przedsiębiorstwo CIN zauważa, że okres obowiązywania nowej umowy wynosi mniej niż dziesięć lat – zgodnie z art. 2 ust. 2 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. Ponadto ze wszystkich tras, na których świadczy się usługi na podstawie nowej umowy (w stosownych przypadkach wyłącznie poza sezonem), w latach 2010–2011 (w dwóch latach poprzedzających powierzenie) miałoby skorzystać mniej niż 300 000 pasażerów, przez co trasy te byłyby zgodne z art. 2 ust. 1 lit. d) decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. Dodatkowo przedsiębiorstwo CIN odnosi się do swojej odpowiedzi dotyczącej pierwszego i trzeciego kryterium określonego w wyroku w sprawie Altmark, aby ustosunkować się do wątpliwości Komisji dotyczących tego, czy usługa jest faktycznie świadczona w ogólnym interesie gospodarczym, oraz proporcjonalności przyznanej rekompensaty.

5.2.7.   W sprawie (braku) ciągłości gospodarczej między przedsiębiorstwem Tirrenia a przedsiębiorstwem CIN

W sprawie (braku) ciągłości gospodarczej między przedsiębiorstwem Tirrenia a przedsiębiorstwem CIN

| (247) | Przedsiębiorstwo CIN zauważa, że Komisja w zasadzie wprowadziła pojęcie ciągłości gospodarczej między dwoma przedsiębiorstwami na potrzeby pomocy państwa, odnosząc się do konkretnych przypadków, w których przedsiębiorstwa korzystające z pomocy przeniosły przynoszącą zysk część działalności do innych przedsiębiorstw, które posiadały lub kontrolowały, nawet w sposób pośredni. W świetle powyższego przedsiębiorstwo CIN uważa, że prywatyzacja oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w całości wykracza poza zakres tego kryterium, ponieważ nie istnieją żadne korporacyjne ani innego rodzaju powiązania między przedsiębiorstwem Tirrenia (oraz byłą grupą Tirrenia ogółem) a przedsiębiorstwem CIN. |
| --- | --- |

(247)

Przedsiębiorstwo CIN zauważa, że Komisja w zasadzie wprowadziła pojęcie ciągłości gospodarczej między dwoma przedsiębiorstwami na potrzeby pomocy państwa, odnosząc się do konkretnych przypadków, w których przedsiębiorstwa korzystające z pomocy przeniosły przynoszącą zysk część działalności do innych przedsiębiorstw, które posiadały lub kontrolowały, nawet w sposób pośredni. W świetle powyższego przedsiębiorstwo CIN uważa, że prywatyzacja oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w całości wykracza poza zakres tego kryterium, ponieważ nie istnieją żadne korporacyjne ani innego rodzaju powiązania między przedsiębiorstwem Tirrenia (oraz byłą grupą Tirrenia ogółem) a przedsiębiorstwem CIN.

| (248) | Dodatkowo przedsiębiorstwo CIN zauważa, że w kilku przypadkach – co prawda nielicznych i dyskusyjnych – Komisja miałaby zastosować kryterium ciągłości gospodarczej również w odniesieniu do przeniesienia aktywów lub przedsiębiorstw między niezależnymi podmiotami niemającymi żadnych powiązań udziałowych. Niemniej nawet jeżeli wspomniane kryterium należało zastosować w przedmiotowej sprawie (z czym przedsiębiorstwo CIN się nie zgadza), przedsiębiorstwo CIN argumentuje, że z wymienionych poniżej powodów nie stwierdzono by ciągłości gospodarczej. |
| --- | --- |

(248)

Dodatkowo przedsiębiorstwo CIN zauważa, że w kilku przypadkach – co prawda nielicznych i dyskusyjnych – Komisja miałaby zastosować kryterium ciągłości gospodarczej również w odniesieniu do przeniesienia aktywów lub przedsiębiorstw między niezależnymi podmiotami niemającymi żadnych powiązań udziałowych. Niemniej nawet jeżeli wspomniane kryterium należało zastosować w przedmiotowej sprawie (z czym przedsiębiorstwo CIN się nie zgadza), przedsiębiorstwo CIN argumentuje, że z wymienionych poniżej powodów nie stwierdzono by ciągłości gospodarczej.

| (249) | Po pierwsze, między przedsiębiorstwem CIN a przedsiębiorstwem Fintecna, jedynym właścicielem przedsiębiorstwa Tirrenia, które w pełni należy do włoskiego ministerstwa gospodarki i finansów, nie ma żadnych powiązań osobowych ani korporacyjnych. Po drugie, przedmiot sprzedaży obejmuje wyłącznie te aktywa i umowy, które są z funkcjonalnego punktu widzenia niezbędne do świadczenia usługi publicznej. Po trzecie, kryterium udzielenia zamówienia była najwyższa cena. Po czwarte, nabycie oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przez przedsiębiorstwo CIN uznaje się za stanowiące element określonej „logiki biznesowej” i oparte na biznesplanie, którego założenia różnią się od założeń biznesplanu przedsiębiorstwa Tirrenia. W szczególności przedsiębiorstwo CIN ma zamiar realizować szeroko zakrojony plan polegający na przywróceniu rentowności oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Ponadto nie doszło do automatycznego przeniesienia pracowników do przedsiębiorstwa CIN ani do utrzymania praw nabytych przez pracowników, a jedynie przedsiębiorstwo CIN jest zobowiązane do utrzymania przez okres dwóch lat poziomów zatrudnienia koniecznych do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych. |
| --- | --- |

(249)

Po pierwsze, między przedsiębiorstwem CIN a przedsiębiorstwem Fintecna, jedynym właścicielem przedsiębiorstwa Tirrenia, które w pełni należy do włoskiego ministerstwa gospodarki i finansów, nie ma żadnych powiązań osobowych ani korporacyjnych. Po drugie, przedmiot sprzedaży obejmuje wyłącznie te aktywa i umowy, które są z funkcjonalnego punktu widzenia niezbędne do świadczenia usługi publicznej. Po trzecie, kryterium udzielenia zamówienia była najwyższa cena. Po czwarte, nabycie oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przez przedsiębiorstwo CIN uznaje się za stanowiące element określonej „logiki biznesowej” i oparte na biznesplanie, którego założenia różnią się od założeń biznesplanu przedsiębiorstwa Tirrenia. W szczególności przedsiębiorstwo CIN ma zamiar realizować szeroko zakrojony plan polegający na przywróceniu rentowności oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Ponadto nie doszło do automatycznego przeniesienia pracowników do przedsiębiorstwa CIN ani do utrzymania praw nabytych przez pracowników, a jedynie przedsiębiorstwo CIN jest zobowiązane do utrzymania przez okres dwóch lat poziomów zatrudnienia koniecznych do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych.

5.2.8.   Kolejne uwagi przedstawione przez przedsiębiorstwo CIN

Kolejne uwagi przedstawione przez przedsiębiorstwo CIN

| (250) | Na żądanie Komisji przedsiębiorstwo CIN przekazało szczegółowe dane dotyczące tras obsługiwanych przez nie w okresie od dnia 20 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. zarówno w ramach systemu świadczenia usług publicznych, jak i w ramach działalności prywatnej. Przekazano między innymi następujące dane:






  1) | okres, w którym dana trasa jest obsługiwana (np. sezon lub poza sezonem, cały rok); |
| --- | --- | --- |

(250)

Na żądanie Komisji przedsiębiorstwo CIN przekazało szczegółowe dane dotyczące tras obsługiwanych przez nie w okresie od dnia 20 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. zarówno w ramach systemu świadczenia usług publicznych, jak i w ramach działalności prywatnej. Przekazano między innymi następujące dane:

1)

okres, w którym dana trasa jest obsługiwana (np. sezon lub poza sezonem, cały rok);

| 2) | nazwę i pojemność jednostki pływającej lub jednostek pływających wykorzystywanych do obsługi danej trasy; |
| --- | --- |

2)

nazwę i pojemność jednostki pływającej lub jednostek pływających wykorzystywanych do obsługi danej trasy;

| 3) | średnią liczbę pasażerów na kurs; |
| --- | --- |

3)

średnią liczbę pasażerów na kurs;

| 4) | średnią wielkość ładunku (w tonach) na kurs; |
| --- | --- |

4)

średnią wielkość ładunku (w tonach) na kurs;

| 5) | średnie całkowite przychody na kurs (w EUR); |
| --- | --- |

5)

średnie całkowite przychody na kurs (w EUR);

| 6) | średnią liczbę pracowników na kurs (87). |
| --- | --- |

6)

średnią liczbę pracowników na kurs (87).

87

| (251) | Dodatkowo przedsiębiorstwo CIN przekazało również wykaz tras, w odniesieniu do których spoczywał na nim obowiązek świadczenia usługi publicznej, w tym zakres tego obowiązku pod względem okresu roku, oraz minimalną pojemność brutto statku lub statków wykorzystywanych na poszczególnych trasach. Ponadto przedsiębiorstwo CIN ponownie podkreśliło niektóre spośród argumentów przytoczonych w jego odpowiedzi z dnia 1 marca 2012 r. na decyzję z 2011 r., w szczególności w odniesieniu do procedury prywatyzacji, twierdząc, że okoliczności sprawy świadczyły o tym, że nie udzielono mu korzyści wskutek połączenia obowiązków świadczenia usług publicznych z aktywami niezbędnymi do ich wypełniania oraz że nie zastosowano żadnych warunków, które wpłynęłyby niekorzystnie na cenę sprzedaży (88). |
| --- | --- |

(251)

Dodatkowo przedsiębiorstwo CIN przekazało również wykaz tras, w odniesieniu do których spoczywał na nim obowiązek świadczenia usługi publicznej, w tym zakres tego obowiązku pod względem okresu roku, oraz minimalną pojemność brutto statku lub statków wykorzystywanych na poszczególnych trasach. Ponadto przedsiębiorstwo CIN ponownie podkreśliło niektóre spośród argumentów przytoczonych w jego odpowiedzi z dnia 1 marca 2012 r. na decyzję z 2011 r., w szczególności w odniesieniu do procedury prywatyzacji, twierdząc, że okoliczności sprawy świadczyły o tym, że nie udzielono mu korzyści wskutek połączenia obowiązków świadczenia usług publicznych z aktywami niezbędnymi do ich wypełniania oraz że nie zastosowano żadnych warunków, które wpłynęłyby niekorzystnie na cenę sprzedaży (88).

88

5.3.   Uwagi przedsiębiorstwa Pan Med

Uwagi przedsiębiorstwa Pan Med

| (252) | W odpowiedzi na decyzję z 2011 r. przedsiębiorstwo Pan Med podniosło zarzut, że konkurenci świadczą codzienne usługi na trasach Genua–Porto Torres i Neapol–Palermo mimo twierdzeń Włoch dotyczących tego, że żaden konkurent przedsiębiorstwa Tirrenia nie świadczy podobnych usług pod względem częstotliwości i ciągłości. |
| --- | --- |

(252)

W odpowiedzi na decyzję z 2011 r. przedsiębiorstwo Pan Med podniosło zarzut, że konkurenci świadczą codzienne usługi na trasach Genua–Porto Torres i Neapol–Palermo mimo twierdzeń Włoch dotyczących tego, że żaden konkurent przedsiębiorstwa Tirrenia nie świadczy podobnych usług pod względem częstotliwości i ciągłości.

| (253) | W szczególności zdaniem przedsiębiorstwa Pan Med przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci obsługuje trasę Genua–Porto Torres od co najmniej dziesięciu lat, zaś przedsiębiorstwo SNAV obsługuje trasę Neapol–Palermo (od 2011 r., we współpracy z przedsiębiorstwem Grandi Navi Veloci). Dodatkowo przedsiębiorstwo Moby miałoby oferować połączenia na trasie Livorno–Cagliari. Wobec tego przedsiębiorstwo Tirrenia miałoby nie być jedynym operatorem świadczącym usługi na tej trasie. Ponadto przedsiębiorstwo Pan Med twierdziło, że usługi towarowe na trasach Neapol–Cagliari, Rawenna–Katania i Livorno–Cagliari nie mogą stanowić faktycznej UOIG, ponieważ nie zapewniają ciągłości terytorialnej, lecz stanowią zaledwie alternatywną trasę dla pojazdów towarowych, które w przypadku braku tych połączeń skorzystałyby z innych istniejących usług przewozu towarowego. Przedsiębiorstwo Pan Med skupia się głównie na połączeniach z Sycylią i odnosi się do alternatywnych możliwości przemierzenia Cieśniny Mesyńskiej przez pojazdy drogowe przeprawą promową. Przedsiębiorstwo Pan Med stwierdziło również, że domniemane niskie stawki za przewóz towarów stosowane przez przedsiębiorstwo Tirrenia na wspomnianych trasach stanowią barierę dla innych operatorów chcących wejść na przedmiotowy rynek. |
| --- | --- |

(253)

W szczególności zdaniem przedsiębiorstwa Pan Med przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci obsługuje trasę Genua–Porto Torres od co najmniej dziesięciu lat, zaś przedsiębiorstwo SNAV obsługuje trasę Neapol–Palermo (od 2011 r., we współpracy z przedsiębiorstwem Grandi Navi Veloci). Dodatkowo przedsiębiorstwo Moby miałoby oferować połączenia na trasie Livorno–Cagliari. Wobec tego przedsiębiorstwo Tirrenia miałoby nie być jedynym operatorem świadczącym usługi na tej trasie. Ponadto przedsiębiorstwo Pan Med twierdziło, że usługi towarowe na trasach Neapol–Cagliari, Rawenna–Katania i Livorno–Cagliari nie mogą stanowić faktycznej UOIG, ponieważ nie zapewniają ciągłości terytorialnej, lecz stanowią zaledwie alternatywną trasę dla pojazdów towarowych, które w przypadku braku tych połączeń skorzystałyby z innych istniejących usług przewozu towarowego. Przedsiębiorstwo Pan Med skupia się głównie na połączeniach z Sycylią i odnosi się do alternatywnych możliwości przemierzenia Cieśniny Mesyńskiej przez pojazdy drogowe przeprawą promową. Przedsiębiorstwo Pan Med stwierdziło również, że domniemane niskie stawki za przewóz towarów stosowane przez przedsiębiorstwo Tirrenia na wspomnianych trasach stanowią barierę dla innych operatorów chcących wejść na przedmiotowy rynek.

| (254) | W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. przedsiębiorstwo Pan Med twierdziło, że miało zamiar rozpocząć świadczenie usług na nowych trasach, lecz podniosło zarzut, że doszło do naruszenia konkurencji przez przyznanie pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym przedsiębiorstwom należącym do byłej grupy Tirrenia oraz ich nabywcom. W poniższych motywach podsumowano uwagi przedsiębiorstwa Pan Med odnoszące się albo wyłącznie do przedsiębiorstwa Tirrenia, albo do wszystkich przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia. |
| --- | --- |

(254)

W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. przedsiębiorstwo Pan Med twierdziło, że miało zamiar rozpocząć świadczenie usług na nowych trasach, lecz podniosło zarzut, że doszło do naruszenia konkurencji przez przyznanie pomocy niezgodnej z rynkiem wewnętrznym przedsiębiorstwom należącym do byłej grupy Tirrenia oraz ich nabywcom. W poniższych motywach podsumowano uwagi przedsiębiorstwa Pan Med odnoszące się albo wyłącznie do przedsiębiorstwa Tirrenia, albo do wszystkich przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia.

| (255) | Jeżeli chodzi o pomoc na ratowanie przyznaną przedsiębiorstwom Tirrenia i Siremar, przedsiębiorstwo Pan Med argumentowało, że od dnia 28 sierpnia 2011 r. – tj. daty, do której pomoc powinna była się zakończyć – do chwili zwrotu pomocy, który nastąpił około roku i dwóch miesięcy później, oba przedsiębiorstwa korzystały z niezgodnej z prawem i nieprawidłowej pomocy na ratowanie. W szczególności pomoc na ratowanie miała nie być zgodna z Wytycznymi wspólnotowymi dotyczącymi pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw i miała nie stanowić elementu kompleksowego planu restrukturyzacji. Wobec tego zdaniem przedsiębiorstwa Pan Med stanowiła ona pomoc operacyjną na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar. |
| --- | --- |

(255)

Jeżeli chodzi o pomoc na ratowanie przyznaną przedsiębiorstwom Tirrenia i Siremar, przedsiębiorstwo Pan Med argumentowało, że od dnia 28 sierpnia 2011 r. – tj. daty, do której pomoc powinna była się zakończyć – do chwili zwrotu pomocy, który nastąpił około roku i dwóch miesięcy później, oba przedsiębiorstwa korzystały z niezgodnej z prawem i nieprawidłowej pomocy na ratowanie. W szczególności pomoc na ratowanie miała nie być zgodna z Wytycznymi wspólnotowymi dotyczącymi pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw i miała nie stanowić elementu kompleksowego planu restrukturyzacji. Wobec tego zdaniem przedsiębiorstwa Pan Med stanowiła ona pomoc operacyjną na rzecz przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar.

| (256) | W odniesieniu do nowych umów przedsiębiorstwo Pan Med przekazało swoje spostrzeżenia dotyczące tego, czy usługa świadczona przez przedsiębiorstwa CIN i Compagnia delle Isole („CdI”) stanowi faktyczną UOIG. Przedsiębiorstwo Pan Med argumentowało, że ani potrzeby w stosownych obszarach związanych z mobilnością społeczności lokalnych, ani potrzeby związane ze wzrostem gospodarczym nie mogły dłużej uzasadniać rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wpłacanej na rzecz tych operatorów. Przedsiębiorstwo Pan Med wskazało, że celu polegającego na zapewnieniu ciągłości terytorialnej nie powinno się osiągać za pomocą arbitralnie wybranych pakietów usług świadczonych na określonych trasach, które w przedmiotowym przypadku wydawały się nie odzwierciedlać ogólnego interesu gospodarczego. |
| --- | --- |

(256)

W odniesieniu do nowych umów przedsiębiorstwo Pan Med przekazało swoje spostrzeżenia dotyczące tego, czy usługa świadczona przez przedsiębiorstwa CIN i Compagnia delle Isole („CdI”) stanowi faktyczną UOIG. Przedsiębiorstwo Pan Med argumentowało, że ani potrzeby w stosownych obszarach związanych z mobilnością społeczności lokalnych, ani potrzeby związane ze wzrostem gospodarczym nie mogły dłużej uzasadniać rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wpłacanej na rzecz tych operatorów. Przedsiębiorstwo Pan Med wskazało, że celu polegającego na zapewnieniu ciągłości terytorialnej nie powinno się osiągać za pomocą arbitralnie wybranych pakietów usług świadczonych na określonych trasach, które w przedmiotowym przypadku wydawały się nie odzwierciedlać ogólnego interesu gospodarczego.

| (257) | Pismo zawierało również przygotowane przez przedsiębiorstwo Pan Med podsumowanie stanu konkurencji na trasach kabotażu morskiego obsługiwanych w ramach systemu świadczenia usług publicznych przez przedsiębiorstwa CIN i CdI. Na podstawie tego zestawienia przedsiębiorstwo Pan Med stwierdziło, że wiele spośród tych tras (89) obsługują konkurencyjni operatorzy, którzy – jego zdaniem – świadczyliby porównywalne usługi. Wskazywałoby to na to, że przedmiotowy rynek jest faktycznie wypełniać obowiązki świadczenia usług publicznych, które powierzono przedsiębiorstwom CIN i CdI. Ponadto przedsiębiorstwo Pan Med zwróciło uwagę na fakt, że w przypadku niektórych tras przedsiębiorstwo CIN otrzymuje rekompensatę wyłącznie za usługi świadczone poza sezonem, natomiast w sezonie może swobodnie określać swoje taryfy. Przedsiębiorstwo Pan Med jest zdania, że doprowadzi to do nienależnego subsydiowania skrośnego z wykorzystaniem środków publicznych. |
| --- | --- |

(257)

Pismo zawierało również przygotowane przez przedsiębiorstwo Pan Med podsumowanie stanu konkurencji na trasach kabotażu morskiego obsługiwanych w ramach systemu świadczenia usług publicznych przez przedsiębiorstwa CIN i CdI. Na podstawie tego zestawienia przedsiębiorstwo Pan Med stwierdziło, że wiele spośród tych tras (89) obsługują konkurencyjni operatorzy, którzy – jego zdaniem – świadczyliby porównywalne usługi. Wskazywałoby to na to, że przedmiotowy rynek jest faktycznie wypełniać obowiązki świadczenia usług publicznych, które powierzono przedsiębiorstwom CIN i CdI. Ponadto przedsiębiorstwo Pan Med zwróciło uwagę na fakt, że w przypadku niektórych tras przedsiębiorstwo CIN otrzymuje rekompensatę wyłącznie za usługi świadczone poza sezonem, natomiast w sezonie może swobodnie określać swoje taryfy. Przedsiębiorstwo Pan Med jest zdania, że doprowadzi to do nienależnego subsydiowania skrośnego z wykorzystaniem środków publicznych.

89

| (258) | Przedsiębiorstwo Pan Med poinformowało również, że wyspę Sycylia obsługuje obecnie adekwatna liczba sześciu portów lotniczych (90). W szczególności połączenia lotnicze między regionem Sycylii a Włochami kontynentalnymi są (i) porównywalne pod względem częstotliwości, ciągłości i regularności do usług transportu morskiego objętych rekompensatą z tytułu świadczenia usług publicznych; oraz (ii) wystarczające do zapewnienia mobilności społeczności lokalnych. Jeżeli chodzi o argument dotyczący wzrostu gospodarczego, przedsiębiorstwo Pan Med podkreśliło, że większość transportu towarowego we Włoszech odbywa się w ramach transportu drogowego, a połączenia z Sycylią przez Cieśninę Mesyńską są dobrze rozwinięte. Ponadto wiele spośród połączeń morskich, na które przyznano dotacje, nie stanowią połączeń z regionów oddalonych lub do takich regionów. |
| --- | --- |

(258)

Przedsiębiorstwo Pan Med poinformowało również, że wyspę Sycylia obsługuje obecnie adekwatna liczba sześciu portów lotniczych (90). W szczególności połączenia lotnicze między regionem Sycylii a Włochami kontynentalnymi są (i) porównywalne pod względem częstotliwości, ciągłości i regularności do usług transportu morskiego objętych rekompensatą z tytułu świadczenia usług publicznych; oraz (ii) wystarczające do zapewnienia mobilności społeczności lokalnych. Jeżeli chodzi o argument dotyczący wzrostu gospodarczego, przedsiębiorstwo Pan Med podkreśliło, że większość transportu towarowego we Włoszech odbywa się w ramach transportu drogowego, a połączenia z Sycylią przez Cieśninę Mesyńską są dobrze rozwinięte. Ponadto wiele spośród połączeń morskich, na które przyznano dotacje, nie stanowią połączeń z regionów oddalonych lub do takich regionów.

90

| (259) | W uzupełnieniu powyższego przedsiębiorstwo Pan Med argumentuje, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych pozwala operatorom na uzyskanie dochodów wykraczających poza uzasadniony poziom, przez co nie spełnia trzeciego kryterium określonego w wyroku w sprawie Altmark. Przedsiębiorstwo Pan Med podało przykład wyliczenia kosztów i przychodów na trasie Rawenna–Katania w 2010 r., która miała doprowadzić do zysku w wysokości 8,3 mln EUR (91), co oznaczałoby nadwyżkę rekompensaty na rzecz obsługującego ją operatora, tj. przedsiębiorstwa Tirrenia. Przedsiębiorstwo Pan Med utrzymuje również, że premia z tytułu ryzyka wynosząca 6,5 % zgodnie z dyrektywą CIPE jest nieuzasadniona, biorąc pod uwagę fakt, że przedsiębiorstwo CIN nie ponosi żadnego ryzyka biznesowego. |
| --- | --- |

(259)

W uzupełnieniu powyższego przedsiębiorstwo Pan Med argumentuje, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych pozwala operatorom na uzyskanie dochodów wykraczających poza uzasadniony poziom, przez co nie spełnia trzeciego kryterium określonego w wyroku w sprawie Altmark. Przedsiębiorstwo Pan Med podało przykład wyliczenia kosztów i przychodów na trasie Rawenna–Katania w 2010 r., która miała doprowadzić do zysku w wysokości 8,3 mln EUR (91), co oznaczałoby nadwyżkę rekompensaty na rzecz obsługującego ją operatora, tj. przedsiębiorstwa Tirrenia. Przedsiębiorstwo Pan Med utrzymuje również, że premia z tytułu ryzyka wynosząca 6,5 % zgodnie z dyrektywą CIPE jest nieuzasadniona, biorąc pod uwagę fakt, że przedsiębiorstwo CIN nie ponosi żadnego ryzyka biznesowego.

91

| (260) | Przedsiębiorstwo Pan Med następnie wyszczególniło szereg nowych tras, na których miało zamiar świadczyć usługi, w tym trasę Augusta–Rawenna. Przedsiębiorstwo Pan Med twierdziło, że w taki sposób oferowałoby ciągłą obsługę wzdłuż korytarza na Morzu Adriatyckim prowadzącego do Sycylii i z Sycylii, zapewniając większą zdolność przewozową w przypadku towarów oraz bardziej kompleksowe połączenia z Włochami kontynentalnymi. W związku z tym przedsiębiorstwo twierdziło, że mechanizmy rynkowe są wystarczające do świadczenia UOIG powierzonych przedsiębiorstwu CIN na trasie Rawenna–Katania. Przedsiębiorstwo Pan Med między innymi wysunęło podobny argument odniesieniu do planowanej przez nie trasy Gaeta–Termini Imerese, która stanowiłaby konkurencję dla trasy Neapol–Palermo obsługiwanej przez przedsiębiorstwo CIN. |
| --- | --- |

(260)

Przedsiębiorstwo Pan Med następnie wyszczególniło szereg nowych tras, na których miało zamiar świadczyć usługi, w tym trasę Augusta–Rawenna. Przedsiębiorstwo Pan Med twierdziło, że w taki sposób oferowałoby ciągłą obsługę wzdłuż korytarza na Morzu Adriatyckim prowadzącego do Sycylii i z Sycylii, zapewniając większą zdolność przewozową w przypadku towarów oraz bardziej kompleksowe połączenia z Włochami kontynentalnymi. W związku z tym przedsiębiorstwo twierdziło, że mechanizmy rynkowe są wystarczające do świadczenia UOIG powierzonych przedsiębiorstwu CIN na trasie Rawenna–Katania. Przedsiębiorstwo Pan Med między innymi wysunęło podobny argument odniesieniu do planowanej przez nie trasy Gaeta–Termini Imerese, która stanowiłaby konkurencję dla trasy Neapol–Palermo obsługiwanej przez przedsiębiorstwo CIN.

| (261) | W odniesieniu do odroczenia płatności ceny zakupu oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwo Pan Med zauważa, że możliwości płatności rozłożonej na raty nie określono w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania kupnem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia ani nie ogłosili jej komisarz nadzwyczajny przedsiębiorstwa Tirrenia ani jego doradca lub doradcy. Przedsiębiorstwo Pan Med utrzymuje, że jeżeli miałoby świadomość możliwości zapłaty ceny w ratach, poważnie rozważyłoby zakup oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Dodatkowo przedsiębiorstwo Pan Med wskazuje, że poinformowało również przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym o swoim zainteresowaniu kupnem samego oddziału Adriatica przedsiębiorstwa Tirrenia, lecz nie otrzymało żadnej odpowiedzi. |
| --- | --- |

(261)

W odniesieniu do odroczenia płatności ceny zakupu oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwo Pan Med zauważa, że możliwości płatności rozłożonej na raty nie określono w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania kupnem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia ani nie ogłosili jej komisarz nadzwyczajny przedsiębiorstwa Tirrenia ani jego doradca lub doradcy. Przedsiębiorstwo Pan Med utrzymuje, że jeżeli miałoby świadomość możliwości zapłaty ceny w ratach, poważnie rozważyłoby zakup oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Dodatkowo przedsiębiorstwo Pan Med wskazuje, że poinformowało również przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym o swoim zainteresowaniu kupnem samego oddziału Adriatica przedsiębiorstwa Tirrenia, lecz nie otrzymało żadnej odpowiedzi.

| (262) | Ponadto w odpowiedzi na decyzję z 2012 r. przedsiębiorstwo Pan Med argumentowało we wnioskach, że jego zdaniem między przedsiębiorstwem Tirrenia a przedsiębiorstwem CIN występuje ciągłość gospodarcza. Z tego powodu przedsiębiorstwo Pan Med uważa, że przedsiębiorstwo CIN musi zwrócić pomoc potencjalnie niezgodną z rynkiem wewnętrznym. |
| --- | --- |

(262)

Ponadto w odpowiedzi na decyzję z 2012 r. przedsiębiorstwo Pan Med argumentowało we wnioskach, że jego zdaniem między przedsiębiorstwem Tirrenia a przedsiębiorstwem CIN występuje ciągłość gospodarcza. Z tego powodu przedsiębiorstwo Pan Med uważa, że przedsiębiorstwo CIN musi zwrócić pomoc potencjalnie niezgodną z rynkiem wewnętrznym.

5.4.   Uwagi przedsiębiorstwa Grandi Navi Veloci

Uwagi przedsiębiorstwa Grandi Navi Veloci

| (263) | Przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci zgłosiło uwagi dotyczące następujących kwestii: (i) domniemanego naruszenia art. 4 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego; (ii) rocznej rekompensaty z tytułu obowiązków świadczenia usługi publicznej; (iii) prywatyzacji oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar; (iv) pierwszeństwa przybijania do nabrzeża przyznanego przedsiębiorstwu Saremar; (v) innych środków pomocy przyznanych w kontekście prywatyzacji; (vi) niezgodności z prawem przyznanej już pomocy oraz konieczności zawieszenia i tymczasowego odzyskania pomocy (92). Większość z tych uwag odnosi się wyłącznie do konkretnego przypadku przedsiębiorstwa Saremar, którego niniejsza decyzja nie dotyczy. W kolejnych motywach podsumowano najistotniejsze uwagi z punktu widzenia niniejszej decyzji. |
| --- | --- |

(263)

Przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci zgłosiło uwagi dotyczące następujących kwestii: (i) domniemanego naruszenia art. 4 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego; (ii) rocznej rekompensaty z tytułu obowiązków świadczenia usługi publicznej; (iii) prywatyzacji oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar; (iv) pierwszeństwa przybijania do nabrzeża przyznanego przedsiębiorstwu Saremar; (v) innych środków pomocy przyznanych w kontekście prywatyzacji; (vi) niezgodności z prawem przyznanej już pomocy oraz konieczności zawieszenia i tymczasowego odzyskania pomocy (92). Większość z tych uwag odnosi się wyłącznie do konkretnego przypadku przedsiębiorstwa Saremar, którego niniejsza decyzja nie dotyczy. W kolejnych motywach podsumowano najistotniejsze uwagi z punktu widzenia niniejszej decyzji.

92

| (264) | W kwestii prywatyzacji oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci zgodziło się ze wstępną oceną Komisji wyrażoną w decyzji z 2011 r., zgodnie z którą procedura nie była w wystarczającym stopniu przejrzysta i bezwarunkowa, aby wykluczyć istnienie pomocy. Dodatkowo przedsiębiorstwo argumentowało, że władze włoskie bezterminowo opóźniały prywatyzację przedsiębiorstw należących do grupy Tirrenia mimo zapewnień, których miano udzielić Komisji na przestrzeni lat i które sformalizowano w decyzji z 2001 r. (w motywach 4 i 12) oraz w decyzji z 2004 r. (w motywach 5 i 45). Przedsiębiorstwo stwierdziło, że możliwość przyszłej prywatyzacji wykorzystano jako kartę przetargową w stosunku do Komisji w celu umożliwienia wypłaty rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych na rzecz przedsiębiorstw należących do grupy Tirrenia do 2008 r. |
| --- | --- |

(264)

W kwestii prywatyzacji oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci zgodziło się ze wstępną oceną Komisji wyrażoną w decyzji z 2011 r., zgodnie z którą procedura nie była w wystarczającym stopniu przejrzysta i bezwarunkowa, aby wykluczyć istnienie pomocy. Dodatkowo przedsiębiorstwo argumentowało, że władze włoskie bezterminowo opóźniały prywatyzację przedsiębiorstw należących do grupy Tirrenia mimo zapewnień, których miano udzielić Komisji na przestrzeni lat i które sformalizowano w decyzji z 2001 r. (w motywach 4 i 12) oraz w decyzji z 2004 r. (w motywach 5 i 45). Przedsiębiorstwo stwierdziło, że możliwość przyszłej prywatyzacji wykorzystano jako kartę przetargową w stosunku do Komisji w celu umożliwienia wypłaty rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych na rzecz przedsiębiorstw należących do grupy Tirrenia do 2008 r.

| (265) | Jeżeli chodzi o pierwszeństwo przybijania do nabrzeża, przedsiębiorstwo zacytowało dwie decyzje (segnalazioni) wydane przez AGCM, zgodnie z którymi takie pierwszeństwo może mieć negatywny wpływ na konkurencję, w szczególności wówczas, gdy beneficjentowi przysługuje wyłączne prawo do tych miejsc przybijania do nabrzeża, które są najbardziej wartościowe z ekonomicznego punktu widzenia. Przedsiębiorstwo nie podważyło wstępnej opinii Komisji, zgodnie z którą środek nie stanowi pomocy państwa, ponieważ nie doszło do utraty zasobów państwowych. Przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci argumentowało jednak, że przeniesienie pierwszeństwa przybijania do nabrzeża na nowych właścicieli przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia zgodnie z art. 19-ter ust. 21 ustawy z 2009 r. stanowi samo w sobie naruszenie art. 4 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego. |
| --- | --- |

(265)

Jeżeli chodzi o pierwszeństwo przybijania do nabrzeża, przedsiębiorstwo zacytowało dwie decyzje (segnalazioni) wydane przez AGCM, zgodnie z którymi takie pierwszeństwo może mieć negatywny wpływ na konkurencję, w szczególności wówczas, gdy beneficjentowi przysługuje wyłączne prawo do tych miejsc przybijania do nabrzeża, które są najbardziej wartościowe z ekonomicznego punktu widzenia. Przedsiębiorstwo nie podważyło wstępnej opinii Komisji, zgodnie z którą środek nie stanowi pomocy państwa, ponieważ nie doszło do utraty zasobów państwowych. Przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci argumentowało jednak, że przeniesienie pierwszeństwa przybijania do nabrzeża na nowych właścicieli przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia zgodnie z art. 19-ter ust. 21 ustawy z 2009 r. stanowi samo w sobie naruszenie art. 4 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego.

segnalazioni

ter

| (266) | Na żądanie Komisji przedsiębiorstwo GNV przedstawiło również szczegółowe dane dotyczące jego działalności na trasach obsługiwanych przez przedsiębiorstwa Tirrenia/CIN w ramach systemu świadczenia usług publicznych. W szczególności przedsiębiorstwo GNV wyjaśniło, że poniższe trasy obsługiwało we wskazanych okresach:






  — | Genua–Porto Torres: przez cały rok w latach 2009 i 2010, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 5 listopada 2011 r. oraz w okresie od dnia 30 marca 2012 r. do dnia 16 września 2012 r., |
| --- | --- | --- |

(266)

Na żądanie Komisji przedsiębiorstwo GNV przedstawiło również szczegółowe dane dotyczące jego działalności na trasach obsługiwanych przez przedsiębiorstwa Tirrenia/CIN w ramach systemu świadczenia usług publicznych. W szczególności przedsiębiorstwo GNV wyjaśniło, że poniższe trasy obsługiwało we wskazanych okresach:

—

Genua–Porto Torres: przez cały rok w latach 2009 i 2010, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 5 listopada 2011 r. oraz w okresie od dnia 30 marca 2012 r. do dnia 16 września 2012 r.,

| — | Genua–Olbia (wyłącznie w sezonie): w okresach od dnia 22 maja 2009 r. do dnia 5 października 2009 r., od dnia 28 maja 2010 r. do dnia 3 października 2010 r., od dnia 27 maja 2011 r. do dnia 18 września 2011 r. oraz od dnia 1 czerwca 2012 r. do dnia 15 września 2012 r., |
| --- | --- |

—

Genua–Olbia (wyłącznie w sezonie): w okresach od dnia 22 maja 2009 r. do dnia 5 października 2009 r., od dnia 28 maja 2010 r. do dnia 3 października 2010 r., od dnia 27 maja 2011 r. do dnia 18 września 2011 r. oraz od dnia 1 czerwca 2012 r. do dnia 15 września 2012 r.,

| — | Neapol–Palermo: nie obsługiwało tej trasy w latach 2009 i 2010, lecz obsługiwało ją od maja do grudnia w 2011 r. oraz przez cały rok w 2012 r. |
| --- | --- |

—

Neapol–Palermo: nie obsługiwało tej trasy w latach 2009 i 2010, lecz obsługiwało ją od maja do grudnia w 2011 r. oraz przez cały rok w 2012 r.

| (267) | W odniesieniu do trasy Genua–Porto Torres przedsiębiorstwo GNV wskazało, że ograniczyło świadczone usługi (w tym ich częstotliwość) po wejściu na rynek przedsiębiorstwa Saremar w 2012 r. W 2012 r. przedsiębiorstwo GNV rozpoczęło obsługę dwóch połączeń na dobę (jednego połączenia nocnego i jednego połączenia dziennego) na trasie Neapol–Palermo przez cały rok. Przedsiębiorstwo GNV stwierdziło, że świadczone przez nie usługi na tej trasie stanowią odpowiednik usług świadczonych przez przedsiębiorstwa Tirrenia/CIN. Z odpowiedzi przedsiębiorstwa GNV wynikało również, że na trasie Neapol–Palermo wykorzystywało następujące statki: SNAV Sardegna (zbudowany w 1989 r.), SNAV Campania (zbudowany w 1974 r.), SNAV Lazio (zbudowany w 1989 r.) i wyłącznie w 2011 r. również Finn Forest (zbudowany w 1978 r.). |
| --- | --- |

(267)

W odniesieniu do trasy Genua–Porto Torres przedsiębiorstwo GNV wskazało, że ograniczyło świadczone usługi (w tym ich częstotliwość) po wejściu na rynek przedsiębiorstwa Saremar w 2012 r. W 2012 r. przedsiębiorstwo GNV rozpoczęło obsługę dwóch połączeń na dobę (jednego połączenia nocnego i jednego połączenia dziennego) na trasie Neapol–Palermo przez cały rok. Przedsiębiorstwo GNV stwierdziło, że świadczone przez nie usługi na tej trasie stanowią odpowiednik usług świadczonych przez przedsiębiorstwa Tirrenia/CIN. Z odpowiedzi przedsiębiorstwa GNV wynikało również, że na trasie Neapol–Palermo wykorzystywało następujące statki: SNAV Sardegna (zbudowany w 1989 r.), SNAV Campania (zbudowany w 1974 r.), SNAV Lazio (zbudowany w 1989 r.) i wyłącznie w 2011 r. również Finn Forest (zbudowany w 1978 r.).

6.   UWAGI PRZEDSTAWIONE PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWO GRIMALDI

UWAGI PRZEDSTAWIONE PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWO GRIMALDI

| (268) | Przedsiębiorstwo Grimaldi kilkukrotnie przedstawiło uwagi, za każdym razem dokonując tego po upływie terminów proceduralnych wyznaczonych na zgłoszenie uwag dotyczących decyzji z 2011 r. i decyzji z 2012 r. przez zainteresowane osoby trzecie. Żadnych z tych uwag nie przedstawiono na obowiązkowym formularzu skargi, o którym mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 (93). W poniższych sekcjach Komisja podsumuje jednak te uwagi, a w sekcji 7.4 udzieli na nie odpowiedzi. |
| --- | --- |

(268)

Przedsiębiorstwo Grimaldi kilkukrotnie przedstawiło uwagi, za każdym razem dokonując tego po upływie terminów proceduralnych wyznaczonych na zgłoszenie uwag dotyczących decyzji z 2011 r. i decyzji z 2012 r. przez zainteresowane osoby trzecie. Żadnych z tych uwag nie przedstawiono na obowiązkowym formularzu skargi, o którym mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 (93). W poniższych sekcjach Komisja podsumuje jednak te uwagi, a w sekcji 7.4 udzieli na nie odpowiedzi.

93

6.1.   Pierwsze przedstawione informacje (luty 2016 r.)

Pierwsze przedstawione informacje (luty 2016 r.)

| (269) | W dniu 12 lutego 2016 r. przedsiębiorstwo Grimaldi przedstawiło Komisji swoje uwagi dotyczące zarówno rekompensaty przyznanej przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy, jak i domniemanego nadużycia pozycji dominującej (o którym mowa w art. 102 TFUE), nie dostarczając jednak żadnej dokumentacji potwierdzającej. Pismo zaadresowano również do AGCM. Poniżej podsumowano najistotniejsze uwagi z punktu widzenia niniejszej decyzji. |
| --- | --- |

(269)

W dniu 12 lutego 2016 r. przedsiębiorstwo Grimaldi przedstawiło Komisji swoje uwagi dotyczące zarówno rekompensaty przyznanej przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy, jak i domniemanego nadużycia pozycji dominującej (o którym mowa w art. 102 TFUE), nie dostarczając jednak żadnej dokumentacji potwierdzającej. Pismo zaadresowano również do AGCM. Poniżej podsumowano najistotniejsze uwagi z punktu widzenia niniejszej decyzji.

| (270) | W części pisma dotyczącej pomocy państwa przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że przedsiębiorstwo CIN otrzyma nadwyżkę rekompensaty z tytułu wypełniania domniemanych obowiązków świadczenia usług publicznych. Przedsiębiorstwo Grimaldi wysunęło następujące argumenty. |
| --- | --- |

(270)

W części pisma dotyczącej pomocy państwa przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że przedsiębiorstwo CIN otrzyma nadwyżkę rekompensaty z tytułu wypełniania domniemanych obowiązków świadczenia usług publicznych. Przedsiębiorstwo Grimaldi wysunęło następujące argumenty.

| (271) | Po pierwsze, stałą kwotę rekompensaty obliczono na podstawie założeń dotyczących kosztów, w szczególności kosztów paliwa, które – zdaniem przedsiębiorstwa – były nieaktualne i błędne. Ściślej rzecz biorąc, przedsiębiorstwo Grimaldi stwierdziło, że w praktyce koszty paliwa, które stanowiły około 30 % kosztów transportu, drastycznie spadły między 2012 r. a 2016 r., wobec czego jego zdaniem należało odpowiednio skorygować (tj. obniżyć) rekompensatę (94). |
| --- | --- |

(271)

Po pierwsze, stałą kwotę rekompensaty obliczono na podstawie założeń dotyczących kosztów, w szczególności kosztów paliwa, które – zdaniem przedsiębiorstwa – były nieaktualne i błędne. Ściślej rzecz biorąc, przedsiębiorstwo Grimaldi stwierdziło, że w praktyce koszty paliwa, które stanowiły około 30 % kosztów transportu, drastycznie spadły między 2012 r. a 2016 r., wobec czego jego zdaniem należało odpowiednio skorygować (tj. obniżyć) rekompensatę (94).

94

| (272) | Po drugie, przedsiębiorstwo Grimaldi stwierdziło również, że wiele agresywnych akcji marketingowych i obniżek oferowanych przez przedsiębiorstwo CIN było możliwych wyłącznie wskutek nadwyżki rekompensaty wynikającej z nowej umowy. W szczególności przedsiębiorstwo Grimaldi podkreśliło, że w lutym 2016 r. przedsiębiorstwa CIN i Moby wprowadziły dwie identyczne oferty promocyjne, co miało sugerować, że zarówno przedsiębiorstwo CIN, jak i przedsiębiorstwo Moby w zasadzie prowadziły działalność zgodnie ze zintegrowaną strategią biznesową oraz że przedsiębiorstwo CIN dokonywało subsydiowania skrośnego między domniemaną nadwyżką rekompensaty wynikającą z nowej umowy a ofertami i promocjami przedsiębiorstwa Moby. |
| --- | --- |

(272)

Po drugie, przedsiębiorstwo Grimaldi stwierdziło również, że wiele agresywnych akcji marketingowych i obniżek oferowanych przez przedsiębiorstwo CIN było możliwych wyłącznie wskutek nadwyżki rekompensaty wynikającej z nowej umowy. W szczególności przedsiębiorstwo Grimaldi podkreśliło, że w lutym 2016 r. przedsiębiorstwa CIN i Moby wprowadziły dwie identyczne oferty promocyjne, co miało sugerować, że zarówno przedsiębiorstwo CIN, jak i przedsiębiorstwo Moby w zasadzie prowadziły działalność zgodnie ze zintegrowaną strategią biznesową oraz że przedsiębiorstwo CIN dokonywało subsydiowania skrośnego między domniemaną nadwyżką rekompensaty wynikającą z nowej umowy a ofertami i promocjami przedsiębiorstwa Moby.

| (273) | Po trzecie, przedsiębiorstwo Grimaldi zauważyło, że w przypadku niektórych spośród tras objętych nową umową przedsiębiorstwo CIN było faktycznie monopolistą, podczas gdy w przypadku innych tras jego głównym konkurentem było przedsiębiorstwo Moby. Dlatego też przedsiębiorstwo Grimaldi argumentuje, że wskutek przejęcia przez przedsiębiorstwo Onorato Partecipazioni wyłącznej kontroli zarówno nad przedsiębiorstwem CIN, jak i nad przedsiębiorstwem Moby – dozwolonego na podstawie wydanej przez AGCM decyzji nr 25773 – dla przedsiębiorstwa CIN de facto przestała istnieć konkurencja na trasach, na których wcześniej jego jedynym konkurentem było przedsiębiorstwo Moby. Wobec tego zdaniem przedsiębiorstwa Grimaldi premię z tytułu ryzyka uwzględnioną w wyliczeniu kwoty rekompensaty przyznanej przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy należałoby obniżyć, ponieważ miała ona stanowić wynagrodzenie z tytułu dodatkowego ryzyka ponoszonego przez przedsiębiorstwo CIN na trasach, na których nie wypełniało ono obowiązku świadczenia usługi publicznej na zasadzie wyłączności. Dodatkowo przedsiębiorstwo Grimaldi podkreśliło, że w pkt 47 i 56 wydanej przez AGCM decyzji nr 25773 fakt, iż przedsiębiorstwo CIN otrzymuje „znaczne dotacje publiczne” wskutek spoczywających na nim obowiązków świadczenia usług publicznych, uznano za stwarzający barierę wejścia przez ewentualnych konkurentów na rynki, na których koncentracja przedsiębiorstwa CIN i przedsiębiorstwa Moby faktycznie prowadziła do powstania pozycji dominującej na granicy monopolu (95). |
| --- | --- |

(273)

Po trzecie, przedsiębiorstwo Grimaldi zauważyło, że w przypadku niektórych spośród tras objętych nową umową przedsiębiorstwo CIN było faktycznie monopolistą, podczas gdy w przypadku innych tras jego głównym konkurentem było przedsiębiorstwo Moby. Dlatego też przedsiębiorstwo Grimaldi argumentuje, że wskutek przejęcia przez przedsiębiorstwo Onorato Partecipazioni wyłącznej kontroli zarówno nad przedsiębiorstwem CIN, jak i nad przedsiębiorstwem Moby – dozwolonego na podstawie wydanej przez AGCM decyzji nr 25773 – dla przedsiębiorstwa CIN de facto przestała istnieć konkurencja na trasach, na których wcześniej jego jedynym konkurentem było przedsiębiorstwo Moby. Wobec tego zdaniem przedsiębiorstwa Grimaldi premię z tytułu ryzyka uwzględnioną w wyliczeniu kwoty rekompensaty przyznanej przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy należałoby obniżyć, ponieważ miała ona stanowić wynagrodzenie z tytułu dodatkowego ryzyka ponoszonego przez przedsiębiorstwo CIN na trasach, na których nie wypełniało ono obowiązku świadczenia usługi publicznej na zasadzie wyłączności. Dodatkowo przedsiębiorstwo Grimaldi podkreśliło, że w pkt 47 i 56 wydanej przez AGCM decyzji nr 25773 fakt, iż przedsiębiorstwo CIN otrzymuje „znaczne dotacje publiczne” wskutek spoczywających na nim obowiązków świadczenia usług publicznych, uznano za stwarzający barierę wejścia przez ewentualnych konkurentów na rynki, na których koncentracja przedsiębiorstwa CIN i przedsiębiorstwa Moby faktycznie prowadziła do powstania pozycji dominującej na granicy monopolu (95).

95

| (274) | Przedsiębiorstwo Grimaldi uznało również, że na co najmniej niektórych trasach, na których występowała konkurencja, nie było realnego zapotrzebowania na UOIG, w szczególności na trasach Genua–Olbia i Civitavecchia–Olbia, które obsługiwało również przedsiębiorstwo Moby. Zdaniem przedsiębiorstwa Grimaldi sugerowałoby to, że wspólne obsługiwanie tych dwóch tras przez przedsiębiorstwo CIN i przedsiębiorstwo Moby zapewniało wystarczającą stabilność, aby zakwestionować zapotrzebowanie na UOIG, przynajmniej w odnośnych latach. |
| --- | --- |

(274)

Przedsiębiorstwo Grimaldi uznało również, że na co najmniej niektórych trasach, na których występowała konkurencja, nie było realnego zapotrzebowania na UOIG, w szczególności na trasach Genua–Olbia i Civitavecchia–Olbia, które obsługiwało również przedsiębiorstwo Moby. Zdaniem przedsiębiorstwa Grimaldi sugerowałoby to, że wspólne obsługiwanie tych dwóch tras przez przedsiębiorstwo CIN i przedsiębiorstwo Moby zapewniało wystarczającą stabilność, aby zakwestionować zapotrzebowanie na UOIG, przynajmniej w odnośnych latach.

| (275) | Jeżeli chodzi o domniemane nadużycie pozycji dominującej, przedsiębiorstwo Grimaldi wskazuje na kilka noszących znamiona nadużycia i działania odwetowego praktyk, których miały dopuścić się przedsiębiorstwa CIN i Moby w stosunku do ich klientów prowadzących działalność w sektorze transportu, którzy zaczęli korzystać z usług konkurentów przedsiębiorstw Moby i CIN na kilku trasach. Przedsiębiorstwo Grimaldi zauważa również, że domniemana nadmierna rekompensata przyznana przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy zapewniła mu środki finansowe umożliwiające zaangażowanie się w praktyki ograniczające skierowane przeciwko potencjalnym nowym uczestnikom rynku. |
| --- | --- |

(275)

Jeżeli chodzi o domniemane nadużycie pozycji dominującej, przedsiębiorstwo Grimaldi wskazuje na kilka noszących znamiona nadużycia i działania odwetowego praktyk, których miały dopuścić się przedsiębiorstwa CIN i Moby w stosunku do ich klientów prowadzących działalność w sektorze transportu, którzy zaczęli korzystać z usług konkurentów przedsiębiorstw Moby i CIN na kilku trasach. Przedsiębiorstwo Grimaldi zauważa również, że domniemana nadmierna rekompensata przyznana przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy zapewniła mu środki finansowe umożliwiające zaangażowanie się w praktyki ograniczające skierowane przeciwko potencjalnym nowym uczestnikom rynku.

| (276) | Ponadto przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że pomoc przyznana przedsiębiorstwu CIN jest niezgodna z prawem, ponieważ Włochy nie przestrzegały klauzuli zawieszającej przewidzianej w art. 108 ust. 3 TFUE, oraz zasugerowało, że Komisja powinna przyjąć decyzję nakazującą Włochom zawieszenie wypłaty pomocy oraz tymczasowe odzyskanie pomocy (co najmniej części związanej z domniemaną nadwyżką rekompensaty) zgodnie z art. 13 rozporządzenia (UE) 2015/1589. |
| --- | --- |

(276)

Ponadto przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że pomoc przyznana przedsiębiorstwu CIN jest niezgodna z prawem, ponieważ Włochy nie przestrzegały klauzuli zawieszającej przewidzianej w art. 108 ust. 3 TFUE, oraz zasugerowało, że Komisja powinna przyjąć decyzję nakazującą Włochom zawieszenie wypłaty pomocy oraz tymczasowe odzyskanie pomocy (co najmniej części związanej z domniemaną nadwyżką rekompensaty) zgodnie z art. 13 rozporządzenia (UE) 2015/1589.

6.2.   Decyzja AGCM nr 27053 z dnia 28 marca 2018 r.

Decyzja AGCM nr 27053 z dnia 28 marca 2018 r.

| (277) | W dniu 28 marca 2018 r. AGCM wydał decyzję nr 27053 – również w odpowiedzi na pismo wystosowane przez przedsiębiorstwo Grimaldi (zob. motyw 269) – zgodnie z którą między dniem 28 września 2015 r. a datą wydania decyzji (tj. dniem 28 lutego 2018 r.) zarówno przedsiębiorstwo CIN, jak i przedsiębiorstwo Moby nadużyły swojej pozycji dominującej, o której mowa w art. 102 lit. b) TFUE na kilku trasach towarowych i mieszanych między Włochami kontynentalnymi a Sardynią, w tym na następujących trasach:






  1) | Genua–Porto Torres; |
| --- | --- | --- |

(277)

W dniu 28 marca 2018 r. AGCM wydał decyzję nr 27053 – również w odpowiedzi na pismo wystosowane przez przedsiębiorstwo Grimaldi (zob. motyw 269) – zgodnie z którą między dniem 28 września 2015 r. a datą wydania decyzji (tj. dniem 28 lutego 2018 r.) zarówno przedsiębiorstwo CIN, jak i przedsiębiorstwo Moby nadużyły swojej pozycji dominującej, o której mowa w art. 102 lit. b) TFUE na kilku trasach towarowych i mieszanych między Włochami kontynentalnymi a Sardynią, w tym na następujących trasach:

1)

Genua–Porto Torres;

| 2) | Olbia–Genua; |
| --- | --- |

2)

Olbia–Genua;

| 3) | Olbia–Civitavecchia; |
| --- | --- |

3)

Olbia–Civitavecchia;

| 4) | Livorno–Cagliari; |
| --- | --- |

4)

Livorno–Cagliari;

| 5) | Cagliari–Civitavecchia. |
| --- | --- |

5)

Cagliari–Civitavecchia.

| (278) | Do zachowania antykonkurencyjnego doszło na pięciu wyżej wymienionych trasach objętych nową umową w czasie obowiązywania odnośnych obowiązków świadczenia usług publicznych. Zachowanie to obejmowało odmowę dostępu do statków dostawcom usług transportowych, w tym usług transportu łatwo psujących się towarów. Za to naruszenie reguł konkurencji przedsiębiorstwo CIN i przedsiębiorstwo Moby musiały zapłacić grzywnę w wysokości 29 202 673,73 EUR. |
| --- | --- |

(278)

Do zachowania antykonkurencyjnego doszło na pięciu wyżej wymienionych trasach objętych nową umową w czasie obowiązywania odnośnych obowiązków świadczenia usług publicznych. Zachowanie to obejmowało odmowę dostępu do statków dostawcom usług transportowych, w tym usług transportu łatwo psujących się towarów. Za to naruszenie reguł konkurencji przedsiębiorstwo CIN i przedsiębiorstwo Moby musiały zapłacić grzywnę w wysokości 29 202 673,73 EUR.

| (279) | Wydaną przez AGCM decyzję nr 27 053 zaskarżono do regionalnego sądu administracyjnego (Tribunale Amministrativo Regionale – TAR), wskutek czego grzywnę zawieszono. W dniu 4 czerwca 2019 r. TAR wydał wyrok nr 7175/2019 częściowo uchylający decyzję nr 27 053 wydaną przez AGCM i nakazujący AGCM wznowienie postępowania i ponowne wyliczenie grzywny. |
| --- | --- |

(279)

Wydaną przez AGCM decyzję nr 27 053 zaskarżono do regionalnego sądu administracyjnego (Tribunale Amministrativo Regionale – TAR), wskutek czego grzywnę zawieszono. W dniu 4 czerwca 2019 r. TAR wydał wyrok nr 7175/2019 częściowo uchylający decyzję nr 27 053 wydaną przez AGCM i nakazujący AGCM wznowienie postępowania i ponowne wyliczenie grzywny.

6.3.   Drugie uwagi (maj 2018 r.)

Drugie uwagi (maj 2018 r.)

| (280) | W dniu 29 maja 2018 r. przedsiębiorstwo Grimaldi po raz drugi przedstawiło Komisji swoje uwagi, w dużej mierze oparte na decyzji nr 27053 wydanej przez AGCM, powtarzając twierdzenia wysunięte już w ramach pierwszych uwag i przedstawiając pewne dodatkowe argumenty na ich poparcie, które podsumowano poniżej. |
| --- | --- |

(280)

W dniu 29 maja 2018 r. przedsiębiorstwo Grimaldi po raz drugi przedstawiło Komisji swoje uwagi, w dużej mierze oparte na decyzji nr 27053 wydanej przez AGCM, powtarzając twierdzenia wysunięte już w ramach pierwszych uwag i przedstawiając pewne dodatkowe argumenty na ich poparcie, które podsumowano poniżej.

| (281) | Po pierwsze, jeżeli chodzi o domniemaną nadwyżkę rekompensaty przyznaną na mocy nowej umowy, przedsiębiorstwo Grimaldi poinformowało, że włoskie ministerstwo transportu miało skrytykować praktykę opisaną w motywie 272, ponieważ istniało ryzyko, że stanowiłaby ona zagrożenie dla stabilności finansowej nowej umowy, i ponieważ opierała się ona na domniemanym niestosownym brakiem rozdziału kosztów i przychodów obu przedsiębiorstw. Na tej podstawie przedsiębiorstwo Grimaldi uznało również, że przedsiębiorstwo CIN nie respektowało wymaganego rozdziału rachunkowości. |
| --- | --- |

(281)

Po pierwsze, jeżeli chodzi o domniemaną nadwyżkę rekompensaty przyznaną na mocy nowej umowy, przedsiębiorstwo Grimaldi poinformowało, że włoskie ministerstwo transportu miało skrytykować praktykę opisaną w motywie 272, ponieważ istniało ryzyko, że stanowiłaby ona zagrożenie dla stabilności finansowej nowej umowy, i ponieważ opierała się ona na domniemanym niestosownym brakiem rozdziału kosztów i przychodów obu przedsiębiorstw. Na tej podstawie przedsiębiorstwo Grimaldi uznało również, że przedsiębiorstwo CIN nie respektowało wymaganego rozdziału rachunkowości.

| (282) | Po drugie, jeżeli chodzi o istnienie faktycznej UOIG, przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że niektóre trasy objęte obowiązkami świadczenia usług publicznych obsługuje kilku operatorów, co stawia pod znakiem zapytania istnienie faktycznej UOIG. W szczególności przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że przedsiębiorstwa Moby, GNV, Forship, Grendi oraz samo przedsiębiorstwo Grimaldi obsługują – w różnych okresach roku – trasy, które można uznać za odpowiedniki tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo CIN na podstawie nowej umowy (przy czym niekiedy są to połączenia realizowane do alternatywnych portów). |
| --- | --- |

(282)

Po drugie, jeżeli chodzi o istnienie faktycznej UOIG, przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że niektóre trasy objęte obowiązkami świadczenia usług publicznych obsługuje kilku operatorów, co stawia pod znakiem zapytania istnienie faktycznej UOIG. W szczególności przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że przedsiębiorstwa Moby, GNV, Forship, Grendi oraz samo przedsiębiorstwo Grimaldi obsługują – w różnych okresach roku – trasy, które można uznać za odpowiedniki tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo CIN na podstawie nowej umowy (przy czym niekiedy są to połączenia realizowane do alternatywnych portów).

| (283) | Dodatkowo przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że przedsiębiorstwo CIN wielokrotnie naruszyło warunki umowy. W szczególności, zgodnie z wydaną przez AGCM decyzją nr 27 053, na kilku trasach do Sardynii i z Sardynii objętych obowiązkami świadczenia usług publicznych przewoźnikom regularnie odmawiano możliwości przyjmowania pasażerów na pokład lub stosowano wobec nich niekorzystne warunki rynkowe w celu zniechęcenia nowych uczestników do wchodzenia na rynek na niektórych spośród tych tras, w tym wobec samego przedsiębiorstwa Grimaldi oraz przedsiębiorstwa Grendi. Niezależnie od nadużycia pozycji dominującej przedsiębiorstwo Grimaldi uznało, że pokazuje to, iż przedsiębiorstwo CIN de facto nie świadczy faktycznej UOIG, przynajmniej jeżeli chodzi o transport towarowy, ponieważ nie zapewniło ono żadnej ciągłości terytorialnej wspomnianym przewoźnikom. Przedsiębiorstwo Grimaldi jest zadania, że przedsiębiorstwo CIN wręcz wykorzystuje rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych w celu nadużycia pozycji dominującej wraz z przedsiębiorstwem Moby. |
| --- | --- |

(283)

Dodatkowo przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że przedsiębiorstwo CIN wielokrotnie naruszyło warunki umowy. W szczególności, zgodnie z wydaną przez AGCM decyzją nr 27 053, na kilku trasach do Sardynii i z Sardynii objętych obowiązkami świadczenia usług publicznych przewoźnikom regularnie odmawiano możliwości przyjmowania pasażerów na pokład lub stosowano wobec nich niekorzystne warunki rynkowe w celu zniechęcenia nowych uczestników do wchodzenia na rynek na niektórych spośród tych tras, w tym wobec samego przedsiębiorstwa Grimaldi oraz przedsiębiorstwa Grendi. Niezależnie od nadużycia pozycji dominującej przedsiębiorstwo Grimaldi uznało, że pokazuje to, iż przedsiębiorstwo CIN de facto nie świadczy faktycznej UOIG, przynajmniej jeżeli chodzi o transport towarowy, ponieważ nie zapewniło ono żadnej ciągłości terytorialnej wspomnianym przewoźnikom. Przedsiębiorstwo Grimaldi jest zadania, że przedsiębiorstwo CIN wręcz wykorzystuje rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych w celu nadużycia pozycji dominującej wraz z przedsiębiorstwem Moby.

| (284) | Po trzecie, przedsiębiorstwo Grimaldi stwierdziło, że opóźnienie płatności pierwszej transzy ceny odroczonej za oddział przedsiębiorstwa Tirrenia wynoszącej 55 mln EUR stanowi kolejną korzyść przyznaną na rzecz przedsiębiorstwa CIN (zob. motyw 88 lit. b)). |
| --- | --- |

(284)

Po trzecie, przedsiębiorstwo Grimaldi stwierdziło, że opóźnienie płatności pierwszej transzy ceny odroczonej za oddział przedsiębiorstwa Tirrenia wynoszącej 55 mln EUR stanowi kolejną korzyść przyznaną na rzecz przedsiębiorstwa CIN (zob. motyw 88 lit. b)).

6.4.   Trzecie uwagi (wrzesień 2018 r.)

Trzecie uwagi (wrzesień 2018 r.)

| (285) | W dniu 18 września 2018 r. przedsiębiorstwo Grimaldi przedstawiło kolejne uwagi skierowane do włoskiego ministerstwa transportu, AGCM oraz Komisji. Przedsiębiorstwo Grimaldi poinformowało wówczas ministerstwo transportu oraz AGCM o planowanym połączeniu przedsiębiorstwa CIN z przedsiębiorstwem Moby i zwróciło się w prośbą do władz włoskich o podjęcie działań w ramach ich kompetencji. Grupa Moby ogłosiła wyżej wspomniane połączenie w swoim półrocznym sprawozdaniu z dnia 30 czerwca 2018 r., podając, że stosowny dokument miał zostać podpisany do listopada 2018 r., a połączenie miało stać się skuteczne z dniem 1 stycznia 2018 r. (zob. motyw 83). |
| --- | --- |

(285)

W dniu 18 września 2018 r. przedsiębiorstwo Grimaldi przedstawiło kolejne uwagi skierowane do włoskiego ministerstwa transportu, AGCM oraz Komisji. Przedsiębiorstwo Grimaldi poinformowało wówczas ministerstwo transportu oraz AGCM o planowanym połączeniu przedsiębiorstwa CIN z przedsiębiorstwem Moby i zwróciło się w prośbą do władz włoskich o podjęcie działań w ramach ich kompetencji. Grupa Moby ogłosiła wyżej wspomniane połączenie w swoim półrocznym sprawozdaniu z dnia 30 czerwca 2018 r., podając, że stosowny dokument miał zostać podpisany do listopada 2018 r., a połączenie miało stać się skuteczne z dniem 1 stycznia 2018 r. (zob. motyw 83).

| (286) | Przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że połączenie byłoby sprzeczne z decyzją AGCM z dnia 23 września 2013 r., w której stwierdzono, że połączenie przedsiębiorstwa Moby z przedsiębiorstwem CIN miało naruszać spoczywające na przedsiębiorstwie CIN obowiązki „rozdziału przedsiębiorstw” wynikające z art. 8 ust. 2-bis ustawy nr 287/90 (wprowadzonego art. 11 ust. 3 ustawy 57/2001) (96). Zgodnie z tym przepisem UOIG i usług w ramach komercyjnej działalności gospodarczej nie może świadczyć to samo przedsiębiorstwo, lecz powinny je świadczyć odrębne przedsiębiorstwa (nawet jeżeli należą do tej samej grupy). Z tego powodu przedsiębiorstwo Grimaldi zwróciło się z prośbą do AGCM o podjęcie działań w celu nałożenia kary na oba przedsiębiorstwa na podstawie art. 8 ust. 2-sexies, w tym na podstawie wcześniejszej praktyki decyzyjnej w podobnych sprawach. |
| --- | --- |

(286)

Przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że połączenie byłoby sprzeczne z decyzją AGCM z dnia 23 września 2013 r., w której stwierdzono, że połączenie przedsiębiorstwa Moby z przedsiębiorstwem CIN miało naruszać spoczywające na przedsiębiorstwie CIN obowiązki „rozdziału przedsiębiorstw” wynikające z art. 8 ust. 2-bis ustawy nr 287/90 (wprowadzonego art. 11 ust. 3 ustawy 57/2001) (96). Zgodnie z tym przepisem UOIG i usług w ramach komercyjnej działalności gospodarczej nie może świadczyć to samo przedsiębiorstwo, lecz powinny je świadczyć odrębne przedsiębiorstwa (nawet jeżeli należą do tej samej grupy). Z tego powodu przedsiębiorstwo Grimaldi zwróciło się z prośbą do AGCM o podjęcie działań w celu nałożenia kary na oba przedsiębiorstwa na podstawie art. 8 ust. 2-sexies, w tym na podstawie wcześniejszej praktyki decyzyjnej w podobnych sprawach.

bis

96

sexies

| (287) | Ponadto przedsiębiorstwo Grimaldi twierdziło, że połączenie skutkowałoby naruszeniem postanowień umowy z dnia 18 lipca 2012 r. Ściślej mówiąc, przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że połączenie prowadziłoby do naruszenia wymogu dotyczącego prowadzenia rozdzielnej rachunkowości analitycznej dotyczącej kosztów i przychodów związanych z poszczególnymi trasami objętymi usługą publiczną. Zdaniem przedsiębiorstwa Grimaldi ze względu na art. 22 nowej umowy wymóg ten należy interpretować w świetle art. 8 ust. 2-bis ustawy nr 287/90, który zawiera wymóg pełnego rozdziału przedsiębiorstw, a nie wyłącznie rozdziału rachunkowości. Przedsiębiorstwo Grimaldi wyraziło przekonanie, że w praktyce połączenie pozwoliłoby przedsiębiorstwu CIN na subsydiowanie skrośne komercyjnych usług świadczonych przez to przedsiębiorstwo lub przez przedsiębiorstwo Moby i uniemożliwiłoby ministerstwu przeprowadzenie prawidłowej kontroli wykorzystania dotacji publicznych. |
| --- | --- |

(287)

Ponadto przedsiębiorstwo Grimaldi twierdziło, że połączenie skutkowałoby naruszeniem postanowień umowy z dnia 18 lipca 2012 r. Ściślej mówiąc, przedsiębiorstwo Grimaldi argumentowało, że połączenie prowadziłoby do naruszenia wymogu dotyczącego prowadzenia rozdzielnej rachunkowości analitycznej dotyczącej kosztów i przychodów związanych z poszczególnymi trasami objętymi usługą publiczną. Zdaniem przedsiębiorstwa Grimaldi ze względu na art. 22 nowej umowy wymóg ten należy interpretować w świetle art. 8 ust. 2-bis ustawy nr 287/90, który zawiera wymóg pełnego rozdziału przedsiębiorstw, a nie wyłącznie rozdziału rachunkowości. Przedsiębiorstwo Grimaldi wyraziło przekonanie, że w praktyce połączenie pozwoliłoby przedsiębiorstwu CIN na subsydiowanie skrośne komercyjnych usług świadczonych przez to przedsiębiorstwo lub przez przedsiębiorstwo Moby i uniemożliwiłoby ministerstwu przeprowadzenie prawidłowej kontroli wykorzystania dotacji publicznych.

bis

| (288) | Ponadto przedsiębiorstwo Grimaldi wezwało Komisję do zamknięcia jej formalnego postępowania wyjaśniającego. |
| --- | --- |

(288)

Ponadto przedsiębiorstwo Grimaldi wezwało Komisję do zamknięcia jej formalnego postępowania wyjaśniającego.

6.5.   Kolejne uwagi (październik i listopad 2018 r.)

Kolejne uwagi (październik i listopad 2018 r.)

| (289) | W dniu 9 października 2018 r. przedsiębiorstwo Grimaldi przedstawiło kolejne uwagi skierowane do włoskiego ministerstwa transportu oraz AGCM, przesyłając ich kopię do informacji Komisji. W piśmie tym przedsiębiorstwo Grimaldi skupiło się na podwyżkach cen zapowiedzianych przez przedsiębiorstwa Moby i CIN, które miały rekompensować wzrost kosztów paliwa. Przedsiębiorstwo Grimaldi zauważyło, że podwyżki się większe w przypadkach, w których przedsiębiorstwo Moby/przedsiębiorstwo CIN ma działać jako monopolista (Genua–Olbia, Genua–Porto Torres), i niższe w przypadkach, w których przedsiębiorstwo Moby/przedsiębiorstwo CIN konkuruje z przedsiębiorstwem Grimaldi (Neapol–Katania, zaś przedsiębiorstwo Grimaldi obsługuje trasę Salerno–Katania). Dodatkowo przedsiębiorstwo Grimaldi zauważyło, że podwyżki cen nie są proporcjonalne do długości trasy, co powinno mieć miejsce, jeżeli ich celem byłoby istotnie pokrycie wzrostu kosztów paliwa. Z powyższych powodów przedsiębiorstwo Grimaldi wniosło o:






  a) | zweryfikowanie przez AGCM noszącej – zdaniem Grimaldi – znamiona nadużycia i antykonkurencyjnej natury podwyżek cen przez przedsiębiorstwo Moby i przedsiębiorstwo CIN (które miały być niezgodne z wydaną przez AGCM decyzją nr 27053 z dnia 28 lutego 2018 r.); |
| --- | --- | --- |

(289)

W dniu 9 października 2018 r. przedsiębiorstwo Grimaldi przedstawiło kolejne uwagi skierowane do włoskiego ministerstwa transportu oraz AGCM, przesyłając ich kopię do informacji Komisji. W piśmie tym przedsiębiorstwo Grimaldi skupiło się na podwyżkach cen zapowiedzianych przez przedsiębiorstwa Moby i CIN, które miały rekompensować wzrost kosztów paliwa. Przedsiębiorstwo Grimaldi zauważyło, że podwyżki się większe w przypadkach, w których przedsiębiorstwo Moby/przedsiębiorstwo CIN ma działać jako monopolista (Genua–Olbia, Genua–Porto Torres), i niższe w przypadkach, w których przedsiębiorstwo Moby/przedsiębiorstwo CIN konkuruje z przedsiębiorstwem Grimaldi (Neapol–Katania, zaś przedsiębiorstwo Grimaldi obsługuje trasę Salerno–Katania). Dodatkowo przedsiębiorstwo Grimaldi zauważyło, że podwyżki cen nie są proporcjonalne do długości trasy, co powinno mieć miejsce, jeżeli ich celem byłoby istotnie pokrycie wzrostu kosztów paliwa. Z powyższych powodów przedsiębiorstwo Grimaldi wniosło o:

a)

zweryfikowanie przez AGCM noszącej – zdaniem Grimaldi – znamiona nadużycia i antykonkurencyjnej natury podwyżek cen przez przedsiębiorstwo Moby i przedsiębiorstwo CIN (które miały być niezgodne z wydaną przez AGCM decyzją nr 27053 z dnia 28 lutego 2018 r.);

| b) | wstrzymanie przez AGCM połączenia w drodze przejęcia przedsiębiorstwa Moby przez przedsiębiorstwo CIN (o co wniosło już we wcześniejszym piśmie z dnia 18 września 2018 r.); |
| --- | --- |

b)

wstrzymanie przez AGCM połączenia w drodze przejęcia przedsiębiorstwa Moby przez przedsiębiorstwo CIN (o co wniosło już we wcześniejszym piśmie z dnia 18 września 2018 r.);

| c) | zweryfikowanie przez Ministerstwo Transportu zgodności podwyżek cen mających zastosowanie do przedsiębiorstwa CIN z warunkami nowej umowy. |
| --- | --- |

c)

zweryfikowanie przez Ministerstwo Transportu zgodności podwyżek cen mających zastosowanie do przedsiębiorstwa CIN z warunkami nowej umowy.

| (290) | W dniu 20 listopada 2018 r. przedsiębiorstwo Grimaldi przedstawiło kolejne uwagi skierowane do AGCM, kopię tego pisma przesyłając do włoskiego ministerstwa transportu oraz Komisji. W piśmie tym przedsiębiorstwo Grimaldi ponowiło swój wniosek do włoskiego organu ochrony konkurencji o wstrzymanie planowanego połączenia przedsiębiorstwa Moby z przedsiębiorstwem CIN. Przedsiębiorstwo Grimaldi przyznało, że połączenie to nie wymaga wcześniejszego pozwolenia AGCM, ponieważ polega jedynie na restrukturyzacji w obrębie grupy. Przedsiębiorstwo Grimaldi podniosło jednak zarzut, zgodnie z którym brak rozdziału kosztów i przychodów związanych z UOIG i usługami komercyjnymi jedynie by się nasilił po połączeniu. Na poparcie swoich twierdzeń przedsiębiorstwo Grimaldi odniosło się do dwóch pism skierowanych do przedsiębiorstwa CIN przez ministerstwo transportu w sprawie wspólnych ofert z zakresu marketingu przedsiębiorstw CIN i Moby oraz ich potencjalnego wpływu na równowagę finansową nowej umowy. |
| --- | --- |

(290)

W dniu 20 listopada 2018 r. przedsiębiorstwo Grimaldi przedstawiło kolejne uwagi skierowane do AGCM, kopię tego pisma przesyłając do włoskiego ministerstwa transportu oraz Komisji. W piśmie tym przedsiębiorstwo Grimaldi ponowiło swój wniosek do włoskiego organu ochrony konkurencji o wstrzymanie planowanego połączenia przedsiębiorstwa Moby z przedsiębiorstwem CIN. Przedsiębiorstwo Grimaldi przyznało, że połączenie to nie wymaga wcześniejszego pozwolenia AGCM, ponieważ polega jedynie na restrukturyzacji w obrębie grupy. Przedsiębiorstwo Grimaldi podniosło jednak zarzut, zgodnie z którym brak rozdziału kosztów i przychodów związanych z UOIG i usługami komercyjnymi jedynie by się nasilił po połączeniu. Na poparcie swoich twierdzeń przedsiębiorstwo Grimaldi odniosło się do dwóch pism skierowanych do przedsiębiorstwa CIN przez ministerstwo transportu w sprawie wspólnych ofert z zakresu marketingu przedsiębiorstw CIN i Moby oraz ich potencjalnego wpływu na równowagę finansową nowej umowy.

7.   OCENA

OCENA

7.1.   Istnienie pomocy w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE

Istnienie pomocy w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE

| (291) | Zgodnie z art. 107 ust. 1 TFUE „wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi”. |
| --- | --- |

(291)

Zgodnie z art. 107 ust. 1 TFUE „wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi”.

| (292) | Kryteria, o których mowa w art. 107 ust. 1 TFUE, mają charakter łączny. Aby zatem stwierdzić, że środki objęte zakresem niniejszej decyzji stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, muszą zostać spełnione wszystkie wyżej wymienione warunki. A mianowicie środek ten powinien:






  a) | zostać przyznany przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych; |
| --- | --- | --- |

(292)

Kryteria, o których mowa w art. 107 ust. 1 TFUE, mają charakter łączny. Aby zatem stwierdzić, że środki objęte zakresem niniejszej decyzji stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, muszą zostać spełnione wszystkie wyżej wymienione warunki. A mianowicie środek ten powinien:

a)

zostać przyznany przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych;

| b) | sprzyjać niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów; |
| --- | --- |

b)

sprzyjać niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów;

| c) | zakłócać konkurencję lub grozić zakłóceniem konkurencji; |
| --- | --- |

c)

zakłócać konkurencję lub grozić zakłóceniem konkurencji;

| d) | wpływać na stosunki handlowe pomiędzy państwami członkowskimi. |
| --- | --- |

d)

wpływać na stosunki handlowe pomiędzy państwami członkowskimi.

| (293) | Komisja zauważa, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża, które ma zastosowanie wyłącznie do tras objętych usługą publiczną, jest nierozerwalnie związane ze świadczeniem UOIG przez przedsiębiorstwo Tirrenia oraz jego nabywcę, przedsiębiorstwo CIN. W związku z tym środek ten zostanie poddany ocenie łącznie z rekompensatą z tytułu świadczenia usług publicznych przyznaną tym przedsiębiorstwom (zob. sekcje 7.1.1 i 7.1.3). |
| --- | --- |

(293)

Komisja zauważa, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża, które ma zastosowanie wyłącznie do tras objętych usługą publiczną, jest nierozerwalnie związane ze świadczeniem UOIG przez przedsiębiorstwo Tirrenia oraz jego nabywcę, przedsiębiorstwo CIN. W związku z tym środek ten zostanie poddany ocenie łącznie z rekompensatą z tytułu świadczenia usług publicznych przyznaną tym przedsiębiorstwom (zob. sekcje 7.1.1 i 7.1.3).

| (294) | Ponadto Komisja zwraca uwagę na fakt, że nową umowę między Włochami a przedsiębiorstwem CIN należy poddać ocenie łącznie z prywatyzacją oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (w tym z odroczeniem płatności części ceny zakupu). Przeprowadzenie takiej łącznej oceny jest właściwe, ponieważ zasadniczo Włochy przeprowadziły postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na usługi (tj. zawarcie nowej umowy), w ramach którego zwycięski oferent musiał nabyć od przedsiębiorstwa Tirrenia szereg aktywów (głównie statków) niezbędnych do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych przewidzianych we wspomnianym zamówieniu publicznym na usługi. |
| --- | --- |

(294)

Ponadto Komisja zwraca uwagę na fakt, że nową umowę między Włochami a przedsiębiorstwem CIN należy poddać ocenie łącznie z prywatyzacją oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (w tym z odroczeniem płatności części ceny zakupu). Przeprowadzenie takiej łącznej oceny jest właściwe, ponieważ zasadniczo Włochy przeprowadziły postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na usługi (tj. zawarcie nowej umowy), w ramach którego zwycięski oferent musiał nabyć od przedsiębiorstwa Tirrenia szereg aktywów (głównie statków) niezbędnych do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych przewidzianych we wspomnianym zamówieniu publicznym na usługi.

7.1.1.   Przedłużenie początkowej umowy między przedsiębiorstwem Tirrenia a Włochami

Przedłużenie początkowej umowy między przedsiębiorstwem Tirrenia a Włochami

7.1.1.1.   Zasoby państwowe

Zasoby państwowe

| (295) | Aby środek został zakwalifikowany jako pomoc państwa, musi istnieć możliwość przypisania go państwu i musi zostać udzielony bezpośrednio lub pośrednio przy użyciu zasobów państwowych. |
| --- | --- |

(295)

Aby środek został zakwalifikowany jako pomoc państwa, musi istnieć możliwość przypisania go państwu i musi zostać udzielony bezpośrednio lub pośrednio przy użyciu zasobów państwowych.

| (296) | Państwo włoskie powierzyło przedsiębiorstwu Tirrenia obsługę tras morskich, jak określono szczegółowo w początkowej umowie, którą przedłużono. Początkowa umowa została zawarta z państwem, a wynikająca z niej rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia jest wypłacana przez państwo z budżetu państwa. Rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia można zatem przypisać państwu, a jej wypłaty dokonuje się przy użyciu zasobów państwowych. |
| --- | --- |

(296)

Państwo włoskie powierzyło przedsiębiorstwu Tirrenia obsługę tras morskich, jak określono szczegółowo w początkowej umowie, którą przedłużono. Początkowa umowa została zawarta z państwem, a wynikająca z niej rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia jest wypłacana przez państwo z budżetu państwa. Rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia można zatem przypisać państwu, a jej wypłaty dokonuje się przy użyciu zasobów państwowych.

| (297) | Komisja odnotowuje, że zdaniem Włoch wszyscy operatorzy promów dokonują regularnych opłat na rzecz organów portowych za przybijanie do nabrzeża, natomiast przedsiębiorstwo Tirrenia nie dokonało żadnej dodatkowej opłaty z tytułu pierwszeństwa przybijania do nabrzeża. Komisja jest jednak zdania, że co do zasady Włochy mogły podjąć decyzję o nałożeniu dodatkowej opłaty z tytułu pierwszeństwa przybijania do nabrzeża oraz że nie podejmując takiej decyzji, utraciły dochody budżetu państwa. Ponadto ponieważ pierwszeństwa przybijania do nabrzeża udzielono z mocy prawa (zob. motyw 108), można ten środek przypisać państwu. |
| --- | --- |

(297)

Komisja odnotowuje, że zdaniem Włoch wszyscy operatorzy promów dokonują regularnych opłat na rzecz organów portowych za przybijanie do nabrzeża, natomiast przedsiębiorstwo Tirrenia nie dokonało żadnej dodatkowej opłaty z tytułu pierwszeństwa przybijania do nabrzeża. Komisja jest jednak zdania, że co do zasady Włochy mogły podjąć decyzję o nałożeniu dodatkowej opłaty z tytułu pierwszeństwa przybijania do nabrzeża oraz że nie podejmując takiej decyzji, utraciły dochody budżetu państwa. Ponadto ponieważ pierwszeństwa przybijania do nabrzeża udzielono z mocy prawa (zob. motyw 108), można ten środek przypisać państwu.

7.1.1.2.   Selektywność

Selektywność

| (298) | Aby środek został zakwalifikowany jako pomoc państwa, musi mieć selektywny charakter. Rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych za świadczenie przedmiotowych usług transportu morskiego przyznano wyłącznie przedsiębiorstwu Tirrenia, wobec czego ma ona charakter selektywny. Ponieważ pierwszeństwa przybijania do nabrzeża udzielono wyłącznie przedsiębiorstwom należącym do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwu Tirrenia, jego charakter jest również selektywny. |
| --- | --- |

(298)

Aby środek został zakwalifikowany jako pomoc państwa, musi mieć selektywny charakter. Rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych za świadczenie przedmiotowych usług transportu morskiego przyznano wyłącznie przedsiębiorstwu Tirrenia, wobec czego ma ona charakter selektywny. Ponieważ pierwszeństwa przybijania do nabrzeża udzielono wyłącznie przedsiębiorstwom należącym do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwu Tirrenia, jego charakter jest również selektywny.

7.1.1.3.   Korzyść gospodarcza

Korzyść gospodarcza

| (299) | Komisja przypomina, że w pewnych ściśle określonych okolicznościach rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych przyznane przedsiębiorstwu mogą nie stanowić korzyści gospodarczej. |
| --- | --- |

(299)

Komisja przypomina, że w pewnych ściśle określonych okolicznościach rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych przyznane przedsiębiorstwu mogą nie stanowić korzyści gospodarczej.

| (300) | W szczególności w wyroku w sprawie Altmark (97) Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że w przypadku gdy środek państwowy należy uznać za rekompensatę z tytułu usług świadczonych przez przedsiębiorstwa będące beneficjentami w celu wykonania obowiązków świadczenia usług publicznych, a przedsiębiorstwa te nie uzyskują z tego tytułu faktycznych korzyści finansowych, a zatem środek taki nie skutkuje uprzywilejowaniem tych przedsiębiorstw względem przedsiębiorstw konkurencyjnych, środek ten nie wchodzi w zakres stosowania art. 107 ust. 1 TFUE. |
| --- | --- |

(300)

W szczególności w wyroku w sprawie Altmark (97) Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że w przypadku gdy środek państwowy należy uznać za rekompensatę z tytułu usług świadczonych przez przedsiębiorstwa będące beneficjentami w celu wykonania obowiązków świadczenia usług publicznych, a przedsiębiorstwa te nie uzyskują z tego tytułu faktycznych korzyści finansowych, a zatem środek taki nie skutkuje uprzywilejowaniem tych przedsiębiorstw względem przedsiębiorstw konkurencyjnych, środek ten nie wchodzi w zakres stosowania art. 107 ust. 1 TFUE.

97

| (301) | Trybunał Sprawiedliwości orzekł jednak również jednoznacznie, że aby rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych nie kwalifikowała się jako pomoc państwa, konieczne jest spełnienie wszystkich czterech łącznych kryteriów („kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark”) streszczonych poniżej:






  1) | przedsiębiorstwo będące beneficjentem powinno być rzeczywiście obarczone obowiązkami świadczenia usług publicznych i obowiązki te powinny być jasno określone („pierwsze kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark”); |
| --- | --- | --- |

(301)

Trybunał Sprawiedliwości orzekł jednak również jednoznacznie, że aby rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych nie kwalifikowała się jako pomoc państwa, konieczne jest spełnienie wszystkich czterech łącznych kryteriów („kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark”) streszczonych poniżej:

1)

przedsiębiorstwo będące beneficjentem powinno być rzeczywiście obarczone obowiązkami świadczenia usług publicznych i obowiązki te powinny być jasno określone („pierwsze kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark”);

| 2) | parametry, na których podstawie obliczona jest rekompensata, muszą być wcześniej ustalone w obiektywny i przejrzysty sposób („drugie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark”); |
| --- | --- |

2)

parametry, na których podstawie obliczona jest rekompensata, muszą być wcześniej ustalone w obiektywny i przejrzysty sposób („drugie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark”);

| 3) | rekompensata nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych w celu wykonania obowiązków świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku z tytułu wypełniania tych obowiązków („trzecie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark”); |
| --- | --- |

3)

rekompensata nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych w celu wykonania obowiązków świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku z tytułu wypełniania tych obowiązków („trzecie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark”);

| 4) | jeżeli wybór przedsiębiorstwa, któremu ma zostać powierzone wykonywanie obowiązków świadczenia usług publicznych, nie został w danym przypadku dokonany w ramach procedury udzielania zamówień publicznych, pozwalającej na wyłonienie oferenta zdolnego do świadczenia tych usług po najniższym koszcie dla społeczności, poziom koniecznej rekompensaty powinien zostać ustalony na podstawie analizy kosztów, jakie przeciętne przedsiębiorstwo, prawidłowo zarządzane i wyposażone w środki transportu odpowiednio do tego, by móc uczynić zadość wymogom stawianym usługom publicznym, poniosłoby na wykonanie takich obowiązków, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku osiąganego przy wypełnianiu tych obowiązków („czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark”). |
| --- | --- |

4)

jeżeli wybór przedsiębiorstwa, któremu ma zostać powierzone wykonywanie obowiązków świadczenia usług publicznych, nie został w danym przypadku dokonany w ramach procedury udzielania zamówień publicznych, pozwalającej na wyłonienie oferenta zdolnego do świadczenia tych usług po najniższym koszcie dla społeczności, poziom koniecznej rekompensaty powinien zostać ustalony na podstawie analizy kosztów, jakie przeciętne przedsiębiorstwo, prawidłowo zarządzane i wyposażone w środki transportu odpowiednio do tego, by móc uczynić zadość wymogom stawianym usługom publicznym, poniosłoby na wykonanie takich obowiązków, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku osiąganego przy wypełnianiu tych obowiązków („czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark”).

| (302) | Komisja wyjaśniła, w jaki sposób stosuje kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark, w komunikacie w sprawie stosowania reguł w dziedzinie zasad pomocy państwa w odniesieniu do rekompensaty z tytułu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym („komunikat w sprawie UOIG”) (98). |
| --- | --- |

(302)

Komisja wyjaśniła, w jaki sposób stosuje kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark, w komunikacie w sprawie stosowania reguł w dziedzinie zasad pomocy państwa w odniesieniu do rekompensaty z tytułu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym („komunikat w sprawie UOIG”) (98).

98

| (303) | Biorąc pod uwagę fakt, że kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark należy spełnić łącznie, niespełnienie któregokolwiek z nich prowadziłoby do uznania przez Komisję, że środek, którego dotyczy ocena, zapewnia jego beneficjentowi korzyść gospodarczą. Komisja w pierwszej kolejności oceni zatem spełnienie czwartego kryterium określonego w wyroku w sprawie Altmark. |
| --- | --- |

(303)

Biorąc pod uwagę fakt, że kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark należy spełnić łącznie, niespełnienie któregokolwiek z nich prowadziłoby do uznania przez Komisję, że środek, którego dotyczy ocena, zapewnia jego beneficjentowi korzyść gospodarczą. Komisja w pierwszej kolejności oceni zatem spełnienie czwartego kryterium określonego w wyroku w sprawie Altmark.

| (304) | Zgodnie z czwartym kryterium określonym w wyroku w sprawie Altmark rekompensata musi stanowić niezbędne minimum, aby nie kwalifikowała się jako pomoc państwa. Kryterium to uznaje się za spełnione, jeżeli beneficjenta rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wybrano w ramach postępowania o udzielenie zamówienia, które umożliwia wybranie oferenta będącego w stanie świadczyć usługi przy jak najmniejszym koszcie dla społeczności, lub w przeciwnym wypadku, jeżeli przedmiotową rekompensatę obliczono w odniesieniu do kosztów wydajnego przedsiębiorstwa. |
| --- | --- |

(304)

Zgodnie z czwartym kryterium określonym w wyroku w sprawie Altmark rekompensata musi stanowić niezbędne minimum, aby nie kwalifikowała się jako pomoc państwa. Kryterium to uznaje się za spełnione, jeżeli beneficjenta rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wybrano w ramach postępowania o udzielenie zamówienia, które umożliwia wybranie oferenta będącego w stanie świadczyć usługi przy jak najmniejszym koszcie dla społeczności, lub w przeciwnym wypadku, jeżeli przedmiotową rekompensatę obliczono w odniesieniu do kosztów wydajnego przedsiębiorstwa.

| (305) | Otóż w przypadku żadnego z przedłużeń początkowej umowy dokonanych w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. przedsiębiorstwa Tirrenia nie wyłoniono w ramach postępowania o udzielenie zamówienia. Państwo włoskie zaledwie przedłużyło już obowiązujący system, umożliwiając dotychczasowemu operatorowi kontynuowanie otrzymywania rekompensaty za wypełnianie obowiązków świadczenia usług publicznych. |
| --- | --- |

(305)

Otóż w przypadku żadnego z przedłużeń początkowej umowy dokonanych w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. przedsiębiorstwa Tirrenia nie wyłoniono w ramach postępowania o udzielenie zamówienia. Państwo włoskie zaledwie przedłużyło już obowiązujący system, umożliwiając dotychczasowemu operatorowi kontynuowanie otrzymywania rekompensaty za wypełnianie obowiązków świadczenia usług publicznych.

| (306) | Ponadto władze włoskie nie dostarczyły Komisji żadnych informacji wskazujących na fakt, że poziom rekompensat określono na podstawie analizy kosztów, które poniosłoby przeciętne, prawidłowo zarządzane przedsiębiorstwo odpowiednio wyposażone w środki transportu, aby wypełnić niezbędne obowiązki świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu powiązanych przychodów oraz rozsądnego zysku z tytułu wykonywania tych obowiązków. Włochy argumentowały wyłącznie, że kwota rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych przyznanej przedsiębiorstwu Tirrenia znacznie zmalała począwszy od 2010 r. wskutek wprowadzenia maksymalnej kwoty rekompensaty przewidzianej w ustawie z 2009 r. (zob. motyw 25). Włochy nie wykazały jednak, aby koszty poniesione przez przedsiębiorstwo Tirrenia w ramach wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych odpowiadały kosztom ponoszonym przez przeciętne, prawidłowo zarządzane przedsiębiorstwo odpowiednio wyposażone w środki transportu. |
| --- | --- |

(306)

Ponadto władze włoskie nie dostarczyły Komisji żadnych informacji wskazujących na fakt, że poziom rekompensat określono na podstawie analizy kosztów, które poniosłoby przeciętne, prawidłowo zarządzane przedsiębiorstwo odpowiednio wyposażone w środki transportu, aby wypełnić niezbędne obowiązki świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu powiązanych przychodów oraz rozsądnego zysku z tytułu wykonywania tych obowiązków. Włochy argumentowały wyłącznie, że kwota rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych przyznanej przedsiębiorstwu Tirrenia znacznie zmalała począwszy od 2010 r. wskutek wprowadzenia maksymalnej kwoty rekompensaty przewidzianej w ustawie z 2009 r. (zob. motyw 25). Włochy nie wykazały jednak, aby koszty poniesione przez przedsiębiorstwo Tirrenia w ramach wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych odpowiadały kosztom ponoszonym przez przeciętne, prawidłowo zarządzane przedsiębiorstwo odpowiednio wyposażone w środki transportu.

| (307) | Komisja stwierdza zatem, że w przedmiotowej sprawie czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark nie zostało spełnione. |
| --- | --- |

(307)

Komisja stwierdza zatem, że w przedmiotowej sprawie czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark nie zostało spełnione.

| (308) | Biorąc pod uwagę fakt, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione łącznie wszystkie cztery kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark, Komisja stwierdza, że rekompensata z tytułu obsługi tras morskich na podstawie przedłużenia początkowej umowy zapewniła przedsiębiorstwu Tirrenia korzyść gospodarczą. |
| --- | --- |

(308)

Biorąc pod uwagę fakt, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione łącznie wszystkie cztery kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark, Komisja stwierdza, że rekompensata z tytułu obsługi tras morskich na podstawie przedłużenia początkowej umowy zapewniła przedsiębiorstwu Tirrenia korzyść gospodarczą.

| (309) | Jeżeli chodzi o pierwszeństwo przybijania do nabrzeża, Komisja po pierwsze przypomina, że włoski organ ochrony konkurencji AGCM co najmniej dwukrotnie uznał, że przedmiotowy środek ma wartość ekonomiczną (zob. motyw 265). Przedsiębiorstwo Tirrenia nie uiszcza jednak żadnej opłaty z tytułu pierwszeństwa przybijania do nabrzeża (zob. motyw 190). Ponadto Komisja zauważa, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża ma – przynajmniej teoretycznie – potencjał w zakresie obniżenia kosztów operatora (np. ze względu na to, że gwarancja przybicia do nabrzeża mogłaby ograniczyć czas oczekiwania w portach i tym samym prowadzić do obniżenia kosztów paliwa) lub zwiększenia jego przychodów (np. ze względu na to, że niektóre porty mogą generować większy popyt ze strony pasażerów). Jako że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża pozwala na szybszą procedurę dokowania, użytkownicy usług promowych istotnie mogą preferować operatora promów korzystającego z tego środka. Nawet jeżeli tego rodzaju skutki miałyby miejsce wyłącznie w ograniczonych okolicznościach lub miałyby stosunkowo niewielki zakres, pierwszeństwo przybijania do nabrzeża mogłoby jednak stanowić korzyść gospodarczą na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(309)

Jeżeli chodzi o pierwszeństwo przybijania do nabrzeża, Komisja po pierwsze przypomina, że włoski organ ochrony konkurencji AGCM co najmniej dwukrotnie uznał, że przedmiotowy środek ma wartość ekonomiczną (zob. motyw 265). Przedsiębiorstwo Tirrenia nie uiszcza jednak żadnej opłaty z tytułu pierwszeństwa przybijania do nabrzeża (zob. motyw 190). Ponadto Komisja zauważa, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża ma – przynajmniej teoretycznie – potencjał w zakresie obniżenia kosztów operatora (np. ze względu na to, że gwarancja przybicia do nabrzeża mogłaby ograniczyć czas oczekiwania w portach i tym samym prowadzić do obniżenia kosztów paliwa) lub zwiększenia jego przychodów (np. ze względu na to, że niektóre porty mogą generować większy popyt ze strony pasażerów). Jako że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża pozwala na szybszą procedurę dokowania, użytkownicy usług promowych istotnie mogą preferować operatora promów korzystającego z tego środka. Nawet jeżeli tego rodzaju skutki miałyby miejsce wyłącznie w ograniczonych okolicznościach lub miałyby stosunkowo niewielki zakres, pierwszeństwo przybijania do nabrzeża mogłoby jednak stanowić korzyść gospodarczą na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia.

7.1.1.4.   Wpływ na konkurencję i wymianę handlową

Wpływ na konkurencję i wymianę handlową

| (310) | Jeżeli pomoc przyznana przez państwo członkowskie wzmacnia pozycję przedsiębiorstwa w stosunku do pozycji innych przedsiębiorstw konkurujących w ramach handlu wewnątrzunijnego, należy uznać, że pomoc wywiera wpływ na te przedsiębiorstwa (99). Wystarczy, że beneficjent pomocy konkuruje z innymi przedsiębiorstwami na rynkach otwartych na konkurencję (100). |
| --- | --- |

(310)

Jeżeli pomoc przyznana przez państwo członkowskie wzmacnia pozycję przedsiębiorstwa w stosunku do pozycji innych przedsiębiorstw konkurujących w ramach handlu wewnątrzunijnego, należy uznać, że pomoc wywiera wpływ na te przedsiębiorstwa (99). Wystarczy, że beneficjent pomocy konkuruje z innymi przedsiębiorstwami na rynkach otwartych na konkurencję (100).

99

100

| (311) | W przedmiotowej sprawie beneficjent konkuruje z innymi przedsiębiorstwami świadczącymi usługi transportu morskiego w Unii, w szczególności od chwili wejścia w życie rozporządzenia Rady (EWG) nr 4055/86 (101) oraz rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, które doprowadziły do liberalizacji odpowiednio międzynarodowego transportu morskiego i kabotażu morskiego. Fakt, iż na niektórych trasach przedsiębiorstwo Tirrenia było jednocześnie jedynym operatorem, nie oznacza, że inni (międzynarodowi) operatorzy nie mogliby być zainteresowani oferowaniem podobnych usług transportu morskiego. Wobec tego rekompensata z tytułu obsługi tras morskich na podstawie przedłużenia początkowej umowy może mieć wpływ na wymianę handlową w Unii i prowadzić do zakłócenia konkurencji na rynku wewnętrznym. Z tych samych powodów powyższy wniosek dotyczy również pierwszeństwa przybijania do nabrzeża. |
| --- | --- |

(311)

W przedmiotowej sprawie beneficjent konkuruje z innymi przedsiębiorstwami świadczącymi usługi transportu morskiego w Unii, w szczególności od chwili wejścia w życie rozporządzenia Rady (EWG) nr 4055/86 (101) oraz rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, które doprowadziły do liberalizacji odpowiednio międzynarodowego transportu morskiego i kabotażu morskiego. Fakt, iż na niektórych trasach przedsiębiorstwo Tirrenia było jednocześnie jedynym operatorem, nie oznacza, że inni (międzynarodowi) operatorzy nie mogliby być zainteresowani oferowaniem podobnych usług transportu morskiego. Wobec tego rekompensata z tytułu obsługi tras morskich na podstawie przedłużenia początkowej umowy może mieć wpływ na wymianę handlową w Unii i prowadzić do zakłócenia konkurencji na rynku wewnętrznym. Z tych samych powodów powyższy wniosek dotyczy również pierwszeństwa przybijania do nabrzeża.

101

7.1.1.5.   Podsumowanie

Podsumowanie

| (312) | Ponieważ zostały spełnione wszystkie kryteria określone w art. 107 ust. 1 TFUE, Komisja stwierdza, że zarówno rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacona na podstawie kolejnych przedłużeń początkowej umowy, jak i pierwszeństwo przybijania do nabrzeża na trasach objętych usługą publiczną stanowią pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(312)

Ponieważ zostały spełnione wszystkie kryteria określone w art. 107 ust. 1 TFUE, Komisja stwierdza, że zarówno rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych wypłacona na podstawie kolejnych przedłużeń początkowej umowy, jak i pierwszeństwo przybijania do nabrzeża na trasach objętych usługą publiczną stanowią pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia.

7.1.1.6.   Nowa lub istniejąca pomoc

Nowa lub istniejąca pomoc

| (313) | Jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 201), przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym utrzymuje, że jeżeli rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych przyznaną przedsiębiorstwu Tirrenia do końca 2008 r. zaklasyfikowano by jako istniejącą pomoc, o której mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, klasyfikacja ta miałaby również zastosowanie do rekompensaty wypłaconej na podstawie przedłużenia początkowej umowy. |
| --- | --- |

(313)

Jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 201), przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym utrzymuje, że jeżeli rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych przyznaną przedsiębiorstwu Tirrenia do końca 2008 r. zaklasyfikowano by jako istniejącą pomoc, o której mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego, klasyfikacja ta miałaby również zastosowanie do rekompensaty wypłaconej na podstawie przedłużenia początkowej umowy.

| (314) | Komisja zauważa po pierwsze, że przedmiotem niniejszej decyzji nie będzie ocena rekompensaty wypłaconej na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia z tytułu wykonywania obowiązków świadczenia usług publicznych transportu morskiego do końca 2008 r. Ocena tej rekompensaty oraz tego, czy można zaklasyfikować ją jako istniejącą pomoc, będzie przedmiotem odrębnej decyzji Komisji (102). |
| --- | --- |

(314)

Komisja zauważa po pierwsze, że przedmiotem niniejszej decyzji nie będzie ocena rekompensaty wypłaconej na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia z tytułu wykonywania obowiązków świadczenia usług publicznych transportu morskiego do końca 2008 r. Ocena tej rekompensaty oraz tego, czy można zaklasyfikować ją jako istniejącą pomoc, będzie przedmiotem odrębnej decyzji Komisji (102).

102

| (315) | Zgodnie z art. 1 lit. c) rozporządzenia (UE) 2015/1589 „»nowa pomoc« oznacza każdą pomoc, czyli programy pomocowe i pomoc indywidualną, która nie jest pomocą istniejącą, włącznie ze zmianami istniejącej pomocy”. Ponadto art. 108 ust. 3 TFUE stanowi, że o wszelkich planach przyznania lub zmiany istniejącej pomocy należy informować Komisję w odpowiednim czasie oraz że nie można ich wprowadzać w życie, dopóki procedura ta nie doprowadzi do wydania decyzji końcowej (103). Zgodnie ze stanowiskiem sądów europejskich (104) Komisja uważa, że zmiana (tj. przedłużenie) czasu trwania programu pomocy lub pojedynczej pomocy o jasno określonym terminie zakończenia (tj. 31 grudnia 2008 r.) jest wystarczająca, aby sprawić, że jest to nowa pomoc, niezależnie od tego, czy inne cechy środka się zmieniły. |
| --- | --- |

(315)

Zgodnie z art. 1 lit. c) rozporządzenia (UE) 2015/1589 „»nowa pomoc« oznacza każdą pomoc, czyli programy pomocowe i pomoc indywidualną, która nie jest pomocą istniejącą, włącznie ze zmianami istniejącej pomocy”. Ponadto art. 108 ust. 3 TFUE stanowi, że o wszelkich planach przyznania lub zmiany istniejącej pomocy należy informować Komisję w odpowiednim czasie oraz że nie można ich wprowadzać w życie, dopóki procedura ta nie doprowadzi do wydania decyzji końcowej (103). Zgodnie ze stanowiskiem sądów europejskich (104) Komisja uważa, że zmiana (tj. przedłużenie) czasu trwania programu pomocy lub pojedynczej pomocy o jasno określonym terminie zakończenia (tj. 31 grudnia 2008 r.) jest wystarczająca, aby sprawić, że jest to nowa pomoc, niezależnie od tego, czy inne cechy środka się zmieniły.

103

104

| (316) | Z powyższych powodów Komisja jest zdania, że niezależnie od tego, czy rekompensatę przyznaną przedsiębiorstwu Tirrenia do końca 2008 r. zaklasyfikowano by jako istniejącą pomoc, rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych wypłaconą na podstawie kolejnych przedłużeń początkowej umowy należy uznać za nową pomoc, a argumenty przedstawione przez przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym należy zatem odrzucić. |
| --- | --- |

(316)

Z powyższych powodów Komisja jest zdania, że niezależnie od tego, czy rekompensatę przyznaną przedsiębiorstwu Tirrenia do końca 2008 r. zaklasyfikowano by jako istniejącą pomoc, rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych wypłaconą na podstawie kolejnych przedłużeń początkowej umowy należy uznać za nową pomoc, a argumenty przedstawione przez przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym należy zatem odrzucić.

| (317) | Komisja odnotowuje, że ani władze włoskie, ani przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym nie argumentowały, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża stanowi istniejącą pomoc. Komisja dokona zatem oceny tego środka jako nowej pomocy. |
| --- | --- |

(317)

Komisja odnotowuje, że ani władze włoskie, ani przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym nie argumentowały, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża stanowi istniejącą pomoc. Komisja dokona zatem oceny tego środka jako nowej pomocy.

7.1.2.   Niezgodne z prawem przedłużenie pomocy na ratowanie na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia

Niezgodne z prawem przedłużenie pomocy na ratowanie na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia

| (318) | Komisja stwierdziła już w motywach 34–40 decyzji z 2010 r., że zgłoszony środek w postaci pomocy na ratowanie stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. |
| --- | --- |

(318)

Komisja stwierdziła już w motywach 34–40 decyzji z 2010 r., że zgłoszony środek w postaci pomocy na ratowanie stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.

| (319) | W decyzji z 2010 r. Komisja uznała zgłoszoną pomoc na ratowanie udzieloną przedsiębiorstwu Tirrenia za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. Włochy były zobowiązane do przekazania Komisji w terminie sześciu miesięcy planu restrukturyzacji (lub likwidacji) albo dokumentów potwierdzających, że pożyczka została w całości spłacona lub że gwarancja wygasła. |
| --- | --- |

(319)

W decyzji z 2010 r. Komisja uznała zgłoszoną pomoc na ratowanie udzieloną przedsiębiorstwu Tirrenia za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. Włochy były zobowiązane do przekazania Komisji w terminie sześciu miesięcy planu restrukturyzacji (lub likwidacji) albo dokumentów potwierdzających, że pożyczka została w całości spłacona lub że gwarancja wygasła.

| (320) | Pierwszą ratę objętej gwarancją pożyczki wypłacono na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w dniu 28 lutego 2011 r., wobec czego termin sześciu miesięcy upłynąłby w dniu 28 sierpnia 2011 r. |
| --- | --- |

(320)

Pierwszą ratę objętej gwarancją pożyczki wypłacono na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w dniu 28 lutego 2011 r., wobec czego termin sześciu miesięcy upłynąłby w dniu 28 sierpnia 2011 r.

| (321) | Do tego dnia Włochy nie przedłożyły Komisji planu restrukturyzacji (lub likwidacji). Natomiast przed upływem wyznaczonego terminu sześciu miesięcy, tj. w dniu 11 lipca 2011 r., uruchomiono gwarancję i od tego dnia przedsiębiorstwo Tirrenia stało się dłużnikiem państwa. Przedsiębiorstwa Tirrenia ostatecznie spłaciło kwotę należną państwu w rezultacie uruchomienia gwarancji w dniu 18 września 2012 r. Do tego dnia przedsiębiorstwo Tirrenia w dalszym ciągu korzystało ze środka pomocy na ratowanie. |
| --- | --- |

(321)

Do tego dnia Włochy nie przedłożyły Komisji planu restrukturyzacji (lub likwidacji). Natomiast przed upływem wyznaczonego terminu sześciu miesięcy, tj. w dniu 11 lipca 2011 r., uruchomiono gwarancję i od tego dnia przedsiębiorstwo Tirrenia stało się dłużnikiem państwa. Przedsiębiorstwa Tirrenia ostatecznie spłaciło kwotę należną państwu w rezultacie uruchomienia gwarancji w dniu 18 września 2012 r. Do tego dnia przedsiębiorstwo Tirrenia w dalszym ciągu korzystało ze środka pomocy na ratowanie.

| (322) | Władze włoskie nie argumentowały ani nie wykazały, aby przedłużenie pomocy na ratowanie nie będzie już stanowiło pomocy państwa. Przedstawiły one wyłącznie argumenty (zob. sekcja 4.2) wyjaśniające, dlaczego środek miałby pozostać zgodny z rynkiem wewnętrznym nawet po upływie terminu sześciu miesięcy. |
| --- | --- |

(322)

Władze włoskie nie argumentowały ani nie wykazały, aby przedłużenie pomocy na ratowanie nie będzie już stanowiło pomocy państwa. Przedstawiły one wyłącznie argumenty (zob. sekcja 4.2) wyjaśniające, dlaczego środek miałby pozostać zgodny z rynkiem wewnętrznym nawet po upływie terminu sześciu miesięcy.

| (323) | Komisja jest zatem zdania, iż przedłużenie terminu spłaty pomocy na ratowanie wykraczające poza termin sześciu miesięcy, tj. z dnia 28 sierpnia 2011 r. do dnia 18 września 2012 r., również stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. |
| --- | --- |

(323)

Komisja jest zatem zdania, iż przedłużenie terminu spłaty pomocy na ratowanie wykraczające poza termin sześciu miesięcy, tj. z dnia 28 sierpnia 2011 r. do dnia 18 września 2012 r., również stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.

7.1.3.   Udzielenie przedsiębiorstwu CIN zamówienia na podstawie nowej umowy w pakiecie z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia, w tym odroczenie płatności części ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN

Udzielenie przedsiębiorstwu CIN zamówienia na podstawie nowej umowy w pakiecie z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia, w tym odroczenie płatności części ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN

| (324) | Aby stwierdzić, czy udzielenie zamówienia na podstawie nowej umowy w pakiecie z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia, w tym odroczenie płatności części ceny zakupu, stanowi korzyść na rzecz przedsiębiorstwa CIN w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, Komisja musi dokonać oceny spełnienia kryteriów określonych w wyroku w sprawie Altmark (zob. motyw 299). |
| --- | --- |

(324)

Aby stwierdzić, czy udzielenie zamówienia na podstawie nowej umowy w pakiecie z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia, w tym odroczenie płatności części ceny zakupu, stanowi korzyść na rzecz przedsiębiorstwa CIN w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, Komisja musi dokonać oceny spełnienia kryteriów określonych w wyroku w sprawie Altmark (zob. motyw 299).

7.1.3.1.   Pierwsze kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark

Pierwsze kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark

| (325) | Komisja przypomina, że nie ma jednolitej i dokładnej definicji usługi, która może stanowić UOIG na mocy prawa Unii, w rozumieniu pierwszego kryterium określonego w wyroku w sprawie Altmark lub w rozumieniu art. 106 ust. 2 TFUE. Pkt 46 komunikatu w sprawie UOIG stanowi:

  „Przy braku szczegółowych unijnych reguł definiujących zakres istnienia UOIG państwa członkowskie dysponują dużą swobodą przy definiowaniu określonej usługi jako UOIG i przy przyznawaniu usługodawcy rekompensaty. Kompetencje Komisji w tym zakresie są ograniczone do sprawdzania, czy odnośne państwo członkowskie nie popełniło oczywistego błędu przy definiowaniu określonej usługi jako UOIG, oraz do oceny wszelkiej pomocy państwa związanej z odnośną rekompensatą. Gdy istnieją szczegółowe reguły unijne, ograniczają one jeszcze bardziej swobodę przysługującą państwom członkowskim, bez uszczerbku dla spoczywającego na Komisji obowiązku sprawdzenia, czy UOIG prawidłowo zdefiniowano dla potrzeb kontroli pomocy państwa”. |
| --- | --- |

(325)

Komisja przypomina, że nie ma jednolitej i dokładnej definicji usługi, która może stanowić UOIG na mocy prawa Unii, w rozumieniu pierwszego kryterium określonego w wyroku w sprawie Altmark lub w rozumieniu art. 106 ust. 2 TFUE. Pkt 46 komunikatu w sprawie UOIG stanowi:

„Przy braku szczegółowych unijnych reguł definiujących zakres istnienia UOIG państwa członkowskie dysponują dużą swobodą przy definiowaniu określonej usługi jako UOIG i przy przyznawaniu usługodawcy rekompensaty. Kompetencje Komisji w tym zakresie są ograniczone do sprawdzania, czy odnośne państwo członkowskie nie popełniło oczywistego błędu przy definiowaniu określonej usługi jako UOIG, oraz do oceny wszelkiej pomocy państwa związanej z odnośną rekompensatą. Gdy istnieją szczegółowe reguły unijne, ograniczają one jeszcze bardziej swobodę przysługującą państwom członkowskim, bez uszczerbku dla spoczywającego na Komisji obowiązku sprawdzenia, czy UOIG prawidłowo zdefiniowano dla potrzeb kontroli pomocy państwa”.

| (326) | Organy krajowe mogą zatem przyjąć stanowisko, że niektóre usługi świadczy się w ogólnym interesie gospodarczym, a ich świadczenie musi się odbywać w ramach obowiązków świadczenia usług publicznych w celu zapewnienia ochrony interesu publicznego, w przypadku gdy mechanizmy rynkowe nie są wystarczające do zapewnienia, aby świadczenie tego rodzaj usług odbywało się na wymaganym poziomie lub zgodnie z wymaganymi warunkami. |
| --- | --- |

(326)

Organy krajowe mogą zatem przyjąć stanowisko, że niektóre usługi świadczy się w ogólnym interesie gospodarczym, a ich świadczenie musi się odbywać w ramach obowiązków świadczenia usług publicznych w celu zapewnienia ochrony interesu publicznego, w przypadku gdy mechanizmy rynkowe nie są wystarczające do zapewnienia, aby świadczenie tego rodzaj usług odbywało się na wymaganym poziomie lub zgodnie z wymaganymi warunkami.

| (327) | W dziedzinie kabotażu morskiego szczegółowe przepisy unijne regulujące obowiązki świadczenia usług publicznych określono w rozporządzeniu w sprawie kabotażu morskiego, a do celów zbadania potencjalnej pomocy państwa na rzecz przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie transportu morskiego – w wytycznych wspólnotowych w sprawie pomocy państwa dla transportu morskiego (zwanych dalej „wytycznymi w sprawie transportu morskiego”) (105). |
| --- | --- |

(327)

W dziedzinie kabotażu morskiego szczegółowe przepisy unijne regulujące obowiązki świadczenia usług publicznych określono w rozporządzeniu w sprawie kabotażu morskiego, a do celów zbadania potencjalnej pomocy państwa na rzecz przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie transportu morskiego – w wytycznych wspólnotowych w sprawie pomocy państwa dla transportu morskiego (zwanych dalej „wytycznymi w sprawie transportu morskiego”) (105).

105

| (328) | Art. 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego stanowi:

  „Państwo członkowskie może przyjmować zamówienia na usługi publiczne lub nakładać obowiązek świadczenia usług publicznych jako warunek prowadzenia usług kabotażowych, na spółki żeglugowe uczestniczące w świadczeniu regularnych usług na, z i między wyspami.
  Zawsze wtedy, gdy państwo członkowskie przyjmuje zamówienia na usługi publiczne lub nakłada obowiązek świadczenia usług publicznych, postępować będzie stosując zasadę niedyskryminowania wobec armatorów Wspólnoty”. |
| --- | --- |

(328)

Art. 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego stanowi:

„Państwo członkowskie może przyjmować zamówienia na usługi publiczne lub nakładać obowiązek świadczenia usług publicznych jako warunek prowadzenia usług kabotażowych, na spółki żeglugowe uczestniczące w świadczeniu regularnych usług na, z i między wyspami.

Zawsze wtedy, gdy państwo członkowskie przyjmuje zamówienia na usługi publiczne lub nakłada obowiązek świadczenia usług publicznych, postępować będzie stosując zasadę niedyskryminowania wobec armatorów Wspólnoty”.

| (329) | Art. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego stanowi, że zamówienie na usługi publiczne może obejmować:






  — | usługi transportowe spełniające ustalone normy ciągłości, regularności, zdolności przewozowej i jakości, |
| --- | --- | --- |

(329)

Art. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego stanowi, że zamówienie na usługi publiczne może obejmować:

—

usługi transportowe spełniające ustalone normy ciągłości, regularności, zdolności przewozowej i jakości,

| — | dodatkowe usługi transportowe, |
| --- | --- |

—

dodatkowe usługi transportowe,

| — | usługi transportowe według określonych stawek i podlegające specjalnym warunkom, zwłaszcza dla pewnych kategorii pasażerów lub na określonych trasach, |
| --- | --- |

—

usługi transportowe według określonych stawek i podlegające specjalnym warunkom, zwłaszcza dla pewnych kategorii pasażerów lub na określonych trasach,

| — | dostosowanie usług do aktualnych wymagań. |
| --- | --- |

—

dostosowanie usług do aktualnych wymagań.

| (330) | Zgodnie z sekcją 9 wytycznych w sprawie transportu morskiego „można nałożyć zobowiązania z tytułu świadczenia usługi publicznej lub składać zamówienia publiczne na usługi dla usług przewidzianych w art. 4 rozporządzenia (EWG) nr 3577/92”, tj. regularnych usług na wyspy, z wysp i między wyspami. |
| --- | --- |

(330)

Zgodnie z sekcją 9 wytycznych w sprawie transportu morskiego „można nałożyć zobowiązania z tytułu świadczenia usługi publicznej lub składać zamówienia publiczne na usługi dla usług przewidzianych w art. 4 rozporządzenia (EWG) nr 3577/92”, tj. regularnych usług na wyspy, z wysp i między wyspami.

| (331) | Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że obowiązki świadczenia usług publicznych można nakładać wyłącznie wówczas, gdy uzasadnia je potrzeba zapewnienia odpowiednich regularnych usług w zakresie transportu morskiego, których świadczenia nie mogą zapewnić same mechanizmy rynkowe (106). W komunikacie dotyczącym interpretacji rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego (107) potwierdzono, że „[o]kreślenie, które połączenia wymagają nałożenia obowiązku świadczenia usługi publicznej, jest zadaniem państw członkowskich (w tym w stosownych przypadkach organów regionalnych i lokalnych), a nie armatorów. W szczególności obowiązek świadczenia usługi publicznej można nałożyć w odniesieniu do stałych (regularnych) usług kabotażu wyspowego w przypadku niedoskonałości rynku polegającej na niezapewnieniu odpowiednich usług”. Ponadto w art. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego obowiązki świadczenia usług publicznych zdefiniowano jako zobowiązania, jakich „zainteresowany armator Wspólnoty, jeżeli brałby on pod uwagę swój interes gospodarczy, nie przyjąłby lub nie przyjąłby w takim samym zakresie lub na takich samych zasadach”. |
| --- | --- |

(331)

Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że obowiązki świadczenia usług publicznych można nakładać wyłącznie wówczas, gdy uzasadnia je potrzeba zapewnienia odpowiednich regularnych usług w zakresie transportu morskiego, których świadczenia nie mogą zapewnić same mechanizmy rynkowe (106). W komunikacie dotyczącym interpretacji rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego (107) potwierdzono, że „[o]kreślenie, które połączenia wymagają nałożenia obowiązku świadczenia usługi publicznej, jest zadaniem państw członkowskich (w tym w stosownych przypadkach organów regionalnych i lokalnych), a nie armatorów. W szczególności obowiązek świadczenia usługi publicznej można nałożyć w odniesieniu do stałych (regularnych) usług kabotażu wyspowego w przypadku niedoskonałości rynku polegającej na niezapewnieniu odpowiednich usług”. Ponadto w art. 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego obowiązki świadczenia usług publicznych zdefiniowano jako zobowiązania, jakich „zainteresowany armator Wspólnoty, jeżeli brałby on pod uwagę swój interes gospodarczy, nie przyjąłby lub nie przyjąłby w takim samym zakresie lub na takich samych zasadach”.

106

107

| (332) | Zgodnie z orzecznictwem (108), aby zweryfikować, czy istnieje realne zapotrzebowanie na usługę publiczną oraz czy usługa ta była niezbędna i proporcjonalna, a zatem również czy spełniono pierwsze kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark, Komisja oceni:






  1) | czy istniał popyt wśród użytkowników; |
| --- | --- | --- |

(332)

Zgodnie z orzecznictwem (108), aby zweryfikować, czy istnieje realne zapotrzebowanie na usługę publiczną oraz czy usługa ta była niezbędna i proporcjonalna, a zatem również czy spełniono pierwsze kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark, Komisja oceni:

108

1)

czy istniał popyt wśród użytkowników;

popyt wśród użytkowników

| 2) | czy uczestnicy rynku nie byli w stanie zaspokoić tego popytu bez nałożenia obowiązku przez organy publiczne (istnienie niedoskonałości rynku); |
| --- | --- |

2)

czy uczestnicy rynku nie byli w stanie zaspokoić tego popytu bez nałożenia obowiązku przez organy publiczne (istnienie niedoskonałości rynku);

istnienie niedoskonałości rynku

| 3) | czy samo odwołanie się do obowiązków świadczenia usług publicznych było niewystarczające do uzupełnienia tego braku (najmniej szkodliwe podejście). |
| --- | --- |

3)

czy samo odwołanie się do obowiązków świadczenia usług publicznych było niewystarczające do uzupełnienia tego braku (najmniej szkodliwe podejście).

najmniej szkodliwe podejście

1)   Popyt użytkowników

Popyt użytkowników

| (333) | W tym przypadku przedsiębiorstwu CIN powierzono świadczenie usług mieszanych oraz usług przewozu wszelkiego rodzaju towarów na dwunastu trasach przedstawionych w tabeli 3. Obowiązki świadczenia usług publicznych nałożone na przedsiębiorstwo CIN dotyczą połączeń transportu morskiego, które mają być obsługiwane, rodzaju i zdolności przewozowej jednostek pływających przydzielonych do poszczególnych obsługiwanych tras morskich, dostępności statków rezerwowych na potrzeby zagwarantowania ciągłości świadczenia usług, częstotliwości świadczenia usług oraz maksymalnych taryf pobieranych od użytkowników(odpowiednio mieszkańcom wyspy i innym pasażerom) za korzystanie z usługi na każdej z przedmiotowych tras. |
| --- | --- |

(333)

W tym przypadku przedsiębiorstwu CIN powierzono świadczenie usług mieszanych oraz usług przewozu wszelkiego rodzaju towarów na dwunastu trasach przedstawionych w tabeli 3. Obowiązki świadczenia usług publicznych nałożone na przedsiębiorstwo CIN dotyczą połączeń transportu morskiego, które mają być obsługiwane, rodzaju i zdolności przewozowej jednostek pływających przydzielonych do poszczególnych obsługiwanych tras morskich, dostępności statków rezerwowych na potrzeby zagwarantowania ciągłości świadczenia usług, częstotliwości świadczenia usług oraz maksymalnych taryf pobieranych od użytkowników(odpowiednio mieszkańcom wyspy i innym pasażerom) za korzystanie z usługi na każdej z przedmiotowych tras.

| (334) | Jak opisano w motywie 152, Włochy nałożyły obowiązki świadczenia usług publicznych ustanowione w nowej umowie głównie w celu (i) zapewnienia ciągłości terytorialnej między główną częścią terytorium a wyspami; oraz (ii) przyczynienia się do rozwoju gospodarczego przedmiotowych wysp poprzez regularne i niezawodne usługi transportu morskiego. Komisja uważa, że istotnie mogą to być uzasadnione cele leżące w interesie publicznym. |
| --- | --- |

(334)

Jak opisano w motywie 152, Włochy nałożyły obowiązki świadczenia usług publicznych ustanowione w nowej umowie głównie w celu (i) zapewnienia ciągłości terytorialnej między główną częścią terytorium a wyspami; oraz (ii) przyczynienia się do rozwoju gospodarczego przedmiotowych wysp poprzez regularne i niezawodne usługi transportu morskiego. Komisja uważa, że istotnie mogą to być uzasadnione cele leżące w interesie publicznym.

| (335) | W odniesieniu do tras tylko towarowych Komisja przypomina, że Sąd ustalił już (109), że aby dana usługa mogła zostać uznana za usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym, powinna stanowić usługę powszechną w ścisłym tego słowa znaczeniu. Z pojęcia usługi powszechnej nie wynika bowiem, że dana usługa powinna odpowiadać potrzebie, która jest wspólna wszystkim mieszkańcom danego terytorium lub powinna być świadczona na całości tego terytorium (110), lecz raczej że powinna służyć interesom całego społeczeństwa. Ponadto zdaniem Komisji prawodawstwo wspólnotowe nie uniemożliwia państwom członkowskim ważnego kwalifikowania, w ramach wykonywania ich uprawnień dyskrecjonalnych, niektórych usług morskiego przewozu towarowego do regionów i z regionów oddalonych jako UOIG, pod warunkiem że przestrzegane są zasady określone w rozporządzeniu w sprawie kabotażu morskiego. Komisja wyraziła jednak wątpliwości dotyczące tego, czy można uznawać, że obsługa tras tylko towarowych ma na celu zaspokojenie ogólnych interesów gospodarczych w rozumieniu prawa Unii. |
| --- | --- |

(335)

W odniesieniu do tras tylko towarowych Komisja przypomina, że Sąd ustalił już (109), że aby dana usługa mogła zostać uznana za usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym, powinna stanowić usługę powszechną w ścisłym tego słowa znaczeniu. Z pojęcia usługi powszechnej nie wynika bowiem, że dana usługa powinna odpowiadać potrzebie, która jest wspólna wszystkim mieszkańcom danego terytorium lub powinna być świadczona na całości tego terytorium (110), lecz raczej że powinna służyć interesom całego społeczeństwa. Ponadto zdaniem Komisji prawodawstwo wspólnotowe nie uniemożliwia państwom członkowskim ważnego kwalifikowania, w ramach wykonywania ich uprawnień dyskrecjonalnych, niektórych usług morskiego przewozu towarowego do regionów i z regionów oddalonych jako UOIG, pod warunkiem że przestrzegane są zasady określone w rozporządzeniu w sprawie kabotażu morskiego. Komisja wyraziła jednak wątpliwości dotyczące tego, czy można uznawać, że obsługa tras tylko towarowych ma na celu zaspokojenie ogólnych interesów gospodarczych w rozumieniu prawa Unii.

109

110

| (336) | Władze włoskie wyjaśniły, że objęte oceną morskie połączenia towarowe są niezbędne do dostarczania wszelkiego rodzaju towarów na wyspy Sycylia i Sardynia. Ponadto regularna częstotliwość tych usług przewozu towarowego na przestrzeni lat zapewnia odpowiednie zaopatrzenie mieszkańców tych wysp oraz działających na nich przedsiębiorstw również poza sezonem, gdy występuje mniejszy popyt ze strony turystów. Ponadto usługi te przyczyniają się również do rozwoju gospodarczego obu wysp, ponieważ towary są przewożone z głównej części terytorium na wyspy i z wysp do głównej części terytorium. W ten sposób przedsiębiorstwa z Sardynii lub Sycylii mogą na przykład sprzedawać swoje produkty we Włoszech kontynentalnych. Włochy są zdania, że usługi tylko towarowe są niezbędne jako uzupełnienie usług mieszanych, które również stanowią część zamówienia publicznego na usługi (111). Ponadto władze włoskie twierdzą, że morskie usługi tylko towarowe nie mogą być zastąpione usługami lotniczego transportu towarowego. W tym zakresie Komisja zauważa (112), że w 2012 r. port w Katanii obsłużył około 2,7 mln ton ładunku, podczas gdy porty lotnicze w Katanii, Palermo i Trapani łącznie obsłużyły tylko 10 309 ton. Podobnie w 2012 r. port Cagliari obsłużył ponad 12,5 mln ton ładunku, podczas gdy porty lotnicze w Alghero, Cagliari i Olbii łącznie obsłużyły tylko 4 825 ton. Z tych powodów Komisja stwierdza, że usługi tylko towarowe mogą również służyć do osiągnięcia uzasadnionych celów leżących w interesie publicznym. Należy zatem odrzucić twierdzenie przedsiębiorstwa Pan Med (zob. motyw 253), zgodnie z którym trasy tylko towarowe do Sycylii i Sardynii nie mogą stanowić faktycznej UOIG. |
| --- | --- |

(336)

Władze włoskie wyjaśniły, że objęte oceną morskie połączenia towarowe są niezbędne do dostarczania wszelkiego rodzaju towarów na wyspy Sycylia i Sardynia. Ponadto regularna częstotliwość tych usług przewozu towarowego na przestrzeni lat zapewnia odpowiednie zaopatrzenie mieszkańców tych wysp oraz działających na nich przedsiębiorstw również poza sezonem, gdy występuje mniejszy popyt ze strony turystów. Ponadto usługi te przyczyniają się również do rozwoju gospodarczego obu wysp, ponieważ towary są przewożone z głównej części terytorium na wyspy i z wysp do głównej części terytorium. W ten sposób przedsiębiorstwa z Sardynii lub Sycylii mogą na przykład sprzedawać swoje produkty we Włoszech kontynentalnych. Włochy są zdania, że usługi tylko towarowe są niezbędne jako uzupełnienie usług mieszanych, które również stanowią część zamówienia publicznego na usługi (111). Ponadto władze włoskie twierdzą, że morskie usługi tylko towarowe nie mogą być zastąpione usługami lotniczego transportu towarowego. W tym zakresie Komisja zauważa (112), że w 2012 r. port w Katanii obsłużył około 2,7 mln ton ładunku, podczas gdy porty lotnicze w Katanii, Palermo i Trapani łącznie obsłużyły tylko 10 309 ton. Podobnie w 2012 r. port Cagliari obsłużył ponad 12,5 mln ton ładunku, podczas gdy porty lotnicze w Alghero, Cagliari i Olbii łącznie obsłużyły tylko 4 825 ton. Z tych powodów Komisja stwierdza, że usługi tylko towarowe mogą również służyć do osiągnięcia uzasadnionych celów leżących w interesie publicznym. Należy zatem odrzucić twierdzenie przedsiębiorstwa Pan Med (zob. motyw 253), zgodnie z którym trasy tylko towarowe do Sycylii i Sardynii nie mogą stanowić faktycznej UOIG.

111

112

| (337) | Zanim obsługę połączeń morskich określonych w nowej umowie powierzono przedsiębiorstwu CIN, trasy te obsługiwało przedsiębiorstwo Tirrenia (a do 2004 r. (113) niektóre również przedsiębiorstwo Adriatica) na podstawie początkowych umów. Komisja zauważa, że przedmiotowe trasy istotnie były obsługiwane, w dużym stopniu bez zmian, przez wiele lat, tj. co najmniej od wejścia w życie początkowej umowy. Władze włoskie, w szczególności przedmiotowe władze regionalne, twierdziły, że usługi te były (i w dalszym ciągu są) niezbędne do zaspokojenia popytu użytkowników. |
| --- | --- |

(337)

Zanim obsługę połączeń morskich określonych w nowej umowie powierzono przedsiębiorstwu CIN, trasy te obsługiwało przedsiębiorstwo Tirrenia (a do 2004 r. (113) niektóre również przedsiębiorstwo Adriatica) na podstawie początkowych umów. Komisja zauważa, że przedmiotowe trasy istotnie były obsługiwane, w dużym stopniu bez zmian, przez wiele lat, tj. co najmniej od wejścia w życie początkowej umowy. Władze włoskie, w szczególności przedmiotowe władze regionalne, twierdziły, że usługi te były (i w dalszym ciągu są) niezbędne do zaspokojenia popytu użytkowników.

113

| (338) | Aby zilustrować faktyczny popyt użytkowników na te usługi, Włochy przedstawiły dane statystyczne, z których wynika, że w 2010 r. przedsiębiorstwo Tirrenia przewiozło 944 225 pasażerów, 218 779 samochodów i ponad 2,7 mln metrów bieżących ładunku na dwunastu trasach objętych usługą publiczną łącznie w odpowiednich okresach objętych obowiązkami świadczenia usług publicznych (tj. w przypadku trzech tras w okresie poza sezonem). Dane liczbowe dotyczące 2011 r. były nawet nieco wyższe. Pokazuje to, że w ciągu dwóch lat przed powierzeniem przedsiębiorstwu CIN obowiązków świadczenia usług publicznych istniał znaczący popyt łączny na usługi transportu morskiego na przedmiotowych trasach. |
| --- | --- |

(338)

Aby zilustrować faktyczny popyt użytkowników na te usługi, Włochy przedstawiły dane statystyczne, z których wynika, że w 2010 r. przedsiębiorstwo Tirrenia przewiozło 944 225 pasażerów, 218 779 samochodów i ponad 2,7 mln metrów bieżących ładunku na dwunastu trasach objętych usługą publiczną łącznie w odpowiednich okresach objętych obowiązkami świadczenia usług publicznych (tj. w przypadku trzech tras w okresie poza sezonem). Dane liczbowe dotyczące 2011 r. były nawet nieco wyższe. Pokazuje to, że w ciągu dwóch lat przed powierzeniem przedsiębiorstwu CIN obowiązków świadczenia usług publicznych istniał znaczący popyt łączny na usługi transportu morskiego na przedmiotowych trasach.

| (339) | Aby ustalić, że na każdej z dwunastu przedmiotowych tras istnieje faktyczny popyt użytkowników, konieczna jest jednak bardziej szczegółowa ocena. W tym celu Włochy przedstawiły dane statystyczne dotyczące każdej trasy z osobna za lata 2007–2018. Oprócz łącznej liczby pasażerów lub metrów bieżących towaru przewiezionych na rok dane te umożliwiają obliczenie średnich wartości na rejs. Tytułem przykładu w tabeli 4 przedstawiono dwa takie wskaźniki za lata 2010 i 2018. Liczby te świadczą o tym, że w ciągu tych lat w ramach każdego rejsu w obie strony na każdej z sześciu (odpowiednio pięciu w 2018 r.) przedmiotowych tras mieszanych przewieziono kilkuset pasażerów. Mniejszą liczbę na połączeniu z Wyspami Tremiti należy postrzegać w świetle ich bardzo małej liczby ludności i bardzo małego rozmiaru (tj. mniej niż 500 mieszkańców i około 3 kilometrów kwadratowych powierzchni). Na trzech trasach obsługiwanych w ramach systemu świadczenia usług publicznych jedynie poza sezonem średnia liczba pasażerów przekracza 500 na rejs w obie strony. Jest to dowód na istnienie popytu użytkowników na te usługi poza sezonem. W odniesieniu do ładunku z danych liczbowych za rok 2010 wynika, że na ośmiu z dwunastu tras (w tym na wszystkich trzech trasach tylko towarowych) ilość ładunku była znacząca, ponieważ przekroczyła 1 250 metrów bieżących na rejs w obie strony. W 2018 r. próg ten przekroczono w przypadku siedmiu z pozostałych dziesięciu tras (w tym dwóch tras towarowych). Komisja przypomina, że przy porównywaniu liczb za lata 2010 i 2018 należy uwzględnić umowę zmieniającą z sierpnia 2014 r. (zob. motyw 103), którą zniesiono niektóre trasy i zmieniono częstotliwość na innych trasach. Ponadto Komisja zwraca uwagę, że przedsiębiorstwo CIN obsługuje trasy tylko towarowe z wykorzystaniem większych jednostek pływających niż przedsiębiorstwo Tirrenia, w związku z czym możliwe jest przewożenie większych ilości ładunku niż w przeszłości.

  Tabela 4


  Dane statystyczne dotyczące popytu użytkowników w latach 2010 (obsługa przez przedsiębiorstwo Tirrenia) i 2018 (obsługa przez przedsiębiorstwo CIN) | Średnia liczba pasażerów na rejs (114) | Średnia ilość ładunku na rejs (115) |
| --- | --- | --- | --- |
| Trasy usług mieszanych: | 2010 | 2018 | 2010 | 2018 |
| Neapol–Palermo (poza sezonem) | 606 | 583 | 1 418 | 1 794 |
| Genua–Porto Torres (poza sezonem) | 714 | 678 | 1 381 | 1 380 |
| Genua–Olbia–Arbatax | 531 | 704 | 514 | 779 |
| Civitavecchia–Olbia (poza sezonem) | 1 094 | 617 | 2 043 | 1 526 |
| Neapol–Cagliari | 260 | 607 | 1 533 | 1 773 |
| Palermo–Cagliari | 489 | 998 | 1 489 | 1 284 |
| Trapani–Cagliari | 305 | zlikwidowana | 475 | zlikwidowana |
| Civitavecchia–Cagliari–Arbatax | 427 | 891 | 847 | 1 051 |
| Termoli–Wyspy Tremiti | 146 | 204 | 65 | 31 |
| | Średnia liczba pasażerów na rejs | Średnia ilość ładunku na rejs |
| Trasy usług przewozu towarowego: | 2010 | 2018 | 2010 | 2018 |
| Livorno–Cagliari | 3 | 2 | 2 046 | 2 925 |
| Neapol–Cagliari | 3 | zlikwidowana | 1 339 | zlikwidowana |
| Rawenna–Katania | 14 | 11 | 2 594 | 6 498 |

(339)

Aby ustalić, że na każdej z dwunastu przedmiotowych tras istnieje faktyczny popyt użytkowników, konieczna jest jednak bardziej szczegółowa ocena. W tym celu Włochy przedstawiły dane statystyczne dotyczące każdej trasy z osobna za lata 2007–2018. Oprócz łącznej liczby pasażerów lub metrów bieżących towaru przewiezionych na rok dane te umożliwiają obliczenie średnich wartości na rejs. Tytułem przykładu w tabeli 4 przedstawiono dwa takie wskaźniki za lata 2010 i 2018. Liczby te świadczą o tym, że w ciągu tych lat w ramach każdego rejsu w obie strony na każdej z sześciu (odpowiednio pięciu w 2018 r.) przedmiotowych tras mieszanych przewieziono kilkuset pasażerów. Mniejszą liczbę na połączeniu z Wyspami Tremiti należy postrzegać w świetle ich bardzo małej liczby ludności i bardzo małego rozmiaru (tj. mniej niż 500 mieszkańców i około 3 kilometrów kwadratowych powierzchni). Na trzech trasach obsługiwanych w ramach systemu świadczenia usług publicznych jedynie poza sezonem średnia liczba pasażerów przekracza 500 na rejs w obie strony. Jest to dowód na istnienie popytu użytkowników na te usługi poza sezonem. W odniesieniu do ładunku z danych liczbowych za rok 2010 wynika, że na ośmiu z dwunastu tras (w tym na wszystkich trzech trasach tylko towarowych) ilość ładunku była znacząca, ponieważ przekroczyła 1 250 metrów bieżących na rejs w obie strony. W 2018 r. próg ten przekroczono w przypadku siedmiu z pozostałych dziesięciu tras (w tym dwóch tras towarowych). Komisja przypomina, że przy porównywaniu liczb za lata 2010 i 2018 należy uwzględnić umowę zmieniającą z sierpnia 2014 r. (zob. motyw 103), którą zniesiono niektóre trasy i zmieniono częstotliwość na innych trasach. Ponadto Komisja zwraca uwagę, że przedsiębiorstwo CIN obsługuje trasy tylko towarowe z wykorzystaniem większych jednostek pływających niż przedsiębiorstwo Tirrenia, w związku z czym możliwe jest przewożenie większych ilości ładunku niż w przeszłości.

Tabela 4

Tabela 4

Dane statystyczne dotyczące popytu użytkowników w latach 2010 (obsługa przez przedsiębiorstwo Tirrenia) i 2018 (obsługa przez przedsiębiorstwo CIN)

Dane statystyczne dotyczące popytu użytkowników w latach 2010 (obsługa przez przedsiębiorstwo Tirrenia) i 2018 (obsługa przez przedsiębiorstwo CIN)

Średnia liczba pasażerów na rejs (114)

114

Średnia ilość ładunku na rejs (115)

115

Trasy usług mieszanych:

2010

2018

2010

2018

Neapol–Palermo (poza sezonem)

606

583

1 418

1 794

Genua–Porto Torres (poza sezonem)

714

678

1 381

1 380

Genua–Olbia–Arbatax

531

704

514

779

Civitavecchia–Olbia (poza sezonem)

1 094

617

2 043

1 526

Neapol–Cagliari

260

607

1 533

1 773

Palermo–Cagliari

489

998

1 489

1 284

Trapani–Cagliari

305

zlikwidowana

475

zlikwidowana

Civitavecchia–Cagliari–Arbatax

427

891

847

1 051

Termoli–Wyspy Tremiti

146

204

65

31

Średnia liczba pasażerów na rejs

Średnia ilość ładunku na rejs

Trasy usług przewozu towarowego:

2010

2018

2010

2018

Livorno–Cagliari

3

2

2 046

2 925

Neapol–Cagliari

3

zlikwidowana

1 339

zlikwidowana

Rawenna–Katania

14

11

2 594

6 498

| (340) | Jako kolejny dowód na ciągłe istnienie popytu użytkowników, gdy przedsiębiorstwo CIN rozpoczęło obsługę tras na podstawie nowej umowy, Włochy przedstawiły również zagregowane dane statystyczne dotyczące okresu do końca 2018 r. Z danych liczbowych zawartych w tabeli 5 wynika, że od 2013 r. – i odpowiednio od 2014 r. – przedsiębiorstwo CIN przewoziło więcej pasażerów, samochodów i ładunku niż przedsiębiorstwo Tirrenia w 2010 r., odpowiednio w 2011 r., (zob. motyw 338). Potwierdza to, że popyt użytkowników nadal istniał, a nawet znacznie wzrósł od czasu rozpoczęcia przez przedsiębiorstwo CIN świadczenia usługi publicznej. Ponadto analiza danych dotyczących każdej trasy z osobna dla każdego roku do końca 2018 r. nie dostarczyła żadnych przesłanek wskazujących, że popyt użytkowników na określonych trasach zniknął. Tytułem przykładu w tabeli 4 przedstawiono dane statystyczne dotyczące każdej trasy z osobna za rok 2018 r. Ze względów zwięzłości Komisja nie podaje danych liczbowych za inne lata, w których przedsiębiorstwo CIN świadczyło tę usługę.

  Tabela 5


  Dane statystyczne za lata 2012–2018 (mieszane i towarowe trasy objęte usługą publiczną obsługiwane przez przedsiębiorstwo CIN) | Liczba przewiezionych pasażerów | Liczba przewiezionych samochodów | Przewieziony ładunek (w metrach bieżących) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2012 (od lipca do grudnia) | 473 614 | 118 322 | 1 132 682 |
| 2013 | 952 323 | 236 329 | 2 764 507 |
| 2014 | 1 026 140 | 261 201 | 3 039 598 |
| 2015 | 1 112 603 | 285 853 | 3 696 237 |
| 2016 | 1 256 403 | 313 555 | 3 312 393 |
| 2017 | 1 160 782 | 279 827 | 3 604 775 |
| 2018 | 1 071 931 | 251 300 | 3 607 283 |

(340)

Jako kolejny dowód na ciągłe istnienie popytu użytkowników, gdy przedsiębiorstwo CIN rozpoczęło obsługę tras na podstawie nowej umowy, Włochy przedstawiły również zagregowane dane statystyczne dotyczące okresu do końca 2018 r. Z danych liczbowych zawartych w tabeli 5 wynika, że od 2013 r. – i odpowiednio od 2014 r. – przedsiębiorstwo CIN przewoziło więcej pasażerów, samochodów i ładunku niż przedsiębiorstwo Tirrenia w 2010 r., odpowiednio w 2011 r., (zob. motyw 338). Potwierdza to, że popyt użytkowników nadal istniał, a nawet znacznie wzrósł od czasu rozpoczęcia przez przedsiębiorstwo CIN świadczenia usługi publicznej. Ponadto analiza danych dotyczących każdej trasy z osobna dla każdego roku do końca 2018 r. nie dostarczyła żadnych przesłanek wskazujących, że popyt użytkowników na określonych trasach zniknął. Tytułem przykładu w tabeli 4 przedstawiono dane statystyczne dotyczące każdej trasy z osobna za rok 2018 r. Ze względów zwięzłości Komisja nie podaje danych liczbowych za inne lata, w których przedsiębiorstwo CIN świadczyło tę usługę.

Tabela 5

Tabela 5

Dane statystyczne za lata 2012–2018 (mieszane i towarowe trasy objęte usługą publiczną obsługiwane przez przedsiębiorstwo CIN)

Dane statystyczne za lata 2012–2018 (mieszane i towarowe trasy objęte usługą publiczną obsługiwane przez przedsiębiorstwo CIN)

Liczba przewiezionych pasażerów

Liczba przewiezionych samochodów

Przewieziony ładunek (w metrach bieżących)

2012 (od lipca do grudnia)

473 614

118 322

1 132 682

2013

952 323

236 329

2 764 507

2014

1 026 140

261 201

3 039 598

2015

1 112 603

285 853

3 696 237

2016

1 256 403

313 555

3 312 393

2017

1 160 782

279 827

3 604 775

2018

1 071 931

251 300

3 607 283

| (341) | Komisja uważa, że z powyższych danych statystycznych (zob. motywy 338–340) wyraźnie wynika, że istnieje faktyczny popyt na usługi przewozu pasażerskiego i towarowego na każdej z dwunastu przedmiotowych tras objętych usługą publiczną. Można zatem stwierdzić, że usługi te odpowiadają na faktyczne zapotrzebowanie publiczne i zaspokajają faktyczny popyt użytkowników. |
| --- | --- |

(341)

Komisja uważa, że z powyższych danych statystycznych (zob. motywy 338–340) wyraźnie wynika, że istnieje faktyczny popyt na usługi przewozu pasażerskiego i towarowego na każdej z dwunastu przedmiotowych tras objętych usługą publiczną. Można zatem stwierdzić, że usługi te odpowiadają na faktyczne zapotrzebowanie publiczne i zaspokajają faktyczny popyt użytkowników.

2)   Istnienie niedoskonałości rynku

Istnienie niedoskonałości rynku

| (342) | Zgodnie z pkt 48 komunikatu w sprawie UOIG „nie byłoby właściwe wiązanie zobowiązań do świadczenia określonych usług publicznych z działalnością, która jest już wykonywana lub może być wykonywana skutecznie i na warunkach takich jak cena, obiektywne cechy jakościowe, ciągłość i dostęp do danej usługi, zgodnych z interesem publicznym zdefiniowanym przez państwo, przez przedsiębiorstwa działające na zwykłych warunkach rynkowych” (116). W związku z tym Komisja musi zbadać, czy usługa byłaby nieodpowiednia, gdyby jej świadczenie pozostawiono wyłącznie mechanizmom rynkowym w świetle obowiązków świadczenia usług publicznych nałożonych przez państwo członkowskie na mocy nowej umowy. W tym względzie w pst 48 komunikatu w sprawie UOIG zauważono, że „ocena Komisji ogranicza się do sprawdzenia, czy państwo członkowskie nie popełniło oczywistego błędu”. |
| --- | --- |

(342)

Zgodnie z pkt 48 komunikatu w sprawie UOIG „nie byłoby właściwe wiązanie zobowiązań do świadczenia określonych usług publicznych z działalnością, która jest już wykonywana lub może być wykonywana skutecznie i na warunkach takich jak cena, obiektywne cechy jakościowe, ciągłość i dostęp do danej usługi, zgodnych z interesem publicznym zdefiniowanym przez państwo, przez przedsiębiorstwa działające na zwykłych warunkach rynkowych” (116). W związku z tym Komisja musi zbadać, czy usługa byłaby nieodpowiednia, gdyby jej świadczenie pozostawiono wyłącznie mechanizmom rynkowym w świetle obowiązków świadczenia usług publicznych nałożonych przez państwo członkowskie na mocy nowej umowy. W tym względzie w pst 48 komunikatu w sprawie UOIG zauważono, że „ocena Komisji ogranicza się do sprawdzenia, czy państwo członkowskie nie popełniło oczywistego błędu”.

116

| (343) | Komisja zauważa, że w okresie poprzedzającym zawarcie nowej umowy z przedsiębiorstwem CIN inni operatorzy oferowali usługi promowe na niektórych trasach objętych nową umową, choć niekoniecznie przez cały rok i z taką samą częstotliwością. Na podstawie sytuacji w zakresie konkurencji istniejącej do chwili powierzenia usług w dniu 18 lipca 2012 r. (jak opisano w motywie 34) oraz uwag zainteresowanych stron (zob. sekcja 5) Komisja dokona w odniesieniu do każdej z przedmiotowych tras oceny tego, czy usługi świadczone przez innych operatorów były równoważne z tymi, które przedsiębiorstwo CIN musi świadczyć na podstawie nowej umowy. |
| --- | --- |

(343)

Komisja zauważa, że w okresie poprzedzającym zawarcie nowej umowy z przedsiębiorstwem CIN inni operatorzy oferowali usługi promowe na niektórych trasach objętych nową umową, choć niekoniecznie przez cały rok i z taką samą częstotliwością. Na podstawie sytuacji w zakresie konkurencji istniejącej do chwili powierzenia usług w dniu 18 lipca 2012 r. (jak opisano w motywie 34) oraz uwag zainteresowanych stron (zob. sekcja 5) Komisja dokona w odniesieniu do każdej z przedmiotowych tras oceny tego, czy usługi świadczone przez innych operatorów były równoważne z tymi, które przedsiębiorstwo CIN musi świadczyć na podstawie nowej umowy.

| (344) | Chociaż w nowej umowie nałożono konkretne obowiązki świadczenia usług publicznych w zakresie stosowanych taryf (w tym taryfy ulgowe dla mieszkańców wysp), Włochy nie uzasadniły konieczności świadczenia usługi publicznej, argumentując, że przedsiębiorstwo CIN musi utrzymać taryfy na przedmiotowych trasach na poziomie niższym od tych stosowanych przez pozostałych operatorów. Komisja nie przeprowadziła zatem analizy porównawczej taryf stosowanych przez wszystkich operatorów na przedmiotowych trasach. W toku postępowania Włochy twierdziły raczej, że w zakresie, w jakim inni operatorzy świadczą usługi promowe na trasach obsługiwanych przez przedsiębiorstwo CIN w ramach systemu świadczenia usług publicznych, te konkurujące usługi nie umożliwiałyby spełnienia w pełni obowiązków świadczenia usług publicznych określonych w nowej umowie. W szczególności różniłyby się one w zakresie ciągłości i częstotliwości w ciągu rok, nie byłyby równoważne (w zakresie portów lub rodzaju usługi, np. tylko towarowa zamiast mieszanej) lub nie miałyby tej samej jakości. Komisja skoncentruje się zatem na możliwych różnicach pod względem ciągłości, regularności, wydajności i jakości (zob. motyw 329). |
| --- | --- |

(344)

Chociaż w nowej umowie nałożono konkretne obowiązki świadczenia usług publicznych w zakresie stosowanych taryf (w tym taryfy ulgowe dla mieszkańców wysp), Włochy nie uzasadniły konieczności świadczenia usługi publicznej, argumentując, że przedsiębiorstwo CIN musi utrzymać taryfy na przedmiotowych trasach na poziomie niższym od tych stosowanych przez pozostałych operatorów. Komisja nie przeprowadziła zatem analizy porównawczej taryf stosowanych przez wszystkich operatorów na przedmiotowych trasach. W toku postępowania Włochy twierdziły raczej, że w zakresie, w jakim inni operatorzy świadczą usługi promowe na trasach obsługiwanych przez przedsiębiorstwo CIN w ramach systemu świadczenia usług publicznych, te konkurujące usługi nie umożliwiałyby spełnienia w pełni obowiązków świadczenia usług publicznych określonych w nowej umowie. W szczególności różniłyby się one w zakresie ciągłości i częstotliwości w ciągu rok, nie byłyby równoważne (w zakresie portów lub rodzaju usługi, np. tylko towarowa zamiast mieszanej) lub nie miałyby tej samej jakości. Komisja skoncentruje się zatem na możliwych różnicach pod względem ciągłości, regularności, wydajności i jakości (zob. motyw 329).

| (345) | Komisja w pierwszej kolejności zauważa, że do momentu powierzenia usług przedsiębiorstwu CIN żaden inny operator nie świadczył usług mieszanych na pięciu z dziewięciu tras usług mieszanych objętych nową umową. W szczególności:






  — | Civitavecchia–Cagliari–Arbatax: przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem oferującym codzienną usługę mieszaną na tej trasie. Komisja nie otrzymała ani nie znalazła dowodów potwierdzających argument przedsiębiorstwa Pan Med (zob. przypis 87), jakoby przedsiębiorstwo Moby obsługiwało cotygodniowe połączenie między portami Civitavecchia i Cagliari. Nawet jeśli przedsiębiorstwo Moby istotnie działało na tej trasie (co nie miało miejsca), jego oferta byłaby niewystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną pod względem regularności (tj. usługa cotygodniowa nie jest równoważna codziennemu połączeniu) i nie spełniałaby wymogu zapewnienia połączenia z portem Arbatax. W związku z tym Komisja stwierdza, że Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tej trasie usług mieszanych wystąpiła niedoskonałość rynku. |
| --- | --- | --- |

(345)

Komisja w pierwszej kolejności zauważa, że do momentu powierzenia usług przedsiębiorstwu CIN żaden inny operator nie świadczył usług mieszanych na pięciu z dziewięciu tras usług mieszanych objętych nową umową. W szczególności:

—

Civitavecchia–Cagliari–Arbatax: przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem oferującym codzienną usługę mieszaną na tej trasie. Komisja nie otrzymała ani nie znalazła dowodów potwierdzających argument przedsiębiorstwa Pan Med (zob. przypis 87), jakoby przedsiębiorstwo Moby obsługiwało cotygodniowe połączenie między portami Civitavecchia i Cagliari. Nawet jeśli przedsiębiorstwo Moby istotnie działało na tej trasie (co nie miało miejsca), jego oferta byłaby niewystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną pod względem regularności (tj. usługa cotygodniowa nie jest równoważna codziennemu połączeniu) i nie spełniałaby wymogu zapewnienia połączenia z portem Arbatax. W związku z tym Komisja stwierdza, że Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tej trasie usług mieszanych wystąpiła niedoskonałość rynku.

Civitavecchia–Cagliari–Arbatax

| — | Neapol–Cagliari: przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem oferującym usługę mieszaną na tej trasie. W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. (zob. przypis 87) przedsiębiorstwo Pan Med wskazało, że przedsiębiorstwo Grimaldi obsługiwało usługę przewozu towarowego między Salerno a Cagliari. Komisja zauważa jednak, że niezależnie od możliwych innych różnic w stosunku do konkretnych wymogów mających zastosowanie do przedsiębiorstwa CIN w ramach nowej umowy, usługa tylko towarowa nie może zaspokajać zapotrzebowania na usługę publiczną w odniesieniu do pasażerów i samochodów. W związku z tym Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tej trasie usług mieszanych wystąpiła niedoskonałość rynku. |
| --- | --- |

—

Neapol–Cagliari: przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem oferującym usługę mieszaną na tej trasie. W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. (zob. przypis 87) przedsiębiorstwo Pan Med wskazało, że przedsiębiorstwo Grimaldi obsługiwało usługę przewozu towarowego między Salerno a Cagliari. Komisja zauważa jednak, że niezależnie od możliwych innych różnic w stosunku do konkretnych wymogów mających zastosowanie do przedsiębiorstwa CIN w ramach nowej umowy, usługa tylko towarowa nie może zaspokajać zapotrzebowania na usługę publiczną w odniesieniu do pasażerów i samochodów. W związku z tym Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tej trasie usług mieszanych wystąpiła niedoskonałość rynku.

Neapol–Cagliari

| — | Palermo–Cagliari: przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem oferującym usługę mieszaną na tej trasie. W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. (zob. przypis 87) przedsiębiorstwo Pan Med wskazało, że przedsiębiorstwo Grimaldi obsługiwało usługę przewozu towarowego między tymi portami. Komisja zauważa jednak, że niezależnie od możliwych innych różnic w stosunku do konkretnych wymogów mających zastosowanie do przedsiębiorstwa CIN w ramach nowej umowy, usługa tylko towarowa nie może zaspokajać zapotrzebowania na usługę publiczną w odniesieniu do pasażerów i samochodów. W związku z tym Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tej trasie usług mieszanych wystąpiła niedoskonałość rynku. |
| --- | --- |

—

Palermo–Cagliari: przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem oferującym usługę mieszaną na tej trasie. W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. (zob. przypis 87) przedsiębiorstwo Pan Med wskazało, że przedsiębiorstwo Grimaldi obsługiwało usługę przewozu towarowego między tymi portami. Komisja zauważa jednak, że niezależnie od możliwych innych różnic w stosunku do konkretnych wymogów mających zastosowanie do przedsiębiorstwa CIN w ramach nowej umowy, usługa tylko towarowa nie może zaspokajać zapotrzebowania na usługę publiczną w odniesieniu do pasażerów i samochodów. W związku z tym Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tej trasie usług mieszanych wystąpiła niedoskonałość rynku.

Palermo–Cagliari

| — | Trapani–Cagliari: przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem oferującym usługę mieszaną na tej trasie. W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. (zob. przypis 87) przedsiębiorstwo Pan Med wskazało, że przedsiębiorstwo Grimaldi obsługiwało usługę przewozu towarowego między tymi portami. Komisja zauważa jednak, że niezależnie od możliwych innych różnic w stosunku do konkretnych wymogów mających zastosowanie do przedsiębiorstwa CIN w ramach nowej konwencji, usługa tylko towarowa nie może zaspokajać zapotrzebowania na usługę publiczną w odniesieniu do pasażerów i samochodów. W związku z tym Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tej trasie usług mieszanych wystąpiła niedoskonałość rynku. |
| --- | --- |

—

Trapani–Cagliari: przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem oferującym usługę mieszaną na tej trasie. W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. (zob. przypis 87) przedsiębiorstwo Pan Med wskazało, że przedsiębiorstwo Grimaldi obsługiwało usługę przewozu towarowego między tymi portami. Komisja zauważa jednak, że niezależnie od możliwych innych różnic w stosunku do konkretnych wymogów mających zastosowanie do przedsiębiorstwa CIN w ramach nowej konwencji, usługa tylko towarowa nie może zaspokajać zapotrzebowania na usługę publiczną w odniesieniu do pasażerów i samochodów. W związku z tym Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tej trasie usług mieszanych wystąpiła niedoskonałość rynku.

Trapani–Cagliari

| — | Termoli–Wyspy Tremiti: przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem na tej trasie. W związku z tym Komisja stwierdza, że Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tej trasie usług mieszanych wystąpiła niedoskonałość rynku. |
| --- | --- |

—

Termoli–Wyspy Tremiti: przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem na tej trasie. W związku z tym Komisja stwierdza, że Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tej trasie usług mieszanych wystąpiła niedoskonałość rynku.

Termoli–Wyspy Tremiti

| (346) | Na pozostałych czterech trasach usług mieszanych objętych nową umową usługi mieszane oferowali również inni operatorzy poza przedsiębiorstwem Tirrenia. Komisja twierdzi jednak, że Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tych czterech trasach wystąpiła niedoskonałość rynku. W szczególności usługi świadczone przez pozostałych operatorów nie zaspokajają w pełni zapotrzebowania na usługę publiczną określonego przez Włochy w nowej umowie z powodów określonych poniżej:






  — | Genua–Porto Torres: jedyny operator, który świadczył usługi na tej trasie przez cały rok w przedmiotowym okresie, tj. przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci (zob. motywy 266 i 267), poza sezonem zapewniał wypłynięcia jedynie trzy razy w tygodniu. Zgodnie z nową umową wymagane jest jednak, aby przedsiębiorstwo CIN obsługiwało codzienną usługę (całodobową) z obu portów. Oferta przedsiębiorstwa Grandi Navi Veloci była zatem niewystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną pod względem regularności poza sezonem. Komisja przypomina, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych jest przyznawana przedsiębiorstwu CIN jedynie za obsługę tej trasy poza sezonem, tj. gdy pojawia się niedoskonałość rynku. Odniesienia przedsiębiorstwa Pan Med (zob. motyw 253) do obecności przedsiębiorstwa Grandi Navi Veloci na tej trasie nie można zatem uznać za dowód tego, że oferta rynkowa była wystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną. |
| --- | --- | --- |

(346)

Na pozostałych czterech trasach usług mieszanych objętych nową umową usługi mieszane oferowali również inni operatorzy poza przedsiębiorstwem Tirrenia. Komisja twierdzi jednak, że Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tych czterech trasach wystąpiła niedoskonałość rynku. W szczególności usługi świadczone przez pozostałych operatorów nie zaspokajają w pełni zapotrzebowania na usługę publiczną określonego przez Włochy w nowej umowie z powodów określonych poniżej:

—

Genua–Porto Torres: jedyny operator, który świadczył usługi na tej trasie przez cały rok w przedmiotowym okresie, tj. przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci (zob. motywy 266 i 267), poza sezonem zapewniał wypłynięcia jedynie trzy razy w tygodniu. Zgodnie z nową umową wymagane jest jednak, aby przedsiębiorstwo CIN obsługiwało codzienną usługę (całodobową) z obu portów. Oferta przedsiębiorstwa Grandi Navi Veloci była zatem niewystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną pod względem regularności poza sezonem. Komisja przypomina, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych jest przyznawana przedsiębiorstwu CIN jedynie za obsługę tej trasy poza sezonem, tj. gdy pojawia się niedoskonałość rynku. Odniesienia przedsiębiorstwa Pan Med (zob. motyw 253) do obecności przedsiębiorstwa Grandi Navi Veloci na tej trasie nie można zatem uznać za dowód tego, że oferta rynkowa była wystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną.

Genua–Porto Torres

| — | Civitavecchia–Olbia: jedyny operator, który świadczył usługi na tej trasie przez cały rok przynajmniej przez część przedmiotowego okresu, tj. przedsiębiorstwo SNAV, w 2008 r. poza sezonem zapewniał wypłynięcia jedynie trzy razy w tygodniu. Zgodnie z nową umową wymagane jest jednak, aby przedsiębiorstwo CIN obsługiwało codzienną usługę (całodobową) z obu portów poza sezonem. Podczas gdy wydaje się, że przedsiębiorstwo SNAV zwiększyło później częstotliwość swoich usług poza sezonem, przestało obsługiwać tę trasę od końca maja 2011 r., a jego następca – przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci – postanowił utrzymać świadczenie tej usługi tylko w sezonie. Oferta przedsiębiorstwa SNAV i obecność pewnych innych operatorów w sezonie (zob. motyw 34) była zatem niewystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną pod względem regularności i ciągłości usługi poza sezonem. Odniesienie przedsiębiorstwa Grimaldi (zob. motyw 274) do obecności przedsiębiorstwa Moby na tej trasie nie może zmienić tego wniosku, ponieważ przedsiębiorstwo Moby prowadziło działalność tylko w sezonie. Komisja przypomina, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych jest przyznawana przedsiębiorstwu CIN jedynie za obsługę tej trasy poza sezonem, tj. gdy pojawia się niedoskonałość rynku. |
| --- | --- |

—

Civitavecchia–Olbia: jedyny operator, który świadczył usługi na tej trasie przez cały rok przynajmniej przez część przedmiotowego okresu, tj. przedsiębiorstwo SNAV, w 2008 r. poza sezonem zapewniał wypłynięcia jedynie trzy razy w tygodniu. Zgodnie z nową umową wymagane jest jednak, aby przedsiębiorstwo CIN obsługiwało codzienną usługę (całodobową) z obu portów poza sezonem. Podczas gdy wydaje się, że przedsiębiorstwo SNAV zwiększyło później częstotliwość swoich usług poza sezonem, przestało obsługiwać tę trasę od końca maja 2011 r., a jego następca – przedsiębiorstwo Grandi Navi Veloci – postanowił utrzymać świadczenie tej usługi tylko w sezonie. Oferta przedsiębiorstwa SNAV i obecność pewnych innych operatorów w sezonie (zob. motyw 34) była zatem niewystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną pod względem regularności i ciągłości usługi poza sezonem. Odniesienie przedsiębiorstwa Grimaldi (zob. motyw 274) do obecności przedsiębiorstwa Moby na tej trasie nie może zmienić tego wniosku, ponieważ przedsiębiorstwo Moby prowadziło działalność tylko w sezonie. Komisja przypomina, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych jest przyznawana przedsiębiorstwu CIN jedynie za obsługę tej trasy poza sezonem, tj. gdy pojawia się niedoskonałość rynku.

Civitavecchia–Olbia

| — | Neapol–Palermo: jedyny operator, który świadczył usługi na tej trasie przez cały rok w przedmiotowym okresie, tj. przedsiębiorstwo SNAV (w niektórych latach we współpracy z przedsiębiorstwem Grandi Navi Veloci, zob. motyw 266), świadczył codzienne usługi z wieczornymi wypłynięciami z obu portów zarówno w sezonie, jak i poza sezonem. Zasadniczo częstotliwość ta odpowiada wymogowi zawartemu w nowej umowie. Z danych dostarczonych przez władze włoskie wynika jednak istotna różnica między ciągłością zapewnianą przez przedsiębiorstwo SNAV i przez przedsiębiorstwo Tirrenia, które świadczyło wówczas usługę publiczną. W szczególności w latach 2009–2012 przedsiębiorstwo SNAV odwołało 76 rejsów na tej trasie, podczas gdy przedsiębiorstwo Tirrenia odwołało jedynie 19 rejsów (tj. cztery razy mniej). Ponadto spośród tych 76 przypadków odwołania przez przedsiębiorstwo SNAV 19 wynikało z dni wolnych od pracy, a pozostałe 57 z niekorzystnych warunków pogodowych. Chociaż statki przedsiębiorstwa Tirrenia wypływały praktycznie w tym samym czasie, przedsiębiorstwo Tirrenia odwołało jedynie pięć rejsów ze względu na niekorzystne warunki pogodowe (czyli jedenaście razy mniej niż przedsiębiorstwo SNAV). Pozostałe przypadki odwołania rejsów przez przedsiębiorstwo Tirrenia wynikały z działania siły wyższej, tj. siedem było spowodowanych strajkiem pracowników, a pozostałe siedem – przyczynami technicznymi. Ponadto Włochy stwierdziły, że przedsiębiorstwo SNAV nie spełniałoby wymogów jakości ustanowionych w nowej umowie, ponieważ prowadziło działalność na tej trasie z wykorzystaniem jednostek pływających zbudowanych w latach 1973, 1974, 1980 i tylko w jednym przypadku w 1989 r. Przedsiębiorstwo Tirrenia, a później przedsiębiorstwo CIN, wykorzystywało jednak nowsze statki (zbudowane w latach 1999–2000). Gdy przedsiębiorstwo GNV rozpoczęło obsługę tej trasy w 2011 r. (we współpracy z przedsiębiorstwem SNAV), wykorzystywało jednostki pływające z 1974 r., 1978 r. i dwa statki z 1989 r. (zob. motyw 267). Komisja uważa, że na podstawie tych elementów Włochy słusznie stwierdziły, że przedsiębiorstwo SNAV nie mogło w wystarczającym stopniu zapewniać ciągłości, regularności i jakości na tej trasie, w związku z czym nie popełniły oczywistego błędu, powierzając obsługę tej trasy przedsiębiorstwu CIN. Komisja przypomina, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych jest przyznawana przedsiębiorstwu CIN jedynie za obsługę tej trasy poza sezonem (gdy występuje największe prawdopodobieństwo wystąpienia niekorzystnych warunków pogodowych), ale przedsiębiorstwo CIN również prowadzi działalność z taką samą częstotliwością w sezonie bez takiej rekompensaty (ale wciąż podlega ograniczeniom taryfowym). Odniesienia przedsiębiorstwa Pan Med (zob. motyw 253) do obecności przedsiębiorstwa SNAV (wraz z przedsiębiorstwem Grandi Navi Veloci od 2011 r.) na tej trasie nie można zatem uznać za dowód tego, że oferta rynkowa była wystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną pod względem ciągłości, regularności i jakości. Ponadto stwierdzenia przedsiębiorstwa Pan Med, że planowało ono prowadzić działalność na trasie Gaeta–Termini Imerese (zob. motyw 260), która byłaby równoważna z trasą Neapol–Palermo, nie mogą podważać tego wniosku. W szczególności przedsiębiorstwo Pan Med odniosło się do swoich planów w piśmie z kwietnia 2013 r., a dowody, które dostarczyło, świadczą o tym, że podjęło działania w kierunku ubiegania się o niezbędne zezwolenia na obsługę takiej trasy dopiero kilka miesięcy po powierzeniu UOIG przedsiębiorstwu CIN (tj. w lipcu 2012 r.). Przedsiębiorstwo Pan Med nie poinformowało, że faktycznie rozpoczęło obsługę trasy Gaeta–Termini Imerese. W każdym razie w chwili powierzenia usług Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na trasie Neapol–Palermo wystąpiła niedoskonałość rynku, ponieważ przedsiębiorstwo Pan Med nie złożyło jeszcze wniosku o rozpoczęcie obsługi oraz ponieważ oferta przedstawiona przez przedsiębiorstwa SNAV i Grandi Navi Veloci nie zaspokajała zapotrzebowania na usługę publiczną pod względem ciągłości, regularności i jakości. |
| --- | --- |

—

Neapol–Palermo: jedyny operator, który świadczył usługi na tej trasie przez cały rok w przedmiotowym okresie, tj. przedsiębiorstwo SNAV (w niektórych latach we współpracy z przedsiębiorstwem Grandi Navi Veloci, zob. motyw 266), świadczył codzienne usługi z wieczornymi wypłynięciami z obu portów zarówno w sezonie, jak i poza sezonem. Zasadniczo częstotliwość ta odpowiada wymogowi zawartemu w nowej umowie. Z danych dostarczonych przez władze włoskie wynika jednak istotna różnica między ciągłością zapewnianą przez przedsiębiorstwo SNAV i przez przedsiębiorstwo Tirrenia, które świadczyło wówczas usługę publiczną. W szczególności w latach 2009–2012 przedsiębiorstwo SNAV odwołało 76 rejsów na tej trasie, podczas gdy przedsiębiorstwo Tirrenia odwołało jedynie 19 rejsów (tj. cztery razy mniej). Ponadto spośród tych 76 przypadków odwołania przez przedsiębiorstwo SNAV 19 wynikało z dni wolnych od pracy, a pozostałe 57 z niekorzystnych warunków pogodowych. Chociaż statki przedsiębiorstwa Tirrenia wypływały praktycznie w tym samym czasie, przedsiębiorstwo Tirrenia odwołało jedynie pięć rejsów ze względu na niekorzystne warunki pogodowe (czyli jedenaście razy mniej niż przedsiębiorstwo SNAV). Pozostałe przypadki odwołania rejsów przez przedsiębiorstwo Tirrenia wynikały z działania siły wyższej, tj. siedem było spowodowanych strajkiem pracowników, a pozostałe siedem – przyczynami technicznymi. Ponadto Włochy stwierdziły, że przedsiębiorstwo SNAV nie spełniałoby wymogów jakości ustanowionych w nowej umowie, ponieważ prowadziło działalność na tej trasie z wykorzystaniem jednostek pływających zbudowanych w latach 1973, 1974, 1980 i tylko w jednym przypadku w 1989 r. Przedsiębiorstwo Tirrenia, a później przedsiębiorstwo CIN, wykorzystywało jednak nowsze statki (zbudowane w latach 1999–2000). Gdy przedsiębiorstwo GNV rozpoczęło obsługę tej trasy w 2011 r. (we współpracy z przedsiębiorstwem SNAV), wykorzystywało jednostki pływające z 1974 r., 1978 r. i dwa statki z 1989 r. (zob. motyw 267). Komisja uważa, że na podstawie tych elementów Włochy słusznie stwierdziły, że przedsiębiorstwo SNAV nie mogło w wystarczającym stopniu zapewniać ciągłości, regularności i jakości na tej trasie, w związku z czym nie popełniły oczywistego błędu, powierzając obsługę tej trasy przedsiębiorstwu CIN. Komisja przypomina, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych jest przyznawana przedsiębiorstwu CIN jedynie za obsługę tej trasy poza sezonem (gdy występuje największe prawdopodobieństwo wystąpienia niekorzystnych warunków pogodowych), ale przedsiębiorstwo CIN również prowadzi działalność z taką samą częstotliwością w sezonie bez takiej rekompensaty (ale wciąż podlega ograniczeniom taryfowym). Odniesienia przedsiębiorstwa Pan Med (zob. motyw 253) do obecności przedsiębiorstwa SNAV (wraz z przedsiębiorstwem Grandi Navi Veloci od 2011 r.) na tej trasie nie można zatem uznać za dowód tego, że oferta rynkowa była wystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną pod względem ciągłości, regularności i jakości. Ponadto stwierdzenia przedsiębiorstwa Pan Med, że planowało ono prowadzić działalność na trasie Gaeta–Termini Imerese (zob. motyw 260), która byłaby równoważna z trasą Neapol–Palermo, nie mogą podważać tego wniosku. W szczególności przedsiębiorstwo Pan Med odniosło się do swoich planów w piśmie z kwietnia 2013 r., a dowody, które dostarczyło, świadczą o tym, że podjęło działania w kierunku ubiegania się o niezbędne zezwolenia na obsługę takiej trasy dopiero kilka miesięcy po powierzeniu UOIG przedsiębiorstwu CIN (tj. w lipcu 2012 r.). Przedsiębiorstwo Pan Med nie poinformowało, że faktycznie rozpoczęło obsługę trasy Gaeta–Termini Imerese. W każdym razie w chwili powierzenia usług Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na trasie Neapol–Palermo wystąpiła niedoskonałość rynku, ponieważ przedsiębiorstwo Pan Med nie złożyło jeszcze wniosku o rozpoczęcie obsługi oraz ponieważ oferta przedstawiona przez przedsiębiorstwa SNAV i Grandi Navi Veloci nie zaspokajała zapotrzebowania na usługę publiczną pod względem ciągłości, regularności i jakości.

Neapol–Palermo

| — | Genua–Olbia–Arbatax: w przedmiotowym okresie przedsiębiorstwo Moby obsługiwało połączenie Genua–Olbia jedynie przez część roku (w większości lat od połowy marca do połowy października). Twierdzenie przedsiębiorstwa Pan Med, jakoby przedsiębiorstwo Moby obsługiwało to połączenie przez cały rok (zob. przypis 87), nie jest poparte dowodami. W związku z tym również odniesienia przedsiębiorstwa Grimaldi (zob. motyw 274) do obecności przedsiębiorstwa Moby na tej trasie nie można uznać za dowód na brak niedoskonałości rynku. Również przedsiębiorstwo GNV (zob. motyw 266) obsługiwało połączenie Genua–Olbia jedynie w sezonie. Nowa umowa zawiera jednak wymóg, aby przedsiębiorstwo CIN realizowało połączenia między Genuą a Olbią co najmniej trzy razy na tydzień przez cały rok. Ponadto zgodnie z nową umową wymagane jest również połączenie z portem Arbatax (dwa razy w tygodniu), którego nie zapewnia żaden z pozostałych operatorów. Oferta przedsiębiorstw Moby i GNV była zatem niewystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną, szczególnie pod względem ciągłości i regularności. |
| --- | --- |

—

Genua–Olbia–Arbatax: w przedmiotowym okresie przedsiębiorstwo Moby obsługiwało połączenie Genua–Olbia jedynie przez część roku (w większości lat od połowy marca do połowy października). Twierdzenie przedsiębiorstwa Pan Med, jakoby przedsiębiorstwo Moby obsługiwało to połączenie przez cały rok (zob. przypis 87), nie jest poparte dowodami. W związku z tym również odniesienia przedsiębiorstwa Grimaldi (zob. motyw 274) do obecności przedsiębiorstwa Moby na tej trasie nie można uznać za dowód na brak niedoskonałości rynku. Również przedsiębiorstwo GNV (zob. motyw 266) obsługiwało połączenie Genua–Olbia jedynie w sezonie. Nowa umowa zawiera jednak wymóg, aby przedsiębiorstwo CIN realizowało połączenia między Genuą a Olbią co najmniej trzy razy na tydzień przez cały rok. Ponadto zgodnie z nową umową wymagane jest również połączenie z portem Arbatax (dwa razy w tygodniu), którego nie zapewnia żaden z pozostałych operatorów. Oferta przedsiębiorstw Moby i GNV była zatem niewystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną, szczególnie pod względem ciągłości i regularności.

Genua–Olbia–Arbatax

| (347) | Na dwóch z trzech tras towarowych żaden inny operator nie świadczył usług przewozu towarowego, podczas gdy na trzeciej trasie towarowej usługi świadczone przez innego operatora nie spełniają w pełni wymogów określonych w nowej umowie. W szczególności:






  — | Livorno–Cagliari
   (117): w przedmiotowym okresie inni operatorzy (np. przedsiębiorstwo Moby, jak wskazało przedsiębiorstwo Pan Med, zob. motyw 253) obsługujący tę trasę oferowali jedynie jedno wypłynięcie na tydzień. Zgodnie z nową umową wymagane jest jednak, aby przedsiębiorstwo CIN świadczyło usługę przewozu towarowego między tymi portami co najmniej pięć razy w tygodniu. Oferta innych operatorów była zatem niewystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną pod względem regularności. |
| --- | --- | --- |

(347)

Na dwóch z trzech tras towarowych żaden inny operator nie świadczył usług przewozu towarowego, podczas gdy na trzeciej trasie towarowej usługi świadczone przez innego operatora nie spełniają w pełni wymogów określonych w nowej umowie. W szczególności:

—

Livorno–Cagliari
   (117): w przedmiotowym okresie inni operatorzy (np. przedsiębiorstwo Moby, jak wskazało przedsiębiorstwo Pan Med, zob. motyw 253) obsługujący tę trasę oferowali jedynie jedno wypłynięcie na tydzień. Zgodnie z nową umową wymagane jest jednak, aby przedsiębiorstwo CIN świadczyło usługę przewozu towarowego między tymi portami co najmniej pięć razy w tygodniu. Oferta innych operatorów była zatem niewystarczająca do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną pod względem regularności.

Livorno–Cagliari

117

| — | Neapol–Cagliari: przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem oferującym usługę przewozu towarowego na tej trasie. W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. przedsiębiorstwo Pan Med wskazało, że przedsiębiorstwo Grimaldi świadczyło usługę przewozu towarowego między Salerno a Cagliari. Podczas gdy porty w Neapolu i Salerno są oddalone o zaledwie 50 km drogi, władze włoskie twierdziły, że nie można ich uznać za wymienne. Włochy wskazują, że w dyrektywie CIPE będącej elementem podstawy prawnej w odniesieniu do objętej oceną rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wskazano, że jednym z celów umów o świadczenie usług publicznych (w tym nowej umowy z przedsiębiorstwem CIN) jest zapewnienie „połączeń będących w stanie zmniejszyć obciążenie ruchem pojazdów silnikowych na już przepełnionych głównych drogach części kraju znajdującej się na półwyspie”. Według władz włoskich usługa przewozu towarowego świadczona począwszy od Neapolu przyczynia się do osiągnięcia tego celu, ponieważ drogi między Neapolem a Salerno są przepełnione. W tym kontekście Komisja zauważa również, że skierowała do Trybunału Sprawiedliwości sprawę przeciwko Włochom w związku z nieprzestrzeganiem dyrektywy 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza (118). Zmniejszenie zatłoczenia dróg z pewnością może przyczynić się do poprawy jakości powietrza. Niezależnie od jakichkolwiek innych możliwych różnic w porównaniu z konkretnymi wymogami mającymi zastosowanie do przedsiębiorstwa CIN zgodnie z nową umową Komisja uważa, że na podstawie tych elementów Włochy mogły stwierdzić, że usługi przewozu towarowego obsługiwane z Salerno nie były równoważne z usługami wymaganymi w ramach nowej umowy, w związku z czym nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na trasie towarowej Neapol–Cagliari istniała niedoskonałość rynku. |
| --- | --- |

—

Neapol–Cagliari: przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem oferującym usługę przewozu towarowego na tej trasie. W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. przedsiębiorstwo Pan Med wskazało, że przedsiębiorstwo Grimaldi świadczyło usługę przewozu towarowego między Salerno a Cagliari. Podczas gdy porty w Neapolu i Salerno są oddalone o zaledwie 50 km drogi, władze włoskie twierdziły, że nie można ich uznać za wymienne. Włochy wskazują, że w dyrektywie CIPE będącej elementem podstawy prawnej w odniesieniu do objętej oceną rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wskazano, że jednym z celów umów o świadczenie usług publicznych (w tym nowej umowy z przedsiębiorstwem CIN) jest zapewnienie „połączeń będących w stanie zmniejszyć obciążenie ruchem pojazdów silnikowych na już przepełnionych głównych drogach części kraju znajdującej się na półwyspie”. Według władz włoskich usługa przewozu towarowego świadczona począwszy od Neapolu przyczynia się do osiągnięcia tego celu, ponieważ drogi między Neapolem a Salerno są przepełnione. W tym kontekście Komisja zauważa również, że skierowała do Trybunału Sprawiedliwości sprawę przeciwko Włochom w związku z nieprzestrzeganiem dyrektywy 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza (118). Zmniejszenie zatłoczenia dróg z pewnością może przyczynić się do poprawy jakości powietrza. Niezależnie od jakichkolwiek innych możliwych różnic w porównaniu z konkretnymi wymogami mającymi zastosowanie do przedsiębiorstwa CIN zgodnie z nową umową Komisja uważa, że na podstawie tych elementów Włochy mogły stwierdzić, że usługi przewozu towarowego obsługiwane z Salerno nie były równoważne z usługami wymaganymi w ramach nowej umowy, w związku z czym nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na trasie towarowej Neapol–Cagliari istniała niedoskonałość rynku.

Neapol–Cagliari

118

| — | Rawenna–Katania: do momentu powierzenia usług przedsiębiorstwu CIN przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem oferującym usługę przewozu towarowego na tej trasie. W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. przedsiębiorstwo Pan Med wskazało, że przedsiębiorstwo Grimaldi rozpoczęło świadczenie usługi przewozu towarowego między tymi portami pod koniec 2012 r. Ponadto przedsiębiorstwo Pan Med wskazało (zob. motyw 260), że planowało prowadzić działalność na trasie Augusta–Rawenna, która byłaby równoważna z trasą Katania–Rawenna. Przedsiębiorstwo Pan Med odniosło się do swoich planów w piśmie z kwietnia 2013 r., a dowody, które dostarczyło, świadczą o tym, że podjęło działania w kierunku ubiegania się o niezbędne zezwolenia na obsługę takiej trasy dopiero w listopadzie 2012 r. Przedsiębiorstwo Pan Med nie udowodniło, że faktycznie rozpoczęło obsługę trasy Augusta–Rawenna. W każdym razie ze względu na to, że w chwili powierzenia nie byli obecni żadni inni operatorzy, Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tej trasie towarowej istniała niedoskonałość rynku (119). |
| --- | --- |

—

Rawenna–Katania: do momentu powierzenia usług przedsiębiorstwu CIN przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem oferującym usługę przewozu towarowego na tej trasie. W odpowiedzi na decyzję z 2012 r. przedsiębiorstwo Pan Med wskazało, że przedsiębiorstwo Grimaldi rozpoczęło świadczenie usługi przewozu towarowego między tymi portami pod koniec 2012 r. Ponadto przedsiębiorstwo Pan Med wskazało (zob. motyw 260), że planowało prowadzić działalność na trasie Augusta–Rawenna, która byłaby równoważna z trasą Katania–Rawenna. Przedsiębiorstwo Pan Med odniosło się do swoich planów w piśmie z kwietnia 2013 r., a dowody, które dostarczyło, świadczą o tym, że podjęło działania w kierunku ubiegania się o niezbędne zezwolenia na obsługę takiej trasy dopiero w listopadzie 2012 r. Przedsiębiorstwo Pan Med nie udowodniło, że faktycznie rozpoczęło obsługę trasy Augusta–Rawenna. W każdym razie ze względu na to, że w chwili powierzenia nie byli obecni żadni inni operatorzy, Włochy nie popełniły oczywistego błędu, uznając, że na tej trasie towarowej istniała niedoskonałość rynku (119).

Rawenna–Katania

119

| (348) | W świetle powyższego Komisja stwierdza, że w chwili powierzenia same mechanizmy rynkowe były niewystarczające do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną. Na szeregu tras przedsiębiorstwo CIN istotnie było jedynym operatorem, podczas gdy na pozostałych trasach usługi świadczone przez innych operatorów nie były równoważne pod względem ciągłości, regularności, wydajności i jakości, w związku z czym nie zaspokajały w pełni zapotrzebowania na usługę publiczną określonego przez Włochy w nowej umowie. |
| --- | --- |

(348)

W świetle powyższego Komisja stwierdza, że w chwili powierzenia same mechanizmy rynkowe były niewystarczające do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną. Na szeregu tras przedsiębiorstwo CIN istotnie było jedynym operatorem, podczas gdy na pozostałych trasach usługi świadczone przez innych operatorów nie były równoważne pod względem ciągłości, regularności, wydajności i jakości, w związku z czym nie zaspokajały w pełni zapotrzebowania na usługę publiczną określonego przez Włochy w nowej umowie.

3)   Najmniej szkodliwe podejście

Najmniej szkodliwe podejście

| (349) | Komisja zauważa, że władze włoskie postanowiły udzielić zamówienia publicznego na usługi jednemu operatorowi (przedsiębiorstwu CIN) zamiast nałożyć obowiązki świadczenia usług publicznych na wszystkich operatorów zainteresowanych obsługą przedmiotowych tras. Na podstawie informacji dostarczonych przez Włochy Komisja uznaje, że popytu użytkowników (o którym mowa powyżej, zob. motywy 333–341) nie można było zaspokoić przez nałożenie obowiązków świadczenia usług publicznych. W szczególności na kilku trasach przedsiębiorstwo CIN jest jedynym operatorem (zob. np. motyw 345), a na pozostałych trasach oferta pozostałych operatorów nie spełnia (wszystkich) wymogów w zakresie regularności, ciągłości i jakości. Ponadto obsługa większości (jeśli nie wszystkich) tras, szczególnie poza sezonem, przynosi straty, co sprawia, że bez rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych najprawdopodobniej nie byłyby one w ogóle obsługiwane. Ecorys wyciągnął podobny wniosek w swoim sprawozdaniu (zob. motyw 98). Ponadto Komisja przyjmuje do wiadomości argument Włoch, zgodnie z którym wybór zamówienia publicznego na usługi również był konieczny w świetle prywatyzacji przedsiębiorstwa Tirrenia. Ściślej rzecz biorąc, Włochy twierdzą, że ogłaszanie przetargu na aktywa przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nowym zamówieniem publicznym na usługi umożliwiło (i) zapewnienie ciągłości świadczenia usługi publicznej transportu morskiego; (ii) maksymalizację wartości dla państwa; i (iii) zabezpieczenie zatrudnienia. Z tych powodów Komisja zgodziła się (zob. motyw 114), aby Włochy ogłosiły przetarg na oddział przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nową umową. Tym samym Komisja zgodziła się również z wnioskiem, co podtrzymuje w niniejszej decyzji, że Włochy nie mogły polegać na obowiązkach świadczenia usług publicznych, które mają zastosowanie do wszystkich operatorów, ale raczej zawarłyby zamówienie publiczne na usługi wyłącznie z przedsiębiorstwem CIN. |
| --- | --- |

(349)

Komisja zauważa, że władze włoskie postanowiły udzielić zamówienia publicznego na usługi jednemu operatorowi (przedsiębiorstwu CIN) zamiast nałożyć obowiązki świadczenia usług publicznych na wszystkich operatorów zainteresowanych obsługą przedmiotowych tras. Na podstawie informacji dostarczonych przez Włochy Komisja uznaje, że popytu użytkowników (o którym mowa powyżej, zob. motywy 333–341) nie można było zaspokoić przez nałożenie obowiązków świadczenia usług publicznych. W szczególności na kilku trasach przedsiębiorstwo CIN jest jedynym operatorem (zob. np. motyw 345), a na pozostałych trasach oferta pozostałych operatorów nie spełnia (wszystkich) wymogów w zakresie regularności, ciągłości i jakości. Ponadto obsługa większości (jeśli nie wszystkich) tras, szczególnie poza sezonem, przynosi straty, co sprawia, że bez rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych najprawdopodobniej nie byłyby one w ogóle obsługiwane. Ecorys wyciągnął podobny wniosek w swoim sprawozdaniu (zob. motyw 98). Ponadto Komisja przyjmuje do wiadomości argument Włoch, zgodnie z którym wybór zamówienia publicznego na usługi również był konieczny w świetle prywatyzacji przedsiębiorstwa Tirrenia. Ściślej rzecz biorąc, Włochy twierdzą, że ogłaszanie przetargu na aktywa przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nowym zamówieniem publicznym na usługi umożliwiło (i) zapewnienie ciągłości świadczenia usługi publicznej transportu morskiego; (ii) maksymalizację wartości dla państwa; i (iii) zabezpieczenie zatrudnienia. Z tych powodów Komisja zgodziła się (zob. motyw 114), aby Włochy ogłosiły przetarg na oddział przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nową umową. Tym samym Komisja zgodziła się również z wnioskiem, co podtrzymuje w niniejszej decyzji, że Włochy nie mogły polegać na obowiązkach świadczenia usług publicznych, które mają zastosowanie do wszystkich operatorów, ale raczej zawarłyby zamówienie publiczne na usługi wyłącznie z przedsiębiorstwem CIN.

Podsumowanie

Podsumowanie

| (350) | Na podstawie powyższej oceny Komisja stwierdza, że Włochy nie popełniły oczywistego błędu przy określaniu usług powierzonych przedsiębiorstwu CIN jako UOIG. Obawy wyrażone przez Komisję w decyzji z 2012 r. zostały zatem rozwiane. |
| --- | --- |

(350)

Na podstawie powyższej oceny Komisja stwierdza, że Włochy nie popełniły oczywistego błędu przy określaniu usług powierzonych przedsiębiorstwu CIN jako UOIG. Obawy wyrażone przez Komisję w decyzji z 2012 r. zostały zatem rozwiane.

| (351) | W celu stwierdzenia, że spełniono pierwsze kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark 1, Komisja nadal musi sprawdzić, czy przedsiębiorstwu CIN powierzono jasno określone obowiązki świadczenia usług publicznych. W tym zakresie Komisja zauważa, że obowiązki świadczenia usług publicznych jasno opisano w nowej umowie i w załącznikach do niej (które zawierają na przykład specyfikacje statków dla każdej trasy). Podobnie zasady regulujące rekompensatę określono szczegółowo w umowie, ustawie z 2009 r. i dyrektywie CIPE. Nowa umowa ma również jasny okres obowiązywania (osiem lat), określono w niej przedsiębiorstwo CIN jako operatora usługi publicznej i zawiera ona ustalenia dotyczące unikania nadwyżki rekompensaty i jej zwrotu (zob. również motyw 365). Komisja uważa zatem, że spełniono pierwsze kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark. |
| --- | --- |

(351)

W celu stwierdzenia, że spełniono pierwsze kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark 1, Komisja nadal musi sprawdzić, czy przedsiębiorstwu CIN powierzono jasno określone obowiązki świadczenia usług publicznych. W tym zakresie Komisja zauważa, że obowiązki świadczenia usług publicznych jasno opisano w nowej umowie i w załącznikach do niej (które zawierają na przykład specyfikacje statków dla każdej trasy). Podobnie zasady regulujące rekompensatę określono szczegółowo w umowie, ustawie z 2009 r. i dyrektywie CIPE. Nowa umowa ma również jasny okres obowiązywania (osiem lat), określono w niej przedsiębiorstwo CIN jako operatora usługi publicznej i zawiera ona ustalenia dotyczące unikania nadwyżki rekompensaty i jej zwrotu (zob. również motyw 365). Komisja uważa zatem, że spełniono pierwsze kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark.

Pierwszeństwo przybijania do nabrzeża

Pierwszeństwo przybijania do nabrzeża

| (352) | W art. 19-ter ust. 21 ustawy z 2009 r. jasno określono, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża jest konieczne do zagwarantowania ciągłości terytorialnej z wyspami oraz w świetle obowiązków świadczenia usług publicznych przez przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwo Tirrenia. Jeżeli nie istniałoby priorytetowe przybijanie do nabrzeża dla przedsiębiorstw, którym powierzono obowiązek świadczenia usługi publicznej, przedsiębiorstwa te rzeczywiście mogą (czasami) być zmuszone do oczekiwania na swoją kolej przed zadokowaniem i tym samym ponosić opóźnienia, co byłoby sprzeczne z celem zapewnienia niezawodnej i dogodnej łączności na rzecz obywateli. Regularny rozkład połączeń jest istotnie niezbędny, aby zaspokoić potrzeby mieszkańców wysp w zakresie mobilności i przyczynić się do rozwoju gospodarczego odnośnych wysp. Ponadto ponieważ w nowej umowie przewidziano szczególne zobowiązania w zakresie harmonogramu rozpoczęcia obsługi tras objętych usługą publiczną, pierwszeństwo przybijania do nabrzeża pomaga zapewnić, aby porty przydzielały swoje miejsca i czas postoju w taki sposób, aby umożliwić operatorowi świadczącemu usługi publiczne wywiązanie się z obowiązków w tym zakresie. To pierwszeństwo przybijania do nabrzeża przeniesiono na przedsiębiorstwo CIN, gdy nabyło ono oddział przedsiębiorstwa Tirrenia. W tym kontekście Komisja uważa, że środek ten przyznano, aby umożliwić przedsiębiorstwu CIN wywiązanie się z obowiązków świadczenia usług publicznych, które stanowią faktyczne UOIG (zob. motyw 350). Ponadto władze włoskie potwierdziły, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża ma zastosowanie jedynie do usług świadczonych w ramach systemu świadczenia usług publicznych (a np. nie wtedy, gdy przedsiębiorstwo CIN obsługuje trasy na warunkach rynkowych w sezonie). W związku z tym pierwszeństwo przybijania do nabrzeża również jest zgodne z pierwszym warunkiem określonym w wyroku w sprawie Altmark. |
| --- | --- |

(352)

W art. 19-ter ust. 21 ustawy z 2009 r. jasno określono, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża jest konieczne do zagwarantowania ciągłości terytorialnej z wyspami oraz w świetle obowiązków świadczenia usług publicznych przez przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwo Tirrenia. Jeżeli nie istniałoby priorytetowe przybijanie do nabrzeża dla przedsiębiorstw, którym powierzono obowiązek świadczenia usługi publicznej, przedsiębiorstwa te rzeczywiście mogą (czasami) być zmuszone do oczekiwania na swoją kolej przed zadokowaniem i tym samym ponosić opóźnienia, co byłoby sprzeczne z celem zapewnienia niezawodnej i dogodnej łączności na rzecz obywateli. Regularny rozkład połączeń jest istotnie niezbędny, aby zaspokoić potrzeby mieszkańców wysp w zakresie mobilności i przyczynić się do rozwoju gospodarczego odnośnych wysp. Ponadto ponieważ w nowej umowie przewidziano szczególne zobowiązania w zakresie harmonogramu rozpoczęcia obsługi tras objętych usługą publiczną, pierwszeństwo przybijania do nabrzeża pomaga zapewnić, aby porty przydzielały swoje miejsca i czas postoju w taki sposób, aby umożliwić operatorowi świadczącemu usługi publiczne wywiązanie się z obowiązków w tym zakresie. To pierwszeństwo przybijania do nabrzeża przeniesiono na przedsiębiorstwo CIN, gdy nabyło ono oddział przedsiębiorstwa Tirrenia. W tym kontekście Komisja uważa, że środek ten przyznano, aby umożliwić przedsiębiorstwu CIN wywiązanie się z obowiązków świadczenia usług publicznych, które stanowią faktyczne UOIG (zob. motyw 350). Ponadto władze włoskie potwierdziły, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża ma zastosowanie jedynie do usług świadczonych w ramach systemu świadczenia usług publicznych (a np. nie wtedy, gdy przedsiębiorstwo CIN obsługuje trasy na warunkach rynkowych w sezonie). W związku z tym pierwszeństwo przybijania do nabrzeża również jest zgodne z pierwszym warunkiem określonym w wyroku w sprawie Altmark.

ter

7.1.3.2.   Drugie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark

Drugie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark

| (353) | Komisja przypomina, że w decyzji z 2012 r. (zob. jej motyw 205) przyjęła wstępne stanowisko, zgodnie z którym drugie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark zostało spełnione. |
| --- | --- |

(353)

Komisja przypomina, że w decyzji z 2012 r. (zob. jej motyw 205) przyjęła wstępne stanowisko, zgodnie z którym drugie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark zostało spełnione.

| (354) | W tym kontekście Komisja zauważa, że zgodnie z drugim kryterium określonym w wyroku w sprawie Altmark parametry będące podstawą obliczenia rekompensaty ustalono z wyprzedzeniem i że są one zgodne z wymogami w zakresie przejrzystości. |
| --- | --- |

(354)

W tym kontekście Komisja zauważa, że zgodnie z drugim kryterium określonym w wyroku w sprawie Altmark parametry będące podstawą obliczenia rekompensaty ustalono z wyprzedzeniem i że są one zgodne z wymogami w zakresie przejrzystości.

| (355) | Ściślej rzecz biorąc, parametry, na podstawie których obliczono rekompensatę, wyjaśniono szczegółowo w dyrektywie CIPE i zastosowano w nowej umowie (i załącznikach do niej), zaś maksymalne kwoty rekompensaty określono w ustawie z 2009 r. Metodę obliczania rekompensaty, w tym na przykład uwzględnione elementy kosztów, określono szczegółowo w dyrektywie CIPE. Ponieważ pierwszeństwo przybijania do nabrzeża nie wiąże się z rekompensatą finansową na rzecz przedsiębiorstwa CIN, Komisja uważa, że środek ten jest zgodny z drugim kryterium określonym w wyroku w sprawie Altmark. |
| --- | --- |

(355)

Ściślej rzecz biorąc, parametry, na podstawie których obliczono rekompensatę, wyjaśniono szczegółowo w dyrektywie CIPE i zastosowano w nowej umowie (i załącznikach do niej), zaś maksymalne kwoty rekompensaty określono w ustawie z 2009 r. Metodę obliczania rekompensaty, w tym na przykład uwzględnione elementy kosztów, określono szczegółowo w dyrektywie CIPE. Ponieważ pierwszeństwo przybijania do nabrzeża nie wiąże się z rekompensatą finansową na rzecz przedsiębiorstwa CIN, Komisja uważa, że środek ten jest zgodny z drugim kryterium określonym w wyroku w sprawie Altmark.

| (356) | W związku z tym Komisja stwierdza, że drugi warunek określony w wyroku w sprawie Altmark został spełniony. |
| --- | --- |

(356)

W związku z tym Komisja stwierdza, że drugi warunek określony w wyroku w sprawie Altmark został spełniony.

7.1.3.3.   Trzecie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark

Trzecie kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark

| (357) | Zgodnie z trzecim kryterium określonym w wyroku w sprawie Altmark rekompensata otrzymana z tytułu wykonywania UOIG nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych w celu wypełnienia obowiązków świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz racjonalnego zysku osiągniętego z tytułu wypełniania tych obowiązków. |
| --- | --- |

(357)

Zgodnie z trzecim kryterium określonym w wyroku w sprawie Altmark rekompensata otrzymana z tytułu wykonywania UOIG nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych w celu wypełnienia obowiązków świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz racjonalnego zysku osiągniętego z tytułu wypełniania tych obowiązków.

| (358) | W wyroku w sprawie Altmark nie podano jednak precyzyjne definicji rozsądnego zysku. Zgodnie z komunikatem w sprawie UOIG rozsądny zysk należy rozumieć jako stopę zwrotu z kapitału, której zażądałoby typowe przedsiębiorstwo rozważające, czy podjąć się wykonywania danej usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym w całym okresie powierzenia, przy uwzględnieniu poziomu ryzyka. Poziom ryzyka zależy od odnośnego sektora, rodzaju usługi i charakterystyki mechanizmu rekompensaty. |
| --- | --- |

(358)

W wyroku w sprawie Altmark nie podano jednak precyzyjne definicji rozsądnego zysku. Zgodnie z komunikatem w sprawie UOIG rozsądny zysk należy rozumieć jako stopę zwrotu z kapitału, której zażądałoby typowe przedsiębiorstwo rozważające, czy podjąć się wykonywania danej usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym w całym okresie powierzenia, przy uwzględnieniu poziomu ryzyka. Poziom ryzyka zależy od odnośnego sektora, rodzaju usługi i charakterystyki mechanizmu rekompensaty.

| (359) | W decyzji z 2012 r. Komisja wyraziła wątpliwości odnośnie do proporcjonalności rekompensaty wypłaconej przedsiębiorstwu CIN. W szczególności Komisja przyjęła wstępne stanowisko, zgodnie z którym premia z tytułu ryzyka na poziomie 6,5 % nie odzwierciedlała odpowiedniego poziomu ryzyka, ponieważ prima facie wydawało się, że przedsiębiorstwo CIN nie podjęło ryzyka zwykle ponoszonego przy świadczeniu takich usług. Ściślej rzecz biorąc, elementy kosztów uwzględnione do celów obliczenia rekompensaty obejmują wszystkie koszty związane ze świadczeniem usługi, a także zmiany np. cen paliw. W rezultacie Komisja uznała na tym etapie, że przedsiębiorstwo CIN mogło otrzymać nadwyżkę rekompensaty. |
| --- | --- |

(359)

W decyzji z 2012 r. Komisja wyraziła wątpliwości odnośnie do proporcjonalności rekompensaty wypłaconej przedsiębiorstwu CIN. W szczególności Komisja przyjęła wstępne stanowisko, zgodnie z którym premia z tytułu ryzyka na poziomie 6,5 % nie odzwierciedlała odpowiedniego poziomu ryzyka, ponieważ prima facie wydawało się, że przedsiębiorstwo CIN nie podjęło ryzyka zwykle ponoszonego przy świadczeniu takich usług. Ściślej rzecz biorąc, elementy kosztów uwzględnione do celów obliczenia rekompensaty obejmują wszystkie koszty związane ze świadczeniem usługi, a także zmiany np. cen paliw. W rezultacie Komisja uznała na tym etapie, że przedsiębiorstwo CIN mogło otrzymać nadwyżkę rekompensaty.

| (360) | Komisja zauważa, że niektóre aspekty metody rekompensaty określonej w nowej umowie istotnie wydają się zmniejszać ryzyko handlowe ponoszone przez przedsiębiorstwo CIN. W szczególności maksymalne taryfy, które przedsiębiorstwo CIN może pobierać, są corocznie dostosowywane w celu uwzględnienia inflacji i odzwierciedlenia zmian kosztów paliwa. Ponadto nowa umowa zawiera pewne klauzule (zob. motyw 107), które mają na celu utrzymanie równowagi ekonomiczno-finansowej usługi publicznej. W szczególności w przypadku gdy rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych nie byłaby wystarczająca do pokrycia kosztu usług powierzonych na mocy nowej umowy, klauzule te umożliwiają zmianę (i) zakresu tych usług; (ii) sposobu ich świadczenia (np. rodzaju statków); lub (iii) maksymalnych taryf. |
| --- | --- |

(360)

Komisja zauważa, że niektóre aspekty metody rekompensaty określonej w nowej umowie istotnie wydają się zmniejszać ryzyko handlowe ponoszone przez przedsiębiorstwo CIN. W szczególności maksymalne taryfy, które przedsiębiorstwo CIN może pobierać, są corocznie dostosowywane w celu uwzględnienia inflacji i odzwierciedlenia zmian kosztów paliwa. Ponadto nowa umowa zawiera pewne klauzule (zob. motyw 107), które mają na celu utrzymanie równowagi ekonomiczno-finansowej usługi publicznej. W szczególności w przypadku gdy rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych nie byłaby wystarczająca do pokrycia kosztu usług powierzonych na mocy nowej umowy, klauzule te umożliwiają zmianę (i) zakresu tych usług; (ii) sposobu ich świadczenia (np. rodzaju statków); lub (iii) maksymalnych taryf.

| (361) | Wyżej wymienione klauzule podlegają jednak szeregowi ograniczeń. W szczególności zgodnie z art. 8 nowej umowy przeglądu równowagi ekonomiczno-finansowej usługi publicznej dokonuje się jedynie co trzy lata. Jeśli w przeglądzie tym zostanie wykazane, że rekompensata nie jest wystarczająca do pokrycia kosztu usługi publicznej, przedsiębiorstwo CIN i władze włoskie mogą jedynie zgodzić się na dokonanie zmian w odniesieniu do kolejnego trzyletniego okresu. W przypadku gdy przychody lub koszty związane z usługą publiczną wykazują nieprzewidywalne różnice strukturalne wyższe lub niższe o ponad 3 % od wartości określonych w nowej umowie, jej art. 9 umożliwia stronom wniesienie (pod szeregiem warunków) o zmianę równowagi ekonomiczno-finansowej. Na podstawie obu artykułów ewentualne takie zmiany wprowadza się w wyniku procedury negocjacyjnej i do chwili osiągnięcia porozumienia przedsiębiorstwo CIN musi w dalszym ciągu świadczyć usługę publiczną bez zmian. W rezultacie przedsiębiorstwo CIN pozostaje częściowo narażone na ryzyko, że rekompensata nie będzie wystarczająca do pokrycia kosztów świadczenia usługi. Chociaż art. 8 i 9 nowej umowy można wykorzystać do przywrócenia równowagi ekonomiczno-finansowej, dotyczy to wyłącznie przyszłości i nie ma możliwości zastosowania korekty z mocą wsteczną. |
| --- | --- |

(361)

Wyżej wymienione klauzule podlegają jednak szeregowi ograniczeń. W szczególności zgodnie z art. 8 nowej umowy przeglądu równowagi ekonomiczno-finansowej usługi publicznej dokonuje się jedynie co trzy lata. Jeśli w przeglądzie tym zostanie wykazane, że rekompensata nie jest wystarczająca do pokrycia kosztu usługi publicznej, przedsiębiorstwo CIN i władze włoskie mogą jedynie zgodzić się na dokonanie zmian w odniesieniu do kolejnego trzyletniego okresu. W przypadku gdy przychody lub koszty związane z usługą publiczną wykazują nieprzewidywalne różnice strukturalne wyższe lub niższe o ponad 3 % od wartości określonych w nowej umowie, jej art. 9 umożliwia stronom wniesienie (pod szeregiem warunków) o zmianę równowagi ekonomiczno-finansowej. Na podstawie obu artykułów ewentualne takie zmiany wprowadza się w wyniku procedury negocjacyjnej i do chwili osiągnięcia porozumienia przedsiębiorstwo CIN musi w dalszym ciągu świadczyć usługę publiczną bez zmian. W rezultacie przedsiębiorstwo CIN pozostaje częściowo narażone na ryzyko, że rekompensata nie będzie wystarczająca do pokrycia kosztów świadczenia usługi. Chociaż art. 8 i 9 nowej umowy można wykorzystać do przywrócenia równowagi ekonomiczno-finansowej, dotyczy to wyłącznie przyszłości i nie ma możliwości zastosowania korekty z mocą wsteczną.

| (362) | Jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 42), w dyrektywie CIPE przewidziano, że premia z tytułu ryzyka na poziomie 6,5 % zostanie wykorzystana do określenia zwrotu kapitału z zastosowaniem wzoru służącego do obliczenia wartości WACC. W toku formalnego postępowania wyjaśniającego (zob. motyw 180) Włochy wyjaśniły jednak, że ponieważ wysokość rekompensaty ogranicza ustawa z 2009 r., podjęto decyzję o uproszczeniu obliczeń i zastosowaniu premii wynoszącej 6,5 % jako zryczałtowanej stopy zwrotu z kapitału. Władze włoskie wykazały również, że zastosowanie pełnej metody określonej w dyrektywie CIPE mogło poskutkować zwrotem z kapitału, który przynajmniej w niektórych latach przekroczyłby 6,5 %. Z tego powodu Włochy uważają, że ich uproszczone podejście jest ostrożne i nie umożliwia przyznania przedsiębiorstwu CIN wyższej rekompensaty niż rekompensata ustanowiona dyrektywą CIPE. |
| --- | --- |

(362)

Jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 42), w dyrektywie CIPE przewidziano, że premia z tytułu ryzyka na poziomie 6,5 % zostanie wykorzystana do określenia zwrotu kapitału z zastosowaniem wzoru służącego do obliczenia wartości WACC. W toku formalnego postępowania wyjaśniającego (zob. motyw 180) Włochy wyjaśniły jednak, że ponieważ wysokość rekompensaty ogranicza ustawa z 2009 r., podjęto decyzję o uproszczeniu obliczeń i zastosowaniu premii wynoszącej 6,5 % jako zryczałtowanej stopy zwrotu z kapitału. Władze włoskie wykazały również, że zastosowanie pełnej metody określonej w dyrektywie CIPE mogło poskutkować zwrotem z kapitału, który przynajmniej w niektórych latach przekroczyłby 6,5 %. Z tego powodu Włochy uważają, że ich uproszczone podejście jest ostrożne i nie umożliwia przyznania przedsiębiorstwu CIN wyższej rekompensaty niż rekompensata ustanowiona dyrektywą CIPE.

| (363) | W powyższym kontekście Komisja porównała zwrot z zaangażowanego kapitału w wysokości 6,5 %, który został zastosowany w odniesieniu do przedsiębiorstwa CIN, z medianą zwrotu z zaangażowanego kapitału osiągniętego przez grupę odniesienia w 2011 r. (rok przed powierzeniem usług przedsiębiorstwu CIN). Grupa odniesienia składa się z wybranych operatorów promów, którzy oferowali połączenia morskie we Włoszech lub między Włochami a innymi państwami członkowskimi (120). Z analizy wynika, że zwrot z zaangażowanego kapitału zastosowany w odniesieniu do przedsiębiorstwo CIN plasuje się tuż poniżej mediany zwrotu osiągniętego przez grupę odniesienia. Porównanie to pokazuje, że w roku poprzedzającym powierzenie usług przedsiębiorstwu CIN zwrot z kapitału na poziomie 6,5 % nie był nieracjonalny. |
| --- | --- |

(363)

W powyższym kontekście Komisja porównała zwrot z zaangażowanego kapitału w wysokości 6,5 %, który został zastosowany w odniesieniu do przedsiębiorstwa CIN, z medianą zwrotu z zaangażowanego kapitału osiągniętego przez grupę odniesienia w 2011 r. (rok przed powierzeniem usług przedsiębiorstwu CIN). Grupa odniesienia składa się z wybranych operatorów promów, którzy oferowali połączenia morskie we Włoszech lub między Włochami a innymi państwami członkowskimi (120). Z analizy wynika, że zwrot z zaangażowanego kapitału zastosowany w odniesieniu do przedsiębiorstwo CIN plasuje się tuż poniżej mediany zwrotu osiągniętego przez grupę odniesienia. Porównanie to pokazuje, że w roku poprzedzającym powierzenie usług przedsiębiorstwu CIN zwrot z kapitału na poziomie 6,5 % nie był nieracjonalny.

120

| (364) | Co najważniejsze, Komisja zauważa, że niezależnie od kwoty, do której przedsiębiorstwa CIN jest uprawnione na podstawie wyżej wymienionej metody (uwzględniając zwrot z kapitału), przedsiębiorstwo CIN nigdy nie może otrzymać więcej niż maksymalna kwota określona ustawą z 2009 r. (tj. 72 685 642 EUR). Kwota ta, którą ustalono w 2009 r. i której nigdy nie skorygowano o inflację, była najprawdopodobniej ustalona ostrożnie, ponieważ była blisko o 10 % niższa od kwoty potrzebnej przedsiębiorstwu Tirrenia do świadczenia usługi w tym samym roku (121). Faktyczne dane liczbowe za lata 2012–2018 zawarte w tabeli 6 świadczą o tym, że we wszystkich latach z wyjątkiem jednego (2015 r.) rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych nie była wystarczająca do pokrycia kosztu netto świadczenia usług, w tym zwrotu z kapitału na poziomie 6,5 %. Zgodnie z pkt 47 zasad ramowych UOIG z 2011 r. Komisja ocenia, czy wystąpiła nadwyżka rekompensaty w całym okresie trwania zamówienia. Za lata 2012–2018 przedsiębiorstwo CIN otrzymało o około 47 mln EUR mniej niż kwota obliczona z zastosowaniem metody obejmującej zwrot na poziomie 6,5 %. Wynik ten potwierdza, że klauzule dotyczące przeglądu zawarte w nowej umowie nie chronią przedsiębiorstwa CIN przed całym ryzykiem związanym ze świadczeniem usługi publicznej. Zakres usługi publicznej zmieniono w sierpniu 2014 r. (zob. motyw 103) na wniosek przedsiębiorstwa CIN na podstawie art. 9 nowej umowy, co nie miało wpływu na niewystarczającą rekompensatę naliczaną do tego momentu. Nawet jeśli wyniki poprawiły się w niektórych z następnych lat, osiągnięty przez przedsiębiorstwo CIN zwrot z kapitału za cały okres (do 2018 r.) wynosił zatem jedynie około 3,4 % (122) zamiast 6,5 % początkowo przewidzianych przez Włochy.

  Tabela 6


  Koszt netto świadczenia usługi publicznej przez przedsiębiorstwo CIN w latach 2012–2018














  (EUR) |
| --- | --- |
| CIN: misja publiczna | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | Suma całkowita |
| Przychody ogółem | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| – Koszty ogółem | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| – Amortyzacja | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| = Koszt netto świadczenia usług publicznych | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| + Zwrot z kapitału (6,5%) | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| = Kwalifikowalność do rekompensaty | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| + Faktyczna rekompensata | 32 707 233 | 72 685 642 | 72 685 642 | 72 685 642 | 72 685 642 | 72 685 642 | 72 685 642 | 468 821 085 |
| = Nadwyżka/niedostatek rekompensaty | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | – 47 450 022 |

(364)

Co najważniejsze, Komisja zauważa, że niezależnie od kwoty, do której przedsiębiorstwa CIN jest uprawnione na podstawie wyżej wymienionej metody (uwzględniając zwrot z kapitału), przedsiębiorstwo CIN nigdy nie może otrzymać więcej niż maksymalna kwota określona ustawą z 2009 r. (tj. 72 685 642 EUR). Kwota ta, którą ustalono w 2009 r. i której nigdy nie skorygowano o inflację, była najprawdopodobniej ustalona ostrożnie, ponieważ była blisko o 10 % niższa od kwoty potrzebnej przedsiębiorstwu Tirrenia do świadczenia usługi w tym samym roku (121). Faktyczne dane liczbowe za lata 2012–2018 zawarte w tabeli 6 świadczą o tym, że we wszystkich latach z wyjątkiem jednego (2015 r.) rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych nie była wystarczająca do pokrycia kosztu netto świadczenia usług, w tym zwrotu z kapitału na poziomie 6,5 %. Zgodnie z pkt 47 zasad ramowych UOIG z 2011 r. Komisja ocenia, czy wystąpiła nadwyżka rekompensaty w całym okresie trwania zamówienia. Za lata 2012–2018 przedsiębiorstwo CIN otrzymało o około 47 mln EUR mniej niż kwota obliczona z zastosowaniem metody obejmującej zwrot na poziomie 6,5 %. Wynik ten potwierdza, że klauzule dotyczące przeglądu zawarte w nowej umowie nie chronią przedsiębiorstwa CIN przed całym ryzykiem związanym ze świadczeniem usługi publicznej. Zakres usługi publicznej zmieniono w sierpniu 2014 r. (zob. motyw 103) na wniosek przedsiębiorstwa CIN na podstawie art. 9 nowej umowy, co nie miało wpływu na niewystarczającą rekompensatę naliczaną do tego momentu. Nawet jeśli wyniki poprawiły się w niektórych z następnych lat, osiągnięty przez przedsiębiorstwo CIN zwrot z kapitału za cały okres (do 2018 r.) wynosił zatem jedynie około 3,4 % (122) zamiast 6,5 % początkowo przewidzianych przez Włochy.

121

122

Tabela 6

Tabela 6

Koszt netto świadczenia usługi publicznej przez przedsiębiorstwo CIN w latach 2012–2018

Koszt netto świadczenia usługi publicznej przez przedsiębiorstwo CIN w latach 2012–2018

(EUR)

CIN: misja publiczna

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Suma całkowita

Przychody ogółem

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

– Koszty ogółem

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

– Amortyzacja

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

= Koszt netto świadczenia usług publicznych

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

- Zwrot z kapitału (6,5%)

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

= Kwalifikowalność do rekompensaty

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

- Faktyczna rekompensata

32 707 233

72 685 642

72 685 642

72 685 642

72 685 642

72 685 642

72 685 642

468 821 085

= Nadwyżka/niedostatek rekompensaty

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

– 47 450 022

| (365) | Ponadto Komisja z zadowoleniem odnotowuje, że nowa umowa zawiera wymóg, aby przedsiębiorstwo CIN każdego roku przesyłało ministerstwu transportu rachunki z zarządzania (podzielone na poszczególne trasy i poświadczone przez niezależnego audytora), aby umożliwić mu sprawdzenie, czy nie wystąpiła nadwyżka rekompensaty. Jest to dodatkowe zabezpieczenie służące zapewnieniu, aby przedsiębiorstwo CIN nie mogło korzystać z żadnej nadwyżki rekompensaty. Ponieważ w rachunkach tych rozróżnia się również trasy obsługiwane w ramach systemu świadczenia usług publicznych i trasy obsługiwane na warunkach rynkowych, wykluczone jest subsydiowanie skrośne tego drugiego rodzaju działalności. Władze włoskie przedłożyły również te rachunki z zarządzania za lata 2012–2018, co umożliwiło Komisji dokonanie obliczeń zawartych w tabeli 6. |
| --- | --- |

(365)

Ponadto Komisja z zadowoleniem odnotowuje, że nowa umowa zawiera wymóg, aby przedsiębiorstwo CIN każdego roku przesyłało ministerstwu transportu rachunki z zarządzania (podzielone na poszczególne trasy i poświadczone przez niezależnego audytora), aby umożliwić mu sprawdzenie, czy nie wystąpiła nadwyżka rekompensaty. Jest to dodatkowe zabezpieczenie służące zapewnieniu, aby przedsiębiorstwo CIN nie mogło korzystać z żadnej nadwyżki rekompensaty. Ponieważ w rachunkach tych rozróżnia się również trasy obsługiwane w ramach systemu świadczenia usług publicznych i trasy obsługiwane na warunkach rynkowych, wykluczone jest subsydiowanie skrośne tego drugiego rodzaju działalności. Władze włoskie przedłożyły również te rachunki z zarządzania za lata 2012–2018, co umożliwiło Komisji dokonanie obliczeń zawartych w tabeli 6.

| (366) | W świetle powyższego Komisja stwierdza, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu CIN nie przekracza kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów poniesionych przez przedsiębiorstwo w celu wypełnienia obowiązków świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku. Ściślej rzecz biorąc, Komisja uważa, że premię z tytułu ryzyka na poziomie 6,5 % przewidzianą w dyrektywie CIPE należy oceniać w połączeniu z maksymalną kwotą rekompensaty ustanowioną w ustawie z 2009 r. Mając to na uwadze, zwrot z kapitału, którego przedsiębiorstwo CIN mogło oczekiwać z perspektywy ex ante, był zgodny z ryzykiem, jakie ponosiło ono przy świadczeniu usług publicznych w ramach nowej umowy. Wątpliwości Komisji dotyczące spełnienia trzeciego warunku określonego w wyroku w sprawie Altmark zostały zatem rozwiane. |
| --- | --- |

(366)

W świetle powyższego Komisja stwierdza, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu CIN nie przekracza kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów poniesionych przez przedsiębiorstwo w celu wypełnienia obowiązków świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz rozsądnego zysku. Ściślej rzecz biorąc, Komisja uważa, że premię z tytułu ryzyka na poziomie 6,5 % przewidzianą w dyrektywie CIPE należy oceniać w połączeniu z maksymalną kwotą rekompensaty ustanowioną w ustawie z 2009 r. Mając to na uwadze, zwrot z kapitału, którego przedsiębiorstwo CIN mogło oczekiwać z perspektywy ex ante, był zgodny z ryzykiem, jakie ponosiło ono przy świadczeniu usług publicznych w ramach nowej umowy. Wątpliwości Komisji dotyczące spełnienia trzeciego warunku określonego w wyroku w sprawie Altmark zostały zatem rozwiane.

ex ante

| (367) | W odniesieniu do pierwszeństwa przybijania do nabrzeża i wszelkiej możliwej nadwyżki rekompensaty, która może z niego wynikać, Komisja zauważa, co następuje. Włochy stwierdziły, że wszelka możliwa korzyść pieniężna z pierwszeństwa przybijania do nabrzeża byłaby ograniczona (zob. motyw 191 powyżej). W rezultacie również ryzyko nadwyżki rekompensaty wynikające z tego środka byłoby ograniczone. Ponadto w zakresie, w jakim środek ten ograniczałby koszty operacyjne lub zwiększał przychody operatora usługi publicznej, skutki te byłyby w pełni odzwierciedlone w wewnętrznych księgach rachunkowych operatora. W powyższej analizie Komisji (zob. motyw 364) potwierdzono, że w latach 2012–2018 przedsiębiorstwo CIN nie otrzymało nadwyżki rekompensaty. Komisja stwierdza zatem, że również pierwszeństwo przybijania do nabrzeża jest zgodne z trzecim kryterium określonym w wyroku w sprawie Altmark. |
| --- | --- |

(367)

W odniesieniu do pierwszeństwa przybijania do nabrzeża i wszelkiej możliwej nadwyżki rekompensaty, która może z niego wynikać, Komisja zauważa, co następuje. Włochy stwierdziły, że wszelka możliwa korzyść pieniężna z pierwszeństwa przybijania do nabrzeża byłaby ograniczona (zob. motyw 191 powyżej). W rezultacie również ryzyko nadwyżki rekompensaty wynikające z tego środka byłoby ograniczone. Ponadto w zakresie, w jakim środek ten ograniczałby koszty operacyjne lub zwiększał przychody operatora usługi publicznej, skutki te byłyby w pełni odzwierciedlone w wewnętrznych księgach rachunkowych operatora. W powyższej analizie Komisji (zob. motyw 364) potwierdzono, że w latach 2012–2018 przedsiębiorstwo CIN nie otrzymało nadwyżki rekompensaty. Komisja stwierdza zatem, że również pierwszeństwo przybijania do nabrzeża jest zgodne z trzecim kryterium określonym w wyroku w sprawie Altmark.

7.1.3.4.   Czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark

Czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark

| (368) | Czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark jest spełnione, jeżeli beneficjenta rekompensaty z tytułu świadczenia UOIG wybrano w ramach postępowania o udzielenie zamówienia, które umożliwia wybranie oferenta będącego w stanie zapewnić taką usługę przy jak najmniejszym koszcie dla społeczności, lub w przeciwnym wypadku, jeżeli przedmiotową rekompensatę obliczono w odniesieniu do kosztów wydajnego przedsiębiorstwa. |
| --- | --- |

(368)

Czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark jest spełnione, jeżeli beneficjenta rekompensaty z tytułu świadczenia UOIG wybrano w ramach postępowania o udzielenie zamówienia, które umożliwia wybranie oferenta będącego w stanie zapewnić taką usługę przy jak najmniejszym koszcie dla społeczności, lub w przeciwnym wypadku, jeżeli przedmiotową rekompensatę obliczono w odniesieniu do kosztów wydajnego przedsiębiorstwa.

| (369) | Zgodnie z pkt 63 komunikatu w sprawie UOIG najprostszym sposobem wypełnienia przez organy publiczne czwartego kryterium określonego w sprawie Altmark jest przeprowadzenie otwartej, przejrzystej i niedyskryminującej procedury udzielenia zamówienia publicznego zgodnej z przepisami dyrektywy 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (123) („dyrektywa 2004/17/WE”) i dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (124) („dyrektywa 2004/18/WE”). |
| --- | --- |

(369)

Zgodnie z pkt 63 komunikatu w sprawie UOIG najprostszym sposobem wypełnienia przez organy publiczne czwartego kryterium określonego w sprawie Altmark jest przeprowadzenie otwartej, przejrzystej i niedyskryminującej procedury udzielenia zamówienia publicznego zgodnej z przepisami dyrektywy 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (123) („dyrektywa 2004/17/WE”) i dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (124) („dyrektywa 2004/18/WE”).

123

124

| (370) | Ponadto w pkt 65 komunikatu w sprawie UOIG zauważono, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości procedura udzielenia zamówienia publicznego wyklucza istnienie pomocy państwa jedynie w przypadku, gdy umożliwia wybór oferenta mogącego zapewnić świadczenie usługi „po najniższym koszcie dla danej społeczności”. |
| --- | --- |

(370)

Ponadto w pkt 65 komunikatu w sprawie UOIG zauważono, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości procedura udzielenia zamówienia publicznego wyklucza istnienie pomocy państwa jedynie w przypadku, gdy umożliwia wybór oferenta mogącego zapewnić świadczenie usługi „po najniższym koszcie dla danej społeczności”.

| (371) | Komisja zauważa, że w przedmiotowej sprawie postępowania o udzielenie zamówienia przeprowadzono przed wejściem w życie dyrektywy 2014/24/UE Parlamentu Europejskiego i Rady (125) (która ma zastosowanie do zamówień publicznych udzielanych w odniesieniu do świadczenia usług transportu morskiego) oraz dyrektywy 2014/25/UE Parlamentu Europejskiego i Rady (126). W tym czasie miały zastosowanie dyrektywa 2004/17/WE i dyrektywa 2004/18/WE. Dyrektywa 2004/17/WE nie ma jednak zastosowania do usług transportu morskiego, takich jak usługi świadczone przez przedsiębiorstwo Tirrenia. W art. 5 dyrektywy 2004/17/WE istotnie wyjaśniono, że jej zakres obejmuje jedynie usługi transportowe w obszarze transportu kolejowego, systemów automatycznych, tramwajów, trolejbusów, autobusów lub kolei linowych. |
| --- | --- |

(371)

Komisja zauważa, że w przedmiotowej sprawie postępowania o udzielenie zamówienia przeprowadzono przed wejściem w życie dyrektywy 2014/24/UE Parlamentu Europejskiego i Rady (125) (która ma zastosowanie do zamówień publicznych udzielanych w odniesieniu do świadczenia usług transportu morskiego) oraz dyrektywy 2014/25/UE Parlamentu Europejskiego i Rady (126). W tym czasie miały zastosowanie dyrektywa 2004/17/WE i dyrektywa 2004/18/WE. Dyrektywa 2004/17/WE nie ma jednak zastosowania do usług transportu morskiego, takich jak usługi świadczone przez przedsiębiorstwo Tirrenia. W art. 5 dyrektywy 2004/17/WE istotnie wyjaśniono, że jej zakres obejmuje jedynie usługi transportowe w obszarze transportu kolejowego, systemów automatycznych, tramwajów, trolejbusów, autobusów lub kolei linowych.

125

126

| (372) | Zamówienia publiczne udzielane przez instytucje zamawiające w kontekście świadczonych przez nie usług w dziedzinie transportu morskiego, przybrzeżnego lub rzecznego są natomiast objęte zakresem dyrektywy 2004/18/WE na podstawie jej motywu 20. Usługi transportu wodnego wymieniono jednak również w załączniku II B do tej dyrektywy (127), co oznacza, że podlegają one wyłącznie przepisom jej art. 23 i art. 35 ust. 4. Oznacza to, że zgodnie z dyrektywą 2004/18/WE zamówienie publiczne na usługi transportu morskiego podlega jedynie obowiązkom dotyczącym specyfikacji technicznej (art. 23) oraz obowiązkowi opublikowania ogłoszenia o udzieleniu zamówienia (po udzieleniu zamówienia i w związku z tym na końcu, a nie na początku procedury udzielania zamówienia: art. 35 ust. 4). Wszystkie pozostałe zasady określone dyrektywą 2004/18/WE – w tym przepisy dotyczące treści powiadomień, które mają zostać opublikowane, (art. 36 ust. 1) oraz przepisy dotyczące kryteriów kwalifikacji (art. 45–52) – nie mają zastosowania do zamówień publicznych na usługi transportu morskiego. |
| --- | --- |

(372)

Zamówienia publiczne udzielane przez instytucje zamawiające w kontekście świadczonych przez nie usług w dziedzinie transportu morskiego, przybrzeżnego lub rzecznego są natomiast objęte zakresem dyrektywy 2004/18/WE na podstawie jej motywu 20. Usługi transportu wodnego wymieniono jednak również w załączniku II B do tej dyrektywy (127), co oznacza, że podlegają one wyłącznie przepisom jej art. 23 i art. 35 ust. 4. Oznacza to, że zgodnie z dyrektywą 2004/18/WE zamówienie publiczne na usługi transportu morskiego podlega jedynie obowiązkom dotyczącym specyfikacji technicznej (art. 23) oraz obowiązkowi opublikowania ogłoszenia o udzieleniu zamówienia (po udzieleniu zamówienia i w związku z tym na końcu, a nie na początku procedury udzielania zamówienia: art. 35 ust. 4). Wszystkie pozostałe zasady określone dyrektywą 2004/18/WE – w tym przepisy dotyczące treści powiadomień, które mają zostać opublikowane, (art. 36 ust. 1) oraz przepisy dotyczące kryteriów kwalifikacji (art. 45–52) – nie mają zastosowania do zamówień publicznych na usługi transportu morskiego.

127

| (373) | Ponadto dyrektywa 2004/18/WE w żadnym razie nie ma zastosowania do koncesji na usługi zdefiniowanych w jej art. 1 ust. 4 (128). Komisja zauważa, że koncesje na usługi, które mają pewne znaczenie transgraniczne, podlegają jednak ogólnym zasadom określonym w traktatach, dotyczącym przejrzystości i równego traktowania. |
| --- | --- |

(373)

Ponadto dyrektywa 2004/18/WE w żadnym razie nie ma zastosowania do koncesji na usługi zdefiniowanych w jej art. 1 ust. 4 (128). Komisja zauważa, że koncesje na usługi, które mają pewne znaczenie transgraniczne, podlegają jednak ogólnym zasadom określonym w traktatach, dotyczącym przejrzystości i równego traktowania.

128

| (374) | Na podstawie powyższego Komisja stwierdza, że dyrektywa 2004/18/WE może mieć zastosowanie jedynie w przypadku zamówienia publicznego, ale nie wtedy, gdy dotyczy ono koncesji na usługi. Ponadto ponieważ niniejsza sprawa dotyczy usług transportu wodnego, zastosowanie miałyby tylko niektóre z wymogów zawartych w tej dyrektywie. W tym kontekście Komisja uważa, że nie może opierać się wyłącznie na zgodności z dyrektywami w sprawie zamówień publicznych w celu wykazania ci spełnienia czwartego kryterium określonego w wyroku w sprawie Altmark. Z tego powodu Komisja dokonuje poniżej oceny kwestii, czy postępowanie o udzielenie zamówienia przeprowadzone przez Włochy było konkurencyjne, przejrzyste i niedyskryminujące. Aby dokonać tej oceny, Komisja zastosuje właściwe wytyczne ustanowione w jej zawiadomieniu w sprawie pojęcia pomocy państwa (129) (w szczególności w jego pkt 89 i nast.). |
| --- | --- |

(374)

Na podstawie powyższego Komisja stwierdza, że dyrektywa 2004/18/WE może mieć zastosowanie jedynie w przypadku zamówienia publicznego, ale nie wtedy, gdy dotyczy ono koncesji na usługi. Ponadto ponieważ niniejsza sprawa dotyczy usług transportu wodnego, zastosowanie miałyby tylko niektóre z wymogów zawartych w tej dyrektywie. W tym kontekście Komisja uważa, że nie może opierać się wyłącznie na zgodności z dyrektywami w sprawie zamówień publicznych w celu wykazania ci spełnienia czwartego kryterium określonego w wyroku w sprawie Altmark. Z tego powodu Komisja dokonuje poniżej oceny kwestii, czy postępowanie o udzielenie zamówienia przeprowadzone przez Włochy było konkurencyjne, przejrzyste i niedyskryminujące. Aby dokonać tej oceny, Komisja zastosuje właściwe wytyczne ustanowione w jej zawiadomieniu w sprawie pojęcia pomocy państwa (129) (w szczególności w jego pkt 89 i nast.).

129

Konkurencyjny i przejrzysty charakter postępowania

Konkurencyjny i przejrzysty charakter postępowania

| (375) | Zgodnie z pkt 90 zawiadomienia w sprawie pojęcia pomocy państwa przetarg musi być konkurencyjny (130), aby umożliwić udział wszystkim zainteresowanym i kwalifikującym się oferentom. Ponadto zgodnie z pkt 91 tego komunikatu procedura musi być przejrzysta, aby umożliwić wszystkim zainteresowanym oferentom równy i należyty dostęp do informacji na każdym etapie procedury przetargowej. W punkcie tym podkreślono również, że dostępność informacji, wystarczająco dużo czasu dla zainteresowanych oferentów oraz jasność kryteriów wyboru i udzielenia zamówienia stanowią kluczowe elementy przejrzystej procedury wyboru, oraz wskazano, że przetarg musi być odpowiednio upubliczniony, tak aby wszyscy potencjalni oferenci mogli się o nim dowiedzieć. |
| --- | --- |

(375)

Zgodnie z pkt 90 zawiadomienia w sprawie pojęcia pomocy państwa przetarg musi być konkurencyjny (130), aby umożliwić udział wszystkim zainteresowanym i kwalifikującym się oferentom. Ponadto zgodnie z pkt 91 tego komunikatu procedura musi być przejrzysta, aby umożliwić wszystkim zainteresowanym oferentom równy i należyty dostęp do informacji na każdym etapie procedury przetargowej. W punkcie tym podkreślono również, że dostępność informacji, wystarczająco dużo czasu dla zainteresowanych oferentów oraz jasność kryteriów wyboru i udzielenia zamówienia stanowią kluczowe elementy przejrzystej procedury wyboru, oraz wskazano, że przetarg musi być odpowiednio upubliczniony, tak aby wszyscy potencjalni oferenci mogli się o nim dowiedzieć.

130

| (376) | Komisja zaznacza na wstępie, że mimo iż w prawie włoskim (131) umożliwiono komisarzowi nadzwyczajnemu prowadzenie prywatnych negocjacji z potencjalnymi nabywcami, z możliwości tej nie skorzystano w przedmiotowej sprawie. W przedmiotowej sprawie preferowana była procedura otwarta, aby zapewnić sprzedaż oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia po cenie rynkowej, a tym samym zmaksymalizować wpływy ze sprzedaży. Ponieważ nie odbyły się żadne prywatne negocjacje w odniesieniu do prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, obawy wyrażone przez Komisję w decyzji z 2011 r. dotyczące tej możliwości zostały zatem rozwiane. |
| --- | --- |

(376)

Komisja zaznacza na wstępie, że mimo iż w prawie włoskim (131) umożliwiono komisarzowi nadzwyczajnemu prowadzenie prywatnych negocjacji z potencjalnymi nabywcami, z możliwości tej nie skorzystano w przedmiotowej sprawie. W przedmiotowej sprawie preferowana była procedura otwarta, aby zapewnić sprzedaż oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia po cenie rynkowej, a tym samym zmaksymalizować wpływy ze sprzedaży. Ponieważ nie odbyły się żadne prywatne negocjacje w odniesieniu do prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, obawy wyrażone przez Komisję w decyzji z 2011 r. dotyczące tej możliwości zostały zatem rozwiane.

131

| (377) | W przedmiotowej sprawie postępowanie o udzielenie zamówienia wszczęto przez publikację zaproszenia do wyrażenia zainteresowania nabyciem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w jednym międzynarodowym czasopiśmie i kilku krajowych czasopismach oraz na wybranych specjalistycznych stronach internetowych (zob. motyw 70). W zaproszeniu tym zachęcono „każdego, kto może zagwarantować ciągłość usług transportu morskiego”, do wyrażania zainteresowania i nie sformułowano żadnych dalszych warunków. Potencjalne zainteresowane strony miały również wystarczająco dużo czasu (tj. 35 dni) na wyrażenie zainteresowania, co umożliwi im uczestnictwo w dalszej procedurze. Na kolejnym etapie badania due diligence tego procesu zakwalifikowani oferenci otrzymali cztery miesiące na ocenę wszystkich istotnych informacji, aby móc określić, czy chcieliby złożyć ofertę w odniesieniu do oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia i jak wysoka byłaby to oferta. |
| --- | --- |

(377)

W przedmiotowej sprawie postępowanie o udzielenie zamówienia wszczęto przez publikację zaproszenia do wyrażenia zainteresowania nabyciem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w jednym międzynarodowym czasopiśmie i kilku krajowych czasopismach oraz na wybranych specjalistycznych stronach internetowych (zob. motyw 70). W zaproszeniu tym zachęcono „każdego, kto może zagwarantować ciągłość usług transportu morskiego”, do wyrażania zainteresowania i nie sformułowano żadnych dalszych warunków. Potencjalne zainteresowane strony miały również wystarczająco dużo czasu (tj. 35 dni) na wyrażenie zainteresowania, co umożliwi im uczestnictwo w dalszej procedurze. Na kolejnym etapie badania due diligence tego procesu zakwalifikowani oferenci otrzymali cztery miesiące na ocenę wszystkich istotnych informacji, aby móc określić, czy chcieliby złożyć ofertę w odniesieniu do oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia i jak wysoka byłaby to oferta.

due diligence

| (378) | Komisji zauważa, że w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania wyjaśniono, że oddział przedsiębiorstwa Tirrenia zostanie sprzedany zgodnie z przepisami szczegółowymi procedury Marzano, co ma wyraźnie na celu zapewnienie ciągłości usług transportu morskiego w ramach systemu świadczenia usług publicznych. Ponadto w zaproszeniu odniesiono się do art. 19-ter dekretu z mocą ustawy nr 135 z dnia 25 września 2009 r., który stanowi, że po zakończeniu postępowania o udzielenie zamówienia zostanie zawarta nowa umowa z nabywcą przedsiębiorstwa Tirrenia. W artykule tym wskazano również, że czas obowiązywania takiej nowej umowy będzie wynosił nie więcej niż osiem lat, i opisano, co powinna ona zawierać. Ponadto w tym samym artykule ustanowiono maksymalną kwotę rekompensaty na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia na poziomie 72 685 642 EUR rocznie w odniesieniu do całego okresu obowiązywania nowej umowy. Co więcej, w art. 19-ter określono również, że nabywca przedsiębiorstwa Tirrenia zachowa pierwszeństwo przybijania do nabrzeża na trasach objętych usługą publiczną. |
| --- | --- |

(378)

Komisji zauważa, że w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania wyjaśniono, że oddział przedsiębiorstwa Tirrenia zostanie sprzedany zgodnie z przepisami szczegółowymi procedury Marzano, co ma wyraźnie na celu zapewnienie ciągłości usług transportu morskiego w ramach systemu świadczenia usług publicznych. Ponadto w zaproszeniu odniesiono się do art. 19-ter dekretu z mocą ustawy nr 135 z dnia 25 września 2009 r., który stanowi, że po zakończeniu postępowania o udzielenie zamówienia zostanie zawarta nowa umowa z nabywcą przedsiębiorstwa Tirrenia. W artykule tym wskazano również, że czas obowiązywania takiej nowej umowy będzie wynosił nie więcej niż osiem lat, i opisano, co powinna ona zawierać. Ponadto w tym samym artykule ustanowiono maksymalną kwotę rekompensaty na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia na poziomie 72 685 642 EUR rocznie w odniesieniu do całego okresu obowiązywania nowej umowy. Co więcej, w art. 19-ter określono również, że nabywca przedsiębiorstwa Tirrenia zachowa pierwszeństwo przybijania do nabrzeża na trasach objętych usługą publiczną.

ter

ter

| (379) | Jak wskazano w decyzji z 2011 r., zaproszenie do wyrażenia zainteresowania nie zawierało konkretnych szczegółowych informacji na temat dokładnych aktywów przeznaczonych na sprzedaż, kryterium udzielenia zamówienia oraz terminów kolejnych etapów postępowania o udzielenie zamówienia. Komisja uważa, że cały proces udzielania zamówienia był jednak wystarczająco przejrzysty z powodów przedstawionych w kolejnych motywach. |
| --- | --- |

(379)

Jak wskazano w decyzji z 2011 r., zaproszenie do wyrażenia zainteresowania nie zawierało konkretnych szczegółowych informacji na temat dokładnych aktywów przeznaczonych na sprzedaż, kryterium udzielenia zamówienia oraz terminów kolejnych etapów postępowania o udzielenie zamówienia. Komisja uważa, że cały proces udzielania zamówienia był jednak wystarczająco przejrzysty z powodów przedstawionych w kolejnych motywach.

| (380) | Po pierwsze, w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania zaznaczono, że oferenci muszą być w stanie „zapewnić ciągłość świadczenia usług transportu morskiego”. Było to jedyne kryterium kwalifikacji zastosowane przez Włochy w celu określenia, czy zainteresowane strony zostaną dopuszczone do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Podczas gdy w zaproszeniu nie określono, w jaki sposób oferenci mogliby udowodnić, że spełniają ten wymóg, co domyślnie oznaczało, że można było wykorzystać wszelkie odpowiednie środki dowodowe (132). Komisja nie otrzymała żadnych informacji świadczących o tym, że co najmniej jedna z pięciu wykluczonych zainteresowanych stron faktycznie przedstawiła odpowiednie dowody na dysponowanie środkami finansowymi wystarczającymi do zapewnienia ciągłości usługi zgodnie z wymogiem zawartym w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania. Komisja uważa, że to kryterium kwalifikacji było jasne dla wszystkich zainteresowanych oferentów oraz było również uzasadnione w świetle realizowanego celu. |
| --- | --- |

(380)

Po pierwsze, w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania zaznaczono, że oferenci muszą być w stanie „zapewnić ciągłość świadczenia usług transportu morskiego”. Było to jedyne kryterium kwalifikacji zastosowane przez Włochy w celu określenia, czy zainteresowane strony zostaną dopuszczone do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Podczas gdy w zaproszeniu nie określono, w jaki sposób oferenci mogliby udowodnić, że spełniają ten wymóg, co domyślnie oznaczało, że można było wykorzystać wszelkie odpowiednie środki dowodowe (132). Komisja nie otrzymała żadnych informacji świadczących o tym, że co najmniej jedna z pięciu wykluczonych zainteresowanych stron faktycznie przedstawiła odpowiednie dowody na dysponowanie środkami finansowymi wystarczającymi do zapewnienia ciągłości usługi zgodnie z wymogiem zawartym w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania. Komisja uważa, że to kryterium kwalifikacji było jasne dla wszystkich zainteresowanych oferentów oraz było również uzasadnione w świetle realizowanego celu.

132

| (381) | Po drugie, jak wyjaśniono w motywie 378, odniesienie do dekretu z mocą ustawy nr 135 z dnia 25 września 2009 r. sprawiło, że dla zainteresowanych stron stało się jasne, że nowa umowa (z maksymalnym czasem obowiązywania wynoszącym osiem lat) zostanie zawarta po zakończeniu postępowania o udzielenie zamówienia oraz że maksymalną roczną kwotę rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych ustanowiono na poziomie 72685642 EUR rocznie. Ponadto w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania wskazano, że celem była sprzedaż oddziału przedsiębiorstwa przeznaczonego do świadczenia usługi publicznej. Ponadto, jak potwierdziły Włochy, wszystkie istotne informacje dotyczące zakresu sprzedaży, w tym projekt umowy, która ma zostać zawarta między nabywcą a państwem, udostępniono wszystkim jedenastu stronom, które ostatecznie postanowiły uczestniczyć w etapie analizy due diligence. Dzięki temu strony te mogły zdecydować, czy chcą złożyć ofertę, a jeśli tak, to na jaką kwotę. Komisja zwraca uwagę, że w procedurach sprzedaży między podmiotami prywatnymi normalną praktyką jest to, że szczególnie chronione informacje handlowe ujawnia się dopiero na etapie analizy due diligence. Z tego samego powodu zainteresowane strony musiały podpisać umowy poufności, zanim udostępniono im odnośną dokumentację (zob. motyw 71). Na tej podstawie Komisja uważa, że z zaproszenia do wyrażenia zainteresowania wystarczająco jasno wynikało (133), że sprzedaż dotyczyła oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nową umową. Po wyrażeniu zainteresowania strony otrzymały dostęp do wszystkich informacji niezbędnych do podjęcia decyzji o ewentualnym złożeniu oferty. |
| --- | --- |

(381)

Po drugie, jak wyjaśniono w motywie 378, odniesienie do dekretu z mocą ustawy nr 135 z dnia 25 września 2009 r. sprawiło, że dla zainteresowanych stron stało się jasne, że nowa umowa (z maksymalnym czasem obowiązywania wynoszącym osiem lat) zostanie zawarta po zakończeniu postępowania o udzielenie zamówienia oraz że maksymalną roczną kwotę rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych ustanowiono na poziomie 72685642 EUR rocznie. Ponadto w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania wskazano, że celem była sprzedaż oddziału przedsiębiorstwa przeznaczonego do świadczenia usługi publicznej. Ponadto, jak potwierdziły Włochy, wszystkie istotne informacje dotyczące zakresu sprzedaży, w tym projekt umowy, która ma zostać zawarta między nabywcą a państwem, udostępniono wszystkim jedenastu stronom, które ostatecznie postanowiły uczestniczyć w etapie analizy due diligence. Dzięki temu strony te mogły zdecydować, czy chcą złożyć ofertę, a jeśli tak, to na jaką kwotę. Komisja zwraca uwagę, że w procedurach sprzedaży między podmiotami prywatnymi normalną praktyką jest to, że szczególnie chronione informacje handlowe ujawnia się dopiero na etapie analizy due diligence. Z tego samego powodu zainteresowane strony musiały podpisać umowy poufności, zanim udostępniono im odnośną dokumentację (zob. motyw 71). Na tej podstawie Komisja uważa, że z zaproszenia do wyrażenia zainteresowania wystarczająco jasno wynikało (133), że sprzedaż dotyczyła oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nową umową. Po wyrażeniu zainteresowania strony otrzymały dostęp do wszystkich informacji niezbędnych do podjęcia decyzji o ewentualnym złożeniu oferty.

due diligence

due diligence

133

| (382) | Po trzecie, w odniesieniu do harmonogramu kolejnych etapów postępowania o udzielenie zamówienia Komisja zauważa, co następuje. Zainteresowani oferenci, którzy spełniali jedyne kryterium kwalifikacji, zostali zaproszeni pismem z dnia 10 listopada 2010 r. do wzięcia udziału w analizie due diligence. Istotne szczegóły dotyczące konkretnych kolejnych etapów postępowania, w szczególności harmonogram postępowania oraz kryteria dopuszczenia do drugiego etapu, tj. analizy due diligence, przedstawiono następnie pozostałym zainteresowanym oferentom w piśmie komisarza nadzwyczajnego z dnia 2 lutego 2011 r. Komisja uważa za mało prawdopodobne, że brak tych informacji w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania (134) zniechęcił potencjalnych oferentów do wyrażania zainteresowania. |
| --- | --- |

(382)

Po trzecie, w odniesieniu do harmonogramu kolejnych etapów postępowania o udzielenie zamówienia Komisja zauważa, co następuje. Zainteresowani oferenci, którzy spełniali jedyne kryterium kwalifikacji, zostali zaproszeni pismem z dnia 10 listopada 2010 r. do wzięcia udziału w analizie due diligence. Istotne szczegóły dotyczące konkretnych kolejnych etapów postępowania, w szczególności harmonogram postępowania oraz kryteria dopuszczenia do drugiego etapu, tj. analizy due diligence, przedstawiono następnie pozostałym zainteresowanym oferentom w piśmie komisarza nadzwyczajnego z dnia 2 lutego 2011 r. Komisja uważa za mało prawdopodobne, że brak tych informacji w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania (134) zniechęcił potencjalnych oferentów do wyrażania zainteresowania.

due diligence

due diligence

134

| (383) | Po czwarte, Komisja zauważa, że na podstawie zaproszenia 21 stron wyraziło swoje zainteresowanie nabyciem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Wśród tych 21 stron znalazły się podmioty krajowe, europejskie i spoza Europy, w tym niektórzy z czołowych włoskich operatorów promów (np. przedsiębiorstwa Grandi Navi Veloci, Moby). Komisja uważa, że potwierdza to, iż wszystkim potencjalnym oferentom w wystarczający sposób umożliwiono wyrażenie zainteresowania uczestnictwem w postępowaniu o udzielenie zamówienia. W tym kontekście Komisja zwraca uwagę na to, że zainteresowane strony nie musiały stosować się do uciążliwych procedur ani ponosić znacznych kosztów, aby wyrazić zainteresowanie. Wystarczyło wysłać pismo, w którym wykazano zdolność do zapewnienia ciągłości usługi transportu morskiego. Szesnaście stron, które spełniły to kryterium kwalifikacji, zaproszono następnie do etapu analizy due diligence, z czego jedenaście postanowiło wziąć udział w tym etapie. Dopiero po tym etapie strony musiały zdecydować, czy chcą złożyć ofertę, a jeśli tak, to na jaką kwotę. |
| --- | --- |

(383)

Po czwarte, Komisja zauważa, że na podstawie zaproszenia 21 stron wyraziło swoje zainteresowanie nabyciem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Wśród tych 21 stron znalazły się podmioty krajowe, europejskie i spoza Europy, w tym niektórzy z czołowych włoskich operatorów promów (np. przedsiębiorstwa Grandi Navi Veloci, Moby). Komisja uważa, że potwierdza to, iż wszystkim potencjalnym oferentom w wystarczający sposób umożliwiono wyrażenie zainteresowania uczestnictwem w postępowaniu o udzielenie zamówienia. W tym kontekście Komisja zwraca uwagę na to, że zainteresowane strony nie musiały stosować się do uciążliwych procedur ani ponosić znacznych kosztów, aby wyrazić zainteresowanie. Wystarczyło wysłać pismo, w którym wykazano zdolność do zapewnienia ciągłości usługi transportu morskiego. Szesnaście stron, które spełniły to kryterium kwalifikacji, zaproszono następnie do etapu analizy due diligence, z czego jedenaście postanowiło wziąć udział w tym etapie. Dopiero po tym etapie strony musiały zdecydować, czy chcą złożyć ofertę, a jeśli tak, to na jaką kwotę.

due diligence

| (384) | Ponadto w decyzji z 2012 r. Komisja zauważyła, że nie jest pewne, czy wszyscy potencjalni oferenci wiedzieli na wczesnych etapach postępowania o udzielenie zamówienia o możliwości odroczenia płatności części ceny zakupu o kilka lat bez odsetek. O możliwości tej nie wspomniano, ale również nie wykluczono jej w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania (135). Na tej podstawie przedsiębiorstwo CIN złożyło ofertę, która obejmowała rozłożoną w czasie zapłatę niemal połowy ceny zakupu. Komisja w pierwszej kolejności zauważa, że ponieważ postępowanie obejmowało zamówienie publiczne na usługi o okresie obowiązywania wynoszącym osiem lat, odroczenie części płatności w okresie obowiązywania tego zamówienia nie było niczym nietypowym. W przypadku umów koncesji często zdarza się bowiem, że opłata koncesyjna jest uiszczana w ratach, a nie w całości z góry. Ponadto Komisja zauważa, że rzeczywista wartość oferty przedsiębiorstwa CIN, uzyskana przez zdyskontowanie odroczonych płatności ich wartością w chwili sprzedaży, jest jedynie o około 4 % niższa niż w przypadku zapłaty pełnej ceny z góry. Komisja uważa za mało prawdopodobne, że ta stosunkowo niewielka różnica wpłynęła na gotowość stron do wyrażania zainteresowania. W tym kontekście należy przypomnieć, że wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (w tym nowej umowy) nie była znana, gdy strony musiały wyrazić swoje zainteresowanie, więc mało prawdopodobne jest, aby wiedza o opcji odroczenia na tym etapie miała wpływ na decyzję o udziale w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Ponadto Komisja wskazuje, że oferta przedsiębiorstwa CIN (w tym częściowe odroczenie płatności) została udostępniona w pokoju danych i wszystkich innych oferentów wyraźnie zaproszono do złożenia lepszej oferty. Mimo że wyznaczono termin szesnastu dni na złożenie oferty oraz niezależnie od możliwości uwzględnienia w ofertach również odroczenia płatności, żaden z pozostałych oferentów się nie zgłosił. Z tych powodów Komisja stwierdza, że nie można uznać, iż możliwość odroczenia płatności (części) ceny zakupu ma negatywny wpływ na konkurencyjność lub przejrzystość postępowania o udzielenie zamówienia. |
| --- | --- |

(384)

Ponadto w decyzji z 2012 r. Komisja zauważyła, że nie jest pewne, czy wszyscy potencjalni oferenci wiedzieli na wczesnych etapach postępowania o udzielenie zamówienia o możliwości odroczenia płatności części ceny zakupu o kilka lat bez odsetek. O możliwości tej nie wspomniano, ale również nie wykluczono jej w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania (135). Na tej podstawie przedsiębiorstwo CIN złożyło ofertę, która obejmowała rozłożoną w czasie zapłatę niemal połowy ceny zakupu. Komisja w pierwszej kolejności zauważa, że ponieważ postępowanie obejmowało zamówienie publiczne na usługi o okresie obowiązywania wynoszącym osiem lat, odroczenie części płatności w okresie obowiązywania tego zamówienia nie było niczym nietypowym. W przypadku umów koncesji często zdarza się bowiem, że opłata koncesyjna jest uiszczana w ratach, a nie w całości z góry. Ponadto Komisja zauważa, że rzeczywista wartość oferty przedsiębiorstwa CIN, uzyskana przez zdyskontowanie odroczonych płatności ich wartością w chwili sprzedaży, jest jedynie o około 4 % niższa niż w przypadku zapłaty pełnej ceny z góry. Komisja uważa za mało prawdopodobne, że ta stosunkowo niewielka różnica wpłynęła na gotowość stron do wyrażania zainteresowania. W tym kontekście należy przypomnieć, że wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (w tym nowej umowy) nie była znana, gdy strony musiały wyrazić swoje zainteresowanie, więc mało prawdopodobne jest, aby wiedza o opcji odroczenia na tym etapie miała wpływ na decyzję o udziale w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Ponadto Komisja wskazuje, że oferta przedsiębiorstwa CIN (w tym częściowe odroczenie płatności) została udostępniona w pokoju danych i wszystkich innych oferentów wyraźnie zaproszono do złożenia lepszej oferty. Mimo że wyznaczono termin szesnastu dni na złożenie oferty oraz niezależnie od możliwości uwzględnienia w ofertach również odroczenia płatności, żaden z pozostałych oferentów się nie zgłosił. Z tych powodów Komisja stwierdza, że nie można uznać, iż możliwość odroczenia płatności (części) ceny zakupu ma negatywny wpływ na konkurencyjność lub przejrzystość postępowania o udzielenie zamówienia.

135

| (385) | W związku z powyższym Komisja stwierdza, że postępowanie o udzielenie zamówienia, jako całość, było konkurencyjne i przejrzyste. W szczególności zamiar zbycia przez przedsiębiorstwo Tirrenia części działalności związanej z świadczeniem usługi publicznej (tj. oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia) i zawarcia nowej umowy na okres ośmiu lat z oferentem zwycięskim został powszechnie udostępniony w taki sposób, by dotarł do wszystkich potencjalnych oferentów na właściwym rynku regionalnym lub międzynarodowym. Ponadto Komisja bierze pod uwagę fakt, że potencjalni oferenci mogli z łatwością wyrazić swoje zainteresowanie i nie musieli czynić żadnych zobowiązań na tym etapie. Pod warunkiem że byli w stanie wykazać, że spełniają jedyne kryterium kwalifikacji, strony te otrzymały następnie wszelkie informacje i czas niezbędne do podjęcia decyzji, czy chcą złożyć ofertę nabycia oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia i na jaką kwotę. Z tych powodów Komisja stwierdza, że jej wątpliwości, czy postępowanie o udzielenie zamówienia było wystarczająco przejrzyste ze względu na potencjalne uchybienia w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania, zostały rozwiane. |
| --- | --- |

(385)

W związku z powyższym Komisja stwierdza, że postępowanie o udzielenie zamówienia, jako całość, było konkurencyjne i przejrzyste. W szczególności zamiar zbycia przez przedsiębiorstwo Tirrenia części działalności związanej z świadczeniem usługi publicznej (tj. oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia) i zawarcia nowej umowy na okres ośmiu lat z oferentem zwycięskim został powszechnie udostępniony w taki sposób, by dotarł do wszystkich potencjalnych oferentów na właściwym rynku regionalnym lub międzynarodowym. Ponadto Komisja bierze pod uwagę fakt, że potencjalni oferenci mogli z łatwością wyrazić swoje zainteresowanie i nie musieli czynić żadnych zobowiązań na tym etapie. Pod warunkiem że byli w stanie wykazać, że spełniają jedyne kryterium kwalifikacji, strony te otrzymały następnie wszelkie informacje i czas niezbędne do podjęcia decyzji, czy chcą złożyć ofertę nabycia oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia i na jaką kwotę. Z tych powodów Komisja stwierdza, że jej wątpliwości, czy postępowanie o udzielenie zamówienia było wystarczająco przejrzyste ze względu na potencjalne uchybienia w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania, zostały rozwiane.

Niedyskryminujący charakter postępowania i najwyższa cena jako kryterium

Niedyskryminujący charakter postępowania i najwyższa cena jako kryterium

| (386) | W pkt 92 zawiadomienia w sprawie pojęcia pomocy państwa podkreślono, że niedyskryminujące traktowanie wszystkich oferentów na wszystkich etapach procedury oraz obiektywne kryteria wyboru i udzielenia zamówienia określone z wyprzedzeniem przed rozpoczęciem procedury stanowią niezbędny warunek zapewnienia zgodności przeprowadzonej w jej wyniku transakcji z warunkami rynkowymi. Ponadto pkt ten stanowi, że aby zapewnić równe traktowanie, kryteria udzielenia zamówienia powinny umożliwiać porównanie i obiektywną ocenę ofert. Co więcej, zgodnie z pkt 95 zawiadomienia w sprawie pojęcia pomocy państwa w przypadku gdy organy publiczne sprzedają aktywa, jedynym właściwym kryterium wyboru kupującego powinna być najwyższa cena (136), przy jednoczesnym uwzględnieniu wnioskowanych ustaleń umownych (np. gwarancja sprzedawcy). |
| --- | --- |

(386)

W pkt 92 zawiadomienia w sprawie pojęcia pomocy państwa podkreślono, że niedyskryminujące traktowanie wszystkich oferentów na wszystkich etapach procedury oraz obiektywne kryteria wyboru i udzielenia zamówienia określone z wyprzedzeniem przed rozpoczęciem procedury stanowią niezbędny warunek zapewnienia zgodności przeprowadzonej w jej wyniku transakcji z warunkami rynkowymi. Ponadto pkt ten stanowi, że aby zapewnić równe traktowanie, kryteria udzielenia zamówienia powinny umożliwiać porównanie i obiektywną ocenę ofert. Co więcej, zgodnie z pkt 95 zawiadomienia w sprawie pojęcia pomocy państwa w przypadku gdy organy publiczne sprzedają aktywa, jedynym właściwym kryterium wyboru kupującego powinna być najwyższa cena (136), przy jednoczesnym uwzględnieniu wnioskowanych ustaleń umownych (np. gwarancja sprzedawcy).

136

| (387) | Jak wskazano powyżej (zob. motyw 380), w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania określono wyłącznie jeden warunek kwalifikacji, a mianowicie, że oferenci muszą być w stanie „zapewnić ciągłość świadczenia usług transportu morskiego”. Spośród 21 stron, które wyraziły zainteresowanie, pięć zostało wykluczonych, ponieważ stwierdzono, że nie są w stanie spełnić tego warunku (zob. również przypis 34). Komisja uważa, że jedyne kryterium kwalifikacji było obiektywne i zostało określone w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania w sposób wystarczająco jasny dla wszystkich zainteresowanych stron. |
| --- | --- |

(387)

Jak wskazano powyżej (zob. motyw 380), w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania określono wyłącznie jeden warunek kwalifikacji, a mianowicie, że oferenci muszą być w stanie „zapewnić ciągłość świadczenia usług transportu morskiego”. Spośród 21 stron, które wyraziły zainteresowanie, pięć zostało wykluczonych, ponieważ stwierdzono, że nie są w stanie spełnić tego warunku (zob. również przypis 34). Komisja uważa, że jedyne kryterium kwalifikacji było obiektywne i zostało określone w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania w sposób wystarczająco jasny dla wszystkich zainteresowanych stron.

| (388) | Szesnastu zainteresowanych oferentów, którzy spełniali warunek kwalifikacji, zostało następnie zaproszonych do etapu analizy due diligence, ale pięciu z tych oferentów wskazało, że nie są już zainteresowani. Podczas etapu analizy due diligence, który trwał cztery miesiące, jedenastu pozostałym stronom udzielono dostępu do pokoju danych zawierającego wszystkie istotne informacje (zob. motyw 72) umożliwiające im przeprowadzenie oceny oddziału i projektu nowej umowy wystawionych na sprzedaż. Wszyscy oferenci otrzymali zatem te same informacje i byli równo traktowani przez cały czas. |
| --- | --- |

(388)

Szesnastu zainteresowanych oferentów, którzy spełniali warunek kwalifikacji, zostało następnie zaproszonych do etapu analizy due diligence, ale pięciu z tych oferentów wskazało, że nie są już zainteresowani. Podczas etapu analizy due diligence, który trwał cztery miesiące, jedenastu pozostałym stronom udzielono dostępu do pokoju danych zawierającego wszystkie istotne informacje (zob. motyw 72) umożliwiające im przeprowadzenie oceny oddziału i projektu nowej umowy wystawionych na sprzedaż. Wszyscy oferenci otrzymali zatem te same informacje i byli równo traktowani przez cały czas.

due diligence

due diligence

| (389) | W dniu 2 lutego 2011 r. komisarz nadzwyczajny wysłał do jedenastu pozostałych zainteresowanych oferentów pismo, w którym szczegółowo opisano procedurę i wymogi składania oferty. W szczególności w piśmie wyraźnie określono warunki sprzedaży: sporządzenie biznesplanu wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej, jak określono w projekcie umowy, i przedstawienie niezbędnych gwarancji w celu wykazania stabilności finansowej oferenta. Włochy potwierdziły, że w przypadku otrzymania większej liczby kwalifikowalnych ofert niż jedna, jedynym kryterium udzielenia zamówienia byłaby najwyższa cena. Komisja zauważa, że w dniu 29 kwietnia 2011 r. komisarz nadzwyczajny rzeczywiście wymagał od pozostałych zainteresowanych stron poprawionych ofert dokładnie w celu osiągnięcia najlepszego możliwego zwrotu finansowego ze sprzedaży. |
| --- | --- |

(389)

W dniu 2 lutego 2011 r. komisarz nadzwyczajny wysłał do jedenastu pozostałych zainteresowanych oferentów pismo, w którym szczegółowo opisano procedurę i wymogi składania oferty. W szczególności w piśmie wyraźnie określono warunki sprzedaży: sporządzenie biznesplanu wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej, jak określono w projekcie umowy, i przedstawienie niezbędnych gwarancji w celu wykazania stabilności finansowej oferenta. Włochy potwierdziły, że w przypadku otrzymania większej liczby kwalifikowalnych ofert niż jedna, jedynym kryterium udzielenia zamówienia byłaby najwyższa cena. Komisja zauważa, że w dniu 29 kwietnia 2011 r. komisarz nadzwyczajny rzeczywiście wymagał od pozostałych zainteresowanych stron poprawionych ofert dokładnie w celu osiągnięcia najlepszego możliwego zwrotu finansowego ze sprzedaży.

| (390) | W związku z tym wątpliwości Komisji wyrażone w decyzji z 2011 r., że dekret 134/2008 umożliwiałby udzielenie zamówienia na podstawie innych kryteriów, zostały rozwiane. Wszystkie strony zostały prawidłowo i w równym stopniu informowane na poszczególnych etapach postępowania o udzielenie zamówienia, dzięki czemu mogły złożyć ofertę, mając pełną wiedzę o postępowaniu i wymogach. Komisja uważa również, że kryterium udzielenia zamówienia pozwala na obiektywne porównanie i ocenienie ofert. |
| --- | --- |

(390)

W związku z tym wątpliwości Komisji wyrażone w decyzji z 2011 r., że dekret 134/2008 umożliwiałby udzielenie zamówienia na podstawie innych kryteriów, zostały rozwiane. Wszystkie strony zostały prawidłowo i w równym stopniu informowane na poszczególnych etapach postępowania o udzielenie zamówienia, dzięki czemu mogły złożyć ofertę, mając pełną wiedzę o postępowaniu i wymogach. Komisja uważa również, że kryterium udzielenia zamówienia pozwala na obiektywne porównanie i ocenienie ofert.

Odroczenie płatności części ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN

Odroczenie płatności części ceny zakupu przez przedsiębiorstwo CIN

| (391) | W decyzji z 2012 r. Komisja zauważyła, że rzeczywista wartość (137) ceny zakupu zaoferowanej przez przedsiębiorstwo CIN jest niższa niż wartość rynkowa ustalona przez eksperta wyznaczonego przez właściwe ministerstwo. W sprawie Land Burgenland Trybunał Sprawiedliwości orzekł jednak, że w przypadku gdy podmiot publiczny sprzedaje należące do niego przedsiębiorstwo w drodze otwartego, przejrzystego i bezwarunkowego postępowania przetargowego, można domniemywać, że cena rynkowa odpowiada najwyższej (mającej walor zobowiązania i wiarygodnej) ofercie i że uwzględniana jest wyłącznie cena, bez konieczności posługiwania się innymi metodami wyceny w celu sprawdzenia ceny rynkowej, takimi jak niezależne opinie biegłych (138). Ponadto nawet najwyższa oferta przedłożona w ramach wadliwego postępowania przetargowego z powodu niedozwolonych warunków może jednak odpowiadać cenie rynkowej, gdy uchybienia obarczające warunki przetargu nie miały wpływu na kwotę tej oferty, prowadząc do jej obniżenia (139). |
| --- | --- |

(391)

W decyzji z 2012 r. Komisja zauważyła, że rzeczywista wartość (137) ceny zakupu zaoferowanej przez przedsiębiorstwo CIN jest niższa niż wartość rynkowa ustalona przez eksperta wyznaczonego przez właściwe ministerstwo. W sprawie Land Burgenland Trybunał Sprawiedliwości orzekł jednak, że w przypadku gdy podmiot publiczny sprzedaje należące do niego przedsiębiorstwo w drodze otwartego, przejrzystego i bezwarunkowego postępowania przetargowego, można domniemywać, że cena rynkowa odpowiada najwyższej (mającej walor zobowiązania i wiarygodnej) ofercie i że uwzględniana jest wyłącznie cena, bez konieczności posługiwania się innymi metodami wyceny w celu sprawdzenia ceny rynkowej, takimi jak niezależne opinie biegłych (138). Ponadto nawet najwyższa oferta przedłożona w ramach wadliwego postępowania przetargowego z powodu niedozwolonych warunków może jednak odpowiadać cenie rynkowej, gdy uchybienia obarczające warunki przetargu nie miały wpływu na kwotę tej oferty, prowadząc do jej obniżenia (139).

137

138

139

| (392) | Komisja zauważa, że skoro w przedmiotowej sprawie cenę zapłaconą przez przedsiębiorstwo CIN uzyskano w wyniku otwartego, przejrzystego i niedyskryminującego postępowania o udzielenie zamówienia, cenę tę można uznać za równą z ceną rynkową. W związku z tym nie jest konieczne porównywanie tej ceny z wycenami określonymi przez niezależnych ekspertów wyznaczonych odpowiednio przez Włochy i Komisję. Ponadto Komisja zgadza się z Włochami (zob. motyw 176), że niezależni eksperci musieli koniecznie przyjąć pewne założenia, tak aby uzyskane wyceny należało w każdym przypadku interpretować ostrożnie. Co więcej, jak zauważyło przedsiębiorstwo CIN (zob. motyw 236), co najmniej jeden potencjalny oferent zainteresowany oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia wskazał, że cena ustalona przez niezależnego eksperta wyznaczonego przez Włochy jest zbyt wysoka. Chociaż jest to dowód niepotwierdzony, dowodzi on, że wyceny ekspertów mogą nie zawsze odzwierciedlać wartość rynkową określoną przez uczestników rynku w drodze postępowania. |
| --- | --- |

(392)

Komisja zauważa, że skoro w przedmiotowej sprawie cenę zapłaconą przez przedsiębiorstwo CIN uzyskano w wyniku otwartego, przejrzystego i niedyskryminującego postępowania o udzielenie zamówienia, cenę tę można uznać za równą z ceną rynkową. W związku z tym nie jest konieczne porównywanie tej ceny z wycenami określonymi przez niezależnych ekspertów wyznaczonych odpowiednio przez Włochy i Komisję. Ponadto Komisja zgadza się z Włochami (zob. motyw 176), że niezależni eksperci musieli koniecznie przyjąć pewne założenia, tak aby uzyskane wyceny należało w każdym przypadku interpretować ostrożnie. Co więcej, jak zauważyło przedsiębiorstwo CIN (zob. motyw 236), co najmniej jeden potencjalny oferent zainteresowany oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia wskazał, że cena ustalona przez niezależnego eksperta wyznaczonego przez Włochy jest zbyt wysoka. Chociaż jest to dowód niepotwierdzony, dowodzi on, że wyceny ekspertów mogą nie zawsze odzwierciedlać wartość rynkową określoną przez uczestników rynku w drodze postępowania.

| (393) | Celem uzupełnienia Komisja uważa, że istnieje również gospodarcze uzasadnienie odroczenia płatności. Jak wskazało przedsiębiorstwo CIN (zob. motyw 240), odroczenie płatności jest istotnie związane z charakterem przedmiotu sprzedaży, mianowicie oddziału przedsiębiorstwa, którego faktyczna wartość zależy (co zostało potwierdzone przez Banca Profilo, zob. sekcja 2.3.3.4 i motyw 240) od faktycznie wypłaconych, w ciągu ośmiu lat, kwot rekompensaty określonych w nowej umowie. Ponadto odroczenie płatności (części ceny zakupu) można zatem uznać za logiczną konsekwencję wynikającą z charakteru aktywów (w szczególności zamówienia publicznego na usługi i związanej z nimi rekompensaty) będących przedmiotem zamówienia. |
| --- | --- |

(393)

Celem uzupełnienia Komisja uważa, że istnieje również gospodarcze uzasadnienie odroczenia płatności. Jak wskazało przedsiębiorstwo CIN (zob. motyw 240), odroczenie płatności jest istotnie związane z charakterem przedmiotu sprzedaży, mianowicie oddziału przedsiębiorstwa, którego faktyczna wartość zależy (co zostało potwierdzone przez Banca Profilo, zob. sekcja 2.3.3.4 i motyw 240) od faktycznie wypłaconych, w ciągu ośmiu lat, kwot rekompensaty określonych w nowej umowie. Ponadto odroczenie płatności (części ceny zakupu) można zatem uznać za logiczną konsekwencję wynikającą z charakteru aktywów (w szczególności zamówienia publicznego na usługi i związanej z nimi rekompensaty) będących przedmiotem zamówienia.

| (394) | W związku z powyższym Komisja stwierdza, że jej wątpliwości dotyczące odroczenia części ceny zakupu zostały rozwiane. |
| --- | --- |

(394)

W związku z powyższym Komisja stwierdza, że jej wątpliwości dotyczące odroczenia części ceny zakupu zostały rozwiane.

Zapewnienie świadczenia usług po najniższym koszcie dla danej społeczności

Zapewnienie świadczenia usług po najniższym koszcie dla danej społeczności

| (395) | W tym przypadku przedmiotem zamówienia była nowa umowa w połączeniu z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i podlegająca określonym warunkom odnośnie do poziomu zatrudnienia, a nie tylko samej nowej umowy . W decyzji z 2012 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że w zakresie, w jakim oferenci posiadali już odpowiednią liczbę jednostek pływających i członków załogi, ponieśliby mniejsze koszty, gdyby nie zostali zobowiązani do przejęcia części aktywów trwałych i pracowników przedsiębiorstwa Tirrenia. W związku z tym Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że udzielenie zamówienia dotyczącego nowej umowy bez obowiązku przejęcia tych jednostek pływających i załogi przedsiębiorstwa Tirrenia niezbędnych do świadczenia usługi publicznej skutkowałoby niższym kosztem dla społeczności. |
| --- | --- |

(395)

W tym przypadku przedmiotem zamówienia była nowa umowa w połączeniu z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i podlegająca określonym warunkom odnośnie do poziomu zatrudnienia, a nie tylko samej nowej umowy . W decyzji z 2012 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że w zakresie, w jakim oferenci posiadali już odpowiednią liczbę jednostek pływających i członków załogi, ponieśliby mniejsze koszty, gdyby nie zostali zobowiązani do przejęcia części aktywów trwałych i pracowników przedsiębiorstwa Tirrenia. W związku z tym Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że udzielenie zamówienia dotyczącego nowej umowy bez obowiązku przejęcia tych jednostek pływających i załogi przedsiębiorstwa Tirrenia niezbędnych do świadczenia usługi publicznej skutkowałoby niższym kosztem dla społeczności.

| (396) | Ponieważ Tirrenia było dużym przedsiębiorstwem w zarządzie nadzwyczajnym, jego nabywca na mocy ogólnych przepisów prawa krajowego (140) został zobowiązany do utrzymania przez okres dwóch lat takiego samego poziomu pracowników niezbędnego do wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej jak poziom określony w biznesplanie przedsiębiorstwa Tirrenia. W tym kontekście w ramach zamówienia na przeniesienie oddziału od przedsiębiorstwa CIN wymaga się, aby zaoferowało zatrudnienie (na podstawie nowych umów) byłym pracownikom przedsiębiorstwa Tirrenia i przez dwa lata powstrzymało się od zwolnień (141). Przede wszystkim Komisja zwraca uwagę na fakt, że podstawą tego wymogu jest zobowiązanie prawne, którego władze włoskie nie mogły zlekceważyć przy organizowaniu przeniesienia oddziału i że zobowiązanie to jest ograniczone w czasie, tj. do dwóch lat. Komisja zauważa również, że oddział przedsiębiorstwa Tirrenia będzie nadal świadczył usługę publiczną na podstawie obowiązków świadczenia usługi publicznej określonych w nowej umowie. W tym kontekście Włochy poinformowały, że przedsiębiorstwo CIN przejmie jedynie załogę i pracowników administracyjnych niezbędnych do zachowania ciągłości świadczenia usługi publicznej. Ponadto Włochy twierdziły, że przedsiębiorstwo CIN musiałoby przestrzegać tych minimalnych poziomów zatrudnienia niezależnie od warunku dotyczącego poziomu zatrudnienia. Biorąc pod uwagę, że koszty zatrudnienia zostałyby pokryte z rekompensaty wypłacanej przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy, Komisja uważa, że obowiązek utrzymania poziomów zatrudnienia nie stanowi w praktyce obciążenia dla przedsiębiorstwa CIN. Mało prawdopodobne jest zatem, że obowiązek ten obniżył cenę sprzedaży oddziału, i nie mógł w ten sposób zapewnić korzyści przedsiębiorstwu CIN. Ponadto rozwiązanie to było korzystne również dla przedsiębiorstwa Tirrenia (a zatem i jego właściciela – Włoch), ponieważ drugi z wymienionych podmiotów nie musiałby ponosić kosztów odprawy pracowników zatrudnionych ponownie przez przedsiębiorstwo CIN. Komisja zauważa, że Ecorys oszacował, że całkowity koszt odprawy wszystkich pracowników przedsiębiorstwa Tirrenia wyniósłby co najmniej 35 mln EUR. |
| --- | --- |

(396)

Ponieważ Tirrenia było dużym przedsiębiorstwem w zarządzie nadzwyczajnym, jego nabywca na mocy ogólnych przepisów prawa krajowego (140) został zobowiązany do utrzymania przez okres dwóch lat takiego samego poziomu pracowników niezbędnego do wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej jak poziom określony w biznesplanie przedsiębiorstwa Tirrenia. W tym kontekście w ramach zamówienia na przeniesienie oddziału od przedsiębiorstwa CIN wymaga się, aby zaoferowało zatrudnienie (na podstawie nowych umów) byłym pracownikom przedsiębiorstwa Tirrenia i przez dwa lata powstrzymało się od zwolnień (141). Przede wszystkim Komisja zwraca uwagę na fakt, że podstawą tego wymogu jest zobowiązanie prawne, którego władze włoskie nie mogły zlekceważyć przy organizowaniu przeniesienia oddziału i że zobowiązanie to jest ograniczone w czasie, tj. do dwóch lat. Komisja zauważa również, że oddział przedsiębiorstwa Tirrenia będzie nadal świadczył usługę publiczną na podstawie obowiązków świadczenia usługi publicznej określonych w nowej umowie. W tym kontekście Włochy poinformowały, że przedsiębiorstwo CIN przejmie jedynie załogę i pracowników administracyjnych niezbędnych do zachowania ciągłości świadczenia usługi publicznej. Ponadto Włochy twierdziły, że przedsiębiorstwo CIN musiałoby przestrzegać tych minimalnych poziomów zatrudnienia niezależnie od warunku dotyczącego poziomu zatrudnienia. Biorąc pod uwagę, że koszty zatrudnienia zostałyby pokryte z rekompensaty wypłacanej przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy, Komisja uważa, że obowiązek utrzymania poziomów zatrudnienia nie stanowi w praktyce obciążenia dla przedsiębiorstwa CIN. Mało prawdopodobne jest zatem, że obowiązek ten obniżył cenę sprzedaży oddziału, i nie mógł w ten sposób zapewnić korzyści przedsiębiorstwu CIN. Ponadto rozwiązanie to było korzystne również dla przedsiębiorstwa Tirrenia (a zatem i jego właściciela – Włoch), ponieważ drugi z wymienionych podmiotów nie musiałby ponosić kosztów odprawy pracowników zatrudnionych ponownie przez przedsiębiorstwo CIN. Komisja zauważa, że Ecorys oszacował, że całkowity koszt odprawy wszystkich pracowników przedsiębiorstwa Tirrenia wyniósłby co najmniej 35 mln EUR.

140

141

| (397) | Przez połączenie aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia z nowym zamówieniem publicznym na usługi (142) nabywca automatycznie zaczyna podlegać wymogowi zapewnienia ciągłości świadczenia usługi publicznej i otrzymuje pierwszeństwo przybijania do nabrzeża. Komisja zauważa przede wszystkim, że z zamówieniem publicznym na usługi połączono jedynie aktywa niezbędne do wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej. Wszystkie pozostałe aktywa (w tym np. nieruchomości, sześć statków, kolekcję dzieł sztuki) sprzedano w drodze odrębnych postępowań o udzielenie zamówienia. Po drugie, Komisja uważa, że połączenie aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia z nowym zamówieniem publicznym na usługi nie skutkuje niższą ceną niż gdyby aktywa i to zamówienie zostały sprzedane osobno, a wynika to z następujących względów:






  — | Jak wskazano powyżej (zob. motyw 164), komisarz nadzwyczajny przedsiębiorstwa Tirrenia zorganizował odrębne postępowania o udzielenie zamówienia w celu sprzedaży sześciu statków eksploatowanych jedynie na trasach niepodlegających obowiązkom świadczenia usług publicznych. Spośród tych sześciu statków wyłącznie jeden mógł zostać sprzedany oferentowi, który zamierzał nadal wykorzystywać go do celów związanych z żeglugą. Sprzedaż pozostałych pięciu statków była możliwa wyłącznie w celu rozbiórki. Ponadto w marcu 2011 r. agenci zajmujący się sprzedażą statków (143), do których zwrócono się o określenie wartości statków przedsiębiorstwa Tirrenia, zwrócili uwagę, że kryzys gospodarczy miał istotne znaczenie, które zostało odzwierciedlone w niższych wartościach statków i nadmiarze jednostek pływających na rynku. W związku z tym mało prawdopodobnym wydaje się, aby wszystkie z pozostałych 18 statków przedsiębiorstwa Tirrenia mogły zostać sprzedane do celów związanych z żeglugą (tj. za cenę wyższą niż wartość pochodzącego z nich złomu). Komisja uważa, że połączenie tych statków z zamówieniem publicznym na usługi pozwoliło uzyskać wyższą cenę (144) za statki przedsiębiorstwa Tirrenia, ponieważ w zamian za eksploatację tych statków na trasach objętych usługą publiczną ich nabywca otrzymywałby rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych przez okres ośmiu lat; |
| --- | --- | --- |

(397)

Przez połączenie aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia z nowym zamówieniem publicznym na usługi (142) nabywca automatycznie zaczyna podlegać wymogowi zapewnienia ciągłości świadczenia usługi publicznej i otrzymuje pierwszeństwo przybijania do nabrzeża. Komisja zauważa przede wszystkim, że z zamówieniem publicznym na usługi połączono jedynie aktywa niezbędne do wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej. Wszystkie pozostałe aktywa (w tym np. nieruchomości, sześć statków, kolekcję dzieł sztuki) sprzedano w drodze odrębnych postępowań o udzielenie zamówienia. Po drugie, Komisja uważa, że połączenie aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia z nowym zamówieniem publicznym na usługi nie skutkuje niższą ceną niż gdyby aktywa i to zamówienie zostały sprzedane osobno, a wynika to z następujących względów:

142

—

Jak wskazano powyżej (zob. motyw 164), komisarz nadzwyczajny przedsiębiorstwa Tirrenia zorganizował odrębne postępowania o udzielenie zamówienia w celu sprzedaży sześciu statków eksploatowanych jedynie na trasach niepodlegających obowiązkom świadczenia usług publicznych. Spośród tych sześciu statków wyłącznie jeden mógł zostać sprzedany oferentowi, który zamierzał nadal wykorzystywać go do celów związanych z żeglugą. Sprzedaż pozostałych pięciu statków była możliwa wyłącznie w celu rozbiórki. Ponadto w marcu 2011 r. agenci zajmujący się sprzedażą statków (143), do których zwrócono się o określenie wartości statków przedsiębiorstwa Tirrenia, zwrócili uwagę, że kryzys gospodarczy miał istotne znaczenie, które zostało odzwierciedlone w niższych wartościach statków i nadmiarze jednostek pływających na rynku. W związku z tym mało prawdopodobnym wydaje się, aby wszystkie z pozostałych 18 statków przedsiębiorstwa Tirrenia mogły zostać sprzedane do celów związanych z żeglugą (tj. za cenę wyższą niż wartość pochodzącego z nich złomu). Komisja uważa, że połączenie tych statków z zamówieniem publicznym na usługi pozwoliło uzyskać wyższą cenę (144) za statki przedsiębiorstwa Tirrenia, ponieważ w zamian za eksploatację tych statków na trasach objętych usługą publiczną ich nabywca otrzymywałby rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych przez okres ośmiu lat;

143

144

| — | w decyzji z 2012 r. Komisja zwróciła uwagę na możliwość, że oferenci mogli już posiadać wystarczającą liczbę jednostek pływających i członków załogi i w związku z tym woleliby nie mieć obowiązku nabywania statków przedsiębiorstwa Tirrenia i zatrudniania jego pracowników. Komisja zauważa, że w czasie rozpoczęcia wykonywania swoich obowiązków na podstawie nowej umowy przedsiębiorstwo CIN zatrudniało ogółem 1 239 osób i posiadało 18 statków (stanowiących część oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, który nabyło). Komisja uważa za mało prawdopodobne, że potencjalni oferenci mogli posiadać tak znaczne zasoby łatwo dostępne do (przeniesienia) rozmieszczenia w celu wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej określonych w nowej umowie. Tym bardziej, że w nowej umowie przewidziano konkretne wymogi (np. zdolność) dotyczące statków, które mają być wykorzystywane na poszczególnych trasach objętych usługą publiczną. Każdy operator, który posiadał wymagane zasoby, prawdopodobnie korzystał już z nich na innych trasach i ich przeniesienie zgodnie z nową umową nieuchronnie doprowadziłoby do utraty przychodów z ich poprzedniego zastosowania. W tym względzie Komisja zwraca uwagę na fakt, że zarówno przedsiębiorstwo Grimaldi, jak i GNV, brało udział w procedurze przetargowej i że żadne z nich nie zgłosiło Komisji, że wolałoby nie mieć obowiązku nabycia statków przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

—

w decyzji z 2012 r. Komisja zwróciła uwagę na możliwość, że oferenci mogli już posiadać wystarczającą liczbę jednostek pływających i członków załogi i w związku z tym woleliby nie mieć obowiązku nabywania statków przedsiębiorstwa Tirrenia i zatrudniania jego pracowników. Komisja zauważa, że w czasie rozpoczęcia wykonywania swoich obowiązków na podstawie nowej umowy przedsiębiorstwo CIN zatrudniało ogółem 1 239 osób i posiadało 18 statków (stanowiących część oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, który nabyło). Komisja uważa za mało prawdopodobne, że potencjalni oferenci mogli posiadać tak znaczne zasoby łatwo dostępne do (przeniesienia) rozmieszczenia w celu wykonywania obowiązków świadczenia usługi publicznej określonych w nowej umowie. Tym bardziej, że w nowej umowie przewidziano konkretne wymogi (np. zdolność) dotyczące statków, które mają być wykorzystywane na poszczególnych trasach objętych usługą publiczną. Każdy operator, który posiadał wymagane zasoby, prawdopodobnie korzystał już z nich na innych trasach i ich przeniesienie zgodnie z nową umową nieuchronnie doprowadziłoby do utraty przychodów z ich poprzedniego zastosowania. W tym względzie Komisja zwraca uwagę na fakt, że zarówno przedsiębiorstwo Grimaldi, jak i GNV, brało udział w procedurze przetargowej i że żadne z nich nie zgłosiło Komisji, że wolałoby nie mieć obowiązku nabycia statków przedsiębiorstwa Tirrenia.

| (398) | Aby zweryfikować, czy połączenie nowej umowy z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i warunek dotyczący poziomu zatrudnienia nie są obciążeniem dla przedsiębiorstwa CIN, Komisja w drodze formalnego postępowania wyjaśniającego zleciła przeprowadzenie badania niezależnemu ekspertowi (przedsiębiorstwu Ecorys). Poproszono Ecorys (zob. motyw 96 i nast.) o ustalenie wartości rynkowej oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia bez uwzględniania żadnych dodatkowych warunków. Ecorys stwierdził, że gdyby oddział przedsiębiorstwa Tirrenia sprzedano bez żadnych dodatkowych warunków, w szczególności bez połączenia w pakiet z nowym zamówieniem publicznym na usługi dotyczącym świadczenia usługi publicznej (a zatem bez obowiązku zapewnienia ciągłości świadczenia tej usługi publicznej), przedsiębiorstwo zostałoby sprzedane za cenę odpowiadającą wartości likwidacji, tj. 303,5 mln EUR. Ecorys oparł ten wniosek na założeniu, że oddział przedsiębiorstwa Tirrenia nie mógłby w sposób rentowny kontynuować działalności bez rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych. Przedsiębiorstwo Ecorys zauważyło, że ta wartość likwidacji jest niższa od wartości wynikającej z oferty, i wskazało, że w związku z tym natychmiastowa likwidacja (głównie sprzedaż statków) nie stanowiła opłacalnej alternatywy dla operatora działającego na warunkach rynkowych. Ponadto Ecorys porównał stan zatrudnienia w oddziale przedsiębiorstwa Tirrenia z szeregiem porównywalnych przedsiębiorstw promowych i stwierdził, że liczba pracowników i struktura kosztów personelu w przedsiębiorstwie Tirrenia nie odbiega od porównywalnych przedsiębiorstw pod względem udziału kosztów pracy w łącznych przychodach oraz stosunku kosztów pracy do liczby pracowników. W analizie nie stwierdzono istotnych różnic między oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia a porównywalnymi przedsiębiorstwami, które to różnice mogłyby wskazywać na przerost zatrudnienia lub nadmierne koszty pracy. Potencjalny nabywca miałby zatem niewielką swobodę działania pod względem zwolnienia lub wymiany części personelu. Na tej podstawie Ecorys stwierdził, że żadne czynniki nie wskazywały, by warunek dotyczący poziomu zatrudnienia miał jakikolwiek znaczący wpływ na wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Komisja stwierdza zatem, że połączenie nowej umowy z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i warunek dotyczący poziomu zatrudnienia nie mogły obniżyć ceny sprzedaży oddziału i nie mogły w ten sposób zapewnić korzyści przedsiębiorstwu CIN. |
| --- | --- |

(398)

Aby zweryfikować, czy połączenie nowej umowy z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i warunek dotyczący poziomu zatrudnienia nie są obciążeniem dla przedsiębiorstwa CIN, Komisja w drodze formalnego postępowania wyjaśniającego zleciła przeprowadzenie badania niezależnemu ekspertowi (przedsiębiorstwu Ecorys). Poproszono Ecorys (zob. motyw 96 i nast.) o ustalenie wartości rynkowej oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia bez uwzględniania żadnych dodatkowych warunków. Ecorys stwierdził, że gdyby oddział przedsiębiorstwa Tirrenia sprzedano bez żadnych dodatkowych warunków, w szczególności bez połączenia w pakiet z nowym zamówieniem publicznym na usługi dotyczącym świadczenia usługi publicznej (a zatem bez obowiązku zapewnienia ciągłości świadczenia tej usługi publicznej), przedsiębiorstwo zostałoby sprzedane za cenę odpowiadającą wartości likwidacji, tj. 303,5 mln EUR. Ecorys oparł ten wniosek na założeniu, że oddział przedsiębiorstwa Tirrenia nie mógłby w sposób rentowny kontynuować działalności bez rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych. Przedsiębiorstwo Ecorys zauważyło, że ta wartość likwidacji jest niższa od wartości wynikającej z oferty, i wskazało, że w związku z tym natychmiastowa likwidacja (głównie sprzedaż statków) nie stanowiła opłacalnej alternatywy dla operatora działającego na warunkach rynkowych. Ponadto Ecorys porównał stan zatrudnienia w oddziale przedsiębiorstwa Tirrenia z szeregiem porównywalnych przedsiębiorstw promowych i stwierdził, że liczba pracowników i struktura kosztów personelu w przedsiębiorstwie Tirrenia nie odbiega od porównywalnych przedsiębiorstw pod względem udziału kosztów pracy w łącznych przychodach oraz stosunku kosztów pracy do liczby pracowników. W analizie nie stwierdzono istotnych różnic między oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia a porównywalnymi przedsiębiorstwami, które to różnice mogłyby wskazywać na przerost zatrudnienia lub nadmierne koszty pracy. Potencjalny nabywca miałby zatem niewielką swobodę działania pod względem zwolnienia lub wymiany części personelu. Na tej podstawie Ecorys stwierdził, że żadne czynniki nie wskazywały, by warunek dotyczący poziomu zatrudnienia miał jakikolwiek znaczący wpływ na wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Komisja stwierdza zatem, że połączenie nowej umowy z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i warunek dotyczący poziomu zatrudnienia nie mogły obniżyć ceny sprzedaży oddziału i nie mogły w ten sposób zapewnić korzyści przedsiębiorstwu CIN.

| (399) | Podsumowując, warunek utrzymania poziomów zatrudnienia wynika z ogólnych przepisów prawa krajowego, a nie jest nałożony przez sprzedawcę. Ponadto warunek ten nie stanowi obciążenia dla nabywcy oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, co również zostało potwierdzone przez niezależnego eksperta Komisji – przedsiębiorstwo Ecorys. Warunek zapewnienia ciągłości świadczenia usługi publicznej będący bezpośrednią konsekwencją powiązania aktywów i obowiązku świadczenia usługi publicznej nie może zostać uznany za obniżający cenę. Wręcz przeciwnie, jak stwierdzono powyżej, sprzedaż aktywów osobno skutkowałaby niższą ceną (co potwierdził Ecorys). Ponadto wysoce nieprawdopodobne jest, że istnieliby potencjalni oferenci zainteresowani zdobyciem zamówienia publicznego na usługi bez przejęcia aktywów, biorąc pod uwagę dużą liczbę statków i członków załogi niezbędną do świadczenia usługi publicznej. Komisja uważa zatem, że każdy sprzedawca działający na warunkach rynkowych zdecydowałby się na sprzedaż aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia wraz z nowym zamówieniem publicznym na usługi, aby uzyskać najwyższą cenę. Na tej podstawie Komisja stwierdza, że Włochy nie nałożyły warunków, które potencjalnie mogłyby obniżyć cenę ani których nie żądałby sprzedawca prywatny. W związku z tym Komisja uznaje, że jej wątpliwości, że ogłoszenie przetargu dotyczącego nowej umowy oraz oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia i warunki dotyczące poziomu zatrudnienia nie mogłyby skutkować najniższym kosztem dla danej społeczności, zostały rozwiane. |
| --- | --- |

(399)

Podsumowując, warunek utrzymania poziomów zatrudnienia wynika z ogólnych przepisów prawa krajowego, a nie jest nałożony przez sprzedawcę. Ponadto warunek ten nie stanowi obciążenia dla nabywcy oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, co również zostało potwierdzone przez niezależnego eksperta Komisji – przedsiębiorstwo Ecorys. Warunek zapewnienia ciągłości świadczenia usługi publicznej będący bezpośrednią konsekwencją powiązania aktywów i obowiązku świadczenia usługi publicznej nie może zostać uznany za obniżający cenę. Wręcz przeciwnie, jak stwierdzono powyżej, sprzedaż aktywów osobno skutkowałaby niższą ceną (co potwierdził Ecorys). Ponadto wysoce nieprawdopodobne jest, że istnieliby potencjalni oferenci zainteresowani zdobyciem zamówienia publicznego na usługi bez przejęcia aktywów, biorąc pod uwagę dużą liczbę statków i członków załogi niezbędną do świadczenia usługi publicznej. Komisja uważa zatem, że każdy sprzedawca działający na warunkach rynkowych zdecydowałby się na sprzedaż aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia wraz z nowym zamówieniem publicznym na usługi, aby uzyskać najwyższą cenę. Na tej podstawie Komisja stwierdza, że Włochy nie nałożyły warunków, które potencjalnie mogłyby obniżyć cenę ani których nie żądałby sprzedawca prywatny. W związku z tym Komisja uznaje, że jej wątpliwości, że ogłoszenie przetargu dotyczącego nowej umowy oraz oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia i warunki dotyczące poziomu zatrudnienia nie mogłyby skutkować najniższym kosztem dla danej społeczności, zostały rozwiane.

Silne zabezpieczenia przy organizowaniu postępowania, w ramach którego składana jest wyłącznie jedna oferta

Silne zabezpieczenia przy organizowaniu postępowania, w ramach którego składana jest wyłącznie jedna oferta

| (400) | Na podstawie powyższej oceny (zob. motywy 375–399) Komisja stwierdza, że postępowanie o udzielenie zamówienia było otwarte, przejrzyste i niedyskryminujące zgodnie z przepisami dotyczącymi zamówień publicznych. W pkt 68 komunikatu w sprawie UOIG stwierdzono jednak, że „w przypadku procedur, w których składana jest tylko jedna oferta, nie można uznać, że przetarg jest wystarczający do zapewnienia efektu w postaci najniższego kosztu dla danej społeczności”. |
| --- | --- |

(400)

Na podstawie powyższej oceny (zob. motywy 375–399) Komisja stwierdza, że postępowanie o udzielenie zamówienia było otwarte, przejrzyste i niedyskryminujące zgodnie z przepisami dotyczącymi zamówień publicznych. W pkt 68 komunikatu w sprawie UOIG stwierdzono jednak, że „w przypadku procedur, w których składana jest tylko jedna oferta, nie można uznać, że przetarg jest wystarczający do zapewnienia efektu w postaci najniższego kosztu dla danej społeczności”.

| (401) | W związku z tym, biorąc pod uwagę, że jedynie przedsiębiorstwo CIN złożyło ofertę w ramach postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (w tym nowej umowy), postępowanie takie normalnie nie byłoby wystarczające do zapewnienia braku korzyści dla zwycięzcy. |
| --- | --- |

(401)

W związku z tym, biorąc pod uwagę, że jedynie przedsiębiorstwo CIN złożyło ofertę w ramach postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (w tym nowej umowy), postępowanie takie normalnie nie byłoby wystarczające do zapewnienia braku korzyści dla zwycięzcy.

| (402) | Komisja sprecyzowała jednak stanowisko wyrażone w pkt 68 komunikatu w sprawie UOIG, stwierdzając w swoim przewodniku dotyczącym UOIG (145), że „nie oznacza to [...], że niemożliwe są przypadki, w których ze względu na szczególne zabezpieczenia zawarte w samej procedurze również procedura obejmująca tylko jedną ofertę może być wystarczająca do zagwarantowania usług »po najniższym koszcie dla danej społeczności«”. |
| --- | --- |

(402)

Komisja sprecyzowała jednak stanowisko wyrażone w pkt 68 komunikatu w sprawie UOIG, stwierdzając w swoim przewodniku dotyczącym UOIG (145), że „nie oznacza to [...], że niemożliwe są przypadki, w których ze względu na szczególne zabezpieczenia zawarte w samej procedurze również procedura obejmująca tylko jedną ofertę może być wystarczająca do zagwarantowania usług »po najniższym koszcie dla danej społeczności«”.

145

| (403) | Komisja stwierdza, że w sprawie objętej oceną istniały takie zabezpieczenia. Dokładniej rzecz ujmując:






  — | postępowanie o udzielenie zamówienia zostało zorganizowana w taki sposób, aby zmaksymalizować zainteresowanie potencjalnych oferentów. Ponadto ci potencjalni oferenci nie musieli stosować się do uciążliwych procedur i nie ponieśliby znacznych kosztów, aby wyrazić zainteresowanie. W rezultacie zainteresowanie wyraziło nie mniej niż 21 włoskich, europejskich i pozaeuropejskich podmiotów, z których szesnaście zaproszono do etapu analizy due diligence (zob. motyw 387), |
| --- | --- | --- |

(403)

Komisja stwierdza, że w sprawie objętej oceną istniały takie zabezpieczenia. Dokładniej rzecz ujmując:

—

postępowanie o udzielenie zamówienia zostało zorganizowana w taki sposób, aby zmaksymalizować zainteresowanie potencjalnych oferentów. Ponadto ci potencjalni oferenci nie musieli stosować się do uciążliwych procedur i nie ponieśliby znacznych kosztów, aby wyrazić zainteresowanie. W rezultacie zainteresowanie wyraziło nie mniej niż 21 włoskich, europejskich i pozaeuropejskich podmiotów, z których szesnaście zaproszono do etapu analizy due diligence (zob. motyw 387),

due diligence

| — | rzeczywista konkurencja była możliwa do samego końca postępowania o udzielenie zamówienia. W szczególności na etapie udzielania zamówienia pozostało jedenastu potencjalnych oferentów. Trzech z nich (tj. przedsiębiorstwa Onorato Partecipazioni S.r.l., Grimaldi Compagnia di Navigazione S.p.A. i Marinvest S.r.l.) postanowiło nawiązać współpracę pod nazwą CIN i złożyć wiążącą ofertę. Komisja uważa, że z profilu pozostałych ośmiu innych potencjalnych oferentów wynika, że co najmniej pięciu prawdopodobnie było w stanie (ze względu na swoje doświadczenie i zasoby finansowe) złożyć ofertę lub miało rzeczywisty interes w złożeniu oferty (np. prowadzili już działalność w tym sektorze lub we Włoszech), |
| --- | --- |

—

rzeczywista konkurencja była możliwa do samego końca postępowania o udzielenie zamówienia. W szczególności na etapie udzielania zamówienia pozostało jedenastu potencjalnych oferentów. Trzech z nich (tj. przedsiębiorstwa Onorato Partecipazioni S.r.l., Grimaldi Compagnia di Navigazione S.p.A. i Marinvest S.r.l.) postanowiło nawiązać współpracę pod nazwą CIN i złożyć wiążącą ofertę. Komisja uważa, że z profilu pozostałych ośmiu innych potencjalnych oferentów wynika, że co najmniej pięciu prawdopodobnie było w stanie (ze względu na swoje doświadczenie i zasoby finansowe) złożyć ofertę lub miało rzeczywisty interes w złożeniu oferty (np. prowadzili już działalność w tym sektorze lub we Włoszech),

| — | minimalną cenę ustalono z góry na podstawie wyceny dokonanej przez niezależnego eksperta wyznaczonego przez Włochy (zob. motyw 73). Ta minimalna cena została udostępniona wszystkim potencjalnym oferentom w pokoju danych i ustanowiła stosunkowo wysoki próg dla pierwszych ofert. W istocie, jak wskazano powyżej (zob. motyw 168), jeden potencjalny oferent zainteresowany oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia wskazał, że minimalna cena jest w rzeczywistości zbyt wysoka. Chociaż ta wysoka cena minimalna pomogła zapewnić, aby postępowanie doprowadziło do najniższego kosztu dla społeczności, mogła również zniechęcić innych potencjalnych oferentów do złożenia oferty, |
| --- | --- |

—

minimalną cenę ustalono z góry na podstawie wyceny dokonanej przez niezależnego eksperta wyznaczonego przez Włochy (zob. motyw 73). Ta minimalna cena została udostępniona wszystkim potencjalnym oferentom w pokoju danych i ustanowiła stosunkowo wysoki próg dla pierwszych ofert. W istocie, jak wskazano powyżej (zob. motyw 168), jeden potencjalny oferent zainteresowany oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia wskazał, że minimalna cena jest w rzeczywistości zbyt wysoka. Chociaż ta wysoka cena minimalna pomogła zapewnić, aby postępowanie doprowadziło do najniższego kosztu dla społeczności, mogła również zniechęcić innych potencjalnych oferentów do złożenia oferty,

| — | wiążąca oferta złożona przez przedsiębiorstwo CIN w dniu 14 kwietnia 2011 r. została udostępniona w pokoju danych, a pismem z dnia 2 maja 2011 r. komisarz nadzwyczajny zaprosił wszystkich oferentów zakwalifikowanych do etapu analizy due diligence do złożenia w terminie do dnia 12 maja 2011 r. oferty lepszej od oferty złożonej przez przedsiębiorstwo CIN. W następstwie wniosku jednego z potencjalnych nabywców komisarz nadzwyczajny przesunął termin składania lepszych ofert do dnia 19 maja 2011 r. Zaproszenie do składani lepszych ofert jest szczególnie silnym zabezpieczeniem służącym zapewnieniu uzyskania najwyższej możliwej oferty (i tym samym osiągnięcia najniższego kosztu dla społeczności). Ponadto wniosek jednej ze stron o przesunięcie terminu wskazuje, że rzeczywista konkurencja istniała aż do samego końca postępowania o udzielenie zamówienia. |
| --- | --- |

—

wiążąca oferta złożona przez przedsiębiorstwo CIN w dniu 14 kwietnia 2011 r. została udostępniona w pokoju danych, a pismem z dnia 2 maja 2011 r. komisarz nadzwyczajny zaprosił wszystkich oferentów zakwalifikowanych do etapu analizy due diligence do złożenia w terminie do dnia 12 maja 2011 r. oferty lepszej od oferty złożonej przez przedsiębiorstwo CIN. W następstwie wniosku jednego z potencjalnych nabywców komisarz nadzwyczajny przesunął termin składania lepszych ofert do dnia 19 maja 2011 r. Zaproszenie do składani lepszych ofert jest szczególnie silnym zabezpieczeniem służącym zapewnieniu uzyskania najwyższej możliwej oferty (i tym samym osiągnięcia najniższego kosztu dla społeczności). Ponadto wniosek jednej ze stron o przesunięcie terminu wskazuje, że rzeczywista konkurencja istniała aż do samego końca postępowania o udzielenie zamówienia.

due diligence

| (404) | Komisja uważa, że – biorąc pod uwagę powyższe zabezpieczenia, w tym w szczególności cenę minimalną i zaproszenie do składania lepszych ofert – postępowanie o udzielenie zamówienia było wystarczające do zapewnienia świadczenia usługi po najniższym koszcie dla danej społeczności, nawet jeżeli złożono wyłącznie jedną ofertę. Tytułem uzupełnienia Komisja zauważa, że przedmiotowa sprawa różni się od poniższych spraw, w których złożono wyłącznie jedną ofertę:






  — | w ramach postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego obsługi szybkiego pasażerskiego połączenia morskiego między Mesyną a Reggio Calabria jedyna oferta została złożona przez Ustica Lines. Przedsiębiorstwo to było również jednak jedynym, które wyraziło zainteresowanie, w związku z czym rzeczywista konkurencja nie była w ogóle możliwa. W związku z tym Komisja musiała stwierdzić, że w tym przypadku czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark nie zostało spełnione i że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych stanowiła pomoc państwa (146). Komisja przypomina, że w sprawie poddawanej ocenie 21 stron wyraziło zainteresowanie, a jedenaście z nich uczestniczyło w ostatniej części postępowania, |
| --- | --- | --- |

(404)

Komisja uważa, że – biorąc pod uwagę powyższe zabezpieczenia, w tym w szczególności cenę minimalną i zaproszenie do składania lepszych ofert – postępowanie o udzielenie zamówienia było wystarczające do zapewnienia świadczenia usługi po najniższym koszcie dla danej społeczności, nawet jeżeli złożono wyłącznie jedną ofertę. Tytułem uzupełnienia Komisja zauważa, że przedmiotowa sprawa różni się od poniższych spraw, w których złożono wyłącznie jedną ofertę:

—

w ramach postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego obsługi szybkiego pasażerskiego połączenia morskiego między Mesyną a Reggio Calabria jedyna oferta została złożona przez Ustica Lines. Przedsiębiorstwo to było również jednak jedynym, które wyraziło zainteresowanie, w związku z czym rzeczywista konkurencja nie była w ogóle możliwa. W związku z tym Komisja musiała stwierdzić, że w tym przypadku czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark nie zostało spełnione i że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych stanowiła pomoc państwa (146). Komisja przypomina, że w sprawie poddawanej ocenie 21 stron wyraziło zainteresowanie, a jedenaście z nich uczestniczyło w ostatniej części postępowania,

146

| — | w ramach postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego przyznania koncesji na dystrybucję prasy w Belgii jedyna oferta została złożona przez bpost (zasiedziałego dostawcę tej UOIG). Mimo że początkowo zainteresowanie uczestnictwem w postępowaniu wyraziły trzy przedsiębiorstwa, jedno z nich wycofało się przed upływem terminu złożenia oferty, a inne ogłosiło, że nie chce już składać oferty (chociaż trzy dni po bpost złożyło swoją ofertę). Mimo to władze belgijskie twierdziły, że rzeczywista konkurencja miała miejsce w trakcie przeprowadzania postępowania o udzielenie zamówienia i że istniały wystarczające zabezpieczenia do zapewnienia, aby w ramach postępowania osiągnięto najniższy koszt dla danej społeczności. Komisja uznała jednak, że w tej sprawie zabezpieczenia były niewystarczające i w związku z tym stwierdziła, że czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark nie zostało spełnione i że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych stanowiła pomoc państwa (147). Władze włoskie zastosowały procedurę otwartą, natomiast władze belgijskie zorganizowały procedurę negocjacyjną (148), w przypadku której, zgodnie z pkt 66 komunikatu w sprawie UOIG, „jedynie w wyjątkowych wypadkach można uznać, że jest ona wystarczająca do spełnienia czwartego kryterium z orzecznictwa w sprawie Altmark”. Komisja zwraca uwagę na fakt, że oprócz tej istotnej różnicy również zabezpieczenia w sprawie bpost były zupełnie inne niż te mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Ponadto należy zauważyć, że w sprawie bpost zasiedziały dostawca UOIG zwyciężył w postępowaniu po złożeniu jedynej oferty, przy czym istniał wyłącznie jeden potencjalny oferent konkurencyjny. W sprawie poddawanej ocenie w postępowaniu zwyciężył oferent, który nie był powiązany z zasiedziałym dostawcą UOIG, istniało kilku wiarygodnych potencjalnych oferentów konkurencyjnych oraz obowiązywały wymienione powyżej zabezpieczenia. W związku z powyższym Komisja stwierdza, że okoliczności w sprawie bpost nie są porównywalne z okolicznościami przedmiotowej sprawy. |
| --- | --- |

—

w ramach postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego przyznania koncesji na dystrybucję prasy w Belgii jedyna oferta została złożona przez bpost (zasiedziałego dostawcę tej UOIG). Mimo że początkowo zainteresowanie uczestnictwem w postępowaniu wyraziły trzy przedsiębiorstwa, jedno z nich wycofało się przed upływem terminu złożenia oferty, a inne ogłosiło, że nie chce już składać oferty (chociaż trzy dni po bpost złożyło swoją ofertę). Mimo to władze belgijskie twierdziły, że rzeczywista konkurencja miała miejsce w trakcie przeprowadzania postępowania o udzielenie zamówienia i że istniały wystarczające zabezpieczenia do zapewnienia, aby w ramach postępowania osiągnięto najniższy koszt dla danej społeczności. Komisja uznała jednak, że w tej sprawie zabezpieczenia były niewystarczające i w związku z tym stwierdziła, że czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark nie zostało spełnione i że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych stanowiła pomoc państwa (147). Władze włoskie zastosowały procedurę otwartą, natomiast władze belgijskie zorganizowały procedurę negocjacyjną (148), w przypadku której, zgodnie z pkt 66 komunikatu w sprawie UOIG, „jedynie w wyjątkowych wypadkach można uznać, że jest ona wystarczająca do spełnienia czwartego kryterium z orzecznictwa w sprawie Altmark”. Komisja zwraca uwagę na fakt, że oprócz tej istotnej różnicy również zabezpieczenia w sprawie bpost były zupełnie inne niż te mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Ponadto należy zauważyć, że w sprawie bpost zasiedziały dostawca UOIG zwyciężył w postępowaniu po złożeniu jedynej oferty, przy czym istniał wyłącznie jeden potencjalny oferent konkurencyjny. W sprawie poddawanej ocenie w postępowaniu zwyciężył oferent, który nie był powiązany z zasiedziałym dostawcą UOIG, istniało kilku wiarygodnych potencjalnych oferentów konkurencyjnych oraz obowiązywały wymienione powyżej zabezpieczenia. W związku z powyższym Komisja stwierdza, że okoliczności w sprawie bpost nie są porównywalne z okolicznościami przedmiotowej sprawy.

147

148

| (405) | Ponadto Komisja zauważa, że postępowanie o udzielenie zamówienia przeprowadzone w celu sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia znacząco różni się od postępowania przeprowadzonego w celu wyboru operatora świadczącego usługi transportu morskiego między Francją kontynentalną a Korsyką (149) („sprawa SNCM”) pod następującymi względami:






  — | władze francuskie zawarły umowę o przekazaniu obowiązku użyteczności publicznej na podstawie procedury negocjacyjnej przy wcześniejszej publikacji. Zgodnie z pkt 66 komunikatu w sprawie UOIG, jeżeli chodzi o taką procedurę, „jedynie w wyjątkowych wypadkach można uznać, że jest ona wystarczająca do spełnienia czwartego kryterium z orzecznictwa w sprawie Altmark”. Władze włoskie zastosowały natomiast procedurę otwartą, |
| --- | --- | --- |

(405)

Ponadto Komisja zauważa, że postępowanie o udzielenie zamówienia przeprowadzone w celu sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia znacząco różni się od postępowania przeprowadzonego w celu wyboru operatora świadczącego usługi transportu morskiego między Francją kontynentalną a Korsyką (149) („sprawa SNCM”) pod następującymi względami:

149

—

władze francuskie zawarły umowę o przekazaniu obowiązku użyteczności publicznej na podstawie procedury negocjacyjnej przy wcześniejszej publikacji. Zgodnie z pkt 66 komunikatu w sprawie UOIG, jeżeli chodzi o taką procedurę, „jedynie w wyjątkowych wypadkach można uznać, że jest ona wystarczająca do spełnienia czwartego kryterium z orzecznictwa w sprawie Altmark”. Władze włoskie zastosowały natomiast procedurę otwartą,

| — | chociaż w sprawie SNCM złożono dwie oferty, jedna została odrzucona na podstawie jednego kryterium kwalifikacji. W związku z tym te dwie oferty nie zostały nawet porównane pod względem wynikających z nich korzyści celem przyjęcie tej najkorzystniejszej ekonomicznie. Dlatego też nie wystarczyło to do zagwarantowania efektywnej konkurencji, nawet jeżeli rzeczywiście złożono dwie oferty. W ostatnim etapie postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego przedsiębiorstwa Tirrenia uczestniczyło jednak jedenaście stron i Komisja uważa, że rzeczywista konkurencja była możliwa aż do zakończenia procedury (zob. motyw 403), nawet jeżeli ostatecznie jedynie przedsiębiorstwo CIN złożyło ofertę, |
| --- | --- |

—

chociaż w sprawie SNCM złożono dwie oferty, jedna została odrzucona na podstawie jednego kryterium kwalifikacji. W związku z tym te dwie oferty nie zostały nawet porównane pod względem wynikających z nich korzyści celem przyjęcie tej najkorzystniejszej ekonomicznie. Dlatego też nie wystarczyło to do zagwarantowania efektywnej konkurencji, nawet jeżeli rzeczywiście złożono dwie oferty. W ostatnim etapie postępowania o udzielenie zamówienia dotyczącego przedsiębiorstwa Tirrenia uczestniczyło jednak jedenaście stron i Komisja uważa, że rzeczywista konkurencja była możliwa aż do zakończenia procedury (zob. motyw 403), nawet jeżeli ostatecznie jedynie przedsiębiorstwo CIN złożyło ofertę,

| — | w sprawie SNCM operator zasiedziały, grupa SNCM/CMN, również złożył ofertę i miał znaczną przewagę konkurencyjną, ponieważ posiadał już statki spełniające wymogi techniczne określone w umowie o przekazaniu obowiązku użyteczności publicznej. Miało to kluczowe znaczenie, ponieważ wymogi te wiązały się z budową jednostek pływających niemal dopasowanych do indywidualnych potrzeb podobnych do niektórych jednostek pływających SNCM. Oznaczało to wysoki koszt dla potencjalnie zainteresowanych oferentów. W sprawie poddawanej ocenie operator zasiedziały, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, nie złożył oferty i nie mógł tego zrobić, a oferent zwycięski nie był powiązany z operatorem zasiedziałym. Ponieważ zamówienie dotyczyło statków, które spełniały wymogi technicznego w zakresie świadczenia usługi publicznej, żaden z potencjalnych oferentów nie miał przewagi konkurencyjnej nad pozostałymi, |
| --- | --- |

—

w sprawie SNCM operator zasiedziały, grupa SNCM/CMN, również złożył ofertę i miał znaczną przewagę konkurencyjną, ponieważ posiadał już statki spełniające wymogi techniczne określone w umowie o przekazaniu obowiązku użyteczności publicznej. Miało to kluczowe znaczenie, ponieważ wymogi te wiązały się z budową jednostek pływających niemal dopasowanych do indywidualnych potrzeb podobnych do niektórych jednostek pływających SNCM. Oznaczało to wysoki koszt dla potencjalnie zainteresowanych oferentów. W sprawie poddawanej ocenie operator zasiedziały, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, nie złożył oferty i nie mógł tego zrobić, a oferent zwycięski nie był powiązany z operatorem zasiedziałym. Ponieważ zamówienie dotyczyło statków, które spełniały wymogi technicznego w zakresie świadczenia usługi publicznej, żaden z potencjalnych oferentów nie miał przewagi konkurencyjnej nad pozostałymi,

| — | ponadto w sprawie SNCM Komisja stwierdziła, że bardzo krótki czas (tj. krótszy niż miesiąc) wyznaczony między zawarciem umowy o przekazaniu obowiązku użyteczności publicznej i datą rozpoczęcia wykonywania obowiązku prawdopodobnie stanowił znaczącą barierę wejścia dla nowych podmiotów. Komisja zwraca uwagę na fakt, że w przypadku przedsiębiorstwa Tirrenia okres między zakończeniem postępowania o udzielenie zamówienia a rozpoczęciem świadczenia usługi publicznej przez przedsiębiorstwo CIN wyniósł ponad rok. |
| --- | --- |

—

ponadto w sprawie SNCM Komisja stwierdziła, że bardzo krótki czas (tj. krótszy niż miesiąc) wyznaczony między zawarciem umowy o przekazaniu obowiązku użyteczności publicznej i datą rozpoczęcia wykonywania obowiązku prawdopodobnie stanowił znaczącą barierę wejścia dla nowych podmiotów. Komisja zwraca uwagę na fakt, że w przypadku przedsiębiorstwa Tirrenia okres między zakończeniem postępowania o udzielenie zamówienia a rozpoczęciem świadczenia usługi publicznej przez przedsiębiorstwo CIN wyniósł ponad rok.

| (406) | Na podstawie powyższego Komisja stwierdza, że czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark zostało spełnione w przedmiotowej sprawie. |
| --- | --- |

(406)

Na podstawie powyższego Komisja stwierdza, że czwarte kryterium określone w wyroku w sprawie Altmark zostało spełnione w przedmiotowej sprawie.

| (407) | Biorąc pod uwagę, że wszystkie cztery warunki określone przez Trybunał Sprawiedliwości w sprawie Altmark zostały łącznie spełnione, Komisja stwierdza, że udzielenie zamówienia przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy w pakiecie z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i przyznanie przedsiębiorstwu CIN pierwszeństwa przybijania do nabrzeża, w tym odroczenie płatności części ceny zakupu przez to przedsiębiorstwo, nie stanowi dla niego korzyści gospodarczej. |
| --- | --- |

(407)

Biorąc pod uwagę, że wszystkie cztery warunki określone przez Trybunał Sprawiedliwości w sprawie Altmark zostały łącznie spełnione, Komisja stwierdza, że udzielenie zamówienia przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy w pakiecie z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i przyznanie przedsiębiorstwu CIN pierwszeństwa przybijania do nabrzeża, w tym odroczenie płatności części ceny zakupu przez to przedsiębiorstwo, nie stanowi dla niego korzyści gospodarczej.

7.1.3.5.   Podsumowanie

Podsumowanie

| (408) | Ponieważ nie wszystkie kryteria określone w art. 107 ust. 1 TFUE zostały spełnione, Komisja stwierdza, że udzielenie zamówienia przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy w pakiecie z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i przyznanie przedsiębiorstwu CIN pierwszeństwa przybijania do nabrzeża, w tym odroczenie płatności części ceny zakupu przez to przedsiębiorstwo, nie stanowi dla niego pomocy państwa. |
| --- | --- |

(408)

Ponieważ nie wszystkie kryteria określone w art. 107 ust. 1 TFUE zostały spełnione, Komisja stwierdza, że udzielenie zamówienia przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy w pakiecie z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i przyznanie przedsiębiorstwu CIN pierwszeństwa przybijania do nabrzeża, w tym odroczenie płatności części ceny zakupu przez to przedsiębiorstwo, nie stanowi dla niego pomocy państwa.

7.1.4.   Środki określone w ustawie z 2010 r.

Środki określone w ustawie z 2010 r.

| (409) | W decyzji z 2011 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że wszystkie środki określone w dekrecie z mocą ustawy 125/2010 przekształconym ze zmianami w ustawę z 2010 r. stanowią pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia w zakresie, w jakim odnośni beneficjenci byli w stanie wykorzystać te środki na zaspokojenie potrzeb związanych z płynnością i tym samym poprawić swoją ogólną sytuację finansową. |
| --- | --- |

(409)

W decyzji z 2011 r. Komisja przyjęła wstępne stanowisko, że wszystkie środki określone w dekrecie z mocą ustawy 125/2010 przekształconym ze zmianami w ustawę z 2010 r. stanowią pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia w zakresie, w jakim odnośni beneficjenci byli w stanie wykorzystać te środki na zaspokojenie potrzeb związanych z płynnością i tym samym poprawić swoją ogólną sytuację finansową.

| (410) | Na podstawie informacji otrzymanych w toku formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja stwierdza, że wspomniane trzy środki należy poddać osobnej ocenie. |
| --- | --- |

(410)

Na podstawie informacji otrzymanych w toku formalnego postępowania wyjaśniającego Komisja stwierdza, że wspomniane trzy środki należy poddać osobnej ocenie.

7.1.4.1.   Potencjalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością

Potencjalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością

| (411) | Zasoby państwowe: przedmiotowe środki finansowe zostały przyznane przez państwo z jego budżetu (zob. motyw 109), a ich wykorzystanie do celów związanych z płynnością zostało umożliwione na mocy ustawy z 2010 r. Środek można zatem przypisać państwu i jest on udzielany z zasobów państwowych. |
| --- | --- |

(411)

Zasoby państwowe: przedmiotowe środki finansowe zostały przyznane przez państwo z jego budżetu (zob. motyw 109), a ich wykorzystanie do celów związanych z płynnością zostało umożliwione na mocy ustawy z 2010 r. Środek można zatem przypisać państwu i jest on udzielany z zasobów państwowych.

Zasoby państwowe

| (412) | Selektywność: środek ten został przyznany jedynie przedsiębiorstwom należącym do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwu Tirrenia, i w związku z tym jest selektywny. Tytułem uzupełnienia Komisja zwraca uwagę, że środek ten nie został przyznany przedsiębiorstwu CIN. |
| --- | --- |

(412)

Selektywność: środek ten został przyznany jedynie przedsiębiorstwom należącym do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwu Tirrenia, i w związku z tym jest selektywny. Tytułem uzupełnienia Komisja zwraca uwagę, że środek ten nie został przyznany przedsiębiorstwu CIN.

Selektywność

| (413) | Korzyść gospodarcza: Komisja zauważa, że przedsiębiorstwo Tirrenia otrzymało około 12 051 900 EUR na przeprowadzenie modernizacji statków niezbędnej do zachowania zgodności z międzynarodowymi normami bezpieczeństwa i na podstawie ustawy z 2010 r. mogła tymczasowo wykorzystać te środki do celów związanych z płynnością (zob. motyw 109). Jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 110), część tych środków (4 657 005,35 EUR) została wykorzystana przez Banca Carige do skompensowania dwóch zadłużeń przedsiębiorstwa Tirrenia wobec tego banku. Ponadto władze włoskie potwierdziły (zob. motyw 192), że przedsiębiorstwo Tirrenia skutecznie wykorzystało jedynie 630 600 EUR, aby opłacić modernizację jednostki pływającej Clodia. Pozostałe 11 421 300 EUR nie zostało wykorzystane na pokrycie kosztów modernizacji ani nie zostało zwrócone państwu. Ostatecznie nowy właściciel oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (tj. przedsiębiorstwo CIN) musiał zapłacić za pozostałą modernizację ze środków własnych (a to zobowiązanie w kwocie 11 421 300 EUR również zostało uwzględnione w wycenie przygotowanej przez Banca Profilo). Włochy nie wykazały, że ta pomoc na utrzymanie płynności została przyznana na warunkach rynkowych. Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia ani nie zwróciło tej kwoty pomocy, ani nie wykorzystało jej w pierwotnym celu (tj. w celu opłacenia modernizacji statków), z wyjątkiem 630 600 EUR wykorzystanych na modernizację jednostki pływającej Clodia. Ponieważ zwykły uczestnik rynku nie miałby możliwości skorzystania z takiego środka, Komisja uznaje, że środek ten bezwzględnie zapewnił korzyść gospodarczą przedsiębiorstwu Tirrenia. |
| --- | --- |

(413)

Korzyść gospodarcza: Komisja zauważa, że przedsiębiorstwo Tirrenia otrzymało około 12 051 900 EUR na przeprowadzenie modernizacji statków niezbędnej do zachowania zgodności z międzynarodowymi normami bezpieczeństwa i na podstawie ustawy z 2010 r. mogła tymczasowo wykorzystać te środki do celów związanych z płynnością (zob. motyw 109). Jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 110), część tych środków (4 657 005,35 EUR) została wykorzystana przez Banca Carige do skompensowania dwóch zadłużeń przedsiębiorstwa Tirrenia wobec tego banku. Ponadto władze włoskie potwierdziły (zob. motyw 192), że przedsiębiorstwo Tirrenia skutecznie wykorzystało jedynie 630 600 EUR, aby opłacić modernizację jednostki pływającej Clodia. Pozostałe 11 421 300 EUR nie zostało wykorzystane na pokrycie kosztów modernizacji ani nie zostało zwrócone państwu. Ostatecznie nowy właściciel oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (tj. przedsiębiorstwo CIN) musiał zapłacić za pozostałą modernizację ze środków własnych (a to zobowiązanie w kwocie 11 421 300 EUR również zostało uwzględnione w wycenie przygotowanej przez Banca Profilo). Włochy nie wykazały, że ta pomoc na utrzymanie płynności została przyznana na warunkach rynkowych. Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia ani nie zwróciło tej kwoty pomocy, ani nie wykorzystało jej w pierwotnym celu (tj. w celu opłacenia modernizacji statków), z wyjątkiem 630 600 EUR wykorzystanych na modernizację jednostki pływającej Clodia. Ponieważ zwykły uczestnik rynku nie miałby możliwości skorzystania z takiego środka, Komisja uznaje, że środek ten bezwzględnie zapewnił korzyść gospodarczą przedsiębiorstwu Tirrenia.

Korzyść gospodarcza

| (414) | Wpływ na wymianę handlową: ze względów opisanych w motywach 310–311 Komisja uważa, że przyznanie tego środka przedsiębiorstwu Tirrenia może mieć wpływ na wymianę handlową w Unii i zakłócać konkurencję na rynku wewnętrznym. |
| --- | --- |

(414)

Wpływ na wymianę handlową: ze względów opisanych w motywach 310–311 Komisja uważa, że przyznanie tego środka przedsiębiorstwu Tirrenia może mieć wpływ na wymianę handlową w Unii i zakłócać konkurencję na rynku wewnętrznym.

Wpływ na wymianę handlową

| (415) | Podsumowanie: Komisja stwierdza, że wykorzystanie przez przedsiębiorstwo Tirrenia 11 421 300 EUR, które pierwotnie były przeznaczone na modernizację statków, do celów związanych z płynnością, co było możliwe na mocy ustawy z 2010 r., stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. |
| --- | --- |

(415)

Podsumowanie: Komisja stwierdza, że wykorzystanie przez przedsiębiorstwo Tirrenia 11 421 300 EUR, które pierwotnie były przeznaczone na modernizację statków, do celów związanych z płynnością, co było możliwe na mocy ustawy z 2010 r., stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.

Podsumowanie

7.1.4.2.   Zwolnienia podatkowe związane z procesem prywatyzacji

Zwolnienia podatkowe związane z procesem prywatyzacji

| (416) | Jak opisano w motywie 111, zgodnie z art. 1 ustawy z 2010 r. niektóre działania i czynności podjęte w celu prywatyzacji grupy Tirrenia i omówione w art. 19-ter ust. 1–15 dekretu z mocą ustawy 135/2009 przekształconego ze zmianami w ustawę z 2009 r. są zwolnione z wszelkich podatków zazwyczaj należnych od takich działań i czynności. |
| --- | --- |

(416)

Jak opisano w motywie 111, zgodnie z art. 1 ustawy z 2010 r. niektóre działania i czynności podjęte w celu prywatyzacji grupy Tirrenia i omówione w art. 19-ter ust. 1–15 dekretu z mocą ustawy 135/2009 przekształconego ze zmianami w ustawę z 2009 r. są zwolnione z wszelkich podatków zazwyczaj należnych od takich działań i czynności.

ter

| (417) | Przede wszystkim Komisja zauważa, że oceną należy objąć dwa osobne zestawy przeniesień: 1) przeniesienia byłych spółek zależnych przedsiębiorstwa Tirrenia – Caremar, Saremar i Toremar – z Tirrenii (obecnie pod zarządem nadzwyczajnym) w regiony Kampania, Sardynia i Toskania; oraz 2) przeniesienie oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia z przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym do przedsiębiorstwa CIN. Wspomniane zwolnienia podatkowe to w szczególności opłata rejestracyjna, opłaty za wpisanie do ksiąg wieczystych, opłata skarbowa (wspólnie „podatki pośrednie”), VAT i podatek od osób prawnych. Beneficjentami tego środka pomocy byliby sprzedawca, nabywca lub obaj. |
| --- | --- |

(417)

Przede wszystkim Komisja zauważa, że oceną należy objąć dwa osobne zestawy przeniesień: 1) przeniesienia byłych spółek zależnych przedsiębiorstwa Tirrenia – Caremar, Saremar i Toremar – z Tirrenii (obecnie pod zarządem nadzwyczajnym) w regiony Kampania, Sardynia i Toskania; oraz 2) przeniesienie oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia z przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym do przedsiębiorstwa CIN. Wspomniane zwolnienia podatkowe to w szczególności opłata rejestracyjna, opłaty za wpisanie do ksiąg wieczystych, opłata skarbowa (wspólnie „podatki pośrednie”), VAT i podatek od osób prawnych. Beneficjentami tego środka pomocy byliby sprzedawca, nabywca lub obaj.

| (418) | Na początku należy zaznaczyć, że Komisja przyznaje, że przeniesienia w regiony nie podlegały podatkowi od osób prawnych (ponieważ nie zostało wypłacone żadne wynagrodzenie) i VAT (który zgodnie z prawem krajowym nie ma zastosowania do takich transakcji). Jeżeli chodzi o podatki pośrednie, podatki, które zgodnie z prawem krajowym były należne jedynie od nabywców, podlegały zapłacie przez regiony działające w tym przypadku w ramach swojej misji publicznej, tj. jako podmioty państwowe. Jako takie nie kwalifikują się one jako przedsiębiorstwa gospodarcze. W związku z tym żadne z wymienionych powyżej zwolnień podatkowych nie zostanie poddane dalszej ocenie w niniejszej decyzji. |
| --- | --- |

(418)

Na początku należy zaznaczyć, że Komisja przyznaje, że przeniesienia w regiony nie podlegały podatkowi od osób prawnych (ponieważ nie zostało wypłacone żadne wynagrodzenie) i VAT (który zgodnie z prawem krajowym nie ma zastosowania do takich transakcji). Jeżeli chodzi o podatki pośrednie, podatki, które zgodnie z prawem krajowym były należne jedynie od nabywców, podlegały zapłacie przez regiony działające w tym przypadku w ramach swojej misji publicznej, tj. jako podmioty państwowe. Jako takie nie kwalifikują się one jako przedsiębiorstwa gospodarcze. W związku z tym żadne z wymienionych powyżej zwolnień podatkowych nie zostanie poddane dalszej ocenie w niniejszej decyzji.

| (419) | Komisja zauważa również, że ponieważ transakcje takie jak sprzedaż oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN nie podlegają podatkowi VAT (150), zwolnienie podatkowe nie mogło przynieść korzyści przedsiębiorstwu Tirrenia w odniesieniu do VAT. Ponadto Komisja zwraca uwagę, że w umowie sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia wyraźnie określono, że nabywca, tj. przedsiębiorstwo CIN, uiszcza wszelki podatek, ponosi wszystkie opłaty oraz koszty notarialne związane z transakcją niezależnie od zwolnień przysługujących przedsiębiorstwu CIN w zakresie tego podatku. W związku z tym Komisja stwierdza, że przedsiębiorstwo CIN nie mogło odnieść korzyści wynikających z tego środka. Z tych powodów żadne z wymienionych powyżej zwolnień podatkowych nie zostanie poddane dalszej ocenie w niniejszej decyzji. |
| --- | --- |

(419)

Komisja zauważa również, że ponieważ transakcje takie jak sprzedaż oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN nie podlegają podatkowi VAT (150), zwolnienie podatkowe nie mogło przynieść korzyści przedsiębiorstwu Tirrenia w odniesieniu do VAT. Ponadto Komisja zwraca uwagę, że w umowie sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia wyraźnie określono, że nabywca, tj. przedsiębiorstwo CIN, uiszcza wszelki podatek, ponosi wszystkie opłaty oraz koszty notarialne związane z transakcją niezależnie od zwolnień przysługujących przedsiębiorstwu CIN w zakresie tego podatku. W związku z tym Komisja stwierdza, że przedsiębiorstwo CIN nie mogło odnieść korzyści wynikających z tego środka. Z tych powodów żadne z wymienionych powyżej zwolnień podatkowych nie zostanie poddane dalszej ocenie w niniejszej decyzji.

150

| (420) | W powyższym kontekście Komisja oceni zatem jedynie, czy przedsiębiorstwo Tirrenia (pod zarządem nadzwyczajnym) skorzystało z dowolnego zwolnienia z opłaty rejestracyjnej, opłat za wpisanie do ksiąg wieczystych, opłaty skarbowej (wspólnie „podatki pośrednie”) w odniesieniu do obu zestawów przeniesień i z dowolnego zwolnienia z podatków od osób prawnych od wpływów z tytułu przeniesienia oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do przedsiębiorstwa CIN. |
| --- | --- |

(420)

W powyższym kontekście Komisja oceni zatem jedynie, czy przedsiębiorstwo Tirrenia (pod zarządem nadzwyczajnym) skorzystało z dowolnego zwolnienia z opłaty rejestracyjnej, opłat za wpisanie do ksiąg wieczystych, opłaty skarbowej (wspólnie „podatki pośrednie”) w odniesieniu do obu zestawów przeniesień i z dowolnego zwolnienia z podatków od osób prawnych od wpływów z tytułu przeniesienia oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do przedsiębiorstwa CIN.

| (421) | Zasoby państwowe: zwolnienie podatkowe z definicji wiąże się z rezygnacją z zasobów państwowych. Ponadto, ponieważ zwolnień tych udzielono w drodze ustawy z 2010 r. (zob. motyw 111 lit. b)), są one również przypisywane państwu. |
| --- | --- |

(421)

Zasoby państwowe: zwolnienie podatkowe z definicji wiąże się z rezygnacją z zasobów państwowych. Ponadto, ponieważ zwolnień tych udzielono w drodze ustawy z 2010 r. (zob. motyw 111 lit. b)), są one również przypisywane państwu.

Zasoby państwowe

| (422) | Selektywność: ponieważ zwolnień podatkowych udzielono wyłącznie w odniesieniu do działań i czynności związanych z prywatyzacją byłej grupy Tirrenia, są one selektywne. Włochy ani nie twierdziły, ani nie wykazały, że zwolnienia podatkowe nie są selektywne. |
| --- | --- |

(422)

Selektywność: ponieważ zwolnień podatkowych udzielono wyłącznie w odniesieniu do działań i czynności związanych z prywatyzacją byłej grupy Tirrenia, są one selektywne. Włochy ani nie twierdziły, ani nie wykazały, że zwolnienia podatkowe nie są selektywne.

Selektywność

| (423) | Korzyść gospodarcza: jeżeli chodzi o podatki pośrednie, przedsiębiorstwo Tirrenia zostało zwolnione z płacenia ich od czynności i działań związanych z obydwoma zestawami przeniesień opisanymi z motywie 416 (w regiony i do przedsiębiorstwa CIN), a zatem odniosło korzyść gospodarczą równą podatkowi zazwyczaj należnemu na podstawie prawa krajowego w przypadku tych rodzajów czynności i działań. |
| --- | --- |

(423)

Korzyść gospodarcza: jeżeli chodzi o podatki pośrednie, przedsiębiorstwo Tirrenia zostało zwolnione z płacenia ich od czynności i działań związanych z obydwoma zestawami przeniesień opisanymi z motywie 416 (w regiony i do przedsiębiorstwa CIN), a zatem odniosło korzyść gospodarczą równą podatkowi zazwyczaj należnemu na podstawie prawa krajowego w przypadku tych rodzajów czynności i działań.

Korzyść gospodarcza

| (424) | Ponadto w odniesieniu do przeniesienia oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do przedsiębiorstwa CIN Komisja zauważa, że przeniesienia tego dokonano za wynagrodzeniem (tj. 380 100 000 EUR) wypłaconym przez przedsiębiorstwo CIN. W związku z tym wpływy z tej transakcji normalnie podlegałyby podatkowi od osób prawnych. Zwolnienie z tego podatku stanowi korzyść gospodarczą, ponieważ wpływy ze sprzedaży aktywów lub działalności na ogół zostałyby uwzględnione przy obliczaniu podatku od osób prawnych należnego od przedsiębiorstwa. Komisja zwraca uwagę, że fakt, że na tym etapie niemożliwe jest jeszcze ustalenie, czy przedsiębiorstwo Tirrenia skorzysta w praktyce ze zwolnienia z podatku dochodowego, nie wpływa na to stwierdzenie, ponieważ wciąż niejasne jest, czy jakikolwiek podatek dochodowy będzie należny w chwili zupełnej likwidacji przedsiębiorstwa Tirrenia (151). |
| --- | --- |

(424)

Ponadto w odniesieniu do przeniesienia oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do przedsiębiorstwa CIN Komisja zauważa, że przeniesienia tego dokonano za wynagrodzeniem (tj. 380 100 000 EUR) wypłaconym przez przedsiębiorstwo CIN. W związku z tym wpływy z tej transakcji normalnie podlegałyby podatkowi od osób prawnych. Zwolnienie z tego podatku stanowi korzyść gospodarczą, ponieważ wpływy ze sprzedaży aktywów lub działalności na ogół zostałyby uwzględnione przy obliczaniu podatku od osób prawnych należnego od przedsiębiorstwa. Komisja zwraca uwagę, że fakt, że na tym etapie niemożliwe jest jeszcze ustalenie, czy przedsiębiorstwo Tirrenia skorzysta w praktyce ze zwolnienia z podatku dochodowego, nie wpływa na to stwierdzenie, ponieważ wciąż niejasne jest, czy jakikolwiek podatek dochodowy będzie należny w chwili zupełnej likwidacji przedsiębiorstwa Tirrenia (151).

151

| (425) | Wpływ na wymianę handlową: ze względów przedstawionych w motywach 310–311 Komisja uważa, że zwolnienie przedsiębiorstwa Tirrenia z niektórych podatków opisanych powyżej może mieć wpływ na wymianę handlową w Unii i zakłócać konkurencję na rynku wewnętrznym. |
| --- | --- |

(425)

Wpływ na wymianę handlową: ze względów przedstawionych w motywach 310–311 Komisja uważa, że zwolnienie przedsiębiorstwa Tirrenia z niektórych podatków opisanych powyżej może mieć wpływ na wymianę handlową w Unii i zakłócać konkurencję na rynku wewnętrznym.

Wpływ na wymianę handlową

| (426) | Podsumowanie: zwolnienia z (i) podatków pośrednich od czynności i działań związanych z przeniesieniem przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Toremar i oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na odnośnych nabywców; oraz z (ii) podatku od osób prawnych z tytułu wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN, które zostały przyznane na mocy ustawy z 2010 r., stanowią pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(426)

Podsumowanie: zwolnienia z (i) podatków pośrednich od czynności i działań związanych z przeniesieniem przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Toremar i oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na odnośnych nabywców; oraz z (ii) podatku od osób prawnych z tytułu wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN, które zostały przyznane na mocy ustawy z 2010 r., stanowią pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia.

Podsumowanie

7.1.4.3.   Możliwość wykorzystania środków z FAS na zaspokojenie potrzeb związanych z płynnością

Możliwość wykorzystania środków z FAS na zaspokojenie potrzeb związanych z płynnością

| (427) | W decyzjach z lat 2011 i 2012 Komisja wspomniała o możliwości wykorzystania środków z FAS przez przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia (zob. motyw 111 lit. c)) na zaspokojenie bieżących potrzeb związanych z płynnością. W toku formalnego postępowania wyjaśniającego władze włoskie wyjaśniły jednak, że w założeniu środki z FAS nie miały stanowić dodatkowej rekompensaty dla przedsiębiorstwa Tirrenia (ani żadnego innego przedsiębiorstwa należącego do byłej grupy Tirrenia). Zasoby te udostępniono natomiast w celu uzupełnienia środków budżetowych przewidzianych na potrzeby płatności rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych dla przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia, w przypadku gdyby środki te okazały się niewystarczające. W art. 1 ust. 5-ter ustawy z 2010 r. przewidziano bowiem możliwość wykorzystania przez regiony środków z FAS na sfinansowanie (części) rekompensaty z tytułu regularnego świadczenia usługi publicznej i tym samym zapewnienie ciągłości świadczenia usługi publicznej transportu morskiego. Innymi słowy, środek ten dotyczy wyłącznie alokacji zasobów w ramach włoskiego budżetu państwa na potrzeby płatności rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych. |
| --- | --- |

(427)

W decyzjach z lat 2011 i 2012 Komisja wspomniała o możliwości wykorzystania środków z FAS przez przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia (zob. motyw 111 lit. c)) na zaspokojenie bieżących potrzeb związanych z płynnością. W toku formalnego postępowania wyjaśniającego władze włoskie wyjaśniły jednak, że w założeniu środki z FAS nie miały stanowić dodatkowej rekompensaty dla przedsiębiorstwa Tirrenia (ani żadnego innego przedsiębiorstwa należącego do byłej grupy Tirrenia). Zasoby te udostępniono natomiast w celu uzupełnienia środków budżetowych przewidzianych na potrzeby płatności rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych dla przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia, w przypadku gdyby środki te okazały się niewystarczające. W art. 1 ust. 5-ter ustawy z 2010 r. przewidziano bowiem możliwość wykorzystania przez regiony środków z FAS na sfinansowanie (części) rekompensaty z tytułu regularnego świadczenia usługi publicznej i tym samym zapewnienie ciągłości świadczenia usługi publicznej transportu morskiego. Innymi słowy, środek ten dotyczy wyłącznie alokacji zasobów w ramach włoskiego budżetu państwa na potrzeby płatności rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych.

ter

| (428) | W świetle powyższego Komisja stwierdza, że środki z FAS są jedynie źródłem finansowania mającym umożliwić państwu wypłacenie rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych (przyznanych na podstawie przedłużonej początkowej umowy) i nie stanowią środka, z którego przedsiębiorstwo Tirrenia może skorzystać poza tymi rekompensatami z tytułu świadczenia usług publicznych. Inaczej mówiąc, możliwe wykorzystanie środków z FAS nie stanowi pomocy państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia i nie zostanie poddane dalszej ocenie w niniejszej decyzji. |
| --- | --- |

(428)

W świetle powyższego Komisja stwierdza, że środki z FAS są jedynie źródłem finansowania mającym umożliwić państwu wypłacenie rekompensat z tytułu świadczenia usług publicznych (przyznanych na podstawie przedłużonej początkowej umowy) i nie stanowią środka, z którego przedsiębiorstwo Tirrenia może skorzystać poza tymi rekompensatami z tytułu świadczenia usług publicznych. Inaczej mówiąc, możliwe wykorzystanie środków z FAS nie stanowi pomocy państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia i nie zostanie poddane dalszej ocenie w niniejszej decyzji.

7.1.5.   Wniosek dotyczący istnienia pomocy

Wniosek dotyczący istnienia pomocy

| (429) | Na podstawie oceny opisanej powyżej powyższego Komisja uznaje, że:






  — | rekompensata dla Tirrenii z tytułu obsługi tras morskich w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. oraz pierwszeństwo przybijania do nabrzeża na tych trasach objętych usługą publiczną w tym samym okresie stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE i kwalifikuje się jako nowa pomoc, |
| --- | --- | --- |

(429)

Na podstawie oceny opisanej powyżej powyższego Komisja uznaje, że:

—

rekompensata dla Tirrenii z tytułu obsługi tras morskich w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. oraz pierwszeństwo przybijania do nabrzeża na tych trasach objętych usługą publiczną w tym samym okresie stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE i kwalifikuje się jako nowa pomoc,

| — | przedłużenie terminu spłaty pomocy na ratowanie z dnia 28 sierpnia 2011 r. do dnia 18 września 2012 r. stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, |
| --- | --- |

—

przedłużenie terminu spłaty pomocy na ratowanie z dnia 28 sierpnia 2011 r. do dnia 18 września 2012 r. stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE,

| — | udzielenie zamówienia przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy na okres od dnia 18 lipca 2012 r. do dnia 18 lipca 2020 r. w pakiecie z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i przyznanie przedsiębiorstwu CIN pierwszeństwa przybijania do nabrzeża, w tym odroczenie płatności części ceny zakupu przez to przedsiębiorstwo, spełnia wszystkie cztery kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark i w związku z tym nie stanowi pomocy państwa na rzecz przedsiębiorstwa CIN w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, |
| --- | --- |

—

udzielenie zamówienia przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy na okres od dnia 18 lipca 2012 r. do dnia 18 lipca 2020 r. w pakiecie z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i przyznanie przedsiębiorstwu CIN pierwszeństwa przybijania do nabrzeża, w tym odroczenie płatności części ceny zakupu przez to przedsiębiorstwo, spełnia wszystkie cztery kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark i w związku z tym nie stanowi pomocy państwa na rzecz przedsiębiorstwa CIN w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE,

| — | wykorzystanie przez przedsiębiorstwo Tirrenia środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością, co było możliwe na mocy ustawy z 2010 r., stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, |
| --- | --- |

—

wykorzystanie przez przedsiębiorstwo Tirrenia środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością, co było możliwe na mocy ustawy z 2010 r., stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE,

| — | zwolnienia z (i) podatków pośrednich od przeniesień przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Toremar w regiony Kampania, Sardynia i Toskania i oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do przedsiębiorstwa CIN; oraz z (ii) podatku od osób prawnych z tytułu wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN, które zostały przyznane na mocy ustawy z 2010 r., stanowią pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia, oraz |
| --- | --- |

—

zwolnienia z (i) podatków pośrednich od przeniesień przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Toremar w regiony Kampania, Sardynia i Toskania i oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do przedsiębiorstwa CIN; oraz z (ii) podatku od osób prawnych z tytułu wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN, które zostały przyznane na mocy ustawy z 2010 r., stanowią pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia, oraz

| — | możliwość wykorzystania środków z FAS na zaspokojenie potrzeb związanych z płynnością, jak określono w ustawie z 2010 r., nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. |
| --- | --- |

—

możliwość wykorzystania środków z FAS na zaspokojenie potrzeb związanych z płynnością, jak określono w ustawie z 2010 r., nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.

7.2.   Zgodność pomocy z prawem

Zgodność pomocy z prawem

| (430) | Wszystkie środki pomocy wchodzące w zakres niniejszej decyzji zostały wdrożone przed formalnym zatwierdzeniem ze strony Komisji. W związku z tym w zakresie, w jakim wspomniane środki pomocy nie zostały zwolnione z wymogu zgłoszenia na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. ani decyzji w sprawie UOIG z 2011 r., zostały one przyznane przez Włochy z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE (152). |
| --- | --- |

(430)

Wszystkie środki pomocy wchodzące w zakres niniejszej decyzji zostały wdrożone przed formalnym zatwierdzeniem ze strony Komisji. W związku z tym w zakresie, w jakim wspomniane środki pomocy nie zostały zwolnione z wymogu zgłoszenia na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. ani decyzji w sprawie UOIG z 2011 r., zostały one przyznane przez Włochy z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE (152).

152

7.3.   Zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym

Zgodność pomocy z rynkiem wewnętrznym

| (431) | W zakresie, w jakim zidentyfikowane poniżej środki stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, ich zgodność należy ocenić w świetle wyjątków przewidzianych w art. 107 ust. 2 i 3 i art. 106 ust. 2 TFUE. |
| --- | --- |

(431)

W zakresie, w jakim zidentyfikowane poniżej środki stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, ich zgodność należy ocenić w świetle wyjątków przewidzianych w art. 107 ust. 2 i 3 i art. 106 ust. 2 TFUE.

7.3.1.   Przedłużenie początkowej umowy zawartej między państwem i przedsiębiorstwem Tirrenia

Przedłużenie początkowej umowy zawartej między państwem i przedsiębiorstwem Tirrenia

7.3.1.1.   Mające zastosowanie przepisy

Mające zastosowanie przepisy

| (432) | Jak już wspomniano powyżej, przedłużenie początkowej umowy po zakończeniu 2008 r. przeprowadzono w drodze kolejnych aktów prawnych, a mianowicie:






  a) | w dekrecie z mocą ustawy nr 207 z dnia 30 grudnia 2008 r. przekształconym w ustawę nr 14 z dnia 27 lutego 2009 r. przewidziano przedłużenie początkowych umów na okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2009 r.; |
| --- | --- | --- |

(432)

Jak już wspomniano powyżej, przedłużenie początkowej umowy po zakończeniu 2008 r. przeprowadzono w drodze kolejnych aktów prawnych, a mianowicie:

a)

w dekrecie z mocą ustawy nr 207 z dnia 30 grudnia 2008 r. przekształconym w ustawę nr 14 z dnia 27 lutego 2009 r. przewidziano przedłużenie początkowych umów na okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2009 r.;

| b) | w dekrecie z mocą ustawy nr 135 z dnia 25 września 2009 r. przekształconym w ustawę z 2009 r. określono m.in. przedłużenie początkowych umów na okres od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 30 września 2010 r.; oraz |
| --- | --- |

b)

w dekrecie z mocą ustawy nr 135 z dnia 25 września 2009 r. przekształconym w ustawę z 2009 r. określono m.in. przedłużenie początkowych umów na okres od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 30 września 2010 r.; oraz

| c) | w dekrecie z mocą ustawy nr 125 z dnia 5 sierpnia 2010 r., przekształconym w ustawę z 2010 r., przewidziano dalsze przedłużenie początkowych umów na okres od dnia 1 października 2010 r. do czasu zakończenia procesów prywatyzacji przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar. |
| --- | --- |

c)

w dekrecie z mocą ustawy nr 125 z dnia 5 sierpnia 2010 r., przekształconym w ustawę z 2010 r., przewidziano dalsze przedłużenie początkowych umów na okres od dnia 1 października 2010 r. do czasu zakończenia procesów prywatyzacji przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar.

| (433) | W tym kontekście Komisja zauważa, że przyznanie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych w ramach przedłużenia początkowej umowy poprzedza wejście w życie decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. i zasad ramowych UOIG z 2011 r. Pakiet w sprawie UOIG z 2011 r. obejmuje jednak zasady określone w art. 10 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. i pkt 69 zasad ramowych UOIG z 2011 r. przewidujące jego stosowanie również do pomocy przyznanej przed jego wejściem w życie w dniu 31 stycznia 2012 r. W szczególności w art. 10 lit. b) decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. przewidziano, że

  „wszelka pomoc udzielona przed wejściem w życie niniejszej decyzji [tj. przed dniem 31 stycznia 2012 r.], która nie była zgodna z rynkiem wewnętrznym ani zwolniona z wymogu zgłoszenia zgodnie z decyzją 2005/842/WE, lecz spełnia warunki określone w niniejszej decyzji, jest zgodna z rynkiem wewnętrznym i zwolniona z wymogu uprzedniego zgłoszenia”. |
| --- | --- |

(433)

W tym kontekście Komisja zauważa, że przyznanie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych w ramach przedłużenia początkowej umowy poprzedza wejście w życie decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. i zasad ramowych UOIG z 2011 r. Pakiet w sprawie UOIG z 2011 r. obejmuje jednak zasady określone w art. 10 decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. i pkt 69 zasad ramowych UOIG z 2011 r. przewidujące jego stosowanie również do pomocy przyznanej przed jego wejściem w życie w dniu 31 stycznia 2012 r. W szczególności w art. 10 lit. b) decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. przewidziano, że

„wszelka pomoc udzielona przed wejściem w życie niniejszej decyzji [tj. przed dniem 31 stycznia 2012 r.], która nie była zgodna z rynkiem wewnętrznym ani zwolniona z wymogu zgłoszenia zgodnie z decyzją 2005/842/WE, lecz spełnia warunki określone w niniejszej decyzji, jest zgodna z rynkiem wewnętrznym i zwolniona z wymogu uprzedniego zgłoszenia”.

| (434) | Jeżeli chodzi o zasady ramowe UOIG z 2011 r., w pkt 68 i 69 tych zasad wyjaśniono, że Komisja będzie stosować zasady określone w tych ramach do wszystkich zgłoszonych projektów pomocy, niezależnie od tego, czy ich zgłoszenie miało miejsce przed rozpoczęciem stosowania tych zasad ramowych, czy po rozpoczęciu ich stosowania, które nastąpiło dnia 31 stycznia 2012 r., a także do wszelkiej pomocy niezgodnej z prawem, w sprawie której podejmie decyzję po dniu 31 stycznia 2012 r., nawet jeżeli odnośna pomoc została przyznana przed dniem 31 stycznia 2012 r. W tym drugim przypadku zasady określone w pkt 14, 19, 20, 24, 39 i 60 zasad ramowych UOIG z 2011 r. nie mają zastosowania. |
| --- | --- |

(434)

Jeżeli chodzi o zasady ramowe UOIG z 2011 r., w pkt 68 i 69 tych zasad wyjaśniono, że Komisja będzie stosować zasady określone w tych ramach do wszystkich zgłoszonych projektów pomocy, niezależnie od tego, czy ich zgłoszenie miało miejsce przed rozpoczęciem stosowania tych zasad ramowych, czy po rozpoczęciu ich stosowania, które nastąpiło dnia 31 stycznia 2012 r., a także do wszelkiej pomocy niezgodnej z prawem, w sprawie której podejmie decyzję po dniu 31 stycznia 2012 r., nawet jeżeli odnośna pomoc została przyznana przed dniem 31 stycznia 2012 r. W tym drugim przypadku zasady określone w pkt 14, 19, 20, 24, 39 i 60 zasad ramowych UOIG z 2011 r. nie mają zastosowania.

| (435) | W rezultacie zasady dotyczące stosowania decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. i zasad ramowych UOIG z 2011 r. opisane powyżej oznaczają, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia w okresie przedłużenia można ocenić zgodnie z pakietem w sprawie UOIG z 2011 r. Jeżeli stosowne warunki określone w decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. albo zasadach ramowych UOIG z 2011 r. zostały spełnione, ten środek pomocy jest zgodny z rynkiem wewnętrznym w odniesieniu do całego okresu od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. (153). |
| --- | --- |

(435)

W rezultacie zasady dotyczące stosowania decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. i zasad ramowych UOIG z 2011 r. opisane powyżej oznaczają, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia w okresie przedłużenia można ocenić zgodnie z pakietem w sprawie UOIG z 2011 r. Jeżeli stosowne warunki określone w decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. albo zasadach ramowych UOIG z 2011 r. zostały spełnione, ten środek pomocy jest zgodny z rynkiem wewnętrznym w odniesieniu do całego okresu od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. (153).

153

| (436) | Komisja zwraca uwagę, że zarówno decyzja w sprawie UOIG z 2005 r., które weszła w życie w dniu 19 grudnia 2005 r., jak i decyzja w sprawie UOIG z 2011 r. mają zastosowanie jedynie do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych w zakresie połączeń morskich z wyspami, na których średnie roczne natężenie ruchu w okresie dwóch lat obrotowych poprzedzających rok, w którym nastąpiło powierzenie świadczenia UOIG, nie przekroczył 300 000 pasażerów. W latach 2007, 2008 i 2009 liczba pasażerów na trzech z dwunastu tras (tj. Neapol–Palermo, Civitavecchia–Olbia, Genua–Porto Torres) obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia na podstawie przedłużonej, początkowej umowy przekroczyła jednak próg 300 000 pasażerów każdego roku (154). W związku z tym w odniesieniu do tych trzech tras Komisja nie może ocenić zgodności z rynkiem wewnętrznym rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wypłaconej przedsiębiorstwu Tirrenia w ramach przedłużenia początkowej umowy do dnia 18 lipca 2012 r. ani na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2005 r., ani na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. |
| --- | --- |

(436)

Komisja zwraca uwagę, że zarówno decyzja w sprawie UOIG z 2005 r., które weszła w życie w dniu 19 grudnia 2005 r., jak i decyzja w sprawie UOIG z 2011 r. mają zastosowanie jedynie do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych w zakresie połączeń morskich z wyspami, na których średnie roczne natężenie ruchu w okresie dwóch lat obrotowych poprzedzających rok, w którym nastąpiło powierzenie świadczenia UOIG, nie przekroczył 300 000 pasażerów. W latach 2007, 2008 i 2009 liczba pasażerów na trzech z dwunastu tras (tj. Neapol–Palermo, Civitavecchia–Olbia, Genua–Porto Torres) obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia na podstawie przedłużonej, początkowej umowy przekroczyła jednak próg 300 000 pasażerów każdego roku (154). W związku z tym w odniesieniu do tych trzech tras Komisja nie może ocenić zgodności z rynkiem wewnętrznym rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych wypłaconej przedsiębiorstwu Tirrenia w ramach przedłużenia początkowej umowy do dnia 18 lipca 2012 r. ani na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2005 r., ani na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2011 r.

154

| (437) | W związku z tym w odniesieniu do trzech tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia zgodność rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych z rynkiem wewnętrznym przyznanej przedsiębiorstwu Tirrenia od 2009 r. do zakończenia procesu prywatyzacji normalnie wchodziłaby w zakres stosowania zasad ramowych UOIG z 2011 r. Zgodnie z ust. 9 zasad ramowych UOIG z 2011 r. pomoc dla usługodawców świadczących UOIG znajdujących się w trudnej sytuacji należy jednak oceniać na podstawie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. Przedsiębiorstwo Tirrenia zostało dopuszczone do procedury zarządu nadzwyczajnego w dniu 5 sierpnia 2010 r., a uznane za niewypłacalne w dniu 12 sierpnia 2010 r. i tym samym w chwili przedłużenia określonego w ustawie z 2010 r. znajdowało się już w trudnej sytuacji w rozumieniu pkt 10 lit. c) wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. W związku z tym było usługodawcą świadczącym UOIG znajdującym się w trudnej sytuacji co najmniej przez część okresu przedłużenia (od dnia 12 sierpnia 2010 r. do czasu jego sprzedaży w dniu 18 lipca 2012 r.). |
| --- | --- |

(437)

W związku z tym w odniesieniu do trzech tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia zgodność rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych z rynkiem wewnętrznym przyznanej przedsiębiorstwu Tirrenia od 2009 r. do zakończenia procesu prywatyzacji normalnie wchodziłaby w zakres stosowania zasad ramowych UOIG z 2011 r. Zgodnie z ust. 9 zasad ramowych UOIG z 2011 r. pomoc dla usługodawców świadczących UOIG znajdujących się w trudnej sytuacji należy jednak oceniać na podstawie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. Przedsiębiorstwo Tirrenia zostało dopuszczone do procedury zarządu nadzwyczajnego w dniu 5 sierpnia 2010 r., a uznane za niewypłacalne w dniu 12 sierpnia 2010 r. i tym samym w chwili przedłużenia określonego w ustawie z 2010 r. znajdowało się już w trudnej sytuacji w rozumieniu pkt 10 lit. c) wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. W związku z tym było usługodawcą świadczącym UOIG znajdującym się w trudnej sytuacji co najmniej przez część okresu przedłużenia (od dnia 12 sierpnia 2010 r. do czasu jego sprzedaży w dniu 18 lipca 2012 r.).

| (438) | Wytyczne dotyczące ratowania i restrukturyzacji z 2014 r. (155), które weszły w życie z dniem 1 sierpnia 2014 r., mają zastosowanie z mocą wsteczną do pomocy dla usługodawców świadczących UOIG. W wytycznych tych określono, że ocenę zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym przyznanej przed dniem 31 stycznia 2012 r. (datą wejścia w życie zasad ramowych UOIG z 2011 r.) usługodawcom świadczącym UOIG znajdującym się w trudnej sytuacji przeprowadza się na podstawie zasad ramowych UOIG z 2011 r., z wyjątkiem postanowień określonych w pkt 9, 14, 19, 20, 24, 39 i 60 (156). Te same zasady mają zatem zastosowanie do całego okresu od dnia 1 stycznia 2009 r. do zakończenia prywatyzacji w dniu 18 lipca 2012 r. |
| --- | --- |

(438)

Wytyczne dotyczące ratowania i restrukturyzacji z 2014 r. (155), które weszły w życie z dniem 1 sierpnia 2014 r., mają zastosowanie z mocą wsteczną do pomocy dla usługodawców świadczących UOIG. W wytycznych tych określono, że ocenę zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym przyznanej przed dniem 31 stycznia 2012 r. (datą wejścia w życie zasad ramowych UOIG z 2011 r.) usługodawcom świadczącym UOIG znajdującym się w trudnej sytuacji przeprowadza się na podstawie zasad ramowych UOIG z 2011 r., z wyjątkiem postanowień określonych w pkt 9, 14, 19, 20, 24, 39 i 60 (156). Te same zasady mają zatem zastosowanie do całego okresu od dnia 1 stycznia 2009 r. do zakończenia prywatyzacji w dniu 18 lipca 2012 r.

155

156

| (439) | Ponieważ trzy trasy obsługiwane przez przedsiębiorstwo Tirrenia objęte oceną nie wchodzą w zakres decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. i 2011 r. oraz ze względów zwięzłości i skuteczności, Komisja w pierwszej kolejności oceni, czy rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia za obsługę wszystkich dwunastu tras transportu morskiego w okresie przedłużenia jest zgodna z warunkami określonymi w zasadach ramowych UOIG z 2011 r., z wyjątkiem warunków przewidzianych w pkt 9, 14, 19, 20, 24, 39 i 60. Dopiero po przeprowadzeniu tego pierwszego etapu Komisja oceni, czy ta sama rekompensata (jedynie w zakresie dziewięciu tras, na których nie przekroczono progu 300 000 pasażerów) była potencjalnie zgodna z rynkiem wewnętrznym i zwolniona z wymogu zgłoszenia na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2005 r., ponieważ dotyczy ona pomocy przyznanej w okresie od dnia 19 grudnia 2005 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. (zob. motyw 432). |
| --- | --- |

(439)

Ponieważ trzy trasy obsługiwane przez przedsiębiorstwo Tirrenia objęte oceną nie wchodzą w zakres decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. i 2011 r. oraz ze względów zwięzłości i skuteczności, Komisja w pierwszej kolejności oceni, czy rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia za obsługę wszystkich dwunastu tras transportu morskiego w okresie przedłużenia jest zgodna z warunkami określonymi w zasadach ramowych UOIG z 2011 r., z wyjątkiem warunków przewidzianych w pkt 9, 14, 19, 20, 24, 39 i 60. Dopiero po przeprowadzeniu tego pierwszego etapu Komisja oceni, czy ta sama rekompensata (jedynie w zakresie dziewięciu tras, na których nie przekroczono progu 300 000 pasażerów) była potencjalnie zgodna z rynkiem wewnętrznym i zwolniona z wymogu zgłoszenia na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2005 r., ponieważ dotyczy ona pomocy przyznanej w okresie od dnia 19 grudnia 2005 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. (zob. motyw 432).

7.3.1.2.   Usługa faktycznie świadczona w ogólnym interesie gospodarczym, o której mowa w art. 106 TFUE

Usługa faktycznie świadczona w ogólnym interesie gospodarczym, o której mowa w art. 106 TFUE

| (440) | Zgodnie z pkt 12 zasad ramowych UOIG z 2011 r. „[p]omoc musi być przyznana na faktyczną i prawidłowo zdefiniowaną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym, o której mowa w art. 106 ust. 2 Traktatu”. W pkt 13 wyjaśniono, że „[p]aństwa członkowskie nie mogą zobowiązań do świadczenia określonych usług publicznych wiązać z usługami, które są już świadczone lub mogą być skutecznie świadczone na warunkach takich jak cena, obiektywne cechy jakościowe, ciągłość i dostęp do danej usługi, zgodnych z interesem publicznym określonym przez państwo, przez przedsiębiorstwa działające na zwykłych warunkach rynkowych. Jeżeli chodzi o kwestię tego, czy jakaś usługa może być zapewniona w ramach rynku, ocena Komisji ogranicza się do sprawdzenia, czy definicja przyjęta przez państwo członkowskie nie jest obciążona oczywistym błędem, chyba że w przepisach prawa Unii przewidziano surowszą normę”. Ponadto w pkt 56 zasad ramowych UOIG z 2011 r. jest mowa o „szerokim marginesie swobody, jaka przysługuje państwom członkowskim” w odniesieniu do charakteru usług, które można sklasyfikować jako usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

(440)

Zgodnie z pkt 12 zasad ramowych UOIG z 2011 r. „[p]omoc musi być przyznana na faktyczną i prawidłowo zdefiniowaną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym, o której mowa w art. 106 ust. 2 Traktatu”. W pkt 13 wyjaśniono, że „[p]aństwa członkowskie nie mogą zobowiązań do świadczenia określonych usług publicznych wiązać z usługami, które są już świadczone lub mogą być skutecznie świadczone na warunkach takich jak cena, obiektywne cechy jakościowe, ciągłość i dostęp do danej usługi, zgodnych z interesem publicznym określonym przez państwo, przez przedsiębiorstwa działające na zwykłych warunkach rynkowych. Jeżeli chodzi o kwestię tego, czy jakaś usługa może być zapewniona w ramach rynku, ocena Komisji ogranicza się do sprawdzenia, czy definicja przyjęta przez państwo członkowskie nie jest obciążona oczywistym błędem, chyba że w przepisach prawa Unii przewidziano surowszą normę”. Ponadto w pkt 56 zasad ramowych UOIG z 2011 r. jest mowa o „szerokim marginesie swobody, jaka przysługuje państwom członkowskim” w odniesieniu do charakteru usług, które można sklasyfikować jako usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym.

| (441) | Ocenę dotyczącą tego, czy usługi są faktycznie świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, należy przeprowadzić w świetle komunikatu w sprawie UOIG (zob. motywy 325 i 342), rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego (zob. motywy 327–329) i orzecznictwa (zob. motywy 331–332). W związku z tym w przypadku okresu przedłużenia Komisja musi ocenić:






  1) | czy istniał popyt wśród użytkowników; |
| --- | --- | --- |

(441)

Ocenę dotyczącą tego, czy usługi są faktycznie świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, należy przeprowadzić w świetle komunikatu w sprawie UOIG (zob. motywy 325 i 342), rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego (zob. motywy 327–329) i orzecznictwa (zob. motywy 331–332). W związku z tym w przypadku okresu przedłużenia Komisja musi ocenić:

1)

czy istniał popyt wśród użytkowników;

popyt wśród użytkowników

| 2) | czy uczestnicy rynku nie byli w stanie zaspokoić tego popytu bez nałożenia obowiązku przez organy publiczne (istnienie niedoskonałości rynku); |
| --- | --- |

2)

czy uczestnicy rynku nie byli w stanie zaspokoić tego popytu bez nałożenia obowiązku przez organy publiczne (istnienie niedoskonałości rynku);

istnienie niedoskonałości rynku

| 3) | czy samo odwołanie się do obowiązków świadczenia usługi publicznej było niewystarczające do uzupełnienia tego braku (najmniej szkodliwe podejście). |
| --- | --- |

3)

czy samo odwołanie się do obowiązków świadczenia usługi publicznej było niewystarczające do uzupełnienia tego braku (najmniej szkodliwe podejście).

najmniej szkodliwe podejście

| (442) | Komisja zwraca uwagę, że dwanaście tras objętych usługą publiczną obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia w okresie przedłużenia to te same trasy, których obsługę powierzono przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy. Ponadto Komisja opisała już i oceniła sytuację w zakresie konkurencji, która występowała na tych trasach w okresie przedłużenia. W związku z powyższym poniższa ocena będzie opierać się i odnosić do stosownych części oceny dokonanej powyżej w przypadku nowej umowy (zob. sekcja 7.1.3.1). |
| --- | --- |

(442)

Komisja zwraca uwagę, że dwanaście tras objętych usługą publiczną obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia w okresie przedłużenia to te same trasy, których obsługę powierzono przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy. Ponadto Komisja opisała już i oceniła sytuację w zakresie konkurencji, która występowała na tych trasach w okresie przedłużenia. W związku z powyższym poniższa ocena będzie opierać się i odnosić do stosownych części oceny dokonanej powyżej w przypadku nowej umowy (zob. sekcja 7.1.3.1).

| (443) | W tym kontekście Komisja przypomina przede wszystkim (zob. motyw 152), że Włochy nałożyły obowiązki świadczenia usługi publicznej ustanowione w początkowej umowie głównie w celu (i) zapewnienia ciągłości terytorialnej między główną częścią terytorium a wyspami; oraz (ii) przyczynienia się do rozwoju gospodarczego przedmiotowych wysp poprzez regularne i niezawodne usługi transportu morskiego. Komisja stwierdziła już (zob. motyw 334), że w istocie są to uzasadnione cele leżące w interesie publicznym. Ponadto z powodów opisanych powyżej (zob. motywy 335–336) Komisja stwierdza, że Włochy nie popełniły oczywistego błędu przy określaniu usług obejmujących wyłącznie przewóz towarów jako UOIG. |
| --- | --- |

(443)

W tym kontekście Komisja przypomina przede wszystkim (zob. motyw 152), że Włochy nałożyły obowiązki świadczenia usługi publicznej ustanowione w początkowej umowie głównie w celu (i) zapewnienia ciągłości terytorialnej między główną częścią terytorium a wyspami; oraz (ii) przyczynienia się do rozwoju gospodarczego przedmiotowych wysp poprzez regularne i niezawodne usługi transportu morskiego. Komisja stwierdziła już (zob. motyw 334), że w istocie są to uzasadnione cele leżące w interesie publicznym. Ponadto z powodów opisanych powyżej (zob. motywy 335–336) Komisja stwierdza, że Włochy nie popełniły oczywistego błędu przy określaniu usług obejmujących wyłącznie przewóz towarów jako UOIG.

| (444) | Przedmiotowe trasy przez wiele lat, tj. co najmniej od wejścia w życie początkowej umowy, były obsługiwane w dużym stopniu bez zmian. Jedynymi zmiana w zakresie świadczenia usługi w okresie przedłużenia w porównaniu z sytuacją na koniec 2008 r. (kiedy początkowa umowa miała pierwotnie wygasnąć) były ograniczenia pod względem tras obsługiwanych w ramach systemu świadczenia usług publicznych. W szczególności:






  — | trasę objętą usługą publiczną Fiumicino–Arbatax zlikwidowano od 2009 r., |
| --- | --- | --- |

(444)

Przedmiotowe trasy przez wiele lat, tj. co najmniej od wejścia w życie początkowej umowy, były obsługiwane w dużym stopniu bez zmian. Jedynymi zmiana w zakresie świadczenia usługi w okresie przedłużenia w porównaniu z sytuacją na koniec 2008 r. (kiedy początkowa umowa miała pierwotnie wygasnąć) były ograniczenia pod względem tras obsługiwanych w ramach systemu świadczenia usług publicznych. W szczególności:

—

trasę objętą usługą publiczną Fiumicino–Arbatax zlikwidowano od 2009 r.,

| — | trasę Fiumicino–Golfo Aranci (którą przedsiębiorstwo Tirrenia obsługiwało na warunkach rynkowych) zlikwidowano od 2009 r., |
| --- | --- |

—

trasę Fiumicino–Golfo Aranci (którą przedsiębiorstwo Tirrenia obsługiwało na warunkach rynkowych) zlikwidowano od 2009 r.,

| — | począwszy od 2010 r., w sezonie trasa objęta usługą publiczną Neapol–Palermo musiała być obsługiwana na warunkach rynkowych, ponieważ rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych była przyznawana wyłącznie w odniesieniu do obsługi poza sezonem. |
| --- | --- |

—

począwszy od 2010 r., w sezonie trasa objęta usługą publiczną Neapol–Palermo musiała być obsługiwana na warunkach rynkowych, ponieważ rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych była przyznawana wyłącznie w odniesieniu do obsługi poza sezonem.

| (445) | Aby zilustrować rzeczywisty popyt użytkowników na te usługi, władze włoskie przedstawiły szczegółowe dane statystyczne, z których wynika, że w 2009 r., pierwszym roku przedłużenia, przedsiębiorstwo Tirrenia przewiozło 1 181 768 pasażerów, 276 391 samochodów i niemal 3 mln metrów bieżących ładunku na dwunastu trasach usług mieszanych łącznie w odpowiednich okresach objętych obowiązkiem świadczenia usługi publicznej (tj. w przypadku dwóch tras poza sezonem). W 2010 r. te dane liczbowe były nieco niższe (zob. motyw 338), ale różnica wynika głównie z faktu, że począwszy od 2010 r. trasa Neapol–Palermo nie wchodziła już w zakres misji publicznej w sezonie. Przy korygowaniu tej różnicy liczby dotyczące 2011 r. były zbliżone do liczb z 2009 r., co wskazuje, że zagregowany popyt użytkowników był znaczny i stosunkowo stabilny. |
| --- | --- |

(445)

Aby zilustrować rzeczywisty popyt użytkowników na te usługi, władze włoskie przedstawiły szczegółowe dane statystyczne, z których wynika, że w 2009 r., pierwszym roku przedłużenia, przedsiębiorstwo Tirrenia przewiozło 1 181 768 pasażerów, 276 391 samochodów i niemal 3 mln metrów bieżących ładunku na dwunastu trasach usług mieszanych łącznie w odpowiednich okresach objętych obowiązkiem świadczenia usługi publicznej (tj. w przypadku dwóch tras poza sezonem). W 2010 r. te dane liczbowe były nieco niższe (zob. motyw 338), ale różnica wynika głównie z faktu, że począwszy od 2010 r. trasa Neapol–Palermo nie wchodziła już w zakres misji publicznej w sezonie. Przy korygowaniu tej różnicy liczby dotyczące 2011 r. były zbliżone do liczb z 2009 r., co wskazuje, że zagregowany popyt użytkowników był znaczny i stosunkowo stabilny.

| (446) | Jak wskazano powyżej (zob. motyw 339), władze włoskie przedstawiły również szczegółowe dane statystyczne na poziomie poszczególnych tras z lat 2007–2018. Komisja wykazała już (zob. tabela 4), że w 2010 r. istniał znaczny popyt użytkowników zarówno na usługi mieszane, jak i usługi przewozu towarowego na każdej z dwunastu przedmiotowych tras. Ta sama analiza dotycząca lat 2009 i 2011 (157) nie dostarczyła żadnych wskazówek, że zniknąłby popyt użytkowników na usługi promowe na przedmiotowych trasach. |
| --- | --- |

(446)

Jak wskazano powyżej (zob. motyw 339), władze włoskie przedstawiły również szczegółowe dane statystyczne na poziomie poszczególnych tras z lat 2007–2018. Komisja wykazała już (zob. tabela 4), że w 2010 r. istniał znaczny popyt użytkowników zarówno na usługi mieszane, jak i usługi przewozu towarowego na każdej z dwunastu przedmiotowych tras. Ta sama analiza dotycząca lat 2009 i 2011 (157) nie dostarczyła żadnych wskazówek, że zniknąłby popyt użytkowników na usługi promowe na przedmiotowych trasach.

157

| (447) | Komisja uważa, że z powyższych danych statystycznych wyraźnie wynika, że istnieje faktyczny popyt na usługi przewozu pasażerskiego i towarowego na każdej z dwunastu przedmiotowych tras objętych usługą publiczną. Można zatem stwierdzić, że usługi te zaspokajają faktyczny popyt użytkowników i tym samym odpowiadają na faktyczne zapotrzebowanie publiczne. |
| --- | --- |

(447)

Komisja uważa, że z powyższych danych statystycznych wyraźnie wynika, że istnieje faktyczny popyt na usługi przewozu pasażerskiego i towarowego na każdej z dwunastu przedmiotowych tras objętych usługą publiczną. Można zatem stwierdzić, że usługi te zaspokajają faktyczny popyt użytkowników i tym samym odpowiadają na faktyczne zapotrzebowanie publiczne.

| (448) | Jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 342), Komisja musi zbadać również, czy usługa byłaby nieodpowiednia, gdyby jej świadczenie pozostawiono wyłącznie mechanizmom rynkowym w świetle obowiązków świadczenia usługi publicznej nałożonych przez państwo członkowskie na mocy przedłużenia początkowej umowy. W tym względzie w pkt 48 komunikatu w sprawie UOIG zauważono, że „ocena Komisji ogranicza się do sprawdzenia, czy państwo członkowskie nie popełniło oczywistego błędu”. |
| --- | --- |

(448)

Jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 342), Komisja musi zbadać również, czy usługa byłaby nieodpowiednia, gdyby jej świadczenie pozostawiono wyłącznie mechanizmom rynkowym w świetle obowiązków świadczenia usługi publicznej nałożonych przez państwo członkowskie na mocy przedłużenia początkowej umowy. W tym względzie w pkt 48 komunikatu w sprawie UOIG zauważono, że „ocena Komisji ogranicza się do sprawdzenia, czy państwo członkowskie nie popełniło oczywistego błędu”.

| (449) | Komisja zauważa, że w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. na niektórych trasach, które musiało obsługiwać przedsiębiorstwo Tirrenia na podstawie przedłużenia początkowej umowy, inni operatorzy oferowali usługi promowe, choć niekoniecznie przez cały rok i z tą samą częstotliwością. Powyżej Komisja dokonała już oceny (zob. motywy 343–348) w odniesieniu do każdej z przedmiotowych tras, czy usługi świadczone przez innych operatorów były równoważne z tymi, które przedsiębiorstwo CIN musi świadczyć na podstawie nowej umowy. Komisja przypomina, że ocena ta opierała się na sytuacji w zakresie konkurencji, która występowała na tych trasach w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. Ponieważ usługi, które musi świadczyć przedsiębiorstwo CIN, są niemal identyczne pod względem obsługiwanych tras, częstotliwości i wymogów technicznych jak usługi, które musiało świadczyć przedsiębiorstwo Tirrenia w okresie przedłużenia, stwierdzenie Komisji (zob. motyw 348), że same mechanizmy rynkowe były niewystarczające do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną, jest prawdziwe w przypadku przedsiębiorstwa Tirrenia również w odniesieniu do całego okresu przedłużenia. Na szeregu tras przedsiębiorstwo Tirrenia rzeczywiście było jedynym operatorem, podczas gdy na pozostałych trasach usługi świadczone przez innych operatorów nie były równoważne w zakresie ciągłości, regularności, wydajności i jakości i w związku z tym nie zaspokajały w pełni zapotrzebowania na usługę publiczną, którego zaspokajanie narzucono przedsiębiorstwu Tirrenia na mocy (przedłużonej) początkowej umowy. |
| --- | --- |

(449)

Komisja zauważa, że w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. na niektórych trasach, które musiało obsługiwać przedsiębiorstwo Tirrenia na podstawie przedłużenia początkowej umowy, inni operatorzy oferowali usługi promowe, choć niekoniecznie przez cały rok i z tą samą częstotliwością. Powyżej Komisja dokonała już oceny (zob. motywy 343–348) w odniesieniu do każdej z przedmiotowych tras, czy usługi świadczone przez innych operatorów były równoważne z tymi, które przedsiębiorstwo CIN musi świadczyć na podstawie nowej umowy. Komisja przypomina, że ocena ta opierała się na sytuacji w zakresie konkurencji, która występowała na tych trasach w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. Ponieważ usługi, które musi świadczyć przedsiębiorstwo CIN, są niemal identyczne pod względem obsługiwanych tras, częstotliwości i wymogów technicznych jak usługi, które musiało świadczyć przedsiębiorstwo Tirrenia w okresie przedłużenia, stwierdzenie Komisji (zob. motyw 348), że same mechanizmy rynkowe były niewystarczające do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną, jest prawdziwe w przypadku przedsiębiorstwa Tirrenia również w odniesieniu do całego okresu przedłużenia. Na szeregu tras przedsiębiorstwo Tirrenia rzeczywiście było jedynym operatorem, podczas gdy na pozostałych trasach usługi świadczone przez innych operatorów nie były równoważne w zakresie ciągłości, regularności, wydajności i jakości i w związku z tym nie zaspokajały w pełni zapotrzebowania na usługę publiczną, którego zaspokajanie narzucono przedsiębiorstwu Tirrenia na mocy (przedłużonej) początkowej umowy.

| (450) | Ponadto, w świetle planowanej prywatyzacji i w celu zapewnienia ciągłości świadczenia usług publicznych dostarczanych na podstawie początkowej umowy, Włochy postanowiły przedłużyć umowę w niezmienionej formie (poza nielicznymi wyjątkami opisanymi w motywie 444 i z zastrzeżeniem zmiany metodyki określania rekompensaty mającej zastosowanie od 2010 r.). Komisja uznaje, że popytu użytkowników (o którym mowa powyżej, zob. motywy 445–446) nie można było zaspokoić przez nałożenie obowiązków świadczenia usług publicznych mających zastosowanie do wszystkich operatorów obsługujących przedmiotowe trasy. W szczególności na kilku trasach przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem (zob. np. motyw 345), a na pozostałych trasach oferta pozostałych operatorów nie spełniała (wszystkich) wymogów w zakresie regularności, ciągłości i jakości. Ponadto obsługa większości (jeśli nie wszystkich) tras, szczególnie poza sezonem, przynosi straty, co sprawia, że bez rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych prawdopodobnie nie byłyby one w ogóle obsługiwane. Przedsiębiorstwo Ecorys wyciągnęło podobny wniosek w swoim sprawozdaniu (zob. motyw 98). Ponadto Komisja przyznaje, że ze względu na proces prywatyzacji Tirrenii przedłużenie istniejącej umowy o świadczenie usług publicznych było jedynym sposobem zagwarantowania ciągłości świadczenia usług publicznych do czasu zakończenia tej prywatyzacji. |
| --- | --- |

(450)

Ponadto, w świetle planowanej prywatyzacji i w celu zapewnienia ciągłości świadczenia usług publicznych dostarczanych na podstawie początkowej umowy, Włochy postanowiły przedłużyć umowę w niezmienionej formie (poza nielicznymi wyjątkami opisanymi w motywie 444 i z zastrzeżeniem zmiany metodyki określania rekompensaty mającej zastosowanie od 2010 r.). Komisja uznaje, że popytu użytkowników (o którym mowa powyżej, zob. motywy 445–446) nie można było zaspokoić przez nałożenie obowiązków świadczenia usług publicznych mających zastosowanie do wszystkich operatorów obsługujących przedmiotowe trasy. W szczególności na kilku trasach przedsiębiorstwo Tirrenia było jedynym operatorem (zob. np. motyw 345), a na pozostałych trasach oferta pozostałych operatorów nie spełniała (wszystkich) wymogów w zakresie regularności, ciągłości i jakości. Ponadto obsługa większości (jeśli nie wszystkich) tras, szczególnie poza sezonem, przynosi straty, co sprawia, że bez rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych prawdopodobnie nie byłyby one w ogóle obsługiwane. Przedsiębiorstwo Ecorys wyciągnęło podobny wniosek w swoim sprawozdaniu (zob. motyw 98). Ponadto Komisja przyznaje, że ze względu na proces prywatyzacji Tirrenii przedłużenie istniejącej umowy o świadczenie usług publicznych było jedynym sposobem zagwarantowania ciągłości świadczenia usług publicznych do czasu zakończenia tej prywatyzacji.

| (451) | W związku z powyższym Komisja stwierdza, że Włochy nie popełniły oczywistego błędu przy określaniu usług powierzonych przedsiębiorstwu Tirrenia jako UOIG. Obawy wyrażone przez Komisję w decyzjach z 2011 r. i 2012 r. zostały zatem rozwiane. |
| --- | --- |

(451)

W związku z powyższym Komisja stwierdza, że Włochy nie popełniły oczywistego błędu przy określaniu usług powierzonych przedsiębiorstwu Tirrenia jako UOIG. Obawy wyrażone przez Komisję w decyzjach z 2011 r. i 2012 r. zostały zatem rozwiane.

7.3.1.3.   Potrzeba istnienia aktu powierzenia określającego obowiązki świadczenia usług publicznych oraz metody obliczania rekompensaty

Potrzeba istnienia aktu powierzenia określającego obowiązki świadczenia usług publicznych oraz metody obliczania rekompensaty

| (452) | Zgodnie z sekcją 2.3 zasad ramowych UOIG z 2011 r. pojęcie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym w rozumieniu art. 106 TFUE oznacza, że wykonywanie UOIG musi być powierzone odnośnemu przedsiębiorstwu na mocy jednego aktu lub większej liczby aktów urzędowych. |
| --- | --- |

(452)

Zgodnie z sekcją 2.3 zasad ramowych UOIG z 2011 r. pojęcie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym w rozumieniu art. 106 TFUE oznacza, że wykonywanie UOIG musi być powierzone odnośnemu przedsiębiorstwu na mocy jednego aktu lub większej liczby aktów urzędowych.

| (453) | Akty te muszą określać w szczególności:






  a) | dokładny charakter i czas trwania obowiązku świadczenia usługi publicznej; |
| --- | --- | --- |

(453)

Akty te muszą określać w szczególności:

a)

dokładny charakter i czas trwania obowiązku świadczenia usługi publicznej;

| b) | przedsiębiorstwo i odnośne terytorium; |
| --- | --- |

b)

przedsiębiorstwo i odnośne terytorium;

| c) | charakter praw wyłącznych; |
| --- | --- |

c)

charakter praw wyłącznych;

| d) | parametry służące do obliczania, kontrolowania i przeglądu kwot rekompensaty; |
| --- | --- |

d)

parametry służące do obliczania, kontrolowania i przeglądu kwot rekompensaty;

| e) | ustalenia dotyczące unikania i odzyskiwania nadwyżek rekompensat. |
| --- | --- |

e)

ustalenia dotyczące unikania i odzyskiwania nadwyżek rekompensat.

| (454) | W decyzjach z lat 2011 i 2012 Komisja wyraziła wątpliwości, czy w akcie powierzenia zawarto kompleksowy opis charakteru obowiązków świadczenia usług publicznych przez przedsiębiorstwo Tirrenia w okresie przedłużenia. Ponadto Komisja podkreśliła, że nie przyjęto żadnego planu pięcioletniego na lata 2005–2008, ustanowionego na mocy początkowej umowy. Komisja przypomniała również, że różne elementy powierzenia usług można umieścić w kilku aktach prawnych bez podawania w wątpliwość stosowności definicji tych obowiązków. W okresie przedłużenia akt powierzenia przedsiębiorstwu Tirrenia obejmował początkową umowę (z czasem zmienioną i przedłużoną), plany pięcioletnie, szereg decyzji ad hoc podjętych przez władze włoskie, dyrektywę CIPE oraz ustawę z 2009 r. |
| --- | --- |

(454)

W decyzjach z lat 2011 i 2012 Komisja wyraziła wątpliwości, czy w akcie powierzenia zawarto kompleksowy opis charakteru obowiązków świadczenia usług publicznych przez przedsiębiorstwo Tirrenia w okresie przedłużenia. Ponadto Komisja podkreśliła, że nie przyjęto żadnego planu pięcioletniego na lata 2005–2008, ustanowionego na mocy początkowej umowy. Komisja przypomniała również, że różne elementy powierzenia usług można umieścić w kilku aktach prawnych bez podawania w wątpliwość stosowności definicji tych obowiązków. W okresie przedłużenia akt powierzenia przedsiębiorstwu Tirrenia obejmował początkową umowę (z czasem zmienioną i przedłużoną), plany pięcioletnie, szereg decyzji ad hoc podjętych przez władze włoskie, dyrektywę CIPE oraz ustawę z 2009 r.

ad hoc

| (455) | W tym kontekście Komisja zauważa przede wszystkim, że początkowa umowa (z czasem zmieniona), która stanowi istotę aktu powierzenia przedsiębiorstwu Tirrenia, miała pełne zastosowanie do czasu zakończenia prywatyzacji na podstawie szeregu dekretów z mocą ustawy (zob. motyw 432). W dokumentach tych sprecyzowano, że przedsiębiorstwu Tirrenia powierzono obowiązki świadczenia usług publicznych do czasu zakończenia jego prywatyzacji. |
| --- | --- |

(455)

W tym kontekście Komisja zauważa przede wszystkim, że początkowa umowa (z czasem zmieniona), która stanowi istotę aktu powierzenia przedsiębiorstwu Tirrenia, miała pełne zastosowanie do czasu zakończenia prywatyzacji na podstawie szeregu dekretów z mocą ustawy (zob. motyw 432). W dokumentach tych sprecyzowano, że przedsiębiorstwu Tirrenia powierzono obowiązki świadczenia usług publicznych do czasu zakończenia jego prywatyzacji.

| (456) | Zgodnie z początkową umową w planach pięcioletnich określono połączenia i porty, które będą stanowiły przedmiot obsługi, rodzaj oraz zdolność przewozową jednostek pływających przeznaczonych do obsługi przedmiotowych połączeń morskich, częstotliwość przewozów oraz obowiązujące stawki opłat, z uwzględnieniem stawek ulgowych, w szczególności dla stałych mieszkańców regionów wyspiarskich. Podczas gdy plan na lata 2005–2008 nie został formalnie przyjęty, plan na lata 2000–2004 (zatwierdzony dekretem ministerialnym z dnia 20 września 2001 r.) nadal stosowano z zastrzeżeniem szeregu zmian ad hoc (zob. motyw 33), o których decyduje rząd (zazwyczaj minister lub konferencja międzyministerialna (158)). Zmiany te polegały przede wszystkim na ograniczeniu z czasem zakresu obowiązków świadczenia usług publicznych (np. zlikwidowano niektóre trasy; inne zmiany opisano w motywie 444), chociaż większość obowiązków zawartych w planie na lata 2000–2004 (który w pełni odzwierciedla zobowiązania podjęte przez Włochy w kontekście decyzji z 2001 r.) pozostała niezmieniona. W związku z tym, o ile nie podjęto decyzji o zmianie konkretnego elementu planu na lata 2000–2004 (np. trasy, częstotliwości, rodzaju statku), postanowienia tego planu obowiązywały nadal w pełni w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. Przed 2009 r. pierwotny system taryf przewidziany w początkowej umowie zmieniono szeregiem późniejszych aktów prawnych. W całym okresie przedłużenia nie wydano żadnych dekretów międzyresortowych mających na celu dalszą zmianę taryf stosowanych przez przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia, w tym przez przedsiębiorstwo Tirrenia. Na tej podstawie Komisja stwierdza, że obowiązki świadczenia usług publicznych, z których przedsiębiorstwo Tirrenia musiało wywiązać się w okresie przedłużenia, określono w wystarczająco jasny sposób. |
| --- | --- |

(456)

Zgodnie z początkową umową w planach pięcioletnich określono połączenia i porty, które będą stanowiły przedmiot obsługi, rodzaj oraz zdolność przewozową jednostek pływających przeznaczonych do obsługi przedmiotowych połączeń morskich, częstotliwość przewozów oraz obowiązujące stawki opłat, z uwzględnieniem stawek ulgowych, w szczególności dla stałych mieszkańców regionów wyspiarskich. Podczas gdy plan na lata 2005–2008 nie został formalnie przyjęty, plan na lata 2000–2004 (zatwierdzony dekretem ministerialnym z dnia 20 września 2001 r.) nadal stosowano z zastrzeżeniem szeregu zmian ad hoc (zob. motyw 33), o których decyduje rząd (zazwyczaj minister lub konferencja międzyministerialna (158)). Zmiany te polegały przede wszystkim na ograniczeniu z czasem zakresu obowiązków świadczenia usług publicznych (np. zlikwidowano niektóre trasy; inne zmiany opisano w motywie 444), chociaż większość obowiązków zawartych w planie na lata 2000–2004 (który w pełni odzwierciedla zobowiązania podjęte przez Włochy w kontekście decyzji z 2001 r.) pozostała niezmieniona. W związku z tym, o ile nie podjęto decyzji o zmianie konkretnego elementu planu na lata 2000–2004 (np. trasy, częstotliwości, rodzaju statku), postanowienia tego planu obowiązywały nadal w pełni w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. Przed 2009 r. pierwotny system taryf przewidziany w początkowej umowie zmieniono szeregiem późniejszych aktów prawnych. W całym okresie przedłużenia nie wydano żadnych dekretów międzyresortowych mających na celu dalszą zmianę taryf stosowanych przez przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia, w tym przez przedsiębiorstwo Tirrenia. Na tej podstawie Komisja stwierdza, że obowiązki świadczenia usług publicznych, z których przedsiębiorstwo Tirrenia musiało wywiązać się w okresie przedłużenia, określono w wystarczająco jasny sposób.

ad hoc

158

| (457) | Komisja zauważyła już w motywach 239 i 240 decyzji z 2011 r., że parametry niezbędne do obliczenia kwoty rekompensaty zostały ustalone z wyprzedzeniem i są wyraźnie opisane. W szczególności w odniesieniu do 2009 r. początkowa umowa (zob. motywy 38–40) zawiera wyczerpujący i precyzyjny wykaz elementów kosztów, które należy uwzględnić, a także metodę obliczania zwrotu z zainwestowanego kapitału dla operatora. W odniesieniu do okresu od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 18 lipca 2012 r. odpowiednią metodę określono w dyrektywie CIPE (zob. motyw 41 i nast.). Ściślej rzecz biorąc, dyrektywa CIPE zawiera szczegółowe informacje na temat uwzględnionych elementów kosztów oraz zwrotu z zainwestowanego kapitału. Ponadto ustawa z 2009 r. określa maksymalną kwotę rekompensaty w wysokości 72 685 642 EUR, która obowiązuje od 2010 r. Ponadto początkowa umowa przewidywała, że rekompensata będzie wypłacana w ratach, oraz gwarantowała, że będzie się opierała na faktycznych kosztach i dochodach poniesionych w związku ze świadczeniem usługi publicznej. W ten sposób można było wykryć nadwyżkę rekompensaty i łatwo jej uniknąć. W stosownych przypadkach państwo mogło następnie odzyskać nadwyżkę rekompensaty od przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(457)

Komisja zauważyła już w motywach 239 i 240 decyzji z 2011 r., że parametry niezbędne do obliczenia kwoty rekompensaty zostały ustalone z wyprzedzeniem i są wyraźnie opisane. W szczególności w odniesieniu do 2009 r. początkowa umowa (zob. motywy 38–40) zawiera wyczerpujący i precyzyjny wykaz elementów kosztów, które należy uwzględnić, a także metodę obliczania zwrotu z zainwestowanego kapitału dla operatora. W odniesieniu do okresu od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 18 lipca 2012 r. odpowiednią metodę określono w dyrektywie CIPE (zob. motyw 41 i nast.). Ściślej rzecz biorąc, dyrektywa CIPE zawiera szczegółowe informacje na temat uwzględnionych elementów kosztów oraz zwrotu z zainwestowanego kapitału. Ponadto ustawa z 2009 r. określa maksymalną kwotę rekompensaty w wysokości 72 685 642 EUR, która obowiązuje od 2010 r. Ponadto początkowa umowa przewidywała, że rekompensata będzie wypłacana w ratach, oraz gwarantowała, że będzie się opierała na faktycznych kosztach i dochodach poniesionych w związku ze świadczeniem usługi publicznej. W ten sposób można było wykryć nadwyżkę rekompensaty i łatwo jej uniknąć. W stosownych przypadkach państwo mogło następnie odzyskać nadwyżkę rekompensaty od przedsiębiorstwa Tirrenia.

| (458) | Na tej podstawie Komisja uważa, że w odniesieniu do okresu przedłużenia obowiązywania początkowej umowy w aktach powierzenia określono jasną definicję obowiązków świadczenia usług publicznych, okres obowiązywania, przedsiębiorstwo i terytorium, parametry obliczania, kontrolowania i przeglądu rekompensaty oraz ustalenia dotyczące unikania i odzyskiwania ewentualnej nadwyżki rekompensaty zgodnie z zasadami ramowymi UOIG z 2011 r. |
| --- | --- |

(458)

Na tej podstawie Komisja uważa, że w odniesieniu do okresu przedłużenia obowiązywania początkowej umowy w aktach powierzenia określono jasną definicję obowiązków świadczenia usług publicznych, okres obowiązywania, przedsiębiorstwo i terytorium, parametry obliczania, kontrolowania i przeglądu rekompensaty oraz ustalenia dotyczące unikania i odzyskiwania ewentualnej nadwyżki rekompensaty zgodnie z zasadami ramowymi UOIG z 2011 r.

7.3.1.4.   Czas trwania okresu powierzenia

Czas trwania okresu powierzenia

| (459) | Zgodnie z pkt 17 zasad ramowych UOIG z 2011 r. „czas trwania okresu powierzenia powinien być uzasadniony obiektywnymi kryteriami, np. potrzebą zamortyzowania niepodlegających przekazaniu środków trwałych. Zasadniczo okres powierzenia nie powinien przekraczać okresu koniecznego do amortyzacji najbardziej istotnych aktywów niezbędnych do oferowania danej UOIG”. |
| --- | --- |

(459)

Zgodnie z pkt 17 zasad ramowych UOIG z 2011 r. „czas trwania okresu powierzenia powinien być uzasadniony obiektywnymi kryteriami, np. potrzebą zamortyzowania niepodlegających przekazaniu środków trwałych. Zasadniczo okres powierzenia nie powinien przekraczać okresu koniecznego do amortyzacji najbardziej istotnych aktywów niezbędnych do oferowania danej UOIG”.

| (460) | Włochy stwierdziły, że okres przedłużenia jest zgodny z okresem koniecznym do amortyzacji najbardziej istotnych aktywów wykorzystywanych do świadczenia danej UOIG. W szczególności całkowity okres obowiązywania przedłużonej, początkowej umowy wynosi nieco ponad 23,5 roku. Okres użytkowania (159) statków wykorzystywanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia do świadczenia usług publicznych wynosi 30 lat (w przypadku promów silnikowych) i 20 lat (w przypadku szybkich jednostek pasażerskich) i obejmuje ich amortyzację. Ponadto Włochy przypomniały, że przedłużenie umowy na okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. było konieczne w celu zapewnienia ciągłości świadczenia usługi publicznej do czasu zakończenia prywatyzacji. |
| --- | --- |

(460)

Włochy stwierdziły, że okres przedłużenia jest zgodny z okresem koniecznym do amortyzacji najbardziej istotnych aktywów wykorzystywanych do świadczenia danej UOIG. W szczególności całkowity okres obowiązywania przedłużonej, początkowej umowy wynosi nieco ponad 23,5 roku. Okres użytkowania (159) statków wykorzystywanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia do świadczenia usług publicznych wynosi 30 lat (w przypadku promów silnikowych) i 20 lat (w przypadku szybkich jednostek pasażerskich) i obejmuje ich amortyzację. Ponadto Włochy przypomniały, że przedłużenie umowy na okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. było konieczne w celu zapewnienia ciągłości świadczenia usługi publicznej do czasu zakończenia prywatyzacji.

159

| (461) | Na podstawie powyższego Komisja stwierdza, że okres powierzenia jest wystarczająco uzasadniony, w związku z czym zapewniono zgodność z pkt 17 zasad ramowych UOIG z 2011 r. |
| --- | --- |

(461)

Na podstawie powyższego Komisja stwierdza, że okres powierzenia jest wystarczająco uzasadniony, w związku z czym zapewniono zgodność z pkt 17 zasad ramowych UOIG z 2011 r.

7.3.1.5.   Zgodność z dyrektywą Komisji 2006/111/WE (160)

Zgodność z dyrektywą Komisji 2006/111/WE

160

| (462) | Zgodnie z pkt 18 zasad ramowych UOIG z 2011 r. „pomoc zostanie uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 ust. 2 Traktatu, jedynie jeśli przedsiębiorstwo przestrzega, w stosownych przypadkach, przepisów dyrektywy 2006/111/WE”. |
| --- | --- |

(462)

Zgodnie z pkt 18 zasad ramowych UOIG z 2011 r. „pomoc zostanie uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 ust. 2 Traktatu, jedynie jeśli przedsiębiorstwo przestrzega, w stosownych przypadkach, przepisów dyrektywy 2006/111/WE”.

| (463) | Ponadto zgodnie z pkt 44 zasad ramowych UOIG z 2011 r.: „W przypadku gdy przedsiębiorstwo prowadzi zarówno działalność wchodzącą w zakres UOIG, jak i działalność wykraczającą poza ten zakres, w wewnętrznych księgach rachunkowych przedsiębiorstwa należy wykazać osobno koszty i przychody związane z UOIG oraz koszty i przychody związane z innymi usługami zgodnie z zasadami określonymi w pkt 31”. |
| --- | --- |

(463)

Ponadto zgodnie z pkt 44 zasad ramowych UOIG z 2011 r.: „W przypadku gdy przedsiębiorstwo prowadzi zarówno działalność wchodzącą w zakres UOIG, jak i działalność wykraczającą poza ten zakres, w wewnętrznych księgach rachunkowych przedsiębiorstwa należy wykazać osobno koszty i przychody związane z UOIG oraz koszty i przychody związane z innymi usługami zgodnie z zasadami określonymi w pkt 31”.

| (464) | Włochy przypomniały, że w art. 4 decyzji z 2001 r. wymaga się, aby przedsiębiorstwo Tirrenia począwszy od dnia 1 stycznia 2001 r. zaczęło prowadzić rozdzielną rachunkowość dla każdej trasy. Podobnie w art. 1 ust. 4 decyzji z 2004 r. wymaga się, aby przedsiębiorstwo Adriatica (które w 2004 r. połączyło się z przedsiębiorstwem Tirrenia) prowadziło rozdzielną rachunkowość dla każdej trasy począwszy od dnia 1 stycznia 2004 r. W ramach decyzji z 2001 r. oraz na wniosek Komisji spółka PriceWaterhouseCoopers („PWC”) przygotowała opracowanie odtwarzające księgi analityczne Tirrenii za okres 1992–1999. W tym kontekście PWC wydało opinię potwierdzającą, że metoda wykorzystana do przygotowania tych ksiąg jest odpowiednia i zgodna z obowiązującymi praktykami księgowymi. Zdaniem władz włoskich przedsiębiorstwa Tirrenia i Adriatica nadal sporządzają na tej podstawie swoje księgi analityczne i w związku z tym spełniły wymogi określone w decyzjach z lat 2001 i 2004. W odniesieniu do okresu objętego oceną Włochy przedstawiły również jako dowód księgi dotyczące poszczególnych tras Tirrenii za lata 2009, 2010 i 2011. |
| --- | --- |

(464)

Włochy przypomniały, że w art. 4 decyzji z 2001 r. wymaga się, aby przedsiębiorstwo Tirrenia począwszy od dnia 1 stycznia 2001 r. zaczęło prowadzić rozdzielną rachunkowość dla każdej trasy. Podobnie w art. 1 ust. 4 decyzji z 2004 r. wymaga się, aby przedsiębiorstwo Adriatica (które w 2004 r. połączyło się z przedsiębiorstwem Tirrenia) prowadziło rozdzielną rachunkowość dla każdej trasy począwszy od dnia 1 stycznia 2004 r. W ramach decyzji z 2001 r. oraz na wniosek Komisji spółka PriceWaterhouseCoopers („PWC”) przygotowała opracowanie odtwarzające księgi analityczne Tirrenii za okres 1992–1999. W tym kontekście PWC wydało opinię potwierdzającą, że metoda wykorzystana do przygotowania tych ksiąg jest odpowiednia i zgodna z obowiązującymi praktykami księgowymi. Zdaniem władz włoskich przedsiębiorstwa Tirrenia i Adriatica nadal sporządzają na tej podstawie swoje księgi analityczne i w związku z tym spełniły wymogi określone w decyzjach z lat 2001 i 2004. W odniesieniu do okresu objętego oceną Włochy przedstawiły również jako dowód księgi dotyczące poszczególnych tras Tirrenii za lata 2009, 2010 i 2011.

| (465) | W odniesieniu do 2012 r. księgi dotyczące poszczególnych tras zostały sporządzone przez przedsiębiorstwo CIN od chwili rozpoczęcia świadczenia usługi (zgodnie z zobowiązaniami wynikającymi z nowej umowy). Komisarz nadzwyczajny nie przygotował takich ksiąg za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 18 lipca 2012 r., ponieważ prywatyzacja miała się wkrótce zakończyć. Komisarz nadzwyczajny przedkładał jednak ministerstwu rozwoju gospodarczego całościowe kwartalne sprawozdania finansowe przez cały 2012 r. Władze włoskie przedstawiły te sprawozdania jako dowód. Komisja uważa, że sprawozdania te są wystarczające do wykazania, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym nie pokrywała w pełni kosztów netto świadczenia usług publicznych, a zatem wykluczała również ewentualne subsydiowanie skrośne (zob. również motyw 472). Komisja zauważa, że w związku z tym dwa główne cele rozdziału rachunkowości, tj. uniknięcie nadwyżki rekompensaty i subsydiowania skrośnego, zostały osiągnięte. |
| --- | --- |

(465)

W odniesieniu do 2012 r. księgi dotyczące poszczególnych tras zostały sporządzone przez przedsiębiorstwo CIN od chwili rozpoczęcia świadczenia usługi (zgodnie z zobowiązaniami wynikającymi z nowej umowy). Komisarz nadzwyczajny nie przygotował takich ksiąg za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 18 lipca 2012 r., ponieważ prywatyzacja miała się wkrótce zakończyć. Komisarz nadzwyczajny przedkładał jednak ministerstwu rozwoju gospodarczego całościowe kwartalne sprawozdania finansowe przez cały 2012 r. Władze włoskie przedstawiły te sprawozdania jako dowód. Komisja uważa, że sprawozdania te są wystarczające do wykazania, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym nie pokrywała w pełni kosztów netto świadczenia usług publicznych, a zatem wykluczała również ewentualne subsydiowanie skrośne (zob. również motyw 472). Komisja zauważa, że w związku z tym dwa główne cele rozdziału rachunkowości, tj. uniknięcie nadwyżki rekompensaty i subsydiowania skrośnego, zostały osiągnięte.

| (466) | W związku z powyższym i biorąc pod uwagę szczególne okoliczności prywatyzacji, Komisja stwierdza, że spełniono wymogi określone w pkt 18 i 44 zasad ramowych UOIG z 2011 r. |
| --- | --- |

(466)

W związku z powyższym i biorąc pod uwagę szczególne okoliczności prywatyzacji, Komisja stwierdza, że spełniono wymogi określone w pkt 18 i 44 zasad ramowych UOIG z 2011 r.

7.3.1.6.   Kwota rekompensaty

Kwota rekompensaty

| (467) | Pkt 21 zasad ramowych UOIG z 2011 r. stanowi, że „kwota rekompensaty nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów netto wywiązywania się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych wraz z rozsądnym zyskiem”. |
| --- | --- |

(467)

Pkt 21 zasad ramowych UOIG z 2011 r. stanowi, że „kwota rekompensaty nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów netto wywiązywania się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych wraz z rozsądnym zyskiem”.

| (468) | W przedmiotowej sprawie, ponieważ przynajmniej część rekompensaty stanowi pomoc niezgodną z prawem przyznaną przed wejściem w życie zasad ramowych UOIG z 2011 r. (161), pkt 69 tych zasad stanowi w szczególności, że do celów oceny pomocy państwa nie jest wymagane stosowanie metody nieponiesionych kosztów netto. Zamiast tego można stosować alternatywne metody obliczania kosztów netto niezbędnych do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, takie jak metoda oparta na podziale kosztów. Zgodnie z tą ostatnią metodą koszt netto byłby obliczany jako różnica między kosztami a przychodami z tytułu wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, określonymi i oszacowanymi w akcie powierzenia. W pkt 28–38 zasad ramowych UOIG z 2011 r. określono bardziej szczegółowo sposób stosowania tej metody. |
| --- | --- |

(468)

W przedmiotowej sprawie, ponieważ przynajmniej część rekompensaty stanowi pomoc niezgodną z prawem przyznaną przed wejściem w życie zasad ramowych UOIG z 2011 r. (161), pkt 69 tych zasad stanowi w szczególności, że do celów oceny pomocy państwa nie jest wymagane stosowanie metody nieponiesionych kosztów netto. Zamiast tego można stosować alternatywne metody obliczania kosztów netto niezbędnych do wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, takie jak metoda oparta na podziale kosztów. Zgodnie z tą ostatnią metodą koszt netto byłby obliczany jako różnica między kosztami a przychodami z tytułu wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych, określonymi i oszacowanymi w akcie powierzenia. W pkt 28–38 zasad ramowych UOIG z 2011 r. określono bardziej szczegółowo sposób stosowania tej metody.

161

| (469) | W decyzjach z lat 2011 i 2012 Komisja nie mogła stwierdzić, czy kwota rekompensaty była proporcjonalna, ponieważ nadal miała wątpliwości odnośnie do zakwalifikowania niektórych usług publicznych powierzonych Tirrenii jako faktyczne UOIG. Wątpliwości te omówiono w sekcji 7.3.1.2. Komisja wyraziła jednak również wątpliwości odnośnie do premii z tytułu ryzyka w wysokości 6,5 %, która obowiązywała od 2010 r. W szczególności Komisja podała w wątpliwość, czy premia ta odzwierciedla odpowiedni poziom ryzyka, biorąc pod uwagę fakt, że wydaje się, iż prima facie przedsiębiorstwo Tirrenia nie podjęło ryzyka zwykle ponoszonego przy świadczeniu takich usług. |
| --- | --- |

(469)

W decyzjach z lat 2011 i 2012 Komisja nie mogła stwierdzić, czy kwota rekompensaty była proporcjonalna, ponieważ nadal miała wątpliwości odnośnie do zakwalifikowania niektórych usług publicznych powierzonych Tirrenii jako faktyczne UOIG. Wątpliwości te omówiono w sekcji 7.3.1.2. Komisja wyraziła jednak również wątpliwości odnośnie do premii z tytułu ryzyka w wysokości 6,5 %, która obowiązywała od 2010 r. W szczególności Komisja podała w wątpliwość, czy premia ta odzwierciedla odpowiedni poziom ryzyka, biorąc pod uwagę fakt, że wydaje się, iż prima facie przedsiębiorstwo Tirrenia nie podjęło ryzyka zwykle ponoszonego przy świadczeniu takich usług.

| (470) | W tym kontekście Komisja przypomina, że w decyzji z 2011 r. przyjęła wstępne stanowisko, zgodnie z którym przedsiębiorstwo Tirrenia mogło otrzymać nadwyżkę rekompensaty jedynie z tytułu wykonywania zadań świadczenia usługi publicznej, począwszy od 2010 r. Nawet jeżeli Komisja nie wyraziła takich wątpliwości w odniesieniu do 2009 r., władze włoskie przedstawiły wyliczenie kwoty rekompensaty za 2009 r. (tj. 80 mln EUR), którą ustalono na podstawie metody określonej w początkowej umowie. Warto podkreślić, że przedsiębiorstwo Tirrenia wniosło o około 93,1 mln EUR, ale władze włoskie odrzuciły część kosztów, ponieważ nie były one kwalifikowalne w ramach tej metody. Na tej podstawie Komisja stwierdza, że w 2009 r. przedsiębiorstwo Tirrenia nie otrzymało nadwyżki rekompensaty z tytułu wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych. |
| --- | --- |

(470)

W tym kontekście Komisja przypomina, że w decyzji z 2011 r. przyjęła wstępne stanowisko, zgodnie z którym przedsiębiorstwo Tirrenia mogło otrzymać nadwyżkę rekompensaty jedynie z tytułu wykonywania zadań świadczenia usługi publicznej, począwszy od 2010 r. Nawet jeżeli Komisja nie wyraziła takich wątpliwości w odniesieniu do 2009 r., władze włoskie przedstawiły wyliczenie kwoty rekompensaty za 2009 r. (tj. 80 mln EUR), którą ustalono na podstawie metody określonej w początkowej umowie. Warto podkreślić, że przedsiębiorstwo Tirrenia wniosło o około 93,1 mln EUR, ale władze włoskie odrzuciły część kosztów, ponieważ nie były one kwalifikowalne w ramach tej metody. Na tej podstawie Komisja stwierdza, że w 2009 r. przedsiębiorstwo Tirrenia nie otrzymało nadwyżki rekompensaty z tytułu wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych.

| (471) | Począwszy od 2010 r., zasadniczo stosowano by premię z tytułu ryzyka w wysokości 6,5 % w celu określenia zwrotu z kapitału z zastosowaniem wzoru służącego do obliczenia wartości WACC. Jak już wskazano powyżej (zob. motyw 362), władze włoskie wyjaśniły jednak, że ponieważ wysokość rekompensaty ogranicza ustawa z 2009 r., podjęto decyzję o uproszczeniu obliczeń i zastosowaniu premii wynoszącej 6,5 % jako zryczałtowanej stopy zwrotu z kapitału. Ponadto Włochy wskazały, że ze względu na swoją trudną sytuację finansową przedsiębiorstwo Tirrenia musiało zostać objęte procedurą zarządu nadzwyczajnego w dniu 5 sierpnia 2010 r. Zdaniem Włoch nie było możliwe całkowite pokrycie kosztów netto (tj. kosztów pomniejszonych o dochody) świadczenia usługi publicznej przy maksymalnej kwocie rekompensaty określonej w ustawie z 2009 r. W związku z tym w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 18 lipca 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia nie uzyskałoby żadnego zwrotu z kapitału. |
| --- | --- |

(471)

Począwszy od 2010 r., zasadniczo stosowano by premię z tytułu ryzyka w wysokości 6,5 % w celu określenia zwrotu z kapitału z zastosowaniem wzoru służącego do obliczenia wartości WACC. Jak już wskazano powyżej (zob. motyw 362), władze włoskie wyjaśniły jednak, że ponieważ wysokość rekompensaty ogranicza ustawa z 2009 r., podjęto decyzję o uproszczeniu obliczeń i zastosowaniu premii wynoszącej 6,5 % jako zryczałtowanej stopy zwrotu z kapitału. Ponadto Włochy wskazały, że ze względu na swoją trudną sytuację finansową przedsiębiorstwo Tirrenia musiało zostać objęte procedurą zarządu nadzwyczajnego w dniu 5 sierpnia 2010 r. Zdaniem Włoch nie było możliwe całkowite pokrycie kosztów netto (tj. kosztów pomniejszonych o dochody) świadczenia usługi publicznej przy maksymalnej kwocie rekompensaty określonej w ustawie z 2009 r. W związku z tym w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 18 lipca 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia nie uzyskałoby żadnego zwrotu z kapitału.

| (472) | Na podstawie przedstawionych przez władze włoskie ksiąg dotyczących poszczególnych tras Komisja mogła sprawdzić, czy zarówno w 2010 r., jak i w 2011 r. koszty netto usług publicznych (bez uwzględnienia jakiegokolwiek zwrotu z kapitału) świadczonych przez przedsiębiorstwo Tirrenia przekroczyły maksymalną kwotę rekompensaty w wysokości 72 685 642 EUR. W związku z tym przedsiębiorstwo Tirrenia faktycznie nie uzyskało w tych latach żadnego zwrotu z kapitału. W odniesieniu do pierwszego półrocza 2012 r. z kwartalnych sprawozdań finansowych przygotowanych przez komisarza nadzwyczajnego jasno wynika, że nawet po uwzględnieniu proporcjonalnej części maksymalnej kwoty rekompensaty określonej w ustawie z 2009 r. wynik operacyjny Tirrenii (162) (tj. przed kosztami nadzwyczajnymi) był ujemny. Można zatem stwierdzić, że również w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 18 lipca 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia nie uzyskało żadnego zwrotu z kapitału. Ogólnie rzecz biorąc, Komisja stwierdza, że przedsiębiorstwo Tirrenia nie otrzymało żadnej nadwyżki rekompensaty w okresie przedłużenia obowiązywania początkowej umowy. |
| --- | --- |

(472)

Na podstawie przedstawionych przez władze włoskie ksiąg dotyczących poszczególnych tras Komisja mogła sprawdzić, czy zarówno w 2010 r., jak i w 2011 r. koszty netto usług publicznych (bez uwzględnienia jakiegokolwiek zwrotu z kapitału) świadczonych przez przedsiębiorstwo Tirrenia przekroczyły maksymalną kwotę rekompensaty w wysokości 72 685 642 EUR. W związku z tym przedsiębiorstwo Tirrenia faktycznie nie uzyskało w tych latach żadnego zwrotu z kapitału. W odniesieniu do pierwszego półrocza 2012 r. z kwartalnych sprawozdań finansowych przygotowanych przez komisarza nadzwyczajnego jasno wynika, że nawet po uwzględnieniu proporcjonalnej części maksymalnej kwoty rekompensaty określonej w ustawie z 2009 r. wynik operacyjny Tirrenii (162) (tj. przed kosztami nadzwyczajnymi) był ujemny. Można zatem stwierdzić, że również w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 18 lipca 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia nie uzyskało żadnego zwrotu z kapitału. Ogólnie rzecz biorąc, Komisja stwierdza, że przedsiębiorstwo Tirrenia nie otrzymało żadnej nadwyżki rekompensaty w okresie przedłużenia obowiązywania początkowej umowy.

162

| (473) | Zgodnie z pkt 49 zasad ramowych UOIG z 2011 r. państwa członkowskie mają obowiązek dopilnować, by rekompensata przyznana na wykonywanie UOIG nie skutkowała przyznaniem przedsiębiorstwom nadwyżki rekompensaty (zgodnie z pkt 47 tych zasad ramowych). Państwa członkowskie mają m.in. obowiązek przekazać stosowne dokumenty na żądanie Komisji. Ponadto są one zobowiązane przeprowadzać regularne kontrole lub zadbać o przeprowadzanie takich kontroli pod koniec okresu powierzenia, a w każdym razie co najmniej co trzy lata. W tym zakresie Komisja zauważa, że władze włoskie przedstawiły niezbędne dowody opisane powyżej (zob. motywy 464–465). Każdego roku przedsiębiorstwo Tirrenia istotnie przedkładało ministerstwu nadzoru swoje księgi dotyczące poszczególnych tras, dzięki czemu ministerstwo mogło dokonać dokładnego przeglądu kwoty rekompensaty. Ponadto Komisja przypomina, że rekompensata jest wypłacana w ratach (zob. motyw 36) oraz że ostatecznej wypłaty dokonuje się na podstawie faktycznych kosztów i przychodów w danym roku. Gwarantuje to, że kwota rekompensaty nie przekroczy kosztów netto usługi (do których zasadniczo dodaje się zwrot z kapitału, nawet jeśli w praktyce nie miało to miejsca w okresie objętym oceną). Tytułem uzupełnienia Komisja zauważa, że od dnia 5 sierpnia 2010 r. obecność komisarza nadzwyczajnego powołanego przez państwo włoskie stanowiła kolejne zabezpieczenie przed nadwyżką rekompensaty. Komisja uważa, że środki te są wystarczające do uniknięcia i wykrycia ewentualnej nadwyżki rekompensaty. |
| --- | --- |

(473)

Zgodnie z pkt 49 zasad ramowych UOIG z 2011 r. państwa członkowskie mają obowiązek dopilnować, by rekompensata przyznana na wykonywanie UOIG nie skutkowała przyznaniem przedsiębiorstwom nadwyżki rekompensaty (zgodnie z pkt 47 tych zasad ramowych). Państwa członkowskie mają m.in. obowiązek przekazać stosowne dokumenty na żądanie Komisji. Ponadto są one zobowiązane przeprowadzać regularne kontrole lub zadbać o przeprowadzanie takich kontroli pod koniec okresu powierzenia, a w każdym razie co najmniej co trzy lata. W tym zakresie Komisja zauważa, że władze włoskie przedstawiły niezbędne dowody opisane powyżej (zob. motywy 464–465). Każdego roku przedsiębiorstwo Tirrenia istotnie przedkładało ministerstwu nadzoru swoje księgi dotyczące poszczególnych tras, dzięki czemu ministerstwo mogło dokonać dokładnego przeglądu kwoty rekompensaty. Ponadto Komisja przypomina, że rekompensata jest wypłacana w ratach (zob. motyw 36) oraz że ostatecznej wypłaty dokonuje się na podstawie faktycznych kosztów i przychodów w danym roku. Gwarantuje to, że kwota rekompensaty nie przekroczy kosztów netto usługi (do których zasadniczo dodaje się zwrot z kapitału, nawet jeśli w praktyce nie miało to miejsca w okresie objętym oceną). Tytułem uzupełnienia Komisja zauważa, że od dnia 5 sierpnia 2010 r. obecność komisarza nadzwyczajnego powołanego przez państwo włoskie stanowiła kolejne zabezpieczenie przed nadwyżką rekompensaty. Komisja uważa, że środki te są wystarczające do uniknięcia i wykrycia ewentualnej nadwyżki rekompensaty.

| (474) | Na podstawie elementów opisanych powyżej (zob. motywy 467–473) Komisja stwierdza, że obowiązujące wymogi określone w sekcji 2.8 (Kwota rekompensaty) zasad ramowych UOIG z 2011 r. są spełnione. |
| --- | --- |

(474)

Na podstawie elementów opisanych powyżej (zob. motywy 467–473) Komisja stwierdza, że obowiązujące wymogi określone w sekcji 2.8 (Kwota rekompensaty) zasad ramowych UOIG z 2011 r. są spełnione.

7.3.1.7.   Pierwszeństwo przybijania do nabrzeża

Pierwszeństwo przybijania do nabrzeża

| (475) | W art. 19-ter ust. 21 ustawy z 2009 r. jasno określono, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża jest konieczne do zagwarantowania ciągłości terytorialnej z wyspami oraz w świetle obowiązków świadczenia usług publicznych przez przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwo Tirrenia. Jeżeli przedsiębiorstwa, którym powierzono obowiązki świadczenia usług publicznych, nie miałyby pierwszeństwa przybijania do nabrzeża, przedsiębiorstwa te istotnie mogłyby być (niekiedy) zmuszone do oczekiwania na swoją kolej przed zadokowaniem i tym samym notować opóźnienia, co byłoby sprzeczne z celem zapewnienia mieszkańcom niezawodnej i dogodnej komunikacji. Regularny harmonogram jest rzeczywiście niezbędny, aby zaspokoić potrzeby ludności wysp w zakresie mobilności i przyczynić się do rozwoju gospodarczego tych wysp. Ponadto ponieważ w (przedłużonej) początkowej umowie przewidziano szczególne zobowiązania dotyczące harmonogramu rozpoczęcia obsługi tras objętych usługą publiczną, pierwszeństwo przybijania do nabrzeża pomaga zagwarantować, że porty będą przydzielały swoje miejsca i czas postoju w taki sposób, aby umożliwić operatorowi świadczącemu usługi publiczne wywiązanie się z obowiązków w tym zakresie. |
| --- | --- |

(475)

W art. 19-ter ust. 21 ustawy z 2009 r. jasno określono, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża jest konieczne do zagwarantowania ciągłości terytorialnej z wyspami oraz w świetle obowiązków świadczenia usług publicznych przez przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwo Tirrenia. Jeżeli przedsiębiorstwa, którym powierzono obowiązki świadczenia usług publicznych, nie miałyby pierwszeństwa przybijania do nabrzeża, przedsiębiorstwa te istotnie mogłyby być (niekiedy) zmuszone do oczekiwania na swoją kolej przed zadokowaniem i tym samym notować opóźnienia, co byłoby sprzeczne z celem zapewnienia mieszkańcom niezawodnej i dogodnej komunikacji. Regularny harmonogram jest rzeczywiście niezbędny, aby zaspokoić potrzeby ludności wysp w zakresie mobilności i przyczynić się do rozwoju gospodarczego tych wysp. Ponadto ponieważ w (przedłużonej) początkowej umowie przewidziano szczególne zobowiązania dotyczące harmonogramu rozpoczęcia obsługi tras objętych usługą publiczną, pierwszeństwo przybijania do nabrzeża pomaga zagwarantować, że porty będą przydzielały swoje miejsca i czas postoju w taki sposób, aby umożliwić operatorowi świadczącemu usługi publiczne wywiązanie się z obowiązków w tym zakresie.

ter

| (476) | W tym kontekście Komisja uważa, że środek ten przyznano, aby umożliwić przedsiębiorstwu Tirrenia wywiązanie się z obowiązków świadczenia usług publicznych, które stanowią faktyczne UOIG (zob. motyw 449). Ponadto władze włoskie potwierdziły, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża ma zastosowanie jedynie do usług świadczonych w ramach systemu świadczenia usług publicznych (a np. nie wtedy, gdy przedsiębiorstwo Tirrenia obsługuje trasy na warunkach rynkowych w sezonie). Komisja dokonała już szczegółowej oceny (zob. motywy 440–474) zgodności UOIG i powiązanej rekompensaty dla przedsiębiorstwa Tirrenia w okresie przedłużenia początkowej umowy. Komisja uważa zatem, że dokonana przez nią ocena zgodności pierwszeństwa przybijania do nabrzeża może ograniczać się do ustalenia, czy środek ten może prowadzić do nadwyżki rekompensaty. |
| --- | --- |

(476)

W tym kontekście Komisja uważa, że środek ten przyznano, aby umożliwić przedsiębiorstwu Tirrenia wywiązanie się z obowiązków świadczenia usług publicznych, które stanowią faktyczne UOIG (zob. motyw 449). Ponadto władze włoskie potwierdziły, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża ma zastosowanie jedynie do usług świadczonych w ramach systemu świadczenia usług publicznych (a np. nie wtedy, gdy przedsiębiorstwo Tirrenia obsługuje trasy na warunkach rynkowych w sezonie). Komisja dokonała już szczegółowej oceny (zob. motywy 440–474) zgodności UOIG i powiązanej rekompensaty dla przedsiębiorstwa Tirrenia w okresie przedłużenia początkowej umowy. Komisja uważa zatem, że dokonana przez nią ocena zgodności pierwszeństwa przybijania do nabrzeża może ograniczać się do ustalenia, czy środek ten może prowadzić do nadwyżki rekompensaty.

| (477) | Komisja przyjmuje do wiadomości argumenty przedstawione przez Włochy, zgodnie z którymi ewentualna korzyść pieniężna wynikająca z pierwszeństwa przybijania do nabrzeża byłaby ograniczona (zob. motyw 191). W rezultacie również ryzyko nadmiernej rekompensaty wynikające z tego środka byłoby ograniczone. Ponadto w zakresie, w jakim środek ten ograniczałby koszty operacyjne lub zwiększał przychody operatora usługi publicznej, skutki te byłyby w pełni odzwierciedlone w wewnętrznych księgach rachunkowych operatora. Dlatego też w trakcie kontroli pod kątem nadwyżki rekompensaty, które zastosowano w odniesieniu do przedsiębiorstwa Tirrenia, jak opisano powyżej (zob. sekcja 7.3.1.6), możliwe jest również wykrycie każdej ewentualnej nadwyżki rekompensaty wynikającej z pierwszeństwa przybijania do nabrzeża. |
| --- | --- |

(477)

Komisja przyjmuje do wiadomości argumenty przedstawione przez Włochy, zgodnie z którymi ewentualna korzyść pieniężna wynikająca z pierwszeństwa przybijania do nabrzeża byłaby ograniczona (zob. motyw 191). W rezultacie również ryzyko nadmiernej rekompensaty wynikające z tego środka byłoby ograniczone. Ponadto w zakresie, w jakim środek ten ograniczałby koszty operacyjne lub zwiększał przychody operatora usługi publicznej, skutki te byłyby w pełni odzwierciedlone w wewnętrznych księgach rachunkowych operatora. Dlatego też w trakcie kontroli pod kątem nadwyżki rekompensaty, które zastosowano w odniesieniu do przedsiębiorstwa Tirrenia, jak opisano powyżej (zob. sekcja 7.3.1.6), możliwe jest również wykrycie każdej ewentualnej nadwyżki rekompensaty wynikającej z pierwszeństwa przybijania do nabrzeża.

| (478) | W związku z tym Komisja stwierdza, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża, które jest nierozerwalnie związane z UOIG świadczonymi przez przedsiębiorstwo Tirrenia, jest również zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE i zasadami ramowymi UOIG z 2011 r. |
| --- | --- |

(478)

W związku z tym Komisja stwierdza, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża, które jest nierozerwalnie związane z UOIG świadczonymi przez przedsiębiorstwo Tirrenia, jest również zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 ust. 2 TFUE i zasadami ramowymi UOIG z 2011 r.

7.3.1.8.   Zgodność z decyzją w sprawie UOIG z 2005 r.

Zgodność z decyzją w sprawie UOIG z 2005 r.

| (479) | Jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 436), średnie roczne natężenie ruchu w okresie dwóch lat obrotowych poprzedzających rok, w którym nastąpiło powierzenie świadczenia UOIG, przekroczyło 300 000 pasażerów na trasach Neapol–Palermo, Civitavecchia–Olbia i Genua–Porto Torres. W przypadku pozostałych dziewięciu tras (163) obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia na mocy (przedłużonej) początkowej umowy próg ten nie został przekroczony. W związku z tym w przypadku tych dziewięciu tras spełniony jest wymóg określony w art. 2 ust. 1 lit. c) decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. Ponadto Komisja uważa, że art. 2 ust. 2 decyzji w sprawie UOIG z 2005 r., w którym wymaga się zgodności z rozporządzeniem w sprawie kabotażu morskiego, jest również spełniony (164). Na tej podstawie Komisja stwierdza, że pozostałe dziewięć tras można ocenić na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. |
| --- | --- |

(479)

Jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 436), średnie roczne natężenie ruchu w okresie dwóch lat obrotowych poprzedzających rok, w którym nastąpiło powierzenie świadczenia UOIG, przekroczyło 300 000 pasażerów na trasach Neapol–Palermo, Civitavecchia–Olbia i Genua–Porto Torres. W przypadku pozostałych dziewięciu tras (163) obsługiwanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia na mocy (przedłużonej) początkowej umowy próg ten nie został przekroczony. W związku z tym w przypadku tych dziewięciu tras spełniony jest wymóg określony w art. 2 ust. 1 lit. c) decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. Ponadto Komisja uważa, że art. 2 ust. 2 decyzji w sprawie UOIG z 2005 r., w którym wymaga się zgodności z rozporządzeniem w sprawie kabotażu morskiego, jest również spełniony (164). Na tej podstawie Komisja stwierdza, że pozostałe dziewięć tras można ocenić na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2005 r.

163

164

| (480) | Komisja ustaliła już powyżej (zob. sekcja 7.3.1.3), że w odniesieniu do okresu przedłużenia obowiązywania początkowej umowy w aktach powierzenia określono jasną definicję obowiązków świadczenia usług publicznych, okres obowiązywania, przedsiębiorstwo i terytorium, parametry obliczania, kontrolowania i przeglądu rekompensaty oraz także ustalenia dotyczące unikania i odzyskania ewentualnej nadwyżki rekompensaty. W związku z tym w przypadku pozostałych dziewięciu tras zapewniono zgodność z art. 4 (Zobowiązanie do świadczenia usług) decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. |
| --- | --- |

(480)

Komisja ustaliła już powyżej (zob. sekcja 7.3.1.3), że w odniesieniu do okresu przedłużenia obowiązywania początkowej umowy w aktach powierzenia określono jasną definicję obowiązków świadczenia usług publicznych, okres obowiązywania, przedsiębiorstwo i terytorium, parametry obliczania, kontrolowania i przeglądu rekompensaty oraz także ustalenia dotyczące unikania i odzyskania ewentualnej nadwyżki rekompensaty. W związku z tym w przypadku pozostałych dziewięciu tras zapewniono zgodność z art. 4 (Zobowiązanie do świadczenia usług) decyzji w sprawie UOIG z 2005 r.

| (481) | Ponadto Komisja stwierdziła (zob. sekcja 7.3.1.6), że przedsiębiorstwo Tirrenia nie otrzymało żadnej nadwyżki rekompensaty w okresie obowiązywania przedłużenia początkowej umowy oraz że władze włoskie przeprowadzały regularne kontrole w celu uniknięcia sytuacji, w której przedsiębiorstwo Tirrenia otrzymałoby nadwyżkę rekompensaty. Na tej podstawie Komisja stwierdza, że również w przypadku pozostałych dziewięciu tras zapewniono zgodność z art. 5 (Rekompensata) i art. 6 (Kontrola nadwyżek rekompensaty) decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. |
| --- | --- |

(481)

Ponadto Komisja stwierdziła (zob. sekcja 7.3.1.6), że przedsiębiorstwo Tirrenia nie otrzymało żadnej nadwyżki rekompensaty w okresie obowiązywania przedłużenia początkowej umowy oraz że władze włoskie przeprowadzały regularne kontrole w celu uniknięcia sytuacji, w której przedsiębiorstwo Tirrenia otrzymałoby nadwyżkę rekompensaty. Na tej podstawie Komisja stwierdza, że również w przypadku pozostałych dziewięciu tras zapewniono zgodność z art. 5 (Rekompensata) i art. 6 (Kontrola nadwyżek rekompensaty) decyzji w sprawie UOIG z 2005 r.

| (482) | Biorąc pod uwagę nierozerwalny związek ze świadczeniem usługi publicznej oraz w świetle powyższej oceny (zob. sekcja 7.3.1.7), również pierwszeństwo przybijania do nabrzeża na dziewięciu pozostałych trasach jest zgodne z decyzją w sprawie UOIG z 2005 r. |
| --- | --- |

(482)

Biorąc pod uwagę nierozerwalny związek ze świadczeniem usługi publicznej oraz w świetle powyższej oceny (zob. sekcja 7.3.1.7), również pierwszeństwo przybijania do nabrzeża na dziewięciu pozostałych trasach jest zgodne z decyzją w sprawie UOIG z 2005 r.

7.3.1.9.   Podsumowanie

Podsumowanie

| (483) | Na podstawie oceny zawartej w motywach 432–474 Komisja stwierdza, że rekompensata przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia za świadczenie usług transportu morskiego z zastrzeżeniem przedłużenia początkowej umowy w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r., jest zgodna z obowiązującymi warunkami zasad ramowych UOIG z 2011 r., a zatem jest zgodna z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 TFUE. |
| --- | --- |

(483)

Na podstawie oceny zawartej w motywach 432–474 Komisja stwierdza, że rekompensata przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia za świadczenie usług transportu morskiego z zastrzeżeniem przedłużenia początkowej umowy w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r., jest zgodna z obowiązującymi warunkami zasad ramowych UOIG z 2011 r., a zatem jest zgodna z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 TFUE.

| (484) | Ponadto na podstawie oceny zawartej w motywach 479–481 rekompensata przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia oraz pierwszeństwo przybijania do nabrzeża na dziewięciu trasach (165) w okresie przedłużenia są również zgodne z rynkiem wewnętrznym i zwolnione z obowiązku zgłoszenia zgodnie z decyzją w sprawie UOIG z 2005 r. |
| --- | --- |

(484)

Ponadto na podstawie oceny zawartej w motywach 479–481 rekompensata przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia oraz pierwszeństwo przybijania do nabrzeża na dziewięciu trasach (165) w okresie przedłużenia są również zgodne z rynkiem wewnętrznym i zwolnione z obowiązku zgłoszenia zgodnie z decyzją w sprawie UOIG z 2005 r.

165

7.3.2.   Niezgodne z prawem przedłużenie pomocy na ratowanie przedsiębiorstwa Tirrenia

Niezgodne z prawem przedłużenie pomocy na ratowanie przedsiębiorstwa Tirrenia

| (485) | Na podstawie decyzji z 2010 r. pomoc na ratowanie przedsiębiorstwa Tirrenia, w zakresie, w jakim ogranicza się ona do okresu sześciu miesięcy, który upłynął w dniu 28 sierpnia 2011 r., była zgodna z rynkiem wewnętrznym. Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. Włochy były jednak zobowiązane do przekazania Komisji w terminie sześciu miesięcy (i) dokumentów potwierdzających, że pożyczka została w całości spłacona lub że gwarancja wygasła; albo (ii) planu restrukturyzacji (lub likwidacji). |
| --- | --- |

(485)

Na podstawie decyzji z 2010 r. pomoc na ratowanie przedsiębiorstwa Tirrenia, w zakresie, w jakim ogranicza się ona do okresu sześciu miesięcy, który upłynął w dniu 28 sierpnia 2011 r., była zgodna z rynkiem wewnętrznym. Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. Włochy były jednak zobowiązane do przekazania Komisji w terminie sześciu miesięcy (i) dokumentów potwierdzających, że pożyczka została w całości spłacona lub że gwarancja wygasła; albo (ii) planu restrukturyzacji (lub likwidacji).

| (486) | Gwarancję uruchomiono w dniu 11 lipca 2011 r., a przedsiębiorstwo Tirrenia zwróciło pełną kwotę należną państwu dopiero w dniu 18 września 2012 r. (zob. motyw 59). W związku z tym Włochy nie były w stanie przedstawić dokumentów potwierdzających, że pożyczka została w pełni spłacona lub że gwarancja wygasła w okresie sześciu miesięcy, który upłynął w dniu 28 sierpnia 2011 r. |
| --- | --- |

(486)

Gwarancję uruchomiono w dniu 11 lipca 2011 r., a przedsiębiorstwo Tirrenia zwróciło pełną kwotę należną państwu dopiero w dniu 18 września 2012 r. (zob. motyw 59). W związku z tym Włochy nie były w stanie przedstawić dokumentów potwierdzających, że pożyczka została w pełni spłacona lub że gwarancja wygasła w okresie sześciu miesięcy, który upłynął w dniu 28 sierpnia 2011 r.

| (487) | Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Włochy (zob. sekcja 4.2) w trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego plan likwidacji przedsiębiorstwa Tirrenia był dostępny na stronie internetowej przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym przed upływem sześciomiesięcznego terminu przewidzianego w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. Ponadto Włochy twierdzą, że przez cały czas na bieżąco informowały Komisję o postępach w procesie prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(487)

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Włochy (zob. sekcja 4.2) w trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego plan likwidacji przedsiębiorstwa Tirrenia był dostępny na stronie internetowej przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym przed upływem sześciomiesięcznego terminu przewidzianego w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. Ponadto Włochy twierdzą, że przez cały czas na bieżąco informowały Komisję o postępach w procesie prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

| (488) | Informacje zawarte w aktach sprawy Komisji potwierdzają, że władze włoskie istotnie informowały Komisję o trwającej wówczas prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Ponadto Włochy potwierdziły również, że przedsiębiorstwo Tirrenia zamierza zwrócić kwotę otrzymaną w ramach pomocy na ratowanie przed upływem sześciomiesięcznego terminu, wykorzystując wpływy z tej prywatyzacji. Władze włoskie nie przedłożyły jednak Komisji formalnie planu restrukturyzacji lub likwidacji. Komisja nie wiedziała wówczas, że na stronie internetowej przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym opublikowany został plan likwidacji. Ponadto fakt, że Komisja została poinformowana o procesie prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, nie może zastąpić formalnego przedłożenia planu likwidacji. W szczególności Komisja musi mieć możliwość oceny, czy plan likwidacji jest zgodny z wytycznymi dotyczącymi ratowania i restrukturyzacji z 2004 r., a zatem powinien był zostać formalnie przedłożony przez Włochy. |
| --- | --- |

(488)

Informacje zawarte w aktach sprawy Komisji potwierdzają, że władze włoskie istotnie informowały Komisję o trwającej wówczas prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Ponadto Włochy potwierdziły również, że przedsiębiorstwo Tirrenia zamierza zwrócić kwotę otrzymaną w ramach pomocy na ratowanie przed upływem sześciomiesięcznego terminu, wykorzystując wpływy z tej prywatyzacji. Władze włoskie nie przedłożyły jednak Komisji formalnie planu restrukturyzacji lub likwidacji. Komisja nie wiedziała wówczas, że na stronie internetowej przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym opublikowany został plan likwidacji. Ponadto fakt, że Komisja została poinformowana o procesie prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia, nie może zastąpić formalnego przedłożenia planu likwidacji. W szczególności Komisja musi mieć możliwość oceny, czy plan likwidacji jest zgodny z wytycznymi dotyczącymi ratowania i restrukturyzacji z 2004 r., a zatem powinien był zostać formalnie przedłożony przez Włochy.

| (489) | Ponadto Komisja zauważa, że w dniu 5 października 2011 r. wystosowała pismo, w którym zwróciła się do Włoch o potwierdzenie, że spełniły one wymogi określone w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. oraz w decyzji z 2010 r. W dniu 28 listopada 2011 r. Komisja wysłała do Włoch monit, a w dniu 12 grudnia 2011 r. otrzymała odpowiedź od władz włoskich. W związku z tym, jeżeli chodzi o Komisję, do tej ostatniej daty (a więc po upływie sześciomiesięcznego okresu) Włochy nie przedłożyły ani (i) dokumentów potwierdzających, że pożyczka została w całości spłacona lub że gwarancja wygasła; ani (ii) planu restrukturyzacji (lub likwidacji). |
| --- | --- |

(489)

Ponadto Komisja zauważa, że w dniu 5 października 2011 r. wystosowała pismo, w którym zwróciła się do Włoch o potwierdzenie, że spełniły one wymogi określone w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2004 r. oraz w decyzji z 2010 r. W dniu 28 listopada 2011 r. Komisja wysłała do Włoch monit, a w dniu 12 grudnia 2011 r. otrzymała odpowiedź od władz włoskich. W związku z tym, jeżeli chodzi o Komisję, do tej ostatniej daty (a więc po upływie sześciomiesięcznego okresu) Włochy nie przedłożyły ani (i) dokumentów potwierdzających, że pożyczka została w całości spłacona lub że gwarancja wygasła; ani (ii) planu restrukturyzacji (lub likwidacji).

| (490) | W odpowiedzi na pismo Komisji z dnia 5 października 2011 r. Włochy potwierdziły, że zamierzały dokonać spłaty przed dniem 28 sierpnia 2011 r., ale proces prywatyzacji opóźnił się ze względu na konieczność uzyskania od Komisji zgody na połączenie przedsiębiorstw. Ponieważ wpływy z prywatyzacji były niezbędne do spłaty zadłużenia wobec państwa, spłaty tej nie można było zatem dokonać przed upływem terminu wyznaczonego na dzień 28 sierpnia 2011 r. Komisja przypomina, że w swoim piśmie z dnia 12 grudnia 2011 r. władze włoskie w ogóle nie odniosły się do planu likwidacji przedsiębiorstwa Tirrenia, który zgodnie z ich późniejszymi uwagami został udostępniony publicznie już przed dniem 28 sierpnia 2011 r. Zamiast tego Włochy próbowały jedynie wyjaśnić, dlaczego spłata nie mogła zostać dokonana przed upływem sześciomiesięcznego okresu. Gdyby jednak władze włoskie przedłożyły Komisji plan restrukturyzacji lub likwidacji przed dniem 28 sierpnia 2011 r., nie musiałyby udzielać takich wyjaśnień. Komisja uznaje to za kolejny dowód na to, że Włochy nie przedłożyły planu restrukturyzacji lub likwidacji w wymaganym terminie sześciu miesięcy. |
| --- | --- |

(490)

W odpowiedzi na pismo Komisji z dnia 5 października 2011 r. Włochy potwierdziły, że zamierzały dokonać spłaty przed dniem 28 sierpnia 2011 r., ale proces prywatyzacji opóźnił się ze względu na konieczność uzyskania od Komisji zgody na połączenie przedsiębiorstw. Ponieważ wpływy z prywatyzacji były niezbędne do spłaty zadłużenia wobec państwa, spłaty tej nie można było zatem dokonać przed upływem terminu wyznaczonego na dzień 28 sierpnia 2011 r. Komisja przypomina, że w swoim piśmie z dnia 12 grudnia 2011 r. władze włoskie w ogóle nie odniosły się do planu likwidacji przedsiębiorstwa Tirrenia, który zgodnie z ich późniejszymi uwagami został udostępniony publicznie już przed dniem 28 sierpnia 2011 r. Zamiast tego Włochy próbowały jedynie wyjaśnić, dlaczego spłata nie mogła zostać dokonana przed upływem sześciomiesięcznego okresu. Gdyby jednak władze włoskie przedłożyły Komisji plan restrukturyzacji lub likwidacji przed dniem 28 sierpnia 2011 r., nie musiałyby udzielać takich wyjaśnień. Komisja uznaje to za kolejny dowód na to, że Włochy nie przedłożyły planu restrukturyzacji lub likwidacji w wymaganym terminie sześciu miesięcy.

| (491) | W związku z powyższym, nawet jeżeli Komisja wiedziała o procesie prywatyzacji, ale nie dysponowała szczegółowym planem likwidacji, Włochy nie wywiązały się ze swojego zobowiązania zawartego w decyzji z 2010 r. do przekazania Komisji planu restrukturyzacji (lub likwidacji) w terminie sześciu miesięcy od zatwierdzenia pomocy na ratowanie. W związku z tym, począwszy od upływu sześciomiesięcznego okresu w dniu 28 sierpnia 2011 r., pomoc na ratowanie musi zostać uznana za pomoc niezgodną z prawem i z rynkiem wewnętrznym. Komisja uważa, że przedłużonej bezprawnie pomocy na ratowanie nie można uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym z innych powodów, ponieważ nie jest ona zgodna ani z odpowiednimi warunkami określonymi w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji, ani z warunkami określonymi w zasadach ramowych UOIG z 2011 r. (166). |
| --- | --- |

(491)

W związku z powyższym, nawet jeżeli Komisja wiedziała o procesie prywatyzacji, ale nie dysponowała szczegółowym planem likwidacji, Włochy nie wywiązały się ze swojego zobowiązania zawartego w decyzji z 2010 r. do przekazania Komisji planu restrukturyzacji (lub likwidacji) w terminie sześciu miesięcy od zatwierdzenia pomocy na ratowanie. W związku z tym, począwszy od upływu sześciomiesięcznego okresu w dniu 28 sierpnia 2011 r., pomoc na ratowanie musi zostać uznana za pomoc niezgodną z prawem i z rynkiem wewnętrznym. Komisja uważa, że przedłużonej bezprawnie pomocy na ratowanie nie można uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym z innych powodów, ponieważ nie jest ona zgodna ani z odpowiednimi warunkami określonymi w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji, ani z warunkami określonymi w zasadach ramowych UOIG z 2011 r. (166).

166

| (492) | W przedmiotowym przypadku Komisja zauważa, że przedłużonej niezgodnie z prawem pomocy na ratowanie nie przyznano na faktyczną i prawidłowo zdefiniowaną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym, jak wymaga tego pkt 12 zasad ramowych UOIG z 2011 r. Przedsiębiorstwo Tirrenia otrzymało już rekompensatę za świadczenie usług publicznych na podstawie (przedłużonej) początkowej umowy, natomiast pomoc na ratowanie została zgłoszona i zatwierdzona jako tymczasowy środek pomocy na ratowanie, a nie jako rekompensata za świadczenie UOIG. W związku z tym nie można go uznać za zgodny z rynkiem wewnętrznym na podstawie zasad ramowych UOIG z 2011 r. |
| --- | --- |

(492)

W przedmiotowym przypadku Komisja zauważa, że przedłużonej niezgodnie z prawem pomocy na ratowanie nie przyznano na faktyczną i prawidłowo zdefiniowaną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym, jak wymaga tego pkt 12 zasad ramowych UOIG z 2011 r. Przedsiębiorstwo Tirrenia otrzymało już rekompensatę za świadczenie usług publicznych na podstawie (przedłużonej) początkowej umowy, natomiast pomoc na ratowanie została zgłoszona i zatwierdzona jako tymczasowy środek pomocy na ratowanie, a nie jako rekompensata za świadczenie UOIG. W związku z tym nie można go uznać za zgodny z rynkiem wewnętrznym na podstawie zasad ramowych UOIG z 2011 r.

| (493) | W związku z powyższym Komisja z zadowoleniem odnotowuje, że w dniu 18 września 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zwróciło już kwotę 25 852 548,93 EUR. Płatność ta przekroczyła kwotę 25 203 063,89 EUR należną państwu na dzień 11 lipca 2011 r. Ponieważ jednak bezprawnie przedłużona pomoc na ratowanie została uznana za niezgodną z rynkiem wewnętrznym, spłata musi obejmować co najmniej kwotę równą mającym zastosowanie odsetkom od zwracanej pomocy. Gdyby odsetki zapłacone przez przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym były niewystarczające, konieczne byłoby odzyskanie jeszcze pozostałej kwoty odsetek. |
| --- | --- |

(493)

W związku z powyższym Komisja z zadowoleniem odnotowuje, że w dniu 18 września 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym zwróciło już kwotę 25 852 548,93 EUR. Płatność ta przekroczyła kwotę 25 203 063,89 EUR należną państwu na dzień 11 lipca 2011 r. Ponieważ jednak bezprawnie przedłużona pomoc na ratowanie została uznana za niezgodną z rynkiem wewnętrznym, spłata musi obejmować co najmniej kwotę równą mającym zastosowanie odsetkom od zwracanej pomocy. Gdyby odsetki zapłacone przez przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym były niewystarczające, konieczne byłoby odzyskanie jeszcze pozostałej kwoty odsetek.

7.3.3.   Potencjalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością

Potencjalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością

| (494) | Biorąc pod uwagę, że ewentualne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, jego zgodność należy ocenić w świetle wyjątków określonych w ust. 2 i 3 tego artykułu oraz art. 106 ust. 2 TFUE. |
| --- | --- |

(494)

Biorąc pod uwagę, że ewentualne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE, jego zgodność należy ocenić w świetle wyjątków określonych w ust. 2 i 3 tego artykułu oraz art. 106 ust. 2 TFUE.

| (495) | Komisja zauważa, że przedsiębiorstwo Tirrenia kwalifikowało się jako przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji co najmniej od dnia 5 sierpnia 2010 r., tj. od dnia, w którym zostało dopuszczone do objęcia procedurą zarządu nadzwyczajnego. W tym samym dniu przyjęto dekret z mocą ustawy umożliwiający korzystanie z tego środka. Zgodnie z wiedzą Komisji środki te po raz pierwszy wykorzystano w celu zapewnienia płynności w dniu 12 sierpnia 2010 r., kiedy to Banca Carige wykorzystał 4 657 005,35 EUR tytułem potrącenia z dwoma zobowiązaniami przedsiębiorstwa Tirrenia (zob. motyw 110). W związku z tym środek ten należy zasadniczo oceniać na podstawie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji. |
| --- | --- |

(495)

Komisja zauważa, że przedsiębiorstwo Tirrenia kwalifikowało się jako przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji co najmniej od dnia 5 sierpnia 2010 r., tj. od dnia, w którym zostało dopuszczone do objęcia procedurą zarządu nadzwyczajnego. W tym samym dniu przyjęto dekret z mocą ustawy umożliwiający korzystanie z tego środka. Zgodnie z wiedzą Komisji środki te po raz pierwszy wykorzystano w celu zapewnienia płynności w dniu 12 sierpnia 2010 r., kiedy to Banca Carige wykorzystał 4 657 005,35 EUR tytułem potrącenia z dwoma zobowiązaniami przedsiębiorstwa Tirrenia (zob. motyw 110). W związku z tym środek ten należy zasadniczo oceniać na podstawie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji.

| (496) | Nawet jeżeli środek ten został przyznany przed wejściem w życie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji w dniu 1 sierpnia 2014 r., zgodnie z pkt 139 tych wytycznych, przy badaniu pomocy dla podmiotów świadczących usługi w ogólnym interesie gospodarczym, takich jak przedsiębiorstwo Tirrenia, Komisja zastosuje przepisy określone w rozdziale 5 wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r., niezależnie od daty przyznania pomocy. |
| --- | --- |

(496)

Nawet jeżeli środek ten został przyznany przed wejściem w życie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji w dniu 1 sierpnia 2014 r., zgodnie z pkt 139 tych wytycznych, przy badaniu pomocy dla podmiotów świadczących usługi w ogólnym interesie gospodarczym, takich jak przedsiębiorstwo Tirrenia, Komisja zastosuje przepisy określone w rozdziale 5 wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r., niezależnie od daty przyznania pomocy.

| (497) | Komisja zauważa, że potencjalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością nigdy nie zostało zgłoszone przez Włochy, w przeciwieństwie do środka pomocy na ratowanie zatwierdzonego w decyzji z 2010 r. Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia w żadnym przypadku nie zwróciło państwu środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków, wykorzystanych do celów związanych z płynnością, w okresie sześciu miesięcy określonych w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r. Ponadto, jak wyjaśniono powyżej (zob. sekcja 7.3.2), Włochy nie przedłożyły Komisji planu restrukturyzacji ani planu likwidacji przedsiębiorstwa Tirrenia. Komisja stwierdza zatem, że wykorzystania środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością nie można uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym pomoc na restrukturyzację na podstawie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r. |
| --- | --- |

(497)

Komisja zauważa, że potencjalne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością nigdy nie zostało zgłoszone przez Włochy, w przeciwieństwie do środka pomocy na ratowanie zatwierdzonego w decyzji z 2010 r. Ponadto przedsiębiorstwo Tirrenia w żadnym przypadku nie zwróciło państwu środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków, wykorzystanych do celów związanych z płynnością, w okresie sześciu miesięcy określonych w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r. Ponadto, jak wyjaśniono powyżej (zob. sekcja 7.3.2), Włochy nie przedłożyły Komisji planu restrukturyzacji ani planu likwidacji przedsiębiorstwa Tirrenia. Komisja stwierdza zatem, że wykorzystania środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością nie można uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym pomoc na restrukturyzację na podstawie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r.

| (498) | W przypadku gdy zgodnie z pkt 9 zasad ramowych UOIG Komisja ocenia zgodności pomocy przyznanej podmiotom świadczącym UOIG znajdującym się w trudnej sytuacji przed dniem 31 stycznia 2012 r., tj. dniem wejścia w życie zasad ramowych UOIG z 2011 r., na podstawie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r., pomoc taka zostanie uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym, jeżeli jest zgodna z przepisami określonymi w zasadach ramowych UOIG, z wyjątkiem pkt 9, 14, 19, 20, 24, 39 i 60 (167). |
| --- | --- |

(498)

W przypadku gdy zgodnie z pkt 9 zasad ramowych UOIG Komisja ocenia zgodności pomocy przyznanej podmiotom świadczącym UOIG znajdującym się w trudnej sytuacji przed dniem 31 stycznia 2012 r., tj. dniem wejścia w życie zasad ramowych UOIG z 2011 r., na podstawie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r., pomoc taka zostanie uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym, jeżeli jest zgodna z przepisami określonymi w zasadach ramowych UOIG, z wyjątkiem pkt 9, 14, 19, 20, 24, 39 i 60 (167).

167

| (499) | W niniejszej sprawie Komisja zauważa, że w ramach przedmiotowego środka przedsiębiorstwo Tirrenia mogło jedynie tymczasowo wykorzystać środki finansowe na pokrycie swoich potrzeb w zakresie płynności. Przedsiębiorstwo Tirrenia musiało bowiem uzupełnić te środki o innym przeznaczeniu, tak aby można je było wykorzystać do pierwotnego celu, tj. na pokrycie kosztów niezbędnych modernizacji statków tego przedsiębiorstwa. Modernizacje były konieczne, aby spełnić nowe międzynarodowe normy bezpieczeństwa, a tym samym miały decydujące znaczenie dla dostępności statków przedsiębiorstwa Tirrenia do celów wypełnienia obowiązków świadczenia usług publicznych. W praktyce przedsiębiorstwo Tirrenia nie przestrzegało jednak powyższego wymogu i zapłaciło jedynie za modernizację statku Clodia. W związku z tym modernizacja pozostałych statków musiała zostać opłacona przez przedsiębiorstwo CIN z jego własnych środków. A zatem, nawet gdyby środek ten stanowił rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych, czego Włochy nie wykazały ani przez uzupełnienie środków na modernizację statków (168), ani przez ich zwrot państwu, przedsiębiorstwo Tirrenia faktycznie skorzystało z niezgodnej z rynkiem wewnętrznym nadwyżki rekompensaty. Komisja uważa zatem, że nie można uznać tego środka za zgodny z rynkiem wewnętrznym na podstawie zasad ramowych UOIG z 2011 r. |
| --- | --- |

(499)

W niniejszej sprawie Komisja zauważa, że w ramach przedmiotowego środka przedsiębiorstwo Tirrenia mogło jedynie tymczasowo wykorzystać środki finansowe na pokrycie swoich potrzeb w zakresie płynności. Przedsiębiorstwo Tirrenia musiało bowiem uzupełnić te środki o innym przeznaczeniu, tak aby można je było wykorzystać do pierwotnego celu, tj. na pokrycie kosztów niezbędnych modernizacji statków tego przedsiębiorstwa. Modernizacje były konieczne, aby spełnić nowe międzynarodowe normy bezpieczeństwa, a tym samym miały decydujące znaczenie dla dostępności statków przedsiębiorstwa Tirrenia do celów wypełnienia obowiązków świadczenia usług publicznych. W praktyce przedsiębiorstwo Tirrenia nie przestrzegało jednak powyższego wymogu i zapłaciło jedynie za modernizację statku Clodia. W związku z tym modernizacja pozostałych statków musiała zostać opłacona przez przedsiębiorstwo CIN z jego własnych środków. A zatem, nawet gdyby środek ten stanowił rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych, czego Włochy nie wykazały ani przez uzupełnienie środków na modernizację statków (168), ani przez ich zwrot państwu, przedsiębiorstwo Tirrenia faktycznie skorzystało z niezgodnej z rynkiem wewnętrznym nadwyżki rekompensaty. Komisja uważa zatem, że nie można uznać tego środka za zgodny z rynkiem wewnętrznym na podstawie zasad ramowych UOIG z 2011 r.

168

| (500) | Tytułem uzupełnienia Komisja zauważa, że wyjątki określone w art. 107 ust. 3 lit. a), b), d) i e) TFUE również nie mają zastosowania do tego środka. |
| --- | --- |

(500)

Tytułem uzupełnienia Komisja zauważa, że wyjątki określone w art. 107 ust. 3 lit. a), b), d) i e) TFUE również nie mają zastosowania do tego środka.

| (501) | Komisja stwierdza zatem, że kwota 11 421 300 EUR (169), której nie wykorzystano na modernizację statków ani nie zwrócono państwu, stanowi pomoc operacyjną zmniejszającą koszty, które przedsiębiorstwo Tirrenia musiałoby ponieść z własnych środków, a zatem jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym (170). Komisja zauważa, że pomoc ta faktycznie pozostawała do dyspozycji beneficjenta od dnia wejścia w życie ustawy z 2010 r., tj. od dnia 6 października 2010 r. |
| --- | --- |

(501)

Komisja stwierdza zatem, że kwota 11 421 300 EUR (169), której nie wykorzystano na modernizację statków ani nie zwrócono państwu, stanowi pomoc operacyjną zmniejszającą koszty, które przedsiębiorstwo Tirrenia musiałoby ponieść z własnych środków, a zatem jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym (170). Komisja zauważa, że pomoc ta faktycznie pozostawała do dyspozycji beneficjenta od dnia wejścia w życie ustawy z 2010 r., tj. od dnia 6 października 2010 r.

169

170

7.3.4.   Zwolnienia podatkowe związane z procesem prywatyzacji

Zwolnienia podatkowe związane z procesem prywatyzacji

| (502) | Komisja stwierdziła powyżej (zob. motywy 416–426), że zwolnienia z (i) podatków pośrednich od czynności i działań związanych z przeniesieniem przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Toremar i oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na odnośnych nabywców; oraz z (ii) podatku od osób prawnych z tytułu wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN, które zostały przyznane na mocy ustawy z 2010 r., stanowią pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia. |
| --- | --- |

(502)

Komisja stwierdziła powyżej (zob. motywy 416–426), że zwolnienia z (i) podatków pośrednich od czynności i działań związanych z przeniesieniem przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Toremar i oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na odnośnych nabywców; oraz z (ii) podatku od osób prawnych z tytułu wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN, które zostały przyznane na mocy ustawy z 2010 r., stanowią pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia.

| (503) | W obu przypadkach pomoc jest równa podatkowi zwykle należnemu z tytułu tego rodzaju transakcji. Zgodność tej pomocy państwa należy zatem ocenić w świetle wyjątków przewidzianych w art. 107 ust. 2 i 3 TFUE i art. 106 ust. 2 TFUE. |
| --- | --- |

(503)

W obu przypadkach pomoc jest równa podatkowi zwykle należnemu z tytułu tego rodzaju transakcji. Zgodność tej pomocy państwa należy zatem ocenić w świetle wyjątków przewidzianych w art. 107 ust. 2 i 3 TFUE i art. 106 ust. 2 TFUE.

| (504) | Komisja uważa, że żadnego z tych wyjątków nie można uznać za zgodny z rynkiem wewnętrznym na podstawie któregokolwiek z odstępstw przewidzianych w art. 107 ust. 2 i 3 TFUE. |
| --- | --- |

(504)

Komisja uważa, że żadnego z tych wyjątków nie można uznać za zgodny z rynkiem wewnętrznym na podstawie któregokolwiek z odstępstw przewidzianych w art. 107 ust. 2 i 3 TFUE.

| (505) | Ponadto w związku z przeniesieniem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do przedsiębiorstwa CIN Komisja zauważa, że w chwili przyjęcia niniejszej decyzji przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym nie świadczyło już UOIG. W związku z tym nie można również powołać się na podstawy stwierdzenia zgodności określone w art. 106 ust. 2 TFUE. |
| --- | --- |

(505)

Ponadto w związku z przeniesieniem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do przedsiębiorstwa CIN Komisja zauważa, że w chwili przyjęcia niniejszej decyzji przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym nie świadczyło już UOIG. W związku z tym nie można również powołać się na podstawy stwierdzenia zgodności określone w art. 106 ust. 2 TFUE.

| (506) | Jeżeli chodzi o przeniesienia na rzecz regionów, Komisja zauważa, że pomoc wypłacona za pośrednictwem tego zwolnienia od podatku jest środkiem jednorazowym dotyczącym przeniesienia aktywów w związku z reorganizacją, a następnie prywatyzacją grupy Tirrenia. W związku z tym Komisja uważa, że pomoc nie jest nierozerwalnie związana z usługami świadczonymi przez przedsiębiorstwo Tirrenia w ogólnym interesie gospodarczym, a zatem nie powinna być oceniana na tej samej podstawie pozwalającej uznać środki za zgodne z rynkiem wewnętrznym. Zwolnienie takie nie jest bowiem związane ze świadczeniem UOIG określonych w początkowej umowie, obowiązującej w chwili dokonywania przeniesień (listopad 2009 r.). W związku z tym również w przypadku tych przeniesień nie można powołać się na podstawy stwierdzenia zgodności określone w art. 106 ust. 2 TFUE. |
| --- | --- |

(506)

Jeżeli chodzi o przeniesienia na rzecz regionów, Komisja zauważa, że pomoc wypłacona za pośrednictwem tego zwolnienia od podatku jest środkiem jednorazowym dotyczącym przeniesienia aktywów w związku z reorganizacją, a następnie prywatyzacją grupy Tirrenia. W związku z tym Komisja uważa, że pomoc nie jest nierozerwalnie związana z usługami świadczonymi przez przedsiębiorstwo Tirrenia w ogólnym interesie gospodarczym, a zatem nie powinna być oceniana na tej samej podstawie pozwalającej uznać środki za zgodne z rynkiem wewnętrznym. Zwolnienie takie nie jest bowiem związane ze świadczeniem UOIG określonych w początkowej umowie, obowiązującej w chwili dokonywania przeniesień (listopad 2009 r.). W związku z tym również w przypadku tych przeniesień nie można powołać się na podstawy stwierdzenia zgodności określone w art. 106 ust. 2 TFUE.

| (507) | Komisja stwierdza zatem, że zwolnienia podatkowe przyznane przedsiębiorstwu Tirrenia stanowią pomoc operacyjną zmniejszającą koszty, które przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym musiałoby ponieść z własnych środków, a zatem jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym (171). |
| --- | --- |

(507)

Komisja stwierdza zatem, że zwolnienia podatkowe przyznane przedsiębiorstwu Tirrenia stanowią pomoc operacyjną zmniejszającą koszty, które przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym musiałoby ponieść z własnych środków, a zatem jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym (171).

171

7.3.5.   Wniosek dotyczący zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym

Wniosek dotyczący zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym

| (508) | Na podstawie powyższej oceny Komisja stwierdza, co następuje:






  — | rekompensata przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia oraz pierwszeństwo przybijania do nabrzeża w odniesieniu do obsługi tras morskich w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. są zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 TFUE, zasad ramowych UOIG z 2011 r., a w przypadku dziewięciu (172) z dwunastu tras również na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2005 r., |
| --- | --- | --- |

(508)

Na podstawie powyższej oceny Komisja stwierdza, co następuje:

—

rekompensata przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia oraz pierwszeństwo przybijania do nabrzeża w odniesieniu do obsługi tras morskich w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r. są zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 TFUE, zasad ramowych UOIG z 2011 r., a w przypadku dziewięciu (172) z dwunastu tras również na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2005 r.,

172

| — | pomoc na ratowanie przedsiębiorstwa Tirrenia została niezgodnie z prawem przedłużona w okresie od dnia 11 lipca 2011 r. do dnia 18 września 2012 r. (kiedy to została zwrócona) i jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym, |
| --- | --- |

—

pomoc na ratowanie przedsiębiorstwa Tirrenia została niezgodnie z prawem przedłużona w okresie od dnia 11 lipca 2011 r. do dnia 18 września 2012 r. (kiedy to została zwrócona) i jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym,

| — | wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością stanowi pomoc operacyjną na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia. Pomoc ta jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym, |
| --- | --- |

—

wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością stanowi pomoc operacyjną na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia. Pomoc ta jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym,

| — | zwolnienie przedsiębiorstwa Tirrenia z podatków pośrednich od czynności i działań związanych z przeniesieniem przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Toremar i oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na odnośnych nabywców stanowi pomoc operacyjną na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia niezgodną z rynkiem wewnętrznym. Zwolnienie przedsiębiorstwa Tirrenia z podatku od osób prawnych z tytułu wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN stanowi także pomoc operacyjną na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia niezgodną z rynkiem wewnętrznym. |
| --- | --- |

—

zwolnienie przedsiębiorstwa Tirrenia z podatków pośrednich od czynności i działań związanych z przeniesieniem przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Toremar i oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na odnośnych nabywców stanowi pomoc operacyjną na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia niezgodną z rynkiem wewnętrznym. Zwolnienie przedsiębiorstwa Tirrenia z podatku od osób prawnych z tytułu wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN stanowi także pomoc operacyjną na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia niezgodną z rynkiem wewnętrznym.

7.4.   Odpowiedź na uwagi przedsiębiorstwa Grimaldi

Odpowiedź na uwagi przedsiębiorstwa Grimaldi

| (509) | Jak opisano powyżej (zob. sekcja 6), przedsiębiorstwo Grimaldi przedstawiło Komisji i władzom włoskim szereg uwag. Uwagi te przedstawiono po upływie terminów zgłaszania uwag przez zainteresowane strony trzecie do decyzji z lat 2011 i 2012. Ponadto, chociaż przedsiębiorstwo Grimaldi wskazało, że jest konkurentem przedsiębiorstwa CIN i w związku z tym może kwalifikować się jako zainteresowana strona, nie wypełniło ono obowiązkowego formularza skargi, o którym mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2015/1589. Ponadto Komisja zwraca uwagę, że niektórych z zarzutów przedsiębiorstwa Grimaldi nie można uwzględnić w niniejszej decyzji, ponieważ nie zostały one objęte zakresem formalnego postępowania wyjaśniającego. |
| --- | --- |

(509)

Jak opisano powyżej (zob. sekcja 6), przedsiębiorstwo Grimaldi przedstawiło Komisji i władzom włoskim szereg uwag. Uwagi te przedstawiono po upływie terminów zgłaszania uwag przez zainteresowane strony trzecie do decyzji z lat 2011 i 2012. Ponadto, chociaż przedsiębiorstwo Grimaldi wskazało, że jest konkurentem przedsiębiorstwa CIN i w związku z tym może kwalifikować się jako zainteresowana strona, nie wypełniło ono obowiązkowego formularza skargi, o którym mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2015/1589. Ponadto Komisja zwraca uwagę, że niektórych z zarzutów przedsiębiorstwa Grimaldi nie można uwzględnić w niniejszej decyzji, ponieważ nie zostały one objęte zakresem formalnego postępowania wyjaśniającego.

| (510) | Niezależnie od powyższego, Komisja odnotowuje następujące kwestie w odniesieniu do zarzutów przedstawionych przez przedsiębiorstwo Grimaldi w jego uwagach:






  — | zarzuty dotyczące nadużywania pozycji dominującej na podstawie art. 102 lit. b) TFUE zostały zbadane przez krajowy organ ochrony konkurencji AGCM i początkowo uwzględnione w jego decyzji nr 27053 z dnia 28 marca 2018 r. (na dzień przyjęcia niniejszej decyzji sprawa pozostaje otwarta po częściowym unieważnieniu tej decyzji przez regionalny sąd administracyjny – zob. motyw 279), |
| --- | --- | --- |

(510)

Niezależnie od powyższego, Komisja odnotowuje następujące kwestie w odniesieniu do zarzutów przedstawionych przez przedsiębiorstwo Grimaldi w jego uwagach:

—

zarzuty dotyczące nadużywania pozycji dominującej na podstawie art. 102 lit. b) TFUE zostały zbadane przez krajowy organ ochrony konkurencji AGCM i początkowo uwzględnione w jego decyzji nr 27053 z dnia 28 marca 2018 r. (na dzień przyjęcia niniejszej decyzji sprawa pozostaje otwarta po częściowym unieważnieniu tej decyzji przez regionalny sąd administracyjny – zob. motyw 279),

| — | Komisja stwierdziła, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy nie stanowi pomocy państwa, ponieważ spełnia wszystkie cztery kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark. Ocena Komisji wykazała, że każda z tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo CIN w ramach systemu świadczenia usług publicznych kwalifikuje się jako faktyczna UOIG (173) (zob. motyw 348) oraz że przedsiębiorstwo CIN nie otrzymało nadwyżki rekompensaty (zob. motyw 366), |
| --- | --- |

—

Komisja stwierdziła, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy nie stanowi pomocy państwa, ponieważ spełnia wszystkie cztery kryteria określone w wyroku w sprawie Altmark. Ocena Komisji wykazała, że każda z tras obsługiwanych przez przedsiębiorstwo CIN w ramach systemu świadczenia usług publicznych kwalifikuje się jako faktyczna UOIG (173) (zob. motyw 348) oraz że przedsiębiorstwo CIN nie otrzymało nadwyżki rekompensaty (zob. motyw 366),

173

| — | na podstawie nowej umowy przedsiębiorstwo CIN ma obowiązek każdego roku przedłożyć rachunki z zarządzania ministerstwu transportu w celu przeglądu. Rachunki te są podzielone na poszczególne trasy i poświadczone przez niezależnego audytora oraz zapewniają rozdział kosztów i przychodów związanych ze świadczeniem usług publicznych od kosztów i przychodów związanych z działalnością komercyjną. Komisja otrzymała kopię tych rachunków, |
| --- | --- |

—

na podstawie nowej umowy przedsiębiorstwo CIN ma obowiązek każdego roku przedłożyć rachunki z zarządzania ministerstwu transportu w celu przeglądu. Rachunki te są podzielone na poszczególne trasy i poświadczone przez niezależnego audytora oraz zapewniają rozdział kosztów i przychodów związanych ze świadczeniem usług publicznych od kosztów i przychodów związanych z działalnością komercyjną. Komisja otrzymała kopię tych rachunków,

| — | opóźnienie w zapłacie części ceny odroczonej za oddział przedsiębiorstwa Tirrenia jest przedmiotem postępowania przed sądem krajowym wszczętego przez przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, |
| --- | --- |

—

opóźnienie w zapłacie części ceny odroczonej za oddział przedsiębiorstwa Tirrenia jest przedmiotem postępowania przed sądem krajowym wszczętego przez przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym,

| — | wydaje się, że proponowane połączenie przedsiębiorstw CIN i Moby nie wiąże się z żadną pomocą państwa, ponieważ powstała w jego wyniku spółka może nadal prowadzić rozdzielną rachunkowość swojej działalności w zakresie usług publicznych i działalności komercyjnej, |
| --- | --- |

—

wydaje się, że proponowane połączenie przedsiębiorstw CIN i Moby nie wiąże się z żadną pomocą państwa, ponieważ powstała w jego wyniku spółka może nadal prowadzić rozdzielną rachunkowość swojej działalności w zakresie usług publicznych i działalności komercyjnej,

| — | nowa umowa przewiduje kary za naruszenie przez przedsiębiorstwo CIN jego obowiązków wynikających z tej umowy, a zatem wszelkie domniemane naruszenia (np. podwyżki cen) są kwestią, która podlega organom krajowym. |
| --- | --- |

—

nowa umowa przewiduje kary za naruszenie przez przedsiębiorstwo CIN jego obowiązków wynikających z tej umowy, a zatem wszelkie domniemane naruszenia (np. podwyżki cen) są kwestią, która podlega organom krajowym.

8.   PODSUMOWANIE

PODSUMOWANIE

| (511) | Komisja stwierdza, że Włochy niezgodnie z prawem wdrożyły niektóre z ocenianych środków pomocy, z naruszeniem art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Na podstawie powyższej oceny Komisja podjęła decyzję, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia w ramach przedłużenia początkowej umowy jest zgodna z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 TFUE. Ponadto z uwagi na fakt, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża jest nierozerwalnie związane z usługami świadczonymi przez przedsiębiorstwo Tirrenia w ogólnym interesie gospodarczym, środek ten jest również zgodny z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 TFUE. W odniesieniu do dziewięciu z dwunastu tras objętych usługą publiczną Włochy zostały zwolnione z obowiązku uprzedniego zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 TFUE, ponieważ rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia i pierwszeństwo przybijania do nabrzeża na tych dziewięciu trasach były zgodne z decyzją w sprawie UOIG z 2005 r. |
| --- | --- |

(511)

Komisja stwierdza, że Włochy niezgodnie z prawem wdrożyły niektóre z ocenianych środków pomocy, z naruszeniem art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Na podstawie powyższej oceny Komisja podjęła decyzję, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia w ramach przedłużenia początkowej umowy jest zgodna z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 TFUE. Ponadto z uwagi na fakt, że pierwszeństwo przybijania do nabrzeża jest nierozerwalnie związane z usługami świadczonymi przez przedsiębiorstwo Tirrenia w ogólnym interesie gospodarczym, środek ten jest również zgodny z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 106 TFUE. W odniesieniu do dziewięciu z dwunastu tras objętych usługą publiczną Włochy zostały zwolnione z obowiązku uprzedniego zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 TFUE, ponieważ rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia i pierwszeństwo przybijania do nabrzeża na tych dziewięciu trasach były zgodne z decyzją w sprawie UOIG z 2005 r.

| (512) | Pomoc na ratowanie przedsiębiorstwa Tirrenia, która została niezgodnie z prawem przedłużona w okresie od dnia 11 lipca 2011 r. do dnia 18 września 2012 r., jest jednak niezgodna z rynkiem wewnętrznym. Ponadto wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością stanowi pomoc operacyjną na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia, która jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym. Co więcej, zwolnienia z podatków pośrednich od czynności i działań związanych z przeniesieniem przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Toremar i oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na odnośnych nabywców oraz z podatku od osób prawnych z tytułu wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN również stanowią pomoc operacyjną na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia, która jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym. |
| --- | --- |

(512)

Pomoc na ratowanie przedsiębiorstwa Tirrenia, która została niezgodnie z prawem przedłużona w okresie od dnia 11 lipca 2011 r. do dnia 18 września 2012 r., jest jednak niezgodna z rynkiem wewnętrznym. Ponadto wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością stanowi pomoc operacyjną na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia, która jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym. Co więcej, zwolnienia z podatków pośrednich od czynności i działań związanych z przeniesieniem przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Toremar i oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na odnośnych nabywców oraz z podatku od osób prawnych z tytułu wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN również stanowią pomoc operacyjną na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia, która jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym.

| (513) | Niniejsza decyzja nie dotyczy ani nie przesądza o żadnej innej kwestii objętej decyzjami z lat 2011 i 2012 (174) lub na którą zainteresowane strony zwróciły uwagę Komisji w trakcie postępowania wszczętego na mocy tych decyzji. |
| --- | --- |

(513)

Niniejsza decyzja nie dotyczy ani nie przesądza o żadnej innej kwestii objętej decyzjami z lat 2011 i 2012 (174) lub na którą zainteresowane strony zwróciły uwagę Komisji w trakcie postępowania wszczętego na mocy tych decyzji.

174

9.   ODZYSKIWANIE ŚRODKÓW

ODZYSKIWANIE ŚRODKÓW

| (514) | Zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i z utrwalonym orzecznictwem sądów unijnych w przypadku stwierdzenia niezgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym Komisja jest uprawniona do podjęcia decyzji o zmianie formy lub wycofaniu pomocy przez państwo członkowskie (175). Z utrwalonego orzecznictwa sądów unijnych wynika również, że nałożenie na państwo członkowskie obowiązku wycofania pomocy uznanej przez Komisję za niezgodną z rynkiem wewnętrznym służy przywróceniu stanu pierwotnego (176). |
| --- | --- |

(514)

Zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i z utrwalonym orzecznictwem sądów unijnych w przypadku stwierdzenia niezgodności pomocy państwa z rynkiem wewnętrznym Komisja jest uprawniona do podjęcia decyzji o zmianie formy lub wycofaniu pomocy przez państwo członkowskie (175). Z utrwalonego orzecznictwa sądów unijnych wynika również, że nałożenie na państwo członkowskie obowiązku wycofania pomocy uznanej przez Komisję za niezgodną z rynkiem wewnętrznym służy przywróceniu stanu pierwotnego (176).

175

176

| (515) | W tym kontekście sądy unijne ustaliły, że cel ten uznaje się za osiągnięty, jeżeli beneficjent pomocy niezgodnej z prawem dokonał jej zwrotu i utracił korzyść posiadaną względem konkurentów na rynku wewnętrznym, a ponadto została przywrócona sytuacja sprzed wypłaty pomocy (177). |
| --- | --- |

(515)

W tym kontekście sądy unijne ustaliły, że cel ten uznaje się za osiągnięty, jeżeli beneficjent pomocy niezgodnej z prawem dokonał jej zwrotu i utracił korzyść posiadaną względem konkurentów na rynku wewnętrznym, a ponadto została przywrócona sytuacja sprzed wypłaty pomocy (177).

177

| (516) | Zgodnie z orzecznictwem w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2015/1589 stwierdzono, że „[w] przypadku gdy podjęte zostały decyzje negatywne w sprawach pomocy niezgodnej z prawem, Komisja podejmuje decyzję, że zainteresowane państwo członkowskie podejmie wszelkie konieczne środki w celu windykacji pomocy od beneficjenta [...]”. |
| --- | --- |

(516)

Zgodnie z orzecznictwem w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2015/1589 stwierdzono, że „[w] przypadku gdy podjęte zostały decyzje negatywne w sprawach pomocy niezgodnej z prawem, Komisja podejmuje decyzję, że zainteresowane państwo członkowskie podejmie wszelkie konieczne środki w celu windykacji pomocy od beneficjenta [...]”.

| (517) | Zatem biorąc pod uwagę fakt, że środki będące przedmiotem postępowania zostały wprowadzone z naruszeniem art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i że należy je uznać za pomoc niezgodną z prawem i z rynkiem wewnętrznym, pomoc ta musi zostać odzyskana w celu przywrócenia sytuacji istniejącej na rynku wewnętrznym przed przyznaniem pomocy. Proces odzyskiwania obejmuje czas od dnia przekazania pomocy beneficjentowi do dnia jej skutecznego odzyskania. Do kwot podlegających zwrotowi dolicza się odsetki do chwili skutecznego odzyskania środków. |
| --- | --- |

(517)

Zatem biorąc pod uwagę fakt, że środki będące przedmiotem postępowania zostały wprowadzone z naruszeniem art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i że należy je uznać za pomoc niezgodną z prawem i z rynkiem wewnętrznym, pomoc ta musi zostać odzyskana w celu przywrócenia sytuacji istniejącej na rynku wewnętrznym przed przyznaniem pomocy. Proces odzyskiwania obejmuje czas od dnia przekazania pomocy beneficjentowi do dnia jej skutecznego odzyskania. Do kwot podlegających zwrotowi dolicza się odsetki do chwili skutecznego odzyskania środków.

| (518) | W przedmiotowej sprawie beneficjent pomocy, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, jest już objęty postępowaniem upadłościowym. Dlatego też skuteczne odzyskanie można osiągnąć przez wpisanie do wykazu zobowiązań roszczenia związanego z pomocą, która ma zostać odzyskana (178). W takim przypadku po wpisaniu roszczenia musi nastąpić (i) odzyskanie pełnej kwoty podlegającej odzyskaniu lub, jeżeli jest to niemożliwe; (ii) likwidacja przedsiębiorstwa i ostateczne zaprzestanie przez nie prowadzonej działalności. |
| --- | --- |

(518)

W przedmiotowej sprawie beneficjent pomocy, przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, jest już objęty postępowaniem upadłościowym. Dlatego też skuteczne odzyskanie można osiągnąć przez wpisanie do wykazu zobowiązań roszczenia związanego z pomocą, która ma zostać odzyskana (178). W takim przypadku po wpisaniu roszczenia musi nastąpić (i) odzyskanie pełnej kwoty podlegającej odzyskaniu lub, jeżeli jest to niemożliwe; (ii) likwidacja przedsiębiorstwa i ostateczne zaprzestanie przez nie prowadzonej działalności.

178

| (519) | Pomoc państwa niezgodna z rynkiem wewnętrznym, o której mowa w motywie 508, przyznana na rzecz Tirrenii, musi zostać zwrócona Włochom w zakresie, w jakim została wypłacona. W szczególności wysokość pomocy podlegającej zwrotowi ustala się w następujący sposób:






  a) | kwota główna pomocy na ratowanie, tj. 25 203 063,89 EUR, powiększona o odsetki od zwracanej pomocy narosłe od dnia płatności dwóch transz pożyczki i od dnia, w którym BIIS uruchomił gwarancję państwową (tj. od dnia 28 lutego 2011 r. w przypadku pierwszej transzy w wysokości 20 000 000 EUR, od dnia 23 marca 2011 r. w przypadku drugiej transzy w wysokości 5 000 000 EUR i od dnia 11 lipca 2011 r. w przypadku kwoty 203 063,89 EUR), do dnia pełnego odzyskania pomocy. Komisja przyjmuje do wiadomości, że kwota główna pomocy oraz część odsetek od zwracanej pomocy zostały już spłacone przez beneficjenta; |
| --- | --- | --- |

(519)

Pomoc państwa niezgodna z rynkiem wewnętrznym, o której mowa w motywie 508, przyznana na rzecz Tirrenii, musi zostać zwrócona Włochom w zakresie, w jakim została wypłacona. W szczególności wysokość pomocy podlegającej zwrotowi ustala się w następujący sposób:

a)

kwota główna pomocy na ratowanie, tj. 25 203 063,89 EUR, powiększona o odsetki od zwracanej pomocy narosłe od dnia płatności dwóch transz pożyczki i od dnia, w którym BIIS uruchomił gwarancję państwową (tj. od dnia 28 lutego 2011 r. w przypadku pierwszej transzy w wysokości 20 000 000 EUR, od dnia 23 marca 2011 r. w przypadku drugiej transzy w wysokości 5 000 000 EUR i od dnia 11 lipca 2011 r. w przypadku kwoty 203 063,89 EUR), do dnia pełnego odzyskania pomocy. Komisja przyjmuje do wiadomości, że kwota główna pomocy oraz część odsetek od zwracanej pomocy zostały już spłacone przez beneficjenta;

| b) | środki finansowe przeznaczone na modernizację statków, które wykorzystano do celów związanych z płynnością, tj. 11 421 300 EUR, powiększone o odsetki od zwracanej pomocy, narosłe od dnia wejścia w życie ustawy z 2010 r., tj. 6 października 2010 r., do dnia pełnego odzyskania pomocy; |
| --- | --- |

b)

środki finansowe przeznaczone na modernizację statków, które wykorzystano do celów związanych z płynnością, tj. 11 421 300 EUR, powiększone o odsetki od zwracanej pomocy, narosłe od dnia wejścia w życie ustawy z 2010 r., tj. 6 października 2010 r., do dnia pełnego odzyskania pomocy;

| c) | w zakresie, w jakim podatki pośrednie od czynności i działań związanych z przeniesieniem przedsiębiorstw Caremar, Saremar i Toremar odpowiednio na regiony Kampania, Sardynia i Toskania oraz z przeniesieniem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na przedsiębiorstwo CIN uiszcza sprzedający, kwota główna pomocy jest równa podatkom zwykle należnym z tytułu tego rodzaju transakcji. Włochy powinny dostarczyć wykaz wszystkich dokumentów, na podstawie których faktycznie dokonano zwolnień z podatku, oraz obliczyć zwykle należne podatki. Do tych kwot dolicza się odsetki od zwracanej pomocy, naliczane od daty (dat) dokumentów urzędowych, w odniesieniu do których dokonano zwolnienia z podatku, do chwili odzyskania pełnej kwoty. |
| --- | --- |

c)

w zakresie, w jakim podatki pośrednie od czynności i działań związanych z przeniesieniem przedsiębiorstw Caremar, Saremar i Toremar odpowiednio na regiony Kampania, Sardynia i Toskania oraz z przeniesieniem oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na przedsiębiorstwo CIN uiszcza sprzedający, kwota główna pomocy jest równa podatkom zwykle należnym z tytułu tego rodzaju transakcji. Włochy powinny dostarczyć wykaz wszystkich dokumentów, na podstawie których faktycznie dokonano zwolnień z podatku, oraz obliczyć zwykle należne podatki. Do tych kwot dolicza się odsetki od zwracanej pomocy, naliczane od daty (dat) dokumentów urzędowych, w odniesieniu do których dokonano zwolnienia z podatku, do chwili odzyskania pełnej kwoty.

| (520) | Ponadto Włochy nie powinny zwalniać wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN z podatku od osób prawnych, który ma zapłacić przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym. |
| --- | --- |

(520)

Ponadto Włochy nie powinny zwalniać wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN z podatku od osób prawnych, który ma zapłacić przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym.

10.   CIĄGŁOŚĆ GOSPODARCZA

CIĄGŁOŚĆ GOSPODARCZA

| (521) | W przypadku sprzedaży lub przekazania beneficjentowi pomocy państwa niezgodnej z prawem i z rynkiem wewnętrznym obowiązek zwrotu może zostać rozszerzony na inne przedsiębiorstwa, na które przeniesiono udziały lub działalność beneficjenta (179). W przypadku transakcji sprzedaży udziałów, gdy beneficjent nadal istnieje i działa na rynku, a zmienili się tylko jego właściciele, obowiązek zwrotu pomocy pozostaje po stronie beneficjenta. W przypadku transakcji na aktywach, gdy inne przedsiębiorstwo kontynuuje działalność z zastosowaniem niektórych lub wszystkich aktywów pierwotnego beneficjenta, takie inne przedsiębiorstwo należy uznać za beneficjenta pomocy państwa, pod warunkiem że struktura przeniesienia lub sprzedaży prowadzi do wniosku, że istnieje ciągłość gospodarcza między obydwoma przedsiębiorstwami. |
| --- | --- |

(521)

W przypadku sprzedaży lub przekazania beneficjentowi pomocy państwa niezgodnej z prawem i z rynkiem wewnętrznym obowiązek zwrotu może zostać rozszerzony na inne przedsiębiorstwa, na które przeniesiono udziały lub działalność beneficjenta (179). W przypadku transakcji sprzedaży udziałów, gdy beneficjent nadal istnieje i działa na rynku, a zmienili się tylko jego właściciele, obowiązek zwrotu pomocy pozostaje po stronie beneficjenta. W przypadku transakcji na aktywach, gdy inne przedsiębiorstwo kontynuuje działalność z zastosowaniem niektórych lub wszystkich aktywów pierwotnego beneficjenta, takie inne przedsiębiorstwo należy uznać za beneficjenta pomocy państwa, pod warunkiem że struktura przeniesienia lub sprzedaży prowadzi do wniosku, że istnieje ciągłość gospodarcza między obydwoma przedsiębiorstwami.

179

| (522) | Natomiast w przypadku gdy można wykazać, że niezależnie od przeniesienia części lub całości aktywów, korzyść z pomocy niezgodnej z prawem pozostaje po stronie pierwotnego beneficjenta, a przedsiębiorstwo nabywające wykonuje zasadniczo inną działalność, zobowiązanie do spłaty pozostaje po stronie pierwotnego beneficjenta pomocy. Zgodnie z orzecznictwem, aby ocenić, czy istnieje ciągłość gospodarcza, można wziąć pod uwagę następujące czynniki: zakres przeniesienia (aktywa i zobowiązania, utrzymanie siły roboczej, aktywa połączone w pakiet), cenę za przeniesienie, tożsamość właścicieli przedsiębiorstwa przejmującego i pierwotnego przedsiębiorstwa, moment dokonania przeniesienia (po rozpoczęciu postępowania wyjaśniającego, wszczęciu postępowania lub ogłoszeniu ostatecznej decyzji) oraz ekonomiczną logikę transakcji (180). |
| --- | --- |

(522)

Natomiast w przypadku gdy można wykazać, że niezależnie od przeniesienia części lub całości aktywów, korzyść z pomocy niezgodnej z prawem pozostaje po stronie pierwotnego beneficjenta, a przedsiębiorstwo nabywające wykonuje zasadniczo inną działalność, zobowiązanie do spłaty pozostaje po stronie pierwotnego beneficjenta pomocy. Zgodnie z orzecznictwem, aby ocenić, czy istnieje ciągłość gospodarcza, można wziąć pod uwagę następujące czynniki: zakres przeniesienia (aktywa i zobowiązania, utrzymanie siły roboczej, aktywa połączone w pakiet), cenę za przeniesienie, tożsamość właścicieli przedsiębiorstwa przejmującego i pierwotnego przedsiębiorstwa, moment dokonania przeniesienia (po rozpoczęciu postępowania wyjaśniającego, wszczęciu postępowania lub ogłoszeniu ostatecznej decyzji) oraz ekonomiczną logikę transakcji (180).

180

| (523) | Zgodnie z tym samym orzecznictwem wymienione powyżej czynniki można uwzględnić w różnym stopniu w zależności od szczególnych cech rozpatrywanej sprawy. Wynika z tego, że Komisja nie ma obowiązku uwzględnienia wszystkich tych czynników, na co wskazuje zastosowanie wyrażenia „można uwzględnić” (181) oraz brak hierarchii pomiędzy tymi czynnikami. W przedmiotowej sprawie Komisja uważa w szczególności, że ocena ciągłości gospodarczej powinna uwzględniać szczególny charakter transakcji między przedsiębiorstwem Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym a przedsiębiorstwem CIN, która dotyczyła prywatyzacji części przedsiębiorstwa publicznego w drodze postępowania o udzielenie na osiem lat zamówienia publicznego na usługi w połączeniu z aktywami niezbędnymi do świadczenia usług w ogólnym interesie gospodarczym określonych w tym zamówieniu. |
| --- | --- |

(523)

Zgodnie z tym samym orzecznictwem wymienione powyżej czynniki można uwzględnić w różnym stopniu w zależności od szczególnych cech rozpatrywanej sprawy. Wynika z tego, że Komisja nie ma obowiązku uwzględnienia wszystkich tych czynników, na co wskazuje zastosowanie wyrażenia „można uwzględnić” (181) oraz brak hierarchii pomiędzy tymi czynnikami. W przedmiotowej sprawie Komisja uważa w szczególności, że ocena ciągłości gospodarczej powinna uwzględniać szczególny charakter transakcji między przedsiębiorstwem Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym a przedsiębiorstwem CIN, która dotyczyła prywatyzacji części przedsiębiorstwa publicznego w drodze postępowania o udzielenie na osiem lat zamówienia publicznego na usługi w połączeniu z aktywami niezbędnymi do świadczenia usług w ogólnym interesie gospodarczym określonych w tym zamówieniu.

181

| (524) | W celu stwierdzenia, czy między przedsiębiorstwem Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym a przedsiębiorstwem CIN istnieje ciągłość gospodarcza, a tym samym w celu ustalenia, czy to ostatnie przedsiębiorstwo powinno odpowiadać za spłatę niezgodnej z rynkiem wewnętrznym pomocy przyznanej przedsiębiorstwu Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, Komisja zastosowała wspomniane powyżej wskaźniki do szczególnych okoliczności rozpatrywanej sprawy. |
| --- | --- |

(524)

W celu stwierdzenia, czy między przedsiębiorstwem Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym a przedsiębiorstwem CIN istnieje ciągłość gospodarcza, a tym samym w celu ustalenia, czy to ostatnie przedsiębiorstwo powinno odpowiadać za spłatę niezgodnej z rynkiem wewnętrznym pomocy przyznanej przedsiębiorstwu Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, Komisja zastosowała wspomniane powyżej wskaźniki do szczególnych okoliczności rozpatrywanej sprawy.

10.1.   Zakres przeniesienia

Zakres przeniesienia

| (525) | Wskaźnik ten dotyczy zakresu przeniesienia istniejących aktywów i zobowiązań, w tym stosunków umownych z pracownikami i dostawcami, z przedsiębiorstwa Tirrenia di Navigazione (później przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym) na przedsiębiorstwo CIN. Na wstępie należy zauważyć, że żadne z istniejących zobowiązań nie zostało przeniesione: pozostały one w całości w przedsiębiorstwie Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym i nadal pozostają w nim w chwili przyjęcia niniejszej decyzji. Przeniesienie wiązało się z całkowitym odpisaniem wszelkich roszczeń dotyczących przenoszonych aktywów, takich jak hipoteki, zajęcia i zastrzeżenia pierwszeństwa. |
| --- | --- |

(525)

Wskaźnik ten dotyczy zakresu przeniesienia istniejących aktywów i zobowiązań, w tym stosunków umownych z pracownikami i dostawcami, z przedsiębiorstwa Tirrenia di Navigazione (później przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym) na przedsiębiorstwo CIN. Na wstępie należy zauważyć, że żadne z istniejących zobowiązań nie zostało przeniesione: pozostały one w całości w przedsiębiorstwie Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym i nadal pozostają w nim w chwili przyjęcia niniejszej decyzji. Przeniesienie wiązało się z całkowitym odpisaniem wszelkich roszczeń dotyczących przenoszonych aktywów, takich jak hipoteki, zajęcia i zastrzeżenia pierwszeństwa.

| (526) | Ponadto, jeżeli chodzi o aktywa, Komisja zauważa przede wszystkim, że procedurę sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przeprowadzono po nieudanej próbie prywatyzacji przedsiębiorstwa Tirrenia di Navigazione w całości, wraz ze wszystkimi jego aktywami i zobowiązaniami, w tym z jego spółką zależną Siremar. Druga, udana próba prywatyzacji dotyczyła jedynie aktywów uznanych za niezbędne do wywiązania się z obowiązków świadczenia usług publicznych oraz związanych z nimi stosunków umownych z dostawcami, a jej zakres był inny i węższy w porównaniu z pierwszą próbą (około 45 % pod względem liczby statków). Aktywa, których nie uznano za niezbędne do wywiązania się z obowiązków świadczenia usług publicznych, mianowicie sześć statków, nieruchomości we Włoszech i za granicą oraz kolekcję dzieł sztuki, sprzedano oddzielnie w drodze różnych, niepowiązanych ze sobą przetargów. Ponadto spółkę zależną przedsiębiorstwa Tirrenia, tj. Siremar, sprzedano w ramach oddzielnego postępowania o udzielenie zamówienia. W związku z tym, że spółka Siremar obsługiwała kilka tras łączących Sycylię z innymi mniejszymi wyspami, dysponując dużym personelem i kilkoma statkami, ten podział jeszcze bardziej ogranicza zakres działalności oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w porównaniu z pierwotnym przedsiębiorstwem Tirrenia di Navigazione. |
| --- | --- |

(526)

Ponadto, jeżeli chodzi o aktywa, Komisja zauważa przede wszystkim, że procedurę sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przeprowadzono po nieudanej próbie prywatyzacji przedsiębiorstwa Tirrenia di Navigazione w całości, wraz ze wszystkimi jego aktywami i zobowiązaniami, w tym z jego spółką zależną Siremar. Druga, udana próba prywatyzacji dotyczyła jedynie aktywów uznanych za niezbędne do wywiązania się z obowiązków świadczenia usług publicznych oraz związanych z nimi stosunków umownych z dostawcami, a jej zakres był inny i węższy w porównaniu z pierwszą próbą (około 45 % pod względem liczby statków). Aktywa, których nie uznano za niezbędne do wywiązania się z obowiązków świadczenia usług publicznych, mianowicie sześć statków, nieruchomości we Włoszech i za granicą oraz kolekcję dzieł sztuki, sprzedano oddzielnie w drodze różnych, niepowiązanych ze sobą przetargów. Ponadto spółkę zależną przedsiębiorstwa Tirrenia, tj. Siremar, sprzedano w ramach oddzielnego postępowania o udzielenie zamówienia. W związku z tym, że spółka Siremar obsługiwała kilka tras łączących Sycylię z innymi mniejszymi wyspami, dysponując dużym personelem i kilkoma statkami, ten podział jeszcze bardziej ogranicza zakres działalności oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w porównaniu z pierwotnym przedsiębiorstwem Tirrenia di Navigazione.

| (527) | Z drugiej strony Komisja zauważa, że przeniesienie obejmowało markę Tirrenia, a jej wartość uwzględniono w cenie rynkowej płaconej przez przedsiębiorstwo CIN. |
| --- | --- |

(527)

Z drugiej strony Komisja zauważa, że przeniesienie obejmowało markę Tirrenia, a jej wartość uwzględniono w cenie rynkowej płaconej przez przedsiębiorstwo CIN.

| (528) | Ponadto Komisja zauważa również, że jeżeli chodzi o siłę roboczą, nie doszło do przeniesienia umów o pracę z przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym na przedsiębiorstwo CIN. W rzeczywistości w art. 2112 włoskiego kodeksu cywilnego wymaga się, aby w przypadku przeniesienia przedsiębiorstwa istniejące umowy o pracę pozostały w mocy z nabywcą, a każdy pracownik zachował wszystkie wynikające z nich prawa. Jednak zgodnie z dekretem z mocą ustawy 270/1999 wspomniane przepisy nadzwyczajne nie mają zastosowania w przypadku przeniesienia oddziału przedsiębiorstwa podlegającego procedurze zarządu nadzwyczajnego i świadczącego najważniejsze usługi publiczne. Wręcz przeciwnie, nowy właściciel jest zobowiązany do przejęcia personelu niezbędnego do świadczenia usługi i powstrzymania się od zwolnień grupowych przez dwa lata (zob. motyw 160). Komisja zauważa, że chociaż ogólna zasada zapewniałaby wyraźną ciągłość zatrudnienia między przedsiębiorstwem Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym i przedsiębiorstwem CIN, wyjątek ten faktycznie umożliwił przedsiębiorstwu Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym rozwiązanie wszystkich umów z jego pracownikami. Następnie przedsiębiorstwo CIN wynegocjowało ze związkami zawodowymi nowe warunki umowne i zaproponowało nowe umowy tylko tym pracownikom, którzy faktycznie pracowali przy wykonywaniu obowiązków świadczenia usług publicznych, w pełnym poszanowaniu obowiązujących przepisów prawa pracy. |
| --- | --- |

(528)

Ponadto Komisja zauważa również, że jeżeli chodzi o siłę roboczą, nie doszło do przeniesienia umów o pracę z przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym na przedsiębiorstwo CIN. W rzeczywistości w art. 2112 włoskiego kodeksu cywilnego wymaga się, aby w przypadku przeniesienia przedsiębiorstwa istniejące umowy o pracę pozostały w mocy z nabywcą, a każdy pracownik zachował wszystkie wynikające z nich prawa. Jednak zgodnie z dekretem z mocą ustawy 270/1999 wspomniane przepisy nadzwyczajne nie mają zastosowania w przypadku przeniesienia oddziału przedsiębiorstwa podlegającego procedurze zarządu nadzwyczajnego i świadczącego najważniejsze usługi publiczne. Wręcz przeciwnie, nowy właściciel jest zobowiązany do przejęcia personelu niezbędnego do świadczenia usługi i powstrzymania się od zwolnień grupowych przez dwa lata (zob. motyw 160). Komisja zauważa, że chociaż ogólna zasada zapewniałaby wyraźną ciągłość zatrudnienia między przedsiębiorstwem Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym i przedsiębiorstwem CIN, wyjątek ten faktycznie umożliwił przedsiębiorstwu Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym rozwiązanie wszystkich umów z jego pracownikami. Następnie przedsiębiorstwo CIN wynegocjowało ze związkami zawodowymi nowe warunki umowne i zaproponowało nowe umowy tylko tym pracownikom, którzy faktycznie pracowali przy wykonywaniu obowiązków świadczenia usług publicznych, w pełnym poszanowaniu obowiązujących przepisów prawa pracy.

| (529) | Obowiązek utrzymania liczby pracowników jest określony w ustawie ogólnej (zob. motyw 528), a zatem władze włoskie musiały go przestrzegać, przygotowując sprzedaż. Nawet bez tego obowiązku prawnego Komisja zauważa, że działalność żeglugowa wymaga jednak obowiązkowej minimalnej liczby pracowników, którzy muszą posiadać bardzo szczególny zestaw umiejętności, jak określono w tabelach obsady flot (zob. motyw 175). W przedmiotowej sprawie, po zawarciu nowej umowy na świadczenie usług, przedsiębiorstwo CIN musiałoby w krótkim czasie zatrudnić ponad 1 200 pracowników, aby wywiązać się ze swoich zobowiązań. Jest zatem bardzo prawdopodobne, że przedsiębiorstwo CIN zatrudniłoby większość pracowników przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, nawet gdyby nie było zobowiązane do oferowania umów o pracę, ze względów praktycznych i w celu zmniejszenia kosztów rekrutacji. |
| --- | --- |

(529)

Obowiązek utrzymania liczby pracowników jest określony w ustawie ogólnej (zob. motyw 528), a zatem władze włoskie musiały go przestrzegać, przygotowując sprzedaż. Nawet bez tego obowiązku prawnego Komisja zauważa, że działalność żeglugowa wymaga jednak obowiązkowej minimalnej liczby pracowników, którzy muszą posiadać bardzo szczególny zestaw umiejętności, jak określono w tabelach obsady flot (zob. motyw 175). W przedmiotowej sprawie, po zawarciu nowej umowy na świadczenie usług, przedsiębiorstwo CIN musiałoby w krótkim czasie zatrudnić ponad 1 200 pracowników, aby wywiązać się ze swoich zobowiązań. Jest zatem bardzo prawdopodobne, że przedsiębiorstwo CIN zatrudniłoby większość pracowników przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, nawet gdyby nie było zobowiązane do oferowania umów o pracę, ze względów praktycznych i w celu zmniejszenia kosztów rekrutacji.

| (530) | W związku z powyższym Komisja stwierdza, że o ile istniała faktyczna ciągłość zatrudnienia, o tyle wynikała ona z okoliczności faktycznych sprawy (tj. ze skali przeniesienia) oraz z obowiązujących przepisów prawa pracy. Z drugiej strony na przedsiębiorstwo CIN przeniesiono tylko część aktywów przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym; nie przeniesiono natomiast żadnych zobowiązań. |
| --- | --- |

(530)

W związku z powyższym Komisja stwierdza, że o ile istniała faktyczna ciągłość zatrudnienia, o tyle wynikała ona z okoliczności faktycznych sprawy (tj. ze skali przeniesienia) oraz z obowiązujących przepisów prawa pracy. Z drugiej strony na przedsiębiorstwo CIN przeniesiono tylko część aktywów przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym; nie przeniesiono natomiast żadnych zobowiązań.

10.2.   Cena za przeniesienie

Cena za przeniesienie

| (531) | Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przeniesienie aktywów po cenie niższej niż cena rynkowa również stanowiłoby przesłankę świadczącą o zachowaniu ciągłości gospodarczej między likwidowaną spółką, zobowiązaną do zwrotu pomocy państwa a nowo utworzoną spółką. W przedmiotowej sprawie Komisja zauważa, że aktywa przeniesiono w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia, które było wystarczająco otwarte, przejrzyste i niedyskryminujące, aby uzyskać cenę rynkową, jak opisano w sekcji 7.1.3.4 powyżej. Nie ma dowodów na to, że wspólne postępowanie dotyczące aktywów i zamówienia publicznego na usługi miało negatywny wpływ na uzyskany wynik. Wręcz przeciwnie, Włochy wykazały, że gdy organizowano oddzielne przetargi na niektóre z pozostałych statków przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar, mogły one być sprzedawane jedynie po cenie złomu. Warunki nałożone na sprzedaż, takie jak wymóg utrzymania poziomu zatrudnienia przez dwa lata, nie obniżyły w praktyce ceny, jak wynika ze sprawozdania opracowanego przez Ecorys (182). Ponadto, nawet jeśli ostatecznie zapłacona cena była niższa od ceny określonej w ocenie niezależnego biegłego przygotowanej przez Banca Profilo ze względu na odroczenie części płatności, odroczenie takie stanowiło integralną część dynamiki postępowania o udzielenie zamówienia, w kontekście którego wszyscy pozostali oferenci mieli możliwość złożenia ofert dorównujących ofercie przedsiębiorstwa CIN pod względem warunków płatności (183). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wynik otwartego i przejrzystego postępowania jest bowiem nawet dokładniejszy niż jakakolwiek wycena przygotowana przez biegłego (184). |
| --- | --- |

(531)

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przeniesienie aktywów po cenie niższej niż cena rynkowa również stanowiłoby przesłankę świadczącą o zachowaniu ciągłości gospodarczej między likwidowaną spółką, zobowiązaną do zwrotu pomocy państwa a nowo utworzoną spółką. W przedmiotowej sprawie Komisja zauważa, że aktywa przeniesiono w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia, które było wystarczająco otwarte, przejrzyste i niedyskryminujące, aby uzyskać cenę rynkową, jak opisano w sekcji 7.1.3.4 powyżej. Nie ma dowodów na to, że wspólne postępowanie dotyczące aktywów i zamówienia publicznego na usługi miało negatywny wpływ na uzyskany wynik. Wręcz przeciwnie, Włochy wykazały, że gdy organizowano oddzielne przetargi na niektóre z pozostałych statków przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar, mogły one być sprzedawane jedynie po cenie złomu. Warunki nałożone na sprzedaż, takie jak wymóg utrzymania poziomu zatrudnienia przez dwa lata, nie obniżyły w praktyce ceny, jak wynika ze sprawozdania opracowanego przez Ecorys (182). Ponadto, nawet jeśli ostatecznie zapłacona cena była niższa od ceny określonej w ocenie niezależnego biegłego przygotowanej przez Banca Profilo ze względu na odroczenie części płatności, odroczenie takie stanowiło integralną część dynamiki postępowania o udzielenie zamówienia, w kontekście którego wszyscy pozostali oferenci mieli możliwość złożenia ofert dorównujących ofercie przedsiębiorstwa CIN pod względem warunków płatności (183). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wynik otwartego i przejrzystego postępowania jest bowiem nawet dokładniejszy niż jakakolwiek wycena przygotowana przez biegłego (184).

182

183

184

| (532) | W związku z powyższym Komisja stwierdza, że okoliczności przeniesienia wykluczają jakiekolwiek przeniesienie na przedsiębiorstwo CIN wszelkich korzyści gospodarczych uzyskanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym. |
| --- | --- |

(532)

W związku z powyższym Komisja stwierdza, że okoliczności przeniesienia wykluczają jakiekolwiek przeniesienie na przedsiębiorstwo CIN wszelkich korzyści gospodarczych uzyskanych przez przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym.

10.3.   Tożsamość właścicieli

Tożsamość właścicieli

| (533) | W przypadku gdy przeniesienie aktywów następuje pomiędzy dwoma powiązanymi podmiotami, jest to wyraźny sygnał, że celem przeniesienia może równie dobrze być obejście obowiązku zwrotu pomocy uznanej w decyzji Komisji za niezgodną z prawem i rynkiem wewnętrznym. W przedmiotowej sprawie Komisja zauważa, że przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym i przedsiębiorstwo CIN nie miały i nie mają żadnych powiązań. Pierwsze z nich było przedsiębiorstwem publicznym, należącym ostatecznie w pełni do Ministerstwa Finansów i Ekonomii (185). Drugie stanowiło pierwotnie konsorcjum sektora prywatnego, obejmujące istniejącego operatora promów (przedsiębiorstwo Moby) i trzy fundusze. Wszystkie strony tego konsorcjum były podmiotami sektora prywatnego (186). Komisja zauważa zatem, że żadne z przedsiębiorstw – ani Tirrenia, ani CIN – nie mogło sprawować kontroli nad drugim. |
| --- | --- |

(533)

W przypadku gdy przeniesienie aktywów następuje pomiędzy dwoma powiązanymi podmiotami, jest to wyraźny sygnał, że celem przeniesienia może równie dobrze być obejście obowiązku zwrotu pomocy uznanej w decyzji Komisji za niezgodną z prawem i rynkiem wewnętrznym. W przedmiotowej sprawie Komisja zauważa, że przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym i przedsiębiorstwo CIN nie miały i nie mają żadnych powiązań. Pierwsze z nich było przedsiębiorstwem publicznym, należącym ostatecznie w pełni do Ministerstwa Finansów i Ekonomii (185). Drugie stanowiło pierwotnie konsorcjum sektora prywatnego, obejmujące istniejącego operatora promów (przedsiębiorstwo Moby) i trzy fundusze. Wszystkie strony tego konsorcjum były podmiotami sektora prywatnego (186). Komisja zauważa zatem, że żadne z przedsiębiorstw – ani Tirrenia, ani CIN – nie mogło sprawować kontroli nad drugim.

185

186

10.4.   Czas przeniesienia aktywów

Czas przeniesienia aktywów

| (534) | W przypadku gdy przeniesienie aktywów nastąpiło po przyjęciu przez Komisję decyzji zawierającej wątpliwości wobec zgodności z rynkiem wewnętrznym pomocy, która została już przyznana, jest to kolejna przesłanka wskazująca, że celem przeniesienia mogło być obejście nakazu odzyskania środków. W przedmiotowej sprawie Komisja zauważa, że zaproszenie do wyrażenia zainteresowania opublikowano w dniu 15 września 2010 r., natomiast umowę sprzedaży zawarto z przedsiębiorstwem CIN w dniu 25 lipca 2011 r. Z kolei decyzja Komisji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego została przyjęta w dniu 5 października 2011 r. Decyzja ta dotyczyła między innymi prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Ponadto Komisja rozszerzyła zakres formalnego postępowania wyjaśniającego między innymi na nową umowę podpisaną przez przedsiębiorstwo CIN w dniu 7 listopada 2012 r. (187) Nawet jeżeli przeniesienie sfinalizowano dopiero w dniu 19 lipca 2012 r., było to spowodowane koniecznością uzyskania zatwierdzenia połączenia przez Komisję. Komisja zauważa jednak, że w dniu 25 lipca 2011 r. umowa sprzedaży była już ważna i wiążąca, nawet jeżeli później zmieniono tożsamość jednej ze stron, aby rozwiać wątpliwości, które powstały w trakcie procedury połączenia. Nie można kwestionować faktu, że w chwili zawarcia umowy strony nie wiedziały, że nastąpi wszczęcie formalnego postępowania wyjaśniającego przez Komisję kilka miesięcy później, nie mówiąc już o tym, że nie mogły znać jego zakresu, określić ryzyka, jakie się z nim wiązało dla którejkolwiek ze stron, ani zdecydować o przeniesieniu aktywów, aby pozbawić takie postępowanie jakiegokolwiek celu. Dotyczy to środków opisanych w decyzji z 2011 r., a nawet w jeszcze większym zakresie środków opisanych w decyzji z 2012 r., którą przyjęto po zawarciu transakcji sprzedaży oraz po powierzeniu usług przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy. |
| --- | --- |

(534)

W przypadku gdy przeniesienie aktywów nastąpiło po przyjęciu przez Komisję decyzji zawierającej wątpliwości wobec zgodności z rynkiem wewnętrznym pomocy, która została już przyznana, jest to kolejna przesłanka wskazująca, że celem przeniesienia mogło być obejście nakazu odzyskania środków. W przedmiotowej sprawie Komisja zauważa, że zaproszenie do wyrażenia zainteresowania opublikowano w dniu 15 września 2010 r., natomiast umowę sprzedaży zawarto z przedsiębiorstwem CIN w dniu 25 lipca 2011 r. Z kolei decyzja Komisji o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego została przyjęta w dniu 5 października 2011 r. Decyzja ta dotyczyła między innymi prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia. Ponadto Komisja rozszerzyła zakres formalnego postępowania wyjaśniającego między innymi na nową umowę podpisaną przez przedsiębiorstwo CIN w dniu 7 listopada 2012 r. (187) Nawet jeżeli przeniesienie sfinalizowano dopiero w dniu 19 lipca 2012 r., było to spowodowane koniecznością uzyskania zatwierdzenia połączenia przez Komisję. Komisja zauważa jednak, że w dniu 25 lipca 2011 r. umowa sprzedaży była już ważna i wiążąca, nawet jeżeli później zmieniono tożsamość jednej ze stron, aby rozwiać wątpliwości, które powstały w trakcie procedury połączenia. Nie można kwestionować faktu, że w chwili zawarcia umowy strony nie wiedziały, że nastąpi wszczęcie formalnego postępowania wyjaśniającego przez Komisję kilka miesięcy później, nie mówiąc już o tym, że nie mogły znać jego zakresu, określić ryzyka, jakie się z nim wiązało dla którejkolwiek ze stron, ani zdecydować o przeniesieniu aktywów, aby pozbawić takie postępowanie jakiegokolwiek celu. Dotyczy to środków opisanych w decyzji z 2011 r., a nawet w jeszcze większym zakresie środków opisanych w decyzji z 2012 r., którą przyjęto po zawarciu transakcji sprzedaży oraz po powierzeniu usług przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy.

187

| (535) | Ponadto Komisja zauważa, że Włochy powiadomiły ją o zamiarze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nową umową z dużym wyprzedzeniem, w kontekście rozmów z Komisją dotyczących wdrożenia rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego (zob. również sekcja 2.4). Co więcej, Włochy przekazały także – ze względów związanych z pewnością prawa – projekt nowej umowy (188). Jest to kolejna wyraźna przesłanka wskazująca, że Włochy nie zamierzały obchodzić ewentualnego przyszłego nakazu odzyskania środków przez zorganizowanie przeniesienia oddziału przedsiębiorstwa i powierzenie wykonywania nowej umowy w sposób opisany i oceniony w sekcji 7.1.3. |
| --- | --- |

(535)

Ponadto Komisja zauważa, że Włochy powiadomiły ją o zamiarze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w pakiecie z nową umową z dużym wyprzedzeniem, w kontekście rozmów z Komisją dotyczących wdrożenia rozporządzenia w sprawie kabotażu morskiego (zob. również sekcja 2.4). Co więcej, Włochy przekazały także – ze względów związanych z pewnością prawa – projekt nowej umowy (188). Jest to kolejna wyraźna przesłanka wskazująca, że Włochy nie zamierzały obchodzić ewentualnego przyszłego nakazu odzyskania środków przez zorganizowanie przeniesienia oddziału przedsiębiorstwa i powierzenie wykonywania nowej umowy w sposób opisany i oceniony w sekcji 7.1.3.

188

10.5.   Ekonomiczna logika przeniesienia aktywów

Ekonomiczna logika przeniesienia aktywów

| (536) | Przesłanka ta dotyczy zarówno zamiaru przeniesienia aktywów przez strony, jak i uzasadnienia ekonomicznego tej transakcji w świetle przyszłej działalności przedsiębiorstwa, które będzie eksploatowało te aktywa. W tym zakresie Komisja zauważa po pierwsze, że z jednej strony władze włoskie miały zamiar wypełnić obowiązek liberalizacji sektora transportu morskiego określony w rozporządzeniu w sprawie kabotażu morskiego w drodze prywatyzacji jego głównego operatora publicznego, tj. grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, oraz w drodze powierzenia obowiązku świadczenia usługi publicznej przedsiębiorstwu nabywającemu. Chociaż nie jest to wymagane przez wspomniane rozporządzenie, przeniesienie zarówno aktywów, jak i rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych istotnie było jedną z możliwości (zob. również motyw 114) wdrożenia tej liberalizacji przez Włochy, a w tych okolicznościach było również optymalne pod względem ceny sprzedaży aktywów w porównaniu z zastosowaniem dwóch odrębnych procedur (189). Z drugiej strony przedsiębiorstwo CIN miało zamiar obsługiwać trasy objęte obowiązkiem świadczenia usługi publicznej w sposób bardziej efektywny niż jego poprzednik – Tirrenia di Navigazione (później pod zarządem nadzwyczajnym) i w ten sposób osiągnąć zysk (uwzględniając również trasy i okresy obsługiwania połączeń na wolnym rynku). |
| --- | --- |

(536)

Przesłanka ta dotyczy zarówno zamiaru przeniesienia aktywów przez strony, jak i uzasadnienia ekonomicznego tej transakcji w świetle przyszłej działalności przedsiębiorstwa, które będzie eksploatowało te aktywa. W tym zakresie Komisja zauważa po pierwsze, że z jednej strony władze włoskie miały zamiar wypełnić obowiązek liberalizacji sektora transportu morskiego określony w rozporządzeniu w sprawie kabotażu morskiego w drodze prywatyzacji jego głównego operatora publicznego, tj. grupy Tirrenia, w tym przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, oraz w drodze powierzenia obowiązku świadczenia usługi publicznej przedsiębiorstwu nabywającemu. Chociaż nie jest to wymagane przez wspomniane rozporządzenie, przeniesienie zarówno aktywów, jak i rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych istotnie było jedną z możliwości (zob. również motyw 114) wdrożenia tej liberalizacji przez Włochy, a w tych okolicznościach było również optymalne pod względem ceny sprzedaży aktywów w porównaniu z zastosowaniem dwóch odrębnych procedur (189). Z drugiej strony przedsiębiorstwo CIN miało zamiar obsługiwać trasy objęte obowiązkiem świadczenia usługi publicznej w sposób bardziej efektywny niż jego poprzednik – Tirrenia di Navigazione (później pod zarządem nadzwyczajnym) i w ten sposób osiągnąć zysk (uwzględniając również trasy i okresy obsługiwania połączeń na wolnym rynku).

189

| (537) | Jeżeli chodzi o przyszłą działalność przedsiębiorstwa, Komisja zauważa, że chociaż prawdą jest, iż CIN oferuje takie same lub bardzo podobne trasy i częstotliwości jak Tirrenia, jest to jedynie logiczną konsekwencją ciągłego zapotrzebowania na usługi faktycznie świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, jak określono w nowej umowie. Innymi słowy, nie należy mylić ani łączyć ciągłości świadczenia usługi publicznej z ciągłością gospodarczą w ramach zasad pomocy państwa. Komisja uważa bowiem, że aby osiągnąć sam cel nowej umowy, tj. (i) zapewnić ciągłość terytorialną między główną częścią terytorium a wyspami; oraz (ii) przyczynić się do rozwoju gospodarczego odnośnych wysp, Włochy były zobowiązane do modelowania zakresu geograficznego nowej umowy w podobny sposób, jak w przypadku początkowej umowy. |
| --- | --- |

(537)

Jeżeli chodzi o przyszłą działalność przedsiębiorstwa, Komisja zauważa, że chociaż prawdą jest, iż CIN oferuje takie same lub bardzo podobne trasy i częstotliwości jak Tirrenia, jest to jedynie logiczną konsekwencją ciągłego zapotrzebowania na usługi faktycznie świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, jak określono w nowej umowie. Innymi słowy, nie należy mylić ani łączyć ciągłości świadczenia usługi publicznej z ciągłością gospodarczą w ramach zasad pomocy państwa. Komisja uważa bowiem, że aby osiągnąć sam cel nowej umowy, tj. (i) zapewnić ciągłość terytorialną między główną częścią terytorium a wyspami; oraz (ii) przyczynić się do rozwoju gospodarczego odnośnych wysp, Włochy były zobowiązane do modelowania zakresu geograficznego nowej umowy w podobny sposób, jak w przypadku początkowej umowy.

| (538) | Ponadto Komisja zauważa, że warunki codziennego wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych przez CIN są całkowicie odmienne. Wysokość rekompensaty ustala się za pomocą zupełnie innego mechanizmu, który wymaga od operatora efektywnego działania, i istotnie przedsiębiorstwo CIN miało na celu: zwiększenie wydajności floty pod względem konserwacji, ubezpieczenia, kosztów paliwa i zarządzania załogą; poprawę sprzedaży przez internet; poprawę jakości i oferty usług na pokładzie; zwiększenie liczby pasażerów i ilości przewożonych towarów. W praktyce, ponieważ nie ma gwarancji pełnego pokrycia kosztów i ponieważ kwota nominalnej rekompensaty jest ustalona na kilka lat (tzn. maleje w ujęciu realnym), przedsiębiorstwo CIN nie miało innego wyboru niż przeprowadzić całkowitą zmianę strategii biznesowej realizowanej przez przedsiębiorstwo Tirrenia di Navigazione. Przedsiębiorstwo to, w ciągu swojej długiej historii w ramach grupy Tirrenia, zawsze i konsekwentnie świadczyło usługi publiczne, nie realizując żadnej strategii zmierzającej do osiągnięcia trwałej rentowności, podczas gdy przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym miało na celu jedynie przeprowadzenie kontrolowanej likwidacji przedsiębiorstwa przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłości świadczenia usługi publicznej do chwili przeniesienia własności na przedsiębiorstwo CIN w następstwie postępowania o udzielenie zamówienia. |
| --- | --- |

(538)

Ponadto Komisja zauważa, że warunki codziennego wypełniania obowiązków świadczenia usług publicznych przez CIN są całkowicie odmienne. Wysokość rekompensaty ustala się za pomocą zupełnie innego mechanizmu, który wymaga od operatora efektywnego działania, i istotnie przedsiębiorstwo CIN miało na celu: zwiększenie wydajności floty pod względem konserwacji, ubezpieczenia, kosztów paliwa i zarządzania załogą; poprawę sprzedaży przez internet; poprawę jakości i oferty usług na pokładzie; zwiększenie liczby pasażerów i ilości przewożonych towarów. W praktyce, ponieważ nie ma gwarancji pełnego pokrycia kosztów i ponieważ kwota nominalnej rekompensaty jest ustalona na kilka lat (tzn. maleje w ujęciu realnym), przedsiębiorstwo CIN nie miało innego wyboru niż przeprowadzić całkowitą zmianę strategii biznesowej realizowanej przez przedsiębiorstwo Tirrenia di Navigazione. Przedsiębiorstwo to, w ciągu swojej długiej historii w ramach grupy Tirrenia, zawsze i konsekwentnie świadczyło usługi publiczne, nie realizując żadnej strategii zmierzającej do osiągnięcia trwałej rentowności, podczas gdy przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym miało na celu jedynie przeprowadzenie kontrolowanej likwidacji przedsiębiorstwa przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłości świadczenia usługi publicznej do chwili przeniesienia własności na przedsiębiorstwo CIN w następstwie postępowania o udzielenie zamówienia.

| (539) | W związku z tym przedsiębiorstwo CIN wypełniało spoczywające na nim obowiązki świadczenia usług publicznych oraz realizowało swoją pozostałą działalność w zupełnie innych warunkach operacyjnych niż przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym i na podstawie własnej strategii. Władze włoskie nie wymagały od przedsiębiorstwa CIN stosowania żadnego konkretnego modelu biznesowego ani utrzymania określonego zakresu działalności, który wykraczałby poza zakres określony w nowej umowie, ani też przejmowania żadnych konkretnych aktywów lub pracowników niepowiązanych nierozerwalnie z wypełnianiem obowiązków świadczenia usług publicznych określonych w nowej umowie. W tym zakresie przedsiębiorstwo CIN miało (i nadal ma) swobodę wprowadzania wszelkich zmian w sposobie prowadzenia działalności, jakie uzna za stosowne. |
| --- | --- |

(539)

W związku z tym przedsiębiorstwo CIN wypełniało spoczywające na nim obowiązki świadczenia usług publicznych oraz realizowało swoją pozostałą działalność w zupełnie innych warunkach operacyjnych niż przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym i na podstawie własnej strategii. Władze włoskie nie wymagały od przedsiębiorstwa CIN stosowania żadnego konkretnego modelu biznesowego ani utrzymania określonego zakresu działalności, który wykraczałby poza zakres określony w nowej umowie, ani też przejmowania żadnych konkretnych aktywów lub pracowników niepowiązanych nierozerwalnie z wypełnianiem obowiązków świadczenia usług publicznych określonych w nowej umowie. W tym zakresie przedsiębiorstwo CIN miało (i nadal ma) swobodę wprowadzania wszelkich zmian w sposobie prowadzenia działalności, jakie uzna za stosowne.

| (540) | Komisja zauważa, że o ile obowiązki świadczenia usług publicznych jako takie są nieuchronnie podobne do siebie pod względem tras i częstotliwości, ponieważ odpowiadają na podobne zapotrzebowanie na usługi publiczne, o tyle warunki ich wypełniania i stojąca za nimi strategia biznesowa są różne. To faktyczne podobieństwo realizowanej działalności wynikało z bardzo szczególnych okoliczności sprawy i zostało zniwelowane przez różne ograniczenia finansowe dotyczące działalności przedsiębiorstwa CIN. |
| --- | --- |

(540)

Komisja zauważa, że o ile obowiązki świadczenia usług publicznych jako takie są nieuchronnie podobne do siebie pod względem tras i częstotliwości, ponieważ odpowiadają na podobne zapotrzebowanie na usługi publiczne, o tyle warunki ich wypełniania i stojąca za nimi strategia biznesowa są różne. To faktyczne podobieństwo realizowanej działalności wynikało z bardzo szczególnych okoliczności sprawy i zostało zniwelowane przez różne ograniczenia finansowe dotyczące działalności przedsiębiorstwa CIN.

10.6.   Wniosek dotyczący ciągłości gospodarczej między przedsiębiorstwem Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym a przedsiębiorstwem CIN

Wniosek dotyczący ciągłości gospodarczej między przedsiębiorstwem Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym a przedsiębiorstwem CIN

| (541) | Na podstawie powyższego Komisja zauważa, że cena za przeniesienie, tożsamość właścicieli oraz termin przeprowadzenia transakcji nie stanowią przesłanek świadczących o ciągłości gospodarczej. Nawet jeśli zakres transakcji i jej logika ekonomiczna zawierają pewne elementy, które sugerują, że może istnieć ciągłość ekonomiczna, w przypadku dwóch ostatnich kryteriów Komisja zauważa, że każdy element potencjalnej ciągłości jest podyktowany bardzo szczególnymi okolicznościami tej transakcji, tj. połączeniem przeniesienia aktywów i zamówienia publicznego na usługi w jedną procedurę, wielkością transakcji oraz mającymi ogólne zastosowanie przepisami prawa pracy. W szczególności nie ma przesłanek wskazujących na próbę obejścia obowiązku odzyskania środków. Uwzględniając powyższe, Komisja stwierdza, że nie ma ciągłości gospodarczej między przedsiębiorstwem Tirrenia a przedsiębiorstwem CIN. Oznacza to również, że obowiązku zwrotu niezgodnej z prawem i ze wspólnym rynkiem pomocy państwa przyznanej na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia nie należy rozszerzać na przedsiębiorstwo CIN, |
| --- | --- |

(541)

Na podstawie powyższego Komisja zauważa, że cena za przeniesienie, tożsamość właścicieli oraz termin przeprowadzenia transakcji nie stanowią przesłanek świadczących o ciągłości gospodarczej. Nawet jeśli zakres transakcji i jej logika ekonomiczna zawierają pewne elementy, które sugerują, że może istnieć ciągłość ekonomiczna, w przypadku dwóch ostatnich kryteriów Komisja zauważa, że każdy element potencjalnej ciągłości jest podyktowany bardzo szczególnymi okolicznościami tej transakcji, tj. połączeniem przeniesienia aktywów i zamówienia publicznego na usługi w jedną procedurę, wielkością transakcji oraz mającymi ogólne zastosowanie przepisami prawa pracy. W szczególności nie ma przesłanek wskazujących na próbę obejścia obowiązku odzyskania środków. Uwzględniając powyższe, Komisja stwierdza, że nie ma ciągłości gospodarczej między przedsiębiorstwem Tirrenia a przedsiębiorstwem CIN. Oznacza to również, że obowiązku zwrotu niezgodnej z prawem i ze wspólnym rynkiem pomocy państwa przyznanej na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia nie należy rozszerzać na przedsiębiorstwo CIN,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

1.   Rekompensata przyznana Tirrenii oraz pierwszeństwo przybijania do nabrzeża przyznane za świadczenie usług transportu morskiego na dwunastu trasach na mocy początkowej umowy, przedłużonej w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 18 lipca 2012 r., stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. Pomoc państwa na obsługę trzech tras Neapol–Palermo, Civitavecchia–Olbia i Genua–Porto Torres została niezgodnie z prawem wdrożona przez Włochy z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE.

2.   Pomoc państwa, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, jest zgodna z rynkiem wewnętrznym.

Artykuł 2

1.   Przedłużenie terminu spłaty pomocy na ratowanie z dnia 11 lipca 2011 r. do dnia 18 września 2012 r. stanowi pomoc na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. Pomoc państwa została niezgodnie z prawem wdrożona przez Włochy z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE.

2.   Pomoc państwa, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w wysokości 25 203 063,89 EUR jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym.

Artykuł 3

1.   Zwolnienie z podatków pośrednich od przeniesienia przedsiębiorstw Caremar, Saremar, Toremar odpowiednio do regionów Kampania, Sardynia i Toskania oraz oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia do przedsiębiorstwa CIN stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. Pomoc państwa została niezgodnie z prawem wdrożona przez Włochy z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE.

2.   Zwolnienie z podatku od osób prawnych z tytułu wpływów ze sprzedaży oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia przedsiębiorstwu CIN stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. Pomoc państwa została niezgodnie z prawem wdrożona przez Włochy z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE.

3.   Pomoc państwa, o której mowa w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym.

4.   W chwili przyjęcia niniejszej decyzji Włochy nie wypłaciły jeszcze pomocy, o której mowa w ust. 2 niniejszego artykułu.

Artykuł 4

1.   Wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na modernizację statków do celów związanych z płynnością stanowi pomoc państwa na rzecz przedsiębiorstwa Tirrenia w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. Pomoc państwa została niezgodnie z prawem wdrożona przez Włochy z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE.

2.   Pomoc państwa, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w wysokości 11 421 300 EUR, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym.

Artykuł 5

1.   Udzielenie zamówienia przedsiębiorstwu CIN na podstawie nowej umowy na okres od dnia 18 lipca 2012 r. do dnia 18 lipca 2020 r. w pakiecie z oddziałem przedsiębiorstwa Tirrenia i przyznanie mu pierwszeństwa przybijania do nabrzeża, w tym odroczenie płatności części ceny zakupu przez to przedsiębiorstwo, nie stanowi pomocy państwa na rzecz przedsiębiorstwa CIN w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.

2.   Możliwość wykorzystania środków z Fondo Aree Sottoutilizzate na zaspokojenie potrzeb związanych z płynnością, jak określono w ustawie z 2010 r., nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE.

Artykuł 6

1.   Włochy muszą odzyskać od beneficjentów pomoc niezgodną z rynkiem wewnętrznym, o której mowa w art. 2, 3 i 4, w zakresie, w jakim została dotychczas wypłacona.

2.   Do kwot podlegających zwrotowi dolicza się odsetki za cały okres począwszy od dnia, w którym pomoc została przekazana do dyspozycji beneficjenta, do dnia jej faktycznego odzyskania.

3.   Odsetki nalicza się narastająco zgodnie z przepisami rozdziału V rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 (190) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 271/2008 (191) zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 794/2004.

4.   Na podstawie dostępnych informacji Komisja stwierdza, że beneficjent spłacił już kwotę główną pomocy, o której mowa w art. 2.

5.   Włochy anulują wszystkie dotychczas niezrealizowane wypłaty pomocy, o której mowa w art. 3 ust. 2, ze skutkiem od daty przyjęcia niniejszej decyzji.

Artykuł 7

1.   Odzyskanie pomocy, o której mowa w art. 6, odbywa się w sposób bezzwłoczny i skuteczny.

2.   Włochy zapewniają wykonanie niniejszej decyzji w terminie czterech miesięcy od daty jej notyfikacji.

Artykuł 8

1.   W terminie dwóch miesięcy od daty notyfikacji niniejszej decyzji Włochy przekazują Komisji następujące informacje:

| — | łączną kwotę (kwota główna i odsetki od zwracanej pomocy) do odzyskania od beneficjenta, |
| --- | --- |

—

łączną kwotę (kwota główna i odsetki od zwracanej pomocy) do odzyskania od beneficjenta,

| — | szczegółowy opis środków już wprowadzonych oraz środków planowanych w celu wykonania niniejszej decyzji, |
| --- | --- |

—

szczegółowy opis środków już wprowadzonych oraz środków planowanych w celu wykonania niniejszej decyzji,

| — | dokumenty potwierdzające, że beneficjentowi nakazano zwrot pomocy. |
| --- | --- |

—

dokumenty potwierdzające, że beneficjentowi nakazano zwrot pomocy.

2.   Do momentu całkowitego odzyskania pomocy, o której mowa w art. 6, Włochy na bieżąco informują Komisję o kolejnych środkach podejmowanych na szczeblu krajowym w celu wykonania niniejszej decyzji. Na wniosek Komisji Włochy bezzwłocznie przedstawiają informacje o środkach już wprowadzonych oraz środkach planowanych w celu wykonania niniejszej decyzji. Włochy dostarczają również szczegółowe informacje o kwocie pomocy oraz odsetkach już odzyskanych od beneficjenta.

Artykuł 9

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Włoskiej.

Komisja może opublikować kwoty pomocy i odsetek od zwracanej pomocy odzyskane w zastosowaniu niniejszej decyzji, nie naruszając przepisów art. 30 rozporządzenia (UE) 2015/1589.

Sporządzono w Brukseli dnia 2 marca 2020 r.

W imieniu Komisji

Margrethe VESTAGER

Wiceprzewodnicząca wykonawcza

---

(1)  
  Dz.U. C 28 z 1.2.2012, s. 18 i Dz.U. C 84 z 22.3.2013, s. 58.

1

(2)  Byłą grupę Tirrenia tworzyły spółki: Tirrenia di Navigazione S.p.A., Adriatica S.p.A., Caremar – Campania Regionale Maritima S.p.A., Saremar – Sardegna Regionale Marittima S.p.A., Siremar – Sicilia Regionale Marittima S.p.A. oraz Toremar – Toscana Regionale Marittima S.p.A.

2

(3)  Pomoc państwa – Republika Włoska – Pomoc państwa SA.32014 (11/C) (ex 11/NN), SA.32015 (11/C) (ex 11/NN), SA.32016 (11/C) (ex 11/NN) – Pomoc państwa dla przedsiębiorstw należących do byłej grupy Tirrenia (potencjalna pomoc państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych oraz potencjalna pomoc w kontekście prywatyzacji) (SA.28172 (CP 103/2009), SA.29989 (CP 393/2009), SA.30107 (CP 414/2009), SA.30206 (CP 3/2010), SA.31645 (CP 234/2010), SA.31715 (CP 248/2010)) – Zaproszenie do zgłaszania uwag zgodnie z art. 108 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. C 28 z 1.2.2012, s. 18).

3

(4)  Wszystkie zmiany dotyczyły środków wdrożonych na rzecz przedsiębiorstwa Saremar.

4

(5)  Pomoc państwa – Republika Włoska – Pomoc państwa SA.32014 (2011/C), SA.32015 (2011/C), SA.32016 (2011/C) – Włochy – Pomoc państwa na rzecz spółek byłej grupy Tirrenia i ich nabywców – Zaproszenie do zgłaszania uwag zgodnie z art. 108 ust. 2 TFUE (Dz.U. C 84 z 22.3.2013, s. 58).

5

(6)  Decyzja Komisji (UE) 2018/261 z dnia 22 stycznia 2014 r. w sprawie środków pomocy SA.32014 (2011/C), SA.32015 (2011/C), SA.32016 (2011/C) wdrożonych przez region Sardynii na rzecz spółki Saremar (Dz.U. L 49 z 22.2.2018, s. 22).

6

(7)  Zob. wyrok z dnia 6 kwietnia 2017 r. w sprawie T-219/14, Regione autonoma della Sardegna (Włochy)/Komisja, ECLI:EU:T:2017:266.

7

(8)  Przedsiębiorstwo Fintecna (Finanziaria per i Settori Industriale e dei Servizi S.p.A.) w całości należy do włoskiego ministerstwa gospodarki i finansów i specjalizuje się w zarządzaniu procesami własnościowymi i prywatyzacyjnymi, jak również zajmuje się projektami mającymi na celu zracjonalizowanie i restrukturyzację przedsiębiorstw zmagających się z problemami branżowymi, finansowymi lub organizacyjnymi.

8

(9)  Decyzja Komisji 2001/851/WE z dnia 21 czerwca 2001 r. w sprawie pomocy państwa przyznanej przez Włochy spółce morskiej Tirrenia di Navigazione (Dz.U. L 318 z 4.12.2001, s. 9).

9

(10)  Decyzja Komisji 2005/163/WE z dnia 16 marca 2004 r. w sprawie pomocy państwa wypłaconej przez Włochy przedsiębiorstwom żeglugowym Adriatica, Caremar, Siremar, Saremar i Toremar (Grupa Tirrenia) (Dz.U. L 53 z 26.2.2005, s. 29).

10

(11)  W szczególności na rzecz przedsiębiorstw: Adriatica, Caremar, Siremar, Saremar i Toremar.

11

(12)  Sprawy połączone T-265/04, T-292/04 i T-504/04, Tirrenia di Navigazione/Komisja, ECLI:EU:T:2009:48.

12

(13)  Przeniesienie to sformalizowano w dniu 1 czerwca 2011 r.

13

(14)  Art. 19-ter ust. 10 ustawy z 2009 r.

14

ter

(15)  Z czego 19 839 226 EUR od Kampanii i 10 030 606 EUR od Lazio.

15

(16)  Środek ten obejmuje odroczenie płatności przez przedsiębiorstwo CIN części ceny zakupu z tytułu nabycia oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia oraz szereg domniemanych dodatkowych środków pomocy w kontekście prywatyzacji oddziału przedsiębiorstwa Siremar (np. kontrgwarancję i podwyższenie kapitału ze strony państwa na rzecz przedsiębiorstwa Cdl, tj. podmiotu, który pierwotnie nabył oddział przedsiębiorstwa Siremar).

16

(17)  W szczególności w decyzji z 2014 r. nie poddano ocenie projektu „Bonus Sardo – Vacanza”, który stanowi część środka 7; środek ten nie zostanie również poddany ocenie w niniejszej decyzji.

17

(18)  Przed 2007 r. trasę tę obsługiwano w ramach systemu świadczenia usług publicznych również w sezonie.

18

(19)  Przed 2008 r. trasę tę obsługiwano w ramach systemu świadczenia usług publicznych również w sezonie.

19

(20)  W szczególności w latach 2009–2012 przedsiębiorstwo SNAV odwołało 76 rejsów na tej trasie, podczas gdy przedsiębiorstwo Tirrenia odwołało jedynie 19 rejsów (tj. cztery razy mniej). Ponadto spośród tych 76 przypadków odwołania przez przedsiębiorstwo SNAV 19 wynikało z dni wolnych od pracy, a pozostałe 57 – z niekorzystnych warunków pogodowych. Chociaż statki przedsiębiorstwa Tirrenia wypływały praktycznie w tym samym czasie, przedsiębiorstwo Tirrenia odwołało jedynie pięć rejsów ze względu na niekorzystne warunki pogodowe (czyli dziesięć razy mniej niż przedsiębiorstwo SNAV). Pozostałe przypadki odwołania rejsów przez przedsiębiorstwo Tirrenia wynikały z działania siły wyższej, tj. siedem było spowodowanych strajkiem pracowników, a pozostałe siedem – przyczynami technicznymi.

20

(21)  Mówiąc dokładniej, przedsiębiorstwo Tirrenia eksploatowało dwa statki zbudowane w latach 1999–2000, podczas gdy przedsiębiorstwo SNAV świadczyło swoje usługi za pomocą jednostek pływających zbudowanych w latach 1973, 1974, 1980 i tylko w jednym przypadku w 1989 r.

21

(22)  W początkowej umowie dopuszczono również obsługę połączenia towarowego z Genui do Cagliari, ale z możliwości tej korzystano jedynie do lipca 2008 r. i nie miało to miejsca w okresie przedłużenia.

22

(23)  Kwota wypłacona przedsiębiorstwu Tirrenia do czasu przeniesienia własności oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia na przedsiębiorstwo CIN. Za pozostałą część 2012 r. przedsiębiorstwu CIN wypłacono kwotę 32 707 232,54 EUR. Całkowita rekompensata wypłacona za 2012 r. wyniosła zatem 72 685 642 EUR zgodnie z pułapem rekompensaty określonym w ustawie z 2009 r.

23

(24)  Po dniu 25 listopada 2010 r., zgodnie z decyzją konferencji międzyministerialnej w sprawie ustanowienia rocznej dotacji na podstawie art. 11 ustawy nr 856/1986 z udziałem ministerstwa infrastruktury i transportu, ministerstwa gospodarki i finansów oraz ministerstwa rozwoju gospodarczego („konferencja międzyministerialna”), ewentualną kwotę nadwyżki rekompensaty odejmuje się od przyszłych wypłat zaliczek na poczet dotacji.

24

(25)  Comitato Interministeriale per la Programmazione Economica.

25

(26)  
  Gazzetta Ufficiale della Repubblica Italiana („GURI”) nr 50 z dnia 28 lutego 2008 r.

26

Gazzetta Ufficiale della Repubblica Italiana

(27)  Zgodnie z art. 1 ust. 999 ustawy nr 296 z dnia 27 grudnia 2006 r. oraz art. 1 lit. e) dekretu z mocą ustawy 430/1997.

27

(28)  Pożądana stopa zwrotu dla inwestora kapitałowego przy uwzględnieniu profilu ryzyka przedsiębiorstwa i powiązanych przepływów pieniężnych.

28

(29)  Zatwierdzenie pomocy państwa zgodnie z art. 107 i 108 TFUE – Sprawy, w których Komisja nie wnosi zastrzeżeń (Dz.U. C 102 z 2.4.2011, s. 1).

29

(30)  Komunikat Komisji – Wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz.U. C 244 z 1.10.2004, s. 2).

30

(31)  Więcej szczegółowych informacji można znaleźć w motywach 79–81.

31

(32)  Art. 4 ust. 4-quater dekretu z mocą ustawy nr 134 z dnia 28 sierpnia 2008 r., przekształconego w ustawę nr 166 z dnia 27 października 2008 r. w sprawie środków doraźnych na potrzeby restrukturyzacji dużych niewypłacalnych przedsiębiorstw („Disposizioni urgenti in materia di ristrutturazione di grandi imprese in crisi”).

32

quater

(33)  Motyw 27 zawiera więcej informacji na temat stosowania określenia „oddział przedsiębiorstwa” w tym kontekście.

33

(34)  Financial Times, Il Corriere della Sera, Il Sole 24 Ore, La Repubblica, Il Giornale, Il Mattino oraz Il Giornale di Sicilia.

34

(35)  Delloyd, Naftemporiki, Fairplay, Lloyd’s List oraz Tradewinds.

35

(36)  Pięć podmiotów wykluczono, ponieważ nie przedstawiły odpowiednich dowodów na to, że są w stanie zapewnić ciągłość świadczenia publicznej usługi transportu morskiego, ponieważ osoby fizyczne, których sprawa dotyczyła, wyraźnie nie dysponowały niezbędnymi środkami finansowymi.

36

(37)  Według władz włoskich pozostałe pięć podmiotów, które zaproszono do wzięcia udziału w etapie analizy due dilligience, oznajmiło, że nie są już zainteresowane uczestnictwem w transakcji.

37

due dilligience

(38)  We wspomnianym piśmie z dnia 2 lutego 2011 r. komisarz nadzwyczajny zaprosił zainteresowane podmioty do złożenia w terminie do dnia 15 marca 2011 r. ostatecznej, bezwarunkowej i wiążącej oferty nabycia oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia wraz z gwarancją bankową płatną na pierwsze żądanie na kwotę 20 mln EUR, pokrywającą zobowiązania podjęte w ofercie oraz biznesplan zgodny z obowiązkami świadczenia usług publicznych przewidzianymi w projekcie nowej umowy na podstawie ustawy z 2010 r.

38

(39)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 139/2004 z 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1).

39

(40)  Obejmujących m.in. limity dotyczące taryf, zaprzestanie świadczenia niektórych usług oraz sprzedaż zdolności przewozowej na określonych trasach innym operatorom.

40

(41)  Ponieważ Moby i CIN były jedynymi przedsiębiorstwami obsługującymi te trasy, przedsiębiorstwo Onorato Partecipazioni zobowiązało się do: 1) utrzymania lub zwiększenia łącznej oferty usług transportowych na trasach Civitavecchia – Olbia oraz Genua – Olbia; 2) przestrzegania limitów taryf z zastosowaniem cen obowiązujących w sezonie, ustalonych przez przedsiębiorstwo Moby w 2014 r.; 3) sprzedaży 10 % zdolności przewozowej w sezonie, z 20 % zniżką na taryfy, niezależnym stronom trzecim.

41

(42)  Patenty i prawa własności intelektualnej; koncesje, licencje, znaki towarowe i podobne prawa; inne wartości niematerialne i prawne.

42

(43)  Systemy i maszyny; wyposażenie przemysłowe i handlowe; inne rzeczowe aktywa trwałe.

43

(44)  Dzień podpisania nowej umowy przez przedsiębiorstwo CIN i właściwe ministerstwo.

44

(45)  Naliczane według ustawowej stopy procentowej w stosunku rocznym bez kapitalizacji od dnia wejścia w życie do dnia uregulowania salda.

45

(46)  W szczególności Banca Profilo założyło, że cały oddział przedsiębiorstwa Tirrenia zostanie zlikwidowany po wygaśnięciu nowej umowy. Tymczasem Ecorys zakłada, że jednostki pływające eksploatowane zarówno w ramach obowiązków świadczenia usług publicznych (tj. poza sezonem), jak i na warunkach rynkowych (tj. w sezonie) dalej służyłyby do świadczenia tych usług w sezonie, a następnie zostałyby sprzedane po zakończeniu okresu użytkowania. Ecorys nie ustalił jednak, czy dalsze świadczenie tych usług jedynie w sezonie byłoby rentowne (np. obecne umowy o pracę pracowników obejmują zarówno sezon, jak i okresy poza sezonem).

46

(47)  Ecorys zauważa, że chociaż nie można wykluczyć takiego przedłużenia, ze względu na niepewność i brak wiarygodnych informacji na temat warunków świadczenia usługi publicznej w ramach przyszłego odnowienia rozsądnym jest ocenić wartość oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia niezależnie od możliwego przyszłego przedłużenia funkcjonowania systemu świadczenia usług publicznych.

47

(48)  Ecorys obliczył tę wartość jako różnicę między kosztami zwolnienia całego personelu i skorygowaną wartością netto aktywów oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia.

48

(49)  Ecorys uważa, że stosunek ten pokazuje, czy koszty pracy mają istotny udział w budżecie oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia w porównaniu z podobnymi przedsiębiorstwami.

49

(50)  Ecorys uważa, że stosunek ten pokazuje, czy koszty pracy oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia są nieproporcjonalne w porównaniu z podobnymi przedsiębiorstwami.

50

(51)  W szczególności: od dnia 24 grudnia do dnia 6 stycznia, od Środy Popielcowej do następnego wtorku, w dni ustawowo wolne od pracy przypadające dnia 25 kwietnia, 1 maja, 2 czerwca, 1 listopada i 8 grudnia oraz dwa tygodnie w sierpniu po porozumieniu z ministerstwami odpowiedzialnymi za nadzór.

51

(52)  Jak określono w art. 19 ust. 13-bis dekretu z mocą ustawy 78/2009 przekształconego w ustawę 102/2009 oraz w art. 19-ter ust. 19 ustawy z 2009 r.

52

bis

ter

(53)  Te normy bezpieczeństwa następnie określono szczegółowo w dyrektywie Rady 98/18/WE z dnia 17 marca 1998 r., transponowanej do prawa włoskiego dekretem legislacyjnym nr 45 z dnia 4 lutego 2000 r., w dyrektywie 2003/24/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 kwietnia 2003 r., transponowanej do prawa włoskiego dekretem legislacyjnym nr 52 z dnia 8 marca 2005 r., oraz w dyrektywie 2003/25/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, transponowanej do prawa włoskiego dekretem legislacyjnym nr 65 z dnia 14 marca 2005 r.

53

(54)  Wszystkie środki finansowe (tj. 7 000 000 EUR) przewidziane w art. 19-ter ust. 19 ustawy z 2009 r. oraz 16 750 000 EUR ze środków finansowych przewidzianych w ustawie 102/2009.

54

ter

(55)  FAS to krajowy fundusz na rzecz wsparcia realizacji włoskiej polityki regionalnej. Środki z funduszu są przeznaczone głównie dla regionów wskazanych przez władze włoskie.

55

(56)  
  Gazzetta Ufficiale della Repubblica Italiana, nr 137 z dnia 16 czerwca 2009 r.

56

Gazzetta Ufficiale della Repubblica Italiana

(57)  Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3577/92 z dnia 7 grudnia 1992 r. dotyczące stosowania zasady swobody świadczenia usług w transporcie morskim w obrębie państw członkowskich (kabotaż morski) (Dz.U. L 364 z 12.12.1992, s. 7). Komisja zwraca uwagę, że rozporządzenie w sprawie kabotażu morskiego nie wymaga od państw członkowskich prywatyzacji przedsiębiorstw transportu morskiego, ale tylko liberalizacji tego konkretnego rynku.

57

(58)  Wezwanie do usunięcia uchybienia przyjęto w dniu 28 stycznia 2010 r., ale zgłoszono Włochom dopiero następnego dnia.

58

(59)  Nawet pomimo faktu, że przeniesienie praw własności przedsiębiorstw Tirrenia, Toremar i Siremar nastąpiło dopiero w 2012 r.

59

(60)  Zob. wyrok z dnia 24 lipca 2003 r. w sprawie C-280/00, Altmark Trans, ECLI:EU:C:2003:415.

60

(61)  Decyzja Komisji 2005/842/WE z dnia 28 listopada 2005 r. w sprawie stosowania art. 86 ust. 2 Traktatu WE do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych, przyznawanej przedsiębiorstwom zobowiązanym do wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (Dz.U. L 312 z 29.11.2005, s. 67).

61

(62)  Wspólnotowe ramy dotyczące pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych (Dz.U. C 297 z 29.11.2005, s. 4).

62

(63)  Decyzja Komisji 2012/21/UE z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie stosowania art. 106 ust. 2 TFUE do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych, przyznawanej przedsiębiorstwom zobowiązanym do wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (Dz.U. L 7 z 11.1.2012, s. 3).

63

(64)  Komunikat Komisji: Zasady ramowe Unii Europejskiej dotyczące pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych (Dz.U. C 8 z 11.1.2012, s. 15).

64

(65)  Ustęp ten brzmi następująco: „Pomoc dla podmiotów świadczących usługi w ogólnym interesie gospodarczym znajdujących się w trudnej sytuacji będzie oceniana na podstawie Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw”.

65

(66)  Szczegółowy opis kryterium znajduje się w motywie 301 pkt 4.

66

(67)  Zob. sprawa C-205/99, Analir i in., ECLI:EU:C:2001:107, pkt 27–28.

67

(68)  Oba przedsiębiorstwa znajdowały się pod jednym zarządem nadzwyczajnym i pod pieczą jednego komisarza nadzwyczajnego.

68

(69)  Mówiąc dokładniej, zorganizowano dwa postępowania o udzielenie zamówienia. Jedna procedura dotyczyła szybkich promów przedsiębiorstwa Tirrenia o nazwach Aries, Taurus, Capricorn, Scorpio, Scatto, a odrębna procedura dotyczyła należącego do przedsiębiorstwa Tirrenia statku motorowego Domiziana. Pierwsze postępowanie obejmowało również szybki prom przedsiębiorstwa Siremar o nazwie Guizzo.

69

(70)  Aby zilustrować, że nabywca nie musiał przejąć wszystkich pracowników przedsiębiorstwa Tirrenia, Włochy poinformowały, że personel przedsiębiorstwa Tirrenia liczył 1 414 osób w momencie przeprowadzenia analizy due dilligence, a po przekazaniu praw własności na rzecz przedsiębiorstwa CIN liczba ta spadła o 12 % do 1 239 (w tym 313 na umowach o pracę na czas określony). Ponadto spośród 18 kierowników zatrudnianych przez przedsiębiorstwo Tirrenia jedynie cztery osoby stały się pracownikami przedsiębiorstwa CIN.

70

due dilligence

(71)  Obejmuje to różne stopy wolne od ryzyka, współczynniki beta, koszt zadłużenia oraz pewne różnice w metodzie obliczenia wartości likwidacji (w szczególności koszty odpraw personelu).

71

(72)  Np. Banca Profilo wykorzystał stopy dziesięcioletnich włoskich obligacji skarbowych jako stopę wolną od ryzyka, ponieważ oddział przedsiębiorstwa Tirrenia prowadzi działalność wyłącznie we Włoszech. Tymczasem przedsiębiorstwo Ecorys wykorzystało niższe stopy niemieckich obligacji skarbowych, które według Banca Profilo nie doszacowują koszt inwestycji oddziału.

72

(73)  W szczególności Włochy odnoszą się do wyroku z dnia 24 października 2013 r. w sprawach połączonych C-214/12 P, C-215/12 P i C-223/12 P, Land Burgenland, ECLI:EU:C:2013:682, pkt 93–96.

73

(74)  
  Dz.U. L 92 z 13.4.2010, s. 19.

74

(75)  Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odniosło się w szczególności do wyroku z dnia 15 czerwca 2005 r. w sprawie T-17/02, Fred Olsen SA, ECLI:EU:T:2005:218, pkt 215.

75

(76)  Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym odniosło się w szczególności do wyroków z dnia 10 maja 2005 r. w sprawie C-400/99, Włochy/Komisja, ECLI:EU:C:2005:275; oraz z dnia 4 marca 2009 r. w sprawach połączonych T-265/04, T-292/04 i T-504/04, Tirrenia di Navigazione/Komisja, ECLI:EU:T:2009:48.

76

(77)  Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym dodaje, że nawet w sezonie przedsiębiorstwo Tirrenia musiało przestrzegać wymogów określonej w umowie dotyczących częstotliwości obsługi tras oraz liczby promów, jak również musiało stosować wobec mieszkańców i specjalnych kategorii pasażerów obniżone taryfy. Przedsiębiorstwo Tirrenia miało jednak swobodę w ustalaniu opłat pobieranych od wszystkich pozostałych pasażerów na warunkach konkurencyjnych.

77

(78)  Zob. http://www.tirreniadinavigazioneamministrazionestraordinaria.it/.

78

(79)  Wyrok z dnia 28 lutego 2012 r. w sprawie T-282/08, Grazer Wechselseitige Versicherung AG/Komisja Europejska, ECLI:EU:T:2012:91.

79

(80)  Przedsiębiorstwo Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym powołuje się na wyrok w sprawach połączonych T 268/08 i T 281/08, Land Burgenland i Austria/Komisja, ECLI:EU:T:2012:90, pkt 70, 72 i 87.

80

(81)  Środki te obejmują: 1) obowiązek nałożony na przedsiębiorstwo Moby dotyczący zakończenia świadczenia usługi przewozu towarowego na trasie Livorno–Cagliari, w przypadku gdy nowy operator wyrazi zainteresowanie świadczeniem tej usługi; 2) obowiązek nałożony na przedsiębiorstwo Moby dotyczący zakończenia obsługi trasy Genua–Porto Torres w celu uniknięcia nakładania się jego usług z usługami świadczonymi przez przedsiębiorstwo CIN; 3) obowiązek nałożony zarówno na przedsiębiorstwo Moby, jak i na przedsiębiorstwo CIN dotyczący sprzedaży innym operatorom 10 % mieszanej pasażersko-towarowej zdolności przewozowej na trasach Civitavecchia–Olbia i Genua–Olbia; oraz 4) obowiązek nałożony zarówno na przedsiębiorstwo Moby, jak i na przedsiębiorstwie CIN dotyczący powstrzymania się od zawierania i rozwiązywania jakichkolwiek umów o wspólnej obsłudze połączeń lub jakichkolwiek innych umów o sprzedaż biletów z konkurentami lub z podmiotami powiązanymi z konkurentami w przypadku tras Civitavecchia–Olbia, Genua–Porto Torres i Genua–Olbia.

81

(82)  Związane ze sprzedażą oddziałów przedsiębiorstw Tirrenia i Siremar (uwaga autora).

82

(83)  Komisja również uwzględniła ten fakt w swoim postępowaniu dotyczącym proponowanego połączenia przedsiębiorstwa CIN i oddziału przedsiębiorstwa Tirrenia (sprawa M.6362, którą następnie zamknięto z powodu wycofania zgłoszenia zamiaru koncentracji przez podmioty).

83

(84)  W szczególności przedsiębiorstwo CIN odnosi się do strony 6 sprawozdania, na której biegły wyjaśnia, że przedział cenowy związany z wartością segmentu „określono na podstawie założenia ciągłości zastosowania umowy o świadczenie usługi publicznej między segmentem działalności a państwem włoskim oraz na podstawie wypłaty stosownych dopłat zgodnie z projektem mającej zastosowanie umowy, a także szczegółowo odzwierciedlono w planie segmentu na podstawie przedziału cenowego. [...] Przykładowo obniżenie dopłat o 10 % – przy utrzymaniu wszystkich innych założeń uwzględnionych w planie przygotowanym przez zarząd przedsiębiorstwa w niezmienionej formie – mogłoby prowadzić do obniżenia przedziału cenowego o około 35,0 mln EUR”.

84

(85)  Przedsiębiorstwo CIN podkreśla, że okazjonalne usługi faktycznie oferowane przez „konkurencyjnych” operatorów absolutnie nie są porównywalne – ani pod względem częstotliwości połączeń (które, jeżeli istnieją, są głównie ograniczone do sezonu), ani pod względem oferowanych częstotliwości – z usługami świadczonymi przez przedsiębiorstwo CIN w ramach obowiązków świadczenia usług publicznych przewidzianych w nowej umowie.

85

(86)  Przedsiębiorstwo CIN twierdzi, że ryzyko to jest szczególnie istotne, ponieważ przedsiębiorstwu nie przysługują prawa wyłączne, wobec czego nie ma pewności świadczenia usług na zasadzie wyłączności.

86

(87)  Informacja ta obejmowała wyłącznie liczbę członków załogi (personel pokładowy, z uwzględnieniem osób przebywających na urlopie lub niebędących na służbie), bez określenia liczby pracowników stałych i lądowych przypisanych do obsługi poszczególnych tras. Ponadto przedsiębiorstwo CIN zauważa, że mające zastosowanie przepisy zawierają szczegółowe wytyczne dotyczące czasu pracy, ochrony i bezpieczeństwa pracowników, umożliwiające zapewnienie wystarczającej liczby członków załogi oferujących odpowiednią jakość w przypadku każdego połączenia.

87

(88)  Szczegółowe informacje można znaleźć w sekcjach 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3 i 5.2.4.

88

(89)  W szczególności przedsiębiorstwo Pan Med wspomniało o tym, że przedsiębiorstwo Grimaldi świadczy usługi przewozu towarowego na trasach Rawenna–Katania, Salerno–Cagliari, Palermo–Cagliari i Trapani–Cagliari. Według przedsiębiorstwa Pan Med przedsiębiorstwa Moby i Sardinia Ferries sezonowo obsługują trasę Civitavecchia–Olbia, natomiast przedsiębiorstwo Moby ma obsługiwać trasę Genua–Olbia przez cały rok. Przedsiębiorstwo Pan Med jest zdania, że przedsiębiorstwo Moby zapewnia również cotygodniowe połączenie na trasie Civitavecchia–Arbatax.

89

(90)  Porty lotnicze w Palermo, Katanii, Ragusie i Trapani, a także port lotniczy Lampedusa i Pantelleria.

90

(91)  W niniejszej decyzji Komisja nie dokona dalszej oceny tego bezpodstawnego twierdzenia, ponieważ księgi analityczne dostarczone przez władze włoskie wykazują, że w 2010 r. na tej trasie przedsiębiorstwo Tirrenia odnotowało stratę.

91

(92)  Zgodnie z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz.U. L 83 z 27.3.1999, s. 1).

92

(93)  Rozporządzenie Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. L 248 z 24.9.2015, s. 9).

93

(94)  Dodatkowo przedsiębiorstwo Grimaldi zauważa, że ponieważ przegląd równowagi gospodarczej i finansowej nowej umowy odbywa się jedynie raz na trzy lata i – zdaniem przedsiębiorstwa – na zasadzie dobrowolności, przy ustalaniu kwoty rekompensaty w zasadzie nie ma możliwości uwzględnienia zmian kosztów paliwa.

94

(95)  Kwestię tę bardziej szczegółowo rozwinął AGCM w pkt 198–207 decyzji nr 27 053. Więcej szczegółowych informacji zawiera sekcja 6.2.

95

(96)  GURI nr 240 z dnia 13 października 1990 r.

96

(97)  Zob. wyrok z dnia 24 lipca 2003 r. w sprawie C-280/00, Altmark Trans, ECLI:EU:C:2003:415.

97

(98)  
  Dz.U. C 8 z 11.1.2012, s. 4.

98

(99)  Zob. w szczególności sprawa 730/79, Philip Morris/Komisja, ECLI:EU:C:1980:209, pkt 11; sprawa C-53/00, Ferring, ECLI:EU:C:2001:627, pkt 21; sprawa C-372/97, Włochy/Komisja, ECLI:EU:C:2004:234, pkt 44.

99

(100)  Sprawa T-214/95, Het Vlaamse Gewest/Komisja, ECLI:EU:T:1998:77.

100

(101)  Rozporządzenie Rady (EWG) nr 4055/86 z dnia 22 grudnia 1986 r. stosujące zasadę swobody świadczenia usług do transportu morskiego między państwami członkowskimi i między państwami członkowskimi a państwami trzecimi (Dz.U. L 378 z 31.12.1986, s. 1).

101

(102)  W szczególności środek ten oceniono w ramach sprawy SA.15631.

102

(103)  Sprawa C-590/14 P, DEI i Komisja/Alouminion tis Ellados, ECLI:EU:C:2016:797, pkt 45.

103

(104)  Wyrok w sprawach połączonych T-127/99, T-129/99 i T-148/99, Territorio Histórico de Álava – Diputación Foral de Álava i in./Komisja, ECLI:EU:T:2002:59, pkt 175.

104

(105)  Komunikat Komisji C(2004) 43 – Wytyczne wspólnotowe w sprawie pomocy państwa dla transportu morskiego (Dz.U. C 13 z 17.1.2004, s. 3).

105

(106)  Zob. sprawa C-205/99, Analir i in., ECLI:EU:C:2001:107.

106

(107)  Komunikat Komisji w sprawie interpretacji rozporządzenia Rady (EWG) nr 3577/92 dotyczącego stosowania zasady swobody świadczenia usług w transporcie morskim w obrębie państw członkowskich (kabotaż morski), Bruksela (COM(2014) 232 final z 22.4.2014).

107

(108)  Zob. sprawa T-454/13, SNCM/Komisja, ECLI:EU:T:2017:134, pkt 130 i 134.

108

(109)  Zob. sprawa T-289/03, BUPA i in./Komisja, ECLI:EU:T:2008:29, pkt 186.

109

(110)  Zob. sprawa 66/86, Ahmed Saeed Flugreisen, ECLI:EU:C:1989:140, pkt 55; sprawa C-266/96, Corsica Ferries France, ECLI:EU:C:1998:306, pkt 45; sprawa T-17/02, Fred Olse/Komisja, ECLI:EU:T:2005:218, pkt 186 i nast.

110

(111)  Komisja zauważa, że w każdym razie w przypadku dwóch z trzech tras tylko towarowych na tej samej trasie nie ma usług mieszanych świadczonych w ramach systemu świadczenia usług publicznych. Jedynie na trasie Neapol–Cagliari przedsiębiorstwo CIN musiało obsługiwać zarówno usługę mieszaną, jak i usługę tylko towarową, a z tej drugiej usługi musiano zrezygnować w 2014 r. (zob. motyw 103), aby przywrócić równowagę ekonomiczno-finansową połączeń.

111

(112)  Na podstawie danych, które Komisja pozyskała ze stron internetowych Istituto Nazionale di Statistica (w przypadku transportu morskiego) i Associazione Italiana Gestori Aeroporti (w przypadku transportu lotniczego).

112

(113)  Do czasu połączenia przedsiębiorstw Tirrenia i Adriatica (zob. również motyw 13).

113

(114)  Łączna liczba pasażerów podzielona przez łączną liczbę rejsów w obie strony w danym okresie.

114

(115)  Łączna ilość ładunku (w metrach bieżących) podzielona przez łączną liczbę rejsów w obie strony w danym okresie.

115

(116)  Zob. sprawa C-205/99, Analir i in., ECLI:EU:C:2001:107, pkt 71.

116

(117)  Nowa umowa umożliwia również, aby połączenie to było obsługiwane z Genui zamiast z Livorno, ale możliwości tej nigdy nie wykorzystano w praktyce.

117

(118)  Aby poznać kontekst, zob.: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/IP_18_3450.

118

(119)  Tytułem uzupełnienia Komisja zauważa, że nawet jeśli Włochy wiedziały (a nie zostało to ani udowodnione, ani wykazane) o zamiarach przedsiębiorstw Grimaldi lub Pan Med dotyczących rozpoczęcia działalności na tej trasie, to i tak mogłyby stwierdzić, że usługi przedsiębiorstw Grimaldi lub Pan Med nie byłyby wystarczające do zaspokojenia zapotrzebowania na usługę publiczną (np. dlatego że nie byłyby one równoważne pod względem obsługiwanych portów, oferowanej jakości lub wydajności lub dlatego że nie byłoby możliwe zagwarantowanie ciągłości i regularności tej usługi).

119

(120)  W szczególności dotyczy to następujących operatorów: Minoan Lines Shipping, La Méridionale, Moby, Grandi Navi Veloci, Liberty Lines, Grimaldi Group, Corsica Ferries, SNAV i Caronte & Tourist. Przedsiębiorstwa należące do byłej grupy Tirrenia (np. Caremar, Toremar) wyłączono z grupy odniesienia.

120

(121)  Komisja przypomina, że 2009 r. był ostatnim rokiem, w którym przedsiębiorstwo Tirrenia prowadziło działalność na normalnych warunkach (tj. nie zostało jeszcze objęte zarządem nadzwyczajnym).

121

(122)  Łączna kwota rekompensaty otrzymana przez przedsiębiorstwo CIN w latach 2012–2018 jest równa kosztowi netto poniesionemu na świadczenie usługi publicznej, z uwzględnieniem zwrotu z kapitału na poziomie około 3,4 %.

122

(123)  Dyrektywa 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynująca procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych (Dz.U. L 134 z 30.4.2004, s. 1).

123

(124)  Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (Dz.U. L 134 z 30.4.2004, s. 114).

124

(125)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65).

125

(126)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 243).

126

(127)  Na podstawie art. 21 dyrektywy 2004/18/WE.

127

(128)  Art. 1 ust. 4 dyrektywy 2004/18/WE stanowi: „
  »Koncesja na usługi« oznacza umowę tego samego rodzaju jak zamówienie publiczne na usługi z wyjątkiem faktu, że wynagrodzenie za świadczenie usług stanowi albo wyłącznie prawo do korzystania z takiej usługi, albo takie prawo wraz z płatnością”.

128

(129)  Zawiadomienie Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. C 262 z 19.7.2016, s. 1).

129

(130)  W przypisie 146 do zawiadomienia w sprawie pojęcia pomocy państwa Komisja zauważa, że sądy unijne często odnoszą się, w kontekście pomocy państwa, do procedur „otwartych”. Użycie słowa „otwarte” nie odnosi się jednak do konkretnej procedury przewidzianej w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych. W związku z tym Komisja jest zdania, że słowo „konkurencyjny” wydaje się bardziej odpowiednie i nie oznacza to odstąpienia od przesłanek materialnych określonych w orzecznictwie.

130

(131)  W szczególności: dekret z mocą ustawy nr 134 z dnia 28 sierpnia 2008 r. przekształcony w ustawę nr 166 z dnia 27 października 2008 r.

131

(132)  Ponadto, jak wyjaśniono powyżej (zob. motyw 373), art. 36 ust. 1 dyrektywy 2004/18/WE nie miał zastosowania do tego przetargu. W związku z tym Włochy nie miały w praktyce obowiązku przedstawienia w zaproszeniu kryteriów kwalifikacji.

132

(133)  Komisja zwraca uwagę, że Włochy nie miały również obowiązku przedstawić w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania szczegółowego opisu konkretnych aktywów przeznaczonych na sprzedaż oraz nowego zamówienia publicznego na usługi, ponieważ art. 36 ust. 1 dyrektywy 2004/18/WE nie miał zastosowania do tego postępowania o udzielenie zamówienia.

133

(134)  Ponadto ponieważ art. 36 ust. 1 dyrektywy 2004/18/WE nie miał zastosowania do przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia, Włochy nie miały również obowiązku opisać w zaproszeniu do wyrażenia zainteresowania, w jaki sposób zorganizowane zostaną kolejne etapy postępowania o udzielenie zamówienia.

134

(135)  Ponadto Komisja zauważa, że Włochy nie miały obowiązku szczegółowego określenia (ewentualnych) warunków płatności w zaproszeniu, ponieważ art. 36 ust. 1 dyrektywy 2004/18/UE nie miał zastosowania do tego postępowania o udzielenie zamówienia.

135

(136)  Zob. wyrok Sądu z dnia 28 lutego 2012 r., Land Burgenland i Austria/Komisja, sprawy połączone T-268/08 i T-281/08, ECLI:EU:T:2012:90, pkt 87.

136

(137)  Uzyskana przez zdyskontowanie odroczonych płatności ich wartością w momencie sprzedaży.

137

(138)  Zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 24 października 2013 r., Land Burgenland/Komisja, sprawy połączone C-214/12 P, C-215/12 P i C-223/12 P, ECLI:EU:C:2013:682, pkt 94–95.

138

(139)  Zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 24 października 2013 r., Land Burgenland/Komisja, sprawy połączone C-214/12 P, C-215/12 P i C-223/12 P, ECLI:EU:C:2013:682, pkt 96.

139

(140)  Zgodnie z art. 63 ust. 2 dekretu legislacyjnego 270/1999 każdy potencjalny nabywca oddziału dużego przedsiębiorstwa w zarządzie nadzwyczajnym musi zobowiązać się do utrzymania poziomu zatrudnienia (tj. liczby pracowników) i dalej prowadzić działalność gospodarczą przez co najmniej dwa lata po nabyciu.

140

(141)  Z wyjątkiem odpowiednio sprecyzowanych okoliczności.

141

(142)  Projekt tego zamówienia został udostępniony w pokoju danych wszystkim oferentom. Ponadto jego kluczowe przepisy określono już w art. 19-ter dekretu z mocą ustawy nr 135 z dnia 25 września 2009 r.

142

ter

(143)  Ferrando i Massone Srl.

143

(144)  Wynika to z faktu, że w przypadku gdy statek nie osiągnął jeszcze końca okresu użytkowania, jego wartość do celów związanych z żeglugą byłaby wyższa niż wartość pochodzącego z niego złomu. W ramach scenariusza przewidującego sprzedaż statków osobno prawdopodobne jest, że co najmniej niektóre z nich będą musiały zostać sprzedane po cenie odpowiadającej wartości pochodzącego z nich złomu. W związku z tym przez połączenie statków z zamówieniem publicznym na usługi wszystkie statki są nadal eksploatowane i tym samym mogą zostać sprzedane po cenie wyższej niż wartość pochodzącego z nich złomu.

144

(145)  Aby zapoznać się z bardziej szczegółowymi informacjami, zob. odpowiedź Komisji na pytanie 68 w dokumencie roboczym służb Komisji „Przewodnik dotyczący stosowania przepisów prawa Unii Europejskiej z zakresu pomocy państwa, zamówień publicznych i rynku wewnętrznego do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym” z dnia 29 kwietnia 2013 r. (zob.: http://ec.europa.eu/competition/state_aid/overview/new_guide_eu_rules_procurement_pl.pdf).

145

(146)  Decyzja Komisji w sprawie SA.42710, UOIG – szybkie pasażerskie połączenie morskie między Mesyną i Reggio Calabria – Włochy (Dz.U. C 40 z 2.2.2018, s. 4).

146

(147)  Decyzja Komisji w sprawie SA.42366, rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych przyznane bpost w latach 2016–2020 – Belgia (Dz.U. C 341 z 16.9.2016, s. 5).

147

(148)  Art. 30 dyrektywy 2004/18/WE, art. 1 ust. 9 lit. a) dyrektywy 2004/17/WE.

148

(149)  Decyzja Komisji w sprawie SA.22843, umowa o przekazaniu obowiązku użyteczności publicznej zawarta między Korsyką a SNCM i CMN na lata 2007–2013 (Dz.U. L 220 z 17.8.2013, s. 20).

149

(150)  Na podstawie dekretu prezydenta nr 633 z dnia 26 października 1972 r. przeniesień przedsiębiorstw kontynuujących działalność lub jednostek gospodarczych do innego przedsiębiorstwa nie uznaje się za dostawę towarów i w związku z tym są one zwolnione z podatku VAT.

150

(151)  W szczególności w przypadku postępowania upadłościowego takiego jak postępowanie dotyczące przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym, zyski określa się zgodnie z przepisami przewidzianymi w art. 183 skonsolidowanej ustawy o podatku dochodowym. Na podstawie tego przepisu zyski przedsiębiorstwa za okres od rozpoczęcia postępowania upadłościowego do jego zakończenia stanowią różnicę między aktywami przedsiębiorstwa na początku postępowania a aktywami pozostałymi na koniec. W związku z tym niemożliwe jest przewidzenie, czy istnieje zobowiązanie podatkowe, zanim postępowanie nie dobiegnie końca. Ponieważ likwidacja przedsiębiorstwa Tirrenia pod zarządem nadzwyczajnym wciąż trwa, brakuje możliwości stwierdzenia, czy jakikolwiek podatek dochodowy będzie w ogóle należny.

151

(152)  Władze włoskie zgłosiły jedynie rekompensatę z tytułu świadczenia usług publicznych przyznaną na podstawie nowej umowy (zob. motyw 4), którą Komisja uznała za niestanowiącą pomocy państwa. Ponadto Włochy twierdziły, że rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych przyznana przedsiębiorstwu Tirrenia w ramach przedłużenia początkowej umowy jest zgodna z rynkiem wewnętrznym i zwolniona z wymogu zgłoszenia na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. Komisja oceni, czy rzeczywiście tak było, w sekcji 7.3.1.

152

(153)  Celem uzupełnienia Komisja zauważa, że przepis przejściowy przewidziany w art. 10 lit. a) decyzji w sprawie UOIG z 2011 r., zgodnie z którym programy pomocy wprowadzone przed wejściem w życie tej decyzji (tj. przed dniem 31 stycznia 2012 r.), które były zgodne z rynkiem wewnętrznym i zwolnione z wymogu zgłoszenia zgodnie z decyzją w sprawie UOIG z 2005 r., są nadal zgodne z rynkiem wewnętrznym i zwolnione z wymogu zgłoszenia na kolejny okres dwóch lat (tj. do dnia 30 stycznia 2014 r. włącznie). Oznacza to, że pomoc, którą przyznano w ramach odnośnego programu w okresie od wejścia w życie decyzji w sprawie UOIG z 2005 r. w dniu 19 grudnia 2005 r. do wejścia w życie decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. w dniu 31 stycznia 2012 r., zostanie uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym, ale tylko od dnia, w którym ją przyznano, do dnia 30 stycznia 2014 r. włącznie. W każdym razie, w przypadku pomocy przyznanej od dnia 31 stycznia 2012 r., przepis przejściowy określony w art. 10 lit. a) decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. nie ma zastosowania, a oceny zgodności należy dokonywać na podstawie decyzji w sprawie UOIG z 2011 r.

153

(154)  Komisja zauważa, że chociaż te trzy trasy były obsługiwane w ramach systemu świadczenia usług publicznych przez cały rok, obsługa ta była stopniowo ograniczana do okresu poza sezonem, przy czym w sezonie usługę świadczono na warunkach rynkowych (zob. motyw 34). Ponieważ jednak zarówno w decyzji w sprawie UOIG z 2005 r., jak i w decyzji w sprawie UOIG z 2011 r. odniesiono się do „rocznego natężenia ruchu”, Komisja nie może wykluczyć liczby pasażerów przewożonych w przypadku świadczenia usługi na warunkach rynkowych, jak zasugerowały Włochy.

154

(155)  
  Dz.U. C 249 z 31.7.2014, s. 1.

155

(156)  Zob. pkt 140 wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r.

156

(157)  Ze względu na zwięzłość Komisja nie zamieszcza szczegółowych danych liczbowych w niniejszej decyzji.

157

(158)  W odniesieniu do decyzji objętych oceną w skład konferencji wchodzą: ministerstwo infrastruktury i transportu, ministerstwo gospodarki i finansów oraz ministerstwo rozwoju gospodarczego.

158

(159)  Zob. decyzja z dnia 30 grudnia 2004 r. podjęta przez konferencję międzyministerialną. Na mocy tej decyzji przedłużono pierwotnie przewidziany okres amortyzacji z 20 do 30 lat dla promów silnikowych oraz z 15 do 20 lat dla szybkich jednostek pasażerskich.

159

(160)  Dyrektywa Komisji 2006/111/WE z dnia 16 listopada 2006 r. w sprawie przejrzystości stosunków finansowych między państwami członkowskimi a przedsiębiorstwami publicznymi, a także w sprawie przejrzystości finansowej wewnątrz określonych przedsiębiorstw (Dz.U. L 318 z 17.11.2006, s. 17).

160

(161)  Jak ustalono w motywie 436. Pomoc niezgodna z prawem przyznana w odniesieniu do pozostałych tras będzie przedmiotem dalszej analizy w sekcji 7.3.1.8.

161

(162)  Ta część wyniku jest niemal w całości rezultatem świadczenia usług publicznych, ponieważ w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca 2012 r. przedsiębiorstwo Tirrenia nie prowadziło niemal żadnej działalności komercyjnej. Również wszelkie zyski lub straty z tytułu np. sprzedaży aktywów niezwiązanych ze świadczeniem usługi publicznej zostały ujęte w wynikach nadzwyczajnych.

162

(163)  Dla jasności dotyczy to tras mieszanych Genua–Olbia–Arbatax, Civitavecchia–Cagliari–Arbatax, Neapol–Cagliari, Palermo–Cagliari, Trapani–Cagliari, Termoli–Wyspy Tremiti oraz tras towarowych Livorno–Cagliari, Neapol–Cagliari i Rawenna–Katania.

163

(164)  Komisja przypomina w tym kontekście, że te dziewięć tras uznano za stanowiące faktyczne UOIG (zob. sekcja 7.3.1.2) i że spełniają one wymogi dotyczące obowiązków świadczenia usług publicznych określone w rozporządzeniu w sprawie kabotażu morskiego. Ponadto Komisja zaakceptowała przedłużenie obowiązywania początkowej umowy z przedsiębiorstwem Tirrenia w świetle procesu prywatyzacji tego przedsiębiorstwa, w związku z czym jej uzasadniona opinia z dnia 21 czerwca 2012 r. nie dotyczyła przedsiębiorstwa Tirrenia (zob. motyw 121).

164

(165)  Zob. przypis 159 zawierający informacje na temat dokładnych tras.

165

(166)  Nawet jeżeli pomoc ta została przyznana przed wejściem w życie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r., zgodnie z pkt 139 tych wytycznych, przy badaniu pomocy dla podmiotów świadczących usługi w ogólnym interesie gospodarczym, takich jak przedsiębiorstwo Tirrenia, Komisja musi stosować przepisy określone w wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r., niezależnie od daty przyznania pomocy. Przy ocenie przez Komisję zgodności pomocy przyznanej podmiotom świadczącym UOIG znajdującym się w trudnej sytuacji przed dniem 31 stycznia 2012 r. na podstawie wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r., pomoc taka zostanie uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym, jeżeli jest zgodna z przepisami określonymi w zasadach ramowych UOIG z 2011 r., z wyjątkiem pkt 9, 14, 19, 20, 24, 39 i 60.

166

(167)  Zob. pkt 140 wytycznych dotyczących ratowania i restrukturyzacji z 2014 r.

167

(168)  Z wyjątkiem modernizacji statku Clodia, która została opłacona przez przedsiębiorstwo Tirrenia.

168

(169)  Jak wyjaśniono w motywie 192, z kwoty 12 051 900 EUR przyznanej na modernizację statków niezbędną do spełnienia międzynarodowych norm bezpieczeństwa, przedsiębiorstwo Tirrenia faktycznie wykorzystało jedynie 630 600 EUR na opłacenie modernizacji statku Clodia.

169

(170)  Sprawa C-301/87, Francja/Komisja, ECLI:EU:C:1990:67, pkt 41.

170

(171)  Zob. przypis 166.

171

(172)  Zob. przypis 159 zawierający informacje na temat dokładnych tras.

172

(173)  Twierdzenia przedsiębiorstwa Grimaldi, że inni operatorzy świadczyli usługi uznawane za równoważne z usługami świadczonymi przez przedsiębiorstwo CIN na mocy nowej umowy, nie można uznać z kilku powodów. W szczególności przedsiębiorstwo Grimaldi nie dokonało oceny sytuacji w zakresie konkurencji w chwili powierzenia usług przedsiębiorstwu CIN, lecz odwołuje się do decyzji AGCM, która dotyczy głównie sytuacji od 2015 r. Ponadto nawet w zakresie, w jakim inny operator mógł być obecny w chwili powierzenia usług przedsiębiorstwu CIN, przedsiębiorstwo Grimaldi nie wykazało, że dotyczy to usług równoważnych z usługami świadczonymi przez CIN. Usługi oferowane przez tych innych operatorów mogą być bowiem świadczone jedynie w sezonie, mogą mieć inną częstotliwość lub mogą nie łączyć dokładnie tych samych portów. Nie wykazano zatem, że usługi świadczone przez innych operatorów są wystarczające, aby zaspokoić zapotrzebowanie na usługę publiczną określone w nowej umowie.

173

(174)  Zob. motywy 1 i 5 niniejszej decyzji.

174

(175)  Wyrok Sądu z dnia 12 lipca 1973 r., Komisja/Niemcy, C-70/72, ECLI:EU:C:1973:87, pkt 13.

175

(176)  Wyrok Sądu z dnia 21 marca 1990 r., Belgia/Komisja, C-142/87, ECLI:EU:C:1990:125, pkt 66.

176

(177)  Wyrok Sądu z dnia 17 czerwca 1999 r., Belgia/Komisja, C-75/97, ECLI:EU:C:1999:311, pkt 64 i 65.

177

(178)  Prawo krajowe reguluje kolejność roszczenia z tytułu pomocy państwa w wykazie zobowiązań, pod warunkiem że kolejność ta jest zgodna z zasadami skuteczności i równorzędności. Zob. pkt 64 zawiadomienia Komisji w sprawie odzyskiwania pomocy państwa niezgodnej z prawem i z rynkiem wewnętrznym, C 247/1, z dnia 23 lipca 2019 r. Roszczenie z tytułu pomocy państwa nie może być w każdym razie sklasyfikowane niżej niż zwykłe roszczenia niezabezpieczone. Ostateczny wpis roszczenia z tytułu pomocy państwa wstrzymuje również naliczanie dodatkowych odsetek od zwracanej pomocy.

178

(179)  Sprawa C-303/88, Włochy/Komisja, ECLI:EU:C:1991:136.

179

(180)  Sprawa T-121/15, Fortischem a.s./Komisja, ECLI:EU:T:2019:684, pkt 208.

180

(181)  Sprawa T-123/09, Ryanair/Komisja, ECLI:EU:T:2012:164, pkt 156.

181

(182)  Zob. motyw 99.

182

(183)  Zob. motyw 384.

183

(184)  Zob. motyw 391.

184

(185)  Zob. motyw 13.

185

(186)  Powyższego nie zmienia fakt, że przedsiębiorstwo Onorato Partecipazioni nabyło następnie pełną własność przedsiębiorstw Moby i CIN oraz przejęło kontrolę nad nimi (zob. również motyw 82).

186

(187)  Komisja przyjęła zmienioną wersję tej decyzji w dniu 19 grudnia 2012 r. (zob. motyw 5).

187

(188)  Zob. motyw 4.

188

(189)  Zob. motyw 398.

189

(190)  Rozporządzenie Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz.U. L 140 z 30.4.2004, s. 1).

190

(191)  Rozporządzenie Komisji (WE) nr 271/2008 z dnia 30 stycznia 2008 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 794/2004 w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz.U. L 82 z 25.3.2008, s. 1).

191

---