# Il-Ġurnal Uffiċjali C NaN/2006

| | ISSN 1725-5198 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  ta’ l-Unjoni Ewropea | C NaN |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 4929 ta' Settembru 2006 |

ISSN 1725-5198

Il-Ġurnal Uffiċjali

ta’ l-Unjoni Ewropea

C NaN

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 4929 ta' Settembru 2006

---

| Avviż Nru | Werrej | Paġna |
| --- | --- | --- |
| | I   Tagħrif |
| | Il-Qorti ta’ l-Awdituri |
| 2006/C /1 | Rapport Speċjali Nru 6/2006 dwar l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp tal-Kummissjoni, flimkien mar-risposti tal-Kummissjoni | 1 |

Avviż Nru

Werrej

Paġna

I   Tagħrif

Il-Qorti ta’ l-Awdituri

2006/C /1

Rapport Speċjali Nru 6/2006 dwar l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp tal-Kummissjoni, flimkien mar-risposti tal-Kummissjoni

1

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Din il-Ħarġa Speċjali bil-Malti hija ppubblikata bil-lingwi uffiċjali ta’ l-istituzzjonijiet ta’ l-Unjoni Ewropea fil-ĠU C 235 |

---

(1)   Din il-Ħarġa Speċjali bil-Malti hija ppubblikata bil-lingwi uffiċjali ta’ l-istituzzjonijiet ta’ l-Unjoni Ewropea fil-ĠU C 235

1

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Tagħrif

Il-Qorti ta’ l-Awdituri

| 29.9.2006 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C NaN/1 |
| --- | --- | --- | --- |

29.9.2006

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C NaN/1

---

RAPPORT SPEĊJALI Nru 6/2006

Dwar l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp tal-Kummissjoni, flimkien mar-risposti tal-Kummissjoni

(skond l-Artikolu 248(4), it-tieni sotto-paragrafu, KE)

WERREJ

ABBREVJAZZJONIJIET U TERMINOLOĠIJA

| I-VI | SOMMARJU |
| --- | --- |

I-VI

| 1-7 | INTRODUZZJONI |
| --- | --- |

1-7

| 1-3 | Sfond |
| --- | --- |

1-3

| 4-7 | L-iskop u l-approċċ tal-verifika |
| --- | --- |

4-7

| 8-27 | L-ISTRATEĠIJA TAL-KUMMISSJONI GĦALL-ASPETTI AMBJENTALI TA' L-GĦAJNUNA TAGĦHA GĦALL-IŻVILUPP |
| --- | --- |

8-27

| 8 | Introduzzjoni |
| --- | --- |

8

| 9-13 | Bżonn ta' strateġija ambjentali ċara u komprensiva |
| --- | --- |

9-13

| 14-27 | Arranġamenti xierqa fit-tmexxija għall-implimentazzjoni ta' l-istrateġija għall-integrazzjoni ta' l-ambjent tal-Kummissjoni u l-evalwazzjoni tal-prestazzjoni ambjentali tagħha ta' l-għajnuna fl-iżvilupp għadhom iridu jsiru |
| --- | --- |

14-27

| 15-17 | Mekkaniżmu għall-monitoraġġ ta' l-implimentazzjoni ta' l-istrateġija ta' l-integrazzjoni ambjentali |
| --- | --- |

15-17

| 18-23 | Il-bini tal-kapaċità tal-Kummissjoni biex timplimenta l-istrateġija ta' integrazzjoni ambjentali |
| --- | --- |

18-23

| 24-27 | Sistemi biex jevalwaw il-prestazzjoni ambjentali ta' l-għajnuna għall-iżvilupp tal-Kummissjoni |
| --- | --- |

24-27

| 28-46 | EVALWAZZJONI TA' L-EFFETTIVITÀ TA' L-INTEGRAZZJONI AMBJENTALI TAL-KUMMISSJONI |
| --- | --- |

28-46

| 28 | Introduzzjoni |
| --- | --- |

28

| 29-35 | Fl-2005 sar progress fl-iżvilupp ta' analiżi ambjentali ta' pajjiż għad-Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż ġodda għalkemm l-impatt tiegħu għadu ma jistax ikun evalwat |
| --- | --- |

29-35

| 36-38 | Ftit twettaq biex jiġi integrat l-ambjent fil-programmi ta' għajnuna baġitarja |
| --- | --- |

36-38

| 39-46 | Proċeduri għall-integrazzjoni ambjentali fuq livell ta' proġett ma kinux sistematiċi biżżejjed |
| --- | --- |

39-46

| 47-81 | EVALWAZZJONI TA' L-EFFETTIVITÀ TA' PROĠETTI AMBJENTALI U FATTURI LI JINFLUWENZAW L-EFFETTIVITÀ |
| --- | --- |

47-81

| 47 | Introduzzjoni |
| --- | --- |

47

| 48-56 | Evalwazzjoni ta' l-effettività ta' proġett |
| --- | --- |

48-56

| 57-81 | Analiżi tal-fatturi li jolqtu l-effettività tal-proġetti ta' l-ambjent |
| --- | --- |

57-81

| 58-63 | Disinni ta' proġetti ambizzjużi żżejjed |
| --- | --- |

58-63

| 64-67 | Dewmien fil-preparazzjoni u l-implimentazzjoni ta' proġett |
| --- | --- |

64-67

| 68-70 | Progress limitat fil-bini tal-kapaċità istituzzjonali |
| --- | --- |

68-70

| 71-72 | Il-bżonn għal iffukar akbar fuq l-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali mill-komunitajiet lokali |
| --- | --- |

71-72

| 73-77 | Impatt insuffiċjenti tal-proġetti fuq il-politika u l-qafas legali |
| --- | --- |

73-77

| 78-81 | Approċċ mhux realistiku lejn il-vijabilità finanzjarja |
| --- | --- |

78-81

| 82-101 | KONLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET |
| --- | --- |

82-101

| 82-86 | Konklużjonijiet |
| --- | --- |

82-86

| 87-101 | Rakkomandazzjonijiet |
| --- | --- |

87-101

| 87-93 | It-twaqqif ta' strateġija komprensiva għall-ambjent u s-segwitu ta' l-implimentazzjoni tagħha |
| --- | --- |

87-93

| 94-97 | Titjib fl-effettività ta' l-integrazzjoni ambjentali |
| --- | --- |

94-97

| 98-101 | Titjib fl-effettività tal-proġetti ambjentali |
| --- | --- |

98-101

ANNESS I — Kumitat ta' l-Assistenza għall-Iżvilupp ta' l-OECD — klassifikazzjoni ta' proġett

ANNESS II — Proġetti ta' l-ambjent eżaminati u evalwazzjoni ta' l-effettività tagħhom

ANNESS III — Analiżi ġenerali ta' l-effettività tal-proġett

Ir-risposti tal-Kummissjoni

ABBREVJAZZJONIJIET U TERMINOLOĠIJA





  ACP

| ACP | Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku firmatarji fil-Ftehim ta' Cotonou |
| --- | --- |
| ALA | Pajjiżi ta' l-Asja u l-Amerika Latina li qegħdin jiżviluppaw |
| CEPs | Profili ta' l-Ambjent tal-Pajjiż |
| CSP | Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż |
| DFID | Dipartiment Brittanniku għall-Iżvilupp Internazzjonali |
| DĠ DEV | Direttorat Ġenerali ta' l-Iżvilupp |
| DĠ ENV | Direttorat Ġenerali ta' l-Ambjent |
| DĠ Relex | Direttorat Ġenerali tar-Relazzjonijiet Esterni |
| DWNP | Dipartiment tal-Ħajja Selvaġġa u l-Ġonna Nazzjonali |
| ECOFAC | Ekosistemi tal-Foresti ta' l-Afrika Ċentrali |
| EIA | Evalwazzjoni ta' l-Impatt Ambjentali |
| EuropeAid | Uffiċċju Ewropew tal-Koperazzjoni ta' l-Għajnuna |
| FAO | Organizzazzjoni ta' l-Ikel u l-Agrikoltura |
| GEF | Faċilità Globali ta' l-Ambjent |
| iQSG | Interservice Quality Support Group (Grupp għas-Sostenn tal-Kwalità bejn is-Servizzi) |
| KfW | German Kreditanstalt fuer Wiederaufbau |
| MDGs | Għanijiet għall-Iżvilupp tal-Millennju |
| MEAs | Ftehim Ambjentali Multilaterali |
| MEDA | Miżuri biex jakkompanjaw ir-riformi ekonomiċi u soċjali fil-pajjiżi Mediterranji li m'humiex membri |
| NRPP | Programm tal-Politika tar-Riżorsi Naturali |
| OECD | Organizzazzjoni għall-Iżvilupp u l-Koperazzjoni Ekonomika |
| OECD DAC | Kumitat ta' l-Assistenza għall-Iżvilupp ta' l-Organizzazzjoni għall-Iżvilupp u l-Koperazzjoni Ekonomika |
| oQSG | Uffiċċju tal-Grupp għas-Sostenn tal-Kwalità (oQSG) |
| PEP | Sħubija tal-Faqar u l-Ambjent |
| PRSP | Dokumenti ta' l-Istrateġija għat-Tnaqqis tal-Faqar |
| SEA | Evalwazzjoni Ambjentali Strateġika |
| UNDP | Programm ta' l-Iżvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti |
| UNEP | Programm Ambjentali tan-Nazzjonijiet Uniti |
| WSSD | Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli |
| WWF | Il-Fond Dinji għall-Ħajja Selvaġġa |

Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku firmatarji fil-Ftehim ta' Cotonou

ALA

Pajjiżi ta' l-Asja u l-Amerika Latina li qegħdin jiżviluppaw

CEPs

Profili ta' l-Ambjent tal-Pajjiż

CSP

Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż

DFID

Dipartiment Brittanniku għall-Iżvilupp Internazzjonali

DĠ DEV

Direttorat Ġenerali ta' l-Iżvilupp

DĠ ENV

Direttorat Ġenerali ta' l-Ambjent

DĠ Relex

Direttorat Ġenerali tar-Relazzjonijiet Esterni

DWNP

Dipartiment tal-Ħajja Selvaġġa u l-Ġonna Nazzjonali

ECOFAC

Ekosistemi tal-Foresti ta' l-Afrika Ċentrali

EIA

Evalwazzjoni ta' l-Impatt Ambjentali

EuropeAid

Uffiċċju Ewropew tal-Koperazzjoni ta' l-Għajnuna

FAO

Organizzazzjoni ta' l-Ikel u l-Agrikoltura

GEF

Faċilità Globali ta' l-Ambjent

iQSG

Interservice Quality Support Group (Grupp għas-Sostenn tal-Kwalità bejn is-Servizzi)

KfW

German Kreditanstalt fuer Wiederaufbau

MDGs

Għanijiet għall-Iżvilupp tal-Millennju

MEAs

Ftehim Ambjentali Multilaterali

MEDA

Miżuri biex jakkompanjaw ir-riformi ekonomiċi u soċjali fil-pajjiżi Mediterranji li m'humiex membri

NRPP

Programm tal-Politika tar-Riżorsi Naturali

OECD

Organizzazzjoni għall-Iżvilupp u l-Koperazzjoni Ekonomika

OECD DAC

Kumitat ta' l-Assistenza għall-Iżvilupp ta' l-Organizzazzjoni għall-Iżvilupp u l-Koperazzjoni Ekonomika

oQSG

Uffiċċju tal-Grupp għas-Sostenn tal-Kwalità (oQSG)

PEP

Sħubija tal-Faqar u l-Ambjent

PRSP

Dokumenti ta' l-Istrateġija għat-Tnaqqis tal-Faqar

SEA

Evalwazzjoni Ambjentali Strateġika

UNDP

Programm ta' l-Iżvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti

UNEP

Programm Ambjentali tan-Nazzjonijiet Uniti

WSSD

Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli

WWF

Il-Fond Dinji għall-Ħajja Selvaġġa

SOMMARJU

| I. | Il-protezzjoni ta' l-ambjent hija parti primarja fil-promozzjoni ta' l-iżvilupp sostenibbli. It-Trattat jeħtieġ li l-protezzjoni ambjentali tkun integrata fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki u ta' l-attivitajiet kollha tal-Komunità, inkluża l-għajnuna esterna tal-Komunità. B'mod aktar ġenerali, l-ambjent qed jidher bħala punt prinċipali fuq l-aġenda internazzjonali għall-iżvilupp, u s-sostenibiltà ambjentali hija waħda mill-Għanijiet għall-Iżvilupp tal-Millennju (ara l-paragrafi 1 sa 3). |
| --- | --- |

I.

Il-protezzjoni ta' l-ambjent hija parti primarja fil-promozzjoni ta' l-iżvilupp sostenibbli. It-Trattat jeħtieġ li l-protezzjoni ambjentali tkun integrata fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki u ta' l-attivitajiet kollha tal-Komunità, inkluża l-għajnuna esterna tal-Komunità. B'mod aktar ġenerali, l-ambjent qed jidher bħala punt prinċipali fuq l-aġenda internazzjonali għall-iżvilupp, u s-sostenibiltà ambjentali hija waħda mill-Għanijiet għall-Iżvilupp tal-Millennju (ara l-paragrafi 1 sa 3).

| II. | Għaldaqstant, fl-2005, il-Qorti Ewropea ta' l-Awdituri wettqet verifika dwar il-ġestjoni tal-Kummissjoni ta' l-aspetti ambjentali ta' l-għajnuna tagħha għall-iżvilupp. Il-verifika eżaminat jekk il-Kummissjoni kellhiex strateġija kompresiva biex tindirizza l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp, jekk kinitx għamlet arrangamenti tal-ġestjoni xierqa biex timplimenta l-istrateġija, il-punt sa fejn l-ambjent kien ġie integrat fil-programmi u l-proġetti ta' żvilupp tal-Kummissjoni, u x'kienu r-riżultati tal-proġetti ambjentali tal-Kummissjoni. Barra li evalwat is-sistemi tal-Kummissjoni fil-kwariteri ġenerali u delegazzjonijiet tagħha, ivverifikat ukoll 65 proġett ambjentali (valur totali: 560 miljun EUR) u 43 programm u proġetti mhux ambjentali (valur totali: 1 073 miljun EUR) f'sittax-il pajjiż (ara l-paragrafi 4 sa 7). |
| --- | --- |

II.

Għaldaqstant, fl-2005, il-Qorti Ewropea ta' l-Awdituri wettqet verifika dwar il-ġestjoni tal-Kummissjoni ta' l-aspetti ambjentali ta' l-għajnuna tagħha għall-iżvilupp. Il-verifika eżaminat jekk il-Kummissjoni kellhiex strateġija kompresiva biex tindirizza l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp, jekk kinitx għamlet arrangamenti tal-ġestjoni xierqa biex timplimenta l-istrateġija, il-punt sa fejn l-ambjent kien ġie integrat fil-programmi u l-proġetti ta' żvilupp tal-Kummissjoni, u x'kienu r-riżultati tal-proġetti ambjentali tal-Kummissjoni. Barra li evalwat is-sistemi tal-Kummissjoni fil-kwariteri ġenerali u delegazzjonijiet tagħha, ivverifikat ukoll 65 proġett ambjentali (valur totali: 560 miljun EUR) u 43 programm u proġetti mhux ambjentali (valur totali: 1 073 miljun EUR) f'sittax-il pajjiż (ara l-paragrafi 4 sa 7).

| III. | Il-Kummissjoni għandha bżonn tistabbilixxi strateġija komprensiva ċara għall-aspetti ambjentali ta' l-għajnuna tagħha għall-iżvilupp. Filwaqt li sa mill-2001 kien hemm strateġija dwar il-bżonn li jiġi integrat l-ambjent fil-koperazzjoni fl-iżvilupp, l-approċċ tal-finanzjament tal-programmi u proġetti fis-settur ta' l-ambjent u tar-riżorsi naturali għadu ma ġiex indirizzat b'mod ċar. Il-politika l-ġdida dwar l-iżvilupp iffirmata f'Diċembru 2005 tipprovdi bażi tajba biex tkun stabbilita strateġija komprensiva (ara l-paragrafi 9 sa 12). Il-pjan ta' azzjoni tal-Kummissjoni biex timplimenta l-istrateġija tagħha ta' integrazzjoni ma kienx segwit u koordinat b'mod sistematiku mit-tliet Direttorati Ġenerali primarjament ikkonċernati. Riżultat ta' dan, il-miżuri ppjanati ġew ġeneralment implimentati wara xi dewmien jew ma ġewx implimentati (ara l-paragrafi 15 sa 17). Il-Kummissjoni ma wettqitx evalwazzjoni xierqa ta' l-implikazzjonijiet għall-ħtiġijiet tal-persunal ta' l-istrateġija tagħha ta' integrazzjoni. Il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq l-Environmental Helpdesk ġestit b'esperti esterni biex jipprovdu għajnuna lill-persunal tal-Kummissjoni, iżda minn nofs l-2002 sa nofs l-2004 il-Helpdesk ma kienx qed jopera. Il-manwal ta' integrazzjoni ambjentali, li kellu jkun introdott fl-2003, sa l-aħħar ta' l-2005 ma kienx għadu kkompletat, għalkemm dan il-manwal kien importanti kemm biex jiddefinixxi l-proċeduri ta' integrazzjoni biex ikunu segwiti mill-persunal tal-Kummissjoni kif ukoll bħala sors prinċipali ta' taħriġ. Korsijiet ta' taħriġ ma kinux obbligatorji għall-uffiċjali prinċipali, għalkemm dan kien mistenni, u bosta drabi l-attendenza kienet fqira (ara l-paragrafi 18 sa 23). Hemm bżonn li s-sistemi ta' rappurtar, monitoraġġ u evalwazzjoni ta' l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp tal-Kummissjoni jkunu msaħħa biex ikun possibbli li l-prestazzjoni tagħha f'dan il-qasam tkun evalwata aħjar (ara l-paragrafi 24 sa 28). |
| --- | --- |

III.

Il-Kummissjoni għandha bżonn tistabbilixxi strateġija komprensiva ċara għall-aspetti ambjentali ta' l-għajnuna tagħha għall-iżvilupp. Filwaqt li sa mill-2001 kien hemm strateġija dwar il-bżonn li jiġi integrat l-ambjent fil-koperazzjoni fl-iżvilupp, l-approċċ tal-finanzjament tal-programmi u proġetti fis-settur ta' l-ambjent u tar-riżorsi naturali għadu ma ġiex indirizzat b'mod ċar. Il-politika l-ġdida dwar l-iżvilupp iffirmata f'Diċembru 2005 tipprovdi bażi tajba biex tkun stabbilita strateġija komprensiva (ara l-paragrafi 9 sa 12). Il-pjan ta' azzjoni tal-Kummissjoni biex timplimenta l-istrateġija tagħha ta' integrazzjoni ma kienx segwit u koordinat b'mod sistematiku mit-tliet Direttorati Ġenerali primarjament ikkonċernati. Riżultat ta' dan, il-miżuri ppjanati ġew ġeneralment implimentati wara xi dewmien jew ma ġewx implimentati (ara l-paragrafi 15 sa 17). Il-Kummissjoni ma wettqitx evalwazzjoni xierqa ta' l-implikazzjonijiet għall-ħtiġijiet tal-persunal ta' l-istrateġija tagħha ta' integrazzjoni. Il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq l-Environmental Helpdesk ġestit b'esperti esterni biex jipprovdu għajnuna lill-persunal tal-Kummissjoni, iżda minn nofs l-2002 sa nofs l-2004 il-Helpdesk ma kienx qed jopera. Il-manwal ta' integrazzjoni ambjentali, li kellu jkun introdott fl-2003, sa l-aħħar ta' l-2005 ma kienx għadu kkompletat, għalkemm dan il-manwal kien importanti kemm biex jiddefinixxi l-proċeduri ta' integrazzjoni biex ikunu segwiti mill-persunal tal-Kummissjoni kif ukoll bħala sors prinċipali ta' taħriġ. Korsijiet ta' taħriġ ma kinux obbligatorji għall-uffiċjali prinċipali, għalkemm dan kien mistenni, u bosta drabi l-attendenza kienet fqira (ara l-paragrafi 18 sa 23). Hemm bżonn li s-sistemi ta' rappurtar, monitoraġġ u evalwazzjoni ta' l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp tal-Kummissjoni jkunu msaħħa biex ikun possibbli li l-prestazzjoni tagħha f'dan il-qasam tkun evalwata aħjar (ara l-paragrafi 24 sa 28).

| IV. | Mill-2001 'l hawn il-Kummissjoni għamlet biss progress limitat fl-integrazzjoni ta' l-ambjent fil-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp. Id-Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż (CSPs) preparati mill-Kummissjoni flimkien mal-pajjiżi benefiċjarji li jinkludu l-għajnuna mogħtija mill-Kummissjoni lill-pajjiżi benefiċjarji għall-perijodu 2001 sa l-2006 ma kkunsidrawx biżżejjed il-kwistjonijiet ambjentali. Waqt il-preparazzjoni tal-ġenerazzjoni l-ġdida ta' CSPs (2007 sa 2013), il-Kummissjoni qed tieħu approċċ aktar sistematiku biex tanalizza kwistjonijiet ambjentali f'pajjiżi benefiċjarji permezz tat-twaqqif ta' Profili ta' l-Ambjent tal-Pajjiż (CEPs), għalkemm għadu kmieni wisq biex ikun evalwat kemm din l-analiżi ha tinfluwenza s-CSPs innifishom (ara l-paragrafi 29 sa 35). Minkejja li l-għajnuna baġitarja bħala forma ta' għajnuna għall-iżvilupp qiegħda tiżdied fl-importanza, il-Kummissjoni għamlet ftit wisq biex tintegra l-ambjent f'dan il-qasam (ara l-paragrafi 36 sa 38). Ma kien hemm l-ebda sistema konsistenti għal evalwazzjoni ambjentali dettaljata ta' proġetti ġodda. Il-Kummissjoni m'għandha ebda inventarju ta' l-Evalwazzjonijiet ta' l-Impatt Ambjentali (EIA) li saru fuq proġetti ta' żvilupp u nstabet evidenza li dawn ma kinux dejjem imwettqa fejn suppost kellhom jitwettqu. Hemm ukoll bżonn li jiġu stabbiliti proċeduri biex jassiguraw l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet ta' l-EIA (ara l-paragrafi 39 sa 46). |
| --- | --- |

IV.

Mill-2001 'l hawn il-Kummissjoni għamlet biss progress limitat fl-integrazzjoni ta' l-ambjent fil-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp. Id-Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż (CSPs) preparati mill-Kummissjoni flimkien mal-pajjiżi benefiċjarji li jinkludu l-għajnuna mogħtija mill-Kummissjoni lill-pajjiżi benefiċjarji għall-perijodu 2001 sa l-2006 ma kkunsidrawx biżżejjed il-kwistjonijiet ambjentali. Waqt il-preparazzjoni tal-ġenerazzjoni l-ġdida ta' CSPs (2007 sa 2013), il-Kummissjoni qed tieħu approċċ aktar sistematiku biex tanalizza kwistjonijiet ambjentali f'pajjiżi benefiċjarji permezz tat-twaqqif ta' Profili ta' l-Ambjent tal-Pajjiż (CEPs), għalkemm għadu kmieni wisq biex ikun evalwat kemm din l-analiżi ha tinfluwenza s-CSPs innifishom (ara l-paragrafi 29 sa 35). Minkejja li l-għajnuna baġitarja bħala forma ta' għajnuna għall-iżvilupp qiegħda tiżdied fl-importanza, il-Kummissjoni għamlet ftit wisq biex tintegra l-ambjent f'dan il-qasam (ara l-paragrafi 36 sa 38). Ma kien hemm l-ebda sistema konsistenti għal evalwazzjoni ambjentali dettaljata ta' proġetti ġodda. Il-Kummissjoni m'għandha ebda inventarju ta' l-Evalwazzjonijiet ta' l-Impatt Ambjentali (EIA) li saru fuq proġetti ta' żvilupp u nstabet evidenza li dawn ma kinux dejjem imwettqa fejn suppost kellhom jitwettqu. Hemm ukoll bżonn li jiġu stabbiliti proċeduri biex jassiguraw l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet ta' l-EIA (ara l-paragrafi 39 sa 46).

| V. | Kważi l-proġetti ta' l-ambjent kollha eżaminati kienu rilevanti għall-bżonnijiet tal-pajjiż benefiċjarju, u sikwit indirizzaw ukoll il-bżonnijiet ta' konservazzjoni globali, partikolarment b'relazzjoni mal-konservazzjoni tal-foresti u bijodiversità. Il-prodotti finali u r-riżultati frekwentement ma laħqux l-objettivi. Barra dan, l-approċċ tal-proġett għandu diffikultajiet inerenti f'dak li għandu x'jaqsam mal-kisba ta' impatti sinifikanti u biex jiżgura l-vijabilità finanzjarja (ara l-paragrafi 47 sa 56). Fatturi prinċipali li influwenzaw l-effettività ta' proġett kienu d-disinn ta' proġett ambizzjuż iżżejjed, dewmien fil-preparazzjoni u fl-implimentazzjoni ta' proġett, progress limitat fil-bini tal-kapaċità istituzzjonali, diffikultajiet biex jiġu indirizzati l-bżonnijiet ta' komunitajiet lokali għall-iżvilupp filwaqt li jintlaħqu l-objettivi ta' konservazzjoni, impatt insuffiċjenti tal-proġetti fuq il-politika u l-qafas legali, u miri mhux realistiċi ffissati għas-sostenibiltà finanzjarja wara t-tmien ta' l-għoti tal-fondi (ara l-paragrafi 57 sa 81). |
| --- | --- |

V.

Kważi l-proġetti ta' l-ambjent kollha eżaminati kienu rilevanti għall-bżonnijiet tal-pajjiż benefiċjarju, u sikwit indirizzaw ukoll il-bżonnijiet ta' konservazzjoni globali, partikolarment b'relazzjoni mal-konservazzjoni tal-foresti u bijodiversità. Il-prodotti finali u r-riżultati frekwentement ma laħqux l-objettivi. Barra dan, l-approċċ tal-proġett għandu diffikultajiet inerenti f'dak li għandu x'jaqsam mal-kisba ta' impatti sinifikanti u biex jiżgura l-vijabilità finanzjarja (ara l-paragrafi 47 sa 56). Fatturi prinċipali li influwenzaw l-effettività ta' proġett kienu d-disinn ta' proġett ambizzjuż iżżejjed, dewmien fil-preparazzjoni u fl-implimentazzjoni ta' proġett, progress limitat fil-bini tal-kapaċità istituzzjonali, diffikultajiet biex jiġu indirizzati l-bżonnijiet ta' komunitajiet lokali għall-iżvilupp filwaqt li jintlaħqu l-objettivi ta' konservazzjoni, impatt insuffiċjenti tal-proġetti fuq il-politika u l-qafas legali, u miri mhux realistiċi ffissati għas-sostenibiltà finanzjarja wara t-tmien ta' l-għoti tal-fondi (ara l-paragrafi 57 sa 81).

| VI. | Rakkomandazzjonijiet dettaljati dwar it-twaqqif ta' strateġija ambjentali komprensiva u s-segwitu ta' l-implimentazzjoni kif ukoll il-mod li bih kemm l-integrazzjoni ambjentali u l-proġetti ambjentali jsiru aktar effettivi huma stabbiliti fil-paragrafi 88 sa 101. |
| --- | --- |

VI.

Rakkomandazzjonijiet dettaljati dwar it-twaqqif ta' strateġija ambjentali komprensiva u s-segwitu ta' l-implimentazzjoni kif ukoll il-mod li bih kemm l-integrazzjoni ambjentali u l-proġetti ambjentali jsiru aktar effettivi huma stabbiliti fil-paragrafi 88 sa 101.

INTRODUZZJONI

Sfond

| 1. | Sa mill-Konferenza ta' l-1972 tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Ambjent tal-Bniedem ġewwa Stokkolma l-kwistjoni ta' l-ambjent u kif jiġi assigurat li l-iżvilupp huwa sostenibbli saret suġġett ta' interess internazzjonali. Il-Konferenza ta' l-1992 tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Ambjent u l-Iżvilupp ġewwa Rio de Janeiro qajmet aktar il-profil ta' l-ambjent u ta' l-iżvilupp sostenibbli, u wasslet għal tliet Ftehim Ambjentali Multilaterali (MEAs): il-Konvenzjoni dwar il-Bidla tal-Klima, il-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika, u l-Konvenzjoni kontra d-deżertifikazzjoni. Għalkemm fit-tieni nofs tas-snin disgħin l-aġenda ta' l-iżvilupp reġgħat iffukat sa ċertu punt fuq il-kwistjonijiet tat-tnaqqis tal-faqar, is-sostenibiltà ambjentali kienet magħżula bħala waħda mit-tmien Għanijiet għall-Iżvilupp tal-Millennju (MDG) stabbiliti fis-Summit tal-Millennju tan-NU fl-2000. Is-Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli ta' l-2002 (WSSD) ġewwa Johannesburg fittex li jindirizza kemm il-kwistjonijiet tal-faqar kif ukoll ta' l-ambjent. |
| --- | --- |

1.

Sa mill-Konferenza ta' l-1972 tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Ambjent tal-Bniedem ġewwa Stokkolma l-kwistjoni ta' l-ambjent u kif jiġi assigurat li l-iżvilupp huwa sostenibbli saret suġġett ta' interess internazzjonali. Il-Konferenza ta' l-1992 tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Ambjent u l-Iżvilupp ġewwa Rio de Janeiro qajmet aktar il-profil ta' l-ambjent u ta' l-iżvilupp sostenibbli, u wasslet għal tliet Ftehim Ambjentali Multilaterali (MEAs): il-Konvenzjoni dwar il-Bidla tal-Klima, il-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika, u l-Konvenzjoni kontra d-deżertifikazzjoni. Għalkemm fit-tieni nofs tas-snin disgħin l-aġenda ta' l-iżvilupp reġgħat iffukat sa ċertu punt fuq il-kwistjonijiet tat-tnaqqis tal-faqar, is-sostenibiltà ambjentali kienet magħżula bħala waħda mit-tmien Għanijiet għall-Iżvilupp tal-Millennju (MDG) stabbiliti fis-Summit tal-Millennju tan-NU fl-2000. Is-Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli ta' l-2002 (WSSD) ġewwa Johannesburg fittex li jindirizza kemm il-kwistjonijiet tal-faqar kif ukoll ta' l-ambjent.

| 2. | Bażikament hemm żewġ tipi ta' interventi li permezz tagħhom il-komunità tad-donaturi ppruvat tindirizza l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp:






  a) | il-finanzjament ta' programmi u proġetti li l-għan prinċipali tagħhom hu li jtejjbu l-kundizzjonijiet ambjentali; |
| --- | --- | --- |

2.

Bażikament hemm żewġ tipi ta' interventi li permezz tagħhom il-komunità tad-donaturi ppruvat tindirizza l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp:

a)

il-finanzjament ta' programmi u proġetti li l-għan prinċipali tagħhom hu li jtejjbu l-kundizzjonijiet ambjentali;

| b) | l-integrazzjoni tal-problemi ambjentali fit-tipi l-oħra kollha ta' programmi u proġetti ta' l-iżvilupp. Dan jiġi komunament imsejjaħ “integrazzjoni” ta' l-ambjent. Fis-snin reċenti l-komunità tad-donaturi, inkluża l-Kummissjoni Ewropea, żiedet l-attenzjoni għal dan l-approċċ. |
| --- | --- |

b)

l-integrazzjoni tal-problemi ambjentali fit-tipi l-oħra kollha ta' programmi u proġetti ta' l-iżvilupp. Dan jiġi komunament imsejjaħ “integrazzjoni” ta' l-ambjent. Fis-snin reċenti l-komunità tad-donaturi, inkluża l-Kummissjoni Ewropea, żiedet l-attenzjoni għal dan l-approċċ.

| 3. | L-attenzjoni tal-Kummissjoni biex tintegra l-ambjent fil-kuntest ta' l-iżvilupp m'għandiex tkun interpretata biss fil-kuntest ta' għarfien akbar ta' l-importanza ta' dan l-approċċ mid-donaturi iżda wkoll fil-kuntest ta' qafas legali u politiku aktar wiesa' ta' l-Unjoni Ewropea. Għalhekk Artikolu 6 tat-Trattat li stabilixxa l-Komunità Ewropea, kif emendat mit-Trattat ta' Amsterdam ta' l-1997, jistipula li: Il-provvedimenti tal-protezzjoni ambjentali għandhom ikunu integrati fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki u l-attivitajiet tal-Komunità ..., b'mod partikolari bi ħsieb biex jippromovu l-iżvilupp sostenibbli. F'Ġunju ta' l-1998, il-Kunsill Ewropew ta' Kardiff enfasizza l-importanza li tiġi integrata l-protezzjoni ambjentali u l-iżvilupp sostenibbli fl-oqsma prinċipali tal-politika, inkluża l-għajnuna għall-iżvilupp, ġestita mill-Kummissjoni u stidnitha biex tressaq strateġiji xierqa. Fl-2000 il-politika ta' l-Iżvilupp tal-Komunità Ewropea ġiet adottata li kienet tinkludi l-ambjent bħala kwistjoni transversali. Il-kunsens dwar il-politika ta' l-iżvilupp maqbul bejn il-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri u l-Parlament Ewropew f'Diċembru 2005 mhux biss żamm l-ambjent bħala kwistjoni transversali imma wkoll għamel l-ambjent u r-riżorsi naturali wieħed mid-disa'setturi ta' prijorità għall-għoti ta' fondi. |
| --- | --- |

3.

L-attenzjoni tal-Kummissjoni biex tintegra l-ambjent fil-kuntest ta' l-iżvilupp m'għandiex tkun interpretata biss fil-kuntest ta' għarfien akbar ta' l-importanza ta' dan l-approċċ mid-donaturi iżda wkoll fil-kuntest ta' qafas legali u politiku aktar wiesa' ta' l-Unjoni Ewropea. Għalhekk Artikolu 6 tat-Trattat li stabilixxa l-Komunità Ewropea, kif emendat mit-Trattat ta' Amsterdam ta' l-1997, jistipula li: Il-provvedimenti tal-protezzjoni ambjentali għandhom ikunu integrati fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki u l-attivitajiet tal-Komunità ..., b'mod partikolari bi ħsieb biex jippromovu l-iżvilupp sostenibbli. F'Ġunju ta' l-1998, il-Kunsill Ewropew ta' Kardiff enfasizza l-importanza li tiġi integrata l-protezzjoni ambjentali u l-iżvilupp sostenibbli fl-oqsma prinċipali tal-politika, inkluża l-għajnuna għall-iżvilupp, ġestita mill-Kummissjoni u stidnitha biex tressaq strateġiji xierqa. Fl-2000 il-politika ta' l-Iżvilupp tal-Komunità Ewropea ġiet adottata li kienet tinkludi l-ambjent bħala kwistjoni transversali. Il-kunsens dwar il-politika ta' l-iżvilupp maqbul bejn il-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri u l-Parlament Ewropew f'Diċembru 2005 mhux biss żamm l-ambjent bħala kwistjoni transversali imma wkoll għamel l-ambjent u r-riżorsi naturali wieħed mid-disa'setturi ta' prijorità għall-għoti ta' fondi.

L-iskop u l-approċċ tal-verifika

| 4. | Bi ħsieb ta' l-irwol prinċipali ta' l-ambjent bħala wieħed mit-tliet pilastri ta' l-iżvilupp sostenibbli u ta' l-importanza tiegħu bħala wieħed mill-Għanijiet għall-Iżvilupp tal-Millennju (MDGs), fl-2005 l-Qorti Ewropea ta' l-Awdituri wettqet verifika tal-ġestjoni tal-Kummissjoni ta' l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp mal-pajjiżi ta' l-Asja u l-Amerika Latina li qed jiżviluppaw, il-pajjiżi tal-Mediterran tan-nofsinhar u l-grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku. B'mod aktar speċifiku, il-verifika ffukat fuq il-mistoqsijiet prinċipali segwenti (1):






  a) | il-Kummissjoni għandha strateġija ġenerali komprensiva biex tindirizza l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp u għamlet arranġamenti adegwati tal-ġestjoni biex timplimenta l-istrateġija tagħha u tevalwa l-prestazzjoni ambjentali ta' l-għajnuna tagħha għall-iżvilupp? |
| --- | --- | --- |

4.

Bi ħsieb ta' l-irwol prinċipali ta' l-ambjent bħala wieħed mit-tliet pilastri ta' l-iżvilupp sostenibbli u ta' l-importanza tiegħu bħala wieħed mill-Għanijiet għall-Iżvilupp tal-Millennju (MDGs), fl-2005 l-Qorti Ewropea ta' l-Awdituri wettqet verifika tal-ġestjoni tal-Kummissjoni ta' l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp mal-pajjiżi ta' l-Asja u l-Amerika Latina li qed jiżviluppaw, il-pajjiżi tal-Mediterran tan-nofsinhar u l-grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku. B'mod aktar speċifiku, il-verifika ffukat fuq il-mistoqsijiet prinċipali segwenti (1):

a)

il-Kummissjoni għandha strateġija ġenerali komprensiva biex tindirizza l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp u għamlet arranġamenti adegwati tal-ġestjoni biex timplimenta l-istrateġija tagħha u tevalwa l-prestazzjoni ambjentali ta' l-għajnuna tagħha għall-iżvilupp?

| b) | il-Kummissjoni integrat l-ambjent fil-koperazzjoni kollha tagħha fl-iżvilupp b'mod effettiv? |
| --- | --- |

b)

il-Kummissjoni integrat l-ambjent fil-koperazzjoni kollha tagħha fl-iżvilupp b'mod effettiv?

| c) | il-programmi u l-proġetti ambjentali ffinanzjati mill-Kummissjoni kienu effettivi? |
| --- | --- |

c)

il-programmi u l-proġetti ambjentali ffinanzjati mill-Kummissjoni kienu effettivi?

| 5. | L-ambjent mhux terminu faċli li jiġi definit. Għall-għan ta' din il-verifika, l-ambjent kien miftiehem l-ewwel nett skond is-sens relattivament ristrett definit mill-Kumitat ta' l-Assistenza għall-Iżvilupp (DAC) ta' l-OECD għall-iskopijiet ta' klassifikazzjoni ta' proġett (ara Anness I). Ma' dan, il-verifika kkunsidrat ukoll is-setturi tar-riżorsi naturali (foresti, ilma, sajd) u ffukat fuq wieħed minn dawn l-oqsma, jiġifieri l-foresti (2). L-impenji għall-programmi u l-proġetti f'dawn l-oqsma fl-2003 u fl-2004 qegħdin f'Tabella hawn taħt:
  Tabella
  Impenji Baġitarji għas-Settur ta' l-Ambjent u r-Riżorsi Naturali 2003-2004







  Qasam | Impenji 2003-2004 (EDF u Baġit Ġenerali ta' l-UE; miljuni ta' euro) | Impenji bħala % ta' l-Għajnuna tal-Kummissjoni 2003-2004 |
| --- | --- | --- | --- |
| Protezzjoni Ġenerali ta' l-Ambjent | 279 | 1,8 % |
| Provvista ta' I-ilma u s-sanità | 679 | 4,3 % |
| Foresti | 42 | 0,3 % |
| Sajd | 70 | 0,4 % |
| Total | 1 070 | 6,8 % |
| Sors: Il-Kummissjoni Ewropea. |

5.

L-ambjent mhux terminu faċli li jiġi definit. Għall-għan ta' din il-verifika, l-ambjent kien miftiehem l-ewwel nett skond is-sens relattivament ristrett definit mill-Kumitat ta' l-Assistenza għall-Iżvilupp (DAC) ta' l-OECD għall-iskopijiet ta' klassifikazzjoni ta' proġett (ara Anness I). Ma' dan, il-verifika kkunsidrat ukoll is-setturi tar-riżorsi naturali (foresti, ilma, sajd) u ffukat fuq wieħed minn dawn l-oqsma, jiġifieri l-foresti (2). L-impenji għall-programmi u l-proġetti f'dawn l-oqsma fl-2003 u fl-2004 qegħdin f'Tabella hawn taħt:

Tabella

Impenji Baġitarji għas-Settur ta' l-Ambjent u r-Riżorsi Naturali 2003-2004

Qasam

Impenji 2003-2004 (EDF u Baġit Ġenerali ta' l-UE; miljuni ta' euro)

Impenji bħala % ta' l-Għajnuna tal-Kummissjoni 2003-2004

Protezzjoni Ġenerali ta' l-Ambjent

279

1,8 %

Provvista ta' I-ilma u s-sanità

679

4,3 %

Foresti

42

0,3 %

Sajd

70

0,4 %

Total

1 070

6,8 %

Sors: Il-Kummissjoni Ewropea.

| 6. | Twettaq xogħol fil-Kwartieri Ġenerali tal-Kummissjoni, b'mod partikolari fl-Uffiċċju Ewropew tal-Koperazzjoni ta' l-Għajnuna (EuropeAid), fid-Direttorat Ġenerali ta' l-Iżvilupp (DĠ DEV), fid-Direttorat Ġenerali tar-Relazzjonijiet Esterni (DĠ Relex) u wkoll fid-Direttorat Ġenerali ta' l-Ambjent (DĠ ENV), sabiex jiġu identifikati u evalwati s-sistemi mwaqqfa biex iġestu l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp. Twettqu missjonijiet fuq il-post fil-Botswana, fil-Brażil, fir-reġjun ta' l-Amerika Ċentrali, fiċ-Ċina, fil-Kongo, f'Gabon, fl-Indoneżja, f'Mali, f'Mauritius, fil-Marokk, fir-reġjun Paċifiku u fit-Tanżanija. Matul dawn il-missjonijiet il-Qorti vverifikat 65 proġett ta' l-ambjent li jirrappreżentaw impenji ta' 560 miljun euro matul il-perijodu 1995-2005 biex tevalwa l-effettività tagħhom. Ma' dan, hija eżaminat 43 programm u proġetti oħra ta' l-iżvilupp (total ta' impenji: 1 073 miljun euro) fejn is-sostenn għall-ambjent ma kienx l-objettiv primarju, sabiex tevalwa kemm l-aspetti ambjentali kienu ġew integrati tajjeb f'dawn l-interventi. |
| --- | --- |

6.

Twettaq xogħol fil-Kwartieri Ġenerali tal-Kummissjoni, b'mod partikolari fl-Uffiċċju Ewropew tal-Koperazzjoni ta' l-Għajnuna (EuropeAid), fid-Direttorat Ġenerali ta' l-Iżvilupp (DĠ DEV), fid-Direttorat Ġenerali tar-Relazzjonijiet Esterni (DĠ Relex) u wkoll fid-Direttorat Ġenerali ta' l-Ambjent (DĠ ENV), sabiex jiġu identifikati u evalwati s-sistemi mwaqqfa biex iġestu l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp. Twettqu missjonijiet fuq il-post fil-Botswana, fil-Brażil, fir-reġjun ta' l-Amerika Ċentrali, fiċ-Ċina, fil-Kongo, f'Gabon, fl-Indoneżja, f'Mali, f'Mauritius, fil-Marokk, fir-reġjun Paċifiku u fit-Tanżanija. Matul dawn il-missjonijiet il-Qorti vverifikat 65 proġett ta' l-ambjent li jirrappreżentaw impenji ta' 560 miljun euro matul il-perijodu 1995-2005 biex tevalwa l-effettività tagħhom. Ma' dan, hija eżaminat 43 programm u proġetti oħra ta' l-iżvilupp (total ta' impenji: 1 073 miljun euro) fejn is-sostenn għall-ambjent ma kienx l-objettiv primarju, sabiex tevalwa kemm l-aspetti ambjentali kienu ġew integrati tajjeb f'dawn l-interventi.

| 7. | Laqgħat saru wkoll mal-Bank Dinji, il-Programm ta' l-Iżvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti (UNDP), id-Dipartiment Brittanniku għall-Iżvilupp Internazzjonali (DFID), u l-Organizzazzjoni għall-Iżvilupp u l-Koperazzjoni Ekonomika (OECD). Dan ippermetta li jsir paragun ma' l-approċċ tal-Kummissjoni fil-ġestjoni ta' aspetti ambjentali tal-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp. Barra dan, saru laqgħat ma' żewġ NGOs prominenti fil-qasam ta' l-ambjent, il-WWF (Uffiċċju tal-Politika Ewropea) u l-Istitut Internazzjonali għall-Iżvilupp u l-Ambjent. |
| --- | --- |

7.

Laqgħat saru wkoll mal-Bank Dinji, il-Programm ta' l-Iżvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti (UNDP), id-Dipartiment Brittanniku għall-Iżvilupp Internazzjonali (DFID), u l-Organizzazzjoni għall-Iżvilupp u l-Koperazzjoni Ekonomika (OECD). Dan ippermetta li jsir paragun ma' l-approċċ tal-Kummissjoni fil-ġestjoni ta' aspetti ambjentali tal-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp. Barra dan, saru laqgħat ma' żewġ NGOs prominenti fil-qasam ta' l-ambjent, il-WWF (Uffiċċju tal-Politika Ewropea) u l-Istitut Internazzjonali għall-Iżvilupp u l-Ambjent.

L-ISTRATEĠIJA TAL-KUMMISSJONI GĦALL-ASPETTI AMBJENTALI TA' L-GĦAJNUNA TAGĦHA GĦALL-IŻVILUPP

Introduzzjoni

| 8. | Il-verifika ppruvat tistabilixxi:






  a) | jekk il-Kummissjoni kellhiex stateġija komprensiva ġenerali għall-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp li kkunsidrat kemm il-finanzjament tal-programmi kif ukoll il-proġetti ambjentali u l-integrazzjoni ta' l-ambjent fi programmi u proġetti oħra ta' żvilupp; |
| --- | --- | --- |

8.

Il-verifika ppruvat tistabilixxi:

a)

jekk il-Kummissjoni kellhiex stateġija komprensiva ġenerali għall-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp li kkunsidrat kemm il-finanzjament tal-programmi kif ukoll il-proġetti ambjentali u l-integrazzjoni ta' l-ambjent fi programmi u proġetti oħra ta' żvilupp;

| b) | jekk il-Kummissjoni kinitx stabiliet sistemi ta' ġestjoni li jiżguraw l-implimentazzjoni u s-segwitu ta' din l-istrateġija u jevalwaw l-prestazzjoni ambjentali ta' l-għajnuna tagħha. |
| --- | --- |

b)

jekk il-Kummissjoni kinitx stabiliet sistemi ta' ġestjoni li jiżguraw l-implimentazzjoni u s-segwitu ta' din l-istrateġija u jevalwaw l-prestazzjoni ambjentali ta' l-għajnuna tagħha.

Bżonn ta' strateġija ambjentali ċara u komprensiva

| 9. | Il-protezzjoni ambjentali hija waħda mit-tliet pilastri ta' l-iżvilupp sostenibbli (3). Bħala tali hija għandha tkun komponent essenzjali ta' l-għanijiet ta' l-iżvilupp (4). Il-politika dwar l-iżvilupp tal-Komunità Ewropea adottata f'Novembru 2000, li bħala l-għan l-aktar importanti kellha t-tnaqqis tal-faqar, fittxet li tindirizza l-ambjent billi titrattaħ bħala wieħed mill-bosta “kwistjonijiet orizzontali” li għandhom jiġu integrati fil-programmi u l-proġetti kollha ta' l-iżvilupp. Madanakollu, ma nkluditx l-ambjent bħala wieħed mis-sitt oqsma ta' prijorità li fuqhom kien ser ikun ikkonċentrat il-finanzjament ta' programmi u proġetti ta' għajnuna.

  Kaxxa 1Id-dikjarazzjoni konġunta tal-Kunsill u tal-Kummissjoni ta' l-10 ta' Novembru 2000 dwar il-politika ta' żvilupp tal-KEL-għan l-aktar importanti: it-tnaqqis tal-faqarOqsma ta' prijorità tal-koperazzjoni:






  1) | Kummerċ u żvilupp |
| --- | --- | --- |

9.

Il-protezzjoni ambjentali hija waħda mit-tliet pilastri ta' l-iżvilupp sostenibbli (3). Bħala tali hija għandha tkun komponent essenzjali ta' l-għanijiet ta' l-iżvilupp (4). Il-politika dwar l-iżvilupp tal-Komunità Ewropea adottata f'Novembru 2000, li bħala l-għan l-aktar importanti kellha t-tnaqqis tal-faqar, fittxet li tindirizza l-ambjent billi titrattaħ bħala wieħed mill-bosta “kwistjonijiet orizzontali” li għandhom jiġu integrati fil-programmi u l-proġetti kollha ta' l-iżvilupp. Madanakollu, ma nkluditx l-ambjent bħala wieħed mis-sitt oqsma ta' prijorità li fuqhom kien ser ikun ikkonċentrat il-finanzjament ta' programmi u proġetti ta' għajnuna.

Kaxxa 1Id-dikjarazzjoni konġunta tal-Kunsill u tal-Kummissjoni ta' l-10 ta' Novembru 2000 dwar il-politika ta' żvilupp tal-KEL-għan l-aktar importanti: it-tnaqqis tal-faqarOqsma ta' prijorità tal-koperazzjoni:






  1)

Kummerċ u żvilupp

| 2) | Integrazzjoni u koperazzjoni reġjonali |
| --- | --- |

2)

Integrazzjoni u koperazzjoni reġjonali

| 3) | Għajnuna għall-politiki makro-ekonomiċi u promozzjoni ta' aċċess ġust għas-servizzi soċjali |
| --- | --- |

3)

Għajnuna għall-politiki makro-ekonomiċi u promozzjoni ta' aċċess ġust għas-servizzi soċjali

| 4) | Trasport |
| --- | --- |

4)

Trasport

| 5) | Sigurtà ta' l-ikel u żvilupp rurali sostenibbli |
| --- | --- |

5)

Sigurtà ta' l-ikel u żvilupp rurali sostenibbli

| 6) | Il-bini tal-kapaċità istituzzjonali |
| --- | --- |

6)

Il-bini tal-kapaċità istituzzjonali

| 10. | Il-politika dwar l-iżvilupp, billi segwiet approċċ li ffoka prinċipalment fuq l-integrazzjoni ta' l-ambjent, ma kkunsidrax suffiċjentement il-fatt li l-qafas eżistenti ta' koperazzjoni reġjonali ma' l-Istati ACP (5), l-Asja u l-Amerika Latina (ALA) (6) u r-reġjun tal-Mediterran (MEDA) (7) ipprovda l-possibiltà ta' finanzjament sinifikanti għal programmi u proġetti fl-ambjent u fis-settur aktar wiesa' tar-riżorsi naturali. Tassew, linji ta' baġit għall-għajnuna finanzjarja u teknika lill-ALA u r-reġjuni MEDA warrbu 10 fil-mija tar-riżorsi finanzjarji għall-ambjent u riżorsi naturali. Fl-istess ħin, għalkemm fil-politika dwar l-iżvilupp m'hemmx referenza għalih, regolament speċifiku dwar il-konservazzjoni u l-immaniġġjar tal-foresti stipula li somma ta' 249 miljun euro ser tkun allokata għal dan il-għan matul il-perijodu 2000-2006 (8). |
| --- | --- |

10.

Il-politika dwar l-iżvilupp, billi segwiet approċċ li ffoka prinċipalment fuq l-integrazzjoni ta' l-ambjent, ma kkunsidrax suffiċjentement il-fatt li l-qafas eżistenti ta' koperazzjoni reġjonali ma' l-Istati ACP (5), l-Asja u l-Amerika Latina (ALA) (6) u r-reġjun tal-Mediterran (MEDA) (7) ipprovda l-possibiltà ta' finanzjament sinifikanti għal programmi u proġetti fl-ambjent u fis-settur aktar wiesa' tar-riżorsi naturali. Tassew, linji ta' baġit għall-għajnuna finanzjarja u teknika lill-ALA u r-reġjuni MEDA warrbu 10 fil-mija tar-riżorsi finanzjarji għall-ambjent u riżorsi naturali. Fl-istess ħin, għalkemm fil-politika dwar l-iżvilupp m'hemmx referenza għalih, regolament speċifiku dwar il-konservazzjoni u l-immaniġġjar tal-foresti stipula li somma ta' 249 miljun euro ser tkun allokata għal dan il-għan matul il-perijodu 2000-2006 (8).

| 11. | In-nuqqas ta' koerenza sħiħa bejn l-approċċ tal-politika dwar l-iżvilupp lejn l-ambjent min-naħa u l-approċċ mistenni fil-qafas legali għall-koperazzjoni fl-iżvilupp min-naħa l-oħra wriet il-bżonn ta' strateġija totali komprensiva dwar l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp. Id-dokument ta' strateġija ġenerali mtella' mill-Kummissjoni dwar l-aspetti ambjentali tagħha tal-koperazzjoni fl-iżvilupp huwa d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni dwar l-Integrazzjoni ta' l-Ambjent fil-Koperazzjoni Ekonomika u ta' l-Iżvilupp tal-KE — Strateġija Komprensiva, t'April 2001. Dan id-dokument enfasizza l-importanza ta' l-ambjent għall-iżvilupp sostenibbli, jagħti l-punti prinċipali kif dan jista' jkun integrat fil-politika ta' l-iżvilupp ġenerali tal-KE, u jidentifika l-azzjonijiet li jridu jittieħdu biex tiġi implimentata l-istrateġija. Madanakollu, ma jirrappreżentax strateġija ambjentali komprensiva tat-tip adottata minn varji donaturi oħra li tindirizza b'mod ċar mhux biss l-integrazzjoni ambjentali imma wkoll il-finanzjament ta' programmi u proġetti ambjentali. Uħud mill-kwistjonijiet prinċipali li tali strateġija tista tkun mistennija li tindirizza huma stabbiliti f'Kaxxa 2.

  Kaxxa 2Eżempji ta' kwistjonijiet strateġiċi relatati mal-finanzjament tal-programmi u proġetti ta' l-ambjentX'inhuma l-għanijiet u l-oqsma ta' prijorità tal-Kummissjoni biex tiffinanzja programmi u proġetti ta' l-ambjent, b'konsiderazzjoni għall-punti ta' saħħa u n-nuqqasijiet tagħha u r-rwol ta' donaturi oħra?Fejn il-Kummissjoni tipprovdi finanzjament għal programm jew proġett speċifiku, f'liema każi għandha ġġesti l-proġett hija stess, u f'liema ċirkustanzi jistgħu donaturi oħra iġestu l-proġett aħjar?X'inhuma l-vantaġġi komparattivi ta' l-istrumenti differenti disponibbli għall-Kummissjoni għall-interventi finanzjarji fis-settur ambjentali (proġetti “kbar”, proġetti “żgħar”, programmi ta' għajnuna għall-politika tas-settur, fondi fiduċjarji eċċ)?X'għandha tkun il-konnessjoni bejn proġetti ffinanzjati permezz ta' għajnuna bilaterali u permezz tal-linja ta' Baġit għall-Ambjent u l-Foresti Tropikali?X'inhuma l-implikazzjonijiet finanzjari ta' l-impenji tal-Kummissjoni taħt l-MEAs, per eżempju b'relazzjoni mal-bini ta' l-istituzzjoni fil-pajjiżi benefiċjarji?Sa liema punt u b'liema manjieri l-Kummissjoni ser tindirizza l-kwistjoni tal-finanzjament tal-prodotti globali pubbliċi?X'inhuma l-għanijiet u l-prijoritajiet ta' finanzjament fuq livell reġjonali? |
| --- | --- |

11.

In-nuqqas ta' koerenza sħiħa bejn l-approċċ tal-politika dwar l-iżvilupp lejn l-ambjent min-naħa u l-approċċ mistenni fil-qafas legali għall-koperazzjoni fl-iżvilupp min-naħa l-oħra wriet il-bżonn ta' strateġija totali komprensiva dwar l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp. Id-dokument ta' strateġija ġenerali mtella' mill-Kummissjoni dwar l-aspetti ambjentali tagħha tal-koperazzjoni fl-iżvilupp huwa d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni dwar l-Integrazzjoni ta' l-Ambjent fil-Koperazzjoni Ekonomika u ta' l-Iżvilupp tal-KE — Strateġija Komprensiva, t'April 2001. Dan id-dokument enfasizza l-importanza ta' l-ambjent għall-iżvilupp sostenibbli, jagħti l-punti prinċipali kif dan jista' jkun integrat fil-politika ta' l-iżvilupp ġenerali tal-KE, u jidentifika l-azzjonijiet li jridu jittieħdu biex tiġi implimentata l-istrateġija. Madanakollu, ma jirrappreżentax strateġija ambjentali komprensiva tat-tip adottata minn varji donaturi oħra li tindirizza b'mod ċar mhux biss l-integrazzjoni ambjentali imma wkoll il-finanzjament ta' programmi u proġetti ambjentali. Uħud mill-kwistjonijiet prinċipali li tali strateġija tista tkun mistennija li tindirizza huma stabbiliti f'Kaxxa 2.

Kaxxa 2Eżempji ta' kwistjonijiet strateġiċi relatati mal-finanzjament tal-programmi u proġetti ta' l-ambjentX'inhuma l-għanijiet u l-oqsma ta' prijorità tal-Kummissjoni biex tiffinanzja programmi u proġetti ta' l-ambjent, b'konsiderazzjoni għall-punti ta' saħħa u n-nuqqasijiet tagħha u r-rwol ta' donaturi oħra?Fejn il-Kummissjoni tipprovdi finanzjament għal programm jew proġett speċifiku, f'liema każi għandha ġġesti l-proġett hija stess, u f'liema ċirkustanzi jistgħu donaturi oħra iġestu l-proġett aħjar?X'inhuma l-vantaġġi komparattivi ta' l-istrumenti differenti disponibbli għall-Kummissjoni għall-interventi finanzjarji fis-settur ambjentali (proġetti “kbar”, proġetti “żgħar”, programmi ta' għajnuna għall-politika tas-settur, fondi fiduċjarji eċċ)?X'għandha tkun il-konnessjoni bejn proġetti ffinanzjati permezz ta' għajnuna bilaterali u permezz tal-linja ta' Baġit għall-Ambjent u l-Foresti Tropikali?X'inhuma l-implikazzjonijiet finanzjari ta' l-impenji tal-Kummissjoni taħt l-MEAs, per eżempju b'relazzjoni mal-bini ta' l-istituzzjoni fil-pajjiżi benefiċjarji?Sa liema punt u b'liema manjieri l-Kummissjoni ser tindirizza l-kwistjoni tal-finanzjament tal-prodotti globali pubbliċi?X'inhuma l-għanijiet u l-prijoritajiet ta' finanzjament fuq livell reġjonali?

| 12. | F'Diċembru 2005 Politika dwar l-Iżvilupp tal-KE ġdida (Il-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp) ġiet iffirmata. Il-politika l-ġdida tfittex li tindirizza l-aspetti ambjentali ta' l-għajnuna għall-iżvilupp tal-Kummissjoni mhux biss permezz ta' l-integrazzjoni ambjentali imma wkoll billi tagħmel ir-riżorsi ambjentali u naturali wieħed mid-disa' setturi ta' prijorità għall-finanzjament. Waqt li proponiet dan l-approċċ ġdid il-Kummissjoni rrikonoxxiet li l-politika ta' qabel kienet isserraħ wisq fuq l-integrazzjoni biex tiżgura li l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp tal-Kummissjoni jkunu indirizzati (9). |
| --- | --- |

12.

F'Diċembru 2005 Politika dwar l-Iżvilupp tal-KE ġdida (Il-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp) ġiet iffirmata. Il-politika l-ġdida tfittex li tindirizza l-aspetti ambjentali ta' l-għajnuna għall-iżvilupp tal-Kummissjoni mhux biss permezz ta' l-integrazzjoni ambjentali imma wkoll billi tagħmel ir-riżorsi ambjentali u naturali wieħed mid-disa' setturi ta' prijorità għall-finanzjament. Waqt li proponiet dan l-approċċ ġdid il-Kummissjoni rrikonoxxiet li l-politika ta' qabel kienet isserraħ wisq fuq l-integrazzjoni biex tiżgura li l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp tal-Kummissjoni jkunu indirizzati (9).

| 13. | Madanakollu, waqt li l-politika turi biċ-ċar l-intenzjoni tal-Kummissjoni biex iżżid il-prijorità li hija torbot mal-finanzjament ta' programmi u proġetti ambjentali, jibqa' l-bżonn li l-politika ssir operazzjonali billi tiġi stabbilita strateġija ċara. B'mod partikolari, flimkien mal-kwistjonijiet indirizzati f'Kaxxa 2, l-istrateġija għandha tindirizza l-punt dwar kif il-Kummissjoni ser tfittex li tiżgura li din il-prijorità tal-politika tiġi tradotta b'mod reali fil-programmi u l-proġetti ambjentali fid-Dokumenti ta' Strateġija ta' Pajjiż. Din il-konsiderazzjoni hija importanti peress li dan is-settur huwa biss wieħed mid-disa' oqsma ta' prijorità u pajjiżi benefiċjarji huma mitluba li jikkonċentraw il-finanzjament irċevut biss fuq wieħed jew tnejn setturi ta' ffukar. Minħabba li f'bosta mill-pajjiżi benefiċjarji l-ambjent m'huwiex l-akbar prijorità, hemm riskju li dawn jallokaw relattivament ftit fondi għas-settur ta' l-ambjent u r-riżorsi naturali minkejja l-enfasi ġdida fil-politika ta' l-iżvilupp tal-Kummissjoni dwar il-finanzjament ta' programmi u proġetti ambjentali. |
| --- | --- |

13.

Madanakollu, waqt li l-politika turi biċ-ċar l-intenzjoni tal-Kummissjoni biex iżżid il-prijorità li hija torbot mal-finanzjament ta' programmi u proġetti ambjentali, jibqa' l-bżonn li l-politika ssir operazzjonali billi tiġi stabbilita strateġija ċara. B'mod partikolari, flimkien mal-kwistjonijiet indirizzati f'Kaxxa 2, l-istrateġija għandha tindirizza l-punt dwar kif il-Kummissjoni ser tfittex li tiżgura li din il-prijorità tal-politika tiġi tradotta b'mod reali fil-programmi u l-proġetti ambjentali fid-Dokumenti ta' Strateġija ta' Pajjiż. Din il-konsiderazzjoni hija importanti peress li dan is-settur huwa biss wieħed mid-disa' oqsma ta' prijorità u pajjiżi benefiċjarji huma mitluba li jikkonċentraw il-finanzjament irċevut biss fuq wieħed jew tnejn setturi ta' ffukar. Minħabba li f'bosta mill-pajjiżi benefiċjarji l-ambjent m'huwiex l-akbar prijorità, hemm riskju li dawn jallokaw relattivament ftit fondi għas-settur ta' l-ambjent u r-riżorsi naturali minkejja l-enfasi ġdida fil-politika ta' l-iżvilupp tal-Kummissjoni dwar il-finanzjament ta' programmi u proġetti ambjentali.

Arranġamenti xierqa fit-tmexxija għall-implimentazzjoni ta' l-istrateġija għall-integrazzjoni ta' l-ambjent tal-Kummissjoni u l-evalwazzjoni tal-prestazzjoni ambjentali tagħha ta' l-għajnuna fl-iżvilupp għadhom iridu jsiru

| 14. | Minħabba l-fatt li d-dokument ta' strateġija prinċipali dwar l-aspetti tal-koperazzjoni fl-iżvilupp jiffoka fuq l-integrazzjoni, din il-parti tindirizza partikolarment l-arranġamenti tal-ġestjoni mwaqqfa biex tkun segwita din l-istrateġija. Din il-parti tevalwa wkoll il-passi li ttieħdu mill-Kummissjoni biex tevalwa l-prestazzjoni ambjentali ta' l-għajnuna tagħha b'mod ġenerali, kemm fit-termini ta' l-integrazzjoni kif ukoll fil-proġetti ambjentali ffinanzjati. |
| --- | --- |

14.

Minħabba l-fatt li d-dokument ta' strateġija prinċipali dwar l-aspetti tal-koperazzjoni fl-iżvilupp jiffoka fuq l-integrazzjoni, din il-parti tindirizza partikolarment l-arranġamenti tal-ġestjoni mwaqqfa biex tkun segwita din l-istrateġija. Din il-parti tevalwa wkoll il-passi li ttieħdu mill-Kummissjoni biex tevalwa l-prestazzjoni ambjentali ta' l-għajnuna tagħha b'mod ġenerali, kemm fit-termini ta' l-integrazzjoni kif ukoll fil-proġetti ambjentali ffinanzjati.

Mekkaniżmu għall-monitoraġġ ta' l-implimentazzjoni ta' l-istrateġija ta' l-integrazzjoni ambjentali

| 15. | L-implimentazzjoni ta' strateġiji biex jintegraw l-ambjent f'koperazzjoni għall-iżvilupp qed tkun sfida kbira mhux biss għall-Kummissjoni iżda għal donaturi oħra wkoll. Fil-Kummissjoni l-fatt li responsabbiltajiet għall-għajnuna esterna huma mifruxa fuq tliet Direttorati-Ġenerali (Direttorat Ġenerali ta' l-Iżvilupp, Direttorat Ġenerali tar-Relazzjonijiet Esterni, Uffiċċju Ewropew tal-Koperazzjoni ta' l-Għajnuna) jagħmel ix-xogħol aktar diffiċli. |
| --- | --- |

15.

L-implimentazzjoni ta' strateġiji biex jintegraw l-ambjent f'koperazzjoni għall-iżvilupp qed tkun sfida kbira mhux biss għall-Kummissjoni iżda għal donaturi oħra wkoll. Fil-Kummissjoni l-fatt li responsabbiltajiet għall-għajnuna esterna huma mifruxa fuq tliet Direttorati-Ġenerali (Direttorat Ġenerali ta' l-Iżvilupp, Direttorat Ġenerali tar-Relazzjonijiet Esterni, Uffiċċju Ewropew tal-Koperazzjoni ta' l-Għajnuna) jagħmel ix-xogħol aktar diffiċli.

| 16. | Bi ħsieb biex tiżgura implimentazzjoni effettiva u tiffaċilita l-kordinazzjoni, il-Kummissjoni waqqfet Qafas Operazzjonali għal Aktar Integrazzjoni bħala Anness għad-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tagħha dwar l-integrazzjoni Ambjentali. Dan il-qafas jistabbilixxi l-għanijiet, tipi ta' attivitajiet, dati tal-kompletazzjoni u Direttorati Ġenerali involuti. Madanakollu, ebda grupp ta' tmexxija ta' bejn is-servizzi ma ġie stabbilit biex jiżgura segwitu sistematiku ġenerali tal-qafas ta' implimentazzjoni. Sa ċertu punt minħabba din ir-raġuni il-progress fuq attivitajiet differenti identifikati fil-qafas varja ħafna, skond il-qasam konċernat, iżda kważi dejjem ġie mdewwem jew ma ġiex implimentat. |
| --- | --- |

16.

Bi ħsieb biex tiżgura implimentazzjoni effettiva u tiffaċilita l-kordinazzjoni, il-Kummissjoni waqqfet Qafas Operazzjonali għal Aktar Integrazzjoni bħala Anness għad-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tagħha dwar l-integrazzjoni Ambjentali. Dan il-qafas jistabbilixxi l-għanijiet, tipi ta' attivitajiet, dati tal-kompletazzjoni u Direttorati Ġenerali involuti. Madanakollu, ebda grupp ta' tmexxija ta' bejn is-servizzi ma ġie stabbilit biex jiżgura segwitu sistematiku ġenerali tal-qafas ta' implimentazzjoni. Sa ċertu punt minħabba din ir-raġuni il-progress fuq attivitajiet differenti identifikati fil-qafas varja ħafna, skond il-qasam konċernat, iżda kważi dejjem ġie mdewwem jew ma ġiex implimentat.

| 17. | Id-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal jinnota li sabiex il-proċess ta' integrazzjoni jkun gwidat huwa meħtieġ li tkun żviluppata ġabra ta' kriterji għall-prestazzjoni li jistgħu jkejlu l-progress tiegħu. Madanakollu, ma kienu stabbiliti ebda tali kriterji, lanqas ma kien hemm ebda rappurtar ġenerali intern jew estern dwar l-istat ta' implimentazzjoni tal-qafas. |
| --- | --- |

17.

Id-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal jinnota li sabiex il-proċess ta' integrazzjoni jkun gwidat huwa meħtieġ li tkun żviluppata ġabra ta' kriterji għall-prestazzjoni li jistgħu jkejlu l-progress tiegħu. Madanakollu, ma kienu stabbiliti ebda tali kriterji, lanqas ma kien hemm ebda rappurtar ġenerali intern jew estern dwar l-istat ta' implimentazzjoni tal-qafas.

Il-bini tal-kapaċità tal-Kummissjoni biex timplimenta l-istrateġija ta' integrazzjoni ambjentali

| 18. | Il-punt dwar jekk il-Kummissjoni għandhiex biżżejjed persunal biex timplimeta l-istrateġija għall-integrazzjoni ambjentali ma kienx suġġett għal analiżi adegwata mill-Kummissjoni. Fid-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tagħha dwar l-integrazzjoni ambjentali, il-Kummissjoni nnutat biss il-bżonn li jiżdiedu n-numru ta' ġeneralisti ambjentali u d-dispożizzjoni ta' speċjalisti għal perijodi qosra ta' żmien. Il-Kummissjoni ma ħaditx biżżejjed passi biex tindirizza dawn il-bżonnijiet minkejja l-fatt li konklużjoni 4.3 tal-Kunsill Ewropew ta' Goeteborg qal li: il-kapaċità tas-servizzi tal-Kummissjoni meħtieġa għall-integrazzjoni ambjentali effettiva, kemm fi Brussell u fid-delegazzjonijiet, għandha tkun żgurata permezz ta' allokazzjoni xierqa ta' riżorsi umani kif ukoll taħriġ, qsim ta' tagħrif u użu tajjeb tal-feedback. |
| --- | --- |

18.

Il-punt dwar jekk il-Kummissjoni għandhiex biżżejjed persunal biex timplimeta l-istrateġija għall-integrazzjoni ambjentali ma kienx suġġett għal analiżi adegwata mill-Kummissjoni. Fid-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tagħha dwar l-integrazzjoni ambjentali, il-Kummissjoni nnutat biss il-bżonn li jiżdiedu n-numru ta' ġeneralisti ambjentali u d-dispożizzjoni ta' speċjalisti għal perijodi qosra ta' żmien. Il-Kummissjoni ma ħaditx biżżejjed passi biex tindirizza dawn il-bżonnijiet minkejja l-fatt li konklużjoni 4.3 tal-Kunsill Ewropew ta' Goeteborg qal li: il-kapaċità tas-servizzi tal-Kummissjoni meħtieġa għall-integrazzjoni ambjentali effettiva, kemm fi Brussell u fid-delegazzjonijiet, għandha tkun żgurata permezz ta' allokazzjoni xierqa ta' riżorsi umani kif ukoll taħriġ, qsim ta' tagħrif u użu tajjeb tal-feedback.

| 19. | L-approċċ tal-Kummissjoni biex tibni l-kapaċità ffoka fuq taħriġ u għajnuna lill-persunal eżistenti fuq l-integrazzjoni ta' l-ambjent. L-għodda biex isir dan kienet:






  a) | it-twaqqif ta' helpdesk ta' l-ambjent biex jagħti pariri dwar l-integrazzjoni; |
| --- | --- | --- |

19.

L-approċċ tal-Kummissjoni biex tibni l-kapaċità ffoka fuq taħriġ u għajnuna lill-persunal eżistenti fuq l-integrazzjoni ta' l-ambjent. L-għodda biex isir dan kienet:

a)

it-twaqqif ta' helpdesk ta' l-ambjent biex jagħti pariri dwar l-integrazzjoni;

| b) | il-pubblikazzjoni ta' manwal fuq l-integrazzjoni ta' l-ambjent; |
| --- | --- |

b)

il-pubblikazzjoni ta' manwal fuq l-integrazzjoni ta' l-ambjent;

| c) | id-dispożizzjoni ta' korsijiet ta' taħriġ dwar l-integrazzjoni ta' l-ambjent. |
| --- | --- |

c)

id-dispożizzjoni ta' korsijiet ta' taħriġ dwar l-integrazzjoni ta' l-ambjent.

Minħabba n-nuqqas ta' kompetenza interna, il-Kummissjoni kkuntrattat esperti ambjentali biex jwettqu dan ix-xogħol. Madanakollu, sabet diffikultà fl-implimentazzjoni ta' kull wieħed minn dawn l-oqsma.

| 20. | Waqt li helpdesk ta' l-ambjent kien jaħdem bejn l-1999-2002, wara li ntemm il-kuntratt helpdesk ġdid, magħmul minn tliet esperti ambjentali, ma ġiex ikkuntrattat qabel l-2004. F'sitwazzjoni fejn il-Kummissjoni kienet isserraħ ħafna fuq kapaċità esterna, dan il-vojt ta' sentejn dewwem ħafna l-implimentazzjoni ta' l-istrateġija ta' integrazzjoni tal-Kummissjoni, minħabba li l-helpdesk ma jipprovdix biss pariri iżda kien wkoll responsabbli għall-manwal u t-taħriġ. |
| --- | --- |

20.

Waqt li helpdesk ta' l-ambjent kien jaħdem bejn l-1999-2002, wara li ntemm il-kuntratt helpdesk ġdid, magħmul minn tliet esperti ambjentali, ma ġiex ikkuntrattat qabel l-2004. F'sitwazzjoni fejn il-Kummissjoni kienet isserraħ ħafna fuq kapaċità esterna, dan il-vojt ta' sentejn dewwem ħafna l-implimentazzjoni ta' l-istrateġija ta' integrazzjoni tal-Kummissjoni, minħabba li l-helpdesk ma jipprovdix biss pariri iżda kien wkoll responsabbli għall-manwal u t-taħriġ.

| 21. | L-istrateġija ta' integrazzjoni kienet tinkludi t-twaqqif ta' manwal ta' integrazzjoni ambjentali sa l-2003. Għalkemm il-preparazzjoni bdiet oriġinarjament fl-1998, fl-aħħar ta' l-2005 kien għadu mhux komplut (ara Kaxxa 3 għad-dettalji).

  Kaxxa 3Manwal għall-integrazzjoni ta' l-ambjentFl-1998 il-Kummissjoni kkuntrattat kumpanija ta' konsulenza għal 12-il xahar iżda l-manwal li finalment kien prodott fl-2001 kien ikkunsidrat bħala inadegwat u ma kienx approvat formalment. Riżultat ta' dan il-manwal baqa' biss bħala abbozz. L-ewwel nett il-manwal ma tantx ġie wżat minħabba li kien fi stat ta' abbozz, it-tieni nett minħabba li kien twil wisq, u t-tielet minħabba li xi membri tal-persunal lanqas biss kienu jafu bl-eżistenza tiegħu. Minħabba l-kumplessità tax-xogħol, il-prijorità aktar għolja mogħtija mill-Kummissjoni biex jiġi mtella' programm ta' taħriġ u bidliet frekwenti fil-persunal tal-Kummissjoni li kien qed iġesti l-kuntratt, il-manwal revedut sa l-aħħar ta' l-2005 kien għadu ma tlestiex. |
| --- | --- |

21.

L-istrateġija ta' integrazzjoni kienet tinkludi t-twaqqif ta' manwal ta' integrazzjoni ambjentali sa l-2003. Għalkemm il-preparazzjoni bdiet oriġinarjament fl-1998, fl-aħħar ta' l-2005 kien għadu mhux komplut (ara Kaxxa 3 għad-dettalji).

Kaxxa 3Manwal għall-integrazzjoni ta' l-ambjentFl-1998 il-Kummissjoni kkuntrattat kumpanija ta' konsulenza għal 12-il xahar iżda l-manwal li finalment kien prodott fl-2001 kien ikkunsidrat bħala inadegwat u ma kienx approvat formalment. Riżultat ta' dan il-manwal baqa' biss bħala abbozz. L-ewwel nett il-manwal ma tantx ġie wżat minħabba li kien fi stat ta' abbozz, it-tieni nett minħabba li kien twil wisq, u t-tielet minħabba li xi membri tal-persunal lanqas biss kienu jafu bl-eżistenza tiegħu. Minħabba l-kumplessità tax-xogħol, il-prijorità aktar għolja mogħtija mill-Kummissjoni biex jiġi mtella' programm ta' taħriġ u bidliet frekwenti fil-persunal tal-Kummissjoni li kien qed iġesti l-kuntratt, il-manwal revedut sa l-aħħar ta' l-2005 kien għadu ma tlestiex.

| 22. | L-istrateġija ta' integrazzjoni bassret li kull uffiċjal f'oqsma politiċi prinċipali jew b'responsabbiltà ġeografika fil-kwartieri ġenerali u Delegazzjonijiet ikun lesta t-taħriġ sa l-aħħar ta' l-2004. Fil-fatt il-korsijiet ta' taħriġ bdew biss f'Novembru ta' l-2004 u ma kinux obligatorji. Kien pjanat ukoll li t-taħriġ jagħmel użu mill-manwal il-ġdid iżda dan ma kienx possibbli (ara l-paragrafu 21). L-attendenza għall-korsijiet fil-kwartieri ġenerali tal-Kummissjoni kienet fqira. Għalkemm il-livelli ta' attendenza ġenerali kienu aħjar għat-taħriġ fid-Delegazjonijiet, in-numru tal-persunal tal-Kummissjoni li jattendu għadu limitat (ara Kaxxa 4).

  Kaxxa 4Taħriġ ta' l-integrazzjoni ambjentaliGħall-korsijiet fil-kwartieri ġenerali tal-Kummissjoni, in-numru medju ta' parteċipanti għall-kull modulu kien ta' tmienja, meta mqabbel ma' dak pjanat ta' ħmistax. Bosta sessjonijiet kellhom ikunu kanċellati minħabba nuqqas ta' parteċipanti. 37 membru tal-persunal tad-DĠ Relax attendew kors ta' taħriġ ta' nofs ġurnata dwar l-integrazzjoni ambjentali fl-istadju ta' programmazzjoni, iżda 9 membri tal-persunal biss attendew il-modulu sħiħ ta' taħriġ ta' jumejn dwar dan is-suġġett, għalkemm l-2005 kienet is-sena prinċipali għad-DĠ Relex biex jipprepara s-CSPs għall-2007-2013. Għad-Delegazzjonijiet, il-baġit għat-taħriġ allokat kien biss suffiċjenti għall-korsijiet li kellhom isiru f'20 Delegazzjoni (b'attendenza mill-persunal tad-Delegazzjoni u l-persunal mill-organizzazzjonijiet fil-pajjiżi benefiċjarji). Għal ħafna mid-Delegazzjonijiet fl-Asja, l-Amerika Latina u l-Mediterran it-taħriġ twettaq tard wisq biex ikunu jistgħu jibbenefikaw minnu meta jippreparaw is-CSPs il-ġodda. |
| --- | --- |

22.

L-istrateġija ta' integrazzjoni bassret li kull uffiċjal f'oqsma politiċi prinċipali jew b'responsabbiltà ġeografika fil-kwartieri ġenerali u Delegazzjonijiet ikun lesta t-taħriġ sa l-aħħar ta' l-2004. Fil-fatt il-korsijiet ta' taħriġ bdew biss f'Novembru ta' l-2004 u ma kinux obligatorji. Kien pjanat ukoll li t-taħriġ jagħmel użu mill-manwal il-ġdid iżda dan ma kienx possibbli (ara l-paragrafu 21). L-attendenza għall-korsijiet fil-kwartieri ġenerali tal-Kummissjoni kienet fqira. Għalkemm il-livelli ta' attendenza ġenerali kienu aħjar għat-taħriġ fid-Delegazjonijiet, in-numru tal-persunal tal-Kummissjoni li jattendu għadu limitat (ara Kaxxa 4).

Kaxxa 4Taħriġ ta' l-integrazzjoni ambjentaliGħall-korsijiet fil-kwartieri ġenerali tal-Kummissjoni, in-numru medju ta' parteċipanti għall-kull modulu kien ta' tmienja, meta mqabbel ma' dak pjanat ta' ħmistax. Bosta sessjonijiet kellhom ikunu kanċellati minħabba nuqqas ta' parteċipanti. 37 membru tal-persunal tad-DĠ Relax attendew kors ta' taħriġ ta' nofs ġurnata dwar l-integrazzjoni ambjentali fl-istadju ta' programmazzjoni, iżda 9 membri tal-persunal biss attendew il-modulu sħiħ ta' taħriġ ta' jumejn dwar dan is-suġġett, għalkemm l-2005 kienet is-sena prinċipali għad-DĠ Relex biex jipprepara s-CSPs għall-2007-2013. Għad-Delegazzjonijiet, il-baġit għat-taħriġ allokat kien biss suffiċjenti għall-korsijiet li kellhom isiru f'20 Delegazzjoni (b'attendenza mill-persunal tad-Delegazzjoni u l-persunal mill-organizzazzjonijiet fil-pajjiżi benefiċjarji). Għal ħafna mid-Delegazzjonijiet fl-Asja, l-Amerika Latina u l-Mediterran it-taħriġ twettaq tard wisq biex ikunu jistgħu jibbenefikaw minnu meta jippreparaw is-CSPs il-ġodda.

| 23. | Inizjattiva minnhom li kellha l-potenzjal biex tkompli tibni l-kapaċità interna tal-Kummissjoni biex iġġesti l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp kienet it-twaqqif ta' environmental focal point network. In-network kien intiż biex jidentifika u jgħaqqad flimkien uffiċjal minn kull unità biex jaħdmu fuq kif l-aħjar jikkunisidraw il-punti ambjentali fl-iżvilupp ta' proġetti u jikkontribwixxu biex tkun imxerrda l-aħjar prattika. Madanakollu, waqt li n-network iltaqa erba' darbiet sa Mejju 2004, l-ebda laqgħat ma saru minn dak in-nhar. Il-parti l-kbira tan-network kien ukoll iċċentrat fuq uffiċjali fil-EuropeAid u ma kienx jinkorpora suffiċjentement servizzi oħra tal-Kummissjoni, b'mod partikolari d-Delegazzjonijiet. Għalhekk, s'issa n-network ftit ta kontribut biex tinbena l-kapaċità interna. |
| --- | --- |

23.

Inizjattiva minnhom li kellha l-potenzjal biex tkompli tibni l-kapaċità interna tal-Kummissjoni biex iġġesti l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp kienet it-twaqqif ta' environmental focal point network. In-network kien intiż biex jidentifika u jgħaqqad flimkien uffiċjal minn kull unità biex jaħdmu fuq kif l-aħjar jikkunisidraw il-punti ambjentali fl-iżvilupp ta' proġetti u jikkontribwixxu biex tkun imxerrda l-aħjar prattika. Madanakollu, waqt li n-network iltaqa erba' darbiet sa Mejju 2004, l-ebda laqgħat ma saru minn dak in-nhar. Il-parti l-kbira tan-network kien ukoll iċċentrat fuq uffiċjali fil-EuropeAid u ma kienx jinkorpora suffiċjentement servizzi oħra tal-Kummissjoni, b'mod partikolari d-Delegazzjonijiet. Għalhekk, s'issa n-network ftit ta kontribut biex tinbena l-kapaċità interna.

Sistemi biex jevalwaw il-prestazzjoni ambjentali ta' l-għajnuna għall-iżvilupp tal-Kummissjoni

| 24. | Il-Kummissjoni wkoll twettaq evalwazzjonijiet, kemm fuq il-livell tar-regolamenti kif ukoll tas-setturi, li huma organizzati mill-Unità ta' Evalwazzjoni tal-EuropeAid, u ta' proġetti individwali, li huma organizzati mid-Delegazzjonijiet tagħha. Il-qafas operazzjonali tal-Kummissjoni (ara l-paragrafu 16) ħtieġ l-evalwazzjoni indipendenti tal-prestazzjoni ambjentali ta' l-għajnuna tal-KE fil-perijodu 1996-2000, bħala parti mill-proċess regolari ta' evalwazzjoni għall-prestazzjoni ambjentali. Dan seta' ġie wżat biex jistabbilixxi linja ta' bażi ta' dejta u jeżamina l-indikaturi tal-prestazzjoni (ara l-paragrafu 17). Ma' dan, huwa seta' jiġbor esperjenzi ta' interventi preċedenti u dawn setgħu jiġu wżati bħala kontribuzzjonijiet biex tiġi żviluppata strateġija komprensiva għall-ambjent (ara l-paragrafu 11). Madanakollu, l-evalwazzjoni, li kienet pjanata li titlesta sa nofs l-2002, għadha ma seħħitx (10). |
| --- | --- |

24.

Il-Kummissjoni wkoll twettaq evalwazzjonijiet, kemm fuq il-livell tar-regolamenti kif ukoll tas-setturi, li huma organizzati mill-Unità ta' Evalwazzjoni tal-EuropeAid, u ta' proġetti individwali, li huma organizzati mid-Delegazzjonijiet tagħha. Il-qafas operazzjonali tal-Kummissjoni (ara l-paragrafu 16) ħtieġ l-evalwazzjoni indipendenti tal-prestazzjoni ambjentali ta' l-għajnuna tal-KE fil-perijodu 1996-2000, bħala parti mill-proċess regolari ta' evalwazzjoni għall-prestazzjoni ambjentali. Dan seta' ġie wżat biex jistabbilixxi linja ta' bażi ta' dejta u jeżamina l-indikaturi tal-prestazzjoni (ara l-paragrafu 17). Ma' dan, huwa seta' jiġbor esperjenzi ta' interventi preċedenti u dawn setgħu jiġu wżati bħala kontribuzzjonijiet biex tiġi żviluppata strateġija komprensiva għall-ambjent (ara l-paragrafu 11). Madanakollu, l-evalwazzjoni, li kienet pjanata li titlesta sa nofs l-2002, għadha ma seħħitx (10).

| 25. | Fuq il-livell ta' proġetti ambjentali individwali l-kwartieri ġenerali tal-Kummissjoni m'għandhom l-ebda sistema biex jiksbu u jistmaw ir-riżultati ta' l-evalwazzjonijiet organizzati mid-delagazzjonijiet tal-Kummissjoni. Konsegwentement, m'hemmx proċeduri biex ikunu mxerrda l-esperjenzi u l-aħjar prattiċi ta' proġetti ta' evalwazzjoni li tlestew. Bl-istess mod m'hemm l-ebda sistema stabbilità biex tikseb u tistma informazzjoni dwar l-impatt ambjentali ta' proġetti mhux ambjentali. |
| --- | --- |

25.

Fuq il-livell ta' proġetti ambjentali individwali l-kwartieri ġenerali tal-Kummissjoni m'għandhom l-ebda sistema biex jiksbu u jistmaw ir-riżultati ta' l-evalwazzjonijiet organizzati mid-delagazzjonijiet tal-Kummissjoni. Konsegwentement, m'hemmx proċeduri biex ikunu mxerrda l-esperjenzi u l-aħjar prattiċi ta' proġetti ta' evalwazzjoni li tlestew. Bl-istess mod m'hemm l-ebda sistema stabbilità biex tikseb u tistma informazzjoni dwar l-impatt ambjentali ta' proġetti mhux ambjentali.

| 26. | Sa mill-2001 il-Kummissjoni kellha sistema stabbilità biex tikkontrolla proġetti ta' żvilupp fis-seħħ imsemmija s-sistema ta' kontroll orjentata lejn ir-riżultati. Is-sistema titlob li l-proġetti kollha l-fuq minn miljun euro jkunu miżjura approssimattivament kull 12-il xahar minn kontrolluri ta' kumpaniji ta' konsulenza kkuntrattati mill-Kummissjoni għal dan il-għan. Il-kontrolluri jistmaw kull proġett u jagħtu marka bbażata fuq grupp ta' ħames kriterji: rilevanza, effiċjenza, effettività, impatt u sostenibiltà u sub-kriterji relatati nkluża s-sostenibiltà. Minkejja dan, is-sejbiet kwantitattivi u kwalitattivi ta' dawn ir-rapporti m'humiex analizzati sistematikament mill-kwartieri ġenerali tal-Kummissjoni biex jevalwaw il-prestazzjoni ġenerali ta' proġetti ta' l-ambjent u l-grad sa fejn l-ambjent ġie integrat fi proġetti oħra ta' żvilupp. |
| --- | --- |

26.

Sa mill-2001 il-Kummissjoni kellha sistema stabbilità biex tikkontrolla proġetti ta' żvilupp fis-seħħ imsemmija s-sistema ta' kontroll orjentata lejn ir-riżultati. Is-sistema titlob li l-proġetti kollha l-fuq minn miljun euro jkunu miżjura approssimattivament kull 12-il xahar minn kontrolluri ta' kumpaniji ta' konsulenza kkuntrattati mill-Kummissjoni għal dan il-għan. Il-kontrolluri jistmaw kull proġett u jagħtu marka bbażata fuq grupp ta' ħames kriterji: rilevanza, effiċjenza, effettività, impatt u sostenibiltà u sub-kriterji relatati nkluża s-sostenibiltà. Minkejja dan, is-sejbiet kwantitattivi u kwalitattivi ta' dawn ir-rapporti m'humiex analizzati sistematikament mill-kwartieri ġenerali tal-Kummissjoni biex jevalwaw il-prestazzjoni ġenerali ta' proġetti ta' l-ambjent u l-grad sa fejn l-ambjent ġie integrat fi proġetti oħra ta' żvilupp.

| 27. | Il-Kummissjoni tuża sistema ta' kontroll u rappurtar finanzjarju OECD DAC li mhix adegwata minħabba li tħalli l-identifikazzjoni ta' proġetti li fihom saret nefqa relatata ma' l-ambjent iżda mhux l-ammont ta' dik in-nefqa. Is-sistema ta' kodiċi wżata mill-Bank Dinji jindirizza din il-kwistjoni (11). Barra dan, użu inkonsistenti mill-Kummissjoni ta' sistema ta' mmarkar stabbilita biex tidentifika n-nefqa magħmula fil-kuntest ta' l-MEAs fissret li ma kinitx kapaċi tilħaq akkuratament l-obbligazzjonijiet ta' rappurtar tagħha taħt l-MEAs. |
| --- | --- |

27.

Il-Kummissjoni tuża sistema ta' kontroll u rappurtar finanzjarju OECD DAC li mhix adegwata minħabba li tħalli l-identifikazzjoni ta' proġetti li fihom saret nefqa relatata ma' l-ambjent iżda mhux l-ammont ta' dik in-nefqa. Is-sistema ta' kodiċi wżata mill-Bank Dinji jindirizza din il-kwistjoni (11). Barra dan, użu inkonsistenti mill-Kummissjoni ta' sistema ta' mmarkar stabbilita biex tidentifika n-nefqa magħmula fil-kuntest ta' l-MEAs fissret li ma kinitx kapaċi tilħaq akkuratament l-obbligazzjonijiet ta' rappurtar tagħha taħt l-MEAs.

EVALWAZZJONI TA' L-EFFETTIVITÀ TA' L-INTEGRAZZJONI AMBJENTALI TAL-KUMMISSJONI

Introduzzjoni

| 28. | Din il-parti tar-rapport tevalwa kemm il-Kummissjoni integrat b'mod effettiv l-ambjent fil-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp. L-evalwazzjoni seħħet fuq tliet tipi differenti ta' interventi tal-Kummissjoni:






  a) | Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż; |
| --- | --- | --- |

28.

Din il-parti tar-rapport tevalwa kemm il-Kummissjoni integrat b'mod effettiv l-ambjent fil-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp. L-evalwazzjoni seħħet fuq tliet tipi differenti ta' interventi tal-Kummissjoni:

a)

Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż;

| b) | programmi ta' għajnuna baġitarja; |
| --- | --- |

b)

programmi ta' għajnuna baġitarja;

| c) | proġetti mhux ambjentali. |
| --- | --- |

c)

proġetti mhux ambjentali.

Fl-2005 sar progress fl-iżvilupp ta' analiżi ambjentali ta' pajjiż għad-Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż ġodda għalkemm l-impatt tiegħu għadu ma jistax ikun evalwat

| 29. | Il-Kummissjoni preparat Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż (CSPs) għall-ewwel darba fl-2001 u fl-2002 għal kull wieħed mill-pajjiżi u r-reġjuni fejn tagħti għajnuna ta' l-iżvilupp sabiex tiddetermina liema forma ta' għajnuna mill-Kummissjoni għandha tkun mogħtija matul il-perijodu 2006-2007. Fil-prinċipju, is-CSPs kellhom jikkunsidraw il-prijoritajiet għall-iżvilupp ta' kull pajjiż, sabiex jiżguraw ir-responsabbiltà tal-pajjiż, kif ukoll il-politiki tal-Kummissjoni innifisha. L-istrateġija tal-Kummissjoni li tikkonċerna l-aspetti ambjentali ta' l-għajnuna tagħha għall-iżvilupp, kif jidhru kemm fil-Politika dwar l-Iżvilupp ta' l-2000 tagħha u d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni dwar is-suġġett, iffukaw fuq l-integrazzjoni ta' l-ambjent fl-oqsma kollha tal-koperazzjoni fl-iżvilupp. Għalhekk kien essenzjali li l-ambjent ikun integrat fid-Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż (CSPs) jekk l-istrateġija ġenerali kellha tkun effettiva. |
| --- | --- |

29.

Il-Kummissjoni preparat Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż (CSPs) għall-ewwel darba fl-2001 u fl-2002 għal kull wieħed mill-pajjiżi u r-reġjuni fejn tagħti għajnuna ta' l-iżvilupp sabiex tiddetermina liema forma ta' għajnuna mill-Kummissjoni għandha tkun mogħtija matul il-perijodu 2006-2007. Fil-prinċipju, is-CSPs kellhom jikkunsidraw il-prijoritajiet għall-iżvilupp ta' kull pajjiż, sabiex jiżguraw ir-responsabbiltà tal-pajjiż, kif ukoll il-politiki tal-Kummissjoni innifisha. L-istrateġija tal-Kummissjoni li tikkonċerna l-aspetti ambjentali ta' l-għajnuna tagħha għall-iżvilupp, kif jidhru kemm fil-Politika dwar l-Iżvilupp ta' l-2000 tagħha u d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni dwar is-suġġett, iffukaw fuq l-integrazzjoni ta' l-ambjent fl-oqsma kollha tal-koperazzjoni fl-iżvilupp. Għalhekk kien essenzjali li l-ambjent ikun integrat fid-Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż (CSPs) jekk l-istrateġija ġenerali kellha tkun effettiva.

| 30. | Fil-fatt, reviżjonijiet ta' l-ewwel ġenerazzjoni ta' CSPs (2001-2007) mill-Qorti waqt il-verifika u wkoll mis-servizzi tal-Kummissjoni stess urew li l-ambjent ma kienx integrat suffiċjentement ġo fihom. L-analiżi ta' kwistjonijiet ambjentali fis-CSPs kienet ġeneralment batuta u l-istrateġiji ta' risposta tal-Kummissjoni ma kinux jindirizzaw b'mod xieraq konsiderazzjonijiet ambjentali f'oqsma ta' prijorità li kellhom jiġu ffinanzjati. F'kampjun ta' 60 CSP, l-ebda wieħed minnhom ma semma' l-Għanijiet għall-Iżvilupp tal-Millenju (MDGs) fuq is-sostenibiltà ambjentali u approssimattivament kwart minnhom biss għamlu referenza għall-Ftehim Ambjentali Multilaterali (MEAs). |
| --- | --- |

30.

Fil-fatt, reviżjonijiet ta' l-ewwel ġenerazzjoni ta' CSPs (2001-2007) mill-Qorti waqt il-verifika u wkoll mis-servizzi tal-Kummissjoni stess urew li l-ambjent ma kienx integrat suffiċjentement ġo fihom. L-analiżi ta' kwistjonijiet ambjentali fis-CSPs kienet ġeneralment batuta u l-istrateġiji ta' risposta tal-Kummissjoni ma kinux jindirizzaw b'mod xieraq konsiderazzjonijiet ambjentali f'oqsma ta' prijorità li kellhom jiġu ffinanzjati. F'kampjun ta' 60 CSP, l-ebda wieħed minnhom ma semma' l-Għanijiet għall-Iżvilupp tal-Millenju (MDGs) fuq is-sostenibiltà ambjentali u approssimattivament kwart minnhom biss għamlu referenza għall-Ftehim Ambjentali Multilaterali (MEAs).

| 31. | Sa ċertu punt in-nuqqas ta' integrazzjoni ambjentali ġo CSPs irrifletta l-prijorità limitata marbuta ma' din il-kwistjoni minn ħafna pajjiżi benefiċjarji. Għall-pajjiżi b'Dokument ta' Strateġija għat-Tnaqqis tal-Faqar (PRSP) (12), kienet il-politika tal-Kummissjoni li tallinja s-CSP tagħha mal-PRSP. Kif wera' studju tal-Bank Dinji (13), l-ambjent ma kienx ġeneralment integrat f'PRSPs, minn banda minħabba n-nuqqas ta' rikonoxximent minn ħafna pajjiżi benefiċjarji tar-rabtiet important bejn il-faqar u l-ambjent. Il-Ministeri għall-Ambjent għandhom fl-ewwel post ikunu d-difensuri tal-kwistjonijiet ambjentali fil-politiki nazzjonali imma fil-prattika dawn il-ministeri, anke f'pajjiżi aktar żviluppati bi problemi ambjentali kbar bħall-Brażil u ċ-Ċina, m'għandhomx ir-riżorsi u l-influwenza ta' ministeri oħra, li ilhom aktar stabbiliti. |
| --- | --- |

31.

Sa ċertu punt in-nuqqas ta' integrazzjoni ambjentali ġo CSPs irrifletta l-prijorità limitata marbuta ma' din il-kwistjoni minn ħafna pajjiżi benefiċjarji. Għall-pajjiżi b'Dokument ta' Strateġija għat-Tnaqqis tal-Faqar (PRSP) (12), kienet il-politika tal-Kummissjoni li tallinja s-CSP tagħha mal-PRSP. Kif wera' studju tal-Bank Dinji (13), l-ambjent ma kienx ġeneralment integrat f'PRSPs, minn banda minħabba n-nuqqas ta' rikonoxximent minn ħafna pajjiżi benefiċjarji tar-rabtiet important bejn il-faqar u l-ambjent. Il-Ministeri għall-Ambjent għandhom fl-ewwel post ikunu d-difensuri tal-kwistjonijiet ambjentali fil-politiki nazzjonali imma fil-prattika dawn il-ministeri, anke f'pajjiżi aktar żviluppati bi problemi ambjentali kbar bħall-Brażil u ċ-Ċina, m'għandhomx ir-riżorsi u l-influwenza ta' ministeri oħra, li ilhom aktar stabbiliti.

| 32. | Minkejja dan, in-nuqqas ta' integrazzjoni ambjentali fl-għajnuna għall-iżvilupp tirrifletti wkoll nuqqasijiet min-naħa tal-Kummissjoni. Għalkemm id-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni dwar l-Integrazzjoni ta' l-Ambjent kien jgħid li tali Profili ta' l-Ambjent ta' Pajjiż (CEPs) kienu għodda importanti għall-integrazzjoni fl-istadju ta' programmazzjoni, evalwazzjoni mill-Kummissjoni fl-2002 li tkopri kampjun ta' 60 CSP sabet li sitta biss mit-tali CEPs kienu ġew preparati. Dan minkejja l-fatt li tali analiżi ta' l-ambjent ta' pajjiż kienet l-aħjar prattika sa mill-1992 meta l-Kumitat ta' l-Assistenza għall-Iżvilupp ta' l-OECD ħareġ linji ta' gwida dwar is-suġġett (14). |
| --- | --- |

32.

Minkejja dan, in-nuqqas ta' integrazzjoni ambjentali fl-għajnuna għall-iżvilupp tirrifletti wkoll nuqqasijiet min-naħa tal-Kummissjoni. Għalkemm id-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni dwar l-Integrazzjoni ta' l-Ambjent kien jgħid li tali Profili ta' l-Ambjent ta' Pajjiż (CEPs) kienu għodda importanti għall-integrazzjoni fl-istadju ta' programmazzjoni, evalwazzjoni mill-Kummissjoni fl-2002 li tkopri kampjun ta' 60 CSP sabet li sitta biss mit-tali CEPs kienu ġew preparati. Dan minkejja l-fatt li tali analiżi ta' l-ambjent ta' pajjiż kienet l-aħjar prattika sa mill-1992 meta l-Kumitat ta' l-Assistenza għall-Iżvilupp ta' l-OECD ħareġ linji ta' gwida dwar is-suġġett (14).

| 33. | Il-Kummissjoni ħadet pass importanti fl-2005 biex tindirizza din il-kwistjoni billi stabbiliet CEPs għall-pajjiżi Asjatiċi, ta' l-Amerika Latina u Mediterranji li jibbenefikaw mill-għajnuna bħala parti mill-proċess biex tipprepara l-ġenerazzjoni li jmiss ta' Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż għall-perijodu 2007-2013. Approċċ simili qiegħed jiġi segwit mill-Istati ta' l-ACP. Peress li s-CSPs kienu għadhom qed jiġu preparati meta l-verifika tlestiet, kien għadu kmieni wisq biex issir evalwazzjoni dwar kemm is-CEPs kienu tejbu l-integrazzjoni fis-CSPs. Dan finalment jiddependi skond kemm jagħtu prijorità għolja kemm il-pajjiżi benefiċjarji kif ukoll is-servizzi tal-Kummissjoni meta jindirizzaw fis-CSP il-kwistjonijiet ambjenatali imqajjma mis-CEPs. |
| --- | --- |

33.

Il-Kummissjoni ħadet pass importanti fl-2005 biex tindirizza din il-kwistjoni billi stabbiliet CEPs għall-pajjiżi Asjatiċi, ta' l-Amerika Latina u Mediterranji li jibbenefikaw mill-għajnuna bħala parti mill-proċess biex tipprepara l-ġenerazzjoni li jmiss ta' Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż għall-perijodu 2007-2013. Approċċ simili qiegħed jiġi segwit mill-Istati ta' l-ACP. Peress li s-CSPs kienu għadhom qed jiġu preparati meta l-verifika tlestiet, kien għadu kmieni wisq biex issir evalwazzjoni dwar kemm is-CEPs kienu tejbu l-integrazzjoni fis-CSPs. Dan finalment jiddependi skond kemm jagħtu prijorità għolja kemm il-pajjiżi benefiċjarji kif ukoll is-servizzi tal-Kummissjoni meta jindirizzaw fis-CSP il-kwistjonijiet ambjenatali imqajjma mis-CEPs.

| 34. | F'dan ir-rispett il-Kummissjoni għamlet biss progress limitat fl-iżvilupp ta' kuxjenza ambjentali u kapaċità għall-integrazzjoni f'pajjiżi benefiċjarji minn meta adottat l-istrateġija ta' integrazzjoni tagħha nnifisha. Strument speċifiku disponibbli għall-Kummissjoni biex tipromovi l-integrazzjoni ta' l-ambjent fil-koperazzjoni ta' l-iżvilupp tagħha huwa Regolament (KE) Nru. 2493/2000 (15), li għandu baġit ta' 93 miljun euro fuq il-perijodu 2000-2006. Iżda, l-istrument għandu biss impatt limitat. Dan l-istrument jista' jgħin b'mod sinifikanti l-bini tal-kapaċità ambjentali f'pajjiżi li qed jiżviluppaw. Imma l-Kummissjoni ma stabbilitx approċċ ġenerali biex tibni l-kapaċità, u żviluppat biss proġetti individwali fuq bażi ad hoc. |
| --- | --- |

34.

F'dan ir-rispett il-Kummissjoni għamlet biss progress limitat fl-iżvilupp ta' kuxjenza ambjentali u kapaċità għall-integrazzjoni f'pajjiżi benefiċjarji minn meta adottat l-istrateġija ta' integrazzjoni tagħha nnifisha. Strument speċifiku disponibbli għall-Kummissjoni biex tipromovi l-integrazzjoni ta' l-ambjent fil-koperazzjoni ta' l-iżvilupp tagħha huwa Regolament (KE) Nru. 2493/2000 (15), li għandu baġit ta' 93 miljun euro fuq il-perijodu 2000-2006. Iżda, l-istrument għandu biss impatt limitat. Dan l-istrument jista' jgħin b'mod sinifikanti l-bini tal-kapaċità ambjentali f'pajjiżi li qed jiżviluppaw. Imma l-Kummissjoni ma stabbilitx approċċ ġenerali biex tibni l-kapaċità, u żviluppat biss proġetti individwali fuq bażi ad hoc.

| 35. | Min-naħa tal-Kummissjoni, huwa punt ta' tħassib li fl-2005 seħħ biss użu limitat mill-uffiċjali responsabbli għall-preparazzjoni tas-CSP ta' l-opportunitajiet għat-taħriġ fl-integrazzjoni ambjentali (ara l-Kaxxa 4). Filwaqt li d-DĠ ta' l-Iżvilupp, id-DĠ ta' l-Ambjent u l-EuropeAid kollha għandhom unitajiet speċjalizzati li jevalwaw l-aspetti ambjentali tas-CSPs, dawn il-valwazzjonijiet m'humiex ġeneralment ibbażati fuq għarfien dettaljat tal-pajjiż konċernat, filwaqt li t-tixrid ta' riżorsi limitati tal-persunal f'dawn it-tliet DĠs ifissru wkoll li l-kontrolli huma sikwit superfiċjali. |
| --- | --- |

35.

Min-naħa tal-Kummissjoni, huwa punt ta' tħassib li fl-2005 seħħ biss użu limitat mill-uffiċjali responsabbli għall-preparazzjoni tas-CSP ta' l-opportunitajiet għat-taħriġ fl-integrazzjoni ambjentali (ara l-Kaxxa 4). Filwaqt li d-DĠ ta' l-Iżvilupp, id-DĠ ta' l-Ambjent u l-EuropeAid kollha għandhom unitajiet speċjalizzati li jevalwaw l-aspetti ambjentali tas-CSPs, dawn il-valwazzjonijiet m'humiex ġeneralment ibbażati fuq għarfien dettaljat tal-pajjiż konċernat, filwaqt li t-tixrid ta' riżorsi limitati tal-persunal f'dawn it-tliet DĠs ifissru wkoll li l-kontrolli huma sikwit superfiċjali.

Ftit twettaq biex jiġi integrat l-ambjent fil-programmi ta' għajnuna baġitarja

| 36. | Hija l-Kummissjoni u politika aktar wiesgħa tad-donaturi ta' l-għajnuna baġitarja li qed twassal għall-persentaġġ li dejjem jiżdied ta' għajnuna ġenerali. Għalhekk, approssimattivament 25 % tal-finanzjament ta' l-EDF allokat lill-pajjiżi ta' l-ACP taħt is-CSPs kurrenti kien allokat għal din l-għajnuna. Iżda, il-Kummissjoni ftit għamlet biex tintegra l-ambjent f'din il-forma aktar ġdida ta' għajnuna għalkemm il-Kunsill fil-konklużjonijiet tiegħu tal-31 ta' Mejju 2001 dwar l-istrateġija ta' integrazzjoni ambjentali tal-Kummissjoni ddikkjara illi konsiderazzjonijiet ambjentali għandhom ikunu inkorporati b'mod sistematiku fil-preparazzjoni tal-... programmi ta' aġġustament strutturali u programmi ta' riforma u sostenn għas-settur kollha (16). |
| --- | --- |

36.

Hija l-Kummissjoni u politika aktar wiesgħa tad-donaturi ta' l-għajnuna baġitarja li qed twassal għall-persentaġġ li dejjem jiżdied ta' għajnuna ġenerali. Għalhekk, approssimattivament 25 % tal-finanzjament ta' l-EDF allokat lill-pajjiżi ta' l-ACP taħt is-CSPs kurrenti kien allokat għal din l-għajnuna. Iżda, il-Kummissjoni ftit għamlet biex tintegra l-ambjent f'din il-forma aktar ġdida ta' għajnuna għalkemm il-Kunsill fil-konklużjonijiet tiegħu tal-31 ta' Mejju 2001 dwar l-istrateġija ta' integrazzjoni ambjentali tal-Kummissjoni ddikkjara illi konsiderazzjonijiet ambjentali għandhom ikunu inkorporati b'mod sistematiku fil-preparazzjoni tal-... programmi ta' aġġustament strutturali u programmi ta' riforma u sostenn għas-settur kollha (16).

| 37. | L-għodda prinċipali għall-evalwazzjoni ambjentali li għandha tiġi wżata fil-kuntest ta' programmi ta' għajnuna baġitarja hija l-Evalwazzjoni Ambjentali Strateġika (SEA). Din teżamina l-aspetti ambjentali tal-politiki, pjanijiet u programmi tal-pajjiżi benefiċjarji, iffinanzjati permezz tas-sostenn baġitarju, b'mod partikolari Dokumenti ta' Strateġija għat-Tnaqqis tal-Faqar. Il-konklużjonijiet tal-Kunsill innutaw li biex tinkiseb integrazzjoni, Evalwazzjoni Ambjentali Strateġika (SEA) għandha tiġi wżata sistematikament b'mod partikolari matul il-preparazzjoni ta' programmi strutturali u settorali u għall-infrastrutturi ġodda (17). L-importanza tas-SEA hija wkoll rikonoxxuta fl-istrateġija ta' integrazzjoni tal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni s'issa ftit għamlet użu minnha, min-naħa minħabba li, b'kuntrast mas-CEPs u l-Evalwazzjoni ta' l-Impatt Ambjentali (EIAs), hija għodda relattivament ġdida li l-komunità tad-donaturi sħiħa għadha qed titgħallem dwarha (18). Madanakollu, il-Kummissjoni setgħat użat il-manwali estensivi tagħha dwar l-għajnuna baġitarja u settorali biex tenfasizza l-aspetti ambjentali ta' tali għajnuna, iżda dawn ma fihom ebda referenza dwar l-ambjent. Għalhekk, il-persunal tal-Kummissjoni ma kellu ebda linji ta' gwida dwar kif u meta juża s-SEAs u dwar kif tagħmel evalwazzjonijiet ambjentali aktar limitati fejn s-SEAs mhumiex ikkunsidrati adegwati. |
| --- | --- |

37.

L-għodda prinċipali għall-evalwazzjoni ambjentali li għandha tiġi wżata fil-kuntest ta' programmi ta' għajnuna baġitarja hija l-Evalwazzjoni Ambjentali Strateġika (SEA). Din teżamina l-aspetti ambjentali tal-politiki, pjanijiet u programmi tal-pajjiżi benefiċjarji, iffinanzjati permezz tas-sostenn baġitarju, b'mod partikolari Dokumenti ta' Strateġija għat-Tnaqqis tal-Faqar. Il-konklużjonijiet tal-Kunsill innutaw li biex tinkiseb integrazzjoni, Evalwazzjoni Ambjentali Strateġika (SEA) għandha tiġi wżata sistematikament b'mod partikolari matul il-preparazzjoni ta' programmi strutturali u settorali u għall-infrastrutturi ġodda (17). L-importanza tas-SEA hija wkoll rikonoxxuta fl-istrateġija ta' integrazzjoni tal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni s'issa ftit għamlet użu minnha, min-naħa minħabba li, b'kuntrast mas-CEPs u l-Evalwazzjoni ta' l-Impatt Ambjentali (EIAs), hija għodda relattivament ġdida li l-komunità tad-donaturi sħiħa għadha qed titgħallem dwarha (18). Madanakollu, il-Kummissjoni setgħat użat il-manwali estensivi tagħha dwar l-għajnuna baġitarja u settorali biex tenfasizza l-aspetti ambjentali ta' tali għajnuna, iżda dawn ma fihom ebda referenza dwar l-ambjent. Għalhekk, il-persunal tal-Kummissjoni ma kellu ebda linji ta' gwida dwar kif u meta juża s-SEAs u dwar kif tagħmel evalwazzjonijiet ambjentali aktar limitati fejn s-SEAs mhumiex ikkunsidrati adegwati.

| 38. | Dan in-nuqqas ta' proċeduri għall-evalwazzjoni ambjentali huwa rifless fil-preparazzjoni ta' programmi ta' għajnuna baġitarja:






  a) | Fl-ebda pajjiż ma saret evalwazzjoni mill-Kummissjoni dwar l-impatt ambjentali possibbli tal-politiki u programmi governattivi sostnuti mill-għajnuna baġitarja. |
| --- | --- | --- |

38.

Dan in-nuqqas ta' proċeduri għall-evalwazzjoni ambjentali huwa rifless fil-preparazzjoni ta' programmi ta' għajnuna baġitarja:

a)

Fl-ebda pajjiż ma saret evalwazzjoni mill-Kummissjoni dwar l-impatt ambjentali possibbli tal-politiki u programmi governattivi sostnuti mill-għajnuna baġitarja.

| b) | Minn 20 pajjiż ACP li kienu rċivew sostenn baġitarju ġenerali taħt id-disa' EDF sa l-2005 f'pajjiż wieħed biss, fit-Tanżanija, kien hemm kundizzjonijiet relatati li ġew imfassla biex jgħinu lill-ambjent.
  Kaxxa 5Eżempju ta' l-integrazzjoni ta' l-ambjent fil-programmi ta' għajnuna baġitarjaFit-Tanżanija taħt il-Programm ta' Għajnuna Baġitarja għat-Tnaqqis tal-Faqar 2003-2006 (114 miljun EUR), donaturi u l-Gvern tat-Tanżanija kienu għamlu l-approvazzjoni ta' liġijiet ambjentali waħda mis-sitt Objettivi għall-istrateġija għat-tnaqqis tal-faqar. Dan ipprovda għajnuna konsiderevoli biex ġie approvat l-Att dwar il-Ġestjoni ta' l-Ambjent fl-2005. |
| --- | --- |

b)

Minn 20 pajjiż ACP li kienu rċivew sostenn baġitarju ġenerali taħt id-disa' EDF sa l-2005 f'pajjiż wieħed biss, fit-Tanżanija, kien hemm kundizzjonijiet relatati li ġew imfassla biex jgħinu lill-ambjent.

| c) | Minkejja r-rabtiet importanti bejn il-faqar u l-ambjent, l-indikaturi tat-tnaqqis tal-faqar ma indirizzawx kwistjonijiet ambjentali. |
| --- | --- |

c)

Minkejja r-rabtiet importanti bejn il-faqar u l-ambjent, l-indikaturi tat-tnaqqis tal-faqar ma indirizzawx kwistjonijiet ambjentali.

| d) | Fiż-żewg setturi ta' prijorità għall-għajnuna baġitarja tal-Kummissjoni, edukazzjoni u saħħa, l-opportunitajiet sinifikanti għall-integrazzjoni ta' kwistjonijiet ambjentali f'dawn iż-żewġ oqsma, b'mod partikolari fir-rigward tal-kura tas-saħħa preventiva, ma kienx ittieħed vantaġġ minnhom. |
| --- | --- |

d)

Fiż-żewg setturi ta' prijorità għall-għajnuna baġitarja tal-Kummissjoni, edukazzjoni u saħħa, l-opportunitajiet sinifikanti għall-integrazzjoni ta' kwistjonijiet ambjentali f'dawn iż-żewġ oqsma, b'mod partikolari fir-rigward tal-kura tas-saħħa preventiva, ma kienx ittieħed vantaġġ minnhom.

| e) | Il-Kummissjoni qiegħda tfittex dejjem aktar li tipprovdi l-għajnuna tagħha għat-toroq permezz ta' programmi ta' għajnuna għal politika settorali, aktar milli bi proġetti individwali, li jfisser li hemm bżonn partikolari għall-SEAs jekk impatti ambjentali negattivi għandhom ikunu evitati. |
| --- | --- |

e)

Il-Kummissjoni qiegħda tfittex dejjem aktar li tipprovdi l-għajnuna tagħha għat-toroq permezz ta' programmi ta' għajnuna għal politika settorali, aktar milli bi proġetti individwali, li jfisser li hemm bżonn partikolari għall-SEAs jekk impatti ambjentali negattivi għandhom ikunu evitati.

Proċeduri għall-integrazzjoni ambjentali fuq livell ta' proġett ma kinux sistematiċi biżżejjed

| 39. | Minkejja ż-żieda fil-proporzjon ta' għajnuna permezz ta' l-għajnuna baġitarja, il-finanzjament tal-proġetti għadu l-mekkaniżmu prinċipali biex tingħata l-għajnuna. Pass inizjali fl-evalwazzjoni ambjentali ta' proġetti huwa li jkunu evalwati b'mod dettaljat sabiex ikunu stmati r-riskji u l-opportunitajiet. L-abbozz tal-Manwal ta' Integrazzjoni ta' l-Ambjent fl-2001 stabbilixxa l-prinċipju ta' tali evalwazzjoni dettaljata fil-forma ta' Formola dwar l-Integrazzjoni Ambjentali li għandha tkun kompletata għal kull proġett u li ssegwi l-linji ta' gwida fil-manwal. Minħabba li l-Manwal baqa' biss abbozz (ara l-paragrafu 21), din il-proċedura ma ġitx introdotta sistematikament. Riżultat ta' dan bosta Delegazzjonijiet użaw proċeduri oħra jew ma segwew l-ebda proċeduri għal evalwazzjoni ambjentali dettaljata.

  Kaxxa 6Evalwazzjoni Ambjentali Dettaljata fid-delegazzjoni tal-Kummissjoni fin-NikaragwaId-Delegazzjoni Reġjonali fin-Nikaragwa tal-Kummissjoni taħdem ma' sitt pajjiżi u għandha persunal ta' aktar minn 140. Il-verifika sabet li ma jintużaw ebda linji ta' gwida għall-evalwazzjoni ambjentali mid-Delegazzjoni u ma saret ebda evalwazzjoni ambjentali li twassal għall-evalwazzjoni aktar dettaljata għall-proġetti u programmi fis-CSP ta' l-2002-2006. Barra dan, id-Delegazzjoni ma kellhiex espert ambjentali għalkemm tali espert seta' għamel superviżjoni u ta għajnuna fil-proċeduri ta' evalwazzjoni ambjentali. |
| --- | --- |

39.

Minkejja ż-żieda fil-proporzjon ta' għajnuna permezz ta' l-għajnuna baġitarja, il-finanzjament tal-proġetti għadu l-mekkaniżmu prinċipali biex tingħata l-għajnuna. Pass inizjali fl-evalwazzjoni ambjentali ta' proġetti huwa li jkunu evalwati b'mod dettaljat sabiex ikunu stmati r-riskji u l-opportunitajiet. L-abbozz tal-Manwal ta' Integrazzjoni ta' l-Ambjent fl-2001 stabbilixxa l-prinċipju ta' tali evalwazzjoni dettaljata fil-forma ta' Formola dwar l-Integrazzjoni Ambjentali li għandha tkun kompletata għal kull proġett u li ssegwi l-linji ta' gwida fil-manwal. Minħabba li l-Manwal baqa' biss abbozz (ara l-paragrafu 21), din il-proċedura ma ġitx introdotta sistematikament. Riżultat ta' dan bosta Delegazzjonijiet użaw proċeduri oħra jew ma segwew l-ebda proċeduri għal evalwazzjoni ambjentali dettaljata.

Kaxxa 6Evalwazzjoni Ambjentali Dettaljata fid-delegazzjoni tal-Kummissjoni fin-NikaragwaId-Delegazzjoni Reġjonali fin-Nikaragwa tal-Kummissjoni taħdem ma' sitt pajjiżi u għandha persunal ta' aktar minn 140. Il-verifika sabet li ma jintużaw ebda linji ta' gwida għall-evalwazzjoni ambjentali mid-Delegazzjoni u ma saret ebda evalwazzjoni ambjentali li twassal għall-evalwazzjoni aktar dettaljata għall-proġetti u programmi fis-CSP ta' l-2002-2006. Barra dan, id-Delegazzjoni ma kellhiex espert ambjentali għalkemm tali espert seta' għamel superviżjoni u ta għajnuna fil-proċeduri ta' evalwazzjoni ambjentali.

| 40. | Fil-prattika, il-proċedura prinċipali wżata mill-Kummissjoni biex tikkontrolla l-evalwazzjoni ambjentali dettaljata huwa fil-kuntest li tipprepara dokumenti għall-identifikazzjoni tal-proġett, li huma mtella' mid-Delegazzjonijiet fil-bidu taċ-ċiklu tal-proġett u sottomessi lill-Grupp tas-Sostenn tal-Kwalità ta' l-Uffiċċju tal-EuropeAid (oQSG). Madanakollu, l-ambjent huwa biss wieħed minn serje sħiha ta' kwistjonijiet li għandhom ikunu indirizzati b'dawn id-dokumenti u l-verifika ta' 20 dokument għall-identifikazzjoni tal-proġett evalwat mill-oQSG fl-2005 sabet li l-kwistjonijiet ambjentali ma kinux indirizzati b'mod adegwat fihom:






  a) | għalkemm kien meħtieġ li l-proġett jiġi klassifikat skond l-impatt ambjentali tiegħu (19), dan ma sar f'ebda mill-għoxrin każ; |
| --- | --- | --- |

40.

Fil-prattika, il-proċedura prinċipali wżata mill-Kummissjoni biex tikkontrolla l-evalwazzjoni ambjentali dettaljata huwa fil-kuntest li tipprepara dokumenti għall-identifikazzjoni tal-proġett, li huma mtella' mid-Delegazzjonijiet fil-bidu taċ-ċiklu tal-proġett u sottomessi lill-Grupp tas-Sostenn tal-Kwalità ta' l-Uffiċċju tal-EuropeAid (oQSG). Madanakollu, l-ambjent huwa biss wieħed minn serje sħiha ta' kwistjonijiet li għandhom ikunu indirizzati b'dawn id-dokumenti u l-verifika ta' 20 dokument għall-identifikazzjoni tal-proġett evalwat mill-oQSG fl-2005 sabet li l-kwistjonijiet ambjentali ma kinux indirizzati b'mod adegwat fihom:

a)

għalkemm kien meħtieġ li l-proġett jiġi klassifikat skond l-impatt ambjentali tiegħu (19), dan ma sar f'ebda mill-għoxrin każ;

| b) | għalkemm kien meħtieġ li tingħata spjegazzjoni kif l-ambjent kellu jiġi integrat fid-disinn tal-proġett, f'sittax-il każ dan ma sarx. |
| --- | --- |

b)

għalkemm kien meħtieġ li tingħata spjegazzjoni kif l-ambjent kellu jiġi integrat fid-disinn tal-proġett, f'sittax-il każ dan ma sarx.

| 41. | Dawn in-nuqqasijiet min-naħa huma minħabba l-fatt li l-esperti ambjentali mhumiex involuti fil-evalwazzjoni dettaljata ta' proġetti mhux ambjentali. Fid-Delegazzjonijiet, il-kompetenza ambjentali hi ffukata ħafna fuq pajjiżi li fihom l-ambjent huwa qasam ta' prijorità, u fi kwalunkwe każ tali kompetenza mhix użata biex tikkontrolla l-aspetti ambjentali tad-dokumenti għall-identifikazzjoni tal-proġett għal proġetti li m'humiex ambjentali. Fil-EuropeAid, bl-istess mod in-numru ta' esperti ambjentali huwa biss suffiċjenti biex jevalwa l-kwalità ta' proġetti ta' l-ambjent u r-riżorsi naturali iżda mhux jekk l-ambjent ġiex integrat fi proġetti mhux ambjentali. |
| --- | --- |

41.

Dawn in-nuqqasijiet min-naħa huma minħabba l-fatt li l-esperti ambjentali mhumiex involuti fil-evalwazzjoni dettaljata ta' proġetti mhux ambjentali. Fid-Delegazzjonijiet, il-kompetenza ambjentali hi ffukata ħafna fuq pajjiżi li fihom l-ambjent huwa qasam ta' prijorità, u fi kwalunkwe każ tali kompetenza mhix użata biex tikkontrolla l-aspetti ambjentali tad-dokumenti għall-identifikazzjoni tal-proġett għal proġetti li m'humiex ambjentali. Fil-EuropeAid, bl-istess mod in-numru ta' esperti ambjentali huwa biss suffiċjenti biex jevalwa l-kwalità ta' proġetti ta' l-ambjent u r-riżorsi naturali iżda mhux jekk l-ambjent ġiex integrat fi proġetti mhux ambjentali.

| 42. | Nuqqasijiet fil-proċess ta' evalwazzjoni dettaljata ikkontribwew biex jidentifikaw meta għandhom jittwettqu Evalwazzjonijiet ta' l-Impatt Ambjentali (EIAs). L-EIAs huma għodod li ilhom stabbiliti biex jidentifikaw ex-ante l-impatt probabbli ta' proġett dwar l-ambjent u jirrakkomandaw miżuri ta' mitigazzjoni għall-fażi tad-disinn u l-implimentazzjoni. L-Unjoni Ewropea kellha l-leġiżlazzjoni ta' l-EIA għall-politiki interni sa mill-1985 (20). Il-Konvenzjoni ta' Lomé IV ta' l-1990 ħtieġet li l-EIAs ikunu magħmula għall-proġetti ta' skala kbira u dawk li huma ta' theddida sinifikanti għall-ambjent (21). Fl-1992, l-OECD DAC ħareġ linji ta' gwida ta' l-aħjar prattika biex ikunu segwiti mill-membri kollha tiegħu (22). |
| --- | --- |

42.

Nuqqasijiet fil-proċess ta' evalwazzjoni dettaljata ikkontribwew biex jidentifikaw meta għandhom jittwettqu Evalwazzjonijiet ta' l-Impatt Ambjentali (EIAs). L-EIAs huma għodod li ilhom stabbiliti biex jidentifikaw ex-ante l-impatt probabbli ta' proġett dwar l-ambjent u jirrakkomandaw miżuri ta' mitigazzjoni għall-fażi tad-disinn u l-implimentazzjoni. L-Unjoni Ewropea kellha l-leġiżlazzjoni ta' l-EIA għall-politiki interni sa mill-1985 (20). Il-Konvenzjoni ta' Lomé IV ta' l-1990 ħtieġet li l-EIAs ikunu magħmula għall-proġetti ta' skala kbira u dawk li huma ta' theddida sinifikanti għall-ambjent (21). Fl-1992, l-OECD DAC ħareġ linji ta' gwida ta' l-aħjar prattika biex ikunu segwiti mill-membri kollha tiegħu (22).

| 43. | L-EIAs huma partikolarment rilevanti għall-proġetti ta' infrastruttura u l-minjieri, minħabba li dawn ġeneralment ikollhom impatt ambjentali għoli. Sa 35 % tad-disa'finanzjament ta' l-EDF taħt id-Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż (CSPs) kurrenti huwa allokat biss fuq proġetti tat-toroq. Madanakollu, il-verifika tal-Qorti identifikat bosta tali proġetti fejn ma saret ebda EIA. Evalwazzjoni tal-Kummissjoni fl-2004 ta' l-intervent tal-KE fis-settur tat-trasport f'pajjiżi terzi sabet li għal erbgħa mill-ħmistax-il proġett evalwat ma saret ebda EIA. Anke meta EIAs aktar sostanzjali ġew kompletati, il-punt fokali tagħhom kien ġeneralment fuq l-impatt dirett tal-proġett tat-triq innifsu fuq l-ambjent milli l-impatt fuq l-ambjent ta' attivitajiet ekonomiċi ġodda li jseħħu minħabba t-titjib fl-aċċess. Dan in-nuqqas huwa speċjalment importanti għal toroq li għaddejjin minn partijiet sensittivi bħal foresti tropikali, fejn hemm rabta diretta bejn l-aċċess imtejjeb u ż-żieda fid-deforestazzjoni u l-kaċċa illegali.

  Kaxxa 7Evalwazzjoni ta' l-Impatt Ambjentali għal proġetti ta' infrastruttura kbira u minjieriFit-Tanżanija, għar-riabilitazzjoni u t-titjib tal-Fruntiera Mwanza -Tinte u t-Toroq ta' Isaka-Nzga (it-tmien EDF, 85 miljun EUR), dak li l-Proposta Finanzjarja sejħet bħala EIA ammonta biss għal paġna waħda fl-istudju ta' vijabilità.Fil-Botswana, ebda EIA ma sar fuq il-proġett Sysmin (it-tmien EDF, 30 miljun EUR) li ta għajnuna biex itawwal il-ħajja tal-minjiera tar-ram/nickel ta' Selebi Phikwe mingħajr ma indirizza immedjatament ir-riskju serju tal-waqa' ta' tailings dam jew il-livell inaċċettabilment għoli ta' emissjoni tad-dijossidu tal-kubrit mill-funderija.Fil-Gwatemala, l-ebda EIA ma sar għal proġett biex jiġu sistemati mill-ġdid refuġjati (12-il miljun EUR) għalkemm proġetti ta' sistemazzjoni mill-ġdid jistgħu jitqiesu a priori li jkollhom impatt ambjentali potenzjalment sinifikanti. Is-sistemazzjoni mill-ġdid ikkawżat ħsara sinifikanti lill-ekosistemi lokali. |
| --- | --- |

43.

L-EIAs huma partikolarment rilevanti għall-proġetti ta' infrastruttura u l-minjieri, minħabba li dawn ġeneralment ikollhom impatt ambjentali għoli. Sa 35 % tad-disa'finanzjament ta' l-EDF taħt id-Dokumenti ta' Strateġija tal-Pajjiż (CSPs) kurrenti huwa allokat biss fuq proġetti tat-toroq. Madanakollu, il-verifika tal-Qorti identifikat bosta tali proġetti fejn ma saret ebda EIA. Evalwazzjoni tal-Kummissjoni fl-2004 ta' l-intervent tal-KE fis-settur tat-trasport f'pajjiżi terzi sabet li għal erbgħa mill-ħmistax-il proġett evalwat ma saret ebda EIA. Anke meta EIAs aktar sostanzjali ġew kompletati, il-punt fokali tagħhom kien ġeneralment fuq l-impatt dirett tal-proġett tat-triq innifsu fuq l-ambjent milli l-impatt fuq l-ambjent ta' attivitajiet ekonomiċi ġodda li jseħħu minħabba t-titjib fl-aċċess. Dan in-nuqqas huwa speċjalment importanti għal toroq li għaddejjin minn partijiet sensittivi bħal foresti tropikali, fejn hemm rabta diretta bejn l-aċċess imtejjeb u ż-żieda fid-deforestazzjoni u l-kaċċa illegali.

Kaxxa 7Evalwazzjoni ta' l-Impatt Ambjentali għal proġetti ta' infrastruttura kbira u minjieriFit-Tanżanija, għar-riabilitazzjoni u t-titjib tal-Fruntiera Mwanza -Tinte u t-Toroq ta' Isaka-Nzga (it-tmien EDF, 85 miljun EUR), dak li l-Proposta Finanzjarja sejħet bħala EIA ammonta biss għal paġna waħda fl-istudju ta' vijabilità.Fil-Botswana, ebda EIA ma sar fuq il-proġett Sysmin (it-tmien EDF, 30 miljun EUR) li ta għajnuna biex itawwal il-ħajja tal-minjiera tar-ram/nickel ta' Selebi Phikwe mingħajr ma indirizza immedjatament ir-riskju serju tal-waqa' ta' tailings dam jew il-livell inaċċettabilment għoli ta' emissjoni tad-dijossidu tal-kubrit mill-funderija.Fil-Gwatemala, l-ebda EIA ma sar għal proġett biex jiġu sistemati mill-ġdid refuġjati (12-il miljun EUR) għalkemm proġetti ta' sistemazzjoni mill-ġdid jistgħu jitqiesu a priori li jkollhom impatt ambjentali potenzjalment sinifikanti. Is-sistemazzjoni mill-ġdid ikkawżat ħsara sinifikanti lill-ekosistemi lokali.

| 44. | Barra mill-proġetti kbar ta' infrastruttura, l-agrikoltura u l-minjieri, fejn EIA hija neċessarja, hemm ħafna tipi oħra ta' proġetti fejn EIA tkun mixtieqa jew ukoll essenzjali. Iżda, mingħajr linji ta' gwida ċari jew dispożizzjonijiet fuq xiex il-proġetti għandhom ikunu soġġetti għal EIA, kien hemm riskju konsiderevoli li EIAs ma jsirux anke meta dawn suppost isiru.

  Kaxxa 8Evalwazzjonijiet ta' l-impatt ambjentali għal tipi oħra ta' proġettiFil-Paċifiku, mill-inqas erbgħa mill-proġetti vverifikati setgħu bbenefikaw minn EIA. Per eżempju, għall-proġett ta' l-Iżvilupp ta' l-Alka tal-Baħar ta' Kiribati (is-seba' u d-disa' EDFs, 2,8 miljun euro), zkuk ta' l-injam meħtieġa biex jgħinu l-kultivazzjoni ta' l-alka tal-baħar kienu maqtugħa mill-veġetazzjoni ta' l-inħawi, inklużi s-siġar tal-mangrovja, li huma importanti għall-ekosistemi tal-baħar u l-protezzjoni tal-kosta. Barra dan, frieken protetti li jieklu l-pjantaġġuni ta' l-alka tal-baħar jiġu maqtula mill-bdiewa li jkabbru l-alka tal-baħar. EIA setgħat identifikat tali kwistjonijiet qabel il-proġett u rrakkomandat kif għandhom jiġu indirizzati. |
| --- | --- |

44.

Barra mill-proġetti kbar ta' infrastruttura, l-agrikoltura u l-minjieri, fejn EIA hija neċessarja, hemm ħafna tipi oħra ta' proġetti fejn EIA tkun mixtieqa jew ukoll essenzjali. Iżda, mingħajr linji ta' gwida ċari jew dispożizzjonijiet fuq xiex il-proġetti għandhom ikunu soġġetti għal EIA, kien hemm riskju konsiderevoli li EIAs ma jsirux anke meta dawn suppost isiru.

Kaxxa 8Evalwazzjonijiet ta' l-impatt ambjentali għal tipi oħra ta' proġettiFil-Paċifiku, mill-inqas erbgħa mill-proġetti vverifikati setgħu bbenefikaw minn EIA. Per eżempju, għall-proġett ta' l-Iżvilupp ta' l-Alka tal-Baħar ta' Kiribati (is-seba' u d-disa' EDFs, 2,8 miljun euro), zkuk ta' l-injam meħtieġa biex jgħinu l-kultivazzjoni ta' l-alka tal-baħar kienu maqtugħa mill-veġetazzjoni ta' l-inħawi, inklużi s-siġar tal-mangrovja, li huma importanti għall-ekosistemi tal-baħar u l-protezzjoni tal-kosta. Barra dan, frieken protetti li jieklu l-pjantaġġuni ta' l-alka tal-baħar jiġu maqtula mill-bdiewa li jkabbru l-alka tal-baħar. EIA setgħat identifikat tali kwistjonijiet qabel il-proġett u rrakkomandat kif għandhom jiġu indirizzati.

| 45. | Sal-punt li l-EIAs ma sarux u l-miżuri ta' mitigazzjoni ma ġewx identifikati, ma kien hemm ebda sistema biex tiżgura li dawn il-miżuri kienu mniżżla fi pjan ta' ġestjoni ambjentali biex ikun implimentat matul il-proġett. L-inklużjoni tar-rakkomandazzjonijiet ta' l-EIA, fejn xierqa, anqas ma kienet ħasbet għall-speċifikazzjonijiet tekniċi tal-kuntratti tax-xogħol stabbiliti sistematikament. Fejn rakkomandazzjonijiet ta' l-EIA ġew inklużi fil-kuntratt, mhux dejjem kien hemm penali marbuta fil-każ ta' nuqqas ta' adeżjoni ma' l-istipulazzjonijiet ambjentali fil-kuntratt.

  Kaxxa 9Is-segwitu ta' l-evalwazzjonijiet ta' l-impatt ambjentaliFil-każ tal-proġett tal-Pjanura ta' Tisqija tat-Tramuntana fil-Mauritius (is-seba'EDF, 9 miljun EUR), għalkemm saret EIA dettaljata għall-bdil ta' sensiela ta' katusi u l-kundizzjonijet speċjali tal-Ftehim għall-Finanzjament iddispona għall-kontroll sistematiku ta' l-impatti ambjentali biex jiżgura li l-miżuri ta' mitigazzjoni proposti mill-EIA huma implimentati, ma nstab ebda evidenza ta' dan.F'Mali, għall-proġett għall-Għajnuna tas-Settur tar-Ross (it-tmien EDF, 15,4 miljun EUR), l-EIA irrakkomandat iż-żriegħ mill-ġdid tas-siġar madwar il-villaġġi, kontroll tal-livelli tal-kontaminazzjoni ta' l-ilma u l-eżekuzzjoni ta' studju dwar ir-riċiklaġġ taż-żejt, iżda dan ma kienx inkluż fl-ispeċifikazzjonijiet teknici tal-kuntratt.Għall-proġett tal-Pont Rewa f'Fiġi (is-seba' u t-tmien EDFs, 11-il miljun EUR), minħabba l-impatt potenzjali fuq is-sajd tal-mollusk ta' l-ilma ħelu, il-kuntratt inkluda d-dispożizzjoni tal-kontroll tal-kwalità ta' l-ilma. Din id-dispożizzjoni ma ntlaħqitx mill-kuntrattur iżda ebda penali ma kienu stipulati fil-kuntratt għan-nuqqas ta' konformità. |
| --- | --- |

45.

Sal-punt li l-EIAs ma sarux u l-miżuri ta' mitigazzjoni ma ġewx identifikati, ma kien hemm ebda sistema biex tiżgura li dawn il-miżuri kienu mniżżla fi pjan ta' ġestjoni ambjentali biex ikun implimentat matul il-proġett. L-inklużjoni tar-rakkomandazzjonijiet ta' l-EIA, fejn xierqa, anqas ma kienet ħasbet għall-speċifikazzjonijiet tekniċi tal-kuntratti tax-xogħol stabbiliti sistematikament. Fejn rakkomandazzjonijiet ta' l-EIA ġew inklużi fil-kuntratt, mhux dejjem kien hemm penali marbuta fil-każ ta' nuqqas ta' adeżjoni ma' l-istipulazzjonijiet ambjentali fil-kuntratt.

Kaxxa 9Is-segwitu ta' l-evalwazzjonijiet ta' l-impatt ambjentaliFil-każ tal-proġett tal-Pjanura ta' Tisqija tat-Tramuntana fil-Mauritius (is-seba'EDF, 9 miljun EUR), għalkemm saret EIA dettaljata għall-bdil ta' sensiela ta' katusi u l-kundizzjonijet speċjali tal-Ftehim għall-Finanzjament iddispona għall-kontroll sistematiku ta' l-impatti ambjentali biex jiżgura li l-miżuri ta' mitigazzjoni proposti mill-EIA huma implimentati, ma nstab ebda evidenza ta' dan.F'Mali, għall-proġett għall-Għajnuna tas-Settur tar-Ross (it-tmien EDF, 15,4 miljun EUR), l-EIA irrakkomandat iż-żriegħ mill-ġdid tas-siġar madwar il-villaġġi, kontroll tal-livelli tal-kontaminazzjoni ta' l-ilma u l-eżekuzzjoni ta' studju dwar ir-riċiklaġġ taż-żejt, iżda dan ma kienx inkluż fl-ispeċifikazzjonijiet teknici tal-kuntratt.Għall-proġett tal-Pont Rewa f'Fiġi (is-seba' u t-tmien EDFs, 11-il miljun EUR), minħabba l-impatt potenzjali fuq is-sajd tal-mollusk ta' l-ilma ħelu, il-kuntratt inkluda d-dispożizzjoni tal-kontroll tal-kwalità ta' l-ilma. Din id-dispożizzjoni ma ntlaħqitx mill-kuntrattur iżda ebda penali ma kienu stipulati fil-kuntratt għan-nuqqas ta' konformità.

| 46. | Il-Kummissjoni m'għandha ebda reġistru ċentrali ta' l-EIAs li twettqu għall-proġetti ta' żvilupp iffinanzjati mill-Kummissjoni. Dan huwa nuqqas fis-sistema ta' informazzjoni tal-ġestjoni interna. Tali reġistru kieku jiffaċilita wkoll l-aċċess tal-pubbliku għal din l-informazzjoni. |
| --- | --- |

46.

Il-Kummissjoni m'għandha ebda reġistru ċentrali ta' l-EIAs li twettqu għall-proġetti ta' żvilupp iffinanzjati mill-Kummissjoni. Dan huwa nuqqas fis-sistema ta' informazzjoni tal-ġestjoni interna. Tali reġistru kieku jiffaċilita wkoll l-aċċess tal-pubbliku għal din l-informazzjoni.

EVALWAZZJONI TA' L-EFFETTIVITÀ TA' PROĠETTI AMBJENTALI U FATTURI LI JINFLUWENZAW L-EFFETTIVITÀ

Introduzzjoni

| 47. | Flimkien mal-miżuri biex jintegraw l-ambjent fil-koperazzjoni ta' l-iżvilupp, analizzata fil-parti preċedenti, il-Kummissjoni fittxet ukoll li tindirizza l-kwistjonijiet ambjentali billi tiffinanzja programmi u proġetti fis-settur ambjentali. Minkejja l-fatt li s-settur mhux qasam ta' prijorità fil-politika ta' l-iżvilupp ta' l-2000 (ara l-paragrafu 9) u impenji f'dan il-qasam bħala proporzjon tat-total ta' fondi għall-għajnuna kien relattivament baxx (ara t-Tabella 1), il-Kummissjoni baqgħat attiva f'dan il-qasam u tista ssir aktar bl-adozzjoni ta' politika dwar l-iżvilupp ġdida fejn l-ambjent u r-riżorsi naturali jkunu qasam ta' prijorità (ara l-paragrafu 12). Il-verifika fittxet li:






  a) | tevalwa l-effettività ta' proġetti ambjentali ffinanzjati mill-Kummissjoni; |
| --- | --- | --- |

47.

Flimkien mal-miżuri biex jintegraw l-ambjent fil-koperazzjoni ta' l-iżvilupp, analizzata fil-parti preċedenti, il-Kummissjoni fittxet ukoll li tindirizza l-kwistjonijiet ambjentali billi tiffinanzja programmi u proġetti fis-settur ambjentali. Minkejja l-fatt li s-settur mhux qasam ta' prijorità fil-politika ta' l-iżvilupp ta' l-2000 (ara l-paragrafu 9) u impenji f'dan il-qasam bħala proporzjon tat-total ta' fondi għall-għajnuna kien relattivament baxx (ara t-Tabella 1), il-Kummissjoni baqgħat attiva f'dan il-qasam u tista ssir aktar bl-adozzjoni ta' politika dwar l-iżvilupp ġdida fejn l-ambjent u r-riżorsi naturali jkunu qasam ta' prijorità (ara l-paragrafu 12). Il-verifika fittxet li:

a)

tevalwa l-effettività ta' proġetti ambjentali ffinanzjati mill-Kummissjoni;

| b) | tidentifika fatturi prinċipali li jinfluwenzaw l-effettività. |
| --- | --- |

b)

tidentifika fatturi prinċipali li jinfluwenzaw l-effettività.

Evalwazzjoni ta' l-effettività ta' proġett

| 48. | Il-Qorti eżaminat 65 proġett li jirrappreżentaw impenji ta' 560 miljun EUR f'sittax-il pajjiż. Il-proġetti kienu ffinanzjati mill-Baġit Ġenerali bejn il-perijodu 1995 sa' l-2005 u mis-seba', tmien u disa' EDFs. Proġetti eżaminati kienu ta' żewġ tipi prinċipali:






  a) | 30 mill-proġetti eżaminati, li jirrappreżentaw approssimattivament 15 % tal-560 miljun euro, kienu finanzjati minn linji ta' baġit ambjentali speċifici, partikolarment mill-linja ta' baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti (ara l-paragrafi 10 u 34). Proġetti mejgħuna minn din il-linja ta' baġit kienu relattivament żgħar (tipikament 1,0 sa 2,5 miljun EUR) u ġeneralment implimentati minn NGOs wara talba ta' proposti għal proġett mill-Kummissjoni. Dawn il-fondi m'humiex allokati fuq bażi ta' pajjiż pajjiż iżda skond dak li l-Kummissjoni tevalwa bħala l-aħjar proposti. |
| --- | --- | --- |

48.

Il-Qorti eżaminat 65 proġett li jirrappreżentaw impenji ta' 560 miljun EUR f'sittax-il pajjiż. Il-proġetti kienu ffinanzjati mill-Baġit Ġenerali bejn il-perijodu 1995 sa' l-2005 u mis-seba', tmien u disa' EDFs. Proġetti eżaminati kienu ta' żewġ tipi prinċipali:

a)

30 mill-proġetti eżaminati, li jirrappreżentaw approssimattivament 15 % tal-560 miljun euro, kienu finanzjati minn linji ta' baġit ambjentali speċifici, partikolarment mill-linja ta' baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti (ara l-paragrafi 10 u 34). Proġetti mejgħuna minn din il-linja ta' baġit kienu relattivament żgħar (tipikament 1,0 sa 2,5 miljun EUR) u ġeneralment implimentati minn NGOs wara talba ta' proposti għal proġett mill-Kummissjoni. Dawn il-fondi m'humiex allokati fuq bażi ta' pajjiż pajjiż iżda skond dak li l-Kummissjoni tevalwa bħala l-aħjar proposti.

| b) | 34 mill-proġetti eżaminati, Ii jirrappreżentaw approssimattivament 80 % tal-560 miljun EUR, kienu finanzjati minn allokazzjonijiet ta' għajnuna bilaterali lil pajjiżi mill-Kummissjoni fil-qafas tal-linji ta' baġit għall-koperazzjoni ta' l-EDF u l-Asja, l-Amerika Latina u l-Mediterran. Id-daqs ta' dawn il-proġetti kien ivarja konsiderevolment, imma bħala medja kien fil-livell ta' 10 sa 15-il miljun EUR. |
| --- | --- |

b)

34 mill-proġetti eżaminati, Ii jirrappreżentaw approssimattivament 80 % tal-560 miljun EUR, kienu finanzjati minn allokazzjonijiet ta' għajnuna bilaterali lil pajjiżi mill-Kummissjoni fil-qafas tal-linji ta' baġit għall-koperazzjoni ta' l-EDF u l-Asja, l-Amerika Latina u l-Mediterran. Id-daqs ta' dawn il-proġetti kien ivarja konsiderevolment, imma bħala medja kien fil-livell ta' 10 sa 15-il miljun EUR.

Barra dan, intervent wieħed eżaminat kien il-programm ta' għajnuna baġitarja milli proġett tradizzjonali, programm ta' għajnuna tal-politika settorali għat-trattament ta' l-ilma maħmuġ fil-Mauritius (id-disa' EDF, 29,8 miljun EUR). Dan jirrifletti l-użu limitat ta' tali programmi fis-settur ta' l-ambjent u r-riżorsi naturali.

| 49. | Ħames kriterji kienu wżati biex tkun evalwata l-effettività tal-proġetti:






  a) | rilevanza — jekk l-għanijiet tal-proġett indirizzawx il-bżonnijiet tal-pajjiżi benefiċjarji; |
| --- | --- | --- |

49.

Ħames kriterji kienu wżati biex tkun evalwata l-effettività tal-proġetti:

a)

rilevanza — jekk l-għanijiet tal-proġett indirizzawx il-bżonnijiet tal-pajjiżi benefiċjarji;

| b) | prodotti — jekk il-proġett kienx wassal l-infrastruttura, is-servizzi u l-għodod speċifikati fl-ippjanar tal-proġett; |
| --- | --- |

b)

prodotti — jekk il-proġett kienx wassal l-infrastruttura, is-servizzi u l-għodod speċifikati fl-ippjanar tal-proġett;

| c) | riżultati — jekk il-proġett kienx produċa l-bidliet pożittivi intenzjonati għall-benefiċjarji; |
| --- | --- |

c)

riżultati — jekk il-proġett kienx produċa l-bidliet pożittivi intenzjonati għall-benefiċjarji;

| d) | impatt — jekk il-proġett kellux effetti pożittivi barra mill-proġett innifsu; |
| --- | --- |

d)

impatt — jekk il-proġett kellux effetti pożittivi barra mill-proġett innifsu;

| e) | sostenibiltà — jekk ir-riżultati miksuba mill-proġett kinux ser jibqgħu jeżistu wara t-tmiem ta' l-għajnuna tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

e)

sostenibiltà — jekk ir-riżultati miksuba mill-proġett kinux ser jibqgħu jeżistu wara t-tmiem ta' l-għajnuna tal-Kummissjoni.

| 50. | L-evalwazzjoni ġenerali tal-Qorti għall kull wieħed minn dawn il-ħames kriterji hija mogħtija fid-dijagramma hawn taħt. Tabella dettaljata li turi l-evalwazzjoni tal-Qorti għal kull proġett skond dawn il-ħames kriterji hija mogħtija f'Anness II u narrattiva ġenerali ta' l-effettività tal-proġett skond il-pajjiż hija mogħtija f'Anness III. Minħabba li mhux il-proġetti kollha tlestew fiż-żmien tal-verifika u li ġudizzji definittivi dwar l-impatt u s-sostenibiltà jistgħu ma jkunux possibbli sa ħafna żmien wara t-tmiem tal-proġett, l-evalwazzjoni għandha tkun meqjusa biss bħala indikattiva. |
| --- | --- |

50.

L-evalwazzjoni ġenerali tal-Qorti għall kull wieħed minn dawn il-ħames kriterji hija mogħtija fid-dijagramma hawn taħt. Tabella dettaljata li turi l-evalwazzjoni tal-Qorti għal kull proġett skond dawn il-ħames kriterji hija mogħtija f'Anness II u narrattiva ġenerali ta' l-effettività tal-proġett skond il-pajjiż hija mogħtija f'Anness III. Minħabba li mhux il-proġetti kollha tlestew fiż-żmien tal-verifika u li ġudizzji definittivi dwar l-impatt u s-sostenibiltà jistgħu ma jkunux possibbli sa ħafna żmien wara t-tmiem tal-proġett, l-evalwazzjoni għandha tkun meqjusa biss bħala indikattiva.

Image

| 51. | Il-verifika sabet li virtwalment il-każijiet kollha kienu, fi gradi varji, rilevanti għall-bżonnijiet tal-pajjiżi benefiċjarji u sikwit jindirizzaw ukoll bżonnijiet ta' konservazzjoni globali, partikolarment fir-rigward tal-konservazzjoni tal-foresti u l-bijodiversità. Fin-nuqqas ta' evalwazzjonijiet komprensivi ta' l-ambjent ma kienx possibbli li jkun stabbilit jekk il-proġetti ffinanzjati kinux l-aktar rilevanti għall-bżonnijiet tal-benefiċjarji. Madanakollu, iż-żieda fl-użu sistematiku ta' Profili ta' l-Ambjent tal-Pajjiż mill-2005 'il quddiem mill-Kummissjoni (ara l-paragrafu 33), li huma intenzjonati biex jagħtu stima sħiħa tal-kwistjonijiet ambjentali f'kull pajjiż benefiċjarju, jgħinuha biex tidentifika aħjar il-proġetti bl-ogħla prijorità. |
| --- | --- |

51.

Il-verifika sabet li virtwalment il-każijiet kollha kienu, fi gradi varji, rilevanti għall-bżonnijiet tal-pajjiżi benefiċjarji u sikwit jindirizzaw ukoll bżonnijiet ta' konservazzjoni globali, partikolarment fir-rigward tal-konservazzjoni tal-foresti u l-bijodiversità. Fin-nuqqas ta' evalwazzjonijiet komprensivi ta' l-ambjent ma kienx possibbli li jkun stabbilit jekk il-proġetti ffinanzjati kinux l-aktar rilevanti għall-bżonnijiet tal-benefiċjarji. Madanakollu, iż-żieda fl-użu sistematiku ta' Profili ta' l-Ambjent tal-Pajjiż mill-2005 'il quddiem mill-Kummissjoni (ara l-paragrafu 33), li huma intenzjonati biex jagħtu stima sħiħa tal-kwistjonijiet ambjentali f'kull pajjiż benefiċjarju, jgħinuha biex tidentifika aħjar il-proġetti bl-ogħla prijorità.

| 52. | Skond l-evalwazzjoni tal-Qorti f'63 % tal-proġetti l-prodotti kienu nkisbu jew kienu probabbli li jinkisbu. Fi 37 % tal-każijiet il-prodotti kienu nkisbu parzjalment jew kienu probabbli li jinkisbu parzjalment tul iż-żmien tal-proġett. |
| --- | --- |

52.

Skond l-evalwazzjoni tal-Qorti f'63 % tal-proġetti l-prodotti kienu nkisbu jew kienu probabbli li jinkisbu. Fi 37 % tal-każijiet il-prodotti kienu nkisbu parzjalment jew kienu probabbli li jinkisbu parzjalment tul iż-żmien tal-proġett.

| 53. | Fi 58 % tal-proġetti bosta mir-riżultati kienu nkisbu, f'21 % tal-proġetti xi rizultati kienu miksuba u f'21 % ieħor tal-każijiet ftit inkisbu riżultati. B'mod ċar ir-riżultati ġeneralment mhux ser jinkisbu jekk il-prodotti ma jkunux magħmula. |
| --- | --- |

53.

Fi 58 % tal-proġetti bosta mir-riżultati kienu nkisbu, f'21 % tal-proġetti xi rizultati kienu miksuba u f'21 % ieħor tal-każijiet ftit inkisbu riżultati. B'mod ċar ir-riżultati ġeneralment mhux ser jinkisbu jekk il-prodotti ma jkunux magħmula.

| 54. | Fi 42 % tal-proġetti l-impatt kien stmat li kien, jew probabbli li jkun, minn medju għal għoli, waqt li f'58 % tal-każijiet l-impatt kien evalwat bħala baxx. Waqt li l-impatt huwa dejjem kwistjoni prinċipali, kien kwistjoni partikolarment importanti f'bosta proġetti ta' l-ambjent eżaminati, minħabba li dawn kienu ddisinjati bħala proġetti pilota jew proġetti għad-dimostrazzjoni bi ħsieb li jkunu replikati f'reġjuni oħra tal-pajjiż benefiċjarju. |
| --- | --- |

54.

Fi 42 % tal-proġetti l-impatt kien stmat li kien, jew probabbli li jkun, minn medju għal għoli, waqt li f'58 % tal-każijiet l-impatt kien evalwat bħala baxx. Waqt li l-impatt huwa dejjem kwistjoni prinċipali, kien kwistjoni partikolarment importanti f'bosta proġetti ta' l-ambjent eżaminati, minħabba li dawn kienu ddisinjati bħala proġetti pilota jew proġetti għad-dimostrazzjoni bi ħsieb li jkunu replikati f'reġjuni oħra tal-pajjiż benefiċjarju.

| 55. | F'45 % tal-proġetti l-prospettivi għas-sostenibiltà kienu meqjusa li huma tajba, waqt li f'55 % tal-każijiet dawn kienu kkunsidrati bħala l-aktar, limitati. Il-vijabilità finanzjarja hija aspett prinċipali partikolari tas-sostenibiltà minħabba, sal-punt fejn il-proġetti ta' l-ambjent jiffukaw fuq il-konservazzjoni aktar milli l-iżvilupp, jistgħu jeħtieġu pajjiżi benefiċjarji li jkomplu jipprovdu għajnuna finanzjarja għall-attivitajiet ta' konservazzjoni wara t-tmiem ta' l-għajnuna mingħand id-donatur waqt li jkunu mitlufa benefiċċji ekonomiċi potenzjali. |
| --- | --- |

55.

F'45 % tal-proġetti l-prospettivi għas-sostenibiltà kienu meqjusa li huma tajba, waqt li f'55 % tal-każijiet dawn kienu kkunsidrati bħala l-aktar, limitati. Il-vijabilità finanzjarja hija aspett prinċipali partikolari tas-sostenibiltà minħabba, sal-punt fejn il-proġetti ta' l-ambjent jiffukaw fuq il-konservazzjoni aktar milli l-iżvilupp, jistgħu jeħtieġu pajjiżi benefiċjarji li jkomplu jipprovdu għajnuna finanzjarja għall-attivitajiet ta' konservazzjoni wara t-tmiem ta' l-għajnuna mingħand id-donatur waqt li jkunu mitlufa benefiċċji ekonomiċi potenzjali.

| 56. | It-tendenza ġenerali li toħroġ minn dawn il-figuri hija li, waqt li proġetti huma kważi dejjem rilevanti, mhux dejjem jipproduċu l-prodotti finali kollha pjanati. Ftit aktar min-nofs jiksbu totalment ir-riżultati pjanati u inqas minn nofs għandhom impatt sinifikanti lil hinn mill-proġett u aktarx ikunu sostenibbli. L-eżempju f'Kaxxa 10 hawn taħt juri l-aspetti differenti ta' l-effettività tal-proġett b'relazzjoni ma' wieħed mill-aktar proġetti importanti ffinanzjati mill-Kummissjoni.

  Kaxxa 10Eżempju tal-kriterji ta' evalwazzjoni — il-każ tal-programm reġjonali għall-konservazzjoni u l-iżvilupp ta' l-Ekosistemi tal-foresti ta' l-Afrika Ċentrali (ECOFAC)Sa mill-1992, il-Kummissjoni kellha rwol importanti fil-bidu ta' attivitajiet għall-konservazzjoni u l-użu sostenibbli ta' l-ekosistemi tal-foresti ta' l-Afrika Ċentrali, prinċipalment permezz tal-Programm Reġjonali għall-Konservazzjoni u l-Iżvilupp ta' l-Ekosistemi tal-Foresti ta' l-Afrika Ċentrali (ECOFAC) (is-sitt, is-seba', it-tmien u d-disa' EDFs; 72,45 miljun EUR).Il-programm huwa rilevanti ħafna peress li jgħin biex jippreserva dik li hija t-tieni l-akbar firxa kontinwa ta' foresti tropikali wara l-Amażonja għall-benefiċċji globali li tikkonserva l-bijodiversità u tipprevjeni l-bidla fil-klima. Fuq livell reġjonali u nazzjonali l-foresta hija sors importanti ta' dħul għall-pajjiżi ta' l-Afrika Ċentrali, kemm f'termini ta' l-isfruttar industrijali tal-prodotti tal-foresti kemm ta' l-injam u mhux ta' l-injam kif ukoll għall-laħam tat-tjur.F'termini tal-prodotti, ECOFAC għamlet firxa wiesgħa ta' infrastruttura (toroq ta' aċċess, trejqiet, pontijiet, ċentri ta' riċerka, ċentri ta' lqugħ, kampijiet turistiċi, punti b'veduta, ajruporti żgħar fil-foresta, għodda għall-gwardjani tal-foresti u l-persunal) għall-ġestjoni ta' żoni protetti.F'termini tar-riżultati, il-programm qajjem kuxjenza dwar il-bżonn li jkunu konservati l-ekosistemi tal-foresti ta' l-Afrika Ċentrali, u kkontribwixxa għat-tnissil, żvilupp u protezzjoni ta' żoni protetti importanti li huma kritiċi għal preservazzjoni tal-bijodiversità tar-reġjun. Tat ukoll possibiltà biex isir ammont kbir ta' riċerka xjentifika. Min-naħa l-oħra, il-promozzjoni tal-wirt naturali u kulturali ta' dawn iż-żoni protetti permezz ta' l-iżvilupp tat-turiżmu kien limitat minħabba bosta fatturi (l-ispiża tat-transport bl-ajru, epidemiċi tal-virus Ebola, nuqqas ta' suċċess biex iderru lill-gurilli għall-preżenza tal-bnedmin fir-riżerva ta' Lopé fil-Gabon, nuqqas ta' involviment mill-awtoritajiet nazzjonali u nuqqas ta' interess ta' investituri privati).Barra miż-żoni protetti, il-programm ftit kellu impatt. Il-programm ftit ta attenzjoni għal kwistjonijiet prinċipali bħall-qtugħ legali u illegali ta' siġar biex minnhom isir l-injam għall-bini, u l-kaċċa illegali, barra miż-żoni protetti. Il-kontribuzzjoni tiegħu lejn it-tnaqqis tal-faqar tan-nies tal-foresti kienet baxxa, minn banda minħabba l-miżuri ta' żvilupp rurali li ġew implimentati mingħajr suċċess.Iż-żoni protetti għadhom m'humiex finanzjarjament sostenibbli u jibqgħu jiddenpendu ħafna fuq il-finanzjament estern. Minħabba dan, ECOFAC kien estiż repetutament sa mill-1992. Il-programm seta' jagħmel Network ta' Żoni Protetti ta' l-Afrika Ċentrali (RAPAC) flimkien ma l-istituzzjonijiet u l-amministrazzjoni responsabbli biex iġesti ż-żona protetta, bħall-COMIFAC (Conférence Ministérielle des Forêts d’Afrique Centrale). Dan kien pass għaqli biex jiżgura aktar involviment mill-awtoritajiet nazzjonali, iżda r-riżorsi finanzjarji ma segwewx. |
| --- | --- |

56.

It-tendenza ġenerali li toħroġ minn dawn il-figuri hija li, waqt li proġetti huma kważi dejjem rilevanti, mhux dejjem jipproduċu l-prodotti finali kollha pjanati. Ftit aktar min-nofs jiksbu totalment ir-riżultati pjanati u inqas minn nofs għandhom impatt sinifikanti lil hinn mill-proġett u aktarx ikunu sostenibbli. L-eżempju f'Kaxxa 10 hawn taħt juri l-aspetti differenti ta' l-effettività tal-proġett b'relazzjoni ma' wieħed mill-aktar proġetti importanti ffinanzjati mill-Kummissjoni.

Kaxxa 10Eżempju tal-kriterji ta' evalwazzjoni — il-każ tal-programm reġjonali għall-konservazzjoni u l-iżvilupp ta' l-Ekosistemi tal-foresti ta' l-Afrika Ċentrali (ECOFAC)Sa mill-1992, il-Kummissjoni kellha rwol importanti fil-bidu ta' attivitajiet għall-konservazzjoni u l-użu sostenibbli ta' l-ekosistemi tal-foresti ta' l-Afrika Ċentrali, prinċipalment permezz tal-Programm Reġjonali għall-Konservazzjoni u l-Iżvilupp ta' l-Ekosistemi tal-Foresti ta' l-Afrika Ċentrali (ECOFAC) (is-sitt, is-seba', it-tmien u d-disa' EDFs; 72,45 miljun EUR).Il-programm huwa rilevanti ħafna peress li jgħin biex jippreserva dik li hija t-tieni l-akbar firxa kontinwa ta' foresti tropikali wara l-Amażonja għall-benefiċċji globali li tikkonserva l-bijodiversità u tipprevjeni l-bidla fil-klima. Fuq livell reġjonali u nazzjonali l-foresta hija sors importanti ta' dħul għall-pajjiżi ta' l-Afrika Ċentrali, kemm f'termini ta' l-isfruttar industrijali tal-prodotti tal-foresti kemm ta' l-injam u mhux ta' l-injam kif ukoll għall-laħam tat-tjur.F'termini tal-prodotti, ECOFAC għamlet firxa wiesgħa ta' infrastruttura (toroq ta' aċċess, trejqiet, pontijiet, ċentri ta' riċerka, ċentri ta' lqugħ, kampijiet turistiċi, punti b'veduta, ajruporti żgħar fil-foresta, għodda għall-gwardjani tal-foresti u l-persunal) għall-ġestjoni ta' żoni protetti.F'termini tar-riżultati, il-programm qajjem kuxjenza dwar il-bżonn li jkunu konservati l-ekosistemi tal-foresti ta' l-Afrika Ċentrali, u kkontribwixxa għat-tnissil, żvilupp u protezzjoni ta' żoni protetti importanti li huma kritiċi għal preservazzjoni tal-bijodiversità tar-reġjun. Tat ukoll possibiltà biex isir ammont kbir ta' riċerka xjentifika. Min-naħa l-oħra, il-promozzjoni tal-wirt naturali u kulturali ta' dawn iż-żoni protetti permezz ta' l-iżvilupp tat-turiżmu kien limitat minħabba bosta fatturi (l-ispiża tat-transport bl-ajru, epidemiċi tal-virus Ebola, nuqqas ta' suċċess biex iderru lill-gurilli għall-preżenza tal-bnedmin fir-riżerva ta' Lopé fil-Gabon, nuqqas ta' involviment mill-awtoritajiet nazzjonali u nuqqas ta' interess ta' investituri privati).Barra miż-żoni protetti, il-programm ftit kellu impatt. Il-programm ftit ta attenzjoni għal kwistjonijiet prinċipali bħall-qtugħ legali u illegali ta' siġar biex minnhom isir l-injam għall-bini, u l-kaċċa illegali, barra miż-żoni protetti. Il-kontribuzzjoni tiegħu lejn it-tnaqqis tal-faqar tan-nies tal-foresti kienet baxxa, minn banda minħabba l-miżuri ta' żvilupp rurali li ġew implimentati mingħajr suċċess.Iż-żoni protetti għadhom m'humiex finanzjarjament sostenibbli u jibqgħu jiddenpendu ħafna fuq il-finanzjament estern. Minħabba dan, ECOFAC kien estiż repetutament sa mill-1992. Il-programm seta' jagħmel Network ta' Żoni Protetti ta' l-Afrika Ċentrali (RAPAC) flimkien ma l-istituzzjonijiet u l-amministrazzjoni responsabbli biex iġesti ż-żona protetta, bħall-COMIFAC (Conférence Ministérielle des Forêts d’Afrique Centrale). Dan kien pass għaqli biex jiżgura aktar involviment mill-awtoritajiet nazzjonali, iżda r-riżorsi finanzjarji ma segwewx.

Analiżi tal-fatturi li jolqtu l-effettività tal-proġetti ta' l-ambjent

| 57. | Din il-parti tar-rapport tidentifika l-fatturi prinċipali li influwenzaw l-effettività tal-proġetti. Minħabba li l-għajnuna għall-iżvilupp tal-Kummissjoni hija bbażata fuq il-prinċipju ta' sħubija mal-pajjiżi benefiċjarji, xi wħud mill-problemi identifikati rriżultaw għall-inqas sa ċertu punt minn nuqqasijiet min-naħa tal-pajjiż benefiċjarju. Minkejja dan, il-Kummissjoni għandha wkoll ir-responsabbiltà li sa fejn tista' tindirizza tali kwistjonijiet. |
| --- | --- |

57.

Din il-parti tar-rapport tidentifika l-fatturi prinċipali li influwenzaw l-effettività tal-proġetti. Minħabba li l-għajnuna għall-iżvilupp tal-Kummissjoni hija bbażata fuq il-prinċipju ta' sħubija mal-pajjiżi benefiċjarji, xi wħud mill-problemi identifikati rriżultaw għall-inqas sa ċertu punt minn nuqqasijiet min-naħa tal-pajjiż benefiċjarju. Minkejja dan, il-Kummissjoni għandha wkoll ir-responsabbiltà li sa fejn tista' tindirizza tali kwistjonijiet.

Disinni ta' proġetti ambizzjużi żżejjed

| 58. | Proġetti bilaterali akbar huma disinjati b'mod konġunt mill-Kummissjoni u l-gvernijiet benefiċjarji bl-għajnuna tal-konsulenti, il-Kummissjoni mbagħad ikollha responsabbiltà għall-evalwazzjoni finali qabel ma tittieħed deċiżjoni dwar il-finanzjament. Il-proġetti iżgħar tipiċi ffinanzjati mill-linja ta' baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti huma disinjati mill-NGOs għalkemm il-Kummissjoni hija wkoll responsabbli mill-evalwazzjoni tagħhom. Approssimativament nofs il-proġetti kollha eżaminati kellhom in-nuqqas li d-disinn kien ambizzjuż iżżejjed, b'mod partikolari għax kienu qed jimmiraw li jiksbu wisq fil-perijodu ta' żmien disponibbli. F'tali każijiet id-disinn tal-proġett xi drabi ma kienx jikkunsidra suffiċjentement il-fatt li, biex il-proġetti ta' l-ambjent ikunu effettivi, irid ikun iddedikat ħin konsiderevoli għall-konsultazzjoni ma' komunitajiet lokali u biex tkun żġurata l-parteċipazzjoni attiva tagħhom. |
| --- | --- |

58.

Proġetti bilaterali akbar huma disinjati b'mod konġunt mill-Kummissjoni u l-gvernijiet benefiċjarji bl-għajnuna tal-konsulenti, il-Kummissjoni mbagħad ikollha responsabbiltà għall-evalwazzjoni finali qabel ma tittieħed deċiżjoni dwar il-finanzjament. Il-proġetti iżgħar tipiċi ffinanzjati mill-linja ta' baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti huma disinjati mill-NGOs għalkemm il-Kummissjoni hija wkoll responsabbli mill-evalwazzjoni tagħhom. Approssimativament nofs il-proġetti kollha eżaminati kellhom in-nuqqas li d-disinn kien ambizzjuż iżżejjed, b'mod partikolari għax kienu qed jimmiraw li jiksbu wisq fil-perijodu ta' żmien disponibbli. F'tali każijiet id-disinn tal-proġett xi drabi ma kienx jikkunsidra suffiċjentement il-fatt li, biex il-proġetti ta' l-ambjent ikunu effettivi, irid ikun iddedikat ħin konsiderevoli għall-konsultazzjoni ma' komunitajiet lokali u biex tkun żġurata l-parteċipazzjoni attiva tagħhom.

| 59. | Il-linja ta' baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti ħtieġet li l-proġetti jkunu implimentati f'massimu ta' 36 xahar u xi drabi f'24 xahar biss. F'bosta mill-każijiet dan ma kienx realistiku. Il-fatt li l-proposti tal-proġett sottomessi għall-finanzjament qed jikkompetu kontra proġetti oħra toħloq ir-riskju li l-għanijiet tal-proġetti jkunu ambizzjużi żżejjed minħabba li l-proġetti li jwiegħdu li ser iwettqu għandhom probabbiltà akbar li jattiraw il-fondi. |
| --- | --- |

59.

Il-linja ta' baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti ħtieġet li l-proġetti jkunu implimentati f'massimu ta' 36 xahar u xi drabi f'24 xahar biss. F'bosta mill-każijiet dan ma kienx realistiku. Il-fatt li l-proposti tal-proġett sottomessi għall-finanzjament qed jikkompetu kontra proġetti oħra toħloq ir-riskju li l-għanijiet tal-proġetti jkunu ambizzjużi żżejjed minħabba li l-proġetti li jwiegħdu li ser iwettqu għandhom probabbiltà akbar li jattiraw il-fondi.

| 60. | Sa mill-2002 ir-Regolament Finanzjarju ħtieġ li l-proġetti kollha jkunu kontrattati fi żmien 3 snin mill-impenn baġitarju għall-proġett li jkun qed jiġi stabbilit. Dan jimponi limitazzjoni ġdida li tista tkun partikolarment diffiċli biex tinkiseb meta wieħed jipprova jiddisinja t-tip kbir ta' proġetti ambjentali ffinanzjati mill-għajnuna bilaterali. |
| --- | --- |

60.

Sa mill-2002 ir-Regolament Finanzjarju ħtieġ li l-proġetti kollha jkunu kontrattati fi żmien 3 snin mill-impenn baġitarju għall-proġett li jkun qed jiġi stabbilit. Dan jimponi limitazzjoni ġdida li tista tkun partikolarment diffiċli biex tinkiseb meta wieħed jipprova jiddisinja t-tip kbir ta' proġetti ambjentali ffinanzjati mill-għajnuna bilaterali.

| 61. | Ħafna mill-proġetti ta' l-ambjent huma implimentati f'żoni ġeografiċi kbar u mwarrba. Minkejja dan, bosta reġjuni huma inklużi mingħajr bżonn ġo proġett wieħed meta kieku jkun aħjar li tingħata attenzjoni lil reġjun wieħed. F'tali każijiet l-għażla ta' approċċ ambizzjuż iżżejjed jista' jirriżulta minn kundizzjonijiet lokali li ma jkunux ġew ikkunsidrati biżżejjed. Fl-Indoneżja, l-iskop ġeografiku ta' żewġ proġetti vverifikati kellu jkun imnaqqas matul l-implimentazzjoni minħabba li d-disinn kien ambizzjuż iżżejjed. |
| --- | --- |

61.

Ħafna mill-proġetti ta' l-ambjent huma implimentati f'żoni ġeografiċi kbar u mwarrba. Minkejja dan, bosta reġjuni huma inklużi mingħajr bżonn ġo proġett wieħed meta kieku jkun aħjar li tingħata attenzjoni lil reġjun wieħed. F'tali każijiet l-għażla ta' approċċ ambizzjuż iżżejjed jista' jirriżulta minn kundizzjonijiet lokali li ma jkunux ġew ikkunsidrati biżżejjed. Fl-Indoneżja, l-iskop ġeografiku ta' żewġ proġetti vverifikati kellu jkun imnaqqas matul l-implimentazzjoni minħabba li d-disinn kien ambizzjuż iżżejjed.

| 62. | Il-konsultenti esterni u l-NGOs li ġeneralment jippreparaw id-disinji dettaljati tal-proġett mhux dejjem ikollhom tagħrif dettaljat dwar il-proċeduri ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni, li huma, anke jekk implimentati mingħajr dewmien, relattivament twal. In-nuqqas li jiġi evalwat iż-żmien meħtieġ biex jiġu segwiti dawn il-proċeduri huwa raġuni oħra għaliex xi għanijiet tal-proġett kienu ambizzjużi żżejjed. |
| --- | --- |

62.

Il-konsultenti esterni u l-NGOs li ġeneralment jippreparaw id-disinji dettaljati tal-proġett mhux dejjem ikollhom tagħrif dettaljat dwar il-proċeduri ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni, li huma, anke jekk implimentati mingħajr dewmien, relattivament twal. In-nuqqas li jiġi evalwat iż-żmien meħtieġ biex jiġu segwiti dawn il-proċeduri huwa raġuni oħra għaliex xi għanijiet tal-proġett kienu ambizzjużi żżejjed.

| 63. | Sa mill-2002 EuropeAid għamel sforzi sinifikanti biex itejjeb il-proċeduri ta' evalwazzjoni tal-proġett permezz ta' l-Uffiċċju tal-Grupp għas-Sostenn tal-Kwalità (OQSG). Madanakollu, flimkien ma' dawn il-proċeduri ta' evalwazzjoni fil-kwartieri ġenerali tal-Kummissjoni hemm il-bżonn li jkun żgurat li riżorsi suffiċjenti huma ddedikati għall-qasam ta' evalwazzjoni tal-proġetti mill-gruppi tal-persunal tal-Kummissjoni li għandhom kapaċità ambjentali biżżejjed u tagħrif tal-kundizzjonijiet lokali u tal-proċeduri tal-Kummissjoni.

  Kaxxa 11Eżempju ta' disinn ta' proġett ambizzjuż iżżejjedIl-proġett tal-ġestjoni tal-foresti naturali fiċ-Ċina (16,9 miljun EUR) ifittex li fi żmien ħames snin jintroduċi approċċ kompletament ġdid għall-ġestjoni tal-foresti fiċ-Ċina li jinvolvi ko-ġestjoni bejn ir-raħħala tal-foresti Statali u l-intrapriżi. Il-mod kif il-ko-ġestjoni għandha taħdem fil-kuntest Ċiniż għadu ma ġiex definit. Il-proġett ikopri 3 provinċji fil-Lbiċ taċ-Ċina (Sichian, Hunan, Hainan) u ser jinvolvi interventi f'6 pajjiżi, 11-il belt żgħira u 58 villaġġ tul dawn it-tliet provinċji. Flimkien max-xogħol prinċipali fuq il-ko-ġestjoni, it-tnaqqis tal-faqar bħala parti mill-proġett jipprovdi mill-inqas 290 proġett żgħir ta' infrastruttura pubblika fil-villaġġi. Istituzzjonijiet ġodda bħall-kumitati tal-ko-ġestjoni tal-villaġġ-belt żgħira u unitajiet tal-mikro-finanzi għandhom ikunu maħluqa f'kull kontea ta' proġett u belt-żgħira parti minn proġett. Barra dan, għajnuna sostanzjali għall-bini tal-kapaċità ta' l-istituzzjoni trid tkun mogħtija lill-Amministrazzjoni tal-Foresti Statali fuq il-livell provinċjali u tal-pajjiż, fejn il-kapaċità hija dgħajfa, jekk din għandha tilgħab ir-rwol tagħha fil-proġett. L-ewwel 18-il xahar tal-proġett kienu sussegwentement mitlufa minħabba li s-sejħa għall-offerti għall-assistenza teknika kien ikkanċellat. |
| --- | --- |

63.

Sa mill-2002 EuropeAid għamel sforzi sinifikanti biex itejjeb il-proċeduri ta' evalwazzjoni tal-proġett permezz ta' l-Uffiċċju tal-Grupp għas-Sostenn tal-Kwalità (OQSG). Madanakollu, flimkien ma' dawn il-proċeduri ta' evalwazzjoni fil-kwartieri ġenerali tal-Kummissjoni hemm il-bżonn li jkun żgurat li riżorsi suffiċjenti huma ddedikati għall-qasam ta' evalwazzjoni tal-proġetti mill-gruppi tal-persunal tal-Kummissjoni li għandhom kapaċità ambjentali biżżejjed u tagħrif tal-kundizzjonijiet lokali u tal-proċeduri tal-Kummissjoni.

Kaxxa 11Eżempju ta' disinn ta' proġett ambizzjuż iżżejjedIl-proġett tal-ġestjoni tal-foresti naturali fiċ-Ċina (16,9 miljun EUR) ifittex li fi żmien ħames snin jintroduċi approċċ kompletament ġdid għall-ġestjoni tal-foresti fiċ-Ċina li jinvolvi ko-ġestjoni bejn ir-raħħala tal-foresti Statali u l-intrapriżi. Il-mod kif il-ko-ġestjoni għandha taħdem fil-kuntest Ċiniż għadu ma ġiex definit. Il-proġett ikopri 3 provinċji fil-Lbiċ taċ-Ċina (Sichian, Hunan, Hainan) u ser jinvolvi interventi f'6 pajjiżi, 11-il belt żgħira u 58 villaġġ tul dawn it-tliet provinċji. Flimkien max-xogħol prinċipali fuq il-ko-ġestjoni, it-tnaqqis tal-faqar bħala parti mill-proġett jipprovdi mill-inqas 290 proġett żgħir ta' infrastruttura pubblika fil-villaġġi. Istituzzjonijiet ġodda bħall-kumitati tal-ko-ġestjoni tal-villaġġ-belt żgħira u unitajiet tal-mikro-finanzi għandhom ikunu maħluqa f'kull kontea ta' proġett u belt-żgħira parti minn proġett. Barra dan, għajnuna sostanzjali għall-bini tal-kapaċità ta' l-istituzzjoni trid tkun mogħtija lill-Amministrazzjoni tal-Foresti Statali fuq il-livell provinċjali u tal-pajjiż, fejn il-kapaċità hija dgħajfa, jekk din għandha tilgħab ir-rwol tagħha fil-proġett. L-ewwel 18-il xahar tal-proġett kienu sussegwentement mitlufa minħabba li s-sejħa għall-offerti għall-assistenza teknika kien ikkanċellat.

Dewmien fil-preparazzjoni u l-implimentazzjoni ta' proġett

| 64. | Il-Kummissjoni għandha r-responsabbiltà ġenerali biex tistabbilixxi l-qafas tal-proċedura għall-preparazzjoni u l-implimentazzjoni ta' proġett. L-awtoritajiet tal-pajjiż benefiċjarju jew l-NGOs imbagħad ġeneralment jimplimentaw il-proġetti soġġetti għall-kontrolli dettaljati f'kull stadju mis-servizzi tal-Kummissjoni. Mhux biss l-għanijiet tal-proġetti ta' sikwit m'humiex realistiċi għax ma jikkunsidrawx iż-żmien meħtieġ biex jimplimentaw proġetti konformi mal-proċeduri tal-Kummissjoni, barra dan ħafna mill-proġetti eżaminati esperjenzaw dewmien sinifikanti mhux mistenni matul il-preparazzjoni u l-implimentazzjoni tagħhom. F'bosta każi l-problemi li ltaqgħu magħhom ma kinux ta' tip speċifiku għas-settur ambjentali imma probabbli li jiltaqgħu magħhom fi proġetti f'setturi oħra wkoll. Responsabbiltà għal dan id-dewmien kienet kemm min-naħa tal-Kummissjoni kif ukoll min-naħa ta' l-awtoritajiet tal-pajjiż benefiċjarju (jew NGO). |
| --- | --- |

64.

Il-Kummissjoni għandha r-responsabbiltà ġenerali biex tistabbilixxi l-qafas tal-proċedura għall-preparazzjoni u l-implimentazzjoni ta' proġett. L-awtoritajiet tal-pajjiż benefiċjarju jew l-NGOs imbagħad ġeneralment jimplimentaw il-proġetti soġġetti għall-kontrolli dettaljati f'kull stadju mis-servizzi tal-Kummissjoni. Mhux biss l-għanijiet tal-proġetti ta' sikwit m'humiex realistiċi għax ma jikkunsidrawx iż-żmien meħtieġ biex jimplimentaw proġetti konformi mal-proċeduri tal-Kummissjoni, barra dan ħafna mill-proġetti eżaminati esperjenzaw dewmien sinifikanti mhux mistenni matul il-preparazzjoni u l-implimentazzjoni tagħhom. F'bosta każi l-problemi li ltaqgħu magħhom ma kinux ta' tip speċifiku għas-settur ambjentali imma probabbli li jiltaqgħu magħhom fi proġetti f'setturi oħra wkoll. Responsabbiltà għal dan id-dewmien kienet kemm min-naħa tal-Kummissjoni kif ukoll min-naħa ta' l-awtoritajiet tal-pajjiż benefiċjarju (jew NGO).

| 65. | Il-proġetti bosta drabi kienu jgħaddu minn perijodi twal ta' preparazzjoni mill-identifikazzjoni sa l-approvazzjoni. B'differenza fil-fażi implimentattiva, m'hemm ebda restrizzjonijiet dwar kemm għandha tkun twila din il-fażi. Fil-każ ta' proġetti ffinanzjati mill-Linja ta' Baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti, iż-żmien meħud mill-Kummissjoni biex tipproċedi mill-pubblikazzjoni tat-talba għall-proposti ta' proġetti sal-firma ta' l-għotja tal-kuntratt kien eċċessivament twil. Riżultat ta' dan, talba għall-proposti ppubblikata f'Jannar 2001, kuntratti għal approssimativament 50 % tal-proġetti approvati għall-finanzjament sat-tieni nofs ta' l-2002 ma kinux ġew iffirmati, waqt li l-50 % l-oħra tal-kuntratti ma kinux iffirmati sat-tieni nofs ta' l-2003. Tali dewmien xi kultant kellu l-effett li jnaqqas ir-rilevanza tal-proġett minħabba li l-kuntest tal-proġett ikun inbidel miż-żmien meta l-proposta oriġinali tal-proġett kienet sottomessa (ara l-Kaxxa 12). |
| --- | --- |

65.

Il-proġetti bosta drabi kienu jgħaddu minn perijodi twal ta' preparazzjoni mill-identifikazzjoni sa l-approvazzjoni. B'differenza fil-fażi implimentattiva, m'hemm ebda restrizzjonijiet dwar kemm għandha tkun twila din il-fażi. Fil-każ ta' proġetti ffinanzjati mill-Linja ta' Baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti, iż-żmien meħud mill-Kummissjoni biex tipproċedi mill-pubblikazzjoni tat-talba għall-proposti ta' proġetti sal-firma ta' l-għotja tal-kuntratt kien eċċessivament twil. Riżultat ta' dan, talba għall-proposti ppubblikata f'Jannar 2001, kuntratti għal approssimativament 50 % tal-proġetti approvati għall-finanzjament sat-tieni nofs ta' l-2002 ma kinux ġew iffirmati, waqt li l-50 % l-oħra tal-kuntratti ma kinux iffirmati sat-tieni nofs ta' l-2003. Tali dewmien xi kultant kellu l-effett li jnaqqas ir-rilevanza tal-proġett minħabba li l-kuntest tal-proġett ikun inbidel miż-żmien meta l-proposta oriġinali tal-proġett kienet sottomessa (ara l-Kaxxa 12).

| 66. | Frekwentement kien hemm dewmien bejn l-approvazzjoni tal-proġetti u meta dawn jibdew joperaw. L-aktar żewġ kawżi komuni kienu d-dewmien fit-trasferiment inizjali tal-flus u fl-ingaġġ ta' assistenza teknika. Matul l-implimentazzjoni, proġetti ambjentali, barra l-proġetti ż-żgħar iffinanzjati mill-linja ta' baġit ta' l-ambjent u l-foresti, għandhom it-tendenza li jeħtieġu numru kbir ta' kuntratti ta' akkwisti differenti (infrastruttura, servizzi, tagħmir), kuntratti ta' konċessjoni kif ukoll il-preparazzjoni u l-approvazzjoni ta' programmi ta' xogħol biex jiksbu l-prodotti u r-riżultati. Dan ifisser li huwa aktar probabbli li jiltaqgħu ma' dewmien minn proġetti f'ċerti setturi oħra. Diffikultà partikolari kienet meta t-tagħmir li kellu jkun disponibbli minn stadju bikri tal-proġett, kemm biex jikseb ir-riżultati tal-proġett kif ukoll biex jagħti biżżejjed żmien lill-persunal tal-pajjiż benefiċjarju li jaħdmu bih biex jiġu mħarrġa permezz ta' l-assistenza teknika, jiġi furnit biss lejn tmiem il-proġett. Per eżempju, il-Proġett Integrat ta' l-Ambjent ta' Liaoning fiċ-Ċina sofra mill-fatt li t-tagħmir għall-tliet komponenti differenti tar-riżorsi ta' l-ilma, il-kwalità ta' l-arja u l-enerġija kien kollu rċevut kważi lejn it-tmiem tal-proġett. |
| --- | --- |

66.

Frekwentement kien hemm dewmien bejn l-approvazzjoni tal-proġetti u meta dawn jibdew joperaw. L-aktar żewġ kawżi komuni kienu d-dewmien fit-trasferiment inizjali tal-flus u fl-ingaġġ ta' assistenza teknika. Matul l-implimentazzjoni, proġetti ambjentali, barra l-proġetti ż-żgħar iffinanzjati mill-linja ta' baġit ta' l-ambjent u l-foresti, għandhom it-tendenza li jeħtieġu numru kbir ta' kuntratti ta' akkwisti differenti (infrastruttura, servizzi, tagħmir), kuntratti ta' konċessjoni kif ukoll il-preparazzjoni u l-approvazzjoni ta' programmi ta' xogħol biex jiksbu l-prodotti u r-riżultati. Dan ifisser li huwa aktar probabbli li jiltaqgħu ma' dewmien minn proġetti f'ċerti setturi oħra. Diffikultà partikolari kienet meta t-tagħmir li kellu jkun disponibbli minn stadju bikri tal-proġett, kemm biex jikseb ir-riżultati tal-proġett kif ukoll biex jagħti biżżejjed żmien lill-persunal tal-pajjiż benefiċjarju li jaħdmu bih biex jiġu mħarrġa permezz ta' l-assistenza teknika, jiġi furnit biss lejn tmiem il-proġett. Per eżempju, il-Proġett Integrat ta' l-Ambjent ta' Liaoning fiċ-Ċina sofra mill-fatt li t-tagħmir għall-tliet komponenti differenti tar-riżorsi ta' l-ilma, il-kwalità ta' l-arja u l-enerġija kien kollu rċevut kważi lejn it-tmiem tal-proġett.

| 67. | Għall-żewġ proġetti fil-Brażil, wieħed fil-Gwatemala u wieħed fil-Marokk, id-dewmien fl-implimentazzjoni tal-proġett kien minħabba l-bżonn li jkunu sospiżi l-proġetti sakemm kienu qed ikunu investigati irregolaritajiet finanzjarji. Fil-każ tal-proġetti fil-Brażil, il-ħidma reġgħet inbdiet wara li l-irregolaritajiet kienu ġew solvuti. Fil-Gwatemala u l-Marokk kien deċiż li l-proġetti kellhom ikunu mwaqqfa.

  Kaxxa 12Eżempji fejn id-dewmien naqqas mir-rilevanza tal-proġettIl-proġett tal-Konsum u l-Produzzjoni Responsabbli tal-Kafe fin-Nikaragwa (1,2 miljun EUR) kien approvat biss sentejn wara li ġie sottomess. Dan irriżulta f'attivitajiet prinċipali, bħall-programm tal-kafe organiku u l-ftuħ tas-suq, biex ikunu implimentati mill-benefiċjarju b'riżorsi finanzjarji oħra.Il-proġett tal-Promozzjoni tal-Ġestjoni tal-Foresta Ekoloġikalment Sostenibbli, Soċjalment Ġusta, u Ekonomikament Vijabbli Permeżż ta' l-Implimentazzjoni ta' Sistemi ta' Ċertifikazzjoni Kredibbli fl-Indoneżja (0,9 miljun EUR) kien ukoll approvat sentejn biss wara li ġie sottomess. Dan, flimkien mat-tul tal-proġett pjanat għal sentejn biss, wassal għat-tnaqqis tar-reġjuni mmirati mbassra fil-bidu minn ħamsa għall-tlieta.Il-proġett ta' l-Iżvilupp Sostenibbli tal-Cuiabá-Santarem Economic Corridor fil-Brażil (1,5 miljun EUR) kien ukoll approvat sentejn wara li ġie sottomess. Matul dan iż-żmien ir-reġjun li kellhom iseħħu fih il-proġetti żviluppaw f'sitwazzjoni inkwjetanti ta' kunflitti ta' interess u vjolenza li laqtu l-attivitajiet ta' l-NGO li kienet qed timplimenta l-proġett. |
| --- | --- |

67.

Għall-żewġ proġetti fil-Brażil, wieħed fil-Gwatemala u wieħed fil-Marokk, id-dewmien fl-implimentazzjoni tal-proġett kien minħabba l-bżonn li jkunu sospiżi l-proġetti sakemm kienu qed ikunu investigati irregolaritajiet finanzjarji. Fil-każ tal-proġetti fil-Brażil, il-ħidma reġgħet inbdiet wara li l-irregolaritajiet kienu ġew solvuti. Fil-Gwatemala u l-Marokk kien deċiż li l-proġetti kellhom ikunu mwaqqfa.

Kaxxa 12Eżempji fejn id-dewmien naqqas mir-rilevanza tal-proġettIl-proġett tal-Konsum u l-Produzzjoni Responsabbli tal-Kafe fin-Nikaragwa (1,2 miljun EUR) kien approvat biss sentejn wara li ġie sottomess. Dan irriżulta f'attivitajiet prinċipali, bħall-programm tal-kafe organiku u l-ftuħ tas-suq, biex ikunu implimentati mill-benefiċjarju b'riżorsi finanzjarji oħra.Il-proġett tal-Promozzjoni tal-Ġestjoni tal-Foresta Ekoloġikalment Sostenibbli, Soċjalment Ġusta, u Ekonomikament Vijabbli Permeżż ta' l-Implimentazzjoni ta' Sistemi ta' Ċertifikazzjoni Kredibbli fl-Indoneżja (0,9 miljun EUR) kien ukoll approvat sentejn biss wara li ġie sottomess. Dan, flimkien mat-tul tal-proġett pjanat għal sentejn biss, wassal għat-tnaqqis tar-reġjuni mmirati mbassra fil-bidu minn ħamsa għall-tlieta.Il-proġett ta' l-Iżvilupp Sostenibbli tal-Cuiabá-Santarem Economic Corridor fil-Brażil (1,5 miljun EUR) kien ukoll approvat sentejn wara li ġie sottomess. Matul dan iż-żmien ir-reġjun li kellhom iseħħu fih il-proġetti żviluppaw f'sitwazzjoni inkwjetanti ta' kunflitti ta' interess u vjolenza li laqtu l-attivitajiet ta' l-NGO li kienet qed timplimenta l-proġett.

Progress limitat fil-bini tal-kapaċità istituzzjonali

| 68. | Waqt li l-bini tal-kapaċità istituzzjonali huwa element vitali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp kollu, kif diġà intwera (ara l-paragrafu 34), il-Ministeri ta' l-Ambjent u istituzzjonijiet ambjentali oħra huma sikwit relattivament ġodda u għalhekk fi bżonn speċjali ta' tali għajnuna. Dan il-każ japplika aktar f'pajjiżi fejn deċentralizzazzjoni reċenti wasslet għat-trasferiment ta' aktar responsabbiltajiet ambjetali lill-livelli reġjonali u lokali. Proġetti mingħajr għajnuna effettiva għall-bini ta' l-istituzzjoni naqqsu l-prospetti li jsiru sostenibbli, anke jekk dawn jiksbu r-riżultati tekniċi immedjati tagħhom. |
| --- | --- |

68.

Waqt li l-bini tal-kapaċità istituzzjonali huwa element vitali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp kollu, kif diġà intwera (ara l-paragrafu 34), il-Ministeri ta' l-Ambjent u istituzzjonijiet ambjentali oħra huma sikwit relattivament ġodda u għalhekk fi bżonn speċjali ta' tali għajnuna. Dan il-każ japplika aktar f'pajjiżi fejn deċentralizzazzjoni reċenti wasslet għat-trasferiment ta' aktar responsabbiltajiet ambjetali lill-livelli reġjonali u lokali. Proġetti mingħajr għajnuna effettiva għall-bini ta' l-istituzzjoni naqqsu l-prospetti li jsiru sostenibbli, anke jekk dawn jiksbu r-riżultati tekniċi immedjati tagħhom.

| 69. | Meta l-Kummissjoni provdiet għajnuna għall-bini istituzzjonali, mhux dejjem żgurat li hemm biżżejjed impenn minn gradi għolja fil-pajjiż benefiċjarju biex tiżgura li l-proġett ikun effettiv. Fil-Bostwana, proġett prinċipali ta' 14-il miljun euro, li ffoka prinċipalment fuq il-bini istituzzjonali fid-Dipartiment tal-Ħajja Selvaġġa u l-Ġonna Nazzjonali (DWNP), kien implimentat mingħajr parteċipazzjoni suffiċjenti u impenn mill-Ministeru tal-Ħajja Selvaġġa, Ambjent u Turiżmu, li d-DWNP kienet taqa' taħtu (ara l-Kaxxa 13 hawn taħt). Għalkemm l-assistenza teknika hija l-mezz prinċipali għall-bini ta' l-istituzzjoni, kellha l-abilità li tibni l-kapaċità biss meta biżżejjed partijiet fil-livell ġerarkiku approprjat ikunu magħmula disponibbli mill-istutuzzjoni benefiċjarja biex jaħdmu magħha. Fil-prattika, sikwit dan ma jkunx il-każ, waqt li l-livelli tipikament għolja ta' tibdil tal-persunal iwassal biex il-benefiċċju ta' taħriġ li jkun ġie mill-provvista ta' l-assistenza teknika biex jintilef. |
| --- | --- |

69.

Meta l-Kummissjoni provdiet għajnuna għall-bini istituzzjonali, mhux dejjem żgurat li hemm biżżejjed impenn minn gradi għolja fil-pajjiż benefiċjarju biex tiżgura li l-proġett ikun effettiv. Fil-Bostwana, proġett prinċipali ta' 14-il miljun euro, li ffoka prinċipalment fuq il-bini istituzzjonali fid-Dipartiment tal-Ħajja Selvaġġa u l-Ġonna Nazzjonali (DWNP), kien implimentat mingħajr parteċipazzjoni suffiċjenti u impenn mill-Ministeru tal-Ħajja Selvaġġa, Ambjent u Turiżmu, li d-DWNP kienet taqa' taħtu (ara l-Kaxxa 13 hawn taħt). Għalkemm l-assistenza teknika hija l-mezz prinċipali għall-bini ta' l-istituzzjoni, kellha l-abilità li tibni l-kapaċità biss meta biżżejjed partijiet fil-livell ġerarkiku approprjat ikunu magħmula disponibbli mill-istutuzzjoni benefiċjarja biex jaħdmu magħha. Fil-prattika, sikwit dan ma jkunx il-każ, waqt li l-livelli tipikament għolja ta' tibdil tal-persunal iwassal biex il-benefiċċju ta' taħriġ li jkun ġie mill-provvista ta' l-assistenza teknika biex jintilef.

| 70. | Sikwit wisq, fin-nuqqas ta' persunal lokali adegwat min-naħa ta' l-awtoritajiet benefiċjarji, l-għajnuna teknika ħadet rwol eżekuttiv aktar milli ta' konsulenza sabiex tiżgura l-kisba tar-riżulati tal-proġett, iżda għad-detriment ta' żvilupp sostenibbli f'terminu itwal. Diverżjoni oħra mill-kwistjonijiet ta' sostenibiltà huwa l-ħin li l-persunal bi kwalifiki għolja fl-għajnuna teknika jkollhom iqattgħu fuq kwistjonijiet ta' akkwisti u amministrazzjoni. Barra dan, proġetti spiss sofrew minn bidla jew bidliet fil-kompożizzjoni ta' l-għajnuna teknika matul it-tliet jew erba' snin tal-kuntratt tipiku taħt liema huma ingaġġati.

  Kaxxa 13Eżempju ta' problemi li jolqtu l-proġetti tal-bini ta' l-istituzzjoniIt-tmien EDF tal-Programm tal-Konservazzjoni u l-Ġestjoni tal-Ħajja Selvaġġa fil-Bostwana (14-il miljun EUR) juri ħafna mill-problemi ffaċċjati fil-proġetti tal-bini ta' l-istituzzjoni. Is-seba' proġett ta' l-EDF kien iffinanzja għajnuna lis-settur tal-ħajja selvaġġa imma ftit għamel biex jindirizza kwistjonijiet tal-bini istituzzjonali. It-tmien proġett ta' l-EDF kien intenzjonat biex jindirizza dan in-nuqqas. L-istat tad-DWNP ma kienx ċert, fejn kienet teżisti possibbiltà li jkun mibdul f'organizzazzjoni parastatali. Dan wassal biex il-preparazzjoni u l-implimentazzjoni tal-proġett tkun aktar diffiċli. Il-mexxej tat-tim ma kienx jaħdem fi grad għoli ġod-DWNP iżda biss fil-livell tal-ġestjoni tan-nofs (middle management). Il-kontra parti tiegħu ma kienx uffiċjal tad-DWNP. Minflok id-DWNP assenjat assistent tekniku barrani ieħor. L-ewwel mexxej tat-tim TA kellu jiġi mibdul wara 11-il xahar u ma kienx mibdul sa 5 xhur wara. Ħafna mill-ħin tal-mexxej tat-tim TA huwa ddedikat għall-amministrazzjoni tal-proġett, li ma tirrappreżentax użu effettiv f'termini ta' spejjeż tal-ħin tiegħu. Parti prinċipali tal-proġett kella tkun verifika tal-ġestjoni tad-DWNP iżda lejn nofs il-proġett din ma saritx, fin-nuqqas ta' għajnuna mid-DWNP u l-involviment mill-Ministeru. Għalkemm Konsulent TA għat-Tisħiħ ta' l-Istituzzjoni kien ukoll pjanat, din il-kariga ġiet mimlija biss f'nofs il-proġett. |
| --- | --- |

70.

Sikwit wisq, fin-nuqqas ta' persunal lokali adegwat min-naħa ta' l-awtoritajiet benefiċjarji, l-għajnuna teknika ħadet rwol eżekuttiv aktar milli ta' konsulenza sabiex tiżgura l-kisba tar-riżulati tal-proġett, iżda għad-detriment ta' żvilupp sostenibbli f'terminu itwal. Diverżjoni oħra mill-kwistjonijiet ta' sostenibiltà huwa l-ħin li l-persunal bi kwalifiki għolja fl-għajnuna teknika jkollhom iqattgħu fuq kwistjonijiet ta' akkwisti u amministrazzjoni. Barra dan, proġetti spiss sofrew minn bidla jew bidliet fil-kompożizzjoni ta' l-għajnuna teknika matul it-tliet jew erba' snin tal-kuntratt tipiku taħt liema huma ingaġġati.

Kaxxa 13Eżempju ta' problemi li jolqtu l-proġetti tal-bini ta' l-istituzzjoniIt-tmien EDF tal-Programm tal-Konservazzjoni u l-Ġestjoni tal-Ħajja Selvaġġa fil-Bostwana (14-il miljun EUR) juri ħafna mill-problemi ffaċċjati fil-proġetti tal-bini ta' l-istituzzjoni. Is-seba' proġett ta' l-EDF kien iffinanzja għajnuna lis-settur tal-ħajja selvaġġa imma ftit għamel biex jindirizza kwistjonijiet tal-bini istituzzjonali. It-tmien proġett ta' l-EDF kien intenzjonat biex jindirizza dan in-nuqqas. L-istat tad-DWNP ma kienx ċert, fejn kienet teżisti possibbiltà li jkun mibdul f'organizzazzjoni parastatali. Dan wassal biex il-preparazzjoni u l-implimentazzjoni tal-proġett tkun aktar diffiċli. Il-mexxej tat-tim ma kienx jaħdem fi grad għoli ġod-DWNP iżda biss fil-livell tal-ġestjoni tan-nofs (middle management). Il-kontra parti tiegħu ma kienx uffiċjal tad-DWNP. Minflok id-DWNP assenjat assistent tekniku barrani ieħor. L-ewwel mexxej tat-tim TA kellu jiġi mibdul wara 11-il xahar u ma kienx mibdul sa 5 xhur wara. Ħafna mill-ħin tal-mexxej tat-tim TA huwa ddedikat għall-amministrazzjoni tal-proġett, li ma tirrappreżentax użu effettiv f'termini ta' spejjeż tal-ħin tiegħu. Parti prinċipali tal-proġett kella tkun verifika tal-ġestjoni tad-DWNP iżda lejn nofs il-proġett din ma saritx, fin-nuqqas ta' għajnuna mid-DWNP u l-involviment mill-Ministeru. Għalkemm Konsulent TA għat-Tisħiħ ta' l-Istituzzjoni kien ukoll pjanat, din il-kariga ġiet mimlija biss f'nofs il-proġett.

Il-bżonn għal iffukar akbar fuq l-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali mill-komunitajiet lokali

| 71. | Dispożizzjoni prinċipali biex tiżgura li l-proġetti ta' l-ambjent jiksbu l-għanijiet sħaħ tagħhom u jsiru sostenibbli huwa li l-komunitajiet lokali jipparteċipaw fil-preparazzjoni u l-implimentazzjoni tagħhom. Il-Kummissjoni żiedet b'mod fiss l-attenzjoni li tagħti lil dan l-aspett, min-naħa bħala riżultat tal-Politika dwar l-Iżvilupp stabbilita fl-2000 li ffokat fuq it-tnaqqis tal-faqar. Dan ħtieġ li jkun hemm iktar konsiderazzjoni ta' l-iżvilupp tal-komunità flimkien mal-kwistjonijiet ta' konservazzjoni. |
| --- | --- |

71.

Dispożizzjoni prinċipali biex tiżgura li l-proġetti ta' l-ambjent jiksbu l-għanijiet sħaħ tagħhom u jsiru sostenibbli huwa li l-komunitajiet lokali jipparteċipaw fil-preparazzjoni u l-implimentazzjoni tagħhom. Il-Kummissjoni żiedet b'mod fiss l-attenzjoni li tagħti lil dan l-aspett, min-naħa bħala riżultat tal-Politika dwar l-Iżvilupp stabbilita fl-2000 li ffokat fuq it-tnaqqis tal-faqar. Dan ħtieġ li jkun hemm iktar konsiderazzjoni ta' l-iżvilupp tal-komunità flimkien mal-kwistjonijiet ta' konservazzjoni.

| 72. | Minkejja dan, ir-rikonċiljazzjoni tal-bżonnijiet ekonomiċi tal-komunitajiet lokali mal-bżonn tal-konservazzjoni tan-natura tirrappreżenta sfida prinċipali. Attenzjoni insuffiċjenti kienet mogħtija fi proġetti biex jgħinu komunitajiet lokali jiġġeneraw dħul mir-riżorsi naturali b'mod sostenibbli. Għalhekk, per eżempju, il-kaċċa illegali mill-komunitajiet lokali tibqa' theddida serja għar-riżultati miksuba mill-proġetti ta' konservazzjoni u s-sostenibiltà ambjentali tagħhom. Dan huwa reali anke f'żoni fejn il-Kummissjoni provdiet għajnuna fuq perijodi twal ta' żmien, bħall-Ġnien Nazzjonali tas-Serengeti fit-Tanżanija u żoni protetti fir-reġjun ta' l-Afrika Ċentrali ffinanzjati mill-ECOFAC. L-iżvilupp tat-turiżmu huwa mod biex jittejjeb id-dħul lokali kif ukoll nazzjonali. Madanakollu, fil-Bostwana, it-tmien proġett tal-Ħajja Selvaġġa ta' l-EDF ftit għamel biex għen fl-iżvilupp tat-turiżmu fil-Ġnien Nazzjonali ta' Makgadikgadi għalkemm qabel, is-sitt studju turistiku ta' l-EDF fil-Bostwana kien irrakkomanda tali approċċ. Il-programm ECOFAC, minkejja l-kisbiet tiegħu fil-konservazzjoni, ftit għamel progress biex jindirizza kwistjonijiet turistiċi (ara l-Kaxxa 10). Dan jenfasizza l-bżonn għall-Kummissjoni biex tkompli tfittex modi biex tgħin it-twaqqif ta' sorsi alternattivi ta' dħul għal tali komunitajiet.

  Kaxxa 14Proġett li juri l-importanza ta' evalwazzjoni tal-bżonnijiet tal-komunitajiet lokali fil-proġetti ambjentaliIl-proġett pilota, “l-iżvilupp ta' mudell għall-ġestjoni tal-fawna fil-foresti ta' l-Afrika Ċentrali fil-grigal ta' Gabon” (1,9 miljun EUR) kien iddisinjat biex jindirizza l-problema tal-kaċċa illegali fil-foresti fil-pjanura tal-Kongo. Il-proġett kien jinkludi bosta miżuri biex jiġu infurzati minn unitajiet kontra l-kaċċa illegali. Iżda, id-disinjaturi tal-proġett ma kkunsidrawx li bosta mill-komunitajiet lokali kienu wkoll involuti fil-kaċċa. Minħabba dan, il-proġett ma kienx identifika modi kif jgħinhom. Matul żjara tat-tim tal-verifika, rappreżentanti ta' waħda mill-komunitajiet tas-sajd lokali ammettew li kellhom ħames bażijiet tal-kaċċa ġol-foresta li ġew imneħħija mill-unitajiet ta' kontra l-kaċċa illegali u spjegaw dwar id-dilemma fit-tnaqqis reali fl-ammont ta' kaċċa u l-bżonn li tlaħħaq mal-bżonnijiet tagħha ta' terminu qasir. |
| --- | --- |

72.

Minkejja dan, ir-rikonċiljazzjoni tal-bżonnijiet ekonomiċi tal-komunitajiet lokali mal-bżonn tal-konservazzjoni tan-natura tirrappreżenta sfida prinċipali. Attenzjoni insuffiċjenti kienet mogħtija fi proġetti biex jgħinu komunitajiet lokali jiġġeneraw dħul mir-riżorsi naturali b'mod sostenibbli. Għalhekk, per eżempju, il-kaċċa illegali mill-komunitajiet lokali tibqa' theddida serja għar-riżultati miksuba mill-proġetti ta' konservazzjoni u s-sostenibiltà ambjentali tagħhom. Dan huwa reali anke f'żoni fejn il-Kummissjoni provdiet għajnuna fuq perijodi twal ta' żmien, bħall-Ġnien Nazzjonali tas-Serengeti fit-Tanżanija u żoni protetti fir-reġjun ta' l-Afrika Ċentrali ffinanzjati mill-ECOFAC. L-iżvilupp tat-turiżmu huwa mod biex jittejjeb id-dħul lokali kif ukoll nazzjonali. Madanakollu, fil-Bostwana, it-tmien proġett tal-Ħajja Selvaġġa ta' l-EDF ftit għamel biex għen fl-iżvilupp tat-turiżmu fil-Ġnien Nazzjonali ta' Makgadikgadi għalkemm qabel, is-sitt studju turistiku ta' l-EDF fil-Bostwana kien irrakkomanda tali approċċ. Il-programm ECOFAC, minkejja l-kisbiet tiegħu fil-konservazzjoni, ftit għamel progress biex jindirizza kwistjonijiet turistiċi (ara l-Kaxxa 10). Dan jenfasizza l-bżonn għall-Kummissjoni biex tkompli tfittex modi biex tgħin it-twaqqif ta' sorsi alternattivi ta' dħul għal tali komunitajiet.

Kaxxa 14Proġett li juri l-importanza ta' evalwazzjoni tal-bżonnijiet tal-komunitajiet lokali fil-proġetti ambjentaliIl-proġett pilota, “l-iżvilupp ta' mudell għall-ġestjoni tal-fawna fil-foresti ta' l-Afrika Ċentrali fil-grigal ta' Gabon” (1,9 miljun EUR) kien iddisinjat biex jindirizza l-problema tal-kaċċa illegali fil-foresti fil-pjanura tal-Kongo. Il-proġett kien jinkludi bosta miżuri biex jiġu infurzati minn unitajiet kontra l-kaċċa illegali. Iżda, id-disinjaturi tal-proġett ma kkunsidrawx li bosta mill-komunitajiet lokali kienu wkoll involuti fil-kaċċa. Minħabba dan, il-proġett ma kienx identifika modi kif jgħinhom. Matul żjara tat-tim tal-verifika, rappreżentanti ta' waħda mill-komunitajiet tas-sajd lokali ammettew li kellhom ħames bażijiet tal-kaċċa ġol-foresta li ġew imneħħija mill-unitajiet ta' kontra l-kaċċa illegali u spjegaw dwar id-dilemma fit-tnaqqis reali fl-ammont ta' kaċċa u l-bżonn li tlaħħaq mal-bżonnijiet tagħha ta' terminu qasir.

Impatt insuffiċjenti tal-proġetti fuq il-politika u l-qafas legali

| 73. | Mingħajr qafas politiku u legali ċar u li jipprovdi għajnuna, il-prospetti li proġett jimxi 'l quddiem mill-prodotti u r-riżultati immedjati biex jikseb sostenibiltà fit-teminu twil u jkollu impatt aktar wiesa' huma mnaqqsa ħafna. Attenzjoni insuffiċjenti kienet mogħtija mill-Kummissjoni, meta identifikat il-proġetti, dwar jekk tali qafas jeżistix u, jekk le, jekk il-finanzjament ta' proġett jistax iservi biex iwassal għal bidliet fil-qafas. |
| --- | --- |

73.

Mingħajr qafas politiku u legali ċar u li jipprovdi għajnuna, il-prospetti li proġett jimxi 'l quddiem mill-prodotti u r-riżultati immedjati biex jikseb sostenibiltà fit-teminu twil u jkollu impatt aktar wiesa' huma mnaqqsa ħafna. Attenzjoni insuffiċjenti kienet mogħtija mill-Kummissjoni, meta identifikat il-proġetti, dwar jekk tali qafas jeżistix u, jekk le, jekk il-finanzjament ta' proġett jistax iservi biex iwassal għal bidliet fil-qafas.

| 74. | Oqsma legali inkompleti, partikolarment fir-rigward tad-drittijiet ta' l-art tal-benefiċjarji tal-proġett fil-komunitajiet lokali, per eżempju, fixklu l-proġetti forestali fl-Indoneżja u ċ-Ċina. Fil-Bostwana u t-Tanżanija, in-nuqqas ta' liġijiet definittivi biex jistabbilixxu ġestjoni tar-riżorsi naturali bbażati fil-komunità u oqsma ta' ġestjoni tal-ħajja selvaġġa huwa wkoll ostaklu biex proġetti jiksbu l-impatt sħiħ tagħhom. F'bosta pajjiżi n-nuqqas ta' riżorsi jew rieda biex ikunu infurzati liġijiet kontra l-kaċċa illegali biex tkun protetta l-ħajja selvaġġa dgħajjfu s-sostenibiltà tal-proġetti wara li tlestew. |
| --- | --- |

74.

Oqsma legali inkompleti, partikolarment fir-rigward tad-drittijiet ta' l-art tal-benefiċjarji tal-proġett fil-komunitajiet lokali, per eżempju, fixklu l-proġetti forestali fl-Indoneżja u ċ-Ċina. Fil-Bostwana u t-Tanżanija, in-nuqqas ta' liġijiet definittivi biex jistabbilixxu ġestjoni tar-riżorsi naturali bbażati fil-komunità u oqsma ta' ġestjoni tal-ħajja selvaġġa huwa wkoll ostaklu biex proġetti jiksbu l-impatt sħiħ tagħhom. F'bosta pajjiżi n-nuqqas ta' riżorsi jew rieda biex ikunu infurzati liġijiet kontra l-kaċċa illegali biex tkun protetta l-ħajja selvaġġa dgħajjfu s-sostenibiltà tal-proġetti wara li tlestew.

| 75. | Mod li bih jistgħu jintużaw il-proġetti biex iġibu bidla fil-qafas politiku u legali huwa li l-Kummissjoni tpoġġi kundizzjonijiet mal-finanzjament tagħhom. Madanakollu, dan l-approċċ mhux possibbli fil-każ ta' proġetti implimentati mill-NGOs iffinanzjati permezz tal-linja ta' baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti peress li l-gvernijiet tal-pajjiż mhumiex eliġibbli. F'xi każijiet, proġetti bilaterali ffinanzjati mill-Kummissjoni fittxew li jitolbu lill-gvernijiet benefiċjarji biex jieħdu “miżuri ta' akkumpanjament” biex jistabbilixxu miżuri approprjati. Iżda, tali miżuri ma kinux dejjem definiti tajjeb u segwiti mill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

75.

Mod li bih jistgħu jintużaw il-proġetti biex iġibu bidla fil-qafas politiku u legali huwa li l-Kummissjoni tpoġġi kundizzjonijiet mal-finanzjament tagħhom. Madanakollu, dan l-approċċ mhux possibbli fil-każ ta' proġetti implimentati mill-NGOs iffinanzjati permezz tal-linja ta' baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti peress li l-gvernijiet tal-pajjiż mhumiex eliġibbli. F'xi każijiet, proġetti bilaterali ffinanzjati mill-Kummissjoni fittxew li jitolbu lill-gvernijiet benefiċjarji biex jieħdu “miżuri ta' akkumpanjament” biex jistabbilixxu miżuri approprjati. Iżda, tali miżuri ma kinux dejjem definiti tajjeb u segwiti mill-Kummissjoni.

| 76. | Barra dan, l-ammonti finanzjarji limitati involuti anke f'dawn il-proġetti bilaterali relattivament akbar jagħmluha aktar diffiċli biex issir insistenza biex il-miżuri ta' akkumpanjament attwalment jittieħdu. Per eżempju, fit-Tanżanija, il-Kummissjoni fittxet li tiżgura li l-gvern jalloka aktar mid-dħul tal-konċessjonijiet tal-kaċċa biex ikopri l-ispejjeż operazzjonali tar-riservi tal-kaċċa. Iżda, il-Kummissjoni ma indirizzatx il-kwistjoni fundamentali dwar il-mod mhux trasparenti li bih kienu jingħataw il-konċessjonijiet tal-kaċċa, u dan sar aktar diffiċli minħabba l-fatt li l-proġett ikkonċernat kien biss għall-2 miljun EUR. F'dan ir-rigward, l-inklużjoni ta' politika ambjentali u pakketti ta' riforma legali f'għajnuna baġitarja kbira diretta għandha tkun mod aħjar biex ikun stabbilit il-qafas neċessarji li fihom l-interventi fuq livell tal-proġett jistgħu jkun sostenibbli u jkollhom impatt. |
| --- | --- |

76.

Barra dan, l-ammonti finanzjarji limitati involuti anke f'dawn il-proġetti bilaterali relattivament akbar jagħmluha aktar diffiċli biex issir insistenza biex il-miżuri ta' akkumpanjament attwalment jittieħdu. Per eżempju, fit-Tanżanija, il-Kummissjoni fittxet li tiżgura li l-gvern jalloka aktar mid-dħul tal-konċessjonijiet tal-kaċċa biex ikopri l-ispejjeż operazzjonali tar-riservi tal-kaċċa. Iżda, il-Kummissjoni ma indirizzatx il-kwistjoni fundamentali dwar il-mod mhux trasparenti li bih kienu jingħataw il-konċessjonijiet tal-kaċċa, u dan sar aktar diffiċli minħabba l-fatt li l-proġett ikkonċernat kien biss għall-2 miljun EUR. F'dan ir-rigward, l-inklużjoni ta' politika ambjentali u pakketti ta' riforma legali f'għajnuna baġitarja kbira diretta għandha tkun mod aħjar biex ikun stabbilit il-qafas neċessarji li fihom l-interventi fuq livell tal-proġett jistgħu jkun sostenibbli u jkollhom impatt.

| 77. | It-tixrid tar-riżultati tal-proġett u l-esperjenza miġbura jistgħu jkollhom parti prinċipali biex jinfluwenzaw il-politika. Iżda, b'mod ġenerali, id-disinn tal-proġett ma jurix approċċi ċari għat-tixrid. Barra dan, l-iskadenzi ambizzjużi żżejjed u dewmien sussegwenti naqqsu mill-iskop għall-assistenza teknika u l-NGOs biex ixerrdu riżultati qabel tmiem il-proġett. L-impatt tal-politika huwa partikolarment problematiku għall-Linja ta' Baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti. Waqt li wieħed mill-għanijiet prinċipali tal-linja ta' baġit huwa li jgħin proġetti piloti biex jikkontribwixxu fl-iżvilupp ta' l-approċċi l-ġodda tal-politika, il-Kummissjoni wżat l-aktar l-NGOs biex timplimenta dawn il-politiki u l-Kummissjoni għadha ma stabbilitx mekkaniżmi biex tiżgura li l-gvernijiet fil-pajjiżi benefiċjarji huma informati sistematikament bir-riżultati ta' dawn il-proġetti.

  Kaxxa 15Eżempju tat-tnaqqis ta' l-impatt tal-proġett u s-sostenibiltà minħabba problemi bil-qafas politiku u legaliFil-Brażil, il-Kummissjoni permezz tal-Programm tal-Politika tar-Riżorsi Naturali (NRPP), tiffinanzja d-deċiżjoni u l-implimentazzjoni ta' mudell integrat tal-ġestjoni ambjentali u d-deċentralizzazzjoni tiegħu mill-Gvern ċentrali lill-istat u livelli muniċipali f'ħames Stati ta' l-Amażonja (16,7 miljun EUR). L-NRPP kien il-proġett prinċipali ffinanzjat taħt il-Programm Pilota tal-Foresti Tropikali (PPG7), immirat biex jilħaq l-għan l-aktar importanti tal-kontroll u jwaqqfu u jdawwru l-proċess tad-deforestazzjoni fl-Amażonja.Il-mudell ta' ġestjoni ambjentali kien inqas effettiv milli kien mistenni biex jikkontrolla d-deforestazzjoni. Fost ir-raġunijiet għal dan, in-nuqqas ta' impenn politiku fil-livell politiku ta' l-Istat kien determinanti. Il-finanzji prekarji ta' ħafna mill-Istati u muniċipalitajiet u l-interess ekonomiku personali ta' xi persuni prominenti kemm ta' l-Istat l-ipproċessar tas-siġar u l-espansjoni agrikola, li jiġġeneraw dħul u impjiegi b'detriment għall-ġestjoni tal-foresti. Minħabba dawn, f'xi Stati l-mudell ftit kellu impatt fuq il-politika pubblika jew, fl-għar tiegħu, kien użat biss bħala strument ta' restrizzjoni. Barra dan, kien użat biex jidentifika oqsma ta' espansjoni ekonomika oħra aktar milli għall-ġestjoni ambjentali. L-Istat ta' Mato Grosso, fejn il-mudell ġie żviluppat l-aħjar, kien, iżda, l-istat bl-għar rata ta' deforestazzjoni fl-2004.Il-programm ma kienx kapaċi jiggarantixxi li kwistjonijiet ambjentali kienu integrati effettivament f'setturi oħra bħall-agrikoltura, foresti, edukazzjoni, trasport, eċċ. fl-Istati. Dan huwa aspett kruċjali għax il-proġramm jopera f'kuntest politiku u ekonomiku ta' politiki ta' terminu qasir favur l-iżvilupp u prijoritajiet li ma jaqblux ma' l-iżvilupp sostenibbli. Il-politika ta' integrazzjoni fqira tfisser li aġenziji ambjentali ta' l-Istat ikollhom iserrħu wisq fuq proċeduri ta' kmand-u-kontroll. Madanakollu, huwa minħabba n-nuqqas ta' riżorsi finanzjarji u persunal imħarreg għalhemm m'hemm l-ebda proċedura ta' l-għotja ta' liċenzji u kontroll effettiv. |
| --- | --- |

77.

It-tixrid tar-riżultati tal-proġett u l-esperjenza miġbura jistgħu jkollhom parti prinċipali biex jinfluwenzaw il-politika. Iżda, b'mod ġenerali, id-disinn tal-proġett ma jurix approċċi ċari għat-tixrid. Barra dan, l-iskadenzi ambizzjużi żżejjed u dewmien sussegwenti naqqsu mill-iskop għall-assistenza teknika u l-NGOs biex ixerrdu riżultati qabel tmiem il-proġett. L-impatt tal-politika huwa partikolarment problematiku għall-Linja ta' Baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti. Waqt li wieħed mill-għanijiet prinċipali tal-linja ta' baġit huwa li jgħin proġetti piloti biex jikkontribwixxu fl-iżvilupp ta' l-approċċi l-ġodda tal-politika, il-Kummissjoni wżat l-aktar l-NGOs biex timplimenta dawn il-politiki u l-Kummissjoni għadha ma stabbilitx mekkaniżmi biex tiżgura li l-gvernijiet fil-pajjiżi benefiċjarji huma informati sistematikament bir-riżultati ta' dawn il-proġetti.

Kaxxa 15Eżempju tat-tnaqqis ta' l-impatt tal-proġett u s-sostenibiltà minħabba problemi bil-qafas politiku u legaliFil-Brażil, il-Kummissjoni permezz tal-Programm tal-Politika tar-Riżorsi Naturali (NRPP), tiffinanzja d-deċiżjoni u l-implimentazzjoni ta' mudell integrat tal-ġestjoni ambjentali u d-deċentralizzazzjoni tiegħu mill-Gvern ċentrali lill-istat u livelli muniċipali f'ħames Stati ta' l-Amażonja (16,7 miljun EUR). L-NRPP kien il-proġett prinċipali ffinanzjat taħt il-Programm Pilota tal-Foresti Tropikali (PPG7), immirat biex jilħaq l-għan l-aktar importanti tal-kontroll u jwaqqfu u jdawwru l-proċess tad-deforestazzjoni fl-Amażonja.Il-mudell ta' ġestjoni ambjentali kien inqas effettiv milli kien mistenni biex jikkontrolla d-deforestazzjoni. Fost ir-raġunijiet għal dan, in-nuqqas ta' impenn politiku fil-livell politiku ta' l-Istat kien determinanti. Il-finanzji prekarji ta' ħafna mill-Istati u muniċipalitajiet u l-interess ekonomiku personali ta' xi persuni prominenti kemm ta' l-Istat l-ipproċessar tas-siġar u l-espansjoni agrikola, li jiġġeneraw dħul u impjiegi b'detriment għall-ġestjoni tal-foresti. Minħabba dawn, f'xi Stati l-mudell ftit kellu impatt fuq il-politika pubblika jew, fl-għar tiegħu, kien użat biss bħala strument ta' restrizzjoni. Barra dan, kien użat biex jidentifika oqsma ta' espansjoni ekonomika oħra aktar milli għall-ġestjoni ambjentali. L-Istat ta' Mato Grosso, fejn il-mudell ġie żviluppat l-aħjar, kien, iżda, l-istat bl-għar rata ta' deforestazzjoni fl-2004.Il-programm ma kienx kapaċi jiggarantixxi li kwistjonijiet ambjentali kienu integrati effettivament f'setturi oħra bħall-agrikoltura, foresti, edukazzjoni, trasport, eċċ. fl-Istati. Dan huwa aspett kruċjali għax il-proġramm jopera f'kuntest politiku u ekonomiku ta' politiki ta' terminu qasir favur l-iżvilupp u prijoritajiet li ma jaqblux ma' l-iżvilupp sostenibbli. Il-politika ta' integrazzjoni fqira tfisser li aġenziji ambjentali ta' l-Istat ikollhom iserrħu wisq fuq proċeduri ta' kmand-u-kontroll. Madanakollu, huwa minħabba n-nuqqas ta' riżorsi finanzjarji u persunal imħarreg għalhemm m'hemm l-ebda proċedura ta' l-għotja ta' liċenzji u kontroll effettiv.

Approċċ mhux realistiku lejn il-vijabilità finanzjarja

| 78. | Il-proġetti tal-Kummissjoni fis-settur ta' l-ambjent, bħal f'setturi oħra, inkludew l-ipoteżi li għandhom ikunu finalment sostenibbli finanzjarjament. Fi proġetti li jiġġeneraw id-dħul dan huwa skop li jista jkun segwit b'mod realistiku. Fil-fatt, fi proġetti għat-trattament ta' l-ilma maħmuġ fil-Mauritius u fit-tieni belt tat-Tanżanija, Mwanza, kien qed isir progress tajjeb lejn dan il-għan, it-tariffi ta' l-ilma kienu qed jiġu miżjuda b'mod kontinwu lejn livell fejn ikopru l-ispejjeż operazzjonali u ta' deprezzament. Min-naħa l-oħra, fir-reġjun Paċifiku proġetti tar-rimi ta' l-iskart solidu f'Fiġi u Tavalu kienu qed jiltaqgħu ma' diffikultajiet għax il-popolazzjoni ma kinitx lesta li tħallas għas-servizz. |
| --- | --- |

78.

Il-proġetti tal-Kummissjoni fis-settur ta' l-ambjent, bħal f'setturi oħra, inkludew l-ipoteżi li għandhom ikunu finalment sostenibbli finanzjarjament. Fi proġetti li jiġġeneraw id-dħul dan huwa skop li jista jkun segwit b'mod realistiku. Fil-fatt, fi proġetti għat-trattament ta' l-ilma maħmuġ fil-Mauritius u fit-tieni belt tat-Tanżanija, Mwanza, kien qed isir progress tajjeb lejn dan il-għan, it-tariffi ta' l-ilma kienu qed jiġu miżjuda b'mod kontinwu lejn livell fejn ikopru l-ispejjeż operazzjonali u ta' deprezzament. Min-naħa l-oħra, fir-reġjun Paċifiku proġetti tar-rimi ta' l-iskart solidu f'Fiġi u Tavalu kienu qed jiltaqgħu ma' diffikultajiet għax il-popolazzjoni ma kinitx lesta li tħallas għas-servizz.

| 79. | Fil-każ tal-proġetti ffinanzjati mill-Linja ta' Baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti, għażla minnhom hija biex dawn il-proġetti relattivament żgħar, bosta drabi pilota, jirċievu iżded finanzjament fil-forma ta' proġetti akbar iffinanzjati mill-EDF u l-linja ta' baġit ġeografika. Madanakollu, dan rarament seħħ fil-prattika. Min-naħa dan huwa r-riżultat tal-Kummissjoni li ma kellhiex strateġija ċara biex tippromovi s-segwitu ta' dawn il-proġetti żgħar pilota permezz ta' proġetti bilaterali akbar. Fil-fatt, kemm fil-Kummissjoni kif ukoll fil-pajjiżi benefiċjarji kien hemm tendenza li l-fondi disponibbli taħt il-linja ta' Baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti bħala raġjuni biex ma jkunux allokati fondi bilaterali lis-settur ta' l-ambjent. |
| --- | --- |

79.

Fil-każ tal-proġetti ffinanzjati mill-Linja ta' Baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti, għażla minnhom hija biex dawn il-proġetti relattivament żgħar, bosta drabi pilota, jirċievu iżded finanzjament fil-forma ta' proġetti akbar iffinanzjati mill-EDF u l-linja ta' baġit ġeografika. Madanakollu, dan rarament seħħ fil-prattika. Min-naħa dan huwa r-riżultat tal-Kummissjoni li ma kellhiex strateġija ċara biex tippromovi s-segwitu ta' dawn il-proġetti żgħar pilota permezz ta' proġetti bilaterali akbar. Fil-fatt, kemm fil-Kummissjoni kif ukoll fil-pajjiżi benefiċjarji kien hemm tendenza li l-fondi disponibbli taħt il-linja ta' Baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti bħala raġjuni biex ma jkunux allokati fondi bilaterali lis-settur ta' l-ambjent.

| 80. | Xorta waħda l-prospetti għall-vijabilità finanzjarja mingħajr l-għajnuna tal-gvern huma limitati ħafna f'pajjiżi, u f'bosta pajjiżi li qed jiżviluppaw il-baġits tal-gvern huma insuffiċjenti biex jiffinanzjaw miżuri ta' konservazzjoni. Sabiex jinkoraġixxu aktar finanzjament tal-protezzjoni ambjentali mill-gvernijiet benefiċjarji, hemm skop għall-Kummissjoni u donaturi oħra biex jgħinu aktar riċerka u jidħlu f'aktar djalogu mal-pajjiżi benefiċjarji dwar il-benefiċċji ekonomiċi tal-konservazzjoni ambjentali u l-bżonn li jkun evitat it-tnaqqis ta' l-assi tar-riżorsi naturali. Minkejja dan, għall-ħafna gvernijiet benefiċjarji, benefiċċji akbar ekonomiċi, għall-inqas fit-terminu l-qasir, jistgħu jitnisslu mill-isfruttar tar-riżorsi naturali disponibbli f'żoni ta' konservazzjoni. Bosta każijiet ta' dan kienu misjuba matul il-verifika li heddu li jkunu ta' ħsara għar-riżultati li l-proġetti kienu kisbu (ara l-Kaxxa 16). |
| --- | --- |

80.

Xorta waħda l-prospetti għall-vijabilità finanzjarja mingħajr l-għajnuna tal-gvern huma limitati ħafna f'pajjiżi, u f'bosta pajjiżi li qed jiżviluppaw il-baġits tal-gvern huma insuffiċjenti biex jiffinanzjaw miżuri ta' konservazzjoni. Sabiex jinkoraġixxu aktar finanzjament tal-protezzjoni ambjentali mill-gvernijiet benefiċjarji, hemm skop għall-Kummissjoni u donaturi oħra biex jgħinu aktar riċerka u jidħlu f'aktar djalogu mal-pajjiżi benefiċjarji dwar il-benefiċċji ekonomiċi tal-konservazzjoni ambjentali u l-bżonn li jkun evitat it-tnaqqis ta' l-assi tar-riżorsi naturali. Minkejja dan, għall-ħafna gvernijiet benefiċjarji, benefiċċji akbar ekonomiċi, għall-inqas fit-terminu l-qasir, jistgħu jitnisslu mill-isfruttar tar-riżorsi naturali disponibbli f'żoni ta' konservazzjoni. Bosta każijiet ta' dan kienu misjuba matul il-verifika li heddu li jkunu ta' ħsara għar-riżultati li l-proġetti kienu kisbu (ara l-Kaxxa 16).

| 81. | Fl-istess ħin, il-benefiċċji mnissla mill-Unjoni Ewropea mill-protezzjoni kontinwa ta' l-ambjent f'pajjiżi li qed jiżviluppaw għandha tkun rikonoxxuta b'mod ċar. F'dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jkun mistoqsi jekk l-approċċ tradizzjonali tal-Kummissjoni għall-iżvilupp tal-proġetti għall-finanzjament ta' proġett għal ftit snin biss, wara liema huwa meħtieġ li jsir finanzjarjament vijabbli, huwa approprjat għas-settur ta' l-ambjent. Kieku l-Kummissjoni stabbiliet stateġija komprensiva biex tindirizza l-ambjent fil-kuntest ta' l-għajnuna għall-iżvilupp (ara l-paragrafu 11), konsiderazzjoni akbar kienet tkun mogħtija għall-approċċi oħra biex jgħinu l-forniment bħal:






  a) | perijodi ta' żmien itwal għall-proġetti ambjentali; |
| --- | --- | --- |

81.

Fl-istess ħin, il-benefiċċji mnissla mill-Unjoni Ewropea mill-protezzjoni kontinwa ta' l-ambjent f'pajjiżi li qed jiżviluppaw għandha tkun rikonoxxuta b'mod ċar. F'dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jkun mistoqsi jekk l-approċċ tradizzjonali tal-Kummissjoni għall-iżvilupp tal-proġetti għall-finanzjament ta' proġett għal ftit snin biss, wara liema huwa meħtieġ li jsir finanzjarjament vijabbli, huwa approprjat għas-settur ta' l-ambjent. Kieku l-Kummissjoni stabbiliet stateġija komprensiva biex tindirizza l-ambjent fil-kuntest ta' l-għajnuna għall-iżvilupp (ara l-paragrafu 11), konsiderazzjoni akbar kienet tkun mogħtija għall-approċċi oħra biex jgħinu l-forniment bħal:

a)

perijodi ta' żmien itwal għall-proġetti ambjentali;

| b) | proġrammi għall-għajnuna politika settorali fis-settur ta' l-ambjent u r-riżorsi naturali; |
| --- | --- |

b)

proġrammi għall-għajnuna politika settorali fis-settur ta' l-ambjent u r-riżorsi naturali;

| c) | użu akbar ta' fondi fiduċjarji; |
| --- | --- |

c)

użu akbar ta' fondi fiduċjarji;

| d) | koperazzjoni aktar mill-viċin mal-Faċilità Globali ta' l-Ambjent (GEF), l-akbar strument waħdieni disponibbli lid-donaturi biex jindirizzaw problemi ambjentali f'pajjiżi li qed jiżviluppaw. Waqt li bħal issa l-Kummissjoni mhix membru tal-GEF, u għalhekk tista' tikkontribwixxi għalih direttament, jeżisti skop konsiderevoli għal aktar kofinanzjament miegħu. |
| --- | --- |

d)

koperazzjoni aktar mill-viċin mal-Faċilità Globali ta' l-Ambjent (GEF), l-akbar strument waħdieni disponibbli lid-donaturi biex jindirizzaw problemi ambjentali f'pajjiżi li qed jiżviluppaw. Waqt li bħal issa l-Kummissjoni mhix membru tal-GEF, u għalhekk tista' tikkontribwixxi għalih direttament, jeżisti skop konsiderevoli għal aktar kofinanzjament miegħu.

Kaxxa 16Attivitajiet ekonomiċi li jheddu li jagħmlu ħsara lill-effettività tal-proġettiFl-Indoneżja l-Kummissjoni għenet l-iżvilupp tal-ġestjoni sostenibbli tal-foresti fiż-żona ta' Berau ta' Kalimantan. Iżda, il-Kumpanija Berau Coal għandha liċenzja għal 25 % taż-żona, li tinkludi 16 mit-18-il biċċa art li qed jiġu ffinanzjati għar-riċerka fit-terminu t-twil. Għalkemm l-attivitajiet tat-tħaffir għall-faħam huma sospiżi uffiċjalment minn ta' l-anqas sa l-2011, it-terminu inizjali tal-proġett kurrenti, attivitajiet ta' esplorazzjoni fuq is-saffi tal-faħam kienu qed iseħħu anke waqt il-missjoni tal-Qorti f'Ġunju ta' l-2005. Il-qtugħ illegali tas-siġar kompla wkoll biex inaqqas l-effettività tal-finanzjament tal-Kummissjoni tas-settur tal-foresti fl-Indoneżja.Fiċ-Ċina, minkejja l-projbizzjoni ġenerali kontra l-qtugħ tas-siġar, fi tnejn (Hainan, Hunan) mit-tliet provinċji koperti mill-proġett tal-Foresti Naturali, id-deforestazzjoni kompliet.Fit-Tanżanija, l-attivitajiet ta' l-esplorazzjoni tal-minjieri kienu qed iseħħu fir-Riżerva tal-Kaċċa ta' Kogosi, waħda mir-riżervi li kienet qed tiġi ffinanzjata mill-EDF.

KONLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET

Konklużjonijiet

| 82. | Il-Kummissjoni għad jonqosha biex tindirizza suffiċjentement l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp u jonqosha tistabbilixxi strateġija ta' l-ambjent komprensiva għall-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp. Il-politika dwar l-iżvilupp il-ġdida, iffirmata f'Diċembru 2005, tipprovdi bażi aktar ċara biex tiżviluppa tali strateġija billi tirrikonoxxi l-importanza mhux biss biex tintegra l-ambjent fil-programmi u l-proġetti għall-iżvilupp kollha iżda wkoll tagħmel l-ambjent qasam ta' prijorità għall-infieq. Minkejja dan, mingħajr strateġija ċara li tgħin sabiex l-approċċ tal-politika l-ġdida dwar l-iżvilupp ta' l-ambjent issir operazzjonali, il-benefiċċji potenzjali tagħha aktarx ikunu mħassra. |
| --- | --- |

82.

Il-Kummissjoni għad jonqosha biex tindirizza suffiċjentement l-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp u jonqosha tistabbilixxi strateġija ta' l-ambjent komprensiva għall-koperazzjoni tagħha fl-iżvilupp. Il-politika dwar l-iżvilupp il-ġdida, iffirmata f'Diċembru 2005, tipprovdi bażi aktar ċara biex tiżviluppa tali strateġija billi tirrikonoxxi l-importanza mhux biss biex tintegra l-ambjent fil-programmi u l-proġetti għall-iżvilupp kollha iżda wkoll tagħmel l-ambjent qasam ta' prijorità għall-infieq. Minkejja dan, mingħajr strateġija ċara li tgħin sabiex l-approċċ tal-politika l-ġdida dwar l-iżvilupp ta' l-ambjent issir operazzjonali, il-benefiċċji potenzjali tagħha aktarx ikunu mħassra.

| 83. | Matul il-perijodu 2001-2005, l-istrateġija tal-Kummissjoni kienet iffukata prinċipalment fuq l-integrazzjoni ta' l-ambjent f'koperazzjoni fl-iżvilupp. Iżda, l-implimentazzjoni ta' din l-istrateġija kienet bil-mod u ma kinitx segwita b'mod adegwat waqt li l-implikazzjonijiet ta' l-istrateġija f'termini ta' bżonnijiet ta' persunal addizzjonali ma ġewx indirizzati b'mod korrett. Għalkemm taħriġ għall-persunal eżisteni dwar l-integrazzjoni ambjentali beda fl-2005, sofra mill-fatt li ma kienx obligatorju għall-uffiċjali prinċipali. Il-preparazzjoni ta' manwal dwar l-integrazzjoni ambjentali kien imdewwem serjament u kien kważi lest biss lejn l-aħħar ta' l-2005. B'mod aktar ġenerali, aktar attenzjoni setgħat ingħatat għall-monitoraġġ, evalwazzjoni u rrapurtar dwar il-prestazzjoni ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

83.

Matul il-perijodu 2001-2005, l-istrateġija tal-Kummissjoni kienet iffukata prinċipalment fuq l-integrazzjoni ta' l-ambjent f'koperazzjoni fl-iżvilupp. Iżda, l-implimentazzjoni ta' din l-istrateġija kienet bil-mod u ma kinitx segwita b'mod adegwat waqt li l-implikazzjonijiet ta' l-istrateġija f'termini ta' bżonnijiet ta' persunal addizzjonali ma ġewx indirizzati b'mod korrett. Għalkemm taħriġ għall-persunal eżisteni dwar l-integrazzjoni ambjentali beda fl-2005, sofra mill-fatt li ma kienx obligatorju għall-uffiċjali prinċipali. Il-preparazzjoni ta' manwal dwar l-integrazzjoni ambjentali kien imdewwem serjament u kien kważi lest biss lejn l-aħħar ta' l-2005. B'mod aktar ġenerali, aktar attenzjoni setgħat ingħatat għall-monitoraġġ, evalwazzjoni u rrapurtar dwar il-prestazzjoni ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp tal-Kummissjoni.

| 84. | Minn banda minħabba uħud minn dawn in-nuqqasijiet, l-ambjent għad jonqsu biex ikun integrat effettivament fil-koperazzjoni għall-iżvilupp tal-Kummissjoni. CSPs (2001-2006) kurrenti ma indirizzawx b'mod adegwat kwistjonijiet ambjentali għalkemm il-Kummissjoni ħadet passi sinifikanti biex ittejjeb l-analiżi ambjentali disponibbli għall-ġenerazzjoni li jmiss tas-CSPs li qed jiġu preparati issa. Kemm din l-analiżi mtejba ser tkun tradotta ġo CSPs ġodda jiddependi fuq il-prijorità mogħtija lill-ambjent kemm mill-Kummissjoni u l-pajjiżi benefiċjarji. Waqt li l-integrazzjoni ta' l-ambjent f'għajnuna baġitarja diretta huwa sfida sinifikanti għad-donaturi kollha, il-Kummissjoni ftit ħadmet biex tindirizza din il-kwistjoni importanti. Fuq livell tal-proġett, l-integrazzjoni ambjentali sofriet min-nuqqas ta' proċeduri sistematiċi fl-assenza ta' manwal li jiddefinixxi biċ-ċar proċeduri prinċipali u jagħmel l-osservanza tagħhom obbligatorja. |
| --- | --- |

84.

Minn banda minħabba uħud minn dawn in-nuqqasijiet, l-ambjent għad jonqsu biex ikun integrat effettivament fil-koperazzjoni għall-iżvilupp tal-Kummissjoni. CSPs (2001-2006) kurrenti ma indirizzawx b'mod adegwat kwistjonijiet ambjentali għalkemm il-Kummissjoni ħadet passi sinifikanti biex ittejjeb l-analiżi ambjentali disponibbli għall-ġenerazzjoni li jmiss tas-CSPs li qed jiġu preparati issa. Kemm din l-analiżi mtejba ser tkun tradotta ġo CSPs ġodda jiddependi fuq il-prijorità mogħtija lill-ambjent kemm mill-Kummissjoni u l-pajjiżi benefiċjarji. Waqt li l-integrazzjoni ta' l-ambjent f'għajnuna baġitarja diretta huwa sfida sinifikanti għad-donaturi kollha, il-Kummissjoni ftit ħadmet biex tindirizza din il-kwistjoni importanti. Fuq livell tal-proġett, l-integrazzjoni ambjentali sofriet min-nuqqas ta' proċeduri sistematiċi fl-assenza ta' manwal li jiddefinixxi biċ-ċar proċeduri prinċipali u jagħmel l-osservanza tagħhom obbligatorja.

| 85. | Waqt li proġetti ta' l-ambjent finanzjati kienu rilevanti l-prodotti u r-riżultati miksuba ta' sikwit ma laħqux l-għanijiet għalkemm f'xi każijiet dan kien minħabba li d-disinn tal-proġett kien ambizzjuż iżżejjed. Barra mill-problemi tad-disinn u l-implimentazzjoni l-approċċ tal-proġett, għall-inqas f'iżolazzjoni minn strumenti ta' għajnuna oħra, għandu diffikultajiet inerenti biex jikseb impatti sinifikanti u jiżgura l-vijabilità finanzjarja. Dan juri l-bżonn li ssir stima tal-possibbiltà li jintużaw strumenti biex jindirizzaw aħjar dawn il-kwistjonijiet fil-kuntest ta' strateġija ta' l-ambjent ġenerali. |
| --- | --- |

85.

Waqt li proġetti ta' l-ambjent finanzjati kienu rilevanti l-prodotti u r-riżultati miksuba ta' sikwit ma laħqux l-għanijiet għalkemm f'xi każijiet dan kien minħabba li d-disinn tal-proġett kien ambizzjuż iżżejjed. Barra mill-problemi tad-disinn u l-implimentazzjoni l-approċċ tal-proġett, għall-inqas f'iżolazzjoni minn strumenti ta' għajnuna oħra, għandu diffikultajiet inerenti biex jikseb impatti sinifikanti u jiżgura l-vijabilità finanzjarja. Dan juri l-bżonn li ssir stima tal-possibbiltà li jintużaw strumenti biex jindirizzaw aħjar dawn il-kwistjonijiet fil-kuntest ta' strateġija ta' l-ambjent ġenerali.

| 86. | Hemm bżonn li l-Kummissjoni tiċċara x'importanza għandu l-ambjent bħala prijorità fost il-bosta prijoritajiet differenti li għandha tindirizza fil-qasam tal-koperazzjoni fl-iżvilupp. Jekk l-ambjent għandu jitqies bħala wieħed mit-tliet pilastri għall-iżvilupp sostenibbli dan jeżiġi li l-Kummissjoni tfittex li tiżgura li din il-prijorità tal-politika hija realment tradotta fil-programmi u l-progetti ta' l-ambjent fid-Dokumenti ta' Strateġija ta' Pajjiż, li għandha biżżejjed kompetenza interna u li proċeduri ta' integrazzjoni ambjentali ċari huma kemm definiti kif ukoll osservati. |
| --- | --- |

86.

Hemm bżonn li l-Kummissjoni tiċċara x'importanza għandu l-ambjent bħala prijorità fost il-bosta prijoritajiet differenti li għandha tindirizza fil-qasam tal-koperazzjoni fl-iżvilupp. Jekk l-ambjent għandu jitqies bħala wieħed mit-tliet pilastri għall-iżvilupp sostenibbli dan jeżiġi li l-Kummissjoni tfittex li tiżgura li din il-prijorità tal-politika hija realment tradotta fil-programmi u l-progetti ta' l-ambjent fid-Dokumenti ta' Strateġija ta' Pajjiż, li għandha biżżejjed kompetenza interna u li proċeduri ta' integrazzjoni ambjentali ċari huma kemm definiti kif ukoll osservati.

Rakkomandazzjonijiet

It-twaqqif ta' strateġija komprensiva għall-ambjent u s-segwitu ta' l-implimentazzjoni tagħha

| 87. | Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi strateġija komprensiva għall-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp tagħha, ibbażata fuq l-approċċ il-ġdid għall-kwistjonijiet ambjentali adottati fil-Politika dwar l-Iżvilupp ta' l-2005. |
| --- | --- |

87.

Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi strateġija komprensiva għall-aspetti ambjentali tal-koperazzjoni fl-iżvilupp tagħha, ibbażata fuq l-approċċ il-ġdid għall-kwistjonijiet ambjentali adottati fil-Politika dwar l-Iżvilupp ta' l-2005.

| 88. | Il-Kummissjoni għandha teżamina qafas ta' ħidma kurrenti għall-istrateġija ta' integrazzjoni ambjentali kif ukoll il-proċeduri li huma fis-seħħ biex tkun segwita l-implimentazzjoni tagħha. |
| --- | --- |

88.

Il-Kummissjoni għandha teżamina qafas ta' ħidma kurrenti għall-istrateġija ta' integrazzjoni ambjentali kif ukoll il-proċeduri li huma fis-seħħ biex tkun segwita l-implimentazzjoni tagħha.

| 89. | Il-Kummissjoni għandha tirrevedi l-adegwatezza tal-kapaċità interna tagħha biex timplimenta l-istrateġija ambjentali tagħha. |
| --- | --- |

89.

Il-Kummissjoni għandha tirrevedi l-adegwatezza tal-kapaċità interna tagħha biex timplimenta l-istrateġija ambjentali tagħha.

| 90. | Il-manwal ta' l-integrazzjoni ta' l-ambjent għandu jiġi kkompletat u approvat l-aktar kmieni possibbli u l-mekkaniżmi adegwati stabbiliti biex ikun żgurat li l-proċeduri mniżżla fil-manwal huma implimentati sistematikament. |
| --- | --- |

90.

Il-manwal ta' l-integrazzjoni ta' l-ambjent għandu jiġi kkompletat u approvat l-aktar kmieni possibbli u l-mekkaniżmi adegwati stabbiliti biex ikun żgurat li l-proċeduri mniżżla fil-manwal huma implimentati sistematikament.

| 91. | It-taħrig, filwaqt li jinżamm kont tal-manwal il-ġdid, għandu jsir obbligatorju għall-persunal prinċipali kollu u biżżejjed fondi għandhom ikunu allokati għal dan il-għan. |
| --- | --- |

91.

It-taħrig, filwaqt li jinżamm kont tal-manwal il-ġdid, għandu jsir obbligatorju għall-persunal prinċipali kollu u biżżejjed fondi għandhom ikunu allokati għal dan il-għan.

| 92. | Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi sistema komprensiva biex teżamina l-prestazzjoni ambjentali tagħha billi tagħmel evalwazzjoni ġenerali, ittejjeb is-sistemi biex tevalwa proġetti individwali u tutilizza aħjar id-dejta mis-sistema ta' monitoraġġ estern tagħha. |
| --- | --- |

92.

Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi sistema komprensiva biex teżamina l-prestazzjoni ambjentali tagħha billi tagħmel evalwazzjoni ġenerali, ittejjeb is-sistemi biex tevalwa proġetti individwali u tutilizza aħjar id-dejta mis-sistema ta' monitoraġġ estern tagħha.

| 93. | Il-Kummissjoni għandha tirrevedi s-sistema ta' rappurtar intern tagħha biex tiżgura r-reġistrazzjoni ta' l-infiq relatat ma' l-ambjent ġol-qafas tal-proġetti li m'għandhomx l-ambjent bħala l-għan primarju tagħhom. |
| --- | --- |

93.

Il-Kummissjoni għandha tirrevedi s-sistema ta' rappurtar intern tagħha biex tiżgura r-reġistrazzjoni ta' l-infiq relatat ma' l-ambjent ġol-qafas tal-proġetti li m'għandhomx l-ambjent bħala l-għan primarju tagħhom.

Titjib fl-effettività ta' l-integrazzjoni ambjentali

| 94. | Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-analiżi u r-rakkomandazzjonijiet ta' CEPs reċenti huma segwiti b'mod sistematiku u trasparenti meta jiġu preparati s-CSPs il-ġodda. |
| --- | --- |

94.

Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-analiżi u r-rakkomandazzjonijiet ta' CEPs reċenti huma segwiti b'mod sistematiku u trasparenti meta jiġu preparati s-CSPs il-ġodda.

| 95. | Il-Kummissjoni għandha tagħmel sforz partikolari biex tintegra aħjar l-ambjent fl-għajnuna baġitarja diretta tagħha, b'mod partikolari billi tiżgura li s-SEAs ikunu eżegwiti u billi tfittex opportunitajiet biex tinkludi indikaturi ambjentali. |
| --- | --- |

95.

Il-Kummissjoni għandha tagħmel sforz partikolari biex tintegra aħjar l-ambjent fl-għajnuna baġitarja diretta tagħha, b'mod partikolari billi tiżgura li s-SEAs ikunu eżegwiti u billi tfittex opportunitajiet biex tinkludi indikaturi ambjentali.

| 96. | Proċeduri speċifiċi biex tiżgura evalwazzjoni fid-dettall tal-proġetti kollha ambjentali għandhom ikunu stabbiliti u dawn għandhom ikunu kkontrollati minn punti fokali ambjentali fid-Delegazzjonijiet u mill-persunal speċjalizzat fl-ambjent fl-EuropeAid. |
| --- | --- |

96.

Proċeduri speċifiċi biex tiżgura evalwazzjoni fid-dettall tal-proġetti kollha ambjentali għandhom ikunu stabbiliti u dawn għandhom ikunu kkontrollati minn punti fokali ambjentali fid-Delegazzjonijiet u mill-persunal speċjalizzat fl-ambjent fl-EuropeAid.

| 97. | Kontrolli speċifiċi għandhom ikunu introdotti biex jiżguraw li EIAs jiġu mibdija kull fejn jixraq u li r-rakkomandazzjonijiet ikunu segwiti fil-pjanijiet tal-ġestjoni ta' l-ambjent u l-kundizzjonijiet kontrattwali. |
| --- | --- |

97.

Kontrolli speċifiċi għandhom ikunu introdotti biex jiżguraw li EIAs jiġu mibdija kull fejn jixraq u li r-rakkomandazzjonijiet ikunu segwiti fil-pjanijiet tal-ġestjoni ta' l-ambjent u l-kundizzjonijiet kontrattwali.

Titjib fl-effettività tal-proġetti ambjentali

| 98. | Il-Kummissjoni għandha tagħti prijorità akbar għall-evalwazzjoni fuq il-post ta' proposti għal proġetti ambjentali. |
| --- | --- |

98.

Il-Kummissjoni għandha tagħti prijorità akbar għall-evalwazzjoni fuq il-post ta' proposti għal proġetti ambjentali.

| 99. | Il-Kummissjoni għandha tiegħu aktar passi biex tidentifika u tneħħi l-impedimenti fil-proċeduri ta' l-akkwist. |
| --- | --- |

99.

Il-Kummissjoni għandha tiegħu aktar passi biex tidentifika u tneħħi l-impedimenti fil-proċeduri ta' l-akkwist.

| 100. | Il-Kummissjoni għandha tagħti attenzjoni akbar biex tingħata għajnuna lill-komunitajiet lokali biex isibu modi sostenibbli biex jużaw ir-riżorsi naturali. |
| --- | --- |

100.

Il-Kummissjoni għandha tagħti attenzjoni akbar biex tingħata għajnuna lill-komunitajiet lokali biex isibu modi sostenibbli biex jużaw ir-riżorsi naturali.

| 101. | Bi ħsieb biex ittejjeb l-impatt u s-sotenibbiltà, inkluż il-bini tal-kapaċità istituzzjonali, il-Kummissjoni għandha tanalizza l-effettività ta' l-istrumenti differenti ta' għajnuna fis-settur ta' l-ambjent. Bħala alternattivi għall-approċċ kurrenti li jintużaw proġetti relattivament ta' terminu qasir, għandu jkun ikkunsidrat li jsir użu akbar mill-programmi ta' l-għajnuna politika settorali, fondi fiduċjarji, u kofinanzjament mal-Faċilità Globali ta' l-Ambjent kif ukoll fil-finanzjament ta' proġetti tradizzjonali fuq perijodi ta' żmien itwal. |
| --- | --- |

101.

Bi ħsieb biex ittejjeb l-impatt u s-sotenibbiltà, inkluż il-bini tal-kapaċità istituzzjonali, il-Kummissjoni għandha tanalizza l-effettività ta' l-istrumenti differenti ta' għajnuna fis-settur ta' l-ambjent. Bħala alternattivi għall-approċċ kurrenti li jintużaw proġetti relattivament ta' terminu qasir, għandu jkun ikkunsidrat li jsir użu akbar mill-programmi ta' l-għajnuna politika settorali, fondi fiduċjarji, u kofinanzjament mal-Faċilità Globali ta' l-Ambjent kif ukoll fil-finanzjament ta' proġetti tradizzjonali fuq perijodi ta' żmien itwal.

Dan ir-rapport ġie adottat mill-Qorti ta' l-Awdituri fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tal-15 ta' Ġunju 2006.

Għall-Qorti ta' l-Awdituri

Hubert WEBER

President

---

(1)  Meta indirizzat dawn il-mistoqsijiet prinċipali, il-verifika kkunsidrat ukoll il-linji ta' gwida tal-verifika ambjentali ta' l-Organizzazzjoni Internazzjonali ta' l-Istituzzjonijiet Supremi tal-Verifika (INTOSAI).

1

(2)  Ir-raġuni prinċipali li qed jiġu ffukati l-foresti huwa li l-Kummissjoni għandha linja ta' baġit speċjali għall-foresti tropikali u foresti oħra (ara l-paragrafu 10). Filwaqt li fl-2004 faċilità speċjali ta' l-ilma ACP-UE ġiet maħluqa, din għadha f'fażi bikrija ta' implimentazzjoni.

2

(3)  Iż-żewġ pilastri l-oħra huma s-saħħa ekonomika u l-iżvilupp soċjali. L-aktar definizzjoni wżata ta' żvilupp sostenibbli hija żvilupp li jissodisfa l-bżonnijiet tal-preżent mingħajr ma jikkomprometti l-kapaċità ta' ġenerazzjonijiet futuri li jissodisfaw il-bżonnijiet tagħhom (Ir-Rapport ta' Bruntland dwar l-Ambjent u l-Iżvilupp 1987).

3

(4)  Artikolu 177 tat-Trattat tal-KE jgħid li l-iżvilupp sostenibbli huwa għan tal-koperazzjoni fl-iżvilupp.

4

(5)  Artikolu 32 tal-Ftehim ta' Sħubija ta' Cotonou ffirmat fit-23 ta' Ġunju 2000 (ĠU L 317, 15.12.2000).

5

(6)  Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 443/92 tal-25 ta' Frar 1992 dwar l-għajnuna finanzjarja u teknika lill-, u koperazzjoni ekonomika mal-pajjiżi li qed jiżviluppaw fl-Asja u l-Amerika Latina (ĠU L 52, 27.2.1992, p. 1).

6

(7)  Anness II tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1488/96 tat-23 ta' Lulju 1996 dwar miżuri finanzjarji u tekniċi biex jakkumpanjaw (MEDA) ir-riforma ta' strutturi ekonimiċi u soċjali fil-qafas tas-sħubija Ewro-Mediterranja (ĠU L 189, 30.7.1996, p. 1).

7

(8)  Regolament (KE) Nru 2494/2000 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Novembru 2000 dwar miżuri biex tiġi promossa l-konservazzjoni u l-immaniġġjar sostenibbli tal-foresti tropikali u foresti oħrajn f'pajjiżi li qed jiżviluppaw (ĠU L 288, 15.11.2000, p. 6).

8

(9)  Id-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni “Proposal for a Joint Declaration by the Council, the European Parliament and the Commission on the EU Development Policy” (Proposta għall-Dikjarazzjoni Konġunta mill-Kunsill, il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni dwar il-Politika ta' Żvilupp ta' l-UE) tat-13 ta' Lulju 2005 bassret... attenzjoni akbar għad-dimensjoni ambjentali ta' l-iżvilupp sostenibbli permezz tal-promozzjoni tiegħu mit-tema orizzontali lejn għan espliċitu għall-għajnuna ta' l-UE riflessa bi prioritajiet tematiċi dettaljati ta' l-għajnuna tal-KE.

9

by the Council, the European Parliament and the Commission on the EU Development Policy

(10)  Il-Kummissjoni organizzat evalwazzjoni aktar speċifika tal-linja ta' baġit ta' l-Ambjent u l-Foresti Tropikali, kif imniżżla f'Regolamenti relatati fl-2004.

10

(11)  Fl-2002 il-Bank Dinji introduċa sistema ġdida ta' kodiċi b'żewġ dimensjonijiet. Kull self huwa mmarkat kemm b'kodiċi ta' tema kif ukoll b'kodiċi ta' settur. Il-11-il kodiċi ta' tema jikkorrispondu ma' għanijiet u objettivi ta' l-attivitajiet tal-Bank u t-12-il kodiċi ta' settur jindikaw il-partijiet ta' l-ekonomija li jibbenefikaw direttament mill-għajnuna tal-Bank. L-ambjent u r-riżorsi naturali huwa 1 minn 11-il tema.

11

(12)  Sa mit-tmiem tas-snin 90 il-pajjiżi li qed jiżviluppaw stabbilew Dokumenti ta' Strateġija għat-Tnaqqis tal-Faqar biex jipprovdu qafas għall-politika u programmi domestiċi, kif ukoll għall-assistenza barranija, bil-għan ġenerali biex inaqqsu l-faqar.

12

(13)  Status u evoluzzjoni ta' prijoritajiet ambjentali fl-istrateġiji għat-tnaqqis tal-faqar: evalwazzjoni ta' ħamsin dokument dwar it-tnaqqis tal-faqar. Dokumenti tad-Dipartiment ta' l-Ambjent, Bank Dinji, Novembru 2003.

13

(14)  Kumitat ta' l-Assistenza għall-Iżvilupp ta' l-OECD. Linji ta' Gwida dwar l-Assistenza u l-Ambjent Nru 2: Prattiċi Tajba għal Stimi u Strateġiji Ambjentali tal-Pajjiż. It-terminu ekwivalenti wżat mill-Kummissjoni huwa l-Profili ta' l-Ambjent tal-Pajjiż (CEP).

14

(15)  Regolament (KE) Nru 2493/2000 tal-Parlament u l-Kunsill Ewropew tas-7 ta' Novembru 2000 dwar miżuri biex jippromovu l-integrazzjoni sħiħa tad-dimensjoni ambjentali fil-proċess ta' żvilupp tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw (ĠU L 288, 15.11.2000, p. 1).

15

(16)  Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar strateġija fuq l-integrazzjoni ta' problemi ambjentali fil-koperazzjoni ekonomika u ta' żvilupp tal-KE biex tipromwovi l-iżvilupp sostenibbli paragrafu 3.6 (8971/01).

16

(17)  Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar strateġija fuq l-integrazzjoni ta' problemi ambjentali fil-koperazzjoni ekonomika u ta' żvilupp tal-KE biex tippromwovi l-iżvilupp sostenibbli paragrafu 3.14 (8971/01).

17

(18)  Fiż-żmien li seħħet il-verifika l-OECD DAC kellu laqgħa ta' xogħol dwar l-użu tas-SEAs fil-kuntest tal-koperazzjoni fl-iżvilupp.

18

(19)  It-tliet kategoriji maħsuba huma: A — Impatt Ambjentali Għoli, B — Riskji u opportunitajiet ambjentali b'possibiltà sinifikanti, Ċ — Impatt Ambjentali Baxx.

19

(20)  Direttiva tal-Kunsill 85/337/KEE tas-27 ta' Ġunju 1985 dwar l-evalwazzjoni ta' l-effett ta' ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent (ĠU L 175, 5.7.1985, p. 40), emendata bid-Direttiva 97/11/KE tat-3 ta' Marzu 1997 (ĠU L 73, 14.3.1997, p. 5).

20

(21)  Artikolu 37 tar-Raba' Konvenzjoni ACP-KEE iffirmata f'Lomé fil-15 ta' Diċembru 1989 (ĠU L 229, 17.8.1991).

21

(22)  Linji ta' gwida tal-Kumitat ta' l-Assistenza għall-Iżvilupp ta' l-OECD dwar l-Għajnuna u l-Ambjent Nru 1 “Good Practices for Environmental Impact Assessment of Development Projects” (Prattiċi Tajba għall-evalwazzjoni ta' l-Impatt ta' l-Iżvilupp tal-Proġetti), Pariġi 1992.

22

Good Practices for Environmental Impact Assessment of Development Projects

---

ANNESS I

KUMITAT TA' L-ASSISTENZA GĦALL-IŻVILUPP TA' L-OECD — KLASSIFIKAZZJONI TA' PROĠETT

| Kodiċi DAC5 (1) | Kodiċicrs (2) | Deskrizzjoni | Kjarifiki/Noti addizzjonali dwar ir-rapport |
| --- | --- | --- | --- |
| 410 | | Protezzjoni Ambjentali Ġenerali | Mhux speċifiku għas-settur. |
| | 41 010 | Politika Ambjentali u ġestjoni amministrattiva | Politika ta' l-Ambjent, liġijiet, regolamenti u strumenti ekonomiċi; istituzzjonijiet u prattiċi t'ammistrazzjoni, ippjanar ambjentali u għall-użu ta' l-art u proċeduri tat-tehid tad-deċiżjonijiet, seminars, laqgħat, diversi miżuri ta' konservazzjoni u protezzjoni mhux speċifikati hawn taħt. |
| | 41 020 | Protezzjoni tal-bijosfera | Kontroll tat-tniġġiż ta' l-arja, preservazzjoni tas-saff ta' l-ożonu; kontroll tat-tniġġiż tal-baħar. |
| 41 030 | Bijodiversità | Inklużi riżervi naturali u azzjonijiet fiż-żoni ta' madwarhom; miżuri oħra biex jipproteġu l-ispeċi fil-periklu u vulnerabbli u l-ambjent naturali tagħhom (eż. il-preservazzjoni ta' artijiet mistagħdra). |
| 41 040 | Preservazzjoni ta' żona | Japplika għall-pajsaġġi kulturali uniċi inklużi żoni/oġġetti ta' valur storiku, arkeoloġiku, estetiku, xjentifiku u edukattiv. |
| 41 050 | Kontroll/prevenzjoni ta' l-għarar | Għarar minn xmajjar u l-baħar; inklużi attivitajiet relatati mal-kontroll tad-dħul ta' ilma baħar u ż-żieda fil-livell tal-baħar. |
| | 41 081 | Edukazzjoni ambjent/taħriġ | |
| 41 082 | Riċerka ambjentali | Inklużi t-twaqqif ta' databases, inventarji/rendikonti ta' riżorsi fiżiċi u naturali; profili ambjentali u studji dwar l-impatti jekk mhux speċifiċi għas-settur. |

Kodiċi DAC5 (1)

Kodiċicrs (2)

Deskrizzjoni

Kjarifiki/Noti addizzjonali dwar ir-rapport

410

Protezzjoni Ambjentali Ġenerali

Mhux speċifiku għas-settur.

41 010

Politika Ambjentali u ġestjoni amministrattiva

Politika ta' l-Ambjent, liġijiet, regolamenti u strumenti ekonomiċi; istituzzjonijiet u prattiċi t'ammistrazzjoni, ippjanar ambjentali u għall-użu ta' l-art u proċeduri tat-tehid tad-deċiżjonijiet, seminars, laqgħat, diversi miżuri ta' konservazzjoni u protezzjoni mhux speċifikati hawn taħt.

41 020

Protezzjoni tal-bijosfera

Kontroll tat-tniġġiż ta' l-arja, preservazzjoni tas-saff ta' l-ożonu; kontroll tat-tniġġiż tal-baħar.

41 030

Bijodiversità

Inklużi riżervi naturali u azzjonijiet fiż-żoni ta' madwarhom; miżuri oħra biex jipproteġu l-ispeċi fil-periklu u vulnerabbli u l-ambjent naturali tagħhom (eż. il-preservazzjoni ta' artijiet mistagħdra).

41 040

Preservazzjoni ta' żona

Japplika għall-pajsaġġi kulturali uniċi inklużi żoni/oġġetti ta' valur storiku, arkeoloġiku, estetiku, xjentifiku u edukattiv.

41 050

Kontroll/prevenzjoni ta' l-għarar

Għarar minn xmajjar u l-baħar; inklużi attivitajiet relatati mal-kontroll tad-dħul ta' ilma baħar u ż-żieda fil-livell tal-baħar.

41 081

Edukazzjoni ambjent/taħriġ

41 082

Riċerka ambjentali

Inklużi t-twaqqif ta' databases, inventarji/rendikonti ta' riżorsi fiżiċi u naturali; profili ambjentali u studji dwar l-impatti jekk mhux speċifiċi għas-settur.

---

(1)  Kodiċi tal-Kumitat ta' l-Assistenza għall-Iżvilupp ta' l-OECD.

(2)  Kodiċi tas-Sistema ta' Rappurtar tal-Kredituri.

---

ANNESS II

PROĠETTI TA' L-AMBJENT EŻAMINATI U EVALWAZZJONI TA' L-EFFETTIVITÀ TAGĦHOM

| | Rilevanza | Prodott | Riżultati miksuba | Impatt | Prospetti għas-sostenibiltà |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Pajjiż/Reġjun | Deskrizzjoni tal-proġett | Sors tal-finanzjament | Ammont f'euro | Data tal-bidu tal-proġett | Data tal-kompletazzjoni tal-proġett | Iva/le | Iva/parzjali/ma japplikax | Bosta/ xi wħud/ftit/ma japplikax | Għoli/medju/baxx/ma japplikax | Tajjeb/limitat |
| Botswana | 7th EDF Wildlife | EDF | 6 400 000 | 20.12.1993 | 30.6.2004 | iva | parzjali | xi wħud | baxx | limitat |
| Botswana | 8th EDF Wildlife | EDF | 14 000 000 | 6.11.2001 | 31.12.2007 | iva | parzjali | ftit | baxx | limitat |
| Botswana | Okavango Research Centre | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 1 500 000 | 29.12.1999 | 28.2.2005 | iva | parzjali | ftit | baxx | limitat |
| Botswana | 7th EDF forestry | EDF | 3 000 000 | 18.12.1992 | 30.6.2004 | iva | parzjali | ftit | baxx | limitat |
| Botswana | 8th EDF forestry | EDF | 2 000 000 | 25.1.2000 | 6.3.2002 | iva | parzjali | ftit | baxx | limitat |
| Brażil | Ecological Corridors | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 7 000 000 | 1.5.2002 | 1.5.2007 | iva | parzjali | ma japplikax | ma japplikax | tajjeb |
| Brażil | Natural Resources Policy Subprogram — NRPP | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 16 700 000 | 1.7.1995 | 30.6.2006 | iva | iva | bosta | baxx | tajjeb |
| Brażil | Extractive Reserves — RESEX, Phase II | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 7 000 000 | 22.11.2000 | 31.7.2007 | iva | parzjali | xi wħud | baxx | tajjeb |
| Brażil | Sustainable Development of the Cuiabà-Santarem economic corridor in central Amazonian: reconciling economic growth and large scale forest conservation | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 1 497 295 | 17.9.2003 | 17.9.2006 | iva | parzjali | xi wħud | baxx | tajjeb |
| Brażil | Demonstration Projects — PD/A | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 4 000 000 | 20.9.1994 | 31.12.2003 | iva | iva | bosta | baxx | limitat |
| Brażil | Directed research Program, Phase II | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 5 000 000 | 29.7.1998 | 28.2.2003 | iva | iva | bosta | baxx | limitat |
| Reġjun ċentrali afrikan | ECOFAC | EDF | 72 450 000 | 1992 | 1.9.2004 | iva | iva | bosta | baxx | limitat |
| Reġjun ċentrali afrikan | Programme régional de gestion de l'information environnementale (PRGIE) | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 3 334 697 | 1.3.1998 | 7.4.2003 | iva | parzjali | ftit | baxx | limitat |
| Ċina | Environmental Management Cooperation Programme | Linja ta' Baġit ALA | 13 000 000 | 11.6.1998 | 30.9.2005 | iva | iva | bosta | medju | tajjeb |
| Ċina | Liaoning Integrated Environmental Programme (LIEP) | Linja ta' Baġit ALA | 37 000 000 | 11.6.1998 | 30.6.2005 | iva | iva | bosta | medju | tajjeb |
| Ċina | Natural Forest Management Programme | Linja ta' Baġit ALA | 16 900 000 | 6.11.2001 | 31.10.2006 | iva | parzjali | ftit | baxx | limitat |
| Ċina | Energy-Environment Programme | Linja ta' Baġit ALA | 20 000 000 | 3.4.2002 | 31.3.2007 | iva | parzjali | ma japplikax | ma japplikax | limitat |
| Fiġi | Environment programme | EDF | 8 500 000 | 31.12.2002 | 31.12.2005 | iva | iva | bosta | medju | tajjeb |
| Gabon | Valorisation des aires protégées (PSVAP) | EDF | 4 700 000 | 31.12.2001 | 31.12.2006 | iva | iva | bosta | medju | limitat |
| Gabon | Chasse villageoise et conservation | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 1 400 000 | 25.9.2003 | 25.9.2005 | iva | iva | bosta | medju | limitat |
| Gabon | Appui régional à l'École Nationale des Eaux et Forêts | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 4 410 000 | 1.12.2002 | 31.12.2006 | iva | parzjali | ma japplikax | baxx | limitat |
| Gabon | Conservation par la valorisation des espèces phares | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 1 696 537 | 27.2.2003 | 26.2.2006 | iva | parzjali | ftit | baxx | limitat |
| Gwatemala | Protection and Regional Management of Coastal Resources in the Gulf of Honduras | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 1 120 415 | 1.2.2003 | 31.1.2006 | iva | parzjali | ftit | baxx | limitat |
| Gwatemala | Forest livelihood for the poor regional project: certification and market development for sustainable forestry in Central America | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 2 221 846 | 15.3.2003 | 15.3.2006 | iva | parzjali | ftit | baxx | limitat |
| Ħonduras | Proyecto de comanejo sustentable de la Biosfera Tawahka Asangni y parte sur de la Biosfera de Río Plátano | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 1 623 838 | 1.1.2005 | 1.1.2008 | iva | ma japplikax | ma japplikax | ma japplikax | tajjeb |
| Ħonduras | Programa de desarrollo y gestión sostenible de las cuencas de Honduras (Forcuencas) | Linja ta' Baġit ALA | 34 000 000 | 1.7.2004 | 1.7.2010 | iva | parzjali | ma japplikax | ma japplikax | tajjeb |
| Ħonduras | (Protezzjoni tal-bijosfera tal-foresta tropikali ta' Tawahka Asangni) | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 861 445 | 27.4.1999 | 31.12.2003 | iva | iva | bosta | għoli | tajjeb |
| Indoneżja | Improving governance of forest resources and reducing illegal logging and associated trade with full civil society participation in S.E. Asia (EIA/Telapak) | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 2 000 000 | 1.4.2005 | 31.3.2008 | iva | ma japplikax | ma japplikax | ma japplikax | tajjeb |
| Indoneżja | Promotion of ecologically sustainable, socially equitable and economically viable forest management in Indonesia through implementation of credible certification systems (LEI) | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 924 648 | 1.3.2004 | 28.2.2006 | iva | iva | bosta | medju | tajjeb |
| Indoneżja | Leuser Development Programme (LDP) | Linja ta' Baġit ALA | 27 670 327 | 1.5.1995 | 1.11.2004 | iva | iva | bosta | medju | tajjeb |
| Indoneżja | South Sumatra forest fire management project (SSFFMP) | Linja ta' Baġit ALA | 8 500 000 | 20.12.2001 | 20.12.2006 | iva | iva | bosta | medju | tajjeb |
| Indoneżja | EC-Indonesia FLEGT support project (FLEGT) | Linja ta' Baġit ALA | 15 000 000 | 30.3.2005 | 30.3.2013 | iva | ma japplikax | ma japplikax | ma japplikax | tajjeb |
| Indoneżja | Berau forest management project (BFMP) | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 7 926 767 | 1.4.1996 | 1.3.2002 | iva | iva | bosta | baxx | limitat |
| Indoneżja | Berau forest bridging project (BFBP) | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 697 986 | 1.9.2002 | 30.6.2004 | iva | iva | bosta | baxx | limitat |
| Indoneżja | Participatory land use planning for sustainable forest resource management in the Tanimbar Islands, Eastern Indonesia (Tanimbar) | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 991 905 | 1.11.2002 | 31.10.2005 | iva | iva | bosta | medju | limitat |
| Indoneżja | Participative management of natural resources in Berau and Bulungan (PMNRBB) | Linja ta' Baġit ALA | 17 000 000 | 27.3.2003 | 21.12.2010 | iva | parzjali | ma japplikax | ma japplikax | limitat |
| Indoneżja | Illegal logging response centre (ILRC) | Linja ta' Baġit ALA | 2 000 000 | 1.4.2001 | 1.2.2006 | iva | iva | xi wħud | baxx | limitat |
| Mali | Lutte contre l'ensablement | EDF | 7 359 099 | 21.1.1994 | 30.9.2001 | iva | iva | bosta | għoli | tajjeb |
| Mali | Lutte contre la désertification | EDF | 14 000 000 | 22.5.2001 | 31.12.2006 | iva | iva | xi wħud | medju | limitat |
| Mali | Gestion intentionnelle des ressources (AGIR) | EDF | 2 000 000 | 1.7.2000 | 31.12.2005 | iva | iva | bosta | baxx | limitat |
| Mauritius | Wastewater Sectoral Policy support Programme | EDF | 29 800 000 | 26.1.2004 | 31.12.2009 | iva | iva | xi wħud | medju | tajjeb |
| Mauritius | St Martins Wastewater plant | EDF | 16 700 000 | 15.4.1999 | 1.1.2005 | iva | iva | bosta | medju | tajjeb |
| Mauritius | Rodrigues Anti-Érosion | EDF | 4 000 000 | 15.3.1999 | 30.6.2004 | iva | iva | bosta | medju | tajjeb |
| Mauritius | Regional Environmental Education Programme | EDF | 2 000 000 | 2.5.2000 | 31.12.2005 | iva | parzjali | ma japplikax | ma japplikax | limitat |
| Mauritius | Support to Regional Environmental Programmes | EDF | 11 000 000 | 8.7.1993 | 31.12.2003 | iva | parzjali | ftit | baxx | limitat |
| Marokk | Protection de la biodiversité des ressources en eau du bassin versant de la Moulouya | LIFE-Third countries | 169 423 | 11.11.2002 | 31.12.2005 | iva | iva | bosta | medju | tajjeb |
| Marokk | Projet de démonstration sur les stratégies de lutte contre la désertification dans les zones arides avec implication directe des communautés agropastorales locales en Afrique du Nord (Maroc et Tunisie) | MEDA-SMAP | 3 446 678 | 2.9.2002 | 1.4.2007 | iva | iva | bosta | għoli | tajjeb |
| Marokk | Amélioration de la qualité de l'air urbain — Tetouan | MEDA-SMAP | 2 020 745 | 21.12.2001 | 30.9.2005 | iva | iva | bosta | medju | tajjeb |
| Marokk | Protection et gestion participative des écosystèmes forestiers du Rif (Gefrif) | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 1 950 000 | 1.6.1998 | 30.9.2001 | iva | iva | bosta | baxx | limitat |
| Marokk | Création d'une maison de l'environnement pour les villes de Meckhnes et Fez | LIFE-Pajjiżi terzi | 320 000 | 24.11.1999 | 30.6.2003 | le | parzjali | ftit | baxx | limitat |
| Nikaragwa | Café: un ejemplo de producción y consumo responsable | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 1 221 620 | 1.5.2003 | 20.4.2006 | iva | parzjali | xi wħud | medju | tajjeb |
| Reġjun paċifiku | Sustainable Management of sites globally important for biodiversity in the Pacific | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 1 293 032 | 6.9.2003 | 6.9.2007 | iva | iva | ma japplikax | ma japplikax | limitat |
| Reġjun paċifiku | Reducing vulnerability of Pacific ACP States | EDF | 7 000 000 | 1.4.2002 | 31.3.2006 | iva | iva | bosta | baxx | limitat |
| Reġjun paċifiku | Pacific Environmental Information Network (PEIN) | EDF | 1 120 000 | 1.6.2000 | 31.12.2003 | iva | iva | bosta | baxx | limitat |
| Reġjun paċifiku | Coral Gardens Initiative (CGI) | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 543 040 | 29.7.2003 | 29.7.2005 | iva | iva | bosta | baxx | limitat |
| Tanżanija | Buiding community Roles and Incentives in Ecosystem | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 2 070 025 | 28.12.2004 | 31.3.2010 | iva | ma japplikax | ma japplikax | ma japplikax | tajjeb |
| Tanżanija | Mahale Ecosystem Management project | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 1 758 723 | 28.5.2003 | 28.5.2008 | iva | iva | bosta | medju | tajjeb |
| Tanżanija | Project of Serengeti National Park (Proġett tal-Ġnien Nazzjonali tas-Serengeti) | EDF | 8 605 620 | 2.2.1994 | 30.6.2002 | iva | iva | bosta | medju | tajjeb |
| Tanżanija | Biological conservation and sustainable management of the Mount Meru natural System, Tanzania | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 815 360 | 31.12.1999 | 30.11.2003 | iva | iva | bosta | għoli | tajjeb |
| Tanżanija | Mwanza Sewerage System Rehabilitation ( | EDF | 5 500 000 | 5.12.2000 | 31.12.2004 | iva | iva | ftit | baxx | tajjeb |
| Tanżanija | Special programme to Refugees affected area. 7th EDF | EDF | 19 295 768 | 5.9.1997 | 31.8.2003 | iva | iva | xi wħud | baxx | limitat |
| Tanżanija | Support to Tanzania Game Reserves | EDF | 1 980 000 | 20.2.2004 | 30.6.2009 | iva | ma japplikax | ma japplikax | ma japplikax | limitat |
| Tanżanija | Selous Black rhinoceros Protection Project | Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti | 565 188 | 1.6.2000 | 31.5.2003 | iva | parzjali | xi wħud | baxx | limitat |
| Tanżanija | Water Supply Programme Regional Centres | EDF | 33 660 000 | 6.6.2003 | 1.12.2007 | iva | ma japplikax | ma japplikax | ma japplikax | tajjeb |
| Tuvalu | Development Support Programme (DSP) | EDF | 5 865 135 | 9.2.2000 | 31.12.2004 | iva | iva | xi wħud | baxx | limitat |
| | | | 560 087 162 | | | | | | | |

Rilevanza

Prodott

Riżultati miksuba

Impatt

Prospetti għas-sostenibiltà

Pajjiż/Reġjun

Deskrizzjoni tal-proġett

Sors tal-finanzjament

Ammont f'euro

Data tal-bidu tal-proġett

Data tal-kompletazzjoni tal-proġett

Iva/le

Iva/parzjali/ma japplikax

Bosta/ xi wħud/ftit/ma japplikax

Għoli/medju/baxx/ma japplikax

Tajjeb/limitat

Botswana

7th EDF Wildlife

EDF

6 400 000

20.12.1993

30.6.2004

iva

parzjali

xi wħud

baxx

limitat

Botswana

8th EDF Wildlife

EDF

14 000 000

6.11.2001

31.12.2007

iva

parzjali

ftit

baxx

limitat

Botswana

Okavango Research Centre

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

1 500 000

29.12.1999

28.2.2005

iva

parzjali

ftit

baxx

limitat

Botswana

7th EDF forestry

EDF

3 000 000

18.12.1992

30.6.2004

iva

parzjali

ftit

baxx

limitat

Botswana

8th EDF forestry

EDF

2 000 000

25.1.2000

6.3.2002

iva

parzjali

ftit

baxx

limitat

Brażil

Ecological Corridors

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

7 000 000

1.5.2002

1.5.2007

iva

parzjali

ma japplikax

ma japplikax

tajjeb

Brażil

Natural Resources Policy Subprogram — NRPP

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

16 700 000

1.7.1995

30.6.2006

iva

iva

bosta

baxx

tajjeb

Brażil

Extractive Reserves — RESEX, Phase II

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

7 000 000

22.11.2000

31.7.2007

iva

parzjali

xi wħud

baxx

tajjeb

Brażil

Sustainable Development of the Cuiabà-Santarem economic corridor in central Amazonian: reconciling economic growth and large scale forest conservation

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

1 497 295

17.9.2003

17.9.2006

iva

parzjali

xi wħud

baxx

tajjeb

Brażil

Demonstration Projects — PD/A

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

4 000 000

20.9.1994

31.12.2003

iva

iva

bosta

baxx

limitat

Brażil

Directed research Program, Phase II

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

5 000 000

29.7.1998

28.2.2003

iva

iva

bosta

baxx

limitat

Reġjun ċentrali afrikan

ECOFAC

EDF

72 450 000

1992

1.9.2004

iva

iva

bosta

baxx

limitat

Reġjun ċentrali afrikan

Programme régional de gestion de l'information environnementale (PRGIE)

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

3 334 697

1.3.1998

7.4.2003

iva

parzjali

ftit

baxx

limitat

Ċina

Environmental Management Cooperation Programme

Linja ta' Baġit ALA

13 000 000

11.6.1998

30.9.2005

iva

iva

bosta

medju

tajjeb

Ċina

Liaoning Integrated Environmental Programme (LIEP)

Linja ta' Baġit ALA

37 000 000

11.6.1998

30.6.2005

iva

iva

bosta

medju

tajjeb

Ċina

Natural Forest Management Programme

Linja ta' Baġit ALA

16 900 000

6.11.2001

31.10.2006

iva

parzjali

ftit

baxx

limitat

Ċina

Energy-Environment Programme

Linja ta' Baġit ALA

20 000 000

3.4.2002

31.3.2007

iva

parzjali

ma japplikax

ma japplikax

limitat

Fiġi

Environment programme

EDF

8 500 000

31.12.2002

31.12.2005

iva

iva

bosta

medju

tajjeb

Gabon

Valorisation des aires protégées (PSVAP)

EDF

4 700 000

31.12.2001

31.12.2006

iva

iva

bosta

medju

limitat

Gabon

Chasse villageoise et conservation

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

1 400 000

25.9.2003

25.9.2005

iva

iva

bosta

medju

limitat

Gabon

Appui régional à l'École Nationale des Eaux et Forêts

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

4 410 000

1.12.2002

31.12.2006

iva

parzjali

ma japplikax

baxx

limitat

Gabon

Conservation par la valorisation des espèces phares

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

1 696 537

27.2.2003

26.2.2006

iva

parzjali

ftit

baxx

limitat

Gwatemala

Protection and Regional Management of Coastal Resources in the Gulf of Honduras

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

1 120 415

1.2.2003

31.1.2006

iva

parzjali

ftit

baxx

limitat

Gwatemala

Forest livelihood for the poor regional project: certification and market development for sustainable forestry in Central America

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

2 221 846

15.3.2003

15.3.2006

iva

parzjali

ftit

baxx

limitat

Ħonduras

Proyecto de comanejo sustentable de la Biosfera Tawahka Asangni y parte sur de la Biosfera de Río Plátano

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

1 623 838

1.1.2005

1.1.2008

iva

ma japplikax

ma japplikax

ma japplikax

tajjeb

Ħonduras

Programa de desarrollo y gestión sostenible de las cuencas de Honduras (Forcuencas)

Linja ta' Baġit ALA

34 000 000

1.7.2004

1.7.2010

iva

parzjali

ma japplikax

ma japplikax

tajjeb

Ħonduras

(Protezzjoni tal-bijosfera tal-foresta tropikali ta' Tawahka Asangni)

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

861 445

27.4.1999

31.12.2003

iva

iva

bosta

għoli

tajjeb

Indoneżja

Improving governance of forest resources and reducing illegal logging and associated trade with full civil society participation in S.E. Asia (EIA/Telapak)

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

2 000 000

1.4.2005

31.3.2008

iva

ma japplikax

ma japplikax

ma japplikax

tajjeb

Indoneżja

Promotion of ecologically sustainable, socially equitable and economically viable forest management in Indonesia through implementation of credible certification systems (LEI)

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

924 648

1.3.2004

28.2.2006

iva

iva

bosta

medju

tajjeb

Indoneżja

Leuser Development Programme (LDP)

Linja ta' Baġit ALA

27 670 327

1.5.1995

1.11.2004

iva

iva

bosta

medju

tajjeb

Indoneżja

South Sumatra forest fire management project (SSFFMP)

Linja ta' Baġit ALA

8 500 000

20.12.2001

20.12.2006

iva

iva

bosta

medju

tajjeb

Indoneżja

EC-Indonesia FLEGT support project (FLEGT)

Linja ta' Baġit ALA

15 000 000

30.3.2005

30.3.2013

iva

ma japplikax

ma japplikax

ma japplikax

tajjeb

Indoneżja

Berau forest management project (BFMP)

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

7 926 767

1.4.1996

1.3.2002

iva

iva

bosta

baxx

limitat

Indoneżja

Berau forest bridging project (BFBP)

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

697 986

1.9.2002

30.6.2004

iva

iva

bosta

baxx

limitat

Indoneżja

Participatory land use planning for sustainable forest resource management in the Tanimbar Islands, Eastern Indonesia (Tanimbar)

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

991 905

1.11.2002

31.10.2005

iva

iva

bosta

medju

limitat

Indoneżja

Participative management of natural resources in Berau and Bulungan (PMNRBB)

Linja ta' Baġit ALA

17 000 000

27.3.2003

21.12.2010

iva

parzjali

ma japplikax

ma japplikax

limitat

Indoneżja

Illegal logging response centre (ILRC)

Linja ta' Baġit ALA

2 000 000

1.4.2001

1.2.2006

iva

iva

xi wħud

baxx

limitat

Mali

Lutte contre l'ensablement

EDF

7 359 099

21.1.1994

30.9.2001

iva

iva

bosta

għoli

tajjeb

Mali

Lutte contre la désertification

EDF

14 000 000

22.5.2001

31.12.2006

iva

iva

xi wħud

medju

limitat

Mali

Gestion intentionnelle des ressources (AGIR)

EDF

2 000 000

1.7.2000

31.12.2005

iva

iva

bosta

baxx

limitat

Mauritius

Wastewater Sectoral Policy support Programme

EDF

29 800 000

26.1.2004

31.12.2009

iva

iva

xi wħud

medju

tajjeb

Mauritius

St Martins Wastewater plant

EDF

16 700 000

15.4.1999

1.1.2005

iva

iva

bosta

medju

tajjeb

Mauritius

Rodrigues Anti-Érosion

EDF

4 000 000

15.3.1999

30.6.2004

iva

iva

bosta

medju

tajjeb

Mauritius

Regional Environmental Education Programme

EDF

2 000 000

2.5.2000

31.12.2005

iva

parzjali

ma japplikax

ma japplikax

limitat

Mauritius

Support to Regional Environmental Programmes

EDF

11 000 000

8.7.1993

31.12.2003

iva

parzjali

ftit

baxx

limitat

Marokk

Protection de la biodiversité des ressources en eau du bassin versant de la Moulouya

LIFE-Third countries

169 423

11.11.2002

31.12.2005

iva

iva

bosta

medju

tajjeb

Marokk

Projet de démonstration sur les stratégies de lutte contre la désertification dans les zones arides avec implication directe des communautés agropastorales locales en Afrique du Nord (Maroc et Tunisie)

MEDA-SMAP

3 446 678

2.9.2002

1.4.2007

iva

iva

bosta

għoli

tajjeb

Marokk

Amélioration de la qualité de l'air urbain — Tetouan

MEDA-SMAP

2 020 745

21.12.2001

30.9.2005

iva

iva

bosta

medju

tajjeb

Marokk

Protection et gestion participative des écosystèmes forestiers du Rif (Gefrif)

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

1 950 000

1.6.1998

30.9.2001

iva

iva

bosta

baxx

limitat

Marokk

Création d'une maison de l'environnement pour les villes de Meckhnes et Fez

LIFE-Pajjiżi terzi

320 000

24.11.1999

30.6.2003

le

parzjali

ftit

baxx

limitat

Nikaragwa

Café: un ejemplo de producción y consumo responsable

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

1 221 620

1.5.2003

20.4.2006

iva

parzjali

xi wħud

medju

tajjeb

Reġjun paċifiku

Sustainable Management of sites globally important for biodiversity in the Pacific

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

1 293 032

6.9.2003

6.9.2007

iva

iva

ma japplikax

ma japplikax

limitat

Reġjun paċifiku

Reducing vulnerability of Pacific ACP States

EDF

7 000 000

1.4.2002

31.3.2006

iva

iva

bosta

baxx

limitat

Reġjun paċifiku

Pacific Environmental Information Network (PEIN)

EDF

1 120 000

1.6.2000

31.12.2003

iva

iva

bosta

baxx

limitat

Reġjun paċifiku

Coral Gardens Initiative (CGI)

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

543 040

29.7.2003

29.7.2005

iva

iva

bosta

baxx

limitat

Tanżanija

Buiding community Roles and Incentives in Ecosystem

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

2 070 025

28.12.2004

31.3.2010

iva

ma japplikax

ma japplikax

ma japplikax

tajjeb

Tanżanija

Mahale Ecosystem Management project

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

1 758 723

28.5.2003

28.5.2008

iva

iva

bosta

medju

tajjeb

Tanżanija

Project of Serengeti National Park (Proġett tal-Ġnien Nazzjonali tas-Serengeti)

EDF

8 605 620

2.2.1994

30.6.2002

iva

iva

bosta

medju

tajjeb

Tanżanija

Biological conservation and sustainable management of the Mount Meru natural System, Tanzania

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

815 360

31.12.1999

30.11.2003

iva

iva

bosta

għoli

tajjeb

Tanżanija

Mwanza Sewerage System Rehabilitation (

EDF

5 500 000

5.12.2000

31.12.2004

iva

iva

ftit

baxx

tajjeb

Tanżanija

Special programme to Refugees affected area. 7th EDF

EDF

19 295 768

5.9.1997

31.8.2003

iva

iva

xi wħud

baxx

limitat

Tanżanija

Support to Tanzania Game Reserves

EDF

1 980 000

20.2.2004

30.6.2009

iva

ma japplikax

ma japplikax

ma japplikax

limitat

Tanżanija

Selous Black rhinoceros Protection Project

Linja ta' Baġit Ambjent u Foresti

565 188

1.6.2000

31.5.2003

iva

parzjali

xi wħud

baxx

limitat

Tanżanija

Water Supply Programme Regional Centres

EDF

33 660 000

6.6.2003

1.12.2007

iva

ma japplikax

ma japplikax

ma japplikax

tajjeb

Tuvalu

Development Support Programme (DSP)

EDF

5 865 135

9.2.2000

31.12.2004

iva

iva

xi wħud

baxx

limitat

560 087 162

---

ANNESS III

ANALIŻI ĠENERALI TA' L-EFFETTIVITA' TAL-PROĠETT

Dan l-anness huwa intiż biex jipprovdi lill-qarrej b'informazzjoni ta' sfond dwar il-proġetti ambjentali individwali vverifikati f'kull pajjiż/reġjun miżjur waqt il-verifika tal-Qorti. Madanakollu, mhux intiż biex jagħti konklużjoni dwar l-effettività ġenerali tal-proġetti ambjentali f'pajjiż partikolari.

| 1. | Fil-Bostwana l-ambjent ma kienx settur fokali taħt id-9 EDF imma fondi sinifikanti ġew iddedikati lil dan il-qasam taħt EDFs preċedenti. Għalkemm taħt it-tmien EDF il-Kummissjoni fittxet li tiffoka aktar fuq il-bini ta' l-istituzzjoni fis-settur ta' l-ambjent, s'issa r-riżultati kienu limitati ħafna. It-tmien proġett tal-Foresti (2 miljun EUR) kien magħluq wara l-evalwazzjoni ta' nofs terminu, prinċipalment minħabba nuqqas ta' impenn mill-awtoritajiet benefiċjarji biex itejjbu l-prattiċi tal-ġestjoni u jintroduċu politika tal-foresti ġdida. Fiż-żmien li seħħet il-verifika, ftit kien ġie miksub fi proġett prinċipali ta' bini ta' istituzzjoni (14-il miljun EUR, it-tmien EDF) fid-Dipartiment tal-Ħajja Selvaġġa u l-Ġonna Nazzjonali (DWNP), prinċipalment ukoll minħabba nuqqas ta' impenn min-naħa tal-benefiċjarju. Waqt li l-proġett jindirizza r-rabtiet tal-faqar u l-ambjent billi jippromovi ġestjoni tar-riżorsi naturali bbażata fuq il-komunità, ma jindirizzax b'mod ċar il-kontribut li għandu jsir mit-turiżmu. |
| --- | --- |

1.

Fil-Bostwana l-ambjent ma kienx settur fokali taħt id-9 EDF imma fondi sinifikanti ġew iddedikati lil dan il-qasam taħt EDFs preċedenti. Għalkemm taħt it-tmien EDF il-Kummissjoni fittxet li tiffoka aktar fuq il-bini ta' l-istituzzjoni fis-settur ta' l-ambjent, s'issa r-riżultati kienu limitati ħafna. It-tmien proġett tal-Foresti (2 miljun EUR) kien magħluq wara l-evalwazzjoni ta' nofs terminu, prinċipalment minħabba nuqqas ta' impenn mill-awtoritajiet benefiċjarji biex itejjbu l-prattiċi tal-ġestjoni u jintroduċu politika tal-foresti ġdida. Fiż-żmien li seħħet il-verifika, ftit kien ġie miksub fi proġett prinċipali ta' bini ta' istituzzjoni (14-il miljun EUR, it-tmien EDF) fid-Dipartiment tal-Ħajja Selvaġġa u l-Ġonna Nazzjonali (DWNP), prinċipalment ukoll minħabba nuqqas ta' impenn min-naħa tal-benefiċjarju. Waqt li l-proġett jindirizza r-rabtiet tal-faqar u l-ambjent billi jippromovi ġestjoni tar-riżorsi naturali bbażata fuq il-komunità, ma jindirizzax b'mod ċar il-kontribut li għandu jsir mit-turiżmu.

| 2. | Fil-Brażil, l-ambjent huwa qasam ta' prijorità għall-koperazzjoni fis-CSP ta' l-2001-2006, b'mod partikolari fis-sostenn ta' l-isforzi Brażiljani fil-konservazzjoni u l-iżvilupp sostenibbli tal-foresta ta' l-Amażonja. L-Unjoni Ewropea hija t-tieni l-akbar donatur tal-Programm Pilota tal-Foresta Tropikali (PPG7) (1). Il-PPG7 għen lill-Gvern Brażiljan biex jiddefinixxi politiki ambjentali ġodda u jsaħħaħ l-istituzzjonijiet relatati u s-soċjetà ċivili. Ikkontribwixxa wkoll għall-ħolqien ta' żoni protetti, il-preparazzjoni, marking out u l-legalizzazzjoni ta' 22 miljun ettaru ta' art indiġena, u l-introduzzjoni ta' riżervi ta' estrazzjoni. Approċċi ġodda għall-prevenzjoni tan-nirien, agronomija tal-foresti, taqsim ta' territorju f'żoni għall-ambjent ekoloġiku u Pjanijiet Integrati tal-Ġestjoni Ambjentali ġew pilotati u twettqu madwar 160 proġett ta' dimostrazzjoni fl-iżvilupp tar-riżorsi naturali. Madanakollu, minkejja dan, dawn il-kontribuzzjonijiet importanti, it-tnaqqis tad-deforestazzjoni fl-Amażonja ma nkisibx. |
| --- | --- |

2.

Fil-Brażil, l-ambjent huwa qasam ta' prijorità għall-koperazzjoni fis-CSP ta' l-2001-2006, b'mod partikolari fis-sostenn ta' l-isforzi Brażiljani fil-konservazzjoni u l-iżvilupp sostenibbli tal-foresta ta' l-Amażonja. L-Unjoni Ewropea hija t-tieni l-akbar donatur tal-Programm Pilota tal-Foresta Tropikali (PPG7) (1). Il-PPG7 għen lill-Gvern Brażiljan biex jiddefinixxi politiki ambjentali ġodda u jsaħħaħ l-istituzzjonijiet relatati u s-soċjetà ċivili. Ikkontribwixxa wkoll għall-ħolqien ta' żoni protetti, il-preparazzjoni, marking out u l-legalizzazzjoni ta' 22 miljun ettaru ta' art indiġena, u l-introduzzjoni ta' riżervi ta' estrazzjoni. Approċċi ġodda għall-prevenzjoni tan-nirien, agronomija tal-foresti, taqsim ta' territorju f'żoni għall-ambjent ekoloġiku u Pjanijiet Integrati tal-Ġestjoni Ambjentali ġew pilotati u twettqu madwar 160 proġett ta' dimostrazzjoni fl-iżvilupp tar-riżorsi naturali. Madanakollu, minkejja dan, dawn il-kontribuzzjonijiet importanti, it-tnaqqis tad-deforestazzjoni fl-Amażonja ma nkisibx.

| 3. | Għall-Programm tal-Politika tar-Riżorsi Naturali (NRPP) li qiegħed iseħħ u l-proġett tar-Riżervi ta' Estrazzjoni (Resex), huwa probabbli li l-għanijiet kollha ma jinkisbux fiż-żmien stipulat minħabba li l-implimentazzjoni hija bil-mod. L-effettività ta' l-għodod ambjentali tal-ġestjoni żviluppati ser tiddependi fuq ir-rieda politika biex jiġu implimentati. Nuqqasijiet strutturali fl-aġenziji ambjentali ta' l-Istat xeħtu dubju fuq is-sostenibiltà ta' l-attivitajiet ta' l-NRPP f'xi Stati mingħajr finanzjament addizzjonali. Il-Proġett Resex sa ċertu punt tilef l-istat tiegħu bħala mudell għall-konservazzjoni produttiva minħabba d-dewmien tiegħu u t-tibdil fil-kuntest. Is-sostenibiltà ta' dawn ir-riżorsi ta' estrazzjoni mhix żgurata minħabba d-dipendenza tagħhom fuq il-lastku u l-ġewż Brażiljan u l-falliment ta' Resex biex jikkonvinċi lill-awtoritajiet Brażiljani biex jintroduċu sistemi ta' trasferiment finanzjarju biex jippremjaw in-nies li jaħdmu fl-estrazzjoni għas-servizzi ambjentali li jipprovdu. Għall-Proġetti ta' Dimostrazzjoni magħluqa u l-programm ta' Riċerka, aktar fażijiet — finanzjati minn donaturi oħra — kienu neċċessarji biex jikkonsolidaw ir-riżultati u jiżguraw is-sostenibiltà. Bosta mill-Proġetti ta' Dimostrazzjoni ma kinux sostenibbli minħabba l-perijodu qasir ta' implimentazzjoni (3 snin) u l-komponenti kummerċjali tagħhom ma kinux żviluppati biżżejjed. Ir-riżultati tal-programm ta' Riċerka, minkejja r-rilevanza tagħhom, ma kinux ġeneralment implimentati għalhekk il-kontribut tiegħu lill-PPG7 kien limitat. |
| --- | --- |

3.

Għall-Programm tal-Politika tar-Riżorsi Naturali (NRPP) li qiegħed iseħħ u l-proġett tar-Riżervi ta' Estrazzjoni (Resex), huwa probabbli li l-għanijiet kollha ma jinkisbux fiż-żmien stipulat minħabba li l-implimentazzjoni hija bil-mod. L-effettività ta' l-għodod ambjentali tal-ġestjoni żviluppati ser tiddependi fuq ir-rieda politika biex jiġu implimentati. Nuqqasijiet strutturali fl-aġenziji ambjentali ta' l-Istat xeħtu dubju fuq is-sostenibiltà ta' l-attivitajiet ta' l-NRPP f'xi Stati mingħajr finanzjament addizzjonali. Il-Proġett Resex sa ċertu punt tilef l-istat tiegħu bħala mudell għall-konservazzjoni produttiva minħabba d-dewmien tiegħu u t-tibdil fil-kuntest. Is-sostenibiltà ta' dawn ir-riżorsi ta' estrazzjoni mhix żgurata minħabba d-dipendenza tagħhom fuq il-lastku u l-ġewż Brażiljan u l-falliment ta' Resex biex jikkonvinċi lill-awtoritajiet Brażiljani biex jintroduċu sistemi ta' trasferiment finanzjarju biex jippremjaw in-nies li jaħdmu fl-estrazzjoni għas-servizzi ambjentali li jipprovdu. Għall-Proġetti ta' Dimostrazzjoni magħluqa u l-programm ta' Riċerka, aktar fażijiet — finanzjati minn donaturi oħra — kienu neċċessarji biex jikkonsolidaw ir-riżultati u jiżguraw is-sostenibiltà. Bosta mill-Proġetti ta' Dimostrazzjoni ma kinux sostenibbli minħabba l-perijodu qasir ta' implimentazzjoni (3 snin) u l-komponenti kummerċjali tagħhom ma kinux żviluppati biżżejjed. Ir-riżultati tal-programm ta' Riċerka, minkejja r-rilevanza tagħhom, ma kinux ġeneralment implimentati għalhekk il-kontribut tiegħu lill-PPG7 kien limitat.

| 4. | Fiċ-Ċina, is-CSP ta' l-2002-2006 għandu l-ambjent u l-iżvilupp sostenibbli bħala wieħed mill-oqsma tiegħu ta' prijorità għall-koperazzjoni, sa ċertu punt minħabba ż-żieda fil-kontribut tar-rati tat-tkabbir ekonomiku kurrenti taċ-Ċina għall-gassijiet tas-serra u l-bidla fil-klima. Ir-riżultati ta' l-erba' programmi prinċipali taħt l-implimentazzjoni jew kompletar reċenti jvarjaw. Il-Programm Integrat ta' l-Ambjent ta' Liaoning kien ġeneralment effettiv biex itejjeb l-ambjent bl-eċċezzjoni ta' komponent ta' l-ippjanar urban. Il-Programm Ambjentali ta' Koperazzjoni tal-Ġestjoni kiseb xi bini ta' kapaċità ġenerali fis-settur pubbliku iżda sar ftit progress biex tiżdied il-kuxjenza ambjentali u l-impenn fl-industrija. Il-Programm ta' Ġestjoni tal-Foresta Naturali l-aktar reċenti huwa probabbli li ma jiksibx l-għanijiet ambizzjużi ħafna tiegħu. Il-Programm Enerġija-Ambjent għadu f'fażi bikrija imma sab bidu diffiċli. Il-prospetti għas-sostenibiltà huma tajba għax iċ-Ċina għandha impenn b'saħħtu biex ittejjeb il-protezzjoni ambjentali u għandha l-kapaċità istituzzjonali u finanzjarja biex tirrepeti proġetti pilota ta' suċċess. |
| --- | --- |

4.

Fiċ-Ċina, is-CSP ta' l-2002-2006 għandu l-ambjent u l-iżvilupp sostenibbli bħala wieħed mill-oqsma tiegħu ta' prijorità għall-koperazzjoni, sa ċertu punt minħabba ż-żieda fil-kontribut tar-rati tat-tkabbir ekonomiku kurrenti taċ-Ċina għall-gassijiet tas-serra u l-bidla fil-klima. Ir-riżultati ta' l-erba' programmi prinċipali taħt l-implimentazzjoni jew kompletar reċenti jvarjaw. Il-Programm Integrat ta' l-Ambjent ta' Liaoning kien ġeneralment effettiv biex itejjeb l-ambjent bl-eċċezzjoni ta' komponent ta' l-ippjanar urban. Il-Programm Ambjentali ta' Koperazzjoni tal-Ġestjoni kiseb xi bini ta' kapaċità ġenerali fis-settur pubbliku iżda sar ftit progress biex tiżdied il-kuxjenza ambjentali u l-impenn fl-industrija. Il-Programm ta' Ġestjoni tal-Foresta Naturali l-aktar reċenti huwa probabbli li ma jiksibx l-għanijiet ambizzjużi ħafna tiegħu. Il-Programm Enerġija-Ambjent għadu f'fażi bikrija imma sab bidu diffiċli. Il-prospetti għas-sostenibiltà huma tajba għax iċ-Ċina għandha impenn b'saħħtu biex ittejjeb il-protezzjoni ambjentali u għandha l-kapaċità istituzzjonali u finanzjarja biex tirrepeti proġetti pilota ta' suċċess.

| 5. | Fir-Reġjun Ċentrali Afrikan, l-ambjent u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali, huwa qasam ta' prijorità tal-koperazzjoni fl-istrateġija reġjonali (is-7, it-8 u d-9 EDF), imma mhux fl-istrateġija taż-żewġ pajjiżi miżjura, Kongo Brazzaville u Gabon. Il-proġett reġjonali għall-ġestjoni ta' l-informazzjoni tal-foresti (PRGIE) kien magħluq kmieni minħabba riżultati foqra. Il-proġett dwar l-Ispeċi Prinċipali fil-Gabon għadu ma rnexxiex li jderri lill-gurilli għall-preżenza tal-bnedmin u l-attività turistika jonqosha biex tibda. Proġetti oħra vverifikati kienu aktar effettivi. Ir-riabilitazzjoni ta' l-istazzjon tar-riċerka ta' Makokou diġà tidher li naqqset il-kaċċa illegali. Il-proġramm reġjonali prinċipali ECOFAC qajjem kuxjenza dwar il-bżonn li tkun konservata l-foresta Ekwatorja u kkontribwixxa biex jissalvagwardja żoni protetti importanti, kif ukoll waqqaf strutturi operattivi. Minkejja dan, nuqqas ta' vijabilità finanzjarja ta' żoni protetti tfisser li ECOFAC, li beda fl-1992, issa qiegħed fir-raba' fażi tiegħu. Irid jindirizza problemi ta' fażijiet preċedenti, b'mod partikolari s-suċċess limitat ta' miżuri ta' żvilupp rurali, il-bżonn li jkun sfruttat il-potenzjal turistiku, il-kaċċa illegali, il-qtugħ tas-siġar kemm legali kif ukoll illegali barra miż-żoni protetti, u l-bżonn għal aktar involviment mill-awtoritajiet nazzjonali. Is-sostenibiltà tal-proġett Kaċċa tal-Villaġġ ukoll mhix assigurata peress li tiddependi fuq il-finanzjament ta' brigati mobbli, l-involviment ta' l-awtoritajiet nazzjonali u l-offerta ta' alternattivi ekonomiċi lill-popolazzjoni lokali involuta fil-kaċċa kummerċjali. |
| --- | --- |

5.

Fir-Reġjun Ċentrali Afrikan, l-ambjent u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali, huwa qasam ta' prijorità tal-koperazzjoni fl-istrateġija reġjonali (is-7, it-8 u d-9 EDF), imma mhux fl-istrateġija taż-żewġ pajjiżi miżjura, Kongo Brazzaville u Gabon. Il-proġett reġjonali għall-ġestjoni ta' l-informazzjoni tal-foresti (PRGIE) kien magħluq kmieni minħabba riżultati foqra. Il-proġett dwar l-Ispeċi Prinċipali fil-Gabon għadu ma rnexxiex li jderri lill-gurilli għall-preżenza tal-bnedmin u l-attività turistika jonqosha biex tibda. Proġetti oħra vverifikati kienu aktar effettivi. Ir-riabilitazzjoni ta' l-istazzjon tar-riċerka ta' Makokou diġà tidher li naqqset il-kaċċa illegali. Il-proġramm reġjonali prinċipali ECOFAC qajjem kuxjenza dwar il-bżonn li tkun konservata l-foresta Ekwatorja u kkontribwixxa biex jissalvagwardja żoni protetti importanti, kif ukoll waqqaf strutturi operattivi. Minkejja dan, nuqqas ta' vijabilità finanzjarja ta' żoni protetti tfisser li ECOFAC, li beda fl-1992, issa qiegħed fir-raba' fażi tiegħu. Irid jindirizza problemi ta' fażijiet preċedenti, b'mod partikolari s-suċċess limitat ta' miżuri ta' żvilupp rurali, il-bżonn li jkun sfruttat il-potenzjal turistiku, il-kaċċa illegali, il-qtugħ tas-siġar kemm legali kif ukoll illegali barra miż-żoni protetti, u l-bżonn għal aktar involviment mill-awtoritajiet nazzjonali. Is-sostenibiltà tal-proġett Kaċċa tal-Villaġġ ukoll mhix assigurata peress li tiddependi fuq il-finanzjament ta' brigati mobbli, l-involviment ta' l-awtoritajiet nazzjonali u l-offerta ta' alternattivi ekonomiċi lill-popolazzjoni lokali involuta fil-kaċċa kummerċjali.

| 6. | Fl-Amerika Ċentrali, it-tnaqqis tal-vulnerabiltà u t-titjib ta' l-ambjent huwa qasam ta' prijorità tal-koperazzjoni fid-Dokument ta' Strateġija Reġjonali 2002-2006 għax ir-reġjun huwa vulnerabbli ħafna għad-diżastri naturali. Rigward it-tliet pajjiżi miżjura, il-ġestjoni sostenibbli ta' riżorsi naturali, b'mod partikolari relatati ma' l-ilma u l-art, hija qasam ta' prijorità fil-Ħonduras, waqt li mhix prijorità fin- Nikaragwa u l-Gwatemala. L-aktar żewġ attivitajiet innovattivi tal-proġett tal-Konsum u l-Produzzjoni Responsabbli tal-Kafè fin-Nikaragwa (programm tat-tkabbir tal-kafè fid-dell u l-ftuħ tas-suq fi Spanja) ma kisbux riżultati sinifikanti. Fil-Ħonduras, il-proġett ta' Ġestjoni Sostenibbli tar-Riżerva ta' Tawahka Asangni għandu impatt kbir fil-konservazzjoni tar-riżerva u t-titjib tal-kundizzjonijiet tal-komunitajiet lokali. Iżda, il-ġestjoni tar-riżerva fit-terminu t-twil tiffaċċja sfidi li huma lil hinn mill-kapaċità ta' l-NGO implimentattiva u ta' proġett ta' tliet snin. Ħafna mill-attivitajiet kompletati m'humiex sostenibbli mingħajr assistenza addizzjonali teknika u finanzjarja (2). Il-proġett tal-Ġestjoni Reġjonali ta' Riżorsi tal-Kosta jeħtieġ ukoll aktar sostenn biex jikkonsolida r-riżultati u jikkompleta attivitajiet li ma tlestewx. |
| --- | --- |

6.

Fl-Amerika Ċentrali, it-tnaqqis tal-vulnerabiltà u t-titjib ta' l-ambjent huwa qasam ta' prijorità tal-koperazzjoni fid-Dokument ta' Strateġija Reġjonali 2002-2006 għax ir-reġjun huwa vulnerabbli ħafna għad-diżastri naturali. Rigward it-tliet pajjiżi miżjura, il-ġestjoni sostenibbli ta' riżorsi naturali, b'mod partikolari relatati ma' l-ilma u l-art, hija qasam ta' prijorità fil-Ħonduras, waqt li mhix prijorità fin- Nikaragwa u l-Gwatemala. L-aktar żewġ attivitajiet innovattivi tal-proġett tal-Konsum u l-Produzzjoni Responsabbli tal-Kafè fin-Nikaragwa (programm tat-tkabbir tal-kafè fid-dell u l-ftuħ tas-suq fi Spanja) ma kisbux riżultati sinifikanti. Fil-Ħonduras, il-proġett ta' Ġestjoni Sostenibbli tar-Riżerva ta' Tawahka Asangni għandu impatt kbir fil-konservazzjoni tar-riżerva u t-titjib tal-kundizzjonijiet tal-komunitajiet lokali. Iżda, il-ġestjoni tar-riżerva fit-terminu t-twil tiffaċċja sfidi li huma lil hinn mill-kapaċità ta' l-NGO implimentattiva u ta' proġett ta' tliet snin. Ħafna mill-attivitajiet kompletati m'humiex sostenibbli mingħajr assistenza addizzjonali teknika u finanzjarja (2). Il-proġett tal-Ġestjoni Reġjonali ta' Riżorsi tal-Kosta jeħtieġ ukoll aktar sostenn biex jikkonsolida r-riżultati u jikkompleta attivitajiet li ma tlestewx.

| 7. | Fl-Indoneżja, is-CSP 2002-2006 identifika l-ġestjoni ta' riżorsi naturali, b'mod partikolari relatata mal-foresti, ilma u żvilupp rurali, bħala wieħed mill-oqsma tiegħu għall-koperazzjoni. Minkejja r-rilevanza tagħhom, l-impatti tal-proġetti u prospetti għas-sostenibiltà f'ħafna każijiet mhuxiex ċerti u huma dubjużi, peress li l-pressjoni ġenerali fuq l-ambjent, u b'mod partikolari fuq ir-riżorsi tal-foresta baqgħat, u wkoll żdiedet fis-snin reċenti riżultat taż-żieda fil-popolazzjoni u l-isfuttar kummerċjali kemm legali kif ukoll illegali, u d-disponibiltà tal-fondi governattivi biex jitkomplew l-attivitajiet ġeneralment mhix ċerta. L-Ekosistema Leuser huwa mhedded mill-qtugħ illegali tas-siġar u pjanijiet għal-bini tat-toroq, u ser ikun hemm bżonn miżuri ta' protezzjoni kostanti. Is-sostenibiltà tal-Foresta Berau hija dubjuża minħabba problemi li jikkonċernaw drittijiet ta' proprjetà lokali, qtugħ tas-siġar illegali kontinwu u minħabba t-theddida liż-żona mill-possibiltà ta' attivitajiet tal-minjieri tal-faħam, għal liema ngħatat konċessjoni mill-awtoritajiet. Madanakollu, żviluppi oħra jistgħu jkollhom influwenza pożittiva fuq is-sostenibiltà, eż. proġetti reċenti biex tiżdied l-appartenenza u l-involviment ta' NGO lokali u partijiet oħra tas-soċjetà. |
| --- | --- |

7.

Fl-Indoneżja, is-CSP 2002-2006 identifika l-ġestjoni ta' riżorsi naturali, b'mod partikolari relatata mal-foresti, ilma u żvilupp rurali, bħala wieħed mill-oqsma tiegħu għall-koperazzjoni. Minkejja r-rilevanza tagħhom, l-impatti tal-proġetti u prospetti għas-sostenibiltà f'ħafna każijiet mhuxiex ċerti u huma dubjużi, peress li l-pressjoni ġenerali fuq l-ambjent, u b'mod partikolari fuq ir-riżorsi tal-foresta baqgħat, u wkoll żdiedet fis-snin reċenti riżultat taż-żieda fil-popolazzjoni u l-isfuttar kummerċjali kemm legali kif ukoll illegali, u d-disponibiltà tal-fondi governattivi biex jitkomplew l-attivitajiet ġeneralment mhix ċerta. L-Ekosistema Leuser huwa mhedded mill-qtugħ illegali tas-siġar u pjanijiet għal-bini tat-toroq, u ser ikun hemm bżonn miżuri ta' protezzjoni kostanti. Is-sostenibiltà tal-Foresta Berau hija dubjuża minħabba problemi li jikkonċernaw drittijiet ta' proprjetà lokali, qtugħ tas-siġar illegali kontinwu u minħabba t-theddida liż-żona mill-possibiltà ta' attivitajiet tal-minjieri tal-faħam, għal liema ngħatat konċessjoni mill-awtoritajiet. Madanakollu, żviluppi oħra jistgħu jkollhom influwenza pożittiva fuq is-sostenibiltà, eż. proġetti reċenti biex tiżdied l-appartenenza u l-involviment ta' NGO lokali u partijiet oħra tas-soċjetà.

| 8. | F'Mali, l-ambjent ma kienx settur fokali taħt it-tmien u d-disa' EDF. Minkejja dan, finanzjament sinifikanti kien allokat taħt is-seba' u t-tmien EDF għall-proġett tal-Ġlieda Kontra d-Deżertifikazzjoni li kiseb riżultati pożittivi għalkemm bidliet fil-klima jistgħu jipperikolaw is-sostenibiltà tiegħu. Għall-proġett AGIR, bl-istess mod popolazzjonijiet lokali aċċettaw il-kunċetti tal-proġett u nkludew attivitajiet ambjentali fil-pjanijiet ta' l-iżvilupp tal-lokalità għall-2005-2009. Madanakollu, għadu mhux ċar jekk il-proġett ġabx bidla permanenti fl-imġieba tal-popolazzjoni lokali u s-sostenibiltà tiddependi fuq ir-rieda ta' l-awtoritajiet lokali biex ikollhom appartenenza tal-bidliet proposti mill-proġett. |
| --- | --- |

8.

F'Mali, l-ambjent ma kienx settur fokali taħt it-tmien u d-disa' EDF. Minkejja dan, finanzjament sinifikanti kien allokat taħt is-seba' u t-tmien EDF għall-proġett tal-Ġlieda Kontra d-Deżertifikazzjoni li kiseb riżultati pożittivi għalkemm bidliet fil-klima jistgħu jipperikolaw is-sostenibiltà tiegħu. Għall-proġett AGIR, bl-istess mod popolazzjonijiet lokali aċċettaw il-kunċetti tal-proġett u nkludew attivitajiet ambjentali fil-pjanijiet ta' l-iżvilupp tal-lokalità għall-2005-2009. Madanakollu, għadu mhux ċar jekk il-proġett ġabx bidla permanenti fl-imġieba tal-popolazzjoni lokali u s-sostenibiltà tiddependi fuq ir-rieda ta' l-awtoritajiet lokali biex ikollhom appartenenza tal-bidliet proposti mill-proġett.

| 9. | Fil-Mauritius, l-ambjent kien settur fokali taħt it-tmien u d-disa' EDF. L-għajnuna wasslet għal riżultati ġeneralment tajbin, b'mod partikolari l-bini ta' impjant prinċipali għat-trattament ta' l-ilma maħmuġ taħt it-tmien EDF segwit mill-għajnuna tal-politika settorali taħt id-disa' EDF. Il-proġetti reġjonali ta' l-ambjent fl-Oċean Indjan eżaminati kienu ġeneralment aktar problematiċi. Is-seba' proġett reġjonali ta' l-ambjent ta' l-EDF produċa riżultati immedjati limitati mill-baġit ta' 11-il miljun EUR, għalkemm xi studji kienu sussegwentement utilizzati fil-kuntest tal-programm reġjonali tad-disa' EDF. Għat-tmien programm pilota reġjonali ta' l-edukazzjoni ta' l-EDF, baqa' li jiġi dderminat jekk il-ministeri nazzjonali kollha hux ser jadottaw il-kurrikuli pilota li qed jiżviluppa l-proġett. |
| --- | --- |

9.

Fil-Mauritius, l-ambjent kien settur fokali taħt it-tmien u d-disa' EDF. L-għajnuna wasslet għal riżultati ġeneralment tajbin, b'mod partikolari l-bini ta' impjant prinċipali għat-trattament ta' l-ilma maħmuġ taħt it-tmien EDF segwit mill-għajnuna tal-politika settorali taħt id-disa' EDF. Il-proġetti reġjonali ta' l-ambjent fl-Oċean Indjan eżaminati kienu ġeneralment aktar problematiċi. Is-seba' proġett reġjonali ta' l-ambjent ta' l-EDF produċa riżultati immedjati limitati mill-baġit ta' 11-il miljun EUR, għalkemm xi studji kienu sussegwentement utilizzati fil-kuntest tal-programm reġjonali tad-disa' EDF. Għat-tmien programm pilota reġjonali ta' l-edukazzjoni ta' l-EDF, baqa' li jiġi dderminat jekk il-ministeri nazzjonali kollha hux ser jadottaw il-kurrikuli pilota li qed jiżviluppa l-proġett.

| 10. | Fil-Marokk, l-ambjent mhux qasam tal-koperazzjoni fis-CSP ta' l-2002-2006 għalkemm jipprevedi xi miżuri ambjentali għall-protezzjoni ambjentali, jiġifieri għajnuna lis-settur ta' l-ilma permezz tas-sussidji tar-rata ta' l-interessi tal-Bank Ewropew għall-Investiment. Ir-riżultati tal-proġetti ta' l-ambjent ivarjaw u s-sostenibiltà tagħhom mhix dejjem żgurata. Per eżempju, ir-riżultati tal-proġett Gefrif kienu ġeneralment pożittivi imma l-approċċ parteċipattiv fil-fażi sussegwenti ma ggarantitx l-appartenenza u l-involviment tal-komunità lokali. Il-proġett tat-Titjib tal-Kwalità ta' l-Arja Urbana f'Tetouan produċa studju dijanjostiku biex titnaqqas l-emissjoni fl-arja fiż-żona u poġġa fuq il-post numru ta' stazzjonijiet biex jieħdu kampjuni tal-kwalità ta' l-arja u laboratorju biex ikun immexxi mill-Università ta' Tetouan. Bl-istess mod, il-proġett tal-Ġlieda kontra d-Deżertifikazzjoni kiseb il-kollaborazzjoni totali tal-komunità lokali u produċa riżultati inkoraġġanti. Iżda, ir-riżultati u s-sostenibiltà tal-proġett ikkompletat Maison de l'Environment (Dar l-Ambjent) kien limitat ħafna peress li ma rnexxilux jistabbilixxi sħubiji fit-terminu t-twil biex jippromovi l-ambjent f'Fes u Mekhnés. |
| --- | --- |

10.

Fil-Marokk, l-ambjent mhux qasam tal-koperazzjoni fis-CSP ta' l-2002-2006 għalkemm jipprevedi xi miżuri ambjentali għall-protezzjoni ambjentali, jiġifieri għajnuna lis-settur ta' l-ilma permezz tas-sussidji tar-rata ta' l-interessi tal-Bank Ewropew għall-Investiment. Ir-riżultati tal-proġetti ta' l-ambjent ivarjaw u s-sostenibiltà tagħhom mhix dejjem żgurata. Per eżempju, ir-riżultati tal-proġett Gefrif kienu ġeneralment pożittivi imma l-approċċ parteċipattiv fil-fażi sussegwenti ma ggarantitx l-appartenenza u l-involviment tal-komunità lokali. Il-proġett tat-Titjib tal-Kwalità ta' l-Arja Urbana f'Tetouan produċa studju dijanjostiku biex titnaqqas l-emissjoni fl-arja fiż-żona u poġġa fuq il-post numru ta' stazzjonijiet biex jieħdu kampjuni tal-kwalità ta' l-arja u laboratorju biex ikun immexxi mill-Università ta' Tetouan. Bl-istess mod, il-proġett tal-Ġlieda kontra d-Deżertifikazzjoni kiseb il-kollaborazzjoni totali tal-komunità lokali u produċa riżultati inkoraġġanti. Iżda, ir-riżultati u s-sostenibiltà tal-proġett ikkompletat Maison de l'Environment (Dar l-Ambjent) kien limitat ħafna peress li ma rnexxilux jistabbilixxi sħubiji fit-terminu t-twil biex jippromovi l-ambjent f'Fes u Mekhnés.

| 11. | Fir-Reġjun Paċifiku, l-ambjent kienu settur fokali taħt it-tmien u d-disa' EDF. Kien ukoll settur fokali taħt it-tmien EDF fit-tliet pajjiżi miżjura, Fiġi, Kiribati u Tuvalu, iżda mhux taħt id-disa' EDF. Il-proġetti ta' l-ambjent eżaminati wasslu firxa ta' benefiċċji infrastrutturali u teknoloġiċi lill-pajjiżi fir-reġjun. Madanakollu, mhux ir-riżultati kollha mistennija ġew miksuba. Kampanja ta' kuxjenxa ambjentali dwar il-landfill f'Nabora, li timmira biex iżżid ir-riċiklaġġ u l-aċċettazzjoni ta' tariffi ġodda għar-rimi ta' l-iskart mill-pubbliku ġenerali, għadha ma ġietx organizzata. Sabiex jinkisbu l-benefiċċji ambjentali tal-proġett ambizzjuż It-Tnaqqis tal-Vulnerabiltà, hemm bżonn aktar żmien biex tinbena l-informazzjoni ġenerata b'mod prattiku. Is-sistema ta' l-iskart solidu ta' Tuvalu għadha qed taħdem fuq livell minimalistiku u dawk li ma kinux lesti li jħallsu abbonament annwali għas-servizz ta' l-immaniġjar ta' l-iskart ikomplu jarmu b'mod indiskriminat. Il-prospetti għas-sostenibiltà fil-Paċifiku huma relattivament tajba minħabba li l-organizzazzjonijiet reġjonali huma mqiegħda b'mod tajjeb biex jagħtu aktar għajnuna. Madanakollu, is-sostenibiltà ser tiddependi ukoll fuq l-involviment akbar min-naħa tal-komunità u l-appartenenza. |
| --- | --- |

11.

Fir-Reġjun Paċifiku, l-ambjent kienu settur fokali taħt it-tmien u d-disa' EDF. Kien ukoll settur fokali taħt it-tmien EDF fit-tliet pajjiżi miżjura, Fiġi, Kiribati u Tuvalu, iżda mhux taħt id-disa' EDF. Il-proġetti ta' l-ambjent eżaminati wasslu firxa ta' benefiċċji infrastrutturali u teknoloġiċi lill-pajjiżi fir-reġjun. Madanakollu, mhux ir-riżultati kollha mistennija ġew miksuba. Kampanja ta' kuxjenxa ambjentali dwar il-landfill f'Nabora, li timmira biex iżżid ir-riċiklaġġ u l-aċċettazzjoni ta' tariffi ġodda għar-rimi ta' l-iskart mill-pubbliku ġenerali, għadha ma ġietx organizzata. Sabiex jinkisbu l-benefiċċji ambjentali tal-proġett ambizzjuż It-Tnaqqis tal-Vulnerabiltà, hemm bżonn aktar żmien biex tinbena l-informazzjoni ġenerata b'mod prattiku. Is-sistema ta' l-iskart solidu ta' Tuvalu għadha qed taħdem fuq livell minimalistiku u dawk li ma kinux lesti li jħallsu abbonament annwali għas-servizz ta' l-immaniġjar ta' l-iskart ikomplu jarmu b'mod indiskriminat. Il-prospetti għas-sostenibiltà fil-Paċifiku huma relattivament tajba minħabba li l-organizzazzjonijiet reġjonali huma mqiegħda b'mod tajjeb biex jagħtu aktar għajnuna. Madanakollu, is-sostenibiltà ser tiddependi ukoll fuq l-involviment akbar min-naħa tal-komunità u l-appartenenza.

| 12. | Fit-Tanżanija, finanzjament sinifikanti kien allokat lis-settur ta' l-ambjent taħt is-seba' u t-tmien EDF iżda m'għadux settur fokali taħt id-disa' EDF. Is-seba' proġett ta' l-EDF għall-Ġnien Nazzjonali tas-Serengeti kkontribwixxa biex il-Ġnien ikun finanzjarjament sostenibbli. Għall-proġett ta' l-ambjent prinċipali ffinanzjat taħt is-seba' Programm Speċjali għall-Żoni Milquta mir-Refuġjati ta' l-EDF, sostenn lir-Riżervi tal-Kaċċa tal-Majjistral, iffinanzjati wkoll taħt id-disa' EDF, riżultati tajba nkisbu b'baġit limitat fit-termini tat-titjib ta' l-infrastruttura u l-ġestjoni. Madanakollu, ftit sar progress s'issa bl-introduzzjoni ta' oqsma ta' ġestjoni tal-ħajja selvaġġa bbażati fuq il-komunità minħabba nuqqas ta' impenn mid-Diviżjoni tal-Ħajja Selvaġġa. Il-Kummissjoni jonqosha tindirizza b'mod totali l-kwistjonijiet ta' awtorità li jirrelataw man-nuqqas ta' trasparenza fil-liċenzji tal-kaċċa li, kieku jkunu indirizzati b'mod xieraq, jagħmluha possibbli li tkun miksuba s-sostenibiltà. Kwistjonijiet simili ta' awtorità jridu jkunu mqajjma b'relazzjoni għas-sostenn tar-Riżerva tal-Kaċċa f'Selous biex ikun protett ir-rinoċeronte iswed. Proġett tad-dranaġġ f'Mwanza ma naqqasx il-livelli ta' inkwinament ta' l-ilma li jmur fix-Xmara Victoria għall-istandards meħtieġa għalkemm is-sitwazzjoni hemm mnejn titjieb meta proġetti relatati jiġu implimentati. |
| --- | --- |

12.

Fit-Tanżanija, finanzjament sinifikanti kien allokat lis-settur ta' l-ambjent taħt is-seba' u t-tmien EDF iżda m'għadux settur fokali taħt id-disa' EDF. Is-seba' proġett ta' l-EDF għall-Ġnien Nazzjonali tas-Serengeti kkontribwixxa biex il-Ġnien ikun finanzjarjament sostenibbli. Għall-proġett ta' l-ambjent prinċipali ffinanzjat taħt is-seba' Programm Speċjali għall-Żoni Milquta mir-Refuġjati ta' l-EDF, sostenn lir-Riżervi tal-Kaċċa tal-Majjistral, iffinanzjati wkoll taħt id-disa' EDF, riżultati tajba nkisbu b'baġit limitat fit-termini tat-titjib ta' l-infrastruttura u l-ġestjoni. Madanakollu, ftit sar progress s'issa bl-introduzzjoni ta' oqsma ta' ġestjoni tal-ħajja selvaġġa bbażati fuq il-komunità minħabba nuqqas ta' impenn mid-Diviżjoni tal-Ħajja Selvaġġa. Il-Kummissjoni jonqosha tindirizza b'mod totali l-kwistjonijiet ta' awtorità li jirrelataw man-nuqqas ta' trasparenza fil-liċenzji tal-kaċċa li, kieku jkunu indirizzati b'mod xieraq, jagħmluha possibbli li tkun miksuba s-sostenibiltà. Kwistjonijiet simili ta' awtorità jridu jkunu mqajjma b'relazzjoni għas-sostenn tar-Riżerva tal-Kaċċa f'Selous biex ikun protett ir-rinoċeronte iswed. Proġett tad-dranaġġ f'Mwanza ma naqqasx il-livelli ta' inkwinament ta' l-ilma li jmur fix-Xmara Victoria għall-istandards meħtieġa għalkemm is-sitwazzjoni hemm mnejn titjieb meta proġetti relatati jiġu implimentati.

---

(1)  Dan il-programm inħoloq fis-summit tal-“Grupp tas-Seba'” (G-7) pajjiżi industrijalizzati ta' l-1990, b'konsiderazzjoni għaż-żieda fit-tħassib dwar id-deforestazzjoni mgħaġġla fil-pjanura ta' l-Amażonja. Il-Gvern Brażiljan beda l-programm fl-1992 fis-Summit Dinji ta' Rio de Janeiro.

(2)  Proġett ieħor iffinanzjat mill-linja ta' baġit Ambjent u Foresti qed isegwi l-attivitajiet tar-Riżerva ta' Tawahka Asangni.

---

IL-KUMMISSJONI TIRRISPONDI

SOMMARJU

| III. | Wara li f’Diċembru 2005 ġie ffirmat il-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp, li jagħti aktar importanza lill-aspetti ambjentali tal-politika ta’ l-iżvilupp, il-Kummissjoni ser tirrivedi u taġġorna l-Istrateġija għall-Integrazzjoni ta’ l-Ambjent ta’ l-2001, u tagħmilha aktar komprensiva.
  Il-Kummissjoni ser tniedi grupp ta’ direzzjoni bejn is-servizzi dwar l-ambjent li qed jiġi żviluppat li ser jipprovdi gwida u jiżgura koordinazzjoni aħjar. Fir-rigward tal-bżonnijiet ta’ l-istaff, fl-iffissar ta’ prijoritajiet għall-użu ta’ riżorsi limitati għandha ssir enfażi fuq il-bini tal-kapaċitajiet ta’ staff mhux speċjalizzat biex jitratta proċeduri bażiċi ta’ integrazzjoni ambjentali (eżami bir-reqqa) u biex appoġġ speċjalizzat ikun disponibbli meta dan jintalab matul l-identifikazzjoni u l-formulazzjoni. L-abbozz tal-manwal dwar l-integrazzjoni ta’ l-ambjent dalwaqt jiġi finalizzat. Diġà qed jintużaw partijiet komponenti minnu u ġew ikkonsultati b’mod estensiv. Minn Novembru 2004 sat-tmiem ta’ l-2005, madwar 350 membru ta’ l-istaff ġew imħarrġa fil-Kwartieri Ġenerali u d-Delegazzjonijiet. Il-Kummissjoni tifhem il-bżonn għal aktar tisħiħ ta’ l-għarfien u ser tqis jekk tagħmilx il-korsijiet tematiċi mandatorji għall-istaff prinċipali.
  Is-sistemi ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni huma diġà żviluppati sew, imma l-Kummissjoni ser teżamina modi biex ittejjeb it-tixrid ta’ l-aqwa prattika minn evalwazzjonijiet fil-livell tal-proġetti. |
| --- | --- |

III.

Wara li f’Diċembru 2005 ġie ffirmat il-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp, li jagħti aktar importanza lill-aspetti ambjentali tal-politika ta’ l-iżvilupp, il-Kummissjoni ser tirrivedi u taġġorna l-Istrateġija għall-Integrazzjoni ta’ l-Ambjent ta’ l-2001, u tagħmilha aktar komprensiva.

Il-Kummissjoni ser tniedi grupp ta’ direzzjoni bejn is-servizzi dwar l-ambjent li qed jiġi żviluppat li ser jipprovdi gwida u jiżgura koordinazzjoni aħjar. Fir-rigward tal-bżonnijiet ta’ l-istaff, fl-iffissar ta’ prijoritajiet għall-użu ta’ riżorsi limitati għandha ssir enfażi fuq il-bini tal-kapaċitajiet ta’ staff mhux speċjalizzat biex jitratta proċeduri bażiċi ta’ integrazzjoni ambjentali (eżami bir-reqqa) u biex appoġġ speċjalizzat ikun disponibbli meta dan jintalab matul l-identifikazzjoni u l-formulazzjoni. L-abbozz tal-manwal dwar l-integrazzjoni ta’ l-ambjent dalwaqt jiġi finalizzat. Diġà qed jintużaw partijiet komponenti minnu u ġew ikkonsultati b’mod estensiv. Minn Novembru 2004 sat-tmiem ta’ l-2005, madwar 350 membru ta’ l-istaff ġew imħarrġa fil-Kwartieri Ġenerali u d-Delegazzjonijiet. Il-Kummissjoni tifhem il-bżonn għal aktar tisħiħ ta’ l-għarfien u ser tqis jekk tagħmilx il-korsijiet tematiċi mandatorji għall-istaff prinċipali.

Is-sistemi ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni huma diġà żviluppati sew, imma l-Kummissjoni ser teżamina modi biex ittejjeb it-tixrid ta’ l-aqwa prattika minn evalwazzjonijiet fil-livell tal-proġetti.

| IV. | Il-Kummissjoni kienet qed tipprepara sistematikament Profili ta’ l-Ambjent tal-Pajjiż bil-għan li tintegra aħjar l-ambjent fil-ġenerazzjoni li jmiss tad-Dokumenti ta’ Strateġija tal-Pajjiżi (2007-2013). Madankollu, l-impatt ta’ dawn is-CEPs fuq is-CSPs il-ġodda fl-aħħar mill-aħħar jiddependi fuq il-prijorità li l-pajjiżi msieħba jagħtu lill-kwistjonijiet ambjentali.
  Appoġġ ġenerali għall-baġit (GBS) jinvolvi djalogu ta’ politika wiesa’ dwar l-istrateġiji għall-iżvilupp ta’ l-imsieħba, u jiffoka fuq it-tnaqqis fil-faqar, l-istabbiltà macroekonomika, u l-ġestjoni finanzjarja pubblika mtejba skond id-dispożizzjonijiet u l-impenji legali (bħalma huwa l-Artikolu 61.2 tal-Ftehim ta’ Cotonou). Il-Kummissjoni ser tagħmel ħilitha biex tintegra l-ambjent fil-livell ta’ djalogu ta’ politika kulfejn ikun rilevanti. Fil-każ ta’ appoġġ baġitarju fis-setturi (SBS), jista’ jitqies it-tħassib ambjentali speċifiku għas-settur permezz tad-djalogu dwar il-politika settorjali kif ukoll permezz tat-tfassil tal-programm innifsu. Jista’ jiġi previst ukoll SBS iffokat fuq l-ambjent. Il-Kummissjoni qed tqis ukoll l-aspett ta’ l-ambjent fir-reviżjoni korrenti tal-manwali tagħha dwar l-appoġġ għall-baġit u għall-politika settorjali.
  L-eżami bir-reqqa ambjentali tal-proġetti jista’ jittejjeb aktar. Ġie mniedi inventarju ta’ Valutazzjonijiet ta’ l-Impatt fuq l-Ambjent li twettqu għall-proġetti ta’ l-iżvilupp, u ser ikun ikkompletat u aġġornat regolarment. |
| --- | --- |

IV.

Il-Kummissjoni kienet qed tipprepara sistematikament Profili ta’ l-Ambjent tal-Pajjiż bil-għan li tintegra aħjar l-ambjent fil-ġenerazzjoni li jmiss tad-Dokumenti ta’ Strateġija tal-Pajjiżi (2007-2013). Madankollu, l-impatt ta’ dawn is-CEPs fuq is-CSPs il-ġodda fl-aħħar mill-aħħar jiddependi fuq il-prijorità li l-pajjiżi msieħba jagħtu lill-kwistjonijiet ambjentali.

Appoġġ ġenerali għall-baġit (GBS) jinvolvi djalogu ta’ politika wiesa’ dwar l-istrateġiji għall-iżvilupp ta’ l-imsieħba, u jiffoka fuq it-tnaqqis fil-faqar, l-istabbiltà macroekonomika, u l-ġestjoni finanzjarja pubblika mtejba skond id-dispożizzjonijiet u l-impenji legali (bħalma huwa l-Artikolu 61.2 tal-Ftehim ta’ Cotonou). Il-Kummissjoni ser tagħmel ħilitha biex tintegra l-ambjent fil-livell ta’ djalogu ta’ politika kulfejn ikun rilevanti. Fil-każ ta’ appoġġ baġitarju fis-setturi (SBS), jista’ jitqies it-tħassib ambjentali speċifiku għas-settur permezz tad-djalogu dwar il-politika settorjali kif ukoll permezz tat-tfassil tal-programm innifsu. Jista’ jiġi previst ukoll SBS iffokat fuq l-ambjent. Il-Kummissjoni qed tqis ukoll l-aspett ta’ l-ambjent fir-reviżjoni korrenti tal-manwali tagħha dwar l-appoġġ għall-baġit u għall-politika settorjali.

L-eżami bir-reqqa ambjentali tal-proġetti jista’ jittejjeb aktar. Ġie mniedi inventarju ta’ Valutazzjonijiet ta’ l-Impatt fuq l-Ambjent li twettqu għall-proġetti ta’ l-iżvilupp, u ser ikun ikkompletat u aġġornat regolarment.

| V. | Minħabba l-kuntest diffiċli tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp, il-Kummissjoni tqis il-proġetti bħala li huma raġonevolment effettivi. Għandu jitqies in-numru kbir ta’ fatturi li jintervjenu matul l-implimentazzjoni (inklużi l-instabbiltà politika u l-problemi ta’ l-infurzar tal-liġi), li ta’ sikwit ma jkunux taħt il-kontroll tal-proġett, fejn jaffetwaw il-possibbiltajiet li jintlaħqu r-riżultati maħsuba u li jipproduċu l-impatt mistenni.
  Il-parti l-kbira ta’ l-interventi ambjentali ppruvaw jirrikonċiljaw għanjiet ta’ konservazzjoni u bżonnijiet għal żvilupp lokali billi appoġjaw l-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali u attivitajiet oħra li jiġġeneraw id-dħul (bħall-ekoturiżmu), u jsaħħu l-amministrazzjonijiet lokali inkarigati mill-ħarsien ta’ l-ambjent.
  Il-Kummissjoni qed tagħmel ħilitha biex ittejjeb il-proċeduri ta’ valutazzjoni tal-proġetti, kif ukoll biex taċċellera l-proċessi ta’ l-għażla u tal-ġestjoni tal-proġetti. Ir-reviżjoni reċenti tal-proċeduri għas-sejħiet għall-proposti hija parti minn dan l-isforz.
  Is-sostenibbiltà finanzjarja hija sfida kumplessa komuni għall-parti l-kbira tal-proġetti ta’ żvilupp, u aktar u aktar għal proġetti li għandhom bħala mira primarja t-titjib ambjentali. L-ispinta kontinwa lejn modalitajiet ġodda ta’ konsenja ta’ l-għajnuna li huma differenti mill-metodu klassiku tal-proġett (metodi settorjali, programmi ta’ appoġġ għall-politika settorjali) hija ġustifikata, fost l-oħrajn, minn preokkupazzjoni għas-sostenibbiltà ta’ l-operazzjonijiet tul medda twila ta’ żmien. |
| --- | --- |

V.

Minħabba l-kuntest diffiċli tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp, il-Kummissjoni tqis il-proġetti bħala li huma raġonevolment effettivi. Għandu jitqies in-numru kbir ta’ fatturi li jintervjenu matul l-implimentazzjoni (inklużi l-instabbiltà politika u l-problemi ta’ l-infurzar tal-liġi), li ta’ sikwit ma jkunux taħt il-kontroll tal-proġett, fejn jaffetwaw il-possibbiltajiet li jintlaħqu r-riżultati maħsuba u li jipproduċu l-impatt mistenni.

Il-parti l-kbira ta’ l-interventi ambjentali ppruvaw jirrikonċiljaw għanjiet ta’ konservazzjoni u bżonnijiet għal żvilupp lokali billi appoġjaw l-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali u attivitajiet oħra li jiġġeneraw id-dħul (bħall-ekoturiżmu), u jsaħħu l-amministrazzjonijiet lokali inkarigati mill-ħarsien ta’ l-ambjent.

Il-Kummissjoni qed tagħmel ħilitha biex ittejjeb il-proċeduri ta’ valutazzjoni tal-proġetti, kif ukoll biex taċċellera l-proċessi ta’ l-għażla u tal-ġestjoni tal-proġetti. Ir-reviżjoni reċenti tal-proċeduri għas-sejħiet għall-proposti hija parti minn dan l-isforz.

Is-sostenibbiltà finanzjarja hija sfida kumplessa komuni għall-parti l-kbira tal-proġetti ta’ żvilupp, u aktar u aktar għal proġetti li għandhom bħala mira primarja t-titjib ambjentali. L-ispinta kontinwa lejn modalitajiet ġodda ta’ konsenja ta’ l-għajnuna li huma differenti mill-metodu klassiku tal-proġett (metodi settorjali, programmi ta’ appoġġ għall-politika settorjali) hija ġustifikata, fost l-oħrajn, minn preokkupazzjoni għas-sostenibbiltà ta’ l-operazzjonijiet tul medda twila ta’ żmien.

| VI. | Ir-risposti tal-Kummissjoni għar-rakkomandazzjonijiet iddettaljati tal-Qorti jingħataw fil-paragrafi 88. – 101. |
| --- | --- |

VI.

Ir-risposti tal-Kummissjoni għar-rakkomandazzjonijiet iddettaljati tal-Qorti jingħataw fil-paragrafi 88. – 101.

L-ISTRATEĠIJA TAL-KUMMISSJONI GĦALL-ASPETTI AMBJENTALI TA' L-GĦAJNUNA TAGĦHA GĦALL-IŻVILUPP

| 9.-13. | Il-Kummissjoni ser tirrivedi u taġġorna l-Istrateġija għall-Integrazzjoni ta’ l-Ambjent ta’ l-2001, u ser tagħmilha aktar komprensiva, billi tqis l-iżviluppi reċenti fil-politika bħalma huma l-politika l-ġdida għall-iżvilupp, l-istrateġija għal żvilupp sostenibbli, u l-programm tematiku għall-Ambjent u għall-Ġestjoni Sostenibbli tar-Riżorsi Naturali inkluża l-Enerġija (ENRTP).
  Il-kunsens il-ġdid għall-politika ta’ l-iżvilupp ta’ l-2005 joffri opportunitajiet għal metodu aktar komprensiv, minħabba li dan jinkludi speċifikament ir-riżorsi ambjentali u naturali bħala settur possibbli ta’ għajnuna u għall-ewwel darba huwa strateġija maqsuma ma’ l-Istati Membri u mal-Parlament. L-ENRTP għandu ambitu usa’ mill-predeċessur tiegħu b’pakkett finanzjarju kemmxejn akbar, u minbarra li jidentifika l-prijoritajiet għall-azzjonijiet ambjentali, jinkludi wkoll għanijiet speċifiċi biex tkun promossa l-integrazzjoni fi strumenti ġeografiċi. Il-preparazzjoni tas-CEPs (Profili ta’ l-Ambjent tal-Pajjiż), għandha tkun ukoll pass kbir ’il quddiem biex ikun promoss il-fatt li proporzjon adegwat ta’ fondi jmur għas-setturi ta’ l-ambjent u tar-riżorsi naturali, fuq il-bażi ta’ djalogu mal-pajjiżi msieħba. L-istrateġija l-ġdida ser tenfasizza wkoll l-implimentazzjoni tal-Valutazzjonijiet Ambjentali Strateġiċi (SEAs), skond id-Dikjarazzjoni dwar il-Politika ta’ Żvilupp, inkluż l-istabbiliment ta’ kriterji u ta’ rappurtaġġ.
  S’issa l-koerenza bejn l-istrumenti ġeografiċi u tematiċi kienet insuffiċjenti. Madankollu, is-sitwazzjoni ser tittejjeb meta jiġu introdotti l-istrumenti l-ġodda għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp. Dawn jenfasizzaw is-sussidjarjetà u l-komplementarjetà tal-programmi tematiċi għall-programmi ġeografiċi.
  Fir-rigward tal-livell ta’ finanzjament għas-settur ta’ l-ambjent illi jvarja fil-pajjiżi msemmija mill-Qorti fil-paragrafu 13, il-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Komunità hija rregolata mill-prinċipji ta’ sħubija u pussess f’isem il-pajjiżi riċeventi. Dan ifisser li l-prijoritajiet tal-mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni ġeografika jiġu miftiehma permezz ta’ proċess ta’ konsultazzjoni, fejn il-pajjiżi benefiċjarji msieħba jistgħu jiddedikaw aktar sforzi fuq setturi soċjali bħalma huma s-saħħa u l-edukazzjoni. Madankollu, il-Kummissjoni ser tkompli taħdem sabiex iżżid il-kuxjenza dwar kwistjonijiet ambjentali fir-relazzjonijiet bilaterali tagħha mal-pajjiżi msieħba. Regolamenti speċifiċi għall-promozzjoni ta’ l-integrazzjoni ambjentali fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw (2493/2000) u għall-promozzjoni tal-konservazzjoni u tal-ġestjoni sostenibbli tal-foresti fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw (2494/2000) ipprovdew qafas finanzjarju ta’ 93 miljun EUR u 249 miljun EUR rispettivament matul il-perjodu 2000-2006. |
| --- | --- |

9.-13.

Il-Kummissjoni ser tirrivedi u taġġorna l-Istrateġija għall-Integrazzjoni ta’ l-Ambjent ta’ l-2001, u ser tagħmilha aktar komprensiva, billi tqis l-iżviluppi reċenti fil-politika bħalma huma l-politika l-ġdida għall-iżvilupp, l-istrateġija għal żvilupp sostenibbli, u l-programm tematiku għall-Ambjent u għall-Ġestjoni Sostenibbli tar-Riżorsi Naturali inkluża l-Enerġija (ENRTP).

Il-kunsens il-ġdid għall-politika ta’ l-iżvilupp ta’ l-2005 joffri opportunitajiet għal metodu aktar komprensiv, minħabba li dan jinkludi speċifikament ir-riżorsi ambjentali u naturali bħala settur possibbli ta’ għajnuna u għall-ewwel darba huwa strateġija maqsuma ma’ l-Istati Membri u mal-Parlament. L-ENRTP għandu ambitu usa’ mill-predeċessur tiegħu b’pakkett finanzjarju kemmxejn akbar, u minbarra li jidentifika l-prijoritajiet għall-azzjonijiet ambjentali, jinkludi wkoll għanijiet speċifiċi biex tkun promossa l-integrazzjoni fi strumenti ġeografiċi. Il-preparazzjoni tas-CEPs (Profili ta’ l-Ambjent tal-Pajjiż), għandha tkun ukoll pass kbir ’il quddiem biex ikun promoss il-fatt li proporzjon adegwat ta’ fondi jmur għas-setturi ta’ l-ambjent u tar-riżorsi naturali, fuq il-bażi ta’ djalogu mal-pajjiżi msieħba. L-istrateġija l-ġdida ser tenfasizza wkoll l-implimentazzjoni tal-Valutazzjonijiet Ambjentali Strateġiċi (SEAs), skond id-Dikjarazzjoni dwar il-Politika ta’ Żvilupp, inkluż l-istabbiliment ta’ kriterji u ta’ rappurtaġġ.

S’issa l-koerenza bejn l-istrumenti ġeografiċi u tematiċi kienet insuffiċjenti. Madankollu, is-sitwazzjoni ser tittejjeb meta jiġu introdotti l-istrumenti l-ġodda għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp. Dawn jenfasizzaw is-sussidjarjetà u l-komplementarjetà tal-programmi tematiċi għall-programmi ġeografiċi.

Fir-rigward tal-livell ta’ finanzjament għas-settur ta’ l-ambjent illi jvarja fil-pajjiżi msemmija mill-Qorti fil-paragrafu 13, il-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Komunità hija rregolata mill-prinċipji ta’ sħubija u pussess f’isem il-pajjiżi riċeventi. Dan ifisser li l-prijoritajiet tal-mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni ġeografika jiġu miftiehma permezz ta’ proċess ta’ konsultazzjoni, fejn il-pajjiżi benefiċjarji msieħba jistgħu jiddedikaw aktar sforzi fuq setturi soċjali bħalma huma s-saħħa u l-edukazzjoni. Madankollu, il-Kummissjoni ser tkompli taħdem sabiex iżżid il-kuxjenza dwar kwistjonijiet ambjentali fir-relazzjonijiet bilaterali tagħha mal-pajjiżi msieħba. Regolamenti speċifiċi għall-promozzjoni ta’ l-integrazzjoni ambjentali fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw (2493/2000) u għall-promozzjoni tal-konservazzjoni u tal-ġestjoni sostenibbli tal-foresti fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw (2494/2000) ipprovdew qafas finanzjarju ta’ 93 miljun EUR u 249 miljun EUR rispettivament matul il-perjodu 2000-2006.

| 15.-16. | Il-Kummissjoni għandha l-intenzjoni li tniedi grupp ta’ direzzjoni bejn is-servizzi dwar l-ambjent li qed jiżviluppa sabiex tiżgura azzjoni ta’ segwitu ġenerali aktar sistematika tal-qafas u tar-rappurtaġġ operattiv maqsum. Dan ser jkun minbarra l-mekkaniżmi eżistenti ta’ koordinazzjoni bejn is-servizzi li diġà jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni ta’ l-aspetti differenti ta’ l-istrateġija għall-integrazzjoni ta’ l-ambjent. Dawn jinkludu t-timijiet tal-pajjiżi li jsegwu l-programmazzjoni ġeografika u jinvolvu wkoll ir-regional desks rilevanti ta’ DĠ ENV u l-Grupp ta’ Appoġġ għall-Kwalità ta’ bejn is-servizzi (iQSG)) li jwettaq il-kontroll tal-kwalità tad-Dokumenti ta’ Strateġija tal-Pajjiżi u tad-Dokumenti ta’ Strateġija Reġjonali inkluża l-implimentazzjoni adegwata ta’ l-istrateġija għall-integrazzjoni ambjentali. Barra minn dan, il-koordinazzjoni bejn is-servizzi teżisti għas-superviżjoni ta’ l-attivitajiet prinċipali tal-help-desk ta’ l-ambjent u għall-programmazzjoni u għall-implimentazzjoni tal-linji tematiċi tal-baġit. |
| --- | --- |

15.-16.

Il-Kummissjoni għandha l-intenzjoni li tniedi grupp ta’ direzzjoni bejn is-servizzi dwar l-ambjent li qed jiżviluppa sabiex tiżgura azzjoni ta’ segwitu ġenerali aktar sistematika tal-qafas u tar-rappurtaġġ operattiv maqsum. Dan ser jkun minbarra l-mekkaniżmi eżistenti ta’ koordinazzjoni bejn is-servizzi li diġà jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni ta’ l-aspetti differenti ta’ l-istrateġija għall-integrazzjoni ta’ l-ambjent. Dawn jinkludu t-timijiet tal-pajjiżi li jsegwu l-programmazzjoni ġeografika u jinvolvu wkoll ir-regional desks rilevanti ta’ DĠ ENV u l-Grupp ta’ Appoġġ għall-Kwalità ta’ bejn is-servizzi (iQSG)) li jwettaq il-kontroll tal-kwalità tad-Dokumenti ta’ Strateġija tal-Pajjiżi u tad-Dokumenti ta’ Strateġija Reġjonali inkluża l-implimentazzjoni adegwata ta’ l-istrateġija għall-integrazzjoni ambjentali. Barra minn dan, il-koordinazzjoni bejn is-servizzi teżisti għas-superviżjoni ta’ l-attivitajiet prinċipali tal-help-desk ta’ l-ambjent u għall-programmazzjoni u għall-implimentazzjoni tal-linji tematiċi tal-baġit.

| 17. | Il-kriterji tar-rendiment iffokaw fuq aspetti tal-programmazzjoni. Dawn jinkludu n-numru u l-kwalità tas-CEPs sħaħ u kif dawn ġew riflessi fis-CSPs. Il-Kummissjoni qiegħda fil-proċess li tiżviluppa sett komprensiv ta’ kriterji tar-rendiment. |
| --- | --- |

17.

Il-kriterji tar-rendiment iffokaw fuq aspetti tal-programmazzjoni. Dawn jinkludu n-numru u l-kwalità tas-CEPs sħaħ u kif dawn ġew riflessi fis-CSPs. Il-Kummissjoni qiegħda fil-proċess li tiżviluppa sett komprensiv ta’ kriterji tar-rendiment.

| 18. | Wieħed mill-għanijiet tar-riforma ta’ l-għajnuna esterna kien li jissaħħu r-riżorsi umani li jiġġestixxu l-għajnuna esterna. Filwaqt li kien hemm xi progress, għadu ferm taħt il-medja tad-donaturi Ewropej.
  Il-Kummissjoni ħadet passi biex torganizza s-servizzi tagħha b’tali mod ħalli tiġi kkumpensata l-problema tar-riżorsi skarsi kif ukoll il-kwistjonijiet tar-reviżjoni ta’ riżorsi ta’ l-istaff fl-istrateġija annwali tal-politika.
  Ġew identifikati persuni ċentrali fid-Direttorati Ġenerali prinċipali konċernati kollha. Ġie stabbilit netwerk ta’ korrispondenti ambjentali fid-DĠ RELEX. Il-country desks fid-DĠ ENV għandhom rwol sinifikanti biex jappoġjaw lid-DĠ RELEX fit-titjib tal-profil tal-kwistjonijiet ambjentali matul il-preparazzjoni tas-CSP. Il-kompetenza dwar l-ambjent tul medda qasira ta’ żmien hija pprovduta permezz tal-Help-desk ta’ l-Ambjent (ara l-paragrafi 19-22).
  Wara d-devoluzzjoni tar-responsabbiltajiet tal-ġestjoni ta’ l-għajnuna esterna, jeżisti punt fokali għall-kwistjonijiet ambjentali fil-parti l-kbira tad-Delegazzjonijiet KE, għalkemm din il-kwistjoni tista’ ma tkunx l-uniku qasam ta’ responsabbiltà tal-persuna.
  F’Marzu 2005, ġiet organizzata mill-ġdid il-kompetenza tematika fil-EuropeAid sabiex tipprovdi appoġġ ta’ kwalità tajba lid-Delegazzjonijiet b’mod effiċjenti. |
| --- | --- |

18.

Wieħed mill-għanijiet tar-riforma ta’ l-għajnuna esterna kien li jissaħħu r-riżorsi umani li jiġġestixxu l-għajnuna esterna. Filwaqt li kien hemm xi progress, għadu ferm taħt il-medja tad-donaturi Ewropej.

Il-Kummissjoni ħadet passi biex torganizza s-servizzi tagħha b’tali mod ħalli tiġi kkumpensata l-problema tar-riżorsi skarsi kif ukoll il-kwistjonijiet tar-reviżjoni ta’ riżorsi ta’ l-istaff fl-istrateġija annwali tal-politika.

Ġew identifikati persuni ċentrali fid-Direttorati Ġenerali prinċipali konċernati kollha. Ġie stabbilit netwerk ta’ korrispondenti ambjentali fid-DĠ RELEX. Il-country desks fid-DĠ ENV għandhom rwol sinifikanti biex jappoġjaw lid-DĠ RELEX fit-titjib tal-profil tal-kwistjonijiet ambjentali matul il-preparazzjoni tas-CSP. Il-kompetenza dwar l-ambjent tul medda qasira ta’ żmien hija pprovduta permezz tal-Help-desk ta’ l-Ambjent (ara l-paragrafi 19-22).

Wara d-devoluzzjoni tar-responsabbiltajiet tal-ġestjoni ta’ l-għajnuna esterna, jeżisti punt fokali għall-kwistjonijiet ambjentali fil-parti l-kbira tad-Delegazzjonijiet KE, għalkemm din il-kwistjoni tista’ ma tkunx l-uniku qasam ta’ responsabbiltà tal-persuna.

F’Marzu 2005, ġiet organizzata mill-ġdid il-kompetenza tematika fil-EuropeAid sabiex tipprovdi appoġġ ta’ kwalità tajba lid-Delegazzjonijiet b’mod effiċjenti.

| 19.-22. | Sakemm beda l-eżerċizzju ta’ programmazzjoni għaċ-ċiklu l-ġdid tal-kooperazzjoni (2007-2013) il-help-desk kien qed jerġa’ jopera, billi joffri taħriġ u pariri lill-uffiċjali tat-taqsimiet. Minkejja l-istatus ta’ abbozz, sikwit saret referenza għall-manwal ambjentali matul il-fażi tal-programmazzjoni, inklużi l-mudelli għat-Termini ta’ Referenza għall-Profili Ambjentali tal-Pajjiżi u diversi għodod ta’ valutazzjoni. Il-Help-desk ħa ħsieb aktar minn 160 talba għal pariri fl-2005, bil-parti l-kbira jiffokaw fuq kwistjonijiet ta’ programmazzjoni.
  Fl-2005 id-dewmien biex jiġi finalizzat il-manwal ambjentali jrid jiġi spjegat primarjament mill-bżonn li tiġi indirizzata l-integrazzjoni tad-dimensjoni ambjentali fil-forom il-ġodda tal-konsensja ta’ l-għajnuna, permezz ta’ modalitajiet adattati (effiċjenti, effettivi) li, kif tirrikonoxxi l-Qorti, jirrapreżenta sfida li l-parti l-kbira tad-donaturi għadhom qed jitħabtu biex jaċċettaw. Għaddej xogħol parallel fi ħdan l-OECD-DAC dwar l-għodod ta’ valutazzjoni ambjentali għall-politiki, għall-programmi u għall-pjanijiet (ewlenin).
  Minn Novembru 2004 sat-tmiem ta’ l-2005 madwar 350 membru ta’ l-istaff tal-KE ipperteċipaw f’korsijiet ta’ taħriġ ambjentali fil-Kwartieri ġenerali u d-Delegazzjonijiet. |
| --- | --- |

19.-22.

Sakemm beda l-eżerċizzju ta’ programmazzjoni għaċ-ċiklu l-ġdid tal-kooperazzjoni (2007-2013) il-help-desk kien qed jerġa’ jopera, billi joffri taħriġ u pariri lill-uffiċjali tat-taqsimiet. Minkejja l-istatus ta’ abbozz, sikwit saret referenza għall-manwal ambjentali matul il-fażi tal-programmazzjoni, inklużi l-mudelli għat-Termini ta’ Referenza għall-Profili Ambjentali tal-Pajjiżi u diversi għodod ta’ valutazzjoni. Il-Help-desk ħa ħsieb aktar minn 160 talba għal pariri fl-2005, bil-parti l-kbira jiffokaw fuq kwistjonijiet ta’ programmazzjoni.

Fl-2005 id-dewmien biex jiġi finalizzat il-manwal ambjentali jrid jiġi spjegat primarjament mill-bżonn li tiġi indirizzata l-integrazzjoni tad-dimensjoni ambjentali fil-forom il-ġodda tal-konsensja ta’ l-għajnuna, permezz ta’ modalitajiet adattati (effiċjenti, effettivi) li, kif tirrikonoxxi l-Qorti, jirrapreżenta sfida li l-parti l-kbira tad-donaturi għadhom qed jitħabtu biex jaċċettaw. Għaddej xogħol parallel fi ħdan l-OECD-DAC dwar l-għodod ta’ valutazzjoni ambjentali għall-politiki, għall-programmi u għall-pjanijiet (ewlenin).

Minn Novembru 2004 sat-tmiem ta’ l-2005 madwar 350 membru ta’ l-istaff tal-KE ipperteċipaw f’korsijiet ta’ taħriġ ambjentali fil-Kwartieri ġenerali u d-Delegazzjonijiet.

| 23. | Il-biċċa l-kbira mill-11 il-netwerk tematiku kkoordinati mill-EuropeAid ma tkomplewx fil-forma preċedenti tagħhom meta l-EuropeAid kienet organizzata mill-ġdid fl-2005. Metodu komuni għall-qawmien mill-ġdid tagħhom ġie mfassal kmieni fl-2006, u jqis ċ-ċirkostanzi li ġejjin minn devoluzzjoni tar-responsabbiltajiet ta’ ġestjoni ta’ l-għajnuna lid-Delegazzjonijiet u l-organizzazzjoni mill-ġdid tal-EuropeAid. Dan wassal għall-ippuljar tal-kompetenza settorjali, li qabel kienet tinsab f’direttorati ġeografiċi differenti, f’unitajiet tematiċi li nħolqu m’ilux, imfassla biex itejbu l-kwalità ta’ l-operazzjonijiet. Il-metodu l-ġdid għan-netwerks tematiċi jenfasizza s-sensibilizzazzjoni fil-konfront tad-Delegazzjonijiet. Fuq din il-bażi, ġew stabbiliti numru ta’ attivitajiet tan-netwerks tematiċi. Dawn jinkludu l-konsultazzjoni ta’ persuni ċentrali għall-ambjent f’Delegazzjonijiet dwar il-ktejjeb ta’ tagħrif ambjentali propost. |
| --- | --- |

23.

Il-biċċa l-kbira mill-11 il-netwerk tematiku kkoordinati mill-EuropeAid ma tkomplewx fil-forma preċedenti tagħhom meta l-EuropeAid kienet organizzata mill-ġdid fl-2005. Metodu komuni għall-qawmien mill-ġdid tagħhom ġie mfassal kmieni fl-2006, u jqis ċ-ċirkostanzi li ġejjin minn devoluzzjoni tar-responsabbiltajiet ta’ ġestjoni ta’ l-għajnuna lid-Delegazzjonijiet u l-organizzazzjoni mill-ġdid tal-EuropeAid. Dan wassal għall-ippuljar tal-kompetenza settorjali, li qabel kienet tinsab f’direttorati ġeografiċi differenti, f’unitajiet tematiċi li nħolqu m’ilux, imfassla biex itejbu l-kwalità ta’ l-operazzjonijiet. Il-metodu l-ġdid għan-netwerks tematiċi jenfasizza s-sensibilizzazzjoni fil-konfront tad-Delegazzjonijiet. Fuq din il-bażi, ġew stabbiliti numru ta’ attivitajiet tan-netwerks tematiċi. Dawn jinkludu l-konsultazzjoni ta’ persuni ċentrali għall-ambjent f’Delegazzjonijiet dwar il-ktejjeb ta’ tagħrif ambjentali propost.

| 24. | Il-Kummissjoni tat prijorità lit-twettiq ta’ evalwazzjoni sħiħa tar-regolamenti dwar l-ambjent u dwar il-foresti tropikali fl-2003-2004, kif previst fil-bażi legali taż-żewġ programmi. Il-kampjun tal-proġett għall-fażi fuq il-post tal-parti ta’ l-ambjent ta’ l-evalwazzjoni kopra 35 proġett f’16-il pajjiż. |
| --- | --- |

24.

Il-Kummissjoni tat prijorità lit-twettiq ta’ evalwazzjoni sħiħa tar-regolamenti dwar l-ambjent u dwar il-foresti tropikali fl-2003-2004, kif previst fil-bażi legali taż-żewġ programmi. Il-kampjun tal-proġett għall-fażi fuq il-post tal-parti ta’ l-ambjent ta’ l-evalwazzjoni kopra 35 proġett f’16-il pajjiż.

| 25.-26. | Il-Kummissjoni nediet il-ħolqien ta’ database li ser tipprovdi inventarju ta’ l-evalwazzjonijiet tal-proġetti kollha, li tista’ tiġi mfittxa u jkun hemm aċċess għaliha permezz ta’ kliem prinċipali, inkluż “ambjent”. Dan ser jippermetti li r-riżultati jiġu vvalutati b’mod aktar sistematiku.
  Ir-rapporti tal-Monitoraġġ Orjentat lejn ir-Riżultati (ROM) għandhom ikunu dokument konċiżi li jiffokaw fuq il-komponenti prinċipali ta’ proġett u li nħolqu primarjament bħala għodda li tappoġġja deċiżjonijiet fil-pront ta’ ġestjoni tal-proġetti. |
| --- | --- |

25.-26.

Il-Kummissjoni nediet il-ħolqien ta’ database li ser tipprovdi inventarju ta’ l-evalwazzjonijiet tal-proġetti kollha, li tista’ tiġi mfittxa u jkun hemm aċċess għaliha permezz ta’ kliem prinċipali, inkluż “ambjent”. Dan ser jippermetti li r-riżultati jiġu vvalutati b’mod aktar sistematiku.

Ir-rapporti tal-Monitoraġġ Orjentat lejn ir-Riżultati (ROM) għandhom ikunu dokument konċiżi li jiffokaw fuq il-komponenti prinċipali ta’ proġett u li nħolqu primarjament bħala għodda li tappoġġja deċiżjonijiet fil-pront ta’ ġestjoni tal-proġetti.

| 27. | Is-“sistema tal-marki tal-politika” tad-DAC użata mill-Kummissjoni tippermetti r-rappurtaġġ ambjentali skond id-Direttivi tad-DAC. Sadanittant, il-Kummissjoni rrapurtat dwar dawn il-“Marki tal-Politika ta’ Rio” għas-snin 2003 u 2004 lid-DAC.
  Kif rikonoxxut mill-Qorti, is-sistema ta’ rappurtaġġ tad-DAC ma tagħtix spazju għal rappurtaġġ estensiv biex ikunu sodisfatti r-rekwiżiti dettaljati (li għadhom qed jevolvu) taħt il-konvenzjonijiet ambjentali, partikolarment dwar l-ammont ta’ nefqa fuq azzjonijiet b’appoġġ għall-għanijiet individwali tal-MEA. Il-Kummissjoni qed tagħmel ħilitha biex tikseb titjib kostanti fil-preċiżjoni ta’ l-informazzjoni provduta, billi tippromwovi l-użu l-aktar effiċjenti ta’ l-għodod tar-rappurtaġġ u tas-sistemi ta’ informazzjoni disponibbli. |
| --- | --- |

27.

Is-“sistema tal-marki tal-politika” tad-DAC użata mill-Kummissjoni tippermetti r-rappurtaġġ ambjentali skond id-Direttivi tad-DAC. Sadanittant, il-Kummissjoni rrapurtat dwar dawn il-“Marki tal-Politika ta’ Rio” għas-snin 2003 u 2004 lid-DAC.

Kif rikonoxxut mill-Qorti, is-sistema ta’ rappurtaġġ tad-DAC ma tagħtix spazju għal rappurtaġġ estensiv biex ikunu sodisfatti r-rekwiżiti dettaljati (li għadhom qed jevolvu) taħt il-konvenzjonijiet ambjentali, partikolarment dwar l-ammont ta’ nefqa fuq azzjonijiet b’appoġġ għall-għanijiet individwali tal-MEA. Il-Kummissjoni qed tagħmel ħilitha biex tikseb titjib kostanti fil-preċiżjoni ta’ l-informazzjoni provduta, billi tippromwovi l-użu l-aktar effiċjenti ta’ l-għodod tar-rappurtaġġ u tas-sistemi ta’ informazzjoni disponibbli.

EVALWAZZJONI TA' L-EFFETTIVITÀ TA' L-INTEGRAZZJONI AMBJENTALI TAL-KUMMISSJONI

| 29.-35. | Filwaqt li sar titjib, il-progress fl-integrazzjoni ta’ l-ambjent fil-programmazzjoni tal-pajjiżi ma kienx daqshekk rapidu daqs kemm kellu jkun. Madankollu, minn 60 pajjiż rivedut fl-2002, sat-tmiem ta’ l-2005 kienu biss 2 pajjiżi li ma kellhom l-ebda forma ta’ CEP. Fil-fehma tal-Kummissjoni, 19 kellhom CEP raġonevolment aċċettabbli, 24 kellhom CEP qasir (inqas minn 10 paġni), 4 kienu inklużi f’CEP Reġjonali, u għal 11-il pajjiż kienet għaddejja jew kienet prevista preparazzjoni. Filwaqt li dawn is-CEPs ma setgħux jikkontribwixxu għal integrazzjoni ambjentali fl-ewwel ġenerazzjoni tas-CSPs (2001-2007), jirrapreżentaw punt ta’ tluq tajjeb biex jiġi indirizzat l-ambjent fil-ġenerazzjoni li jmiss tas-CSPs.
  Bħalissa għaddejja l-adozzjoni tas-CSPs/ta’ l-RSPs u l-mekkaniżmi bejn is-servizzi tal-Kummissjoni jeżistu biex jimmonitorjaw l-integrazzjoni xierqa tar-rakkomandazzjonijiet tas-CEPs fl-istrumenti ġeografiċi ta’ kooperazzjoni. Il-Grupp ta’ Appoġġ għall-Kwalità Bejn is-Servizzi (IQSG) li jimmonitorja d-Dokumenti ta’ Strateġija tal-Pajjiżi u d-Dokumenti ta Strateġija Reġjonali kollha għandu l-għan li jiżgura tali koerenza u konsistenza. Madankollu, il-progress f’dan il-qasam jiddependi wkoll mill-prijorità li l-pajjiżi msieħba jagħtu lil dawn il-kwistjonijiet.
  L-evalwazzjoni indipendenti ta’ nofs it-term tar-Regolament (KE) Nru 2493/2000 imnedija mill-Kummissjoni tirrakkomanda wkoll li jingħata punt fokali ċar dwar l-integrazzjoni liċ-ċiklu ta’ programmazzjoni lil hinn mill-2006. Din ir-rakkomandazzjoni għandha tiġi inkluża fil-programm il-ġdid. Ser jingħata aktar spazju biex jiġi stabbilit metodu ġenerali aktar konsistenti għall-bini tal-kapaċità fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw.
  Il-possibbiltà għal uffiċjali minn pajjiżi benefiċjarji li jsegwu t-taħriġ mogħti fid-Delegazzjonijiet mill-Help-desk ta’ l-Ambjent (ara l-paragrafu 22) tikkontribwixxi biex tinbena l-kapaċità u tiżdied il-kuxjenza dwar l-integrazzjoni ambjentali anki f’dawn il-pajjiżi (ara l-paragrafu 34).
  Il-proċess tal-preparazzjoni tas-CEPs, li ġie bbażat fuq konsultazzjoni wiesgħa, li involviet firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati f’pajjiżi benefiċjarji, huwa mistenni wkoll li jagħmel kontribuzzjoni effettiva biex tiżdied il-kuxjenza ambjentali u l-kapaċità ta’ integrazzjoni.
  Fir-rigward tat-taħriġ fil-Kwartieri Ġenerali (ara l-paragrafu 35), daqs 70 membru ta’ l-istaff mid-DĠ tal-programmazzjoni pparteċipaw f’sessjonijiet ta’ taħiġ regolari jew ad hoc li ttellgħu fi Brussell minn Novembru 2004 u li ffokaw fuq kwistjonjiet ta’ programmazzjoni. Jekk jogħġbok irreferi wkoll għar-risposta fil-paragrafu 22.
  Fir-rigward ta’ proċeduri għar-reviżjoni ta’ l-aspetti ambjentali tas-CSPs, jeżisti netwerk attiv ta’ korrispondenti ambjentali fid-DĠ RELEX, li l-parti l-kbira minnhom jaħdmu fi ħdan id-direttorati ġeografiċi u bħala tali, għandhom fehim ikkombinat kemm ta’ kwistjonijiet ambjentali u kemm ta’ speċifitajiet tal-pajjiż.
  Il-koordinazzjoni miżjuda bejn id-DG tal-linja ser tgħin biex jittejjeb il-livell preżenti ta’ kontroll tas-CSPs/ta’ l-RSPs billi jiġu żgurati sinerġiji u qsim xieraq tar-responsabbiltajiet. |
| --- | --- |

29.-35.

Filwaqt li sar titjib, il-progress fl-integrazzjoni ta’ l-ambjent fil-programmazzjoni tal-pajjiżi ma kienx daqshekk rapidu daqs kemm kellu jkun. Madankollu, minn 60 pajjiż rivedut fl-2002, sat-tmiem ta’ l-2005 kienu biss 2 pajjiżi li ma kellhom l-ebda forma ta’ CEP. Fil-fehma tal-Kummissjoni, 19 kellhom CEP raġonevolment aċċettabbli, 24 kellhom CEP qasir (inqas minn 10 paġni), 4 kienu inklużi f’CEP Reġjonali, u għal 11-il pajjiż kienet għaddejja jew kienet prevista preparazzjoni. Filwaqt li dawn is-CEPs ma setgħux jikkontribwixxu għal integrazzjoni ambjentali fl-ewwel ġenerazzjoni tas-CSPs (2001-2007), jirrapreżentaw punt ta’ tluq tajjeb biex jiġi indirizzat l-ambjent fil-ġenerazzjoni li jmiss tas-CSPs.

Bħalissa għaddejja l-adozzjoni tas-CSPs/ta’ l-RSPs u l-mekkaniżmi bejn is-servizzi tal-Kummissjoni jeżistu biex jimmonitorjaw l-integrazzjoni xierqa tar-rakkomandazzjonijiet tas-CEPs fl-istrumenti ġeografiċi ta’ kooperazzjoni. Il-Grupp ta’ Appoġġ għall-Kwalità Bejn is-Servizzi (IQSG) li jimmonitorja d-Dokumenti ta’ Strateġija tal-Pajjiżi u d-Dokumenti ta Strateġija Reġjonali kollha għandu l-għan li jiżgura tali koerenza u konsistenza. Madankollu, il-progress f’dan il-qasam jiddependi wkoll mill-prijorità li l-pajjiżi msieħba jagħtu lil dawn il-kwistjonijiet.

L-evalwazzjoni indipendenti ta’ nofs it-term tar-Regolament (KE) Nru 2493/2000 imnedija mill-Kummissjoni tirrakkomanda wkoll li jingħata punt fokali ċar dwar l-integrazzjoni liċ-ċiklu ta’ programmazzjoni lil hinn mill-2006. Din ir-rakkomandazzjoni għandha tiġi inkluża fil-programm il-ġdid. Ser jingħata aktar spazju biex jiġi stabbilit metodu ġenerali aktar konsistenti għall-bini tal-kapaċità fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw.

Il-possibbiltà għal uffiċjali minn pajjiżi benefiċjarji li jsegwu t-taħriġ mogħti fid-Delegazzjonijiet mill-Help-desk ta’ l-Ambjent (ara l-paragrafu 22) tikkontribwixxi biex tinbena l-kapaċità u tiżdied il-kuxjenza dwar l-integrazzjoni ambjentali anki f’dawn il-pajjiżi (ara l-paragrafu 34).

Il-proċess tal-preparazzjoni tas-CEPs, li ġie bbażat fuq konsultazzjoni wiesgħa, li involviet firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati f’pajjiżi benefiċjarji, huwa mistenni wkoll li jagħmel kontribuzzjoni effettiva biex tiżdied il-kuxjenza ambjentali u l-kapaċità ta’ integrazzjoni.

Fir-rigward tat-taħriġ fil-Kwartieri Ġenerali (ara l-paragrafu 35), daqs 70 membru ta’ l-istaff mid-DĠ tal-programmazzjoni pparteċipaw f’sessjonijiet ta’ taħiġ regolari jew ad hoc li ttellgħu fi Brussell minn Novembru 2004 u li ffokaw fuq kwistjonjiet ta’ programmazzjoni. Jekk jogħġbok irreferi wkoll għar-risposta fil-paragrafu 22.

Fir-rigward ta’ proċeduri għar-reviżjoni ta’ l-aspetti ambjentali tas-CSPs, jeżisti netwerk attiv ta’ korrispondenti ambjentali fid-DĠ RELEX, li l-parti l-kbira minnhom jaħdmu fi ħdan id-direttorati ġeografiċi u bħala tali, għandhom fehim ikkombinat kemm ta’ kwistjonijiet ambjentali u kemm ta’ speċifitajiet tal-pajjiż.

Il-koordinazzjoni miżjuda bejn id-DG tal-linja ser tgħin biex jittejjeb il-livell preżenti ta’ kontroll tas-CSPs/ta’ l-RSPs billi jiġu żgurati sinerġiji u qsim xieraq tar-responsabbiltajiet.

| 36.-38. | Appoġġ ġenerali għall-baġit (GBS) jinvolvi djalogu wiesa’ ta’ politika dwar l-istrateġiji ta’ żvilupp ta’ l-imsieħba, u jiffoka fuq it-tnaqqis fil-faqar, l-istabbiltà macroekonomika, u ġestjoni finanzjarja pubblika mtejba skond id-dispożizzjonijiet u l-impenji legali (bħalma huwa l-Artikolu 61.2 tal-Ftehim ta’ Cotonou). Il-kwistjonijiet ambjentali ġeneralment ma jidħlux fl-eliġibilità u l-kundizzjonijiet tal-ħlas tal-programmi tal-GBS imma għandhom jiġu indirizzati fi ħdan id-djalogu ta’ politika usa’.
  Fil-każ speċifiku tat-Tanżanija (kaxxa 5), l-Istrateġija għat-Tnaqqis tal-Faqar tal-pajjiż stess għandha komponent ambjentali qawwi. Għaldaqstant, il-Qafas tal-Valutazzjoni tar-Rendiment għall-ħruġ tal-flus jidentifika l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet relatati ma’ l-ambjent bħala wieħed mill-elementi meqjusa mill-Kummissjoni fil-valutazzjoni ta’ l-implimentazzjoni ta’ l-istrateġija għat-tnaqqis tal-faqar tal-pajjiż.
  Fil-każ ta’ appoġġ għall-baġit għal setturi sensittivi mil-lat ta’ l-ambjent (Appoġġ Baġitarju fis-Setturi), jista’ jitqies it-tħassib ambjentali speċifiku għas-settur permezz tad-djalogu dwar il-politika settorjali kif ukoll it-tfassil tal-programm innifsu. Jista’ jiġi previst ukoll SBS iffokat fuq l-ambjent.
  Il-Valutazzjonijiet Ambjentali Strateġiċi (SEAs) huma għodda prezzjuża u l-Kummissjoni ser tagħmel ħilitha biex tippromwovi l-użu tagħhom fil-livell tad-djalogu dwar il-politika kulmeta jkun rilevanti.
  Il-Kummissjoni qed tqis l-aspett ta’ l-ambjent fl-aġġornament li għaddej tal-manwali tagħha dwar l-appoġġ għall-baġit u għall-politika settorjali. F’dawn il-manwali u fil-ktejjeb tat-tagħrif dwar l-ambjent ser tarmonizza l-mod kif tiġi indirizzata r-relazzjoni bejn kwistjonijiet ta’ l-ambjent u l-appoġġ għall-baġit. |
| --- | --- |

36.-38.

Appoġġ ġenerali għall-baġit (GBS) jinvolvi djalogu wiesa’ ta’ politika dwar l-istrateġiji ta’ żvilupp ta’ l-imsieħba, u jiffoka fuq it-tnaqqis fil-faqar, l-istabbiltà macroekonomika, u ġestjoni finanzjarja pubblika mtejba skond id-dispożizzjonijiet u l-impenji legali (bħalma huwa l-Artikolu 61.2 tal-Ftehim ta’ Cotonou). Il-kwistjonijiet ambjentali ġeneralment ma jidħlux fl-eliġibilità u l-kundizzjonijiet tal-ħlas tal-programmi tal-GBS imma għandhom jiġu indirizzati fi ħdan id-djalogu ta’ politika usa’.

Fil-każ speċifiku tat-Tanżanija (kaxxa 5), l-Istrateġija għat-Tnaqqis tal-Faqar tal-pajjiż stess għandha komponent ambjentali qawwi. Għaldaqstant, il-Qafas tal-Valutazzjoni tar-Rendiment għall-ħruġ tal-flus jidentifika l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet relatati ma’ l-ambjent bħala wieħed mill-elementi meqjusa mill-Kummissjoni fil-valutazzjoni ta’ l-implimentazzjoni ta’ l-istrateġija għat-tnaqqis tal-faqar tal-pajjiż.

Fil-każ ta’ appoġġ għall-baġit għal setturi sensittivi mil-lat ta’ l-ambjent (Appoġġ Baġitarju fis-Setturi), jista’ jitqies it-tħassib ambjentali speċifiku għas-settur permezz tad-djalogu dwar il-politika settorjali kif ukoll it-tfassil tal-programm innifsu. Jista’ jiġi previst ukoll SBS iffokat fuq l-ambjent.

Il-Valutazzjonijiet Ambjentali Strateġiċi (SEAs) huma għodda prezzjuża u l-Kummissjoni ser tagħmel ħilitha biex tippromwovi l-użu tagħhom fil-livell tad-djalogu dwar il-politika kulmeta jkun rilevanti.

Il-Kummissjoni qed tqis l-aspett ta’ l-ambjent fl-aġġornament li għaddej tal-manwali tagħha dwar l-appoġġ għall-baġit u għall-politika settorjali. F’dawn il-manwali u fil-ktejjeb tat-tagħrif dwar l-ambjent ser tarmonizza l-mod kif tiġi indirizzata r-relazzjoni bejn kwistjonijiet ta’ l-ambjent u l-appoġġ għall-baġit.

| 39.-46. | L-eżami bir-reqqa ambjentali tal-proġetti jista’ jittejjeb aktar. Il-ktejjeb tat-tagħrif ambjentali ser jipprovdi gwida xierqa u indikazzjonijiet aktar konsistenti għall-proċess ta’ l-eżami bir-reqqa.
  Inkella, referenza għall-ambjent fost numru (limitat) ta’ kwistjonijiet trasversali oħra fl-identifikazzjoni standard tal-proġetti u tal-fajls ta’ formulazzjoni fiha nnifisha ma ttellifx minn konsiderazzjoni xierqa ta’ aspetti ambjentali fit-tfassil tal-proġett.
  Fir-rigward ta’ l-istaff allokat biex jippromwovi l-integrazzjoni ambjentali jekk jogħġbok irreferi għar-risposta għall-paragrafu 18. Fl-iffissar ta’ prijoritajiet għall-użu ta’ riżorsi limitati, għandha ssir enfażi fuq il-bini tal-kapaċitajiet ta’ l-istaff mhux speċjalizzat biex jitratta proċeduri bażiċi ta’ integrazzjoni ambjentali (eżami bir-reqqa) u biex jagħmlu disponibbli appoġġ speċjalizzat meta dan jintalab matul l-identifikazzjoni u formulazzjoni.
  Fir-rigward ta’ l-informazzjoni dwar l-EIAs, f’Novembru 2005 tnieda l-ewwel inventarju tal-valutazzjonijiet ta’ l-impatt, imma li għadu mhux eżawrjenti, fil-parti l-kbira fis-settur tat-trasport bl-appoġġ tal-Help-desk ta’ l-Ambjent tal-KE. Dan ser jiġi kompletat u jiġi aġġornat regolarment, sabiex informazzjoni rilevanti tkun tista’ ssir disponibbli meta tintalab għall-istaff KE u għall-pubbliku usa’.
  Id-delegazzjoni tan-Nikaragwa, imsemmija fil-kaxxa 6, hija waħda reġjonali, li titratta ma’ sitt pajjiżi, bi staff li jinsab fin-Nikaragwa, fil-Gwatemala, fil-Kosta Rika u fil-Panama. |
| --- | --- |

39.-46.

L-eżami bir-reqqa ambjentali tal-proġetti jista’ jittejjeb aktar. Il-ktejjeb tat-tagħrif ambjentali ser jipprovdi gwida xierqa u indikazzjonijiet aktar konsistenti għall-proċess ta’ l-eżami bir-reqqa.

Inkella, referenza għall-ambjent fost numru (limitat) ta’ kwistjonijiet trasversali oħra fl-identifikazzjoni standard tal-proġetti u tal-fajls ta’ formulazzjoni fiha nnifisha ma ttellifx minn konsiderazzjoni xierqa ta’ aspetti ambjentali fit-tfassil tal-proġett.

Fir-rigward ta’ l-istaff allokat biex jippromwovi l-integrazzjoni ambjentali jekk jogħġbok irreferi għar-risposta għall-paragrafu 18. Fl-iffissar ta’ prijoritajiet għall-użu ta’ riżorsi limitati, għandha ssir enfażi fuq il-bini tal-kapaċitajiet ta’ l-istaff mhux speċjalizzat biex jitratta proċeduri bażiċi ta’ integrazzjoni ambjentali (eżami bir-reqqa) u biex jagħmlu disponibbli appoġġ speċjalizzat meta dan jintalab matul l-identifikazzjoni u formulazzjoni.

Fir-rigward ta’ l-informazzjoni dwar l-EIAs, f’Novembru 2005 tnieda l-ewwel inventarju tal-valutazzjonijiet ta’ l-impatt, imma li għadu mhux eżawrjenti, fil-parti l-kbira fis-settur tat-trasport bl-appoġġ tal-Help-desk ta’ l-Ambjent tal-KE. Dan ser jiġi kompletat u jiġi aġġornat regolarment, sabiex informazzjoni rilevanti tkun tista’ ssir disponibbli meta tintalab għall-istaff KE u għall-pubbliku usa’.

Id-delegazzjoni tan-Nikaragwa, imsemmija fil-kaxxa 6, hija waħda reġjonali, li titratta ma’ sitt pajjiżi, bi staff li jinsab fin-Nikaragwa, fil-Gwatemala, fil-Kosta Rika u fil-Panama.

EVALWAZZJONI TA' L-EFFETTIVITÀ TA' PROĠETTI AMBJENTALI U FATTURI LI JINFLUWENZAW L-EFFETTIVITÀ

| 50.-56. | Minħabba l-kuntest diffiċli tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp, il-Kummissjoni tqis li l-proġetti huma raġonevolment effettivi. Għandhom jitqiesu n-numri kbar ta’ fatturi li jintervjenu matul l-implimentazzjoni (inklużi l-instabbilità politika u l-problemi ta’ l-infurzar tal-liġi), li ta’ sikwit ikunu barra mill-kontroll tal-proġett, li jaffetwaw l-opportunitajiet li jintlaħqu r-riżultati mixtieqa.
  Is-sostenibbiltà finanzjarja hija sfida kumplessa komuni għall-parti l-kbira tal-proġetti ta’ żvilupp, u aktar u aktar għal proġetti li għandhom bħala mira primarja t-titjib ambjentali. Il-parti l-kbira ta’ l-interventi ambjentali appoġġjati mill-KE fil-fatt ippruvaw jirrikonċiljaw għanijiet ta’ konservazzjoni u bżonnijet ta’ żvilupp lokali, billi appoġġjaw l-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali minn komunitajiet lokali u attivitajiet oħra li jiġġeneraw dħul (bħalma huwa l-ekoturiżmu) biex isaħħu l-amministrazzjonijiet lokali li huma inkarigati mill-ħarsien ta’ l-ambjent. Madankollu, huwa probabbli li l-benefiċċji ekonomiċi li jistgħu jinkisbu minn dawn l-attivitajiet ma jilħqux dak li huwa meħtieġ biex tiġi żgurata vijabilità finanzjarja tul medda twila ta’ żmien ta’ l-isforzi ta’ konservazzjoni u dan sakemm issir valutazzjoni xierqa tal-firxa ta’ servizzi ambjentali lokali u globali li jipprovdu ż-żoni ta’ konservazzjoni.
  Matul l-aħħar ftit snin, il-Kummissjoni ħadet passi biex ittejjeb l-effettività u s-sostenibbiltà tal-proġetti, u ser tkompli timmonitorja b’attenzjoni r-rendiment tal-proġetti ffinanzjati bil-ħsieb li jsir aktar titjib.

  Kaxxa 10. Il-Kummissjoni tqis li l-ekoturiżmu ġie żviluppat, għalkemm hemm lok għal aktar żvilupp. Sar ħafna xogħol biex tiġi megħluba l-kaċċa illegali kemm fiż-żoni mħarsa ta’ intervent u fiż-żoni fejn jitmewwet l-effett. Ir-riżultati limitati ta’ wħud mill-miżuri ta’ żvilupp għandhom x’jaqsmu aktar man-nuqqas ta’ kwalunkwe esperjenza jew mudell f’dan it-tip ta’ ambjent uman u fiżiku karatterizzat minn livell baxx ħafna ta’ riċettività. Il-programm Ecofac ħadem ma’ diversi timijiet ta’ antropoloġi speċjalizzati f’dawk l-ambjenti sabiex jipprova jegħleb dawn il-kwistjonijiet. |
| --- | --- |

50.-56.

Minħabba l-kuntest diffiċli tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp, il-Kummissjoni tqis li l-proġetti huma raġonevolment effettivi. Għandhom jitqiesu n-numri kbar ta’ fatturi li jintervjenu matul l-implimentazzjoni (inklużi l-instabbilità politika u l-problemi ta’ l-infurzar tal-liġi), li ta’ sikwit ikunu barra mill-kontroll tal-proġett, li jaffetwaw l-opportunitajiet li jintlaħqu r-riżultati mixtieqa.

Is-sostenibbiltà finanzjarja hija sfida kumplessa komuni għall-parti l-kbira tal-proġetti ta’ żvilupp, u aktar u aktar għal proġetti li għandhom bħala mira primarja t-titjib ambjentali. Il-parti l-kbira ta’ l-interventi ambjentali appoġġjati mill-KE fil-fatt ippruvaw jirrikonċiljaw għanijiet ta’ konservazzjoni u bżonnijet ta’ żvilupp lokali, billi appoġġjaw l-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali minn komunitajiet lokali u attivitajiet oħra li jiġġeneraw dħul (bħalma huwa l-ekoturiżmu) biex isaħħu l-amministrazzjonijiet lokali li huma inkarigati mill-ħarsien ta’ l-ambjent. Madankollu, huwa probabbli li l-benefiċċji ekonomiċi li jistgħu jinkisbu minn dawn l-attivitajiet ma jilħqux dak li huwa meħtieġ biex tiġi żgurata vijabilità finanzjarja tul medda twila ta’ żmien ta’ l-isforzi ta’ konservazzjoni u dan sakemm issir valutazzjoni xierqa tal-firxa ta’ servizzi ambjentali lokali u globali li jipprovdu ż-żoni ta’ konservazzjoni.

Matul l-aħħar ftit snin, il-Kummissjoni ħadet passi biex ittejjeb l-effettività u s-sostenibbiltà tal-proġetti, u ser tkompli timmonitorja b’attenzjoni r-rendiment tal-proġetti ffinanzjati bil-ħsieb li jsir aktar titjib.

Kaxxa 10. Il-Kummissjoni tqis li l-ekoturiżmu ġie żviluppat, għalkemm hemm lok għal aktar żvilupp. Sar ħafna xogħol biex tiġi megħluba l-kaċċa illegali kemm fiż-żoni mħarsa ta’ intervent u fiż-żoni fejn jitmewwet l-effett. Ir-riżultati limitati ta’ wħud mill-miżuri ta’ żvilupp għandhom x’jaqsmu aktar man-nuqqas ta’ kwalunkwe esperjenza jew mudell f’dan it-tip ta’ ambjent uman u fiżiku karatterizzat minn livell baxx ħafna ta’ riċettività. Il-programm Ecofac ħadem ma’ diversi timijiet ta’ antropoloġi speċjalizzati f’dawk l-ambjenti sabiex jipprova jegħleb dawn il-kwistjonijiet.

| 58.-59. | Il-Kummissjoni qed tagħmel ħilitha biex ittejjeb il-proċeduri ta’ valutazzjoni tal-proġett (ara l-paragrafu 63). Dan għandu jippermetti l-iskoperta fl-aktar stadju bikri ta’ metodi ambizzjużi żżejjed, jew ta’ kwalunkwe inkonsistenza bejn l-għanijiet tal-proġett u l-mezzi, inkluż kemm idum il-proġett. Il-valutazzjonijiet tad-Delegazzjonijiet hawnhekk huma ta’ importanza kbira. Il-kwalità tal-qafas loġiku u l-preżenza ta’ indikaturi xieraq li jistgħu jiġu verifikati b’mod oġġettiv (OVI) huma wkoll elementi importanti. L-involviment tal-komunitajiet lokali huwa prerekwiżit għall-għażla ta’ proġett u dan l-aspett huwa vvalutat bir-reqqa meta tiġi evalwata proposta.
  Il-Kummissjoni qed tagħmel ħilitha wkoll biex taċċellera l-proċessi ta’ l-għażla u tal-ġestjoni tal-proġetti. Ir-reviżjoni reċenti tal-proċeduri tas-sejħiet għall-proposti hija parti minn dan l-isforz. Id-devoluzzjoni tar-responsabbiltajiet ta’ l-implimentazzjoni lid-Delegazzjonijiet tikkontribwixxi b’mod konsiderevoli għat-titjib tas-sitwazzjoni.
  L-għanijiet mfittxa taħt l-ambjent, u speċjalment il-proġetti ta’ foresterija, ma jistgħux jintlaħqu fi żmien qasir. It-tul massimu ta’ proġetti ffinanzjati taħt il-linja baġitarja ta l-Ambjent u tal-Foresti issa ġiet iffissata għal 60 xahar. |
| --- | --- |

58.-59.

Il-Kummissjoni qed tagħmel ħilitha biex ittejjeb il-proċeduri ta’ valutazzjoni tal-proġett (ara l-paragrafu 63). Dan għandu jippermetti l-iskoperta fl-aktar stadju bikri ta’ metodi ambizzjużi żżejjed, jew ta’ kwalunkwe inkonsistenza bejn l-għanijiet tal-proġett u l-mezzi, inkluż kemm idum il-proġett. Il-valutazzjonijiet tad-Delegazzjonijiet hawnhekk huma ta’ importanza kbira. Il-kwalità tal-qafas loġiku u l-preżenza ta’ indikaturi xieraq li jistgħu jiġu verifikati b’mod oġġettiv (OVI) huma wkoll elementi importanti. L-involviment tal-komunitajiet lokali huwa prerekwiżit għall-għażla ta’ proġett u dan l-aspett huwa vvalutat bir-reqqa meta tiġi evalwata proposta.

Il-Kummissjoni qed tagħmel ħilitha wkoll biex taċċellera l-proċessi ta’ l-għażla u tal-ġestjoni tal-proġetti. Ir-reviżjoni reċenti tal-proċeduri tas-sejħiet għall-proposti hija parti minn dan l-isforz. Id-devoluzzjoni tar-responsabbiltajiet ta’ l-implimentazzjoni lid-Delegazzjonijiet tikkontribwixxi b’mod konsiderevoli għat-titjib tas-sitwazzjoni.

L-għanijiet mfittxa taħt l-ambjent, u speċjalment il-proġetti ta’ foresterija, ma jistgħux jintlaħqu fi żmien qasir. It-tul massimu ta’ proġetti ffinanzjati taħt il-linja baġitarja ta l-Ambjent u tal-Foresti issa ġiet iffissata għal 60 xahar.

| 60. | Ir-regola d + 3 stabbilita fl-Artikolu 166 tar-Regolament Finanzjarju tintroduċi fil-fatt impediment temporanju fil-ġestjoni ta’ l-għajnuna esterna f’dak li jirrigwarda l-kuntratti u l-ftehimiet individwali (bl-eċċezzjoni tal-verifika finanzjarja u ta’ l-evalwazzjoni) fl-implimentazzjoni tal-ftehimiet ta’ finanzjament li jridu jiġu konklużi mhux aktar tard minn tliet snin li jibdew japplikaw mid-data tal-bidu tal-baġit (il-perjodu msejjaħ n + 1 huwa inkluż fil-perjodu d + 3). Il-konsegwenzi ta’ din ir-regola ser jinħassu għall-ewwel darba din is-sena minħabba li r-Regolament Finanzjarju daħal fis-seħħ fl-1.1.2003. Din ir-regola hija kultant meqjusa bħala li tippreżenta ċertu numru ta’ diffikultajiet fil-ġestjoni ta’ l-għajnuna esterna. Il-Kummissjoni pproponiet emenda għall-Artikolu 166 tar-Regolament Finanzjarju li għandha tippermetti skadenza kontraenti sa 5 snin fil-każ ta’ wħud mill-proġetti tul medda twila ta’ żmien u f’bosta fażijiet. |
| --- | --- |

60.

Ir-regola d + 3 stabbilita fl-Artikolu 166 tar-Regolament Finanzjarju tintroduċi fil-fatt impediment temporanju fil-ġestjoni ta’ l-għajnuna esterna f’dak li jirrigwarda l-kuntratti u l-ftehimiet individwali (bl-eċċezzjoni tal-verifika finanzjarja u ta’ l-evalwazzjoni) fl-implimentazzjoni tal-ftehimiet ta’ finanzjament li jridu jiġu konklużi mhux aktar tard minn tliet snin li jibdew japplikaw mid-data tal-bidu tal-baġit (il-perjodu msejjaħ n + 1 huwa inkluż fil-perjodu d + 3). Il-konsegwenzi ta’ din ir-regola ser jinħassu għall-ewwel darba din is-sena minħabba li r-Regolament Finanzjarju daħal fis-seħħ fl-1.1.2003. Din ir-regola hija kultant meqjusa bħala li tippreżenta ċertu numru ta’ diffikultajiet fil-ġestjoni ta’ l-għajnuna esterna. Il-Kummissjoni pproponiet emenda għall-Artikolu 166 tar-Regolament Finanzjarju li għandha tippermetti skadenza kontraenti sa 5 snin fil-każ ta’ wħud mill-proġetti tul medda twila ta’ żmien u f’bosta fażijiet.

| 61. | L-ambitu tal-proġett għandu jkun indirizzat fuq bażi ta’ każ b’każ, filwaqt li jitqiesu l-fatturi speċifiċi għall-proġett u dawk relatati mal-kuntest. F’uħud mill-każi, l-ambitu multireġjonali għandu l-għan li jżid il-potenzjal għal impatt fuq skala akbar. |
| --- | --- |

61.

L-ambitu tal-proġett għandu jkun indirizzat fuq bażi ta’ każ b’każ, filwaqt li jitqiesu l-fatturi speċifiċi għall-proġett u dawk relatati mal-kuntest. F’uħud mill-każi, l-ambitu multireġjonali għandu l-għan li jżid il-potenzjal għal impatt fuq skala akbar.

| 62. | Il-Kummissjoni taqbel li l-NGOs u l-konsulenti esterni għandhom bżonn għarfien aħjar tal-proċeduri KE. Għal dan il-għan jiġu orgnanizzati seminars reġjonali. Barra minn dan, jiġu segwiti sforzi lejn is-simplifikazzjoni u l-armonizzazzjoni tal-proċeduri KE. |
| --- | --- |

62.

Il-Kummissjoni taqbel li l-NGOs u l-konsulenti esterni għandhom bżonn għarfien aħjar tal-proċeduri KE. Għal dan il-għan jiġu orgnanizzati seminars reġjonali. Barra minn dan, jiġu segwiti sforzi lejn is-simplifikazzjoni u l-armonizzazzjoni tal-proċeduri KE.

| 63. | Il-Kummissjoni hija konxja li s-sitwazzjoni effettiva fil-qasam għandha tingħata konsiderazzjoni xierqa fil-valutazzjoni tal-proġetti. Skond dan, il-“Gwida Prattika għall-Proċeduri tal-Kuntratti għall-Azzjonijiet Esterni tal-KE” il-ġdida, li ilha fis-seħħ minn Frar 2006, tagħti aktar piż minn qabel lill-fehmiet tad-Delegazzjonijiet KE fil-valutazzjoni tal-proposti għall-proġetti.

  Kaxxa 11. Il-Proġett għall-Ġestjoni Naturali tal-Foresti (NFMP) jista’ jidher wisq ambizzjuż f’termini kemm ta’ li jkopri żona wiesgħa wisq u kemm għaliex qed jimmira livelli ċentrali ta’ gvern f’kuntest ta’ politika; madankollu m’għandux jitqies waħdu. L-NFMP huwa maħsub biex jappoġġja programm settorjali usa’ taħt il-gvern ċentrali, il-Programm għall-Ħarsien tal-Foresti Naturali (NFPP), li għandu l-għan li jtejjeb is-sistemi tal-ġestjoni tal-foresti mal-pajjiż kollu. L-NFMP huwa għalhekk wieħed minn serje ta’ interventi komplementari imwettaq taħt l-NFPP biex tittejjeb il-ġestjoni tal-foresti fiċ-Ċina u għandu l-appoġġ ta’ l-NFPP biex b’hekk jista’ jkun effettiv f’żona usa’ u f’kuntest ta’ politika. |
| --- | --- |

63.

Il-Kummissjoni hija konxja li s-sitwazzjoni effettiva fil-qasam għandha tingħata konsiderazzjoni xierqa fil-valutazzjoni tal-proġetti. Skond dan, il-“Gwida Prattika għall-Proċeduri tal-Kuntratti għall-Azzjonijiet Esterni tal-KE” il-ġdida, li ilha fis-seħħ minn Frar 2006, tagħti aktar piż minn qabel lill-fehmiet tad-Delegazzjonijiet KE fil-valutazzjoni tal-proposti għall-proġetti.

Kaxxa 11. Il-Proġett għall-Ġestjoni Naturali tal-Foresti (NFMP) jista’ jidher wisq ambizzjuż f’termini kemm ta’ li jkopri żona wiesgħa wisq u kemm għaliex qed jimmira livelli ċentrali ta’ gvern f’kuntest ta’ politika; madankollu m’għandux jitqies waħdu. L-NFMP huwa maħsub biex jappoġġja programm settorjali usa’ taħt il-gvern ċentrali, il-Programm għall-Ħarsien tal-Foresti Naturali (NFPP), li għandu l-għan li jtejjeb is-sistemi tal-ġestjoni tal-foresti mal-pajjiż kollu. L-NFMP huwa għalhekk wieħed minn serje ta’ interventi komplementari imwettaq taħt l-NFPP biex tittejjeb il-ġestjoni tal-foresti fiċ-Ċina u għandu l-appoġġ ta’ l-NFPP biex b’hekk jista’ jkun effettiv f’żona usa’ u f’kuntest ta’ politika.

| 64.-65. | Filwaqt li tagħmel ħilitha biex ittejjeb l-effiċjenza tal-proċeduri għall-preparazzjoni tal-proġetti, il-Kummissjoni tfittex li tiżgura li l-istudji ta’ probabbiltà u t-tfassil tal-proġetti jitwettqu skond standards ta’ kwalità għolja u skond prinċipji ta’ pussess. F’dan ir-rigward, il-bżonn li jinbdew valutazzjoni ta’ l-impatt ambjentali ex-ante li tinvolvi l-parteċipazzjoni tal-partijiet interessati jista’ jaffetwa wkoll it-tul tal-fażi preparatorja.
  Fir-rigward tal-proċeduri għas-sejħa għall-proposti taħt il-programmi tematiċi, il-Kummissjoni taqbel li kien hemm dewmien bejn meta it-tnedija tas-sejħa u l-iffirmar tat-tieni grupp ta’ kuntratti. Madankollu, ta’ min iqis li s-sejħa għall-proposti ta’ l-2001 kienet waħda mill-ewwel sejħiet imnedija mill-Kummissjoni taħt il-programmi tematiċi fl-għajnuna esterna. Kif issemma aktar ’il fuq, il-Kummissjoni ilha minn dak iż-żmien tagħmel ħilitha biex taċċellera l-proċessi ta’ l-għażla u tal-ġestjoni tal-proġetti, u dan diġà rriżulta f’titjib sinifikanti fis-sejħa sussegwenti li tnediet fl-2003. Il-proċeduri għas-sejħa għall-proposti introdotti fl-2006, jipprevedu li ż-żmien bejn il-ftuħ ta’ sejħa għall-proposti u l-preparazzjoni ta’ kuntratt m’għandux jeċċedi sena. |
| --- | --- |

64.-65.

Filwaqt li tagħmel ħilitha biex ittejjeb l-effiċjenza tal-proċeduri għall-preparazzjoni tal-proġetti, il-Kummissjoni tfittex li tiżgura li l-istudji ta’ probabbiltà u t-tfassil tal-proġetti jitwettqu skond standards ta’ kwalità għolja u skond prinċipji ta’ pussess. F’dan ir-rigward, il-bżonn li jinbdew valutazzjoni ta’ l-impatt ambjentali ex-ante li tinvolvi l-parteċipazzjoni tal-partijiet interessati jista’ jaffetwa wkoll it-tul tal-fażi preparatorja.

Fir-rigward tal-proċeduri għas-sejħa għall-proposti taħt il-programmi tematiċi, il-Kummissjoni taqbel li kien hemm dewmien bejn meta it-tnedija tas-sejħa u l-iffirmar tat-tieni grupp ta’ kuntratti. Madankollu, ta’ min iqis li s-sejħa għall-proposti ta’ l-2001 kienet waħda mill-ewwel sejħiet imnedija mill-Kummissjoni taħt il-programmi tematiċi fl-għajnuna esterna. Kif issemma aktar ’il fuq, il-Kummissjoni ilha minn dak iż-żmien tagħmel ħilitha biex taċċellera l-proċessi ta’ l-għażla u tal-ġestjoni tal-proġetti, u dan diġà rriżulta f’titjib sinifikanti fis-sejħa sussegwenti li tnediet fl-2003. Il-proċeduri għas-sejħa għall-proposti introdotti fl-2006, jipprevedu li ż-żmien bejn il-ftuħ ta’ sejħa għall-proposti u l-preparazzjoni ta’ kuntratt m’għandux jeċċedi sena.

| 66. | Il-proċeduri KE u r-regoli ta’ l-akkwist huma ingranati biex jiżguraw l-ogħla livell ta’ trasparenza u ġustizzja u jippermettu superviżjoni u kontroll ta’ l-użu tal-fondi pubbliċi. Il-Kummissjoni taqbel li hemm lok għal semplifikazzjoni tal-proċeduri sabiex jiżdiedu l-veloċità u l-effettività tal-konsenja ta’ għajnuna, u pproponiet emendi għar-Regolament Finanzjarju f’dan ir-rigward. Diġà twettqet l-ewwel reviżjoni tal-proċeduri taħt ir-regolamentazzjoni korrenti mill-EuropeAid u daħlet fis-seħħ fi Frar ta’ din is-sena (ara l-gwida prattika l-ġdida).

  Kaxxa 12. Il-Kummissjoni tqis li minkejja d-dewmien li kien hemm bejn is-sottomissjoni tal-proposta u l-approvazzjoni tagħha, il-proġett fil-Brażil baqa’ rilevanti minħabba li l-problemi u l-bżonnijiet li għandhom jiġu indirizzati u deskritti fil-proposta baqgħu jeżistu meta beda l-proġett. Id-dewmien fl-approvazzjoni tal-proġett għandu jiġi evitat kemm jista’ jkun possibbli. |
| --- | --- |

66.

Il-proċeduri KE u r-regoli ta’ l-akkwist huma ingranati biex jiżguraw l-ogħla livell ta’ trasparenza u ġustizzja u jippermettu superviżjoni u kontroll ta’ l-użu tal-fondi pubbliċi. Il-Kummissjoni taqbel li hemm lok għal semplifikazzjoni tal-proċeduri sabiex jiżdiedu l-veloċità u l-effettività tal-konsenja ta’ għajnuna, u pproponiet emendi għar-Regolament Finanzjarju f’dan ir-rigward. Diġà twettqet l-ewwel reviżjoni tal-proċeduri taħt ir-regolamentazzjoni korrenti mill-EuropeAid u daħlet fis-seħħ fi Frar ta’ din is-sena (ara l-gwida prattika l-ġdida).

Kaxxa 12. Il-Kummissjoni tqis li minkejja d-dewmien li kien hemm bejn is-sottomissjoni tal-proposta u l-approvazzjoni tagħha, il-proġett fil-Brażil baqa’ rilevanti minħabba li l-problemi u l-bżonnijiet li għandhom jiġu indirizzati u deskritti fil-proposta baqgħu jeżistu meta beda l-proġett. Id-dewmien fl-approvazzjoni tal-proġett għandu jiġi evitat kemm jista’ jkun possibbli.

| 68. | Il-Kummissjoni għandha l-istess fehmiet bħall-Qorti dwar l-importanza kritika li jinbnew il-kapaċitajiet fil-pajjiżi msieħba. Dan l-għan fil-fatt kien segwit b’mod kostanti taħt il-kooperazzjoni KE, għalkemm jista’ jkun diffiċli li tkun provduta valutazzjoni kwalitativa u kwantitativa tar-riżultati tiegħu. L-attivitajiet għall-bini tal-kapaċitajiet ta’ sikwit kellhom punt fokali lokali (żona ta’ intervent ta’ proġett) u kellhom bħala mira livelli lokali ta’ gvern flimkien mas-soċjetà ċivili. Komponent tal-bini tal-kapaċitajiet li għandu bħala mira l-amministrazzjonijiet ċentrali ġie inkluż b’mod aktar frekwenti taħt operazzjonijiet akbar iffinanzjati taħt programmi ġeografiċi. Madankollu, sabiex il-bini tal-kapaċitajiet u l-ħidma b’appoġġ għall-istituzzjonijiet ikunu effettivi bis-sħiħ, huma meħtieġa pussess u impenn min-naħa ta’ l-istituzzjonijiet riċeventi. |
| --- | --- |

68.

Il-Kummissjoni għandha l-istess fehmiet bħall-Qorti dwar l-importanza kritika li jinbnew il-kapaċitajiet fil-pajjiżi msieħba. Dan l-għan fil-fatt kien segwit b’mod kostanti taħt il-kooperazzjoni KE, għalkemm jista’ jkun diffiċli li tkun provduta valutazzjoni kwalitativa u kwantitativa tar-riżultati tiegħu. L-attivitajiet għall-bini tal-kapaċitajiet ta’ sikwit kellhom punt fokali lokali (żona ta’ intervent ta’ proġett) u kellhom bħala mira livelli lokali ta’ gvern flimkien mas-soċjetà ċivili. Komponent tal-bini tal-kapaċitajiet li għandu bħala mira l-amministrazzjonijiet ċentrali ġie inkluż b’mod aktar frekwenti taħt operazzjonijiet akbar iffinanzjati taħt programmi ġeografiċi. Madankollu, sabiex il-bini tal-kapaċitajiet u l-ħidma b’appoġġ għall-istituzzjonijiet ikunu effettivi bis-sħiħ, huma meħtieġa pussess u impenn min-naħa ta’ l-istituzzjonijiet riċeventi.

| 69. | Meta tidentifika u tfassal interventi taħt programmi ġeografiċi, il-KE dejjem tfittex li tiżgura l-ogħla livell ta’ impenn politiku tal-pajjiż benefiċjarju. Madankollu, anki minħabba l-piż ġeneralment limitat ta’ kwistjonijiet ambjentali meta mqabbla ma’ prijoritajiet politiċi oħra f’pajjiżi/reġjuni benefiċjarji, tali impenn fil-prattika mhuwiex dejjem daqshekk sod u b’saħħtu kif ikun iddikjarat, u mhux dejjem jittraduċi ruħu f’livell adegwat ta’ kooperazzjoni u appoġġ min-naħa tal-kontroparti f’livell operattiv. |
| --- | --- |

69.

Meta tidentifika u tfassal interventi taħt programmi ġeografiċi, il-KE dejjem tfittex li tiżgura l-ogħla livell ta’ impenn politiku tal-pajjiż benefiċjarju. Madankollu, anki minħabba l-piż ġeneralment limitat ta’ kwistjonijiet ambjentali meta mqabbla ma’ prijoritajiet politiċi oħra f’pajjiżi/reġjuni benefiċjarji, tali impenn fil-prattika mhuwiex dejjem daqshekk sod u b’saħħtu kif ikun iddikjarat, u mhux dejjem jittraduċi ruħu f’livell adegwat ta’ kooperazzjoni u appoġġ min-naħa tal-kontroparti f’livell operattiv.

| 70. | Is-sitwazzjoni evokata mill-Qorti f’dan il-paragrafu tinbet direttament miċ-ċirkustanzi li għadhom kif ġew deskritti (il-paragrafu 69) kif ukoll minn għarfien insuffiċjenti tal-proċeduri KE imsemmija fir-risposta għall-paragrafu 62. Il-Kummissjoni qiegħda dejjem aktar tagħmel enfażi fuq il-pussess u r-responsabbiltà ta’ l-amministrazjonijiet imsieħba fejn għandhom x’jaqsmu l-ġestjoni ta’ l-operazzjonijiet, skond id-dispożizzjonijiet rilevanti taħt ir-Regolamenti Finanzjarji. L-ispinta li għaddejja lejn konsenja ġdida ta’ għajnuna hija differenti mill-metodu klassiku tal-proġett (metodi settorjali, programmi ta’ appoġġ għall-politiki settorjali) u hija ġġustifikata fost l-oħrajn minn preokkupazzjoni ċara dwar is-sostenibbiltà ta’ l-operazzjonijiet tul medda twila ta’ żmien. Il-Kummissjoni hija konxja mill-problemi relatati ma ċaqliq fl-istaff u sfortunatament esperjenzat il-konsegwenzi negattivi ta’ tali bidliet fi proġetti/programmi, partikolarment dawk implimentati fil-parti l-kbira taż-żoni remoti. Madankollu, din il-problema ġeneralment tmur lil hinn mid-djalogu politiku li l-KE jista’ jkollha mal-pajjiżi benefiċjarji. |
| --- | --- |

70.

Is-sitwazzjoni evokata mill-Qorti f’dan il-paragrafu tinbet direttament miċ-ċirkustanzi li għadhom kif ġew deskritti (il-paragrafu 69) kif ukoll minn għarfien insuffiċjenti tal-proċeduri KE imsemmija fir-risposta għall-paragrafu 62. Il-Kummissjoni qiegħda dejjem aktar tagħmel enfażi fuq il-pussess u r-responsabbiltà ta’ l-amministrazjonijiet imsieħba fejn għandhom x’jaqsmu l-ġestjoni ta’ l-operazzjonijiet, skond id-dispożizzjonijiet rilevanti taħt ir-Regolamenti Finanzjarji. L-ispinta li għaddejja lejn konsenja ġdida ta’ għajnuna hija differenti mill-metodu klassiku tal-proġett (metodi settorjali, programmi ta’ appoġġ għall-politiki settorjali) u hija ġġustifikata fost l-oħrajn minn preokkupazzjoni ċara dwar is-sostenibbiltà ta’ l-operazzjonijiet tul medda twila ta’ żmien. Il-Kummissjoni hija konxja mill-problemi relatati ma ċaqliq fl-istaff u sfortunatament esperjenzat il-konsegwenzi negattivi ta’ tali bidliet fi proġetti/programmi, partikolarment dawk implimentati fil-parti l-kbira taż-żoni remoti. Madankollu, din il-problema ġeneralment tmur lil hinn mid-djalogu politiku li l-KE jista’ jkollha mal-pajjiżi benefiċjarji.

| 72. | Il-Kummissjoni kienet b’mod konstanti attenta għat-tfassil tal-proġetti/programmi għall-bżonn li ttejjeb l-għajxien lokali bħala kundizzjoni kruċjali għas-sostenibbiltà tul medda twila ta’ żmien ta’ l-isforzi ta’ konservazzjoni u skond il-miri komplessivi għat-tnaqqis tal-faqar. Madankollu, il-possibbilitajiet ta’ ġenerazzjoni ta’ dħul fi u madwar iż-żoni ta’ konservazzjoni huma ġeneralment limitati u mhumiex suffiċjenti biex jissodisfaw il-bżonnijiet ta’ l-iżvilupp lokali u tal-ħarsien ambjentali tul medda twila ta’ żmien. Ara r-risposta tal-Kummissjoni għall-paragrafi 50.-56.
  Ukoll, u b’mod mill-aktar kritiku, il-progress promoss permezz ta’ l-għajnuna għall-iżvilupp KE f’dan il-qasam jibqa’ vulnerabbli għall-effetti ta’ l-iżviluppi mbuttati mill-politiki nazzjonali u internazzjonali f’oqsma oħra, għalhekk l-importanza kruċjali biex tiġi żgurata l-koerenza tal-politika għall-iżvilupp.
  Parti konsiderevoli tal-ħidma li ssir mill-programm ECOFAC fis-snin kollha ta’ intervent kienet indirizzata lit-turiżmu u b’mod aktar ġenerali għall-kwistjonijiet li jiġġeneraw id-dħul (iż-żoni tal-kaċċa fl-Afrika Ċentrali, il-kwistjonijiet tat-turiżmu fil-Kongo Brazzaville, fil-Gabon, fil-Ginea Ekwatorjali, fis-Sao Tome). Il-faċilitajiet eżistenti ta’ l-ekoturiżmu fiż-żona ta’ l-intervent ta’ l-ECOFAC inħolqot mill-programm. |
| --- | --- |

72.

Il-Kummissjoni kienet b’mod konstanti attenta għat-tfassil tal-proġetti/programmi għall-bżonn li ttejjeb l-għajxien lokali bħala kundizzjoni kruċjali għas-sostenibbiltà tul medda twila ta’ żmien ta’ l-isforzi ta’ konservazzjoni u skond il-miri komplessivi għat-tnaqqis tal-faqar. Madankollu, il-possibbilitajiet ta’ ġenerazzjoni ta’ dħul fi u madwar iż-żoni ta’ konservazzjoni huma ġeneralment limitati u mhumiex suffiċjenti biex jissodisfaw il-bżonnijiet ta’ l-iżvilupp lokali u tal-ħarsien ambjentali tul medda twila ta’ żmien. Ara r-risposta tal-Kummissjoni għall-paragrafi 50.-56.

Ukoll, u b’mod mill-aktar kritiku, il-progress promoss permezz ta’ l-għajnuna għall-iżvilupp KE f’dan il-qasam jibqa’ vulnerabbli għall-effetti ta’ l-iżviluppi mbuttati mill-politiki nazzjonali u internazzjonali f’oqsma oħra, għalhekk l-importanza kruċjali biex tiġi żgurata l-koerenza tal-politika għall-iżvilupp.

Parti konsiderevoli tal-ħidma li ssir mill-programm ECOFAC fis-snin kollha ta’ intervent kienet indirizzata lit-turiżmu u b’mod aktar ġenerali għall-kwistjonijiet li jiġġeneraw id-dħul (iż-żoni tal-kaċċa fl-Afrika Ċentrali, il-kwistjonijiet tat-turiżmu fil-Kongo Brazzaville, fil-Gabon, fil-Ginea Ekwatorjali, fis-Sao Tome). Il-faċilitajiet eżistenti ta’ l-ekoturiżmu fiż-żona ta’ l-intervent ta’ l-ECOFAC inħolqot mill-programm.

| 73.-74. | Il-metodu tal-proġett jipprovdi opportunitajiet limitati, biex jiġu vvalutati b’mod konġunt ma’ l-imsieħba fl-iżvilupp il-politiki ambjentali u l-programmi usa’ tal-pajjiżi msieħba, u biex tingħata ħarsa lejn l-implikazzjonijiet dwar l-ambjent ta’ politiki barra mis-settur ta’ l-ambjent. Madankollu, il-profili ambjentali tal-pajjiżi li bħalissa qed jitwettqu bħala parti mill-preparazzjoni tad-Dokumenti ta’ Strateġija tal-Pajjiżi huma maħsuba biex jidentifikaw dawn in-nuqqasijiet, sabiex ikunu jistgħu jitqiesu meta jkunu qed jitfasslu l-operazzjonijiet ta’ l-għajnuna. |
| --- | --- |

73.-74.

Il-metodu tal-proġett jipprovdi opportunitajiet limitati, biex jiġu vvalutati b’mod konġunt ma’ l-imsieħba fl-iżvilupp il-politiki ambjentali u l-programmi usa’ tal-pajjiżi msieħba, u biex tingħata ħarsa lejn l-implikazzjonijiet dwar l-ambjent ta’ politiki barra mis-settur ta’ l-ambjent. Madankollu, il-profili ambjentali tal-pajjiżi li bħalissa qed jitwettqu bħala parti mill-preparazzjoni tad-Dokumenti ta’ Strateġija tal-Pajjiżi huma maħsuba biex jidentifikaw dawn in-nuqqasijiet, sabiex ikunu jistgħu jitqiesu meta jkunu qed jitfasslu l-operazzjonijiet ta’ l-għajnuna.

| 75. | Sa mill-2001 il-gvernijiet ċentrali mhumiex eliġibbli bħala applikanti jew imsieħba għas-sejħa għall-proposti taħt il-linja baġitarja ta’ l-Ambjent u tal-Foresterija u għalhekk ma jistgħux jibbenefikaw minn għotja. Madankollu, jitħallew ikunu involuti fil-proġetti, partikolarment permezz tal-parteċipazzjoni tagħhom bħala assoċjati. Għalkemm rari osservat, dan l-involviment għandu jiġi mħeġġeġ, fejn ikun neċessarju, biex ikun żgurat li r-riżultati tal-proġetti ikunu sostenibbli fil-livell tal-politika. |
| --- | --- |

75.

Sa mill-2001 il-gvernijiet ċentrali mhumiex eliġibbli bħala applikanti jew imsieħba għas-sejħa għall-proposti taħt il-linja baġitarja ta’ l-Ambjent u tal-Foresterija u għalhekk ma jistgħux jibbenefikaw minn għotja. Madankollu, jitħallew ikunu involuti fil-proġetti, partikolarment permezz tal-parteċipazzjoni tagħhom bħala assoċjati. Għalkemm rari osservat, dan l-involviment għandu jiġi mħeġġeġ, fejn ikun neċessarju, biex ikun żgurat li r-riżultati tal-proġetti ikunu sostenibbli fil-livell tal-politika.

| 76. | Fir-rigward tar-rwol ta’ l-appoġġ dirett għall-baġit, jekk jogħġbok ara l-kummenti għall-paragrafi 36. –38. |
| --- | --- |

76.

Fir-rigward tar-rwol ta’ l-appoġġ dirett għall-baġit, jekk jogħġbok ara l-kummenti għall-paragrafi 36. –38.

| 77. | Għandhom isiru aktar sforzi biex jixxerdu aħjar ir-riżultati miksuba u l-lezzjonijiet mitgħallma taħt il-proġetti tal-programmi ta’ l-Ambjent u tal-Foresti. Meta tiġi vvalutata proposta, ta’ min jara li parti mill-baġit ikun iddedikat għat-tixrid u għall-kwistjonijiet ta’ sostenibbiltà wara li jiġu kkompletati l-attivitajiet. Waqt it-twettiq tal-proġett, fl-aħħar sena tiegħu, għandu jiġi ppreparat pjan ċar għat-tixrid u għall-attivitajiet futuri. Huwa mistenni wkoll li, wara l-proċess ta’ devoluzzjoni, il-gvernijiet fil-pajjiżi benefiċjarji ser ikunu informati aħjar bir-riżultati tal-proġetti.

  Kaxxa 15. Il-ħolqien tal-PPG7 huwa komplessa sa mill-bidunett. Fl-1992, il-Brażil, bħala l-pajjiż ospitanti tal-Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Ambjent u l-Iżvilupp, kien konvint mis-7 setgħat ekonomiċi ewlenija biex jaqbel dwar il-PPG7. F’dak l-istadju, madankollu, il-kuxjenza dwar l-urġenza tal-ħarsien ambjentali fl-Amażonja ma kinitx mifruxa fil-pajjiż, u lanqas ma kienu stabbiliti l-istrutturi u l-baġits xierqa fl-Istati parteċipanti.
  Meta wasal iż-żmien, il-programm ikkontribwixxa għall-ħolqien tal-Ministeru ta’ l-Ambjent u tas-Segretarjati ta’ l-Ambjent fl-Istati involuti. Ġew ikkompletati wkoll bosta attivitajiet ta’ taħriġ, li mhux dejjem irriżultaw f’benefiċċju totali, minħabba ċ-ċaqliq kbir fl-istaff.
  Fattur ieħor li joħloq kumplikazzjoni huwa d-differenzi kulturali u leġiżlattivi kbar li jeżistu bejn l-Istati differenti fir-reġjun ta’ l-Amażonja. Pereżempju, ir-Rondônja kien l-uniku Stat fejn it-Tqassim f’Żoni Ekoloġiċi u Ekonomiċi kien adottat bħala liġi. Fi Stati oħra ma kien hemm l-ebda politika uffiċjali li tappoġġja l-EEZ.
  L-esperjenza wriet li l-miżuri ta’ “kmand u kontroll” ma jistgħux jiġu implimentati b’mod effettiv. L-Istat huwa prattikament assenti fiż-żona. Minbarra dan, biex jiġu kkontrollati l-5 miljun kilometru kwadru tal-foresta ta’ l-Amażonja, konsiderevolment aktar mill-madwar 4 miljun kilometru kwadru ta’ l-UE preżenti, għandha tkun neċessarja preżenza enormi ta’ l-Istat. Dan in-nuqqas qed jiġi megħlub bil-mod il-mod permezz tal-monitoraġġ mill-ajru u bis-satellita.
  Minkejja l-isforzi tal-Ministeru ta’ l-Ambjent f’din id-direzzjoni, jibqa’ diffiċli li jkunu introdotti politiki ambjentali bħala kwistjoni orizzontali li tinvolvi wkoll ministeri oħra, prinċipalment minħabba l-pressjoni politika biex jinħolqu t-tkabbir ekonomiku u l-impjiegi. |
| --- | --- |

77.

Għandhom isiru aktar sforzi biex jixxerdu aħjar ir-riżultati miksuba u l-lezzjonijiet mitgħallma taħt il-proġetti tal-programmi ta’ l-Ambjent u tal-Foresti. Meta tiġi vvalutata proposta, ta’ min jara li parti mill-baġit ikun iddedikat għat-tixrid u għall-kwistjonijiet ta’ sostenibbiltà wara li jiġu kkompletati l-attivitajiet. Waqt it-twettiq tal-proġett, fl-aħħar sena tiegħu, għandu jiġi ppreparat pjan ċar għat-tixrid u għall-attivitajiet futuri. Huwa mistenni wkoll li, wara l-proċess ta’ devoluzzjoni, il-gvernijiet fil-pajjiżi benefiċjarji ser ikunu informati aħjar bir-riżultati tal-proġetti.

Kaxxa 15. Il-ħolqien tal-PPG7 huwa komplessa sa mill-bidunett. Fl-1992, il-Brażil, bħala l-pajjiż ospitanti tal-Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Ambjent u l-Iżvilupp, kien konvint mis-7 setgħat ekonomiċi ewlenija biex jaqbel dwar il-PPG7. F’dak l-istadju, madankollu, il-kuxjenza dwar l-urġenza tal-ħarsien ambjentali fl-Amażonja ma kinitx mifruxa fil-pajjiż, u lanqas ma kienu stabbiliti l-istrutturi u l-baġits xierqa fl-Istati parteċipanti.

Meta wasal iż-żmien, il-programm ikkontribwixxa għall-ħolqien tal-Ministeru ta’ l-Ambjent u tas-Segretarjati ta’ l-Ambjent fl-Istati involuti. Ġew ikkompletati wkoll bosta attivitajiet ta’ taħriġ, li mhux dejjem irriżultaw f’benefiċċju totali, minħabba ċ-ċaqliq kbir fl-istaff.

Fattur ieħor li joħloq kumplikazzjoni huwa d-differenzi kulturali u leġiżlattivi kbar li jeżistu bejn l-Istati differenti fir-reġjun ta’ l-Amażonja. Pereżempju, ir-Rondônja kien l-uniku Stat fejn it-Tqassim f’Żoni Ekoloġiċi u Ekonomiċi kien adottat bħala liġi. Fi Stati oħra ma kien hemm l-ebda politika uffiċjali li tappoġġja l-EEZ.

L-esperjenza wriet li l-miżuri ta’ “kmand u kontroll” ma jistgħux jiġu implimentati b’mod effettiv. L-Istat huwa prattikament assenti fiż-żona. Minbarra dan, biex jiġu kkontrollati l-5 miljun kilometru kwadru tal-foresta ta’ l-Amażonja, konsiderevolment aktar mill-madwar 4 miljun kilometru kwadru ta’ l-UE preżenti, għandha tkun neċessarja preżenza enormi ta’ l-Istat. Dan in-nuqqas qed jiġi megħlub bil-mod il-mod permezz tal-monitoraġġ mill-ajru u bis-satellita.

Minkejja l-isforzi tal-Ministeru ta’ l-Ambjent f’din id-direzzjoni, jibqa’ diffiċli li jkunu introdotti politiki ambjentali bħala kwistjoni orizzontali li tinvolvi wkoll ministeri oħra, prinċipalment minħabba l-pressjoni politika biex jinħolqu t-tkabbir ekonomiku u l-impjiegi.

| 78. | Dwar is-sostenibbiltà finanzjarja ta’ proġetti fis-settur ta’ l-ambjent (jiġifieri l-ħarsien, il-konservazzjoni, il-valorizzazzjoni), jekk jogħġbok ara r-risposti għall-paragrafi 50. –56. u 72. |
| --- | --- |

78.

Dwar is-sostenibbiltà finanzjarja ta’ proġetti fis-settur ta’ l-ambjent (jiġifieri l-ħarsien, il-konservazzjoni, il-valorizzazzjoni), jekk jogħġbok ara r-risposti għall-paragrafi 50. –56. u 72.

| 79. | Il-Kummissjoni hija konxja mill-problema u qed tindirizzaha fil-preparazzjoni tal-programm tematiku l-ġdid għall-2007-2013, li jinsisti fuq is-sussidjarjetà u fuq il-komplementarjetà tal-programm tematiku għall-programmi ġeografiċi. |
| --- | --- |

79.

Il-Kummissjoni hija konxja mill-problema u qed tindirizzaha fil-preparazzjoni tal-programm tematiku l-ġdid għall-2007-2013, li jinsisti fuq is-sussidjarjetà u fuq il-komplementarjetà tal-programm tematiku għall-programmi ġeografiċi.

| 80. | Il-Kummissjoni taqsam bis-sħiħ din l-osservazzjoni tal-Qorti. Għal darb’oħra issir referenza għar-risposti mogħtija għall-paragrafi 50-56 u 72. Il-Kummissjoni tagħti importanza lill-fatt li tkun żgurata l-koerenza politika għall-iżvilupp, sabiex jiġu prevenuti miżuri li jistgħu jipprovdu inċentivi qawwija għall-benefiċċji ekonomiċi tul medda qasira ta’ żmien, biex b’hekk idgħajfu l-isforzi kooperattivi fil-konservazzjoni u l-prospetti tas-sostenibbiltà tagħhom.
  Barra minn dan, fir-rigward tal-qtugħ illegali tas-siġar (Kaxxa 16), li ta’ spiss huwa fattur ewlieni li jdgħajjef il-vijabilità ta’ xi proġett iffinanzjat mill-KE, il-Kummissjoni nediet il-Pjan ta’ Azzjoni għall-Infurzar tal-Liġi tal-Foresti, il-Governanza u l-Kummerċ (FLEGT) (COM/2003/251 finali). Dan il-Pjan ta’ Azzjoni huwa pass importanti fid-direzzjoni t-tajba biex jiġu indirizzati kwistjonijiet ambjentali b’mod aktar globali u komprensiv, filwaqt li jitqiesu l-impatti fundamentali u li ta’ spiss mhumiex meqjusa tal-mudelli ta’ kummerċ dwar il-ħarsien ta’ l-ambjent. |
| --- | --- |

80.

Il-Kummissjoni taqsam bis-sħiħ din l-osservazzjoni tal-Qorti. Għal darb’oħra issir referenza għar-risposti mogħtija għall-paragrafi 50-56 u 72. Il-Kummissjoni tagħti importanza lill-fatt li tkun żgurata l-koerenza politika għall-iżvilupp, sabiex jiġu prevenuti miżuri li jistgħu jipprovdu inċentivi qawwija għall-benefiċċji ekonomiċi tul medda qasira ta’ żmien, biex b’hekk idgħajfu l-isforzi kooperattivi fil-konservazzjoni u l-prospetti tas-sostenibbiltà tagħhom.

Barra minn dan, fir-rigward tal-qtugħ illegali tas-siġar (Kaxxa 16), li ta’ spiss huwa fattur ewlieni li jdgħajjef il-vijabilità ta’ xi proġett iffinanzjat mill-KE, il-Kummissjoni nediet il-Pjan ta’ Azzjoni għall-Infurzar tal-Liġi tal-Foresti, il-Governanza u l-Kummerċ (FLEGT) (COM/2003/251 finali). Dan il-Pjan ta’ Azzjoni huwa pass importanti fid-direzzjoni t-tajba biex jiġu indirizzati kwistjonijiet ambjentali b’mod aktar globali u komprensiv, filwaqt li jitqiesu l-impatti fundamentali u li ta’ spiss mhumiex meqjusa tal-mudelli ta’ kummerċ dwar il-ħarsien ta’ l-ambjent.

| 81. | a) | Il-Kummissjoni qed tagħmel ħilitha biex ittejjeb il-proċeduri ta’ valutazzjoni tal-proġetti, li fost l-oħrajn għandhom jippermettu li tkun żgurata konsistenza bejn l-għanijiet tal-proġett u t-tul tal-proġett. |
| --- | --- | --- |

81.

a)

Il-Kummissjoni qed tagħmel ħilitha biex ittejjeb il-proċeduri ta’ valutazzjoni tal-proġetti, li fost l-oħrajn għandhom jippermettu li tkun żgurata konsistenza bejn l-għanijiet tal-proġett u t-tul tal-proġett.

| b) | Jekk jogħġbok irreferi għar-risposta għall-paragrafi 36. –38. |
| --- | --- |

b)

Jekk jogħġbok irreferi għar-risposta għall-paragrafi 36. –38.

| c) u d) | Il-Kummissjoni bħalissa qed terġa’ tagħmel valutazzjoni ta’ l-appoġġ tagħha permezz tal- fondi fiduċjarji u ta’ linizjattivi globali, u qed tagħti attenzjoni partikolari lill-kwistjonijiet ta’ viżibilità, verifika u rappurtaġġ. |
| --- | --- |

c) u d)

Il-Kummissjoni bħalissa qed terġa’ tagħmel valutazzjoni ta’ l-appoġġ tagħha permezz tal- fondi fiduċjarji u ta’ linizjattivi globali, u qed tagħti attenzjoni partikolari lill-kwistjonijiet ta’ viżibilità, verifika u rappurtaġġ.

Kaxxa 16. Iż-żoni kollha tal-foresti naturali fiċ-Ċina jingħataw kwota għall-qtugħ tas-siġar li tikkwantifika l-ammont ta’ injam li jista’ jinqata’ għal (i) l-użu ta’ l-injam fid-dar/għall-fjuwil u (ii) r-rinnovazzjoni tad-djar. Fiż-żoni tal-Proġett ta’ Ġestjoni tal-Foresti Naturali (NFMP) japplika dan li ġej: fil-Provinċja ta’ Sichuan hemm projbizzjoni totali fuq il-qtugħ tas-siġar; fil-Provinċji ta’ Hunan u Hainan m’hemmx. F’Hunan u f’Hainan, il-foresti nqerdu matul għexieren ta’ snin u ġew/qed jiġu sostitwiti mill-bambù (Hunan) u mill-gomma (Hainan) li huma esplojtati legalment għall-injam/gomma. Iż-żoni tal-bambù/gomma huma proprjetà kollettiva u jintabu f’konfini ma’ żoni ta’ foresta naturali. Ġie rrapurtat li l-bdiewa jidħlu fuq iż-żoni ta’ foresta naturali meta jkunu qed jaħsdu l-foresti li huma proprjetà kollettiva tagħhom. Safejn taf id-Delegazzjoni KE fiċ-Ċina mhemm l-ebda qtugħ illegali ta’ injam li jintuża kummerċjalment fl-industrija ta’ l-injam (timber/wood industry). Il-qtugħ kummerċjali tas-siġar f’Hunan u f’Hainan m’għandu l-ebda impatt fuq l-effettività ta’ l-NFMP. Fejn għandu x’jaqsam l-użu tal-foresti naturali mill-popolazzjoni rurali, huwa preċiżament il-kompitu ta’ l-NFMP li jiżvilupp mudelli għall-użu sostenibbli.

Fl-Indoneżja, il-Kummissjoni appoġġjat il-Proġett tal-Ġestjoni tal-Foresta tal-Berau (BFMP) li introduċa ġestjoni sostenibbli tal-foresti u għen biex iħares il-biċċiet ta’ l-art tar-riċerka ta’ importanza internazzjonali STREK li oriġinarjament kienu stabbiliti bl-għajnuna tas-CIRAD, Franza.

It-theddida ta’ l-attivitajiet ta’ tħaffir għall-faħam tibqa’. Madankollu, il-proġett il-ġdid ippjanat, l-Ippjanar Parteċipattiv tar-Riżorsi Naturali fil-Berau u fil-Bulugan, ser jipprovdi l-qafas ġenerali għall-ippjanar integrat għall-użu ta’ l-art li huwa meħtieġ għall-assembleji distrettwali biex jagħmlu għażliet informati bejn l-użi ta’ l-art li jikkompetu.

KONLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET

| 82. | Wara li f’Diċembru 2005 ġie ffirmat il-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp, li jagħti aktar importanza lill-aspetti ambjentali tal-politika ta’ żvilupp, il-Kummissjoni ser tirrivedi u taġġorna l-Istrateġija għall-Integrazzjoni ta’ l-Ambjent ta’ l-2001, u ser tagħmilha aktar komprensiva. |
| --- | --- |

82.

Wara li f’Diċembru 2005 ġie ffirmat il-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp, li jagħti aktar importanza lill-aspetti ambjentali tal-politika ta’ żvilupp, il-Kummissjoni ser tirrivedi u taġġorna l-Istrateġija għall-Integrazzjoni ta’ l-Ambjent ta’ l-2001, u ser tagħmilha aktar komprensiva.

| 83. | Fir-rigward ta’ bżonnijiet ta’ staff, fl-iffissar tal-prijoritajiet għall-użu tar-riżorsi limitati, għandha ssir enfażi fuq il-bini ta’ kapaċitajiet ta’ l-istaff mhux speċjalizzat biex jittratta proċeduri bażiċi ta’ integrazzjoni ambjentali (eżami bir-reqqa) u biex l-appoġġ speċjalizzat isir disponibbli, meta dan jintalab, matul l-identifikazzjoni u l-formulazzjoni.
  L-abbozz tal-manwal ta’ l-integrazzjoni ta’ l-ambjent dalwaqt jiġi ffinalizzat. Il-partijiet komponenti diġà qed jintużaw u ġew ikkonsultati b’mod estensiv. Minn Novembru 2004 sat-tmiem ta’ l-2005 madwar 350 membru ta’ l-istaff ġew imħarrġa fil-Kwartieri Ġenerali u d-Delegazzjonijiet. Il-Kummissjoni taqbel mal-bżonn għal aktar tisħiħ ta’ l-għarfien u qed tqis jekk tagħmilx il-korsijiet tematiċi mandatorji għall-istaff prinċipali.
  Is-sistemi ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni diġà huma żviluppati sew, imma l-Kummissjoni ser teżamina modi biex ittejjeb it-tixrid ta’ l-aqwa prattika minn evalwazzjonijiet fil-livell tal-proġetti. |
| --- | --- |

83.

Fir-rigward ta’ bżonnijiet ta’ staff, fl-iffissar tal-prijoritajiet għall-użu tar-riżorsi limitati, għandha ssir enfażi fuq il-bini ta’ kapaċitajiet ta’ l-istaff mhux speċjalizzat biex jittratta proċeduri bażiċi ta’ integrazzjoni ambjentali (eżami bir-reqqa) u biex l-appoġġ speċjalizzat isir disponibbli, meta dan jintalab, matul l-identifikazzjoni u l-formulazzjoni.

L-abbozz tal-manwal ta’ l-integrazzjoni ta’ l-ambjent dalwaqt jiġi ffinalizzat. Il-partijiet komponenti diġà qed jintużaw u ġew ikkonsultati b’mod estensiv. Minn Novembru 2004 sat-tmiem ta’ l-2005 madwar 350 membru ta’ l-istaff ġew imħarrġa fil-Kwartieri Ġenerali u d-Delegazzjonijiet. Il-Kummissjoni taqbel mal-bżonn għal aktar tisħiħ ta’ l-għarfien u qed tqis jekk tagħmilx il-korsijiet tematiċi mandatorji għall-istaff prinċipali.

Is-sistemi ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni diġà huma żviluppati sew, imma l-Kummissjoni ser teżamina modi biex ittejjeb it-tixrid ta’ l-aqwa prattika minn evalwazzjonijiet fil-livell tal-proġetti.

| 84. | Il-Kummissjoni qed tipprepara sistematikament Profili ta’ l-Ambjent tal-Pajjiż bl-għan li tintegra aħjar l-ambjent fil-ġenerazzjoni li jmiss tad-Dokumenti ta’ Strateġija tal-Pajjiż (2007-2013). Madankollu, l-impatt ta’ dawn is-CEPs fuq is-CSPs il-ġodda fl-aħħar mill-aħħar jiddependi mill-prijorità li l-pajjiżi msieħba jagħtu lill-kwistjonijiet ambjentali.
  Appoġġ Ġenerali għall-Baġit (GBS) jinvolvi djalogu ta’ politika wiesa’ dwar l-istrateġiji ta’ żvilupp ta’ l-imsieħba, u jiffoka fuq it-tnaqqis fil-faqar, l-istabbiltà makroekonomika, u l-ġestjoni finanzjarja pubblika mtejba skond id-dispożizzjonijiet u l-impenji legali (bħalma huwa l-Artikolu 61.2 tal-Ftehim ta’ Cotonou). Il-Kummissjoni ser tagħmel ħilitha biex tintegra l-ambjent fil-livell tad-djalogu ta’ politika kull meta jkun rilevanti. Fil-każ ta’ appoġġ baġitarju fis-setturi (SBS), jista’ jitqies it-tħassib ambjentali speċifiku għas-settur permezz tad-djalogu tal-politika settorjali kif ukoll permezz tat-tfassil tal-programm innifsu. Jista’ jiġi previst ukoll SBS iffokat fuq l-ambjent. Il-Kummissjoni qed tqis l-aspett ta’ l-ambjent fir-reviżjoni korrenti tal-manwali tagħha dwar l-appoħħ għall-baġit u għall-politika settorjali. |
| --- | --- |

84.

Il-Kummissjoni qed tipprepara sistematikament Profili ta’ l-Ambjent tal-Pajjiż bl-għan li tintegra aħjar l-ambjent fil-ġenerazzjoni li jmiss tad-Dokumenti ta’ Strateġija tal-Pajjiż (2007-2013). Madankollu, l-impatt ta’ dawn is-CEPs fuq is-CSPs il-ġodda fl-aħħar mill-aħħar jiddependi mill-prijorità li l-pajjiżi msieħba jagħtu lill-kwistjonijiet ambjentali.

Appoġġ Ġenerali għall-Baġit (GBS) jinvolvi djalogu ta’ politika wiesa’ dwar l-istrateġiji ta’ żvilupp ta’ l-imsieħba, u jiffoka fuq it-tnaqqis fil-faqar, l-istabbiltà makroekonomika, u l-ġestjoni finanzjarja pubblika mtejba skond id-dispożizzjonijiet u l-impenji legali (bħalma huwa l-Artikolu 61.2 tal-Ftehim ta’ Cotonou). Il-Kummissjoni ser tagħmel ħilitha biex tintegra l-ambjent fil-livell tad-djalogu ta’ politika kull meta jkun rilevanti. Fil-każ ta’ appoġġ baġitarju fis-setturi (SBS), jista’ jitqies it-tħassib ambjentali speċifiku għas-settur permezz tad-djalogu tal-politika settorjali kif ukoll permezz tat-tfassil tal-programm innifsu. Jista’ jiġi previst ukoll SBS iffokat fuq l-ambjent. Il-Kummissjoni qed tqis l-aspett ta’ l-ambjent fir-reviżjoni korrenti tal-manwali tagħha dwar l-appoħħ għall-baġit u għall-politika settorjali.

| 85. | Minħabba l-kuntest diffiċli tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp, il-Kummissjoni tqis il-proġetti bħala li huma raġonevolment effettivi. Għandhom jitqiesu n-numri kbar ta’ fatturi li jintervjenu matul l-implimentazzjoni (inklużi l-instabbiltà politika u l-problemi ta’ l-infurzar tal-liġi), li ta’ sikwit ma jkunux taħt il-kontroll tal-proġett, li jaffetwaw il-possibbiltajiet li jintlaħqu r-riżultati maħsuba u li jipproduċu l-impatt mistenni. Il-Kummissjoni qed tagħmel ħilitha biex ittejjeb il-proċeduri ta’ valutazzjoni tal-proġetti.
  Il-Kummissjoni qiegħda dejjem aktar tagħmel enfażi fuq il-pussess u r-responsabbiltà ta’ l-amministrazzjonijiet imsieħba fejn għandha x’taqsam il-ġestjoni ta’ l-operazzjonijiet, anki skond id-dispożizzjonijiet rilevanti taħt ir-Regolamenti Finanzjarji. L-ispinta li għaddejja lejn modalitajiet ġodda ta’ konsenja ta’ l-għajnuna li huma differenti mill-metodu klassiku tal-proġett (metodi settorjali, programmi settorjali ta’ appoġġ għall-politika) hija ġustifikata fost l-oħrajn minn preokkupazzjoni għas-sostenibbiltà ta’ l-operazzjonijiet tul medda twila ta’ żmien. |
| --- | --- |

85.

Minħabba l-kuntest diffiċli tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp, il-Kummissjoni tqis il-proġetti bħala li huma raġonevolment effettivi. Għandhom jitqiesu n-numri kbar ta’ fatturi li jintervjenu matul l-implimentazzjoni (inklużi l-instabbiltà politika u l-problemi ta’ l-infurzar tal-liġi), li ta’ sikwit ma jkunux taħt il-kontroll tal-proġett, li jaffetwaw il-possibbiltajiet li jintlaħqu r-riżultati maħsuba u li jipproduċu l-impatt mistenni. Il-Kummissjoni qed tagħmel ħilitha biex ittejjeb il-proċeduri ta’ valutazzjoni tal-proġetti.

Il-Kummissjoni qiegħda dejjem aktar tagħmel enfażi fuq il-pussess u r-responsabbiltà ta’ l-amministrazzjonijiet imsieħba fejn għandha x’taqsam il-ġestjoni ta’ l-operazzjonijiet, anki skond id-dispożizzjonijiet rilevanti taħt ir-Regolamenti Finanzjarji. L-ispinta li għaddejja lejn modalitajiet ġodda ta’ konsenja ta’ l-għajnuna li huma differenti mill-metodu klassiku tal-proġett (metodi settorjali, programmi settorjali ta’ appoġġ għall-politika) hija ġustifikata fost l-oħrajn minn preokkupazzjoni għas-sostenibbiltà ta’ l-operazzjonijiet tul medda twila ta’ żmien.

| 86. | Il-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Komunità hija rregolata mill-prinċipji ta’ sħubija u ta’ pussess f’isem il-pajjiżi riċeventi. Dan ifisser li l-prijoritajiet tal-mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni ġeografika huma miftiehma permezz ta’ proċess ta’ konsultazzjoni, fejn il-pajjiżi benefiċjarji msieħba jistgħu jiddedikaw aktar sforzi fuq setturi soċjali bħalma huma s-saħħa u l-edukazzjoni. Madankollu l-Kummissjoni ser tkompli taħdem sabiex iżżid il-kuxjenza dwar kwistjonijiet ambjentali fir-relazzjonijiet bilaterali tagħha mal-pajjiżi msieħba. Il-Kummissjoni tikkonċentra l-isforzi tagħha biex tottimizza l-użu tar-riżorsi skarsi. F’dan ir-rigward, f’Marzu 2005, il-kompetenza tematika fil-EuropeAid ġiet organizzata mill-ġdid sabiex tipprovdi appoġġ ta’ kwalità tajba b’mod effiċjenti. |
| --- | --- |

86.

Il-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Komunità hija rregolata mill-prinċipji ta’ sħubija u ta’ pussess f’isem il-pajjiżi riċeventi. Dan ifisser li l-prijoritajiet tal-mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni ġeografika huma miftiehma permezz ta’ proċess ta’ konsultazzjoni, fejn il-pajjiżi benefiċjarji msieħba jistgħu jiddedikaw aktar sforzi fuq setturi soċjali bħalma huma s-saħħa u l-edukazzjoni. Madankollu l-Kummissjoni ser tkompli taħdem sabiex iżżid il-kuxjenza dwar kwistjonijiet ambjentali fir-relazzjonijiet bilaterali tagħha mal-pajjiżi msieħba. Il-Kummissjoni tikkonċentra l-isforzi tagħha biex tottimizza l-użu tar-riżorsi skarsi. F’dan ir-rigward, f’Marzu 2005, il-kompetenza tematika fil-EuropeAid ġiet organizzata mill-ġdid sabiex tipprovdi appoġġ ta’ kwalità tajba b’mod effiċjenti.

| 87. | Il-Kummissjoni ser tirrivedi u taġġorna l-Istrateġija għall-Integrazzjoni ta’ l-Ambjent ta’ l-2001, u ser tagħmilha aktar komprensiva, billi tqis l-iżviluppi reċenti fil-politika bħalma huma l-kunsens Ewropew dwar l-iżvilupp ta’ Diċembru 2005, l-istrateġija għal żvilupp sostenibbli, u l-programm tematiku għall-Ambjent u għall-ġestjoni sostenibbli tar-Riżorsi Naturali u ta’ l-Enerġija (ENRTP). |
| --- | --- |

87.

Il-Kummissjoni ser tirrivedi u taġġorna l-Istrateġija għall-Integrazzjoni ta’ l-Ambjent ta’ l-2001, u ser tagħmilha aktar komprensiva, billi tqis l-iżviluppi reċenti fil-politika bħalma huma l-kunsens Ewropew dwar l-iżvilupp ta’ Diċembru 2005, l-istrateġija għal żvilupp sostenibbli, u l-programm tematiku għall-Ambjent u għall-ġestjoni sostenibbli tar-Riżorsi Naturali u ta’ l-Enerġija (ENRTP).

| 88. | Il-Kummissjoni ser tniedi grupp ta’ direzzjoni bejn is-servizzi dwar l-ambjent li qed jiżviluppa li ser jipprovdi gwida u jiżgura koordinazzjoni aħjar.
  Ser jiġu żviluppati aktar sinerġiji bl-istabbiliment ta’ Osservatorju għall-Ambjent u l-Iżvilupp Sostenibbli miċ-Ċentru ta’ Riċerka Konġunta tal-KE biex jagħti appoġġ lill-programmazzjoni u lill-implimentazzjoni tal-politika ta’ żvilupp KE. |
| --- | --- |

88.

Il-Kummissjoni ser tniedi grupp ta’ direzzjoni bejn is-servizzi dwar l-ambjent li qed jiżviluppa li ser jipprovdi gwida u jiżgura koordinazzjoni aħjar.

Ser jiġu żviluppati aktar sinerġiji bl-istabbiliment ta’ Osservatorju għall-Ambjent u l-Iżvilupp Sostenibbli miċ-Ċentru ta’ Riċerka Konġunta tal-KE biex jagħti appoġġ lill-programmazzjoni u lill-implimentazzjoni tal-politika ta’ żvilupp KE.

| 89. | Fl-iffissar tal-prijoritajiet għall-użu ta’ riżorsi limitati, għandha ssir enfażi fuq il-bini tal-kapaċitajiet ta’ l-istaff mhux speċjalizzat biex jitratta proċeduri bażiċi ta’ integrazzjoni ambjentali (eżami b’reqqa) u biex appoġġ speċjalizzat ikun disponibbli meta dan jintalab matul l-identifikazzjoni u l-formulazzjoni. |
| --- | --- |

89.

Fl-iffissar tal-prijoritajiet għall-użu ta’ riżorsi limitati, għandha ssir enfażi fuq il-bini tal-kapaċitajiet ta’ l-istaff mhux speċjalizzat biex jitratta proċeduri bażiċi ta’ integrazzjoni ambjentali (eżami b’reqqa) u biex appoġġ speċjalizzat ikun disponibbli meta dan jintalab matul l-identifikazzjoni u l-formulazzjoni.

| 90. | Huwa mistenni li l-manwal ta’ l-integrazzjoni ta’ l-ambjent jiġi approvat fl-2006 u jintbagħat lis-servizzi rilevanti KE fi Brussell u lid-Delegazzjonijiet. Il-konformità ser tiġi verifikata bħala parti mill-kontrolli tal-Grupp ta’ Appoġġ għall-Kwalità fl-istadji ta’ l-identifikazzjoni u l-formulazzjoni ta’ l-operazzjonijiet. |
| --- | --- |

90.

Huwa mistenni li l-manwal ta’ l-integrazzjoni ta’ l-ambjent jiġi approvat fl-2006 u jintbagħat lis-servizzi rilevanti KE fi Brussell u lid-Delegazzjonijiet. Il-konformità ser tiġi verifikata bħala parti mill-kontrolli tal-Grupp ta’ Appoġġ għall-Kwalità fl-istadji ta’ l-identifikazzjoni u l-formulazzjoni ta’ l-operazzjonijiet.

| 91. | Il-Kummissjoni taqbel mal-bżonn għal aktar tisħiħ ta’ l-għarfien u ser tqis jekk tagħmilx il-korsijiet tematiċi mandatorji għall-istaff prinċipali. Din id-deċiżjoni trid tittieħed b’mod parallel għal dik biex jiġi allokat il-baġit neċessarju għal dawn il-korsijiet. Il-Kummissjoni ser tindirizza din il-kwistjoni fl-2006. |
| --- | --- |

91.

Il-Kummissjoni taqbel mal-bżonn għal aktar tisħiħ ta’ l-għarfien u ser tqis jekk tagħmilx il-korsijiet tematiċi mandatorji għall-istaff prinċipali. Din id-deċiżjoni trid tittieħed b’mod parallel għal dik biex jiġi allokat il-baġit neċessarju għal dawn il-korsijiet. Il-Kummissjoni ser tindirizza din il-kwistjoni fl-2006.

| 92. | Il-Kummissjoni ser tqis twettaqx evalwazzjoni ġenerali f’dan l-istadju u l-probabbiltà li d-data tiġi esplojtata aħjar mis-sistema ta’ monitoraġġ biex ikun jittejjeb ir-rendiment.
  Il-Kummissjoni nediet il-ħolqien ta’ database li ser tipprovdi inventarju ta’ l-evalwazzjonijiet tal-proġetti kollha, li tista’ tiġi mfittxa u jkun hemm aċċess għalih permezz ta’ kliem prinċipali, inkluż “ambjent”. Dan ser jippermetti li r-riżultati jiġu vvalutati b’mod aktar sistematiku. |
| --- | --- |

92.

Il-Kummissjoni ser tqis twettaqx evalwazzjoni ġenerali f’dan l-istadju u l-probabbiltà li d-data tiġi esplojtata aħjar mis-sistema ta’ monitoraġġ biex ikun jittejjeb ir-rendiment.

Il-Kummissjoni nediet il-ħolqien ta’ database li ser tipprovdi inventarju ta’ l-evalwazzjonijiet tal-proġetti kollha, li tista’ tiġi mfittxa u jkun hemm aċċess għalih permezz ta’ kliem prinċipali, inkluż “ambjent”. Dan ser jippermetti li r-riżultati jiġu vvalutati b’mod aktar sistematiku.

| 93. | Il-Kummissjoni hija konxja li jeħtieġ li jsiru aktar sforzi biex tittejjeb il-kapaċità tagħha li tikkonsenja informazzjoni dwar in-nefqa ambjentali li tkun kemm jista’ jkun eżatta. Madankollu, hemm limitu għal dak li jista’ jinkiseb, partikolarment fir-rigward tal-possibbiltà li tiġi identifikata nefqa relatata ma’ l-ambjent taħt proġetti mhux ambjentali. |
| --- | --- |

93.

Il-Kummissjoni hija konxja li jeħtieġ li jsiru aktar sforzi biex tittejjeb il-kapaċità tagħha li tikkonsenja informazzjoni dwar in-nefqa ambjentali li tkun kemm jista’ jkun eżatta. Madankollu, hemm limitu għal dak li jista’ jinkiseb, partikolarment fir-rigward tal-possibbiltà li tiġi identifikata nefqa relatata ma’ l-ambjent taħt proġetti mhux ambjentali.

| 94. | Il-linji ta’ gwida tal-programmazzjoni għas-CSPs tal-ġenerazzjoni li jmiss speċifikament jeħtieġu analiżi tas-sitwazzjoni ambjentali, ibbażata fuq il-Profil ta’ l-Ambjent tal-Pajjiż (CEP), u jidentifikaw oqsma possibbli ta’ intervent (jew integrati fis-setturi fokali, jew riżorsi ta’ l-ambjent/naturali bħala settur speċifiku). |
| --- | --- |

94.

Il-linji ta’ gwida tal-programmazzjoni għas-CSPs tal-ġenerazzjoni li jmiss speċifikament jeħtieġu analiżi tas-sitwazzjoni ambjentali, ibbażata fuq il-Profil ta’ l-Ambjent tal-Pajjiż (CEP), u jidentifikaw oqsma possibbli ta’ intervent (jew integrati fis-setturi fokali, jew riżorsi ta’ l-ambjent/naturali bħala settur speċifiku).

| 95. | Permezz ta’ l-aġġornament tagħha tal-manwali rilevanti li mistennija jiġu finalizzati fl-2006, il-Kummissjoni ser tagħmel sforz partikolari biex tintegra aħjar l-ambjent fl-operazzjoni tagħha ta’ appoġġ dirett għall-baġit permezz tad-djalogu dwar strateġiji għat-tnaqqis tal-faqar li jakkumpanja l-GBS u, meta jkun rilevanti, permezz tad-djalogu tal-politika settorjali u t-tfassil ta’ l-SBS individwali (eliġibbiltà u kundizzjonijiet ta’ ħlas).
  SEA tal-politiki governattivi ser tiġi promossa meta jkun xieraq, partikolarment f’relazzjoni ma’ metodi settorjali/appoġġ baġitarju fis-setturi li jiffokaw fuq setturi aktar sensittivi għall-ambjent. |
| --- | --- |

95.

Permezz ta’ l-aġġornament tagħha tal-manwali rilevanti li mistennija jiġu finalizzati fl-2006, il-Kummissjoni ser tagħmel sforz partikolari biex tintegra aħjar l-ambjent fl-operazzjoni tagħha ta’ appoġġ dirett għall-baġit permezz tad-djalogu dwar strateġiji għat-tnaqqis tal-faqar li jakkumpanja l-GBS u, meta jkun rilevanti, permezz tad-djalogu tal-politika settorjali u t-tfassil ta’ l-SBS individwali (eliġibbiltà u kundizzjonijiet ta’ ħlas).

SEA tal-politiki governattivi ser tiġi promossa meta jkun xieraq, partikolarment f’relazzjoni ma’ metodi settorjali/appoġġ baġitarju fis-setturi li jiffokaw fuq setturi aktar sensittivi għall-ambjent.

| 96. | Fil-manwal ambjentali ser jiġu stabbiliti l-proċeduri ta’ l-eżami bir-reqqa. L-applikazzjoni tagħhom ser tiġi mmonitorjata bħala parti mill-kontrolli ta’ l-appoġġ għall-kwalità (QSG) fl-identifikazzjoni u fil-formulazzjoni. Il-Kummissjoni ser tqis il-possibbiltà li tafda lid-Delegazzjonijiet KE bi rwol akbar f’dan il-qasam, b’mod li huwa kompatibbli mad-disponibbiltà korrenti u futura possibbli tar-riżorsi umani kwalifikati filwaqt li tqis il-bżonn li ma tikkontradixxix l-isforzi li għaddejjin li għandhom l-għan li jissemplifikaw il-proċeduri. Għandha ssir enfażi fuq il-bini tal-kapaċitajiet ta’ l-istaff mhux speċjalizzati biex iwettqu l-eżamijiet bir-reqqa u biex jagħmlu disponibbli l-appoġġ meta dan jintalab. |
| --- | --- |

96.

Fil-manwal ambjentali ser jiġu stabbiliti l-proċeduri ta’ l-eżami bir-reqqa. L-applikazzjoni tagħhom ser tiġi mmonitorjata bħala parti mill-kontrolli ta’ l-appoġġ għall-kwalità (QSG) fl-identifikazzjoni u fil-formulazzjoni. Il-Kummissjoni ser tqis il-possibbiltà li tafda lid-Delegazzjonijiet KE bi rwol akbar f’dan il-qasam, b’mod li huwa kompatibbli mad-disponibbiltà korrenti u futura possibbli tar-riżorsi umani kwalifikati filwaqt li tqis il-bżonn li ma tikkontradixxix l-isforzi li għaddejjin li għandhom l-għan li jissemplifikaw il-proċeduri. Għandha ssir enfażi fuq il-bini tal-kapaċitajiet ta’ l-istaff mhux speċjalizzati biex iwettqu l-eżamijiet bir-reqqa u biex jagħmlu disponibbli l-appoġġ meta dan jintalab.

| 97. | Il-parti l-kbira ta’ dawn il-kontrolli ser jitwettqu bħala parti mill-QSG matul il-fażi tal-formulazzjoni, li tħares lejn il-kwalità u l-konsistenza ta’ operazzjoni proposta, inklużi l-kwalità u l-kompletezza ta’ l-istudji preliminari kollha u tad-dispożizzjonijiet inklużi fl-abbozzi tal-ftehimiet ta’ finanzjament. |
| --- | --- |

97.

Il-parti l-kbira ta’ dawn il-kontrolli ser jitwettqu bħala parti mill-QSG matul il-fażi tal-formulazzjoni, li tħares lejn il-kwalità u l-konsistenza ta’ operazzjoni proposta, inklużi l-kwalità u l-kompletezza ta’ l-istudji preliminari kollha u tad-dispożizzjonijiet inklużi fl-abbozzi tal-ftehimiet ta’ finanzjament.

| 98. | Il-Kummissjoni hija konxja li s-sitwazzjoni effettiva fuq il-post għandha titqies b’mod xieraq fil-valutazzjoni. Skond dan, il-“Gwida Prattika għall-Proċeduri tal-Kuntratti għal Azzjonijiet Esterni tal-KE” il-ġdida, li ilha fis-seħħ minn Frar 2006, tagħti aktar piż minn qabel lill-fehmiet tad-Delegazzjonijiet KE fil-valutazzjoni tal-proposti għall-proġetti. |
| --- | --- |

98.

Il-Kummissjoni hija konxja li s-sitwazzjoni effettiva fuq il-post għandha titqies b’mod xieraq fil-valutazzjoni. Skond dan, il-“Gwida Prattika għall-Proċeduri tal-Kuntratti għal Azzjonijiet Esterni tal-KE” il-ġdida, li ilha fis-seħħ minn Frar 2006, tagħti aktar piż minn qabel lill-fehmiet tad-Delegazzjonijiet KE fil-valutazzjoni tal-proposti għall-proġetti.

| 99. | Il-Kummissjoni taqbel li hemm lok għal semplifikazzjoni tal-proċeduri sabiex jiżdiedu l-veloċità u l-effettività tal-konsenja ta’ l-għajnuna, filwaqt li jiġu żgurati t-trasparenza u l-ġustizzja. Il-Kummissjoni pproponiet emendi għar-Regolament Finanzjarju f’dan ir-rigward. Diġà twettqet l-ewwel reviżjoni tal-proċeduri taħt ir-regolamentazzjoni korrenti mill-EuropeAid u din daħlet fis-seħħ fi Frar ta’ din is-sena (ara l-gwida prattika l-ġdida). |
| --- | --- |

99.

Il-Kummissjoni taqbel li hemm lok għal semplifikazzjoni tal-proċeduri sabiex jiżdiedu l-veloċità u l-effettività tal-konsenja ta’ l-għajnuna, filwaqt li jiġu żgurati t-trasparenza u l-ġustizzja. Il-Kummissjoni pproponiet emendi għar-Regolament Finanzjarju f’dan ir-rigward. Diġà twettqet l-ewwel reviżjoni tal-proċeduri taħt ir-regolamentazzjoni korrenti mill-EuropeAid u din daħlet fis-seħħ fi Frar ta’ din is-sena (ara l-gwida prattika l-ġdida).

| 100. | Il-Programm Tematiku dwar l-Ambjent u r-Riżorsi Naturali inkluża l-Enerġija li dalwaqt ġej ser iħeġġeġ lill-komunitajiet lokali biex jiġġestixxu r-riżorsi b’mod sostenibbli u ser jippromwovi l-integrazzjoni ta’ tali azzjonijiet fil-programmi ġeografiċi. |
| --- | --- |

100.

Il-Programm Tematiku dwar l-Ambjent u r-Riżorsi Naturali inkluża l-Enerġija li dalwaqt ġej ser iħeġġeġ lill-komunitajiet lokali biex jiġġestixxu r-riżorsi b’mod sostenibbli u ser jippromwovi l-integrazzjoni ta’ tali azzjonijiet fil-programmi ġeografiċi.

| 101. | Il-Kummissjoni ser tqis jekk tagħmilx studju ta’ l-għażliet disponibbli għall-modalitajiet ta’ l-għajnuna fis-settur ta’ l-ambjent, bħala parti mill-istrateġija ambjentali riveduta tagħha, billi tibbaża ruħha fuq l-esperjenza tagħha stess u fuq l-esperjenza ta’ donaturi oħra, u filwaqt li tqis il-limitazzjonijiet proċedurali u legali korrenti. |
| --- | --- |

101.

Il-Kummissjoni ser tqis jekk tagħmilx studju ta’ l-għażliet disponibbli għall-modalitajiet ta’ l-għajnuna fis-settur ta’ l-ambjent, bħala parti mill-istrateġija ambjentali riveduta tagħha, billi tibbaża ruħha fuq l-esperjenza tagħha stess u fuq l-esperjenza ta’ donaturi oħra, u filwaqt li tqis il-limitazzjonijiet proċedurali u legali korrenti.

---