# Επίσημη Εφημερίδα C 167/2021

| | ISSN 1977-0901 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 167 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 64ό έτος4 Μαΐου 2021 |

ISSN 1977-0901

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 167

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

64ό έτος4 Μαΐου 2021

---

| Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- |
| | III   Προπαρασκευαστικές πράξεις |
| | ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ |
| 2021/C 167/01 | Θέση (ΕΕ) αριθ. 13/2021 του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση ενόψει της έκδοσης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του Προγράμματος Δικαιοσύνη και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1382/2013Εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 19 Απριλίου 2021 | 1 |
| 2021/C 167/02 | Σκεπτικό του Συμβουλίου: Θέση (ΕΕ) αριθ. 13/2021 του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση ενόψει της έκδοσης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του Προγράμματος Δικαιοσύνη και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1382/2013 | 17 |

Περιεχόμενα

Σελίδα

III   Προπαρασκευαστικές πράξεις

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

2021/C 167/01

Θέση (ΕΕ) αριθ. 13/2021 του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση ενόψει της έκδοσης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του Προγράμματος Δικαιοσύνη και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1382/2013Εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 19 Απριλίου 2021

1

2021/C 167/02

Σκεπτικό του Συμβουλίου: Θέση (ΕΕ) αριθ. 13/2021 του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση ενόψει της έκδοσης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του Προγράμματος Δικαιοσύνη και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1382/2013

17

---

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

III Προπαρασκευαστικές πράξεις

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

| 4.5.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 167/1 |
| --- | --- | --- | --- |

4.5.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 167/1

---

ΘΕΣΗ (ΕΕ) αριθ. 13/2021 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΕ ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

ενόψει της έκδοσης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του Προγράμματος «Δικαιοσύνη» και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1382/2013

Εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 19 Απριλίου 2021

2021/C 167/01

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως το άρθρο 81 παράγραφοι 1 και 2 και το άρθρο 82 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),

Αφού ζήτησαν τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Σύμφωνα με το άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), η Ένωση βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, καθώς και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες. Οι αξίες αυτές είναι κοινές στα κράτη μέλη εντός κοινωνίας που χαρακτηρίζεται από τον πλουραλισμό, την απαγόρευση των διακρίσεων, την ανοχή, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών. Το άρθρο 3 ΣΕΕ ορίζει περαιτέρω ότι η Ένωση έχει σκοπό να προάγει την ειρήνη, τις αξίες της και την ευημερία των λαών της και ότι, σέβεται τον πλούτο της πολιτιστικής και γλωσσικής της πολυμορφίας και μεριμνά για την προστασία και ανάπτυξη της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι εν λόγω αξίες επιβεβαιώνονται και ενσωματώνονται και στα δικαιώματα, τις ελευθερίες και τις αρχές που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ο Χάρτης»). |
| --- | --- |

(1)

Σύμφωνα με το άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), η Ένωση βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, καθώς και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες. Οι αξίες αυτές είναι κοινές στα κράτη μέλη εντός κοινωνίας που χαρακτηρίζεται από τον πλουραλισμό, την απαγόρευση των διακρίσεων, την ανοχή, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών. Το άρθρο 3 ΣΕΕ ορίζει περαιτέρω ότι η Ένωση έχει σκοπό να προάγει την ειρήνη, τις αξίες της και την ευημερία των λαών της και ότι, σέβεται τον πλούτο της πολιτιστικής και γλωσσικής της πολυμορφίας και μεριμνά για την προστασία και ανάπτυξη της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι εν λόγω αξίες επιβεβαιώνονται και ενσωματώνονται και στα δικαιώματα, τις ελευθερίες και τις αρχές που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ο Χάρτης»).

| (2) | Είναι κρίσιμο τα εν λόγω δικαιώματα και οι αξίες να συνεχίσουν να καλλιεργούνται ενεργά, να προστατεύονται, να προωθούνται, να εφαρμόζονται και να είναι κοινά για τους πολίτες και τους λαούς, να παραμείνουν δε στον πυρήνα του ενωσιακού εγχειρήματος, καθώς η επιδείνωση της προστασίας αυτών των δικαιωμάτων και αξιών σε οποιοδήποτε κράτος μέλος μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για την Ένωση στο σύνολό της. Για τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να προβλεφθεί στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης ένα νέο ταμείο για τη δικαιοσύνη, τα δικαιώματα και τις αξίες, το οποίο περιλαμβάνει το Πρόγραμμα «Πολίτες, ισότητα, δικαιώματα και αξίες» που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) (1) και το Πρόγραμμα «Δικαιοσύνη». Σε μια εποχή στην οποία οι ευρωπαϊκές κοινωνίες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον εξτρεμισμό, τη ριζοσπαστικοποίηση και τους διχασμούς, και ο χώρος για την ανεξάρτητη κοινωνία των πολιτών συρρικνώνεται, είναι σημαντικότερες από ποτέ η προώθηση, η ενίσχυση και η προάσπιση της δικαιοσύνης, των δικαιωμάτων και των αξιών της Ένωσης για το σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό θα έχει σημαντικές και άμεσες συνέπειες για την πολιτική, κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ζωή στην Ένωση. Ως τμήμα του νέου Ταμείου για τη δικαιοσύνη, τα δικαιώματα και τις αξίες, το Πρόγραμμα «Δικαιοσύνη» («το Πρόγραμμα»), ευθυγραμμιζόμενο με το πρόγραμμα «Δικαιοσύνη» για την περίοδο 2014-2020, που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1382/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), θα συνεχίσει να στηρίζει την περαιτέρω ανάπτυξη ενός ενωσιακού χώρου δικαιοσύνης που βασίζεται στο κράτος δικαίου, την ανεξαρτησία και την αμεροληψία της δικαιοσύνης, την αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη, την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και τη διασυνοριακή συνεργασία. Το Πρόγραμμα «Πολίτες, ισότητα, δικαιώματα και αξίες» θα συγκεράσει το πρόγραμμα «Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια» για την περίοδο 2014-2020, το οποίο θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1381/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) και το πρόγραμμα «Ευρώπη για τους πολίτες» για την περίοδο 2014-2020, το οποίο θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 390/2014 του Συμβουλίου (6). |
| --- | --- |

(2)

Είναι κρίσιμο τα εν λόγω δικαιώματα και οι αξίες να συνεχίσουν να καλλιεργούνται ενεργά, να προστατεύονται, να προωθούνται, να εφαρμόζονται και να είναι κοινά για τους πολίτες και τους λαούς, να παραμείνουν δε στον πυρήνα του ενωσιακού εγχειρήματος, καθώς η επιδείνωση της προστασίας αυτών των δικαιωμάτων και αξιών σε οποιοδήποτε κράτος μέλος μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για την Ένωση στο σύνολό της. Για τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να προβλεφθεί στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης ένα νέο ταμείο για τη δικαιοσύνη, τα δικαιώματα και τις αξίες, το οποίο περιλαμβάνει το Πρόγραμμα «Πολίτες, ισότητα, δικαιώματα και αξίες» που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) (1) και το Πρόγραμμα «Δικαιοσύνη». Σε μια εποχή στην οποία οι ευρωπαϊκές κοινωνίες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον εξτρεμισμό, τη ριζοσπαστικοποίηση και τους διχασμούς, και ο χώρος για την ανεξάρτητη κοινωνία των πολιτών συρρικνώνεται, είναι σημαντικότερες από ποτέ η προώθηση, η ενίσχυση και η προάσπιση της δικαιοσύνης, των δικαιωμάτων και των αξιών της Ένωσης για το σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό θα έχει σημαντικές και άμεσες συνέπειες για την πολιτική, κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ζωή στην Ένωση. Ως τμήμα του νέου Ταμείου για τη δικαιοσύνη, τα δικαιώματα και τις αξίες, το Πρόγραμμα «Δικαιοσύνη» («το Πρόγραμμα»), ευθυγραμμιζόμενο με το πρόγραμμα «Δικαιοσύνη» για την περίοδο 2014-2020, που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1382/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), θα συνεχίσει να στηρίζει την περαιτέρω ανάπτυξη ενός ενωσιακού χώρου δικαιοσύνης που βασίζεται στο κράτος δικαίου, την ανεξαρτησία και την αμεροληψία της δικαιοσύνης, την αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη, την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και τη διασυνοριακή συνεργασία. Το Πρόγραμμα «Πολίτες, ισότητα, δικαιώματα και αξίες» θα συγκεράσει το πρόγραμμα «Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια» για την περίοδο 2014-2020, το οποίο θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1381/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) και το πρόγραμμα «Ευρώπη για τους πολίτες» για την περίοδο 2014-2020, το οποίο θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 390/2014 του Συμβουλίου (6).

| (3) | Το Πρόγραμμα θα πρέπει να θεσπιστεί για περίοδο επτά ετών ώστε η διάρκειά του να αντιστοιχεί στη διάρκεια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου που καθορίζεται με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου (7). |
| --- | --- |

(3)

Το Πρόγραμμα θα πρέπει να θεσπιστεί για περίοδο επτά ετών ώστε η διάρκειά του να αντιστοιχεί στη διάρκεια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου που καθορίζεται με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου (7).

| (4) | Το Ταμείο για τη δικαιοσύνη, τα δικαιώματα και τις αξίες, καθώς και τα δύο υποκείμενα χρηματοδοτικά προγράμματά του, θα επικεντρωθούν σε πρόσωπα και οντότητες που συμβάλλουν στη ζωογόνηση και την τόνωση των κοινών μας αξιών και της πλούσιας πολυμορφίας, καθώς και των δικαιωμάτων και της ισότητας. Ο απώτερος στόχος είναι να καλλιεργηθεί και να διατηρηθεί μια ισότιμη, ανοιχτή, πλουραλιστική, χωρίς αποκλεισμούς και δημοκρατική κοινωνία, που βασίζεται σε δικαιώματα. Αυτό περιλαμβάνει μια δραστήρια και ενδυναμωμένη κοινωνία των πολιτών ως βασικό παράγοντα, η οποία ενθαρρύνει τη δημοκρατική, πολιτική και κοινωνική συμμετοχή του λαού, και καλλιεργεί την πλούσια πολυμορφία της ευρωπαϊκής κοινωνίας με βάση τις κοινές μας αξίες, την κοινή μας ιστορία και την κοινή μας μνήμη. Το άρθρο 11 ΣΕΕ επιτάσσει στα θεσμικά όργανα της Ένωσης να διατηρούν ανοικτό, διαφανή και τακτικό διάλογο με την κοινωνία των πολιτών και να δίδουν, με τα κατάλληλα μέσα, στους πολίτες και στις αντιπροσωπευτικές ενώσεις τη δυνατότητα να γνωστοποιούν και να ανταλλάσσουν δημόσια τις γνώμες τους σε όλους τους τομείς δράσης της Ένωσης. |
| --- | --- |

(4)

Το Ταμείο για τη δικαιοσύνη, τα δικαιώματα και τις αξίες, καθώς και τα δύο υποκείμενα χρηματοδοτικά προγράμματά του, θα επικεντρωθούν σε πρόσωπα και οντότητες που συμβάλλουν στη ζωογόνηση και την τόνωση των κοινών μας αξιών και της πλούσιας πολυμορφίας, καθώς και των δικαιωμάτων και της ισότητας. Ο απώτερος στόχος είναι να καλλιεργηθεί και να διατηρηθεί μια ισότιμη, ανοιχτή, πλουραλιστική, χωρίς αποκλεισμούς και δημοκρατική κοινωνία, που βασίζεται σε δικαιώματα. Αυτό περιλαμβάνει μια δραστήρια και ενδυναμωμένη κοινωνία των πολιτών ως βασικό παράγοντα, η οποία ενθαρρύνει τη δημοκρατική, πολιτική και κοινωνική συμμετοχή του λαού, και καλλιεργεί την πλούσια πολυμορφία της ευρωπαϊκής κοινωνίας με βάση τις κοινές μας αξίες, την κοινή μας ιστορία και την κοινή μας μνήμη. Το άρθρο 11 ΣΕΕ επιτάσσει στα θεσμικά όργανα της Ένωσης να διατηρούν ανοικτό, διαφανή και τακτικό διάλογο με την κοινωνία των πολιτών και να δίδουν, με τα κατάλληλα μέσα, στους πολίτες και στις αντιπροσωπευτικές ενώσεις τη δυνατότητα να γνωστοποιούν και να ανταλλάσσουν δημόσια τις γνώμες τους σε όλους τους τομείς δράσης της Ένωσης.

| (5) | Η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει τη συγκρότηση χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, με σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των διαφορετικών νομικών συστημάτων και παραδόσεων των κρατών μελών. Ο σεβασμός και η προώθηση του κράτους δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της δημοκρατίας στο εσωτερικό της Ένωσης αποτελούν προϋποθέσεις για την τήρηση όλων των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που κατοχυρώνονται στις Συνθήκες, και για την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην Ένωση. Ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην εξασφάλιση αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ κρατών μελών και των νομικών συστημάτων τους. Προς τον σκοπό αυτόν, η Ένωση θα πρέπει να θεσπίσει μέτρα για την ανάπτυξη της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις. Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων καθώς και των κοινών αρχών και αξιών, όπως η απαγόρευση των διακρίσεων και η ίση μεταχείριση με βάση οποιονδήποτε από τους λόγους που απαριθμούνται στο άρθρο 21 του Χάρτη, επιπλέον της αλληλεγγύης, της ουσιαστικής πρόσβασης όλων στη δικαιοσύνη, του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας και ενός ανεξάρτητου, εύρυθμου δικαστικού συστήματος, πρέπει να εξασφαλίζεται και να ενισχύεται σε όλα τα επίπεδα στο πλαίσιο της περαιτέρω ανάπτυξης ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης. |
| --- | --- |

(5)

Η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει τη συγκρότηση χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, με σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των διαφορετικών νομικών συστημάτων και παραδόσεων των κρατών μελών. Ο σεβασμός και η προώθηση του κράτους δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της δημοκρατίας στο εσωτερικό της Ένωσης αποτελούν προϋποθέσεις για την τήρηση όλων των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που κατοχυρώνονται στις Συνθήκες, και για την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην Ένωση. Ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην εξασφάλιση αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ κρατών μελών και των νομικών συστημάτων τους. Προς τον σκοπό αυτόν, η Ένωση θα πρέπει να θεσπίσει μέτρα για την ανάπτυξη της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις. Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων καθώς και των κοινών αρχών και αξιών, όπως η απαγόρευση των διακρίσεων και η ίση μεταχείριση με βάση οποιονδήποτε από τους λόγους που απαριθμούνται στο άρθρο 21 του Χάρτη, επιπλέον της αλληλεγγύης, της ουσιαστικής πρόσβασης όλων στη δικαιοσύνη, του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας και ενός ανεξάρτητου, εύρυθμου δικαστικού συστήματος, πρέπει να εξασφαλίζεται και να ενισχύεται σε όλα τα επίπεδα στο πλαίσιο της περαιτέρω ανάπτυξης ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης.

| (6) | Η χρηματοδότηση θα πρέπει να παραμείνει ένα από τα σημαντικά μέσα για την επιτυχή επιδίωξη των φιλόδοξων στόχων που ορίζονται στις Συνθήκες. Μεταξύ άλλων μέτρων, η ύπαρξη ενός ευέλικτου και αποτελεσματικού Προγράμματος «Δικαιοσύνη», είναι κρίσιμη για τη διευκόλυνση του σχεδιασμού και της εφαρμογής των εν λόγω στόχων. Το Πρόγραμμα θα πρέπει να εφαρμοστεί με φιλικό προς τον χρήστη τρόπο, για παράδειγμα μέσω φιλικής προς τον χρήστη διαδικασίας αίτησης και υποβολής έκθεσης και θα πρέπει να αποσκοπεί σε μια ισόρροπη γεωγραφική κάλυψη. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην προσβασιμότητα του Προγράμματος για όλους τους τύπους δικαιούχων. Στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού κονδυλίου για το Πρόγραμμα, θα πρέπει να διατηρηθεί κάποια ευελιξία στην κατανομή των κονδυλίων μεταξύ ειδικών στόχων. Το περιθώριο ευελιξίας θα πρέπει να αποδοθεί, κατά προτεραιότητα, σε δράσεις που στηρίζουν την προώθηση του κράτους δικαίου. |
| --- | --- |

(6)

Η χρηματοδότηση θα πρέπει να παραμείνει ένα από τα σημαντικά μέσα για την επιτυχή επιδίωξη των φιλόδοξων στόχων που ορίζονται στις Συνθήκες. Μεταξύ άλλων μέτρων, η ύπαρξη ενός ευέλικτου και αποτελεσματικού Προγράμματος «Δικαιοσύνη», είναι κρίσιμη για τη διευκόλυνση του σχεδιασμού και της εφαρμογής των εν λόγω στόχων. Το Πρόγραμμα θα πρέπει να εφαρμοστεί με φιλικό προς τον χρήστη τρόπο, για παράδειγμα μέσω φιλικής προς τον χρήστη διαδικασίας αίτησης και υποβολής έκθεσης και θα πρέπει να αποσκοπεί σε μια ισόρροπη γεωγραφική κάλυψη. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην προσβασιμότητα του Προγράμματος για όλους τους τύπους δικαιούχων. Στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού κονδυλίου για το Πρόγραμμα, θα πρέπει να διατηρηθεί κάποια ευελιξία στην κατανομή των κονδυλίων μεταξύ ειδικών στόχων. Το περιθώριο ευελιξίας θα πρέπει να αποδοθεί, κατά προτεραιότητα, σε δράσεις που στηρίζουν την προώθηση του κράτους δικαίου.

| (7) | Για τη διασφάλιση της προοδευτικής εδραίωσης χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης για όλους, η Ένωση θα πρέπει να θεσπίσει μέτρα για τη δικαστική συνεργασία σε αστικές και ποινικές υποθέσεις στη βάση της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων και διαταγών, η οποία αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της δικαστικής συνεργασίας εντός της Ένωσης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 1999 και έπειτα. Η αμοιβαία αναγνώριση απαιτεί υψηλό επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών. Για τη διευκόλυνση της αμοιβαίας αναγνώρισης και την προώθηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, έχουν ήδη θεσπιστεί μέτρα για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σε σειρά τομέων. Επιπλέον, είναι κρίσιμης σημασίας ένας χώρος δικαιοσύνης ο οποίος λειτουργεί εύρυθμα και στον οποίο έχουν αρθεί τα εμπόδια στις διασυνοριακές δικαστικές διαδικασίες και στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε υποθέσεις με διασυνοριακό χαρακτήρα, για τη διασφάλιση της οικονομικής ανάπτυξης και της περαιτέρω ολοκλήρωσης. Παράλληλα, η ύπαρξη ενός λειτουργικού ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης που να περιλαμβάνει αποτελεσματικά, ανεξάρτητα και ποιοτικά εθνικά δικαστικά συστήματα, καθώς και η ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, είναι αναγκαίες για μια ακμάζουσα εσωτερική αγορά και για τη στήριξη των κοινών αξιών της Ένωσης. |
| --- | --- |

(7)

Για τη διασφάλιση της προοδευτικής εδραίωσης χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης για όλους, η Ένωση θα πρέπει να θεσπίσει μέτρα για τη δικαστική συνεργασία σε αστικές και ποινικές υποθέσεις στη βάση της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων και διαταγών, η οποία αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της δικαστικής συνεργασίας εντός της Ένωσης από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 1999 και έπειτα. Η αμοιβαία αναγνώριση απαιτεί υψηλό επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών. Για τη διευκόλυνση της αμοιβαίας αναγνώρισης και την προώθηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, έχουν ήδη θεσπιστεί μέτρα για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σε σειρά τομέων. Επιπλέον, είναι κρίσιμης σημασίας ένας χώρος δικαιοσύνης ο οποίος λειτουργεί εύρυθμα και στον οποίο έχουν αρθεί τα εμπόδια στις διασυνοριακές δικαστικές διαδικασίες και στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε υποθέσεις με διασυνοριακό χαρακτήρα, για τη διασφάλιση της οικονομικής ανάπτυξης και της περαιτέρω ολοκλήρωσης. Παράλληλα, η ύπαρξη ενός λειτουργικού ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης που να περιλαμβάνει αποτελεσματικά, ανεξάρτητα και ποιοτικά εθνικά δικαστικά συστήματα, καθώς και η ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, είναι αναγκαίες για μια ακμάζουσα εσωτερική αγορά και για τη στήριξη των κοινών αξιών της Ένωσης.

| (8) | Η πρόσβαση στη δικαιοσύνη θα πρέπει να περιλαμβάνει, ιδίως, πρόσβαση σε δικαστήρια, σε εναλλακτικές μεθόδους επίλυσης διαφορών, καθώς και σε κατόχους δημόσιων αξιωμάτων που υποχρεούνται από τον νόμο να παράσχουν στα μέρη ανεξάρτητες και αμερόληπτες νομικές συμβουλές. |
| --- | --- |

(8)

Η πρόσβαση στη δικαιοσύνη θα πρέπει να περιλαμβάνει, ιδίως, πρόσβαση σε δικαστήρια, σε εναλλακτικές μεθόδους επίλυσης διαφορών, καθώς και σε κατόχους δημόσιων αξιωμάτων που υποχρεούνται από τον νόμο να παράσχουν στα μέρη ανεξάρτητες και αμερόληπτες νομικές συμβουλές.

| (9) | Ο πλήρης σεβασμός του κράτους δικαίου και η προώθησή του, έχουν κρίσιμη σημασία για ένα υψηλό επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, ιδίως για την αποτελεσματική δικαστική συνεργασία σε αστικές και ποινικές υποθέσεις που βασίζεται στην αμοιβαία αναγνώριση. Το κράτος δικαίου αποτελεί μία από τις κοινές αξίες που κατοχυρώνονται στο άρθρο 2 ΣΕΕ, η δε αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, η οποία κατοχυρώνεται στο άρθρο 19 παράγραφος 1 ΣΕΕ και στο άρθρο 47 του Χάρτη, αποτελεί απτή πραγμάτωση του κράτους δικαίου. Η υποστήριξη των προσπαθειών ενίσχυσης της ανεξαρτησίας, της διαφάνειας, της λογοδοσίας, της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των εθνικών συστημάτων δικαιοσύνης προάγει το κράτος δικαίου και, με τον τρόπο αυτόν, αυξάνει την αμοιβαία εμπιστοσύνη, η οποία είναι απαραίτητη για τη δικαστική συνεργασία σε αστικές και ποινικές υποθέσεις. Η ανεξαρτησία και η αμεροληψία της δικαιοσύνης αποτελούν μέρος της ουσίας του δικαιώματος για δίκαιη δίκη και είναι καίριας σημασίας για την προστασία των ευρωπαϊκών αξιών. Επιπλέον, η ύπαρξη αποτελεσματικών δικαστικών συστημάτων με εύλογες προθεσμίες για τις διαδικασίες εξυπηρετεί την ασφάλεια δικαίου για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. |
| --- | --- |

(9)

Ο πλήρης σεβασμός του κράτους δικαίου και η προώθησή του, έχουν κρίσιμη σημασία για ένα υψηλό επίπεδο αμοιβαίας εμπιστοσύνης στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, ιδίως για την αποτελεσματική δικαστική συνεργασία σε αστικές και ποινικές υποθέσεις που βασίζεται στην αμοιβαία αναγνώριση. Το κράτος δικαίου αποτελεί μία από τις κοινές αξίες που κατοχυρώνονται στο άρθρο 2 ΣΕΕ, η δε αρχή της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, η οποία κατοχυρώνεται στο άρθρο 19 παράγραφος 1 ΣΕΕ και στο άρθρο 47 του Χάρτη, αποτελεί απτή πραγμάτωση του κράτους δικαίου. Η υποστήριξη των προσπαθειών ενίσχυσης της ανεξαρτησίας, της διαφάνειας, της λογοδοσίας, της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των εθνικών συστημάτων δικαιοσύνης προάγει το κράτος δικαίου και, με τον τρόπο αυτόν, αυξάνει την αμοιβαία εμπιστοσύνη, η οποία είναι απαραίτητη για τη δικαστική συνεργασία σε αστικές και ποινικές υποθέσεις. Η ανεξαρτησία και η αμεροληψία της δικαιοσύνης αποτελούν μέρος της ουσίας του δικαιώματος για δίκαιη δίκη και είναι καίριας σημασίας για την προστασία των ευρωπαϊκών αξιών. Επιπλέον, η ύπαρξη αποτελεσματικών δικαστικών συστημάτων με εύλογες προθεσμίες για τις διαδικασίες εξυπηρετεί την ασφάλεια δικαίου για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

| (10) | Σύμφωνα με τα άρθρο 81 παράγραφος 2 στοιχείο η) και το άρθρο 82 παράγραφος 1 στοιχείο γ) ΣΛΕΕ, η Ένωση υποστηρίζει την κατάρτιση των δικαστών και άλλων λειτουργών και υπαλλήλων του τομέα απονομής της δικαιοσύνης, ως μέσο για την ανάπτυξη της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις βάσει της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων και διαταγών. Η πρόβλεψη για κατάρτιση των επαγγελματιών του τομέα της δικαιοσύνης αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την ανάπτυξη κοινής αντίληψης σχετικά με τον βέλτιστο τρόπο εφαρμογής και προάσπισης του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Συμβάλλει στην οικοδόμηση του ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης με τη διαμόρφωση ενός κοινού δικαστικού πολιτισμού μεταξύ των επαγγελματιών του τομέα της δικαιοσύνης των κρατών μελών. Είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η ορθή, συνεκτική, συνεπής και χωρίς διακρίσεις εφαρμογή του δικαίου στην Ένωση, καθώς και η αμοιβαία εμπιστοσύνη και κατανόηση μεταξύ των επαγγελματιών του τομέα της δικαιοσύνης σε διασυνοριακές υποθέσεις. Οι δραστηριότητες κατάρτισης που θα υποστηρίζονται από το Πρόγραμμα θα πρέπει να βασίζονται σε ορθή αξιολόγηση των αναγκών κατάρτισης, να ακολουθούν τις πλέον σύγχρονες μεθόδους κατάρτισης, να περιλαμβάνουν διασυνοριακές εκδηλώσεις με τη συμμετοχή επαγγελματιών του τομέα της δικαιοσύνης από διάφορα κράτη μέλη, να εμπεριέχουν στοιχεία ενεργητικής μάθησης και δικτύωσης, και να είναι βιώσιμες. Οι δραστηριότητες αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνουν κατάρτιση σχετικά με τη νομική ορολογία, το αστικό και ποινικό δίκαιο και τα θεμελιώδη δικαιώματα, καθώς και σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση και τις δικονομικές εγγυήσεις. Οι δραστηριότητες αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνουν επίσης μαθήματα κατάρτισης για δικαστές, δικηγόρους και εισαγγελείς σχετικά με τις προκλήσεις και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα άτομα που υφίστανται συχνά διακρίσεις ή βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση, όπως οι γυναίκες, τα παιδιά, οι μειονότητες, τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ, τα άτομα με αναπηρία και τα θύματα έμφυλης βίας, ενδοοικογενειακής βίας ή βίας σε προσωπικές σχέσεις και άλλες μορφές διαπροσωπικής βίας. Τα εν λόγω μαθήματα κατάρτισης θα πρέπει να οργανώνονται με την άμεση συμμετοχή των οργανώσεων που εκπροσωπούν ή υποστηρίζουν αυτά τα άτομα και, όταν είναι δυνατό, με τη συμμετοχή των ίδιων των ατόμων. Δεδομένου του γεγονότος ότι οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται σε υψηλές θέσεις στο πλαίσιο του δικαστικού σώματος, οι γυναίκες δικαστές, οι γυναίκες εισαγγελείς και γυναίκες σε άλλα νομικά επαγγέλματα θα πρέπει να ενθαρρύνονται να συμμετέχουν στις δραστηριότητες κατάρτισης. |
| --- | --- |

(10)

Σύμφωνα με τα άρθρο 81 παράγραφος 2 στοιχείο η) και το άρθρο 82 παράγραφος 1 στοιχείο γ) ΣΛΕΕ, η Ένωση υποστηρίζει την κατάρτιση των δικαστών και άλλων λειτουργών και υπαλλήλων του τομέα απονομής της δικαιοσύνης, ως μέσο για την ανάπτυξη της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις βάσει της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων και διαταγών. Η πρόβλεψη για κατάρτιση των επαγγελματιών του τομέα της δικαιοσύνης αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την ανάπτυξη κοινής αντίληψης σχετικά με τον βέλτιστο τρόπο εφαρμογής και προάσπισης του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Συμβάλλει στην οικοδόμηση του ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης με τη διαμόρφωση ενός κοινού δικαστικού πολιτισμού μεταξύ των επαγγελματιών του τομέα της δικαιοσύνης των κρατών μελών. Είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η ορθή, συνεκτική, συνεπής και χωρίς διακρίσεις εφαρμογή του δικαίου στην Ένωση, καθώς και η αμοιβαία εμπιστοσύνη και κατανόηση μεταξύ των επαγγελματιών του τομέα της δικαιοσύνης σε διασυνοριακές υποθέσεις. Οι δραστηριότητες κατάρτισης που θα υποστηρίζονται από το Πρόγραμμα θα πρέπει να βασίζονται σε ορθή αξιολόγηση των αναγκών κατάρτισης, να ακολουθούν τις πλέον σύγχρονες μεθόδους κατάρτισης, να περιλαμβάνουν διασυνοριακές εκδηλώσεις με τη συμμετοχή επαγγελματιών του τομέα της δικαιοσύνης από διάφορα κράτη μέλη, να εμπεριέχουν στοιχεία ενεργητικής μάθησης και δικτύωσης, και να είναι βιώσιμες. Οι δραστηριότητες αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνουν κατάρτιση σχετικά με τη νομική ορολογία, το αστικό και ποινικό δίκαιο και τα θεμελιώδη δικαιώματα, καθώς και σχετικά με την αμοιβαία αναγνώριση και τις δικονομικές εγγυήσεις. Οι δραστηριότητες αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνουν επίσης μαθήματα κατάρτισης για δικαστές, δικηγόρους και εισαγγελείς σχετικά με τις προκλήσεις και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα άτομα που υφίστανται συχνά διακρίσεις ή βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση, όπως οι γυναίκες, τα παιδιά, οι μειονότητες, τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ, τα άτομα με αναπηρία και τα θύματα έμφυλης βίας, ενδοοικογενειακής βίας ή βίας σε προσωπικές σχέσεις και άλλες μορφές διαπροσωπικής βίας. Τα εν λόγω μαθήματα κατάρτισης θα πρέπει να οργανώνονται με την άμεση συμμετοχή των οργανώσεων που εκπροσωπούν ή υποστηρίζουν αυτά τα άτομα και, όταν είναι δυνατό, με τη συμμετοχή των ίδιων των ατόμων. Δεδομένου του γεγονότος ότι οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται σε υψηλές θέσεις στο πλαίσιο του δικαστικού σώματος, οι γυναίκες δικαστές, οι γυναίκες εισαγγελείς και γυναίκες σε άλλα νομικά επαγγέλματα θα πρέπει να ενθαρρύνονται να συμμετέχουν στις δραστηριότητες κατάρτισης.

| (11) | Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ο όρος «δικαστές και προσωπικό των δικαστηρίων» θα πρέπει να ερμηνεύεται διασταλτικά, ώστε να περιλαμβάνει τους δικαστές, τους εισαγγελείς, τους υπαλλήλους των δικαστηρίων και των εισαγγελικών αρχών, καθώς και όλους τους άλλους επαγγελματίες της δικαιοσύνης που συνδέονται με το δικαστικό σώμα ή συμμετέχουν με άλλον τρόπο στην απονομή της δικαιοσύνης, ανεξάρτητα από τον ορισμό στο εθνικό δίκαιο, το νομικό καθεστώς ή την εσωτερική οργάνωσή τους, όπως είναι οι δικηγόροι, οι συμβολαιογράφοι, οι δικαστικοί επιμελητές ή τα όργανα εκτέλεσης των αποφάσεων, οι σύνδικοι πτώχευσης, οι διαμεσολαβητές, οι δικαστικοί διερμηνείς και μεταφραστές, οι δικαστικοί πραγματογνώμονες, οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι και οι επιμελητές ανηλίκων κοινωνικής αρωγής. |
| --- | --- |

(11)

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ο όρος «δικαστές και προσωπικό των δικαστηρίων» θα πρέπει να ερμηνεύεται διασταλτικά, ώστε να περιλαμβάνει τους δικαστές, τους εισαγγελείς, τους υπαλλήλους των δικαστηρίων και των εισαγγελικών αρχών, καθώς και όλους τους άλλους επαγγελματίες της δικαιοσύνης που συνδέονται με το δικαστικό σώμα ή συμμετέχουν με άλλον τρόπο στην απονομή της δικαιοσύνης, ανεξάρτητα από τον ορισμό στο εθνικό δίκαιο, το νομικό καθεστώς ή την εσωτερική οργάνωσή τους, όπως είναι οι δικηγόροι, οι συμβολαιογράφοι, οι δικαστικοί επιμελητές ή τα όργανα εκτέλεσης των αποφάσεων, οι σύνδικοι πτώχευσης, οι διαμεσολαβητές, οι δικαστικοί διερμηνείς και μεταφραστές, οι δικαστικοί πραγματογνώμονες, οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι και οι επιμελητές ανηλίκων κοινωνικής αρωγής.

| (12) | Στην κατάρτιση των δικαστών μπορεί να συμμετέχουν διάφοροι παράγοντες, όπως νομικές, δικαστικές και διοικητικές αρχές των κρατών μελών, πανεπιστημιακά ιδρύματα, εθνικοί φορείς υπεύθυνοι για την κατάρτιση των δικαστών, εκπαιδευτικοί οργανισμοί ή δίκτυα ευρωπαϊκού επιπέδου ή δίκτυα δικαστικών συντονιστών ενωσιακής νομοθεσίας. Οι οργανισμοί και οι φορείς που επιδιώκουν στόχους γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στον τομέα της κατάρτισης των δικαστών και των υπαλλήλων των δικαστηρίων, όπως το Ευρωπαϊκό δίκτυο κατάρτισης δικαστικών (ΕΔΚΔ), η Ακαδημία Ευρωπαϊκού Δικαίου (ERA), το Ευρωπαϊκό δίκτυο Συμβουλίων Δικαιοσύνης (ENCJ), η Ένωση Συμβουλίων Επικρατείας και Ανώτατων Διοικητικών Δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ACA-Ευρώπη), το Δίκτυο των Προέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSJC) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δημόσιας Διοίκησης (EIPA), συνεχίζουν να συμβάλλουν στην προώθηση προγραμμάτων κατάρτισης με πραγματική ευρωπαϊκή διάσταση για τους δικαστές και τους υπαλλήλους της δικαιοσύνης, και, συνεπώς, θα μπορούσε να χορηγηθεί στους εν λόγω φορείς ή οντότητες επαρκής χρηματοδοτική στήριξη σύμφωνα με τις διαδικασίες και τα κριτήρια που ορίζονται στα προγράμματα εργασίας που εκδίδονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό. |
| --- | --- |

(12)

Στην κατάρτιση των δικαστών μπορεί να συμμετέχουν διάφοροι παράγοντες, όπως νομικές, δικαστικές και διοικητικές αρχές των κρατών μελών, πανεπιστημιακά ιδρύματα, εθνικοί φορείς υπεύθυνοι για την κατάρτιση των δικαστών, εκπαιδευτικοί οργανισμοί ή δίκτυα ευρωπαϊκού επιπέδου ή δίκτυα δικαστικών συντονιστών ενωσιακής νομοθεσίας. Οι οργανισμοί και οι φορείς που επιδιώκουν στόχους γενικού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος στον τομέα της κατάρτισης των δικαστών και των υπαλλήλων των δικαστηρίων, όπως το Ευρωπαϊκό δίκτυο κατάρτισης δικαστικών (ΕΔΚΔ), η Ακαδημία Ευρωπαϊκού Δικαίου (ERA), το Ευρωπαϊκό δίκτυο Συμβουλίων Δικαιοσύνης (ENCJ), η Ένωση Συμβουλίων Επικρατείας και Ανώτατων Διοικητικών Δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ACA-Ευρώπη), το Δίκτυο των Προέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSJC) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δημόσιας Διοίκησης (EIPA), συνεχίζουν να συμβάλλουν στην προώθηση προγραμμάτων κατάρτισης με πραγματική ευρωπαϊκή διάσταση για τους δικαστές και τους υπαλλήλους της δικαιοσύνης, και, συνεπώς, θα μπορούσε να χορηγηθεί στους εν λόγω φορείς ή οντότητες επαρκής χρηματοδοτική στήριξη σύμφωνα με τις διαδικασίες και τα κριτήρια που ορίζονται στα προγράμματα εργασίας που εκδίδονται από την Επιτροπή σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.

| (13) | Το Πρόγραμμα θα πρέπει να υποστηρίζει το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας του ΕΔΚΔ, το οποίο αποτελεί σημαντικό παράγοντα όσον αφορά την κατάρτιση των δικαστών. Το ΕΔΚΔ αποτελεί εξαιρετική περίπτωση, καθόσον είναι το μοναδικό δίκτυο σε επίπεδο Ένωσης που συγκεντρώνει τους φορείς κατάρτισης δικαστών των κρατών μελών. Βρίσκεται σε μοναδική θέση για να διοργανώνει ανταλλαγές τόσο νέων όσο και έμπειρων δικαστών και εισαγγελέων από όλα τα κράτη μέλη και για να συντονίζει το έργο των εθνικών φορέων κατάρτισης δικαστών σε ό,τι αφορά τη διοργάνωση δραστηριοτήτων κατάρτισης στο ενωσιακό δίκαιο και την προώθηση ορθών πρακτικών κατάρτισης. Επίσης, το ΕΔΚΔ παρέχει δραστηριότητες κατάρτισης εξαιρετικής ποιότητας με οικονομικά αποδοτικό τρόπο σε επίπεδο Ένωσης. Επιπλέον, στο ΕΔΚΔ συμμετέχουν ως παρατηρητές και οι φορείς κατάρτισης δικαστικών των υποψήφιων χωρών. Η ετήσια έκθεση του ΕΔΚΔ θα πρέπει να περιλαμβάνει πληροφορίες για την κατάρτιση που προσφέρεται, αναλυτικά, μεταξύ άλλων, ανά κατηγορία προσωπικού. |
| --- | --- |

(13)

Το Πρόγραμμα θα πρέπει να υποστηρίζει το ετήσιο πρόγραμμα εργασίας του ΕΔΚΔ, το οποίο αποτελεί σημαντικό παράγοντα όσον αφορά την κατάρτιση των δικαστών. Το ΕΔΚΔ αποτελεί εξαιρετική περίπτωση, καθόσον είναι το μοναδικό δίκτυο σε επίπεδο Ένωσης που συγκεντρώνει τους φορείς κατάρτισης δικαστών των κρατών μελών. Βρίσκεται σε μοναδική θέση για να διοργανώνει ανταλλαγές τόσο νέων όσο και έμπειρων δικαστών και εισαγγελέων από όλα τα κράτη μέλη και για να συντονίζει το έργο των εθνικών φορέων κατάρτισης δικαστών σε ό,τι αφορά τη διοργάνωση δραστηριοτήτων κατάρτισης στο ενωσιακό δίκαιο και την προώθηση ορθών πρακτικών κατάρτισης. Επίσης, το ΕΔΚΔ παρέχει δραστηριότητες κατάρτισης εξαιρετικής ποιότητας με οικονομικά αποδοτικό τρόπο σε επίπεδο Ένωσης. Επιπλέον, στο ΕΔΚΔ συμμετέχουν ως παρατηρητές και οι φορείς κατάρτισης δικαστικών των υποψήφιων χωρών. Η ετήσια έκθεση του ΕΔΚΔ θα πρέπει να περιλαμβάνει πληροφορίες για την κατάρτιση που προσφέρεται, αναλυτικά, μεταξύ άλλων, ανά κατηγορία προσωπικού.

| (14) | Τα μέτρα στο πλαίσιο του Προγράμματος θα πρέπει να συμβάλουν στην προαγωγή της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων και αποφάσεων και διαταγών σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών και της αναγκαίας προσέγγισης των νομοθεσιών, για τη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ όλων των αρμόδιων αρχών, μεταξύ άλλων και με ηλεκτρονικά μέσα. Το Πρόγραμμα θα πρέπει επίσης να στηρίζει τη δικαστική προστασία των ατομικών δικαιωμάτων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Θα πρέπει επίσης να προωθήσει την αύξηση της σύγκλισης στο αστικό δίκαιο, πράγμα το οποίο θα συμβάλει στην εξάλειψη των εμποδίων στην ικανοποιητική και αποτελεσματική λειτουργία των δικαστικών και εξωδικαστικών διαδικασιών, προς όφελος όλων των μερών σε αστικές διαφορές. Τέλος, προκειμένου να υποστηριχθεί η αποτελεσματική επιβολή και ουσιαστική εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου για τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, το Πρόγραμμα θα πρέπει να υποστηρίζει τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου για αστικές και εμπορικές υποθέσεις, το οποίο συστάθηκε με την απόφαση 2001/470/ΕΚ του Συμβουλίου (8). Σε ποινικές υποθέσεις, το Πρόγραμμα θα πρέπει να συμβάλει στην προώθηση και την εφαρμογή κανόνων και διαδικασιών για τη διασφάλιση της αναγνώρισης αποφάσεων και διαταγών σε ολόκληρη την Ένωση. Θα πρέπει να διευκολύνει τη συνεργασία και να συμβάλει στην εξάλειψη των εμποδίων στην αποτελεσματική συνεργασία και την αμοιβαία εμπιστοσύνη. Το Πρόγραμμα θα πρέπει επίσης να συμβάλει στη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη με την προώθηση και τη στήριξη των δικαιωμάτων των θυμάτων εγκληματικών πράξεων, καθώς και των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων και των κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες. |
| --- | --- |

(14)

Τα μέτρα στο πλαίσιο του Προγράμματος θα πρέπει να συμβάλουν στην προαγωγή της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων και αποφάσεων και διαταγών σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών και της αναγκαίας προσέγγισης των νομοθεσιών, για τη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ όλων των αρμόδιων αρχών, μεταξύ άλλων και με ηλεκτρονικά μέσα. Το Πρόγραμμα θα πρέπει επίσης να στηρίζει τη δικαστική προστασία των ατομικών δικαιωμάτων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Θα πρέπει επίσης να προωθήσει την αύξηση της σύγκλισης στο αστικό δίκαιο, πράγμα το οποίο θα συμβάλει στην εξάλειψη των εμποδίων στην ικανοποιητική και αποτελεσματική λειτουργία των δικαστικών και εξωδικαστικών διαδικασιών, προς όφελος όλων των μερών σε αστικές διαφορές. Τέλος, προκειμένου να υποστηριχθεί η αποτελεσματική επιβολή και ουσιαστική εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου για τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις, το Πρόγραμμα θα πρέπει να υποστηρίζει τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου για αστικές και εμπορικές υποθέσεις, το οποίο συστάθηκε με την απόφαση 2001/470/ΕΚ του Συμβουλίου (8). Σε ποινικές υποθέσεις, το Πρόγραμμα θα πρέπει να συμβάλει στην προώθηση και την εφαρμογή κανόνων και διαδικασιών για τη διασφάλιση της αναγνώρισης αποφάσεων και διαταγών σε ολόκληρη την Ένωση. Θα πρέπει να διευκολύνει τη συνεργασία και να συμβάλει στην εξάλειψη των εμποδίων στην αποτελεσματική συνεργασία και την αμοιβαία εμπιστοσύνη. Το Πρόγραμμα θα πρέπει επίσης να συμβάλει στη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη με την προώθηση και τη στήριξη των δικαιωμάτων των θυμάτων εγκληματικών πράξεων, καθώς και των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων και των κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες.

| (15) | Σύμφωνα με το άρθρο 3 ΣΕΕ, το άρθρο 24 του Χάρτη και τη Διεθνή Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού, το Πρόγραμμα θα πρέπει να στηρίζει την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού και να ενσωματώνει τη διάσταση της προαγωγής των δικαιωμάτων του παιδιού στην υλοποίηση όλων των δράσεών του. Για τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή σε ενέργειες που στοχεύουν στην προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού στο πλαίσιο της αστικής και ποινικής δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας παιδιών που συνοδεύουν τους υπό κράτηση γονείς τους, των παιδιών φυλακισμένων γονιών και των παιδιών που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών. |
| --- | --- |

(15)

Σύμφωνα με το άρθρο 3 ΣΕΕ, το άρθρο 24 του Χάρτη και τη Διεθνή Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού, το Πρόγραμμα θα πρέπει να στηρίζει την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού και να ενσωματώνει τη διάσταση της προαγωγής των δικαιωμάτων του παιδιού στην υλοποίηση όλων των δράσεών του. Για τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή σε ενέργειες που στοχεύουν στην προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού στο πλαίσιο της αστικής και ποινικής δικαιοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας παιδιών που συνοδεύουν τους υπό κράτηση γονείς τους, των παιδιών φυλακισμένων γονιών και των παιδιών που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών.

| (16) | Το Πρόγραμμα «Δικαιοσύνη» για την περίοδο 2014-2020 επέτρεψε τη θέσπιση δραστηριοτήτων κατάρτισης στο ενωσιακό δίκαιο, ιδίως σε σχέση με το πεδίο και την εφαρμογή του Χάρτη, οι οποίες απευθύνονται σε δικαστές και υπάλληλους της δικαιοσύνης. Στα συμπεράσματα της 12ης Οκτωβρίου 2017 σχετικά με την εφαρμογή του Χάρτη το 2016, το Συμβούλιο υπενθύμισε τη σημασία της ευαισθητοποίησης όσον αφορά την εφαρμογή του Χάρτη σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, των επαγγελματιών του νομικού κλάδου και των ίδιων των δικαιούχων των δικαιωμάτων. Ως εκ τούτου, για την ενσωμάτωση της διάστασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων με συνεκτικό τρόπο, είναι αναγκαίο να επεκταθεί η χρηματοδοτική στήριξη σε δραστηριότητες ευαισθητοποίησης που θα απευθύνονται και σε άλλες δημόσιες αρχές, πέραν των δικαστικών αρχών και των επαγγελματιών του νομικού κλάδου. |
| --- | --- |

(16)

Το Πρόγραμμα «Δικαιοσύνη» για την περίοδο 2014-2020 επέτρεψε τη θέσπιση δραστηριοτήτων κατάρτισης στο ενωσιακό δίκαιο, ιδίως σε σχέση με το πεδίο και την εφαρμογή του Χάρτη, οι οποίες απευθύνονται σε δικαστές και υπάλληλους της δικαιοσύνης. Στα συμπεράσματα της 12ης Οκτωβρίου 2017 σχετικά με την εφαρμογή του Χάρτη το 2016, το Συμβούλιο υπενθύμισε τη σημασία της ευαισθητοποίησης όσον αφορά την εφαρμογή του Χάρτη σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, των επαγγελματιών του νομικού κλάδου και των ίδιων των δικαιούχων των δικαιωμάτων. Ως εκ τούτου, για την ενσωμάτωση της διάστασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων με συνεκτικό τρόπο, είναι αναγκαίο να επεκταθεί η χρηματοδοτική στήριξη σε δραστηριότητες ευαισθητοποίησης που θα απευθύνονται και σε άλλες δημόσιες αρχές, πέραν των δικαστικών αρχών και των επαγγελματιών του νομικού κλάδου.

| (17) | Σύμφωνα με το άρθρο 67 ΣΛΕΕ, η Ένωση συγκροτεί χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, με σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Από την άποψη αυτή, η χωρίς διακρίσεις πρόσβαση όλων στη δικαιοσύνη είναι ζωτικής σημασίας. Προκειμένου να διευκολύνεται η ουσιαστική πρόσβαση στη δικαιοσύνη και να ενισχύεται η αμοιβαία εμπιστοσύνη, η οποία είναι απαραίτητη για την ικανοποιητική λειτουργία του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, είναι αναγκαίο να επεκταθεί η χρηματοδοτική στήριξη σε δραστηριότητες σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο άλλων αρχών, πέραν των δικαστικών, ή των επαγγελματιών του νομικού κλάδου και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, που συμβάλλουν στην επιδίωξη των εν λόγω στόχων. Θα πρέπει να παρέχεται στήριξη, ιδίως, σε δραστηριότητες που διευκολύνουν την ουσιαστική και ισότιμη πρόσβαση στη δικαιοσύνη για τα άτομα που υφίστανται συχνά διακρίσεις ή βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση. Είναι σημαντικό να υποστηριχθούν οι δραστηριότητες ευαισθητοποίησης οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, όπως η δικτύωση, η επίλυση διαφορών, οι εκστρατείες ενημέρωσης και άλλες δραστηριότητες εποπτείας. Στο πλαίσιο αυτό, οι επαγγελματίες της δικαιοσύνης που συνδέονται με το δικαστικό σώμα και εργάζονται για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. |
| --- | --- |

(17)

Σύμφωνα με το άρθρο 67 ΣΛΕΕ, η Ένωση συγκροτεί χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, με σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Από την άποψη αυτή, η χωρίς διακρίσεις πρόσβαση όλων στη δικαιοσύνη είναι ζωτικής σημασίας. Προκειμένου να διευκολύνεται η ουσιαστική πρόσβαση στη δικαιοσύνη και να ενισχύεται η αμοιβαία εμπιστοσύνη, η οποία είναι απαραίτητη για την ικανοποιητική λειτουργία του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, είναι αναγκαίο να επεκταθεί η χρηματοδοτική στήριξη σε δραστηριότητες σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο άλλων αρχών, πέραν των δικαστικών, ή των επαγγελματιών του νομικού κλάδου και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, που συμβάλλουν στην επιδίωξη των εν λόγω στόχων. Θα πρέπει να παρέχεται στήριξη, ιδίως, σε δραστηριότητες που διευκολύνουν την ουσιαστική και ισότιμη πρόσβαση στη δικαιοσύνη για τα άτομα που υφίστανται συχνά διακρίσεις ή βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση. Είναι σημαντικό να υποστηριχθούν οι δραστηριότητες ευαισθητοποίησης οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, όπως η δικτύωση, η επίλυση διαφορών, οι εκστρατείες ενημέρωσης και άλλες δραστηριότητες εποπτείας. Στο πλαίσιο αυτό, οι επαγγελματίες της δικαιοσύνης που συνδέονται με το δικαστικό σώμα και εργάζονται για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο.

| (18) | Σύμφωνα με τα άρθρα 8 και 10 ΣΛΕΕ, το Πρόγραμμα σε όλες τις δραστηριότητές του θα πρέπει να στηρίζει την ενσωμάτωση της διάστασης της ισότητας των φύλων και της ενσωμάτωσης της απαγόρευσης των διακρίσεων. Επιπλέον, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία επιβεβαιώνει το δικαίωμα πλήρους ικανότητας προς δικαιοπραξία και πρόσβασης στη δικαιοσύνη για τα άτομα με αναπηρία. Μία ενδιάμεση και μία τελική αξιολόγηση του Προγράμματος θα πρέπει να αξιολογούν τον αντίκτυπο με βάση το φύλο προκειμένου να εκτιμηθεί κατά πόσον συμβάλλει στην ισότητα των φύλων και να διαπιστωθεί κατά πόσον έχει ακούσιες αρνητικές επιπτώσεις σε αυτήν, σύμφωνα με το σημείο 16 της διοργανικής συμφωνίας της 16ης Δεκεμβρίου 2020 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, καθώς και τους νέους ιδίους πόρους, συμπεριλαμβανομένου ενός οδικού χάρτη για την εισαγωγή νέων ιδίων πόρων (9) (η «διοργανική συμφωνία της 16ης Δεκεμβρίου 2020»). Στο πλαίσιο αυτό και λαμβανομένων υπόψη της διαφορετικής φύσης και του διαφορετικού μεγέθους των δραστηριοτήτων των συγκεκριμένων στόχων του Προγράμματος, είναι σημαντικό τα ατομικά δεδομένα που συλλέγονται από τους φορείς υλοποίησης έργων να κατανέμονται ει δυνατόν κατά φύλο. Εξίσου σημαντικό είναι να παρέχονται πληροφορίες στους αιτούντες για τον τρόπο συνεκτίμησης της ισότητας των φύλων, συμπεριλαμβάνοντας πληροφορίες σχετικά με τη χρήση εργαλείων για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου, όπως συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου στον προϋπολογισμό και αξιολογήσεις επιπτώσεων ανάλογα με το φύλο, κατά περίπτωση. Στο πλαίσιο της διαβούλευσης με εμπειρογνώμονες και ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ισόρροπη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών. |
| --- | --- |

(18)

Σύμφωνα με τα άρθρα 8 και 10 ΣΛΕΕ, το Πρόγραμμα σε όλες τις δραστηριότητές του θα πρέπει να στηρίζει την ενσωμάτωση της διάστασης της ισότητας των φύλων και της ενσωμάτωσης της απαγόρευσης των διακρίσεων. Επιπλέον, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία επιβεβαιώνει το δικαίωμα πλήρους ικανότητας προς δικαιοπραξία και πρόσβασης στη δικαιοσύνη για τα άτομα με αναπηρία. Μία ενδιάμεση και μία τελική αξιολόγηση του Προγράμματος θα πρέπει να αξιολογούν τον αντίκτυπο με βάση το φύλο προκειμένου να εκτιμηθεί κατά πόσον συμβάλλει στην ισότητα των φύλων και να διαπιστωθεί κατά πόσον έχει ακούσιες αρνητικές επιπτώσεις σε αυτήν, σύμφωνα με το σημείο 16 της διοργανικής συμφωνίας της 16ης Δεκεμβρίου 2020 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, καθώς και τους νέους ιδίους πόρους, συμπεριλαμβανομένου ενός οδικού χάρτη για την εισαγωγή νέων ιδίων πόρων (9) (η «διοργανική συμφωνία της 16ης Δεκεμβρίου 2020»). Στο πλαίσιο αυτό και λαμβανομένων υπόψη της διαφορετικής φύσης και του διαφορετικού μεγέθους των δραστηριοτήτων των συγκεκριμένων στόχων του Προγράμματος, είναι σημαντικό τα ατομικά δεδομένα που συλλέγονται από τους φορείς υλοποίησης έργων να κατανέμονται ει δυνατόν κατά φύλο. Εξίσου σημαντικό είναι να παρέχονται πληροφορίες στους αιτούντες για τον τρόπο συνεκτίμησης της ισότητας των φύλων, συμπεριλαμβάνοντας πληροφορίες σχετικά με τη χρήση εργαλείων για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου, όπως συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου στον προϋπολογισμό και αξιολογήσεις επιπτώσεων ανάλογα με το φύλο, κατά περίπτωση. Στο πλαίσιο της διαβούλευσης με εμπειρογνώμονες και ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ισόρροπη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών.

| (19) | Το Πρόγραμμα σε όλες τις δραστηριότητές του, ανάλογα με την περίπτωση, θα πρέπει επίσης να στηρίζει και να προστατεύει τα δικαιώματα των θυμάτων τόσο σε αστικές όσο και σε ποινικές υποθέσεις. Για τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη βελτιωμένη εφαρμογή των διαφόρων μέσων της Ένωσης για την προστασία των θυμάτων, και στον συντονισμό μεταξύ τους, καθώς και σε δράσεις που αποσκοπούν στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ δικαστηρίων και επαγγελματιών του νομικού κλάδου που ασχολούνται με υποθέσεις άσκησης βίας. Το Πρόγραμμα θα πρέπει επίσης να στηρίζει τη βελτίωση των γνώσεων και της χρήσης των συλλογικών μέσων έννομης προστασίας. |
| --- | --- |

(19)

Το Πρόγραμμα σε όλες τις δραστηριότητές του, ανάλογα με την περίπτωση, θα πρέπει επίσης να στηρίζει και να προστατεύει τα δικαιώματα των θυμάτων τόσο σε αστικές όσο και σε ποινικές υποθέσεις. Για τον σκοπό αυτόν, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη βελτιωμένη εφαρμογή των διαφόρων μέσων της Ένωσης για την προστασία των θυμάτων, και στον συντονισμό μεταξύ τους, καθώς και σε δράσεις που αποσκοπούν στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ δικαστηρίων και επαγγελματιών του νομικού κλάδου που ασχολούνται με υποθέσεις άσκησης βίας. Το Πρόγραμμα θα πρέπει επίσης να στηρίζει τη βελτίωση των γνώσεων και της χρήσης των συλλογικών μέσων έννομης προστασίας.

| (20) | Οι δράσεις που καλύπτονται από το Πρόγραμμα θα πρέπει να συμβάλουν στην εγκαθίδρυση ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης, προωθώντας την ανεξαρτησία και αποτελεσματικότητα του νομικού συστήματος, ενισχύοντας τη διασυνοριακή συνεργασία και δικτύωση, υποστηρίζοντας την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των δικαστικών συστημάτων των κρατών μελών και προάγοντας την ορθή, συνεκτική και συνεπή εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου. Οι δραστηριότητες χρηματοδότησης θα πρέπει να συμβάλουν επίσης στην ανάπτυξη κοινής αντίληψης των αξιών της Ένωσης και του κράτους δικαίου, στην καλύτερη γνώση του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης, στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας και βέλτιστων πρακτικών όσον αφορά τη χρήση νομικών πράξεων για τη δικαστική συνεργασία από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, καθώς και στη διάδοση και προώθηση των διαλειτουργικών ψηφιακών λύσεων που στηρίζουν την απρόσκοπτη και αποτελεσματική διασυνοριακή συνεργασία, καθώς και να παρέχουν μια αξιόπιστη αναλυτική βάση για την υποστήριξη της ανάπτυξης, της επιβολής και της ορθής κατανόησης και εφαρμογής του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης. Η παρέμβαση της Ένωσης επιτρέπει τη συνεκτική υλοποίηση των σχετικών δράσεων στο σύνολο της Ένωσης και επιφέρει οικονομίες κλίμακας. Επιπλέον, η Ένωση βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση σε σύγκριση με τα κράτη μέλη για να επιλαμβάνεται ζητημάτων διασυνοριακού χαρακτήρα και να παρέχει μια ευρωπαϊκή πλατφόρμα ανταλλαγής γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών. |
| --- | --- |

(20)

Οι δράσεις που καλύπτονται από το Πρόγραμμα θα πρέπει να συμβάλουν στην εγκαθίδρυση ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης, προωθώντας την ανεξαρτησία και αποτελεσματικότητα του νομικού συστήματος, ενισχύοντας τη διασυνοριακή συνεργασία και δικτύωση, υποστηρίζοντας την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των δικαστικών συστημάτων των κρατών μελών και προάγοντας την ορθή, συνεκτική και συνεπή εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου. Οι δραστηριότητες χρηματοδότησης θα πρέπει να συμβάλουν επίσης στην ανάπτυξη κοινής αντίληψης των αξιών της Ένωσης και του κράτους δικαίου, στην καλύτερη γνώση του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης, στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας και βέλτιστων πρακτικών όσον αφορά τη χρήση νομικών πράξεων για τη δικαστική συνεργασία από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, καθώς και στη διάδοση και προώθηση των διαλειτουργικών ψηφιακών λύσεων που στηρίζουν την απρόσκοπτη και αποτελεσματική διασυνοριακή συνεργασία, καθώς και να παρέχουν μια αξιόπιστη αναλυτική βάση για την υποστήριξη της ανάπτυξης, της επιβολής και της ορθής κατανόησης και εφαρμογής του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης. Η παρέμβαση της Ένωσης επιτρέπει τη συνεκτική υλοποίηση των σχετικών δράσεων στο σύνολο της Ένωσης και επιφέρει οικονομίες κλίμακας. Επιπλέον, η Ένωση βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση σε σύγκριση με τα κράτη μέλη για να επιλαμβάνεται ζητημάτων διασυνοριακού χαρακτήρα και να παρέχει μια ευρωπαϊκή πλατφόρμα ανταλλαγής γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών.

| (21) | Το Πρόγραμμα θα πρέπει επίσης να συμβάλει στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών όταν το δίκαιο της Ένωσης έχει εξωτερική διάσταση, λαμβανομένων υπόψη των εξωτερικών συνεπειών, ώστε να βελτιώσει την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και να διευκολύνει την αντιμετώπιση δικαστικών και διαδικαστικών προκλήσεων. |
| --- | --- |

(21)

Το Πρόγραμμα θα πρέπει επίσης να συμβάλει στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών όταν το δίκαιο της Ένωσης έχει εξωτερική διάσταση, λαμβανομένων υπόψη των εξωτερικών συνεπειών, ώστε να βελτιώσει την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και να διευκολύνει την αντιμετώπιση δικαστικών και διαδικαστικών προκλήσεων.

| (22) | Η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσει τη συνολική συνοχή, συμπληρωματικότητα και συνέργειες με το έργο οργάνων, οργανισμών και υπηρεσιών της Ένωσης, ιδίως ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Ποινικής Δικαιοσύνης (Eurojust), ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA), ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Λειτουργική Διαχείριση Συστημάτων ΤΠ Μεγάλης Κλίμακας στον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης (eu-LISA) και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), και θα πρέπει να συνεκτιμά το έργο άλλων εθνικών και διεθνών παραγόντων στους τομείς που καλύπτει το Πρόγραμμα. |
| --- | --- |

(22)

Η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσει τη συνολική συνοχή, συμπληρωματικότητα και συνέργειες με το έργο οργάνων, οργανισμών και υπηρεσιών της Ένωσης, ιδίως ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Ποινικής Δικαιοσύνης (Eurojust), ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA), ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Λειτουργική Διαχείριση Συστημάτων ΤΠ Μεγάλης Κλίμακας στον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης (eu-LISA) και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), και θα πρέπει να συνεκτιμά το έργο άλλων εθνικών και διεθνών παραγόντων στους τομείς που καλύπτει το Πρόγραμμα.

| (23) | Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική διάθεση κονδυλίων από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι όλες οι δράσεις που υλοποιούνται στο πλαίσιο του Προγράμματος έχουν ενωσιακή προστιθέμενη αξία, συμπληρώνουν τις δράσεις των κρατών μελών και συνάδουν με άλλες ενωσιακές δράσεις. Η συνοχή, η συμπληρωματικότητα και οι συνέργειες θα πρέπει να επιδιώκονται με χρηματοδοτικά προγράμματα για τη στήριξη τομέων πολιτικής με στενούς δεσμούς μεταξύ τους, ιδίως με το Πρόγραμμα «Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και αξίες», καθώς και με το Πρόγραμμα για την Ενιαία Αγορά που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10) (2), των προγραμμάτων στους τομείς της διαχείρισης των συνόρων και της ασφάλειας, ιδίως του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας, των προγραμμάτων για τις στρατηγικές υποδομές, ιδίως του προγράμματος Ψηφιακή Ευρώπη που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) (3), του «Erasmus+» που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12) (4), του «Ορίζων Ευρώπη» που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13) (5), του μηχανισμού προενταξιακής βοήθειας και του προγράμματος LIFE που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14) (6). |
| --- | --- |

(23)

Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική διάθεση κονδυλίων από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι όλες οι δράσεις που υλοποιούνται στο πλαίσιο του Προγράμματος έχουν ενωσιακή προστιθέμενη αξία, συμπληρώνουν τις δράσεις των κρατών μελών και συνάδουν με άλλες ενωσιακές δράσεις. Η συνοχή, η συμπληρωματικότητα και οι συνέργειες θα πρέπει να επιδιώκονται με χρηματοδοτικά προγράμματα για τη στήριξη τομέων πολιτικής με στενούς δεσμούς μεταξύ τους, ιδίως με το Πρόγραμμα «Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και αξίες», καθώς και με το Πρόγραμμα για την Ενιαία Αγορά που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10) (2), των προγραμμάτων στους τομείς της διαχείρισης των συνόρων και της ασφάλειας, ιδίως του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας, των προγραμμάτων για τις στρατηγικές υποδομές, ιδίως του προγράμματος Ψηφιακή Ευρώπη που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) (3), του «Erasmus+» που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12) (4), του «Ορίζων Ευρώπη» που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13) (5), του μηχανισμού προενταξιακής βοήθειας και του προγράμματος LIFE που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14) (6).

| (24) | Ο παρών κανονισμός καθορίζει δημοσιονομικό κονδύλιο για τη συνολική διάρκεια του Προγράμματος, το οποίο αποτελεί το ποσό προνομιακής αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 18 της διοργανικής συμφωνίας της 16ης Δεκεμβρίου 2020, για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού. |
| --- | --- |

(24)

Ο παρών κανονισμός καθορίζει δημοσιονομικό κονδύλιο για τη συνολική διάρκεια του Προγράμματος, το οποίο αποτελεί το ποσό προνομιακής αναφοράς, κατά την έννοια του σημείου 18 της διοργανικής συμφωνίας της 16ης Δεκεμβρίου 2020, για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού.

| (25) | Σύμφωνα με το άρθρο 193 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15) (ο «δημοσιονομικός κανονισμός»), μπορεί να δοθεί επιχορήγηση για ενέργεια που έχει ήδη αρχίσει, υπό την προϋπόθεση ότι ο αιτών μπορεί να αποδείξει την ανάγκη έναρξης της ενέργειας πριν από την υπογραφή της συμφωνίας επιχορήγησης. Ωστόσο, οι δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης επιχορήγησης δεν είναι επιλέξιμες, εκτός από δεόντως αιτιολογημένες εξαιρετικές περιπτώσεις. Προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε διαταραχή της ενωσιακής στήριξης που θα μπορούσε να είναι επιζήμια για τα συμφέροντα της Ένωσης, θα πρέπει να είναι δυνατόν να προβλέπεται στην απόφαση χρηματοδότησης, για περιορισμένο χρονικό διάστημα στην αρχή του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027, δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν όσον αφορά δράσεις που υποστηρίζονται βάσει του παρόντος κανονισμού, οι οποίες έχουν ήδη αρχίσει, να θεωρούνται επιλέξιμες από την 1η Ιανουαρίου 2021, ακόμη και αν αυτές πραγματοποιήθηκαν πριν από την υποβολή της αίτησης επιχορήγησης. |
| --- | --- |

(25)

Σύμφωνα με το άρθρο 193 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15) (ο «δημοσιονομικός κανονισμός»), μπορεί να δοθεί επιχορήγηση για ενέργεια που έχει ήδη αρχίσει, υπό την προϋπόθεση ότι ο αιτών μπορεί να αποδείξει την ανάγκη έναρξης της ενέργειας πριν από την υπογραφή της συμφωνίας επιχορήγησης. Ωστόσο, οι δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης επιχορήγησης δεν είναι επιλέξιμες, εκτός από δεόντως αιτιολογημένες εξαιρετικές περιπτώσεις. Προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε διαταραχή της ενωσιακής στήριξης που θα μπορούσε να είναι επιζήμια για τα συμφέροντα της Ένωσης, θα πρέπει να είναι δυνατόν να προβλέπεται στην απόφαση χρηματοδότησης, για περιορισμένο χρονικό διάστημα στην αρχή του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027, δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν όσον αφορά δράσεις που υποστηρίζονται βάσει του παρόντος κανονισμού, οι οποίες έχουν ήδη αρχίσει, να θεωρούνται επιλέξιμες από την 1η Ιανουαρίου 2021, ακόμη και αν αυτές πραγματοποιήθηκαν πριν από την υποβολή της αίτησης επιχορήγησης.

| (26) | Ο δημοσιονομικός κανονισμός εφαρμόζεται στο Πρόγραμμα. Ο δημοσιονομικός κανονισμός θεσπίζει κανόνες για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ένωσης, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται οι κανόνες για τις επιχορηγήσεις, τα βραβεία, τις προμήθειες, την έμμεση εκτέλεση, τα χρηματοδοτικά μέσα, τις εγγυήσεις από τον προϋπολογισμό, τη χρηματοδοτική συνδρομή και επιστροφή εξόδων που πραγματοποιούν εξωτερικοί εμπειρογνώμονες. |
| --- | --- |

(26)

Ο δημοσιονομικός κανονισμός εφαρμόζεται στο Πρόγραμμα. Ο δημοσιονομικός κανονισμός θεσπίζει κανόνες για την εκτέλεση του προϋπολογισμού της Ένωσης, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται οι κανόνες για τις επιχορηγήσεις, τα βραβεία, τις προμήθειες, την έμμεση εκτέλεση, τα χρηματοδοτικά μέσα, τις εγγυήσεις από τον προϋπολογισμό, τη χρηματοδοτική συνδρομή και επιστροφή εξόδων που πραγματοποιούν εξωτερικοί εμπειρογνώμονες.

| (27) | Τα είδη χρηματοδότησης και οι μέθοδοι εκτέλεσης στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να επιλέγονται με βάση τη δυνατότητά τους να συμβάλουν στην επίτευξη των ειδικών στόχων των δράσεων και να αποφέρουν αποτελέσματα, λαμβανομένων υπόψη, ιδίως, του κόστους των ελέγχων, του διοικητικού φόρτου, της ικανότητας των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών και των προβλεπόμενων δικαιούχων και του αναμενόμενου κινδύνου μη συμμόρφωσης. Συναφώς, θα πρέπει να εξετάζεται η χρήση κατ’ αποκοπή ποσών, ενιαίων συντελεστών και δαπανών ανά μονάδα, καθώς και χρηματοδότησης που δεν συνδέεται με τις δαπάνες κατά τα αναφερόμενα στο άρθρο 125 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού. |
| --- | --- |

(27)

Τα είδη χρηματοδότησης και οι μέθοδοι εκτέλεσης στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να επιλέγονται με βάση τη δυνατότητά τους να συμβάλουν στην επίτευξη των ειδικών στόχων των δράσεων και να αποφέρουν αποτελέσματα, λαμβανομένων υπόψη, ιδίως, του κόστους των ελέγχων, του διοικητικού φόρτου, της ικανότητας των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών και των προβλεπόμενων δικαιούχων και του αναμενόμενου κινδύνου μη συμμόρφωσης. Συναφώς, θα πρέπει να εξετάζεται η χρήση κατ’ αποκοπή ποσών, ενιαίων συντελεστών και δαπανών ανά μονάδα, καθώς και χρηματοδότησης που δεν συνδέεται με τις δαπάνες κατά τα αναφερόμενα στο άρθρο 125 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού.

| (28) | Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16), τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου (17), τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (18) και τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939 του Συμβουλίου (19), τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης πρέπει να προστατεύονται μέσω αναλογικών μέτρων, συμπεριλαμβανομένων της πρόληψης, του εντοπισμού, της διόρθωσης και της διερεύνησης παρατυπιών και περιπτώσεων απάτης, της ανάκτησης των απολεσθέντων, των αχρεωστήτως καταβληθέντων ή μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων και, όταν απαιτείται, της επιβολής διοικητικών κυρώσεων. Ειδικότερα, σύμφωνα με τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 και τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) έχει την εξουσία να διενεργεί διοικητικές έρευνες, μεταξύ των οποίων και επιτόπιους ελέγχους και εξακριβώσεις, με στόχο να διαπιστωθεί αν υπήρξε απάτη, διαφθορά ή οποιαδήποτε άλλη παράνομη δραστηριότητα σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξουσιοδοτείται, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939, να ερευνά και να ασκεί δίωξη σε υποθέσεις απάτης και άλλων αξιόποινων πράξεων που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης, κατά τα οριζόμενα στην οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20). Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, κάθε πρόσωπο ή οντότητα που είναι αποδέκτης κονδυλίων της Ένωσης οφείλει να συνεργάζεται πλήρως για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, να παρέχει τα αναγκαία δικαιώματα και πρόσβαση στην Επιτροπή, την OLAF, το Ελεγκτικό Συνέδριο και, όσον αφορά τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939, στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, και να μεριμνά ώστε τυχόν τρίτοι που συμμετέχουν στην εκτέλεση των κονδυλίων της Ένωσης να παραχωρούν ισοδύναμα δικαιώματα. |
| --- | --- |

(28)

Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16), τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου (17), τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (18) και τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939 του Συμβουλίου (19), τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης πρέπει να προστατεύονται μέσω αναλογικών μέτρων, συμπεριλαμβανομένων της πρόληψης, του εντοπισμού, της διόρθωσης και της διερεύνησης παρατυπιών και περιπτώσεων απάτης, της ανάκτησης των απολεσθέντων, των αχρεωστήτως καταβληθέντων ή μη ορθώς χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων και, όταν απαιτείται, της επιβολής διοικητικών κυρώσεων. Ειδικότερα, σύμφωνα με τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 και τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) έχει την εξουσία να διενεργεί διοικητικές έρευνες, μεταξύ των οποίων και επιτόπιους ελέγχους και εξακριβώσεις, με στόχο να διαπιστωθεί αν υπήρξε απάτη, διαφθορά ή οποιαδήποτε άλλη παράνομη δραστηριότητα σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξουσιοδοτείται, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939, να ερευνά και να ασκεί δίωξη σε υποθέσεις απάτης και άλλων αξιόποινων πράξεων που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης, κατά τα οριζόμενα στην οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20). Σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, κάθε πρόσωπο ή οντότητα που είναι αποδέκτης κονδυλίων της Ένωσης οφείλει να συνεργάζεται πλήρως για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης, να παρέχει τα αναγκαία δικαιώματα και πρόσβαση στην Επιτροπή, την OLAF, το Ελεγκτικό Συνέδριο και, όσον αφορά τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1939, στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, και να μεριμνά ώστε τυχόν τρίτοι που συμμετέχουν στην εκτέλεση των κονδυλίων της Ένωσης να παραχωρούν ισοδύναμα δικαιώματα.

| (29) | Τρίτες χώρες που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) μπορούν να συμμετέχουν σε ενωσιακά προγράμματα στο πλαίσιο της συνεργασίας που θεσπίζεται με τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (21) η οποία προβλέπει την υλοποίηση των προγραμμάτων με απόφαση που εγκρίνεται βάσει της εν λόγω συμφωνίας. Τρίτες χώρες μπορούν επίσης να συμμετέχουν βάσει άλλων νομικών πράξεων. Θα πρέπει να εισαχθεί ειδική διάταξη στον παρόντα κανονισμό απαιτώντας από τις τρίτες χώρες να παρέχονται τα αναγκαία δικαιώματα και πρόσβαση στον αρμόδιο διατάκτη, στην OLAF και στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ώστε να μπορούν να ασκούν πλήρως τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους. |
| --- | --- |

(29)

Τρίτες χώρες που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) μπορούν να συμμετέχουν σε ενωσιακά προγράμματα στο πλαίσιο της συνεργασίας που θεσπίζεται με τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (21) η οποία προβλέπει την υλοποίηση των προγραμμάτων με απόφαση που εγκρίνεται βάσει της εν λόγω συμφωνίας. Τρίτες χώρες μπορούν επίσης να συμμετέχουν βάσει άλλων νομικών πράξεων. Θα πρέπει να εισαχθεί ειδική διάταξη στον παρόντα κανονισμό απαιτώντας από τις τρίτες χώρες να παρέχονται τα αναγκαία δικαιώματα και πρόσβαση στον αρμόδιο διατάκτη, στην OLAF και στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ώστε να μπορούν να ασκούν πλήρως τις αντίστοιχες αρμοδιότητές τους.

| (30) | Οι οριζόντιοι δημοσιονομικοί κανόνες που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 322 ΣΛΕΕ έχουν εφαρμογή στον παρόντα κανονισμό. Οι εν λόγω κανόνες θεσπίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό και καθορίζουν ιδίως τη διαδικασία κατάρτισης και εκτέλεσης του προϋπολογισμού μέσω επιχορηγήσεων, ανάθεσης συμβάσεων, βραβείων και έμμεσης εκτέλεσης, προβλέπουν δε ελέγχους της ευθύνης των οικονομικών φορέων. Οι κανόνες που θεσπίζονται βάσει του άρθρου 322 ΣΛΕΕ περιλαμβάνουν επίσης γενικό καθεστώς αιρεσιμότητας για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης. |
| --- | --- |

(30)

Οι οριζόντιοι δημοσιονομικοί κανόνες που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 322 ΣΛΕΕ έχουν εφαρμογή στον παρόντα κανονισμό. Οι εν λόγω κανόνες θεσπίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό και καθορίζουν ιδίως τη διαδικασία κατάρτισης και εκτέλεσης του προϋπολογισμού μέσω επιχορηγήσεων, ανάθεσης συμβάσεων, βραβείων και έμμεσης εκτέλεσης, προβλέπουν δε ελέγχους της ευθύνης των οικονομικών φορέων. Οι κανόνες που θεσπίζονται βάσει του άρθρου 322 ΣΛΕΕ περιλαμβάνουν επίσης γενικό καθεστώς αιρεσιμότητας για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης.

| (31) | Σύμφωνα με την απόφαση 2013/755/ΕΕ του Συμβουλίου (22), τα πρόσωπα και οι σχετικοί δημόσιοι και/ή ιδιωτικοί φορείς και θεσμικά όργανα σε υπερπόντιες χώρες και εδάφη είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση σύμφωνα με τους κανόνες και τους σκοπούς του Προγράμματος και τις πιθανές ρυθμίσεις που ισχύουν στο κράτος μέλος με το οποίο συνδέεται η συγκεκριμένη υπερπόντια χώρα ή το έδαφος. |
| --- | --- |

(31)

Σύμφωνα με την απόφαση 2013/755/ΕΕ του Συμβουλίου (22), τα πρόσωπα και οι σχετικοί δημόσιοι και/ή ιδιωτικοί φορείς και θεσμικά όργανα σε υπερπόντιες χώρες και εδάφη είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση σύμφωνα με τους κανόνες και τους σκοπούς του Προγράμματος και τις πιθανές ρυθμίσεις που ισχύουν στο κράτος μέλος με το οποίο συνδέεται η συγκεκριμένη υπερπόντια χώρα ή το έδαφος.

| (32) | Λόγω της σημασίας που έχει η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της Ένωσης για την εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού που θεσπίστηκε βάσει της σύμβασης πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή και των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, το Πρόγραμμα προορίζεται να συμβάλει στην ενσωμάτωση δράσεων για το κλίμα και στην επίτευξη του συνολικού στόχου του 30 % των δαπανών του ενωσιακού προϋπολογισμού υπέρ στόχων που σχετίζονται με το κλίμα, καθώς και της φιλοδοξίας το 7,5 % του ενωσιακού προϋπολογισμού το 2024 και το 10 % το 2026 και το 2027 να καλύπτει δαπάνες βιοποικιλότητας, εξετάζοντας παράλληλα τις υπάρχουσες επικαλύψεις ανάμεσα στους στόχους για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα. Το Πρόγραμμα πρέπει να στηρίζει δραστηριότητες που σέβονται τα κλιματικά και περιβαλλοντικά πρότυπα και προτεραιότητες της Ένωσης και την αρχή του «μη βλάπτειν» της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Οι σχετικές δράσεις πρέπει να προσδιοριστούν κατά την προετοιμασία και την υλοποίηση του Προγράμματος και να επανεξεταστούν στο πλαίσιο των σχετικών διαδικασιών αξιολόγησης και επανεξέτασης. |
| --- | --- |

(32)

Λόγω της σημασίας που έχει η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της Ένωσης για την εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού που θεσπίστηκε βάσει της σύμβασης πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή και των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, το Πρόγραμμα προορίζεται να συμβάλει στην ενσωμάτωση δράσεων για το κλίμα και στην επίτευξη του συνολικού στόχου του 30 % των δαπανών του ενωσιακού προϋπολογισμού υπέρ στόχων που σχετίζονται με το κλίμα, καθώς και της φιλοδοξίας το 7,5 % του ενωσιακού προϋπολογισμού το 2024 και το 10 % το 2026 και το 2027 να καλύπτει δαπάνες βιοποικιλότητας, εξετάζοντας παράλληλα τις υπάρχουσες επικαλύψεις ανάμεσα στους στόχους για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα. Το Πρόγραμμα πρέπει να στηρίζει δραστηριότητες που σέβονται τα κλιματικά και περιβαλλοντικά πρότυπα και προτεραιότητες της Ένωσης και την αρχή του «μη βλάπτειν» της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Οι σχετικές δράσεις πρέπει να προσδιοριστούν κατά την προετοιμασία και την υλοποίηση του Προγράμματος και να επανεξεταστούν στο πλαίσιο των σχετικών διαδικασιών αξιολόγησης και επανεξέτασης.

| (33) | Σύμφωνα με τις παραγράφους 22 και 23 της διοργανικής συμφωνίας της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου (23), το Πρόγραμμα θα πρέπει να αξιολογείται βάσει των στοιχείων που συλλέγονται σύμφωνα με ειδικές απαιτήσεις παρακολούθησης, αποφεύγοντας παράλληλα τις διοικητικές επιβαρύνσεις, ιδίως για τα κράτη μέλη, και την υπερβολική ρύθμιση. Κατά περίπτωση, οι εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν μετρήσιμους δείκτες ως βάση για την αξιολόγηση των επιπτώσεων του Προγράμματος στην πράξη. Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλλει ετήσια έκθεση σχετικά με τις επιδόσεις του Προγράμματος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, στο πλαίσιο των υφιστάμενων μηχανισμών υποβολής εκθέσεων, ιδίως του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης. |
| --- | --- |

(33)

Σύμφωνα με τις παραγράφους 22 και 23 της διοργανικής συμφωνίας της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου (23), το Πρόγραμμα θα πρέπει να αξιολογείται βάσει των στοιχείων που συλλέγονται σύμφωνα με ειδικές απαιτήσεις παρακολούθησης, αποφεύγοντας παράλληλα τις διοικητικές επιβαρύνσεις, ιδίως για τα κράτη μέλη, και την υπερβολική ρύθμιση. Κατά περίπτωση, οι εν λόγω απαιτήσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν μετρήσιμους δείκτες ως βάση για την αξιολόγηση των επιπτώσεων του Προγράμματος στην πράξη. Η Επιτροπή θα πρέπει να υποβάλλει ετήσια έκθεση σχετικά με τις επιδόσεις του Προγράμματος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, στο πλαίσιο των υφιστάμενων μηχανισμών υποβολής εκθέσεων, ιδίως του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης.

| (34) | Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική αξιολόγηση της προόδου του Προγράμματος ως προς την επίτευξη των στόχων του, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ όσον αφορά τους δείκτες που ορίζονται στα άρθρα 13 και 15 και στο παράρτημα ΙΙ. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι οποίες να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου. Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ισότιμη συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων. |
| --- | --- |

(34)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική αξιολόγηση της προόδου του Προγράμματος ως προς την επίτευξη των στόχων του, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ όσον αφορά τους δείκτες που ορίζονται στα άρθρα 13 και 15 και στο παράρτημα ΙΙ. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι οποίες να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου. Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ισότιμη συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

| (35) | Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (24). |
| --- | --- |

(35)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (24).

| (36) | Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η συμβολή στην περαιτέρω ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης βασισμένου στο κράτος δικαίου, την αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη, ιδίως με την προώθηση της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως, εξαιτίας της κλίμακας και των επιπτώσεών τους, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα για την επίτευξη των στόχων αυτών. |
| --- | --- |

(36)

Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η συμβολή στην περαιτέρω ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης βασισμένου στο κράτος δικαίου, την αμοιβαία αναγνώριση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη, ιδίως με την προώθηση της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως, εξαιτίας της κλίμακας και των επιπτώσεών τους, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας του άρθρου 5 ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα απαιτούμενα για την επίτευξη των στόχων αυτών.

| (37) | Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1382/2013 θα πρέπει, συνεπώς, να καταργηθεί. |
| --- | --- |

(37)

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1382/2013 θα πρέπει, συνεπώς, να καταργηθεί.

| (38) | Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια στην παροχή στήριξης στον σχετικό τομέα πολιτικής και να καταστεί δυνατή η έναρξη της υλοποίησης από την αρχή του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ επειγόντως και να εφαρμοστεί αναδρομικά από 1ης Ιανουαρίου 2021. |
| --- | --- |

(38)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια στην παροχή στήριξης στον σχετικό τομέα πολιτικής και να καταστεί δυνατή η έναρξη της υλοποίησης από την αρχή του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ επειγόντως και να εφαρμοστεί αναδρομικά από 1ης Ιανουαρίου 2021.

| (39) | Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του. |
| --- | --- |

(39)

Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του.

| (40) | Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 και το άρθρο 4α παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, και με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του, |
| --- | --- |

(40)

Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 και το άρθρο 4α παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, το οποίο προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, και με την επιφύλαξη του άρθρου 4 του εν λόγω πρωτοκόλλου, η Ιρλανδία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή του,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ I

Γενικές διατάξεις

Άρθρο 1

Αντικείμενο

Ο παρών κανονισμός θεσπίζει το Πρόγραμμα «Δικαιοσύνη» (το «Πρόγραμμα») για τη διάρκεια του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2027, όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093.

Καθορίζει τους στόχους του Προγράμματος, τον προϋπολογισμό του για την περίοδο 2021-2027, τις μορφές ενωσιακής χρηματοδότησης και τους κανόνες για την παροχή της εν λόγω χρηματοδότησης.

Άρθρο 2

Ορισμός

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού ως «δικαστές και υπάλληλοι της δικαιοσύνης» νοούνται οι δικαστές, οι εισαγγελείς, οι δικαστικοί υπάλληλοι και οι υπάλληλοι εισαγγελικών αρχών, καθώς και οποιοιδήποτε άλλοι επαγγελματίες της δικαιοσύνης που συνδέονται με το δικαστικό σώμα.

Άρθρο 3

Στόχοι του Προγράμματος

1.   Γενικός στόχος του Προγράμματος είναι να συμβάλει στην περαιτέρω ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης που βασίζεται στο κράτος δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της ανεξαρτησίας και αμεροληψίας της δικαιοσύνης, στην αμοιβαία αναγνώριση και στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, καθώς και στη δικαστική συνεργασία, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτόν τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

2.   Στο πλαίσιο του γενικού στόχου που ορίζεται στην παράγραφο 1, το Πρόγραμμα έχει τους ακόλουθους ειδικούς στόχους:

| α) | να διευκολύνει και να στηρίξει τη δικαστική συνεργασία σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, καθώς και να προαγάγει το κράτος δικαίου και την ανεξαρτησία και αμεροληψία της δικαιοσύνης, μεταξύ άλλων μέσω της στήριξης των προσπαθειών βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των εθνικών συστημάτων δικαιοσύνης και της αποτελεσματικής εκτέλεσης των αποφάσεων· |
| --- | --- |

α)

να διευκολύνει και να στηρίξει τη δικαστική συνεργασία σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, καθώς και να προαγάγει το κράτος δικαίου και την ανεξαρτησία και αμεροληψία της δικαιοσύνης, μεταξύ άλλων μέσω της στήριξης των προσπαθειών βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των εθνικών συστημάτων δικαιοσύνης και της αποτελεσματικής εκτέλεσης των αποφάσεων·

| β) | να στηρίξει και να προωθήσει την κατάρτιση των δικαστικών, με στόχο τη διαμόρφωση κοινού νομικού και δικαστικού πολιτισμού καθώς και ενός πολιτισμού βασισμένου στο κράτος δικαίου, και να στηρίξει και να προωθήσει τη συνεπή και αποτελεσματική εφαρμογή των συναφών νομικών μέσων της Ένωσης στο πλαίσιο του Προγράμματος· |
| --- | --- |

β)

να στηρίξει και να προωθήσει την κατάρτιση των δικαστικών, με στόχο τη διαμόρφωση κοινού νομικού και δικαστικού πολιτισμού καθώς και ενός πολιτισμού βασισμένου στο κράτος δικαίου, και να στηρίξει και να προωθήσει τη συνεπή και αποτελεσματική εφαρμογή των συναφών νομικών μέσων της Ένωσης στο πλαίσιο του Προγράμματος·

| γ) | να διευκολύνει την ουσιαστική και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση όλων στη δικαιοσύνη, και την αποτελεσματική προσφυγή, μεταξύ άλλων και με ηλεκτρονικά μέσα (ηλεκτρονική δικαιοσύνη «e-justice»), προωθώντας αποτελεσματικές αστικές και ποινικές διαδικασίες και προάγοντας και στηρίζοντας τα δικαιώματα όλων των θυμάτων εγκληματικών πράξεων, καθώς και των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων και των κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες. |
| --- | --- |

γ)

να διευκολύνει την ουσιαστική και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση όλων στη δικαιοσύνη, και την αποτελεσματική προσφυγή, μεταξύ άλλων και με ηλεκτρονικά μέσα (ηλεκτρονική δικαιοσύνη «e-justice»), προωθώντας αποτελεσματικές αστικές και ποινικές διαδικασίες και προάγοντας και στηρίζοντας τα δικαιώματα όλων των θυμάτων εγκληματικών πράξεων, καθώς και των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων και των κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες.

Άρθρο 4

Ενσωμάτωση

Κατά την υλοποίηση όλων των δράσεών του, το Πρόγραμμα επιδιώκει την προώθηση της ισότητας των φύλων, των δικαιωμάτων του παιδιού, μεταξύ άλλων μέσω της φιλικής προς τα παιδιά δικαιοσύνης, της προστασίας των θυμάτων και της αποτελεσματικής εφαρμογής της αρχής των ίσων δικαιωμάτων και της μη εισαγωγής διακρίσεων με βάση οποιονδήποτε από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 21 του Χάρτη, σύμφωνα με και εντός των ορίων που θέτει το άρθρο 51 του Χάρτη.

Άρθρο 5

Προϋπολογισμός

1.   Το δημοσιονομικό κονδύλιο για την εκτέλεση του Προγράμματος για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2021 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 ανέρχεται σε 305 000 000 EUR σε τρέχουσες τιμές.

2.   Το ποσό που ορίζεται στην παράγραφο 1 μπορεί να διατεθεί για τεχνική και διοικητικής βοήθεια για την εκτέλεση του Προγράμματος, όπως προπαρασκευαστικές δραστηριότητες, δραστηριότητες παρακολούθησης, ελέγχου, λογιστικού ελέγχου και αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένων των εταιρικών συστημάτων πληροφορικής.

3.   Σύμφωνα με το άρθρο 193 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού, λαμβάνοντας υπόψη την καθυστέρηση της έναρξης εφαρμογής του παρόντος κανονισμού και για να διασφαλιστεί η συνέχεια, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, οι δαπάνες που πραγματοποιούνται όσον αφορά δράσεις που υποστηρίζονται βάσει του παρόντος κανονισμού δύνανται να θεωρηθούν επιλέξιμες από την 1η Ιανουαρίου 2021, ακόμη και αν πραγματοποιήθηκαν πριν από την υποβολή της αίτησης επιχορήγησης.

4.   Στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού κονδυλίου για το Πρόγραμμα, τα ποσά κατανέμονται σύμφωνα με τα ποσοστά που καθορίζονται στο παράρτημα I για κάθε ειδικό στόχο.

5.   Οι πόροι που διατίθενται στα κράτη μέλη στο πλαίσιο επιμερισμένης διαχείρισης μπορούν, κατόπιν αιτήματός του οικείου κράτους μέλους, να μεταφερθούν στο Πρόγραμμα υπό τους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 26 κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό κοινών διατάξεων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, του Ταμείου Συνοχής, του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, καθώς και των χρηματοδοτικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη χρηματοδοτική στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την πολιτική των Θεωρήσεων («κανονισμός περί κοινών διατάξεων 2021-2027»). Η Επιτροπή εκτελεί τους εν λόγω πόρους άμεσα, σύμφωνα με το άρθρο 62 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) του δημοσιονομικού κανονισμού, ή έμμεσα, σύμφωνα με το εν λόγω εδάφιο στοιχείο γ). Οι εν λόγω πόροι χρησιμοποιούνται προς όφελος του οικείου κράτους μέλους.

Άρθρο 6

Τρίτες χώρες συνδεδεμένες με το Πρόγραμμα

Το Πρόγραμμα είναι ανοιχτό ώστε να μπορούν να συμμετάσχουν οι ακόλουθες τρίτες χώρες:

| α) | τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) τα οποία είναι μέλη του ΕΟΧ, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο· |
| --- | --- |

α)

τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) τα οποία είναι μέλη του ΕΟΧ, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο·

| β) | τις υπό προσχώρηση χώρες, τις υποψήφιες χώρες και τους δυνάμει υποψηφίους, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις συμμετοχής τους στα προγράμματα της Ένωσης που προβλέπονται στις αντίστοιχες συμφωνίες-πλαίσια και τις αποφάσεις του συμβουλίου σύνδεσης ή σε παρεμφερείς συμφωνίες και σύμφωνα με τους ειδικούς όρους που καθορίζονται στις συμφωνίες μεταξύ της Ένωσης και των εν λόγω χωρών· |
| --- | --- |

β)

τις υπό προσχώρηση χώρες, τις υποψήφιες χώρες και τους δυνάμει υποψηφίους, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις συμμετοχής τους στα προγράμματα της Ένωσης που προβλέπονται στις αντίστοιχες συμφωνίες-πλαίσια και τις αποφάσεις του συμβουλίου σύνδεσης ή σε παρεμφερείς συμφωνίες και σύμφωνα με τους ειδικούς όρους που καθορίζονται στις συμφωνίες μεταξύ της Ένωσης και των εν λόγω χωρών·

| γ) | τις χώρες της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις συμμετοχής τους στα προγράμματα της Ένωσης που καθορίζονται στις αντίστοιχες συμφωνίες-πλαίσια και τις αποφάσεις του συμβουλίου σύνδεσης ή σε παρεμφερείς συμφωνίες και σύμφωνα με τους ειδικούς όρους που προβλέπονται στις συμφωνίες μεταξύ της Ένωσης και των εν λόγω χωρών· |
| --- | --- |

γ)

τις χώρες της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις συμμετοχής τους στα προγράμματα της Ένωσης που καθορίζονται στις αντίστοιχες συμφωνίες-πλαίσια και τις αποφάσεις του συμβουλίου σύνδεσης ή σε παρεμφερείς συμφωνίες και σύμφωνα με τους ειδικούς όρους που προβλέπονται στις συμφωνίες μεταξύ της Ένωσης και των εν λόγω χωρών·

| δ) | άλλες τρίτες χώρες, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στην ειδική συμφωνία η οποία καλύπτει τη συμμετοχή της τρίτης χώρας σε οποιοδήποτε πρόγραμμα της Ένωσης, υπό την προϋπόθεση ότι η συμφωνία αυτή:






  i) | διασφαλίζει δίκαιη ισορροπία όσον αφορά τις συνεισφορές και τα οφέλη για την τρίτη χώρα που συμμετέχει στα ενωσιακά προγράμματα· |
| --- | --- | --- |

δ)

άλλες τρίτες χώρες, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στην ειδική συμφωνία η οποία καλύπτει τη συμμετοχή της τρίτης χώρας σε οποιοδήποτε πρόγραμμα της Ένωσης, υπό την προϋπόθεση ότι η συμφωνία αυτή:

i)

διασφαλίζει δίκαιη ισορροπία όσον αφορά τις συνεισφορές και τα οφέλη για την τρίτη χώρα που συμμετέχει στα ενωσιακά προγράμματα·

| ii) | καθορίζει τους όρους συμμετοχής στα προγράμματα, συμπεριλαμβανομένου του υπολογισμού των χρηματοδοτικών συνεισφορών στα επιμέρους προγράμματα και στις διοικητικές δαπάνες τους· |
| --- | --- |

ii)

καθορίζει τους όρους συμμετοχής στα προγράμματα, συμπεριλαμβανομένου του υπολογισμού των χρηματοδοτικών συνεισφορών στα επιμέρους προγράμματα και στις διοικητικές δαπάνες τους·

| iii) | δεν παρέχει στην τρίτη χώρα οποιαδήποτε εξουσία λήψης αποφάσεων σχετικά με το ενωσιακό πρόγραμμα· |
| --- | --- |

iii)

δεν παρέχει στην τρίτη χώρα οποιαδήποτε εξουσία λήψης αποφάσεων σχετικά με το ενωσιακό πρόγραμμα·

| iv) | εγγυάται τα δικαιώματα της Ένωσης να διασφαλίζει χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και να προστατεύει τα οικονομικά της συμφέροντα. |
| --- | --- |

iv)

εγγυάται τα δικαιώματα της Ένωσης να διασφαλίζει χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και να προστατεύει τα οικονομικά της συμφέροντα.

Οι συνεισφορές που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο στοιχείο δ) σημείο ii) αποτελούν έσοδα για ειδικό προορισμό, σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού.

Άρθρο 7

Εκτέλεση και μορφές χρηματοδότησης της Ένωσης

1.   Το Πρόγραμμα εκτελείται με άμεση διαχείριση σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό ή με έμμεση διαχείριση από τους φορείς που αναφέρονται στο άρθρο 62 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο γ) αυτού.

2.   Το Πρόγραμμα μπορεί να παρέχει χρηματοδότηση σε οποιαδήποτε από τις μορφές που καθορίζονται στον δημοσιονομικό κανονισμό.

3.   Οι συνεισφορές σε μηχανισμό αλληλασφάλισης μπορούν να καλύπτουν τον κίνδυνο που συνδέεται με την είσπραξη των χρηματικών ποσών που οφείλονται από δικαιούχους και θεωρούνται επαρκής εγγύηση στο πλαίσιο του δημοσιονομικού κανονισμού. Εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 37 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΕ) .../... (7).

Άρθρο 8

Είδη δράσης

Δράσεις που συμβάλλουν στην επίτευξη ειδικού στόχου που ορίζεται στο άρθρο 3 μπορούν να χρηματοδοτούνται βάσει του παρόντος κανονισμού. Ιδίως, οι ακόλουθες δραστηριότητες είναι επιλέξιμες για χρηματοδότηση:

| α) | ευαισθητοποίηση και διάδοση πληροφοριών με στόχο τη βελτίωση των γνώσεων σχετικά με τις πολιτικές της Ένωσης και το δίκαιο της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων του ουσιαστικού και του δικονομικού δικαίου, τις νομικές πράξεις για τη δικαστική συνεργασία, τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και το συγκριτικό δίκαιο και τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα, συμπεριλαμβανομένης της κατανόησης της αλληλεπίδρασης μεταξύ διάφορων τομέων του δικαίου· |
| --- | --- |

α)

ευαισθητοποίηση και διάδοση πληροφοριών με στόχο τη βελτίωση των γνώσεων σχετικά με τις πολιτικές της Ένωσης και το δίκαιο της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων του ουσιαστικού και του δικονομικού δικαίου, τις νομικές πράξεις για τη δικαστική συνεργασία, τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και το συγκριτικό δίκαιο και τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα, συμπεριλαμβανομένης της κατανόησης της αλληλεπίδρασης μεταξύ διάφορων τομέων του δικαίου·

| β) | αμοιβαία μάθηση και ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών με στόχο τη βελτίωση της γνώσης και της αμοιβαίας κατανόησης του αστικού και του ποινικού δικαίου καθώς και των νομικών και δικαστικών συστημάτων των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένου του κράτους δικαίου και της πρόσβασης στη δικαιοσύνη, και την ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης· |
| --- | --- |

β)

αμοιβαία μάθηση και ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών με στόχο τη βελτίωση της γνώσης και της αμοιβαίας κατανόησης του αστικού και του ποινικού δικαίου καθώς και των νομικών και δικαστικών συστημάτων των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένου του κράτους δικαίου και της πρόσβασης στη δικαιοσύνη, και την ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης·

| γ) | δραστηριότητες ανάλυσης και παρακολούθησης με στόχο τη βελτίωση της γνώσης και της κατανόησης των πιθανών εμποδίων στην ομαλή λειτουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης, καθώς και τη βελτίωση της εφαρμογής του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης στα κράτη μέλη, όπως δραστηριότητες που περιλαμβάνουν τη συλλογή δεδομένων και στατιστικών· την ανάπτυξη κοινών μεθοδολογιών και, κατά περίπτωση, δεικτών ή σημείων αναφοράς για συγκριτική αξιολόγηση· μελέτες, έρευνα, αναλύσεις και επισκοπήσεις· αξιολογήσεις· εκτιμήσεις επιπτώσεων· και την κατάρτιση και δημοσίευση οδηγών, εκθέσεων και εκπαιδευτικού υλικού· |
| --- | --- |

γ)

δραστηριότητες ανάλυσης και παρακολούθησης με στόχο τη βελτίωση της γνώσης και της κατανόησης των πιθανών εμποδίων στην ομαλή λειτουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης, καθώς και τη βελτίωση της εφαρμογής του δικαίου και των πολιτικών της Ένωσης στα κράτη μέλη, όπως δραστηριότητες που περιλαμβάνουν τη συλλογή δεδομένων και στατιστικών· την ανάπτυξη κοινών μεθοδολογιών και, κατά περίπτωση, δεικτών ή σημείων αναφοράς για συγκριτική αξιολόγηση· μελέτες, έρευνα, αναλύσεις και επισκοπήσεις· αξιολογήσεις· εκτιμήσεις επιπτώσεων· και την κατάρτιση και δημοσίευση οδηγών, εκθέσεων και εκπαιδευτικού υλικού·

| δ) | κατάρτιση σχετικών ενδιαφερόμενων μερών με στόχο τη βελτίωση των γνώσεων σχετικά με το δίκαιο και τις πολιτικές της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων, του ουσιαστικού και του δικονομικού δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της χρήσης των ενωσιακών μέσων για τη δικαστική συνεργασία, της σχετικής νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της νομικής ορολογίας και του συγκριτικού δικαίου· |
| --- | --- |

δ)

κατάρτιση σχετικών ενδιαφερόμενων μερών με στόχο τη βελτίωση των γνώσεων σχετικά με το δίκαιο και τις πολιτικές της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων, του ουσιαστικού και του δικονομικού δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων, της χρήσης των ενωσιακών μέσων για τη δικαστική συνεργασία, της σχετικής νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της νομικής ορολογίας και του συγκριτικού δικαίου·

| ε) | ανάπτυξη και συντήρηση εργαλείων των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ), καθώς και της ηλεκτρονικής δικαιοσύνης, λαμβάνοντας υπόψη την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δικαστικών συστημάτων και της μεταξύ τους συνεργασίας μέσω των ΤΠΕ, συμπεριλαμβανομένης της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας συστημάτων και εφαρμογών· |
| --- | --- |

ε)

ανάπτυξη και συντήρηση εργαλείων των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ), καθώς και της ηλεκτρονικής δικαιοσύνης, λαμβάνοντας υπόψη την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δικαστικών συστημάτων και της μεταξύ τους συνεργασίας μέσω των ΤΠΕ, συμπεριλαμβανομένης της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας συστημάτων και εφαρμογών·

| στ) | ανάπτυξη των ικανοτήτων των κύριων δικτύων που λειτουργούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο και των ευρωπαϊκών δικαστικών δικτύων, συμπεριλαμβανομένων των δικτύων που έχουν δημιουργηθεί βάσει της ενωσιακής νομοθεσίας για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής και επιβολής του δικαίου της Ένωσης, την προώθηση και την περαιτέρω ανάπτυξη του δικαίου, των αξιών, των πολιτικών στόχων και των στρατηγικών της Ένωσης στους τομείς του Προγράμματος· |
| --- | --- |

στ)

ανάπτυξη των ικανοτήτων των κύριων δικτύων που λειτουργούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο και των ευρωπαϊκών δικαστικών δικτύων, συμπεριλαμβανομένων των δικτύων που έχουν δημιουργηθεί βάσει της ενωσιακής νομοθεσίας για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής και επιβολής του δικαίου της Ένωσης, την προώθηση και την περαιτέρω ανάπτυξη του δικαίου, των αξιών, των πολιτικών στόχων και των στρατηγικών της Ένωσης στους τομείς του Προγράμματος·

| ζ) | στήριξη οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και μη κερδοσκοπικών φορέων που δραστηριοποιούνται στους τομείς που καλύπτονται από το Πρόγραμμα, προκειμένου να αυξηθεί η ικανότητά τους να αντιδρούν και να εκφράζουν διεκδικήσεις, καθώς και να διασφαλιστεί επαρκής πρόσβαση όλων των πολιτών στις υπηρεσίες τους, στις δραστηριότητες παροχής συμβουλών και δραστηριότητες υποστήριξης, προωθώντας με αυτόν τον τρόπο την ενίσχυση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων· |
| --- | --- |

ζ)

στήριξη οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και μη κερδοσκοπικών φορέων που δραστηριοποιούνται στους τομείς που καλύπτονται από το Πρόγραμμα, προκειμένου να αυξηθεί η ικανότητά τους να αντιδρούν και να εκφράζουν διεκδικήσεις, καθώς και να διασφαλιστεί επαρκής πρόσβαση όλων των πολιτών στις υπηρεσίες τους, στις δραστηριότητες παροχής συμβουλών και δραστηριότητες υποστήριξης, προωθώντας με αυτόν τον τρόπο την ενίσχυση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων·

| η) | βελτίωση της γνώσης του Προγράμματος, καθώς και της διάδοσης, της δυνατότητας μεταφοράς και της διαφάνειας των αποτελεσμάτων του, και ενίσχυση της απήχησής του στους πολίτες, μεταξύ άλλων, με τη διοργάνωση φόρουμ συζήτησης μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών. |
| --- | --- |

η)

βελτίωση της γνώσης του Προγράμματος, καθώς και της διάδοσης, της δυνατότητας μεταφοράς και της διαφάνειας των αποτελεσμάτων του, και ενίσχυση της απήχησής του στους πολίτες, μεταξύ άλλων, με τη διοργάνωση φόρουμ συζήτησης μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

Επιχορηγήσεις

Επιχορηγήσεις

Άρθρο 9

Επιχορηγήσεις

1.   Η χορήγηση και η διαχείριση επιχορηγήσεων στο πλαίσιο του Προγράμματος γίνονται σύμφωνα με τον τίτλο VIII του δημοσιονομικού κανονισμού.

2.   Εξωτερικοί εμπειρογνώμονες μπορούν να είναι μέλη της επιτροπής.

Άρθρο 10

Σωρευτική και εναλλακτική χρηματοδότηση

1.   Δράση που έχει λάβει χρηματοδοτική συνεισφορά στο πλαίσιο του Προγράμματος μπορεί επίσης να λάβει χρηματοδοτική συνεισφορά από άλλο ενωσιακό πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένων των ταμείων υπό επιμερισμένη διαχείριση, υπό την προϋπόθεση ότι οι δύο συνεισφορές δεν καλύπτουν τις ίδιες δαπάνες. Οι κανόνες του σχετικού προγράμματος της Ένωσης εφαρμόζονται στην αντίστοιχη συνεισφορά στη δράση. Η σωρευτική χρηματοδότηση δεν υπερβαίνει το σύνολο των επιλέξιμων δαπανών της δράσης. Η στήριξη από τα διάφορα ενωσιακά προγράμματα μπορεί να υπολογίζεται κατ’ αναλογία σύμφωνα με τα έγγραφα που καθορίζουν τους όρους στήριξης.

2.   Δράσεις στις οποίες απονέμεται πιστοποίηση «Σφραγίδας Αριστείας» στο πλαίσιο του Προγράμματος μπορούν να λάβουν στήριξη από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης ή το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, σύμφωνα με το άρθρο 73 παράγραφος 4 του κανονισμού περί κοινών διατάξεων 2021-2027 εφόσον πληρούν τις ακόλουθες σωρευτικές προϋποθέσεις:

| α) | έχουν αξιολογηθεί σε πρόσκληση υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος· |
| --- | --- |

α)

έχουν αξιολογηθεί σε πρόσκληση υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος·

| β) | πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας της εν λόγω πρόσκλησης υποβολής προτάσεων· |
| --- | --- |

β)

πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας της εν λόγω πρόσκλησης υποβολής προτάσεων·

| γ) | δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο της εν λόγω πρόσκλησης υποβολής προτάσεων λόγω δημοσιονομικών περιορισμών. |
| --- | --- |

γ)

δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο της εν λόγω πρόσκλησης υποβολής προτάσεων λόγω δημοσιονομικών περιορισμών.

Άρθρο 11

Επιλέξιμες οντότητες

1.   Επιπλέον των κριτηρίων που ορίζονται στο άρθρο 197 του δημοσιονομικού κανονισμού, εφαρμόζονται και τα κριτήρια επιλεξιμότητας που ορίζονται στις παραγράφους 2 και 3 του παρόντος άρθρου.

2.   Οι εξής οντότητες είναι επιλέξιμες:

| α) | νομικές οντότητες εγκατεστημένες σε:






  i) | κράτος μέλος ή υπερπόντια χώρα ή έδαφος συνδεδεμένο με αυτό· |
| --- | --- | --- |

α)

νομικές οντότητες εγκατεστημένες σε:

i)

κράτος μέλος ή υπερπόντια χώρα ή έδαφος συνδεδεμένο με αυτό·

| ii) | τρίτη χώρα συνδεδεμένη με το Πρόγραμμα· |
| --- | --- |

ii)

τρίτη χώρα συνδεδεμένη με το Πρόγραμμα·

| β) | νομικές οντότητες που έχουν συσταθεί βάσει του δικαίου της Ένωσης ή διεθνείς οργανισμοί. |
| --- | --- |

β)

νομικές οντότητες που έχουν συσταθεί βάσει του δικαίου της Ένωσης ή διεθνείς οργανισμοί.

3.   Το Πρόγραμμα υποστηρίζει τις δαπάνες του ΕΔΚΔ που συνδέονται με το μόνιμο πρόγραμμα εργασίας του και κάθε επιχορήγηση λειτουργίας για τον σκοπό αυτό χορηγείται χωρίς πρόσκληση υποβολής προτάσεων σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III

Προγραμματισμός, παρακολούθηση, αξιολόγηση και έλεγχος

Προγραμματισμός, παρακολούθηση, αξιολόγηση και έλεγχος

Άρθρο 12

Πρόγραμμα εργασίας

1.   Το Πρόγραμμα υλοποιείται μέσω των προγραμμάτων εργασίας που αναφέρονται στο άρθρο 110 του δημοσιονομικού κανονισμού.

2.   Το πρόγραμμα εργασίας εγκρίνεται από την Επιτροπή με εκτελεστική πράξη. Η εν λόγω εκτελεστική πράξη εκδίδεται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 18.

Άρθρο 13

Παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων

Οι δείκτες για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με την πρόοδο του Προγράμματος ως προς την επίτευξη των ειδικών στόχων που καθορίζονται στο άρθρο 3 παρατίθενται στο παράρτημα II.

Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική αξιολόγηση της προόδου του Προγράμματος όσον αφορά την επίτευξη των στόχων του, ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, σύμφωνα με το άρθρο 15, για την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙ όσον αφορά τους δείκτες, όπου απαιτείται, καθώς και για τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με διατάξεις για τη θέσπιση πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης.

Το σύστημα υποβολής εκθέσεων για τις επιδόσεις διασφαλίζει ότι τα στοιχεία με τα οποία παρακολουθούνται η υλοποίηση και τα αποτελέσματα του Προγράμματος συλλέγονται με τρόπο αποδοτικό, αποτελεσματικό και έγκαιρο. Για τον σκοπό αυτόν, επιβάλλονται αναλογικές απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων στους αποδέκτες των κονδυλίων της Ένωσης και, κατά περίπτωση, στα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή υποβάλλει ετήσια έκθεση σχετικά με τις επιδόσεις του Προγράμματος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, στο πλαίσιο των υφιστάμενων μηχανισμών υποβολής εκθέσεων, ιδίως του πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης. Ειδικότερα, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση σχετικά με τη χρήση των κονδυλίων που διατίθενται για κάθε ειδικό στόχο. Στην έκθεσή της προσδιορίζει τα είδη δράσης που έχουν χρηματοδοτηθεί, συμπεριλαμβανομένων των δράσεων που συνδέονται με την προώθηση της ισότητας των φύλων. Βάσει της εν λόγω έκθεσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να διατυπώσει συστάσεις. Η Επιτροπή λαμβάνει δεόντως υπόψη τις εν λόγω συστάσεις.

Άρθρο 14

Αξιολόγηση

1.   Οι αξιολογήσεις του Προγράμματος διενεργούνται εγκαίρως ώστε να τροφοδοτούν με στοιχεία τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

2.   Η Επιτροπή προβαίνει σε ενδιάμεση αξιολόγηση του Προγράμματος μόλις καταστούν διαθέσιμες επαρκείς πληροφορίες για την υλοποίηση του προγράμματος, αλλά το αργότερο τέσσερα έτη από την έναρξη της υλοποίησής του.

3.   Η Επιτροπή προβαίνει σε τελική αξιολόγηση του Προγράμματος αφού ολοκληρωθεί η υλοποίησή του, αλλά το αργότερο τέσσερα έτη μετά τη λήξη της περιόδου που καθορίζεται στο άρθρο 1.

4.   Η Επιτροπή ανακοινώνει τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων, μαζί με τις παρατηρήσεις της, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών.

Άρθρο 15

Άσκηση της εξουσιοδότησης

1.   Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις υπό τους όρους του παρόντος άρθρου.

2.   Η εξουσία έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που αναφέρεται στο άρθρο 13 ανατίθεται στην Επιτροπή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.

3.   Η εξουσιοδότηση που αναφέρεται στο άρθρο 12 μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο. Η απόφαση ανάκλησης επιφέρει τη λήξη της εξουσιοδότησης που προσδιορίζεται στην εν λόγω απόφαση. Αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσης της απόφασης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία που ορίζεται σε αυτή. Δεν θίγει το κύρος των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που ισχύουν ήδη.

4.   Πριν από την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξης, η Επιτροπή διεξάγει διαβουλεύσεις με εμπειρογνώμονες που ορίζουν τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις αρχές που προβλέπονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου.

5.   Μόλις εκδώσει μια κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, η Επιτροπή την κοινοποιεί ταυτόχρονα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.

6.   Η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη που εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 13 τίθεται σε ισχύ εφόσον δεν έχει διατυπωθεί αντίρρηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο εντός δύο μηνών από την ημέρα που η πράξη κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο ή εάν, πριν λήξει αυτή η περίοδος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενημερώσουν αμφότερα την Επιτροπή ότι δεν θα προβάλουν αντιρρήσεις. Η προθεσμία αυτή παρατείνεται κατά δύο μήνες κατόπιν πρωτοβουλίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή του Συμβουλίου.

Άρθρο 16

Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης

Σε περίπτωση συμμετοχής τρίτης χώρας στο Πρόγραμμα βάσει απόφασης ληφθείσας στο πλαίσιο διεθνούς συμφωνίας ή βάσει οποιασδήποτε άλλης νομικής πράξης, η τρίτη χώρα χορηγεί τα αναγκαία δικαιώματα και την πρόσβαση που απαιτείται στον αρμόδιο διατάκτη, στην OLAF και στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ώστε να μπορούν να ασκήσουν πλήρως τις αρμοδιότητές τους. Στην περίπτωση της OLAF, στα δικαιώματα αυτά περιλαμβάνεται το δικαίωμα διενέργειας ερευνών, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV

Μεταβατικές και τελικές διατάξεις

Μεταβατικές και τελικές διατάξεις

Άρθρο 17

Πληροφόρηση, επικοινωνία και δημοσιότητα

Οι αποδέκτες της ενωσιακής χρηματοδότησης μνημονεύουν ρητώς την προέλευση της εν λόγω χρηματοδότησης και εξασφαλίζουν την προβολή της ενωσιακής χρηματοδότησης, ιδίως κατά την προώθηση των δράσεων και των αποτελεσμάτων τους, παρέχοντας συνεκτική, αποτελεσματική και αναλογική στοχευμένη πληροφόρηση σε πολλαπλά ακροατήρια, συμπεριλαμβανομένων των μέσων ενημέρωσης και του κοινού.

Η Επιτροπή προβαίνει σε ενέργειες πληροφόρησης και επικοινωνίας για το πρόγραμμα, τις δράσεις στο πλαίσιο του Προγράμματος, καθώς και τα αποτελέσματά του.

Οι χρηματοδοτικοί πόροι που διατίθενται στο Πρόγραμμα συμβάλλουν επίσης στην εταιρική προβολή των πολιτικών προτεραιοτήτων της Ένωσης, στον βαθμό που αυτές οι προτεραιότητες είναι συναφείς με τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 3.

Άρθρο 18

Διαδικασία επιτροπής

1.   Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Αυτή η επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

2.   Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

Άρθρο 19

Κατάργηση

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1382/2013 καταργείται με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2021.

Άρθρο 20

Μεταβατικές διατάξεις

1.   Ο παρών κανονισμός δεν θίγει τη συνέχιση ή την τροποποίηση των δράσεων που έχουν αναληφθεί δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1382/2013, ο οποίος εξακολουθεί να εφαρμόζεται στις εν λόγω δράσεις μέχρι τη λήξη τους.

2.   Το δημοσιονομικό κονδύλιο για το Πρόγραμμα μπορεί επίσης να καλύψει τις δαπάνες τεχνικής και διοικητικής βοήθειας που είναι αναγκαίες για την εξασφάλιση της μετάβασης μεταξύ του Προγράμματος και των μέτρων που θεσπίστηκαν δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1382/2013.

3.   Εάν χρειαστεί, μπορούν να εγγραφούν στον προϋπολογισμό της Ένωσης πιστώσεις για την περίοδο μετά το 2027, με σκοπό την κάλυψη των δαπανών που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφος 2, ώστε να καταστεί δυνατή η διαχείριση δράσεων που δεν θα έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.

Άρθρο 21

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εφαρμόζεται από 1ης Ιανουαρίου 2021.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη σύμφωνα με τις Συνθήκες.

...,

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο Πρόεδρος

...

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

...

---

(1)  ΕΕ C 62 της 15.2.2019, σ. 178.

1

(2)  Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Απριλίου 2019. Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της ... (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του Προγράμματος «Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και Αξίες» και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1381/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 390/2014 του Συμβουλίου (ΕΕ L...).

3

(1)  Κανονισμός που περιέχεται στο εγγρ. ST 6833/2020 [2018/0207 (COD)].

1

(4)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1382/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση του Προγράμματος «Δικαιοσύνη», για την περίοδο 2014-2020 (ΕΕ L 354 της 28.12.2013, σ. 73).

4

(5)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1381/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση του προγράμματος «Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια» για την περίοδο 2014-2020 (ΕΕ L 354 της 28.12.2013, σ. 62).

5

(6)  Κανονισμός (EE) αριθ. 390/2014 του Συμβουλίου, της 14ης Απριλίου 2014, για τη θέσπιση του προγράμματος «Ευρώπη για τους πολίτες» για την περίοδο 2014-2020 (ΕΕ L 115 της 17.4.2014, σ. 3).

6

(7)  Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2020, για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2021 έως 2027 (ΕΕ L 433I της 22.12.2020, σ. 11).

7

(8)  Απόφαση του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 2001, σχετικά με τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου για αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ΕΕ L 174 της 27.6.2001, σ. 25).

8

(9)  ΕΕ L 433 Ι της 22.12.2020, σ. 28.

9

(10)  Κανονισμός (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., για τη θέσπιση προγράμματος για την εσωτερική αγορά, την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των μικρομεσαίων, τον τομέα των φυτών, των ζώων, των τροφίμων και των ζωοτροφών, και τις ευρωπαϊκές στατιστικές (Πρόγραμμα για την Ενιαία Αγορά) και για την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 99/2013, (ΕΕ) αριθ. 1287/2013, (ΕΕ) αριθ. 254/2014 και (ΕΕ) αριθ. 652/2014 (ΕΕ L ...).

10

(2)  Κανονισμός που περιέχεται στο έγγρ. ST 14281/2020 [2018/0231 (COD)].

2

(11)  Κανονισμός (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., για τη θέσπιση του προγράμματος Ψηφιακή Ευρώπη και την κατάργηση της απόφασης (ΕΕ) 2015/2240 (ΕΕ L ...).

11

(3)  Κανονισμός που περιέχεται στο έγγρ. ST 6789/20 [2018/0227 (COD)].

3

(12)  Κανονισμός (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., για τη θέσπιση του για τη θέσπιση του προγράμματος «Erasmus+»: το Πρόγραμμα της Ένωσης για την εκπαίδευση και την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό, και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1288/2013 (ΕΕ L ...).

12

(4)  Κανονισμός που περιέχεται στο έγγρ. ST 14148/20 [2018/0191 (COD)].

4

(13)  Κανονισμός (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., για τη θέσπιση του για τη θέσπιση του προγράμματος-πλαισίου έρευνας και καινοτομίας «Ορίζων Ευρώπη», τον καθορισμό των κανόνων συμμετοχής και διάδοσής του, και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1290/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 (ΕΕ L ...).

13

(5)  Κανονισμός που περιέχεται στο έγγρ. ST 7064/20 [2018/0224 (COD)]

5

(14)  Κανονισμός (ΕΕ) ... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της ..., για τη θέσπιση του για τη θέσπιση Προγράμματος για το Περιβάλλον και τη Δράση για το Κλίμα (LIFE), και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1293/2013 (ΕΕ L ...).

14

(6)  Κανονισμός που περιέχεται στο έγγρ. ST 6077/20 [2018/0209 (COD)].

6

(15)  Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 2018, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1296/2013, (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, (ΕΕ) αριθ. 1304/2013, (ΕΕ) αριθ. 1309/2013, (ΕΕ) αριθ. 1316/2013, (ΕΕ) αριθ. 223/2014, (ΕΕ) αριθ. 283/2014 και της απόφασης αριθ. 541/2014/ΕΕ και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 (ΕΕ L 193 της 30.7.2018, σ. 1).

15

(16)  Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Σεπτεμβρίου 2013, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 1074/1999 του Συμβουλίου (ΕΕ L 248 της 18.9.2013, σ. 1).

16

(17)  Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1995, σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 312 της 23.12.1995, σ. 1).

17

(18)  Κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες (ΕΕ L 292 της 15.11.1996, σ. 2).

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1939 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 2017, σχετικά με την εφαρμογή ενισχυμένης συνεργασίας για τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (ΕΕ L 283 της 31.10.2017, σ. 1).

19

(20)  Οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2017, σχετικά με την καταπολέμηση, μέσω του ποινικού δικαίου, της απάτης εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης (ΕΕ L 198 της 28.7.2017, σ. 29).

20

(21)  ΕΕ L 1 της 3.1.1994, σ. 3.

21

(22)  Απόφαση 2013/755/EE του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2013, για τη σύνδεση των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών με την Ευρωπαϊκή Ένωση (απόφαση για τη σύνδεση ΥΧΕ ΕΕ) (ΕΕ L 344 της 19.12.2013, σ. 1).

22

(23)  ΕΕ L 123 της 12.5.2016, σ. 1.

23

(24)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13).

24

(7)  Κανονισμός που περιέχεται στο έγγρ. 7064/20 (2018/0224).

7

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού κονδυλίου του Προγράμματος, τα ποσά κατανέμονται για κάθε ειδικό στόχο ως εξής:

| α) | 27 % για τον ειδικό στόχο που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο α)· |
| --- | --- |

α)

27 % για τον ειδικό στόχο που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο α)·

| β) | 36 % για τον ειδικό στόχο που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο β)· |
| --- | --- |

β)

36 % για τον ειδικό στόχο που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο β)·

| γ) | 27 % για τον ειδικό στόχο που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο γ)· |
| --- | --- |

γ)

27 % για τον ειδικό στόχο που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο γ)·

| δ) | 10 % για οποιονδήποτε από τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2. |
| --- | --- |

δ)

10 % για οποιονδήποτε από τους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2.

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΔΕΙΚΤΕΣ

Το Πρόγραμμα παρακολουθείται με βάση δέσμη δεικτών που αποσκοπούν στη μέτρηση του βαθμού κατά τον οποίο έχουν επιτευχθεί ο γενικός και οι ειδικοί στόχοι του, ενώ ελαχιστοποιούνται ο διοικητικός φόρτος και το διοικητικό κόστος. Προς τον σκοπό αυτόν, με σεβασμό στα δικαιώματα περί ιδιωτικής ζωής και προστασίας των δεδομένων, θα συλλέγονται στοιχεία όσον αφορά την ακόλουθη δέσμη δεικτών:

| 1) | αριθμός των δικαστών και άλλων λειτουργών και υπαλλήλων του τομέα απονομής της δικαιοσύνης που συμμετείχαν σε δραστηριότητες κατάρτισης (συμπεριλαμβανομένων των ανταλλαγών προσωπικού, των επισκέψεων μελέτης, των σεμιναρίων και των εργαστηρίων) που χρηματοδοτήθηκαν από το Πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένης της επιδότησης λειτουργίας του ΕΔΚΔ· |
| --- | --- |

1)

αριθμός των δικαστών και άλλων λειτουργών και υπαλλήλων του τομέα απονομής της δικαιοσύνης που συμμετείχαν σε δραστηριότητες κατάρτισης (συμπεριλαμβανομένων των ανταλλαγών προσωπικού, των επισκέψεων μελέτης, των σεμιναρίων και των εργαστηρίων) που χρηματοδοτήθηκαν από το Πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένης της επιδότησης λειτουργίας του ΕΔΚΔ·

| 2) | αριθμός των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που υποστηρίζονται από το Πρόγραμμα· |
| --- | --- |

2)

αριθμός των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που υποστηρίζονται από το Πρόγραμμα·

| 3) | αριθμός των ανταλλαγών πληροφοριών στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών Ποινικού Μητρώου (ECRIS)· |
| --- | --- |

3)

αριθμός των ανταλλαγών πληροφοριών στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών Ποινικού Μητρώου (ECRIS)·

| 4) | αριθμός των θετικών αποτελεσμάτων αναζητήσεων στη διαδικτυακή πύλη / τις σελίδες της διαδικτυακής πύλης για την ευρωπαϊκή ηλεκτρονική δικαιοσύνη (e-Justice) με τις οποίες αναζητούνταν πληροφορίες σχετικά με διασυνοριακές αστικές και ποινικές υποθέσεις· |
| --- | --- |

4)

αριθμός των θετικών αποτελεσμάτων αναζητήσεων στη διαδικτυακή πύλη / τις σελίδες της διαδικτυακής πύλης για την ευρωπαϊκή ηλεκτρονική δικαιοσύνη (e-Justice) με τις οποίες αναζητούνταν πληροφορίες σχετικά με διασυνοριακές αστικές και ποινικές υποθέσεις·

| 5) | αριθμός των ατόμων ανά ειδικό στόχο που προσεγγίστηκαν μέσω:






  α) | δραστηριοτήτων αμοιβαίας μάθησης και ανταλλαγής ορθών πρακτικών· |
| --- | --- | --- |

5)

αριθμός των ατόμων ανά ειδικό στόχο που προσεγγίστηκαν μέσω:

α)

δραστηριοτήτων αμοιβαίας μάθησης και ανταλλαγής ορθών πρακτικών·

| β) | δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση, καθώς και με τη διάδοση της ενημέρωσης. |
| --- | --- |

β)

δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση, καθώς και με τη διάδοση της ενημέρωσης.

Όλα τα ατομικά στοιχεία κατανέμονται ανά φύλο, όποτε αυτό είναι δυνατό. Οι ενδιάμεσες και οι τελικές αξιολογήσεις του Προγράμματος εστιάζουν σε κάθε ειδικό στόχο, και περιλαμβάνουν τη διάσταση της ισότητας των φύλων και αξιολογούν τις επιπτώσεις στην ισότητα των φύλων.

---

| 4.5.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 167/17 |
| --- | --- | --- | --- |

4.5.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 167/17

---

Σκεπτικό του Συμβουλίου: Θέση (ΕΕ) αριθ. 13/2021 του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση ενόψει της έκδοσης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του Προγράμματος «Δικαιοσύνη» και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1382/2013

(2021/C 167/02)

I.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

| 1. | Στις 30 Μαΐου 2018, η Επιτροπή ενέκρινε την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του προγράμματος «Δικαιοσύνη» (1) (εφεξής: κανονισμός). |
| --- | --- |

1.

| 2. | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 18 Οκτωβρίου 2018. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Η εξέταση της πρότασης άρχισε τον Ιούλιο και ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2018. Στις 19 Δεκεμβρίου 2018, η Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων έδωσε μερική εντολή για διαπραγματεύσεις (2). Δεδομένου ότι ο κανονισμός αποτελεί μία από τις δέσμες προτάσεων που συνδέονται με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (εφεξής: ΠΔΠ), όλες οι διατάξεις με δημοσιονομικές επιπτώσεις ή οριζόντιου χαρακτήρα τέθηκαν κατά μέρος, εν αναμονή περαιτέρω προόδου όσον αφορά το ΠΔΠ. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του στις 6 Φεβρουαρίου 2019. Δύο τριμερείς διάλογοι διοργανώθηκαν στις 20 Φεβρουαρίου και στις 5 Μαρτίου 2019. Στο πλαίσιο του Συμβουλίου διοργανώθηκαν δύο συνεδριάσεις της ad hoc ομάδας ΔΕΥ για τα χρηματοπιστωτικά μέσα προκειμένου να ενημερωθούν τα κράτη μέλη σχετικά με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων και να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους. Οι συνεδριάσεις πραγματοποιήθηκαν στις 28 Φεβρουαρίου και στις 4 Μαρτίου 2019. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Χάρη στις εν λόγω διαπραγματεύσεις επιτεύχθηκε κοινή αντίληψη με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τα εκτός των αγκυλών τμήματα της πρότασης, για τα οποία είχε λάβει εντολή η Προεδρία. Τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων παρατίθενται στο έγγραφο 7248/1/19. Στις 13 Μαρτίου 2019, η Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων επιβεβαίωσε την κοινή αντίληψη που επιτεύχθηκε με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιβεβαίωσε την κοινή αντίληψη στις 17 Απριλίου 2019, εγκρίνοντας το νομοθετικό του ψήφισμα (πρώτη ανάγνωση). |
| --- | --- |

6.

| 7. | Στις 16 Νοεμβρίου 2020, η Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων εξέτασε την προσωρινή πολιτική συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι διαπραγματευτές σχετικά με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027. Κατόπιν τούτου, η Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων μπόρεσε να εγκρίνει την πλήρη εντολή για διαπραγματεύσεις σχετικά με το πρόγραμμα «Δικαιοσύνη» στις 2 Δεκεμβρίου 2020 (3). |
| --- | --- |

7.

| 8. | Δύο τριμερείς διάλογοι πραγματοποιήθηκαν στις 11 και 18 Δεκεμβρίου 2020. Συνοδευτικά πραγματοποιήθηκαν διάφορες συνεδριάσεις τεχνικού χαρακτήρα και συσκέψεις επεξεργασίας του κειμένου. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Στις 18 Δεκεμβρίου 2020 επιτεύχθηκε προσωρινή πολιτική συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Εν τω μεταξύ, στις 17 Δεκεμβρίου 2020, το Συμβούλιο ενέκρινε επισήμως τα επιμέρους στοιχεία της δέσμης του ΠΔΠ. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Στις 3 Φεβρουαρίου 2021, η Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων ανέλυσε το τελικό συμβιβαστικό κείμενο και εξέφρασε την υποστήριξή της προς αυτό. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Στις 5 Φεβρουαρίου 2021, οι πρόεδροι της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απηύθυναν επιστολή στον πρόεδρο της Επιτροπής των Μόνιμων Αντιπροσώπων (2ο τμήμα) (εφεξής: ΕΜΑ), επιβεβαιώνοντας τη συμφωνία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επί της έκβασης των διοργανικών διαπραγματεύσεων (με την επιφύλαξη του ελέγχου από τους γλωσσομαθείς νομικούς αμφοτέρων των θεσμικών οργάνων). |
| --- | --- |

12.

| 13. | Στις 17 Φεβρουαρίου 2021 η ΕΜΑ κατέληξε σε πολιτική συμφωνία επί του συμβιβαστικού κειμένου. |
| --- | --- |

13.

II.   ΣΤΟΧΟΣ

| 14. | Η πρόταση κανονισμού για τη θέσπιση του προγράμματος «Δικαιοσύνη» αποσκοπεί στη στήριξη της περαιτέρω ανάπτυξης ενός ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης βασισμένου στις αξίες της Ένωσης, το κράτος δικαίου και την αμοιβαία αναγνώριση και εμπιστοσύνη, ιδίως με διευκόλυνση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη και με προώθηση της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, καθώς και της αποτελεσματικότητας των εθνικών συστημάτων δικαιοσύνης. Το νέο πρόγραμμα, μαζί με το πρόγραμμα «Πολίτες, ισότητα, δικαιώματα και αξίες», θα αποτελεί μέρος ενός νέου ταμείου για τη δικαιοσύνη, τα δικαιώματα και τις αξίες, το οποίο θα συμβάλλει στη διατήρηση ανοικτών, δημοκρατικών, πλουραλιστικών και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνιών. Επιπλέον, θα συμβάλλει στην ενδυνάμωση των πολιτών, μέσω της προστασίας και της προώθησης των δικαιωμάτων και των αξιών και της περαιτέρω ανάπτυξης ενός ενωσιακού χώρου δικαιοσύνης. |
| --- | --- |

14.

III.   ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΕ ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Κοινή Αντίληψη

| 15. | Η κοινή αντίληψη απηχούσε σε μεγάλο βαθμό την αρχική πρόταση της Επιτροπής και ήταν σύμφωνη με τη μερική εντολή του Συμβουλίου. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Έγιναν οι ακόλουθες βελτιώσεις:






  1) | προσθήκη των επαγγελματιών της δικαιοσύνης που εργάζονται με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ) ως δυνητικών δικαιούχων· |
| --- | --- | --- |

16.

1)

προσθήκη των επαγγελματιών της δικαιοσύνης που εργάζονται με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ) ως δυνητικών δικαιούχων·

| 2) | αύξηση του ρόλου των ΟΚΠ· |
| --- | --- |

2)

αύξηση του ρόλου των ΟΚΠ·

| 3) | ενίσχυση της ισότητας των φύλων (ιδίως με την προσθήκη ενός νέου ειδικού άρθρου για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου) και της απαγόρευσης των διακρίσεων· |
| --- | --- |

3)

ενίσχυση της ισότητας των φύλων (ιδίως με την προσθήκη ενός νέου ειδικού άρθρου για την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου) και της απαγόρευσης των διακρίσεων·

| 4) | περαιτέρω προσδιορισμός των δράσεων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Δικαιοσύνη». |
| --- | --- |

4)

περαιτέρω προσδιορισμός των δράσεων που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Δικαιοσύνη».

Κύρια αποτελέσματα του τελικού συμβιβασμού

| 17. | Το τελικό κείμενο, όπως συμφωνήθηκε από τους δύο συννομοθέτες, αποτελεί ισορροπημένο συμβιβασμό. Στις διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν το 2020 τρία θέματα αποτέλεσαν αντικείμενο ειδικών συζητήσεων:






  1) | όσον αφορά τη διακυβέρνηση του προγράμματος, επιβεβαιώθηκε η χρήση εκτελεστικών πράξεων για την έγκριση του προγράμματος εργασίας, σύμφωνα με την αρχική πρόταση και την εντολή του Συμβουλίου· |
| --- | --- | --- |

17.

1)

όσον αφορά τη διακυβέρνηση του προγράμματος, επιβεβαιώθηκε η χρήση εκτελεστικών πράξεων για την έγκριση του προγράμματος εργασίας, σύμφωνα με την αρχική πρόταση και την εντολή του Συμβουλίου·

| 2) | ενίσχυση των ρητρών περί κράτους δικαίου· |
| --- | --- |

2)

ενίσχυση των ρητρών περί κράτους δικαίου·

| 3) | όσον αφορά τη διάθεση των κονδυλίων, στον κανονισμό εισήχθη περιορισμένη ειδική δέσμευση κονδυλίων σε σχέση με τη χρηματοδότηση που διατίθεται για τους στόχους του κανονισμού. Παρέχεται επίσης περιθώριο ευελιξίας για τη στήριξη καθενός από τους στόχους που ορίζονται στον κανονισμό, για τη στήριξη, κατά προτεραιότητα, δράσεων που αποσκοπούν στην προώθηση του κράτους δικαίου. Αυτή η περιορισμένη ειδική δέσμευση κονδυλίων, ακόμη και αν δεν προβλεπόταν στην αρχική πρόταση της Επιτροπής, βασίστηκε σε παρόμοια διάθεση κονδυλίων που προβλέπεται στον κανονισμό για τη θέσπιση του προγράμματος «Δικαιοσύνη» 2014-2020. |
| --- | --- |

3)

όσον αφορά τη διάθεση των κονδυλίων, στον κανονισμό εισήχθη περιορισμένη ειδική δέσμευση κονδυλίων σε σχέση με τη χρηματοδότηση που διατίθεται για τους στόχους του κανονισμού. Παρέχεται επίσης περιθώριο ευελιξίας για τη στήριξη καθενός από τους στόχους που ορίζονται στον κανονισμό, για τη στήριξη, κατά προτεραιότητα, δράσεων που αποσκοπούν στην προώθηση του κράτους δικαίου. Αυτή η περιορισμένη ειδική δέσμευση κονδυλίων, ακόμη και αν δεν προβλεπόταν στην αρχική πρόταση της Επιτροπής, βασίστηκε σε παρόμοια διάθεση κονδυλίων που προβλέπεται στον κανονισμό για τη θέσπιση του προγράμματος «Δικαιοσύνη» 2014-2020.

IV.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

| 18. | Η θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση απηχεί τη συμβιβαστική λύση που επιτεύχθηκε κατά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Επιβεβαιώθηκε δε με την προαναφερόμενη επιστολή του προέδρου της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στη συνέχεια εγκρίθηκε από την ΕΜΑ στις 17 Φεβρουαρίου 2021. |
| --- | --- |

18.

---

(1)  Έγγραφο 9598/18

(2)  Έγγραφο 15377/18

(3)  Έγγραφο 13420/20

---