# Επίσημη Εφημερίδα C 282/2006

| | ISSN 1725-2415 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 282 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 49ό έτος20 Νοεμβρίου 2006 |

ISSN 1725-2415

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 282

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

49ό έτος20 Νοεμβρίου 2006

---

| Ανακοίνωση αριθ | Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- | --- |
| | I   Ανακοινώσεις |
| | Ελεγκτικό Συνέδριο |
| 2006/C 282/1 | Ειδική έκθεση αριθ. 7/2006 σχετικά με τις επενδύσεις για την αγροτική ανάπτυξη: αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τα προβλήματα των αγροτικών περιοχών; — συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής | 1 |
| 2006/C 282/2 | Ειδική έκθεση αριθ. 8/2006: Καλλιέργεια της επιτυχίας; Αποτελεσματικότητα της στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα επιχειρησιακά προγράμματα των παραγωγών στον τομέα των οπωροκηπευτικών — συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής | 32 |

Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

I   Ανακοινώσεις

Ελεγκτικό Συνέδριο

2006/C 282/1

Ειδική έκθεση αριθ. 7/2006 σχετικά με τις επενδύσεις για την αγροτική ανάπτυξη: αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τα προβλήματα των αγροτικών περιοχών; — συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

1

2006/C 282/2

Ειδική έκθεση αριθ. 8/2006: Καλλιέργεια της επιτυχίας; Αποτελεσματικότητα της στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα επιχειρησιακά προγράμματα των παραγωγών στον τομέα των οπωροκηπευτικών — συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

32

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

I Ανακοινώσεις

Ελεγκτικό Συνέδριο

| 20.11.2006 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 282/1 |
| --- | --- | --- | --- |

20.11.2006

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 282/1

---

ΕΙΔΙΚΉ ΈΚΘΕΣΗ αριθ. 7/2006

σχετικά με τις επενδύσεις για την αγροτική ανάπτυξη: αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τα προβλήματα των αγροτικών περιοχών;

συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

(υποβαλλόμενη δυνάμει του άρθρου 248 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ)

(2006/C 282/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Γλωσσάριο όρων και αρκτικόλεξων

| I-VII | ΣΥΝΟΨΗ |
| --- | --- |

I-VII

| 1-15 | ΕΙΣΑΓΩΓΗ |
| --- | --- |

1-15

| 1-3 | Ιστορικό |
| --- | --- |

1-3

| 4-10 | Περιγραφή των επενδύσεων αγροτικής ανάπτυξης |
| --- | --- |

4-10

| 4-5 | Η νομική βάση |
| --- | --- |

4-5

| 6-8 | Οι στόχοι |
| --- | --- |

6-8

| 9-10 | Η υλοποίηση |
| --- | --- |

9-10

| 11-15 | Έκταση και μέθοδος του ελέγχου |
| --- | --- |

11-15

| 11-13 | Ερωτήματα του ελέγχου |
| --- | --- |

11-13

| 14-15 | Μέθοδος ελέγχου |
| --- | --- |

14-15

| 16-63 | ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ |
| --- | --- |

16-63

| 16-28 | Ερώτημα ελέγχου 1: Διαθέτει η ΕΕ σαφή στρατηγική και συνεκτική μέθοδο σε σχέση με την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης, καθοριζόμενες σαφώς στα προγράμματα των κρατών μελών; |
| --- | --- |

16-28

| 16-18 | Σαφήνεια της στρατηγικής |
| --- | --- |

16-18

| 19-28 | Μια συνεκτική προσέγγιση της αγροτικής ανάπτυξης |
| --- | --- |

19-28

| 29-39 | Ερώτημα ελέγχου 2: Τα σχέδια αυτά επιλέγονται για χρηματοδότηση από την ΕΕ βάσει κριτηρίων που σχετίζονται με την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση των αναγκών των αγροτικών περιοχών; |
| --- | --- |

29-39

| 29-34 | Όροι και διαδικασίες επιλογής |
| --- | --- |

29-34

| 35-39 | Φαινόμενα αδράνειας |
| --- | --- |

35-39

| 40-52 | Ερώτημα ελέγχου 3: Εφαρμόστηκαν τα σχέδια σε αγροτικές περιοχές και είχαν αντίκτυπο; |
| --- | --- |

40-52

| 40-46 | Τόπος υλοποίησης των σχεδίων |
| --- | --- |

40-46

| 47-52 | Αποτελέσματα και αντίκτυπος των σχεδίων που υποβλήθηκαν σε επιτόπια αξιολόγηση |
| --- | --- |

47-52

| 53-63 | Ερώτημα ελέγχου 4: Παρακολουθούνται και αξιολογούνται σωστά οι εκροές, τα αποτελέσματα και ο αντίκτυπος; |
| --- | --- |

53-63

| 53-63 | Το συνολικό πλαίσιο και η υλοποίηση του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης |
| --- | --- |

53-63

| 64-69 | ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ |
| --- | --- |

64-69

Παράρτημα Ι — Κατάλογος σχεδίων που υποβλήθηκαν σε έλεγχο στα κράτη μέλη

Παράρτημα ΙΙ — Ορισμοί αγροτικών περιοχών — Κριτήρια αξιολόγησης που χρησιμοποιήθηκαν στον έλεγχο

Παράρτημα ΙΙΙ — Παραδείγματα αποτελεσμάτων και αντικτύπου των αξιολογηθέντων σχεδίων

Απαντήσεις της Επιτροπής

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΟΡΩΝ ΚΑΙ ΑΡΚΤΙΚΟΛΕΞΩΝΟΡΟΙ






  Αντίκτυπος

| Αντίκτυπος | Οι περισσότερο μακροπρόθεσμες κοινωνικο-οικονομικές συνέπειες που παρατηρούνται ορισμένη χρονική περίοδο μετά την ολοκλήρωση μιας παρέμβασης, οι οποίες μπορεί να επηρεάζουν είτε άμεσους αποδέκτες της παρέμβασης είτε έμμεσους αποδέκτες που δεν εμπίπτουν στο πεδίο της παρέμβασης, οι οποίοι βγαίνουν είτε κερδισμένοι είτε χαμένοι. |
| --- | --- |
| Αποτέλεσμα | Άμεσες αλλαγές που προκύπτουν για τους άμεσους αποδέκτες στη διάρκεια ή κατά το τέλος της συμμετοχής τους σε μια παρέμβαση (π.χ. βελτιωμένη πρόσβαση σε μια περιοχή χάρη στην κατασκευή ενός δρόμου, αποδοτικότερη παραγωγή σε μια γεωργική εκμετάλλευση). |
| Αστική περιοχή | Γεωγραφική περιοχή που δεν έχει τα χαρακτηριστικά αγροτικής περιοχής. Υπάρχουν διάφορες τυπολογίες για την ταξινόμηση των περιοχών σε αγροτικές και αστικές, για παράδειγμα βάσει της πληθυσμιακής πυκνότητας. |
| Δικαιούχος | Ο τελικός αποδέκτης μιας ενίσχυσης της ΕΕ. |
| Εκροή | Αυτό που παράγεται ή επιτυγχάνεται με τους πόρους μιας παρέμβασης (π.χ. ο γεωργικός εξοπλισμός που αγοράζει ένας γεωργός, ο δρόμος που κατασκευάζεται σε ένα χωριό). |
| Leader | Πρωτοβουλία χρηματοδοτούμενη από τα διαρθρωτικά ταμεία, η οποία στοχεύει στην παροχή βοήθειας σε φορείς της υπαίθρου. |
| NUTS | Ονοματολογία των Στατιστικών Μονάδων Επικράτειας, η κοινή ταξινόμηση των εδαφικών μονάδων για τις περιφερειακές στατιστικές της ΕΕ, που διαιρεί κάθε κράτος μέλος σε μια ιεραρχία περιφερειών [φέρουν τις ενδείξεις NUTS 1, 2, 3 και LAU (ΤΔΜ — τοπική διοικητική μονάδα) 1 και 2] ανάλογα με τις εθνικές διοικητικές μονάδες. |

Οι περισσότερο μακροπρόθεσμες κοινωνικο-οικονομικές συνέπειες που παρατηρούνται ορισμένη χρονική περίοδο μετά την ολοκλήρωση μιας παρέμβασης, οι οποίες μπορεί να επηρεάζουν είτε άμεσους αποδέκτες της παρέμβασης είτε έμμεσους αποδέκτες που δεν εμπίπτουν στο πεδίο της παρέμβασης, οι οποίοι βγαίνουν είτε κερδισμένοι είτε χαμένοι.

Αποτέλεσμα

Άμεσες αλλαγές που προκύπτουν για τους άμεσους αποδέκτες στη διάρκεια ή κατά το τέλος της συμμετοχής τους σε μια παρέμβαση (π.χ. βελτιωμένη πρόσβαση σε μια περιοχή χάρη στην κατασκευή ενός δρόμου, αποδοτικότερη παραγωγή σε μια γεωργική εκμετάλλευση).

Αστική περιοχή

Γεωγραφική περιοχή που δεν έχει τα χαρακτηριστικά αγροτικής περιοχής. Υπάρχουν διάφορες τυπολογίες για την ταξινόμηση των περιοχών σε αγροτικές και αστικές, για παράδειγμα βάσει της πληθυσμιακής πυκνότητας.

Δικαιούχος

Ο τελικός αποδέκτης μιας ενίσχυσης της ΕΕ.

Εκροή

Αυτό που παράγεται ή επιτυγχάνεται με τους πόρους μιας παρέμβασης (π.χ. ο γεωργικός εξοπλισμός που αγοράζει ένας γεωργός, ο δρόμος που κατασκευάζεται σε ένα χωριό).

Leader

Πρωτοβουλία χρηματοδοτούμενη από τα διαρθρωτικά ταμεία, η οποία στοχεύει στην παροχή βοήθειας σε φορείς της υπαίθρου.

NUTS

Ονοματολογία των Στατιστικών Μονάδων Επικράτειας, η κοινή ταξινόμηση των εδαφικών μονάδων για τις περιφερειακές στατιστικές της ΕΕ, που διαιρεί κάθε κράτος μέλος σε μια ιεραρχία περιφερειών [φέρουν τις ενδείξεις NUTS 1, 2, 3 και LAU (ΤΔΜ — τοπική διοικητική μονάδα) 1 και 2] ανάλογα με τις εθνικές διοικητικές μονάδες.

| ΑΑ | Αγροτική ανάπτυξη |
| --- | --- |
| ΑΕγχΠ | Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν |
| ΓΔ AGRI | Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης |
| ΕΓΤΠΕ | Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων |
| ΕΠ | Επιχειρησιακό πρόγραμμα |
| ESPON | Δικτυακό Παρατηρητήριο της Ευρωπαϊκής Χωροταξίας |
| ΚΓΠ | Κοινή Γεωργική Πολιτική |
| ΜΠ | Μειονεκτική περιοχή |
| ΟΟΣΑ | Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης |
| ΠΑΑ | Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης |
| SWOT | Πλεονεκτήματα, Αδυναμίες, Ευκαιρίες και Απειλές |
| ΤΔΜ | Τοπική διοικητική μονάδα |

ΑΑ

Αγροτική ανάπτυξη

ΑΕγχΠ

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν

ΓΔ AGRI

Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης

ΕΓΤΠΕ

Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων

ΕΠ

Επιχειρησιακό πρόγραμμα

ESPON

Δικτυακό Παρατηρητήριο της Ευρωπαϊκής Χωροταξίας

ΚΓΠ

Κοινή Γεωργική Πολιτική

ΜΠ

Μειονεκτική περιοχή

ΟΟΣΑ

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης

ΠΑΑ

Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης

SWOT

Πλεονεκτήματα, Αδυναμίες, Ευκαιρίες και Απειλές

ΤΔΜ

Τοπική διοικητική μονάδα

ΣΥΝΟΨΗ

| I. | Οι αγροτικές περιοχές αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις, όπως η πληθυσμιακή συρρίκνωση και η έλλειψη οικονομικών ευκαιριών. Η συνεισφορά της ΕΕ στην αγροτική ανάπτυξη για την περίοδο 2000-2006 υπερβαίνει τα 60 δισεκατομμύρια ευρώ. Το 40 % περίπου του προϋπολογισμού αυτού χρησιμοποιείται σε επενδύσεις για την αγροτική ανάπτυξη. Καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα σχεδίων, τη διαχείριση και την υλοποίηση των οποίων αναλαμβάνουν από κοινού η Επιτροπή και τα κράτη μέλη (βλέπε σημεία 1 έως 10). |
| --- | --- |

I.

Οι αγροτικές περιοχές αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις, όπως η πληθυσμιακή συρρίκνωση και η έλλειψη οικονομικών ευκαιριών. Η συνεισφορά της ΕΕ στην αγροτική ανάπτυξη για την περίοδο 2000-2006 υπερβαίνει τα 60 δισεκατομμύρια ευρώ. Το 40 % περίπου του προϋπολογισμού αυτού χρησιμοποιείται σε επενδύσεις για την αγροτική ανάπτυξη. Καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα σχεδίων, τη διαχείριση και την υλοποίηση των οποίων αναλαμβάνουν από κοινού η Επιτροπή και τα κράτη μέλη (βλέπε σημεία 1 έως 10).

| II. | Η παρούσα έκθεση αφορά παρατηρήσεις σχετικά με τον έλεγχο των επενδύσεων αγροτικής ανάπτυξης από το Συνέδριο. Ο έλεγχος αποσκοπούσε να απαντήσει στην ακόλουθη ερώτηση: «Σε ποιον βαθμό τα αποτελέσματα των επενδυτικών μέτρων αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τα προβλήματα των αγροτικών περιοχών;» (βλέπε σημεία 3 και 11 έως 15). |
| --- | --- |

II.

Η παρούσα έκθεση αφορά παρατηρήσεις σχετικά με τον έλεγχο των επενδύσεων αγροτικής ανάπτυξης από το Συνέδριο. Ο έλεγχος αποσκοπούσε να απαντήσει στην ακόλουθη ερώτηση: «Σε ποιον βαθμό τα αποτελέσματα των επενδυτικών μέτρων αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τα προβλήματα των αγροτικών περιοχών;» (βλέπε σημεία 3 και 11 έως 15).

| III. | Η ευελιξία του κανονισμού για την αγροτική ανάπτυξη (ευρείς στόχοι, απουσία προτεραιοτήτων) και η απουσία σαφούς στρατηγικής στα προγράμματα των κρατών μελών έχει οδηγήσει στο να μην μπορεί να διευκρινιστεί σε ποιον στόχο συνεισέφεραν τα κονδύλια. Τα προγράμματα των κρατών μελών εστιάζουν σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της γεωργίας και δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τα χαρακτηριστικά της υποστηριζόμενης γεωγραφικής περιοχής (βλέπε σημεία 16 έως 28). |
| --- | --- |

III.

Η ευελιξία του κανονισμού για την αγροτική ανάπτυξη (ευρείς στόχοι, απουσία προτεραιοτήτων) και η απουσία σαφούς στρατηγικής στα προγράμματα των κρατών μελών έχει οδηγήσει στο να μην μπορεί να διευκρινιστεί σε ποιον στόχο συνεισέφεραν τα κονδύλια. Τα προγράμματα των κρατών μελών εστιάζουν σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της γεωργίας και δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τα χαρακτηριστικά της υποστηριζόμενης γεωγραφικής περιοχής (βλέπε σημεία 16 έως 28).

| IV. | Υπάρχει έλλειψη αποτελεσματικών όρων και διαδικασιών επιλογής για τη διοχέτευση των πόρων στις γεωγραφικές περιοχές και τους δικαιούχους με τις μεγαλύτερες ανάγκες (βλέπε σημεία 29 έως 34). Μια έλλειψη αποτελεσματικής στοχοθέτησης δημιουργεί επίσης αυξημένο κίνδυνο φαινομένων αδράνειας, που μειώνουν την αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης (βλέπε σημεία 35 έως 39). |
| --- | --- |

IV.

Υπάρχει έλλειψη αποτελεσματικών όρων και διαδικασιών επιλογής για τη διοχέτευση των πόρων στις γεωγραφικές περιοχές και τους δικαιούχους με τις μεγαλύτερες ανάγκες (βλέπε σημεία 29 έως 34). Μια έλλειψη αποτελεσματικής στοχοθέτησης δημιουργεί επίσης αυξημένο κίνδυνο φαινομένων αδράνειας, που μειώνουν την αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης (βλέπε σημεία 35 έως 39).

| V. | Σημαντικό μέρος των δαπανών πραγματοποιούνται σε περιοχές που δεν είναι κατά κύριο λόγο αγροτικές. Σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού, η επενδυτική στήριξη για αγροτικές περιοχές σημείωσε σημαντική μείωση (βλέπε σημεία 40 έως 46). |
| --- | --- |

V.

Σημαντικό μέρος των δαπανών πραγματοποιούνται σε περιοχές που δεν είναι κατά κύριο λόγο αγροτικές. Σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού, η επενδυτική στήριξη για αγροτικές περιοχές σημείωσε σημαντική μείωση (βλέπε σημεία 40 έως 46).

| VI. | Δεν ήταν πάντοτε δυνατό να προσδιοριστούν οι επιπτώσεις των σχεδίων, αλλά, στις περιπτώσεις που μπορούσε να γίνει, βασικοί παράγοντες που ενίσχυσαν την αποτελεσματικότητά τους ήταν οι συνεργίες με άλλα σχέδια και ο εντοπισμός τους σε αγροτικές περιοχές (βλέπε σημεία 47 έως 52). Αδυναμίες εντοπίστηκαν επίσης στην εφαρμογή του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης (βλέπε σημεία 53 έως 63). |
| --- | --- |

VI.

Δεν ήταν πάντοτε δυνατό να προσδιοριστούν οι επιπτώσεις των σχεδίων, αλλά, στις περιπτώσεις που μπορούσε να γίνει, βασικοί παράγοντες που ενίσχυσαν την αποτελεσματικότητά τους ήταν οι συνεργίες με άλλα σχέδια και ο εντοπισμός τους σε αγροτικές περιοχές (βλέπε σημεία 47 έως 52). Αδυναμίες εντοπίστηκαν επίσης στην εφαρμογή του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης (βλέπε σημεία 53 έως 63).

| VII. | Συνολικά, το Συνέδριο διαπιστώνει ότι δεν μπορεί να γίνει οποιαδήποτε εκτίμηση σχετικά με την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων αγροτικής ανάπτυξης. Οι στόχοι είναι ιδιαίτερα ευρείς και απουσιάζουν στρατηγικές για την υλοποίηση της πολιτικής. Οι δύο βασικοί στόχοι της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης δεν υλοποιούνται ισόρροπα. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό, η Επιτροπή πρέπει να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη προς την κατεύθυνση της βελτίωσης της αποτελεσματικότητας της πολιτικής. Τα σημαντικά στοιχεία προς τούτο περιλαμβάνουν αποσαφήνιση των στόχων και ανάπτυξη αρχών αποτελεσματικής στοχοθέτησης (βλέπε σημεία 64 έως 69). |
| --- | --- |

VII.

Συνολικά, το Συνέδριο διαπιστώνει ότι δεν μπορεί να γίνει οποιαδήποτε εκτίμηση σχετικά με την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων αγροτικής ανάπτυξης. Οι στόχοι είναι ιδιαίτερα ευρείς και απουσιάζουν στρατηγικές για την υλοποίηση της πολιτικής. Οι δύο βασικοί στόχοι της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης δεν υλοποιούνται ισόρροπα. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό, η Επιτροπή πρέπει να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη προς την κατεύθυνση της βελτίωσης της αποτελεσματικότητας της πολιτικής. Τα σημαντικά στοιχεία προς τούτο περιλαμβάνουν αποσαφήνιση των στόχων και ανάπτυξη αρχών αποτελεσματικής στοχοθέτησης (βλέπε σημεία 64 έως 69).

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ιστορικό

| 1. | Η οικονομική σημασία της αγροτικής ανάπτυξης στον προϋπολογισμό της ΕΕ είναι σημαντική. Η συνεισφορά της ΕΕ για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 υπερβαίνει τα 60 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο προϋπολογισμός για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 προτείνει την αύξηση του ποσού αυτού σε σχεδόν 70 δισεκατομμύρια ευρώ. Στο ποσό αυτό πρέπει να προστεθούν αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ που προκύπτουν από τη «διαφοροποίηση», τη μεταφορά ποσών από τις άμεσες γεωργικές επιδοτήσεις στην αγροτική ανάπτυξη (1). |
| --- | --- |

1.

Η οικονομική σημασία της αγροτικής ανάπτυξης στον προϋπολογισμό της ΕΕ είναι σημαντική. Η συνεισφορά της ΕΕ για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 υπερβαίνει τα 60 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο προϋπολογισμός για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 προτείνει την αύξηση του ποσού αυτού σε σχεδόν 70 δισεκατομμύρια ευρώ. Στο ποσό αυτό πρέπει να προστεθούν αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ που προκύπτουν από τη «διαφοροποίηση», τη μεταφορά ποσών από τις άμεσες γεωργικές επιδοτήσεις στην αγροτική ανάπτυξη (1).

| 2. | Οι αγροτικές περιοχές αντιπροσωπεύουν μεγάλο ποσοστό της επικράτειας και του πληθυσμού της ΕΕ. Σε σύγκριση με τις αστικές περιοχές το μέσο κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ είναι κατά ένα τρίτο περίπου χαμηλότερο, η πληθυσμιακή πυκνότητα δέκα περίπου φορές χαμηλότερη και το ποσοστό απασχόλησης στον τομέα της γεωργίας περίπου δεκαπλάσιο. Οι αγροτικές περιοχές γενικά είναι πιο απομακρυσμένες, έχουν πρόσβαση σε λιγότερες υποδομές και βασικές υπηρεσίες και αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις όπως η συρρίκνωση του πληθυσμού και η έλλειψη οικονομικών ευκαιριών. |
| --- | --- |

2.

Οι αγροτικές περιοχές αντιπροσωπεύουν μεγάλο ποσοστό της επικράτειας και του πληθυσμού της ΕΕ. Σε σύγκριση με τις αστικές περιοχές το μέσο κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ είναι κατά ένα τρίτο περίπου χαμηλότερο, η πληθυσμιακή πυκνότητα δέκα περίπου φορές χαμηλότερη και το ποσοστό απασχόλησης στον τομέα της γεωργίας περίπου δεκαπλάσιο. Οι αγροτικές περιοχές γενικά είναι πιο απομακρυσμένες, έχουν πρόσβαση σε λιγότερες υποδομές και βασικές υπηρεσίες και αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις όπως η συρρίκνωση του πληθυσμού και η έλλειψη οικονομικών ευκαιριών.

| 3. | Η παρούσα ειδική έκθεση παρουσιάζει παρατηρήσεις επί των ακόλουθων μέτρων του κανονισμού για την αγροτική ανάπτυξη (2): «επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις», «βελτίωση της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων» και «προώθηση της προσαρμογής και της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών». Καλύπτουν περίπου το 40 % του διαθέσιμου προϋπολογισμού. Στο πλαίσιο των μέτρων αυτών μπορεί να χρηματοδοτηθεί ένα ευρύ φάσμα σχεδίων, τα οποία, για τους σκοπούς του παρόντος ελέγχου, χαρακτηρίζονται επενδύσεις για την αγροτική ανάπτυξη. Άλλα σημαντικά μέτρα αγροτικής ανάπτυξης, όπως τα γεωργοπεριβαλλοντικά, οι μειονεκτικές περιοχές και τα δασικά, τα οποία αποσκοπούν επίσης στην αντιμετώπιση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών, έχουν καλυφθεί σε προγενέστερες εκθέσεις (3). |
| --- | --- |

3.

Η παρούσα ειδική έκθεση παρουσιάζει παρατηρήσεις επί των ακόλουθων μέτρων του κανονισμού για την αγροτική ανάπτυξη (2): «επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις», «βελτίωση της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων» και «προώθηση της προσαρμογής και της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών». Καλύπτουν περίπου το 40 % του διαθέσιμου προϋπολογισμού. Στο πλαίσιο των μέτρων αυτών μπορεί να χρηματοδοτηθεί ένα ευρύ φάσμα σχεδίων, τα οποία, για τους σκοπούς του παρόντος ελέγχου, χαρακτηρίζονται επενδύσεις για την αγροτική ανάπτυξη. Άλλα σημαντικά μέτρα αγροτικής ανάπτυξης, όπως τα γεωργοπεριβαλλοντικά, οι μειονεκτικές περιοχές και τα δασικά, τα οποία αποσκοπούν επίσης στην αντιμετώπιση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών, έχουν καλυφθεί σε προγενέστερες εκθέσεις (3).

Περιγραφή των επενδύσεων αγροτικής ανάπτυξης

Η νομική βάση

| 4. | Πριν από το έτος 2000, τα επενδυτικά μέτρα αποτελούσαν μέρος των διαρθρωτικών ταμείων και οι στόχοι και οι όροι τους καθορίζονταν από ειδικούς κανονισμούς. Στόχος των επενδύσεων σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις και της βελτίωσης της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων ήταν η υποστήριξη του γεωργικού τομέα σε ολόκληρη την ΕΕ, ενώ στόχος των μέτρων για την προώθηση της προσαρμογής και της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών ήταν η αντιμετώπιση συγκεκριμένων προβλημάτων των εν λόγω περιοχών. |
| --- | --- |

4.

Πριν από το έτος 2000, τα επενδυτικά μέτρα αποτελούσαν μέρος των διαρθρωτικών ταμείων και οι στόχοι και οι όροι τους καθορίζονταν από ειδικούς κανονισμούς. Στόχος των επενδύσεων σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις και της βελτίωσης της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων ήταν η υποστήριξη του γεωργικού τομέα σε ολόκληρη την ΕΕ, ενώ στόχος των μέτρων για την προώθηση της προσαρμογής και της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών ήταν η αντιμετώπιση συγκεκριμένων προβλημάτων των εν λόγω περιοχών.

| 5. | Από το 2000, η αγροτική ανάπτυξη έγινε ο δεύτερος πυλώνας της ΚΓΠ (4). Αυτό επιτεύχθηκε με το συνδυασμό των επενδυτικών μέτρων με ένα ευρύ φάσμα άλλων μέτρων σε έναν ενιαίο κανονισμό. Ενώ διατηρήθηκαν οι στόχοι των διαρθρωτικών ταμείων, οι στόχοι της ΚΓΠ ενσωματώθηκαν στην πολιτική. Τέθηκαν λίγοι μόνο όροι και έκτοτε όλα τα μέτρα υλοποιήθηκαν σε ολόκληρη την ΕΕ. Αυτό οδήγησε σε μια αποκεντρωμένη πολιτική που παρέχει στα κράτη μέλη ευρύ φάσμα επιλογών για τη χρηματοδότηση εθνικών ή περιφερειακών προτεραιοτήτων. |
| --- | --- |

5.

Από το 2000, η αγροτική ανάπτυξη έγινε ο δεύτερος πυλώνας της ΚΓΠ (4). Αυτό επιτεύχθηκε με το συνδυασμό των επενδυτικών μέτρων με ένα ευρύ φάσμα άλλων μέτρων σε έναν ενιαίο κανονισμό. Ενώ διατηρήθηκαν οι στόχοι των διαρθρωτικών ταμείων, οι στόχοι της ΚΓΠ ενσωματώθηκαν στην πολιτική. Τέθηκαν λίγοι μόνο όροι και έκτοτε όλα τα μέτρα υλοποιήθηκαν σε ολόκληρη την ΕΕ. Αυτό οδήγησε σε μια αποκεντρωμένη πολιτική που παρέχει στα κράτη μέλη ευρύ φάσμα επιλογών για τη χρηματοδότηση εθνικών ή περιφερειακών προτεραιοτήτων.

Οι στόχοι

| 6. | Σε γενικό επίπεδο, ο κανονισμός θέτει δύο στόχους. Ο πρώτος σχετίζεται με τον τομέα της γεωργίας και εν περιλήψει αφορά τη βελτίωση της γεωργικής ανταγωνιστικότητας και της αειφόρου διαχείρισης της γης. Ο δεύτερος αφορά τις διαρθρωτικές προσαρμογές των περιοχών που υστερούν ή αντιμετωπίζουν άλλα διαρθρωτικά προβλήματα. Στον πίνακα 1 αναλύονται λεπτομερώς οι στόχοι αυτοί. |
| --- | --- |

6.

Σε γενικό επίπεδο, ο κανονισμός θέτει δύο στόχους. Ο πρώτος σχετίζεται με τον τομέα της γεωργίας και εν περιλήψει αφορά τη βελτίωση της γεωργικής ανταγωνιστικότητας και της αειφόρου διαχείρισης της γης. Ο δεύτερος αφορά τις διαρθρωτικές προσαρμογές των περιοχών που υστερούν ή αντιμετωπίζουν άλλα διαρθρωτικά προβλήματα. Στον πίνακα 1 αναλύονται λεπτομερώς οι στόχοι αυτοί.

Πίνακας 1

Στόχοι που προβλέπονται στον κανονισμό αγροτικής ανάπτυξης για τα επενδυτικά μέτρα ΑΑ

| ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΑ (5) |
| --- |
| Τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης:






  — | συνοδεύουν και συμπληρώνουν τα άλλα μέσα της κοινής γεωργικής πολιτικής και με τον τρόπο αυτό συμβάλλουν στην επίτευξη των ακόλουθων στόχων:






  α) | αύξηση της παραγωγικότητας της γεωργίας με την ανάπτυξη της τεχνικής προόδου, με την εξασφάλιση της ορθολογικής αναπτύξεως της γεωργικής παραγωγής, καθώς και της αρίστης χρησιμοποιήσεως των συντελεστών παραγωγής, ιδίως του εργατικού δυναμικού· |

ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΑ (5)

Τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης:

—

συνοδεύουν και συμπληρώνουν τα άλλα μέσα της κοινής γεωργικής πολιτικής και με τον τρόπο αυτό συμβάλλουν στην επίτευξη των ακόλουθων στόχων:

α)

αύξηση της παραγωγικότητας της γεωργίας με την ανάπτυξη της τεχνικής προόδου, με την εξασφάλιση της ορθολογικής αναπτύξεως της γεωργικής παραγωγής, καθώς και της αρίστης χρησιμοποιήσεως των συντελεστών παραγωγής, ιδίως του εργατικού δυναμικού·

| β) | εξασφάλιση κατ' αυτόν τον τρόπο ενός δίκαιου βιοτικού επιπέδου στον γεωργικό πληθυσμό, ιδίως με την αύξηση του ατομικού εισοδήματος των εργαζομένων στη γεωργία· |
| --- | --- |

β)

εξασφάλιση κατ' αυτόν τον τρόπο ενός δίκαιου βιοτικού επιπέδου στον γεωργικό πληθυσμό, ιδίως με την αύξηση του ατομικού εισοδήματος των εργαζομένων στη γεωργία·

| γ) | σταθεροποίηση των αγορών· |
| --- | --- |

γ)

σταθεροποίηση των αγορών·

| δ) | εξασφάλιση του εφοδιασμού· |
| --- | --- |

δ)

εξασφάλιση του εφοδιασμού·

| ε) | διασφάλιση λογικών τιμών κατά την προσφορά αγαθών στους καταναλωτές, |
| --- | --- |

ε)

διασφάλιση λογικών τιμών κατά την προσφορά αγαθών στους καταναλωτές,

| — | ενσωματώνονται στα μέτρα για την προώθηση της ανάπτυξης και της διαρθρωτικής προσαρμογής των αναπτυξιακά καθυστερημένων περιφερειών, συνοδεύουν τα μέτρα για τη στήριξη της οικονομικής και κοινωνικής ανασυγκρότησης των περιφερειών που αντιμετωπίζουν διαρθρωτικές δυσκολίες στις ενδιαφερόμενες περιφέρειες, λαμβάνοντας υπόψη τον ακόλουθο ειδικό στόχο: η Κοινότητα, προκειμένου να προαχθεί η αρμονική ανάπτυξη του συνόλου της, αναπτύσσει και εξακολουθεί τη δράση της με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της. Η Κοινότητα αποσκοπεί, ιδιαίτερα, στη μείωση των διαφορών μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιοχών και στη μείωση της καθυστέρησης των πλέον μειονεκτικών περιοχών ή νήσων, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών περιοχών. |
| --- | --- |

—

ενσωματώνονται στα μέτρα για την προώθηση της ανάπτυξης και της διαρθρωτικής προσαρμογής των αναπτυξιακά καθυστερημένων περιφερειών, συνοδεύουν τα μέτρα για τη στήριξη της οικονομικής και κοινωνικής ανασυγκρότησης των περιφερειών που αντιμετωπίζουν διαρθρωτικές δυσκολίες στις ενδιαφερόμενες περιφέρειες, λαμβάνοντας υπόψη τον ακόλουθο ειδικό στόχο: η Κοινότητα, προκειμένου να προαχθεί η αρμονική ανάπτυξη του συνόλου της, αναπτύσσει και εξακολουθεί τη δράση της με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της. Η Κοινότητα αποσκοπεί, ιδιαίτερα, στη μείωση των διαφορών μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιοχών και στη μείωση της καθυστέρησης των πλέον μειονεκτικών περιοχών ή νήσων, συμπεριλαμβανομένων των αγροτικών περιοχών.

ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΑ (6)

Επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις

Βελτίωση της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων

Άρθρο 33

| 1. | Μείωση του κόστους παραγωγής |
| --- | --- |

1.

Μείωση του κόστους παραγωγής

| 2. | Βελτίωση και αναπροσανατολισμός της παραγωγής |
| --- | --- |

2.

Βελτίωση και αναπροσανατολισμός της παραγωγής

| 3. | Βελτίωση της ποιότητας |
| --- | --- |

3.

Βελτίωση της ποιότητας

| 4. | Διαφύλαξη και βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος, των συνθηκών υγιεινής και του επιπέδου καλής διαβίωσης των ζώων |
| --- | --- |

4.

Διαφύλαξη και βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος, των συνθηκών υγιεινής και του επιπέδου καλής διαβίωσης των ζώων

| 5. | Προώθηση της διαφοροποίησης των δραστηριοτήτων στην εκμετάλλευση |
| --- | --- |

5.

Προώθηση της διαφοροποίησης των δραστηριοτήτων στην εκμετάλλευση

| 1. | Προσανατολισμός της παραγωγής σε συνάρτηση με τις προβλεπόμενες τάσεις των αγορών ή ενθάρρυνση της ανάπτυξης νέων διεξόδων για τα γεωργικά προϊόντα |
| --- | --- |

1.

Προσανατολισμός της παραγωγής σε συνάρτηση με τις προβλεπόμενες τάσεις των αγορών ή ενθάρρυνση της ανάπτυξης νέων διεξόδων για τα γεωργικά προϊόντα

| 2. | Βελτίωση ή εξορθολογισμός των διαύλων εμπορίας ή των διαδικασιών μεταποίησης |
| --- | --- |

2.

Βελτίωση ή εξορθολογισμός των διαύλων εμπορίας ή των διαδικασιών μεταποίησης

| 3. | Βελτίωση της παρουσίασης και της προετοιμασίας των προϊόντων ή ενθάρρυνση της καλύτερης χρήσης ή εξάλειψης των υποπροϊόντων ή των απορριμμάτων |
| --- | --- |

3.

Βελτίωση της παρουσίασης και της προετοιμασίας των προϊόντων ή ενθάρρυνση της καλύτερης χρήσης ή εξάλειψης των υποπροϊόντων ή των απορριμμάτων

| 4. | Εφαρμογή νέων τεχνολογιών |
| --- | --- |

4.

Εφαρμογή νέων τεχνολογιών

| 5. | Προώθηση καινοτόμων επενδύσεων |
| --- | --- |

5.

Προώθηση καινοτόμων επενδύσεων

| 6. | Βελτίωση και παρακολούθηση της ποιότητας |
| --- | --- |

6.

Βελτίωση και παρακολούθηση της ποιότητας

| 7. | Βελτίωση και παρακολούθηση των υγειονομικών συνθηκών |
| --- | --- |

7.

Βελτίωση και παρακολούθηση των υγειονομικών συνθηκών

| 8. | Προστασία του περιβάλλοντος |
| --- | --- |

8.

Προστασία του περιβάλλοντος

Δεν προβλέπονται ειδικοί στόχοι

| 7. | Ο κανονισμός προβλέπει επίσης ειδικούς στόχους για δύο από τα επενδυτικά μέτρα, οι οποίοι περιέχονται επίσης στον πίνακα 1. Οι επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις συμβάλλουν στη βελτίωση των γεωργικών εισοδημάτων και στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, εργασίας και παραγωγής. Οι επενδύσεις για τη βελτίωση της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων συμβάλλουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και στην προσθήκη αξίας στα προϊόντα. |
| --- | --- |

7.

Ο κανονισμός προβλέπει επίσης ειδικούς στόχους για δύο από τα επενδυτικά μέτρα, οι οποίοι περιέχονται επίσης στον πίνακα 1. Οι επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις συμβάλλουν στη βελτίωση των γεωργικών εισοδημάτων και στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, εργασίας και παραγωγής. Οι επενδύσεις για τη βελτίωση της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων συμβάλλουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και στην προσθήκη αξίας στα προϊόντα.

| 8. | Οι επενδύσεις για την προώθηση της προσαρμογής και της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών είναι ευρέως γνωστές με τον αριθμό του σχετικού άρθρου του κανονισμού, δηλαδή το «άρθρο 33». Το άρθρο ορίζει ότι παρέχεται στήριξη για μέτρα, που αφορούν γεωργικές δραστηριότητες και τη μετατροπή τους ή που αφορούν αγροτικές δραστηριότητες, τα οποία δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής άλλων μέτρων. Ακολουθεί ένας κατάλογος περιπτώσεων (οι οποίες στην παρούσα έκθεση αναφέρονται επίσης ως μέτρα) για τις οποίες δεν παρέχονται λεπτομερή στοιχεία ή ειδικοί στόχοι. Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο του μέτρου αυτού μπορεί να υποστηριχθεί ένα ευρύ φάσμα μέτρων. |
| --- | --- |

8.

Οι επενδύσεις για την προώθηση της προσαρμογής και της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών είναι ευρέως γνωστές με τον αριθμό του σχετικού άρθρου του κανονισμού, δηλαδή το «άρθρο 33». Το άρθρο ορίζει ότι παρέχεται στήριξη για μέτρα, που αφορούν γεωργικές δραστηριότητες και τη μετατροπή τους ή που αφορούν αγροτικές δραστηριότητες, τα οποία δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής άλλων μέτρων. Ακολουθεί ένας κατάλογος περιπτώσεων (οι οποίες στην παρούσα έκθεση αναφέρονται επίσης ως μέτρα) για τις οποίες δεν παρέχονται λεπτομερή στοιχεία ή ειδικοί στόχοι. Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο του μέτρου αυτού μπορεί να υποστηριχθεί ένα ευρύ φάσμα μέτρων.

Η υλοποίηση

| 9. | Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν από κοινού τη διαχείριση και εφαρμογή επενδυτικών μέτρων αγροτικής ανάπτυξης. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη καθορίζουν τη στρατηγική και τους όρους επιλεξιμότητας στα προγράμματά τους, εγκρίνουν και ελέγχουν τα σχέδια, πληρώνουν τους δικαιούχους και υποβάλλουν εκθέσεις προς την Επιτροπή. Η Επιτροπή είναι αρμόδια να διασφαλίζει ότι τα προγράμματα, η εφαρμογή τους και οι σχετικές εκθέσεις συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας. |
| --- | --- |

9.

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν από κοινού τη διαχείριση και εφαρμογή επενδυτικών μέτρων αγροτικής ανάπτυξης. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη καθορίζουν τη στρατηγική και τους όρους επιλεξιμότητας στα προγράμματά τους, εγκρίνουν και ελέγχουν τα σχέδια, πληρώνουν τους δικαιούχους και υποβάλλουν εκθέσεις προς την Επιτροπή. Η Επιτροπή είναι αρμόδια να διασφαλίζει ότι τα προγράμματα, η εφαρμογή τους και οι σχετικές εκθέσεις συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας.

| 10. | Οι υποψήφιοι δικαιούχοι (γεωργοί, εταιρείες μεταποίησης και εμπορίας, τοπικές αρχές) υποβάλλουν αίτηση στον φορέα υλοποίησης στο οικείο κράτος μέλος. Εάν το σχέδιο πληροί τις απαιτήσεις (όροι επιλεξιμότητας, διαθέσιμος προϋπολογισμός και σε ορισμένες περιπτώσεις κριτήρια κατάταξης και επιλογής), εγκρίνεται, και ο δικαιούχος μπορεί να υλοποιήσει το σχέδιο. Μετά την ολοκλήρωση του σχεδίου, ο δικαιούχος ζητεί την επιστροφή του ποσού από τον οργανισμό πληρωμών του κράτους μέλους. Κατά περιόδους, ο οργανισμός πληρωμών ζητεί από την Επιτροπή την επιστροφή των δαπανών στις οποίες έχει υποβληθεί. |
| --- | --- |

10.

Οι υποψήφιοι δικαιούχοι (γεωργοί, εταιρείες μεταποίησης και εμπορίας, τοπικές αρχές) υποβάλλουν αίτηση στον φορέα υλοποίησης στο οικείο κράτος μέλος. Εάν το σχέδιο πληροί τις απαιτήσεις (όροι επιλεξιμότητας, διαθέσιμος προϋπολογισμός και σε ορισμένες περιπτώσεις κριτήρια κατάταξης και επιλογής), εγκρίνεται, και ο δικαιούχος μπορεί να υλοποιήσει το σχέδιο. Μετά την ολοκλήρωση του σχεδίου, ο δικαιούχος ζητεί την επιστροφή του ποσού από τον οργανισμό πληρωμών του κράτους μέλους. Κατά περιόδους, ο οργανισμός πληρωμών ζητεί από την Επιτροπή την επιστροφή των δαπανών στις οποίες έχει υποβληθεί.

Έκταση και μέθοδος του ελέγχου

Ερωτήματα του ελέγχου

| 11. | Το Συνέδριο αποφάσισε να διενεργήσει έλεγχο απόδοσης με εστίαση στην αποτελεσματικότητα, για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006. Η αρχή της αποτελεσματικότητας αφορά την εκπλήρωση των στόχων που έχουν ορισθεί και την επίτευξη των αναμενόμενων αποτελεσμάτων. |
| --- | --- |

11.

Το Συνέδριο αποφάσισε να διενεργήσει έλεγχο απόδοσης με εστίαση στην αποτελεσματικότητα, για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006. Η αρχή της αποτελεσματικότητας αφορά την εκπλήρωση των στόχων που έχουν ορισθεί και την επίτευξη των αναμενόμενων αποτελεσμάτων.

| 12. | Ο σχεδιασμός, η εφαρμογή, τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν και η παρακολούθηση και αξιολόγηση προσδιορίστηκαν ως βασικά στοιχεία. Στο σχήμα 1 παρέχεται μια επισκόπηση των στοιχείων αυτών και των μεταξύ τους σχέσεων: |
| --- | --- |

12.

Ο σχεδιασμός, η εφαρμογή, τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν και η παρακολούθηση και αξιολόγηση προσδιορίστηκαν ως βασικά στοιχεία. Στο σχήμα 1 παρέχεται μια επισκόπηση των στοιχείων αυτών και των μεταξύ τους σχέσεων:

Image

| 13. | Στόχος του ελέγχου ήταν να διαπιστωθεί ο βαθμός αποτελεσματικότητας των επενδυτικών μέτρων για την αγροτική ανάπτυξη στην αντιμετώπιση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών. Αυτός ο στόχος προσεγγίστηκε μέσω των ακόλουθων ερωτημάτων, τα οποία βασίζονται στα τέσσερα βασικά στοιχεία που αναφέρονται ανωτέρω:






  α) | Διαθέτει η ΕΕ σαφή στρατηγική και συνεκτική μέθοδο σε σχέση με την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης, καθοριζόμενες σαφώς στα προγράμματα των κρατών μελών; |
| --- | --- | --- |

13.

Στόχος του ελέγχου ήταν να διαπιστωθεί ο βαθμός αποτελεσματικότητας των επενδυτικών μέτρων για την αγροτική ανάπτυξη στην αντιμετώπιση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών. Αυτός ο στόχος προσεγγίστηκε μέσω των ακόλουθων ερωτημάτων, τα οποία βασίζονται στα τέσσερα βασικά στοιχεία που αναφέρονται ανωτέρω:

α)

Διαθέτει η ΕΕ σαφή στρατηγική και συνεκτική μέθοδο σε σχέση με την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης, καθοριζόμενες σαφώς στα προγράμματα των κρατών μελών;

| β) | Τα σχέδια αυτά επιλέγονται για χρηματοδότηση από την ΕΕ βάσει κριτηρίων που σχετίζονται με την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση των αναγκών των αγροτικών περιοχών; |
| --- | --- |

β)

Τα σχέδια αυτά επιλέγονται για χρηματοδότηση από την ΕΕ βάσει κριτηρίων που σχετίζονται με την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση των αναγκών των αγροτικών περιοχών;

| γ) | Εφαρμόστηκαν τα σχέδια σε αγροτικές περιοχές και είχαν αντίκτυπο; |
| --- | --- |

γ)

Εφαρμόστηκαν τα σχέδια σε αγροτικές περιοχές και είχαν αντίκτυπο;

| δ) | Παρακολουθούνται και αξιολογούνται σωστά οι εκροές, τα αποτελέσματα και ο αντίκτυπος; |
| --- | --- |

δ)

Παρακολουθούνται και αξιολογούνται σωστά οι εκροές, τα αποτελέσματα και ο αντίκτυπος;

Μέθοδος ελέγχου

| 14. | Ο έλεγχος διενεργήθηκε την περίοδο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2005 και αφορούσε τη συγκέντρωση ελεγκτικών τεκμηρίων από:






  α) | την ανάλυση της νομικής βάσης, εγγράφων πολιτικής, μελετών, εγγράφων προγραμματισμού και εκθέσεων παρακολούθησης και αξιολόγησης· |
| --- | --- | --- |

14.

Ο έλεγχος διενεργήθηκε την περίοδο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2005 και αφορούσε τη συγκέντρωση ελεγκτικών τεκμηρίων από:

α)

την ανάλυση της νομικής βάσης, εγγράφων πολιτικής, μελετών, εγγράφων προγραμματισμού και εκθέσεων παρακολούθησης και αξιολόγησης·

| β) | την εξέταση ενός τυχαίου δείγματος 300 σχεδίων ΕΓΤΠΕ για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, με βασικό στόχο τη διαμόρφωση μιας αντιπροσωπευτικής εικόνας του τόπου των επενδύσεων και της εκδήλωσης των κοινωνικοοικονομικών προβλημάτων της σχετικής περιοχής· |
| --- | --- |

β)

την εξέταση ενός τυχαίου δείγματος 300 σχεδίων ΕΓΤΠΕ για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, με βασικό στόχο τη διαμόρφωση μιας αντιπροσωπευτικής εικόνας του τόπου των επενδύσεων και της εκδήλωσης των κοινωνικοοικονομικών προβλημάτων της σχετικής περιοχής·

| γ) | εννέα επισκέψεις ελέγχου στα κράτη μέλη τα οποία συγκαταλέγονταν μεταξύ εκείνων με τις περισσότερες πληρωμές στο δείγμα των 300. Ελέγχθηκαν συνολικά 31 σχέδια, με εστίαση στα σημαντικότερα από οικονομική άποψη μέτρα. Κατάλογος των εν λόγω σχεδίων και των σχετικών μέτρων περιέχεται στο παράρτημα Ι. Τα 31 σχέδια επιλέχθηκαν κατά κρίση προκειμένου να συμπεριληφθούν σχέδια σε αγροτικές περιοχές με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Στόχος ήταν επίσης ο προσδιορισμός παραδειγμάτων ορθής πρακτικής. |
| --- | --- |

γ)

εννέα επισκέψεις ελέγχου στα κράτη μέλη τα οποία συγκαταλέγονταν μεταξύ εκείνων με τις περισσότερες πληρωμές στο δείγμα των 300. Ελέγχθηκαν συνολικά 31 σχέδια, με εστίαση στα σημαντικότερα από οικονομική άποψη μέτρα. Κατάλογος των εν λόγω σχεδίων και των σχετικών μέτρων περιέχεται στο παράρτημα Ι. Τα 31 σχέδια επιλέχθηκαν κατά κρίση προκειμένου να συμπεριληφθούν σχέδια σε αγροτικές περιοχές με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Στόχος ήταν επίσης ο προσδιορισμός παραδειγμάτων ορθής πρακτικής.

| 15. | Τα ακόλουθα κράτη μέλη και οι ακόλουθες περιφέρειες επιλέχθηκαν για επιτόπιες επισκέψεις βάσει του μεγέθους τους στο τυχαίο δείγμα. Σε περιφέρειες εκτός του στόχου 1 (7): Γαλλία (εθνικό πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης), Γερμανία (Κάτω Σαξονία), Ιταλία (Emilia Romagna), Κάτω Χώρες (εθνικό πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης) και Ισπανία (Καταλονία). Σε περιφέρειες του στόχου 1: Γερμανία (Βρανδεμβούργο), Ιταλία (Καμπανία), Πορτογαλία (Λισσαβόνα και Vale do Tejo) και Ισπανία (εθνικό επιχειρησιακό πρόγραμμα). Οι επισκέψεις πραγματοποιήθηκαν την περίοδο Ιουνίου-Οκτωβρίου 2005. |
| --- | --- |

15.

Τα ακόλουθα κράτη μέλη και οι ακόλουθες περιφέρειες επιλέχθηκαν για επιτόπιες επισκέψεις βάσει του μεγέθους τους στο τυχαίο δείγμα. Σε περιφέρειες εκτός του στόχου 1 (7): Γαλλία (εθνικό πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης), Γερμανία (Κάτω Σαξονία), Ιταλία (Emilia Romagna), Κάτω Χώρες (εθνικό πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης) και Ισπανία (Καταλονία). Σε περιφέρειες του στόχου 1: Γερμανία (Βρανδεμβούργο), Ιταλία (Καμπανία), Πορτογαλία (Λισσαβόνα και Vale do Tejo) και Ισπανία (εθνικό επιχειρησιακό πρόγραμμα). Οι επισκέψεις πραγματοποιήθηκαν την περίοδο Ιουνίου-Οκτωβρίου 2005.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Ερώτημα ελέγχου 1: Διαθέτει η ΕΕ σαφή στρατηγική και συνεκτική μέθοδο σε σχέση με την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης, καθοριζόμενες σαφώς στα προγράμματα των κρατών μελών;

Σαφήνεια της στρατηγικής

Παρατήρηση 1Η ευελιξία του κανονισμού (ευρείς στόχοι, έλλειψη προτεραιοτήτων) και η απουσία σαφούς στρατηγικής στα προγράμματα των κρατών μελών έχει οδηγήσει στην αδυναμία διευκρίνισης του στόχου στον οποίο συνεισέφεραν τα κονδύλια.

| 16. | Ο κανονισμός για την αγροτική ανάπτυξη στοχεύει αφενός στο να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της ΚΓΠ και αφετέρου στο να συμβάλει στην οικονομική και κοινωνική συνοχή (βλέπε σημείο 6). Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί, ο κανονισμός προβλέπει σειρά μέτρων. Για ορισμένα από αυτά ορίζονται ειδικοί στόχοι, ενώ για άλλα όχι (βλέπε πίνακα 1). Τα μέτρα αυτά είναι ένα μείγμα στήριξης για βελτιώσεις της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας, περιβαλλοντικές βελτιώσεις και υποστήριξη αγροτικών περιοχών. Ο κανονισμός δεν ορίζει ποιο μέτρο πρέπει να συμβάλει σε ποιον στόχο ούτε σε ποια αναλογία πρέπει να επιδιώκεται η επίτευξη των στόχων. |
| --- | --- |

16.

Ο κανονισμός για την αγροτική ανάπτυξη στοχεύει αφενός στο να συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της ΚΓΠ και αφετέρου στο να συμβάλει στην οικονομική και κοινωνική συνοχή (βλέπε σημείο 6). Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί, ο κανονισμός προβλέπει σειρά μέτρων. Για ορισμένα από αυτά ορίζονται ειδικοί στόχοι, ενώ για άλλα όχι (βλέπε πίνακα 1). Τα μέτρα αυτά είναι ένα μείγμα στήριξης για βελτιώσεις της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας, περιβαλλοντικές βελτιώσεις και υποστήριξη αγροτικών περιοχών. Ο κανονισμός δεν ορίζει ποιο μέτρο πρέπει να συμβάλει σε ποιον στόχο ούτε σε ποια αναλογία πρέπει να επιδιώκεται η επίτευξη των στόχων.

| 17. | Ο κανονισμός ορίζει τα επενδυτικά μέτρα με ευέλικτο τρόπο καθώς οι όροι που προβλέπονται για τη λήψη της ενίσχυσης είναι λίγοι. Επιπλέον, τα μέτρα μπορούν να συμβάλουν σε οποιονδήποτε από τους γενικούς στόχους. |
| --- | --- |

17.

Ο κανονισμός ορίζει τα επενδυτικά μέτρα με ευέλικτο τρόπο καθώς οι όροι που προβλέπονται για τη λήψη της ενίσχυσης είναι λίγοι. Επιπλέον, τα μέτρα μπορούν να συμβάλουν σε οποιονδήποτε από τους γενικούς στόχους.

| 18. | Για τα εννέα προγράμματα κρατών μελών που εξετάστηκαν, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι απουσίαζε μια σαφής στρατηγική. Ορισμένα προγράμματα δεν ορίζουν σαφώς τους επιδιωκόμενους στόχους και σε ποια αναλογία τα μέτρα επιδιώκουν την επίτευξή τους. Άλλα προγράμματα ορίζουν στόχους αλλά εφαρμόζουν μέτρα που επιτυγχάνουν διαφορετικούς στόχους. Αυτό καθιστά αδιαφανείς τις αποφάσεις πολιτικής: δεν προκύπτει με σαφήνεια πόσα χρήματα χρησιμοποιούνται για ποιον σκοπό. Στο πλαίσιο 1 παρέχονται ενδεικτικά παραδείγματα.

  Πλαίσιο 1Το ίδιο μέτρο για διαφορετικούς στόχουςΈνα από τα μέτρα του ισπανικού προγράμματος για τη βελτίωση των γεωργικών δομών σε περιοχές του στόχου 1 είναι επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Ο στόχος που ορίζεται στο πρόγραμμα είναι η αύξηση των γεωργικών εισοδημάτων και η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, εργασίας και παραγωγής. Ωστόσο, από τον έλεγχο προέκυψε ότι οι επιτευχθέντες στόχοι διέφεραν ανάλογα με τον τόπο της επένδυσης. Σε περιοχές με παραγωγική γεωργία, το μέτρο αυτό συμβάλλει στο στόχο της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας. Ωστόσο, σε ορεινές περιοχές το μέτρο στηρίζει μικρές και μη ανταγωνιστικές γεωργικές εκμεταλλεύσεις με στόχο τη σταθεροποίηση του αγροτικού πληθυσμού. Το πρόγραμμα δεν κατανέμει συγκεκριμένους πόρους στους εν λόγω διαφορετικούς στόχους. Δεν υπάρχουν ειδικοί στόχοι για τους δύο διαφορετικούς στόχους που επιδιώκει το μέτρο αυτό και δεν παρακολουθείται πόσα χρήματα δαπανώνται για κάθε στόχο ή σε κάθε διαφορετικό είδος περιοχής.Το μέτρο «διαχείριση υδάτινων πόρων και αναδασμός» αντιπροσωπεύει το 70 % της συνεισφοράς του ΕΓΤΠΕ στο πορτογαλικό πρόγραμμα για την περιοχή «Λισσαβόνα και Vale do Tejo». Ο στόχος που ορίζεται στο πρόγραμμα είναι η ανάπτυξη σύγχρονης και ανταγωνιστικής γεωργίας ως βασική συνιστώσα για την ανάπτυξη αγροτικών περιοχών. Ωστόσο, από τον έλεγχο προέκυψε ότι το μέτρο στηρίζει τον εκσυγχρονισμό αρδευτικών δικτύων σε εύφορες περιοχές καθώς και την κατασκευή νέων αρδευτικών δικτύων σε συνδυασμό με αναδασμό και υποδομές σε περιοχές με κακή γεωργική διάρθρωση (πολύ μικρά αγροτεμάχια, απαρχαιωμένα αρδευτικά συστήματα). Το μέτρο έχει δύο διαφορετικούς στόχους: την αύξηση της ανταγωνιστικότητας ιδιαίτερα παραγωγικών περιοχών, αφενός, και την ενίσχυση των γεωργικών δραστηριοτήτων σε αγροτικές περιοχές που διατρέχουν κίνδυνο εγκατάλειψης, αφετέρου. Το πρόγραμμα δεν ορίζει σε ποια αναλογία το μέτρο θα επιδιώκει τον έναν ή τον άλλο στόχο. Ένα και μόνο σχέδιο σε μια πυκνοκατοικημένη περιοχή απορρόφησε το 29 % της συνολικής συνεισφοράς του ΕΓΤΠΕ στο πρόγραμμα.Ασαφείς στόχοιΟ αναδασμός γενικά ορίζεται ως η αναδιανομή των αγροτεμαχίων προκειμένου να βελτιωθεί η διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και κατά συνέπεια η οικονομική βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων. Βάσει του ολλανδικού ΠΑΑ, αυτή η περίπτωση του άρθρου 33 είναι το σημαντικότερο από οικονομική άποψη μέτρο. Η απουσία αναλυτικής περιγραφής στον κανονισμό για την αγροτική ανάπτυξη παρέχει στις Κάτω Χώρες τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν την περίπτωση αυτή για την αγορά εκτάσεων από το κράτος με σκοπό τη βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος. Το εγκεκριμένο από την Επιτροπή ΠΑΑ προβλέπει ότι, από το ποσό που κατανεμήθηκε για αυτή την περίπτωση, 87 εκατομμύρια ευρώ πρέπει να συμβάλουν στο στόχο της βιώσιμης γεωργίας και 16 εκατομμύρια ευρώ στο στόχο της προστασίας της φύσης και του τοπίου. Ωστόσο, από τον έλεγχο του Συνεδρίου προέκυψε ότι στην πραγματικότητα οι χρηματοδοτικοί πόροι χρησιμοποιήθηκαν σε ποσοστό 86 % με κύριο στόχο τη βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος και μόνον σε ποσοστό 14 % για σχέδια σχετικά με τη βιώσιμη γεωργία. Η ευελιξία του κανονισμού επιτρέπει τη δημιουργία αυτής της κατάστασης, με συνέπεια μια πολιτική όπου είναι άγνωστο στην επίτευξη ποιου στόχου συνέβαλαν τα κονδύλια. |
| --- | --- |

18.

Για τα εννέα προγράμματα κρατών μελών που εξετάστηκαν, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι απουσίαζε μια σαφής στρατηγική. Ορισμένα προγράμματα δεν ορίζουν σαφώς τους επιδιωκόμενους στόχους και σε ποια αναλογία τα μέτρα επιδιώκουν την επίτευξή τους. Άλλα προγράμματα ορίζουν στόχους αλλά εφαρμόζουν μέτρα που επιτυγχάνουν διαφορετικούς στόχους. Αυτό καθιστά αδιαφανείς τις αποφάσεις πολιτικής: δεν προκύπτει με σαφήνεια πόσα χρήματα χρησιμοποιούνται για ποιον σκοπό. Στο πλαίσιο 1 παρέχονται ενδεικτικά παραδείγματα.

Πλαίσιο 1Το ίδιο μέτρο για διαφορετικούς στόχουςΈνα από τα μέτρα του ισπανικού προγράμματος για τη βελτίωση των γεωργικών δομών σε περιοχές του στόχου 1 είναι επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Ο στόχος που ορίζεται στο πρόγραμμα είναι η αύξηση των γεωργικών εισοδημάτων και η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, εργασίας και παραγωγής. Ωστόσο, από τον έλεγχο προέκυψε ότι οι επιτευχθέντες στόχοι διέφεραν ανάλογα με τον τόπο της επένδυσης. Σε περιοχές με παραγωγική γεωργία, το μέτρο αυτό συμβάλλει στο στόχο της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας. Ωστόσο, σε ορεινές περιοχές το μέτρο στηρίζει μικρές και μη ανταγωνιστικές γεωργικές εκμεταλλεύσεις με στόχο τη σταθεροποίηση του αγροτικού πληθυσμού. Το πρόγραμμα δεν κατανέμει συγκεκριμένους πόρους στους εν λόγω διαφορετικούς στόχους. Δεν υπάρχουν ειδικοί στόχοι για τους δύο διαφορετικούς στόχους που επιδιώκει το μέτρο αυτό και δεν παρακολουθείται πόσα χρήματα δαπανώνται για κάθε στόχο ή σε κάθε διαφορετικό είδος περιοχής.Το μέτρο «διαχείριση υδάτινων πόρων και αναδασμός» αντιπροσωπεύει το 70 % της συνεισφοράς του ΕΓΤΠΕ στο πορτογαλικό πρόγραμμα για την περιοχή «Λισσαβόνα και Vale do Tejo». Ο στόχος που ορίζεται στο πρόγραμμα είναι η ανάπτυξη σύγχρονης και ανταγωνιστικής γεωργίας ως βασική συνιστώσα για την ανάπτυξη αγροτικών περιοχών. Ωστόσο, από τον έλεγχο προέκυψε ότι το μέτρο στηρίζει τον εκσυγχρονισμό αρδευτικών δικτύων σε εύφορες περιοχές καθώς και την κατασκευή νέων αρδευτικών δικτύων σε συνδυασμό με αναδασμό και υποδομές σε περιοχές με κακή γεωργική διάρθρωση (πολύ μικρά αγροτεμάχια, απαρχαιωμένα αρδευτικά συστήματα). Το μέτρο έχει δύο διαφορετικούς στόχους: την αύξηση της ανταγωνιστικότητας ιδιαίτερα παραγωγικών περιοχών, αφενός, και την ενίσχυση των γεωργικών δραστηριοτήτων σε αγροτικές περιοχές που διατρέχουν κίνδυνο εγκατάλειψης, αφετέρου. Το πρόγραμμα δεν ορίζει σε ποια αναλογία το μέτρο θα επιδιώκει τον έναν ή τον άλλο στόχο. Ένα και μόνο σχέδιο σε μια πυκνοκατοικημένη περιοχή απορρόφησε το 29 % της συνολικής συνεισφοράς του ΕΓΤΠΕ στο πρόγραμμα.Ασαφείς στόχοιΟ αναδασμός γενικά ορίζεται ως η αναδιανομή των αγροτεμαχίων προκειμένου να βελτιωθεί η διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και κατά συνέπεια η οικονομική βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων. Βάσει του ολλανδικού ΠΑΑ, αυτή η περίπτωση του άρθρου 33 είναι το σημαντικότερο από οικονομική άποψη μέτρο. Η απουσία αναλυτικής περιγραφής στον κανονισμό για την αγροτική ανάπτυξη παρέχει στις Κάτω Χώρες τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν την περίπτωση αυτή για την αγορά εκτάσεων από το κράτος με σκοπό τη βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος. Το εγκεκριμένο από την Επιτροπή ΠΑΑ προβλέπει ότι, από το ποσό που κατανεμήθηκε για αυτή την περίπτωση, 87 εκατομμύρια ευρώ πρέπει να συμβάλουν στο στόχο της βιώσιμης γεωργίας και 16 εκατομμύρια ευρώ στο στόχο της προστασίας της φύσης και του τοπίου. Ωστόσο, από τον έλεγχο του Συνεδρίου προέκυψε ότι στην πραγματικότητα οι χρηματοδοτικοί πόροι χρησιμοποιήθηκαν σε ποσοστό 86 % με κύριο στόχο τη βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος και μόνον σε ποσοστό 14 % για σχέδια σχετικά με τη βιώσιμη γεωργία. Η ευελιξία του κανονισμού επιτρέπει τη δημιουργία αυτής της κατάστασης, με συνέπεια μια πολιτική όπου είναι άγνωστο στην επίτευξη ποιου στόχου συνέβαλαν τα κονδύλια.

Μια συνεκτική προσέγγιση της αγροτικής ανάπτυξης

Παρατήρηση 2Τα προγράμματα των κρατών μελών εστιάζουν σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της γεωργίας και δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τα χαρακτηριστικά της υποστηριζόμενης γεωγραφικής περιοχής.

| 19. | Στο επίπεδο των κρατών μελών, δύο ανάγκες αναγνωρίζονται μέσω των γενικών στόχων που καθορίζονται στα άρθρα 33, 158 και 160 της συνθήκης. Πρώτον, είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστούν οι διαρθρωτικές αδυναμίες, να μειωθούν οι εισοδηματικές ανισότητες μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών, να μειωθεί η ανεργία στις αγροτικές περιοχές, να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα του πρωτογενούς τομέα και να προωθηθούν ευρύτερες οικονομικές ευκαιρίες σε αγροτικές περιοχές. Δεύτερον, δεδομένου ότι απειλείται η βιωσιμότητα και η ζωντάνια πολλών αγροτικών κοινοτήτων εξαιτίας της έλλειψης οικονομικών ευκαιριών, είναι αναγκαίο να διαφυλαχθεί η βιωσιμότητα των αγροτικών κοινοτήτων, να υποστηριχθούν νέες δραστηριότητες και να διευκολυνθεί η παροχή αγροτικών υπηρεσιών. Επιπλέον, τα κράτη μέλη είναι αντιμέτωπα με ευρύ φάσμα προκλήσεων, όπως η αυξανόμενη ευαισθησία σχετικά με την ποιότητα των προϊόντων, την καλή μεταχείριση των ζώων και τις περιβαλλοντικές ανησυχίες. |
| --- | --- |

19.

Στο επίπεδο των κρατών μελών, δύο ανάγκες αναγνωρίζονται μέσω των γενικών στόχων που καθορίζονται στα άρθρα 33, 158 και 160 της συνθήκης. Πρώτον, είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστούν οι διαρθρωτικές αδυναμίες, να μειωθούν οι εισοδηματικές ανισότητες μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών, να μειωθεί η ανεργία στις αγροτικές περιοχές, να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα του πρωτογενούς τομέα και να προωθηθούν ευρύτερες οικονομικές ευκαιρίες σε αγροτικές περιοχές. Δεύτερον, δεδομένου ότι απειλείται η βιωσιμότητα και η ζωντάνια πολλών αγροτικών κοινοτήτων εξαιτίας της έλλειψης οικονομικών ευκαιριών, είναι αναγκαίο να διαφυλαχθεί η βιωσιμότητα των αγροτικών κοινοτήτων, να υποστηριχθούν νέες δραστηριότητες και να διευκολυνθεί η παροχή αγροτικών υπηρεσιών. Επιπλέον, τα κράτη μέλη είναι αντιμέτωπα με ευρύ φάσμα προκλήσεων, όπως η αυξανόμενη ευαισθησία σχετικά με την ποιότητα των προϊόντων, την καλή μεταχείριση των ζώων και τις περιβαλλοντικές ανησυχίες.

| 20. | Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι εν λόγω πολυποίκιλες ανάγκες αναπτύχθηκαν διάφορες έννοιες περιφερειακών προσεγγίσεων για τις αγροτικές περιοχές. Επικεντρώνονται σε μια γεωγραφική περιοχή, βάσει μιας κοινωνικοοικονομικής ανάλυσης και μιας στρατηγικής που συνδέει τις διάφορες πτυχές της αγροτικής ανάπτυξης άμεσα με άλλες παρεμβάσεις στην περιοχή. Επιπλέον, έχουν ολοκληρωμένη προσέγγιση: πολυτομεακή και με συμμετοχή όλων των φορέων και των πόρων της εκάστοτε περιοχής. Με τον τρόπο αυτό μεγιστοποιούνται οι συνεργίες στο πλαίσιο ενός προγράμματος καθώς και μεταξύ διαφορετικών προγραμμάτων που εφαρμόζονται στην περιοχή. |
| --- | --- |

20.

Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι εν λόγω πολυποίκιλες ανάγκες αναπτύχθηκαν διάφορες έννοιες περιφερειακών προσεγγίσεων για τις αγροτικές περιοχές. Επικεντρώνονται σε μια γεωγραφική περιοχή, βάσει μιας κοινωνικοοικονομικής ανάλυσης και μιας στρατηγικής που συνδέει τις διάφορες πτυχές της αγροτικής ανάπτυξης άμεσα με άλλες παρεμβάσεις στην περιοχή. Επιπλέον, έχουν ολοκληρωμένη προσέγγιση: πολυτομεακή και με συμμετοχή όλων των φορέων και των πόρων της εκάστοτε περιοχής. Με τον τρόπο αυτό μεγιστοποιούνται οι συνεργίες στο πλαίσιο ενός προγράμματος καθώς και μεταξύ διαφορετικών προγραμμάτων που εφαρμόζονται στην περιοχή.

| 21. | Ανεξάρτητες αξιολογήσεις σχετικά με την αγροτική ανάπτυξη, τις οποίες αναθέτει η Επιτροπή, συνιστούν την εφαρμογή της περιφερειακής προσέγγισης (8). Η Επιτροπή, στην τρίτη έκθεσή της σχετικά με την οικονομική και κοινωνική συνοχή, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πολλά προβλήματα αγροτικών περιοχών είναι περιφερειακού χαρακτήρα (9). |
| --- | --- |

21.

Ανεξάρτητες αξιολογήσεις σχετικά με την αγροτική ανάπτυξη, τις οποίες αναθέτει η Επιτροπή, συνιστούν την εφαρμογή της περιφερειακής προσέγγισης (8). Η Επιτροπή, στην τρίτη έκθεσή της σχετικά με την οικονομική και κοινωνική συνοχή, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πολλά προβλήματα αγροτικών περιοχών είναι περιφερειακού χαρακτήρα (9).

| 22. | Οι δύο ευρωπαϊκές διασκέψεις για την αγροτική ανάπτυξη, στο Cork (1996) και στο Σάλτσμπουργκ (2003), επιβεβαίωσαν τη συνάφεια της περιφερειακής προσέγγισης. Στο Cork υπογραμμίστηκε ότι η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να είναι πολυεπιστημονική στη σύλληψη και πολυτομεακή στην εφαρμογή της, με σαφή περιφερειακή διάσταση (10). Στο Σάλτσμπουργκ αναφέρθηκε ότι η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να εξυπηρετεί τις ανάγκες της ευρύτερης κοινωνίας των αγροτικών περιοχών και να συμβάλλει στη συνοχή (11). |
| --- | --- |

22.

Οι δύο ευρωπαϊκές διασκέψεις για την αγροτική ανάπτυξη, στο Cork (1996) και στο Σάλτσμπουργκ (2003), επιβεβαίωσαν τη συνάφεια της περιφερειακής προσέγγισης. Στο Cork υπογραμμίστηκε ότι η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να είναι πολυεπιστημονική στη σύλληψη και πολυτομεακή στην εφαρμογή της, με σαφή περιφερειακή διάσταση (10). Στο Σάλτσμπουργκ αναφέρθηκε ότι η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να εξυπηρετεί τις ανάγκες της ευρύτερης κοινωνίας των αγροτικών περιοχών και να συμβάλλει στη συνοχή (11).

| 23. | Επιπλέον, σειρά μελετών σχετικά με την περιφερειακή προσέγγιση της αγροτικής ανάπτυξης συνιστούν επίσης την εν λόγω προσέγγιση. Αξιόπιστα ινστιτούτα και ερευνητικοί φορείς, συμπεριλαμβανομένων των ΟΟΣΑ και ESPON, καταλήγουν στις μελέτες τους στο συμπέρασμα ότι η τομεακή προσέγγιση είναι λιγότερο αποτελεσματική από την περιφερειακή. |
| --- | --- |

23.

Επιπλέον, σειρά μελετών σχετικά με την περιφερειακή προσέγγιση της αγροτικής ανάπτυξης συνιστούν επίσης την εν λόγω προσέγγιση. Αξιόπιστα ινστιτούτα και ερευνητικοί φορείς, συμπεριλαμβανομένων των ΟΟΣΑ και ESPON, καταλήγουν στις μελέτες τους στο συμπέρασμα ότι η τομεακή προσέγγιση είναι λιγότερο αποτελεσματική από την περιφερειακή.

| 24. | Η άλλη προσέγγιση είναι η παραδοσιακή επικεντρωμένη στη γεωργία ή «τομεακή» προσέγγιση, η οποία εστιάζει σε έναν μόνο τομέα και δεν λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά της ενισχυόμενης γεωγραφικής περιοχής. Το Συνέδριο έκρινε ότι τα προγράμματα των κρατών μελών κατά κύριο λόγο ακολουθούν την τελευταία προσέγγιση. Βασικές συνιστώσες του προγράμματος, όπως οι ειδικοί στόχοι, η ανάλυση SWOT, η περιγραφή της κατάστασης και τα μέτρα, επικεντρώνονται στο σύνολό τους στον γεωργικό τομέα. Τα προγράμματα δεν κατέστησαν δυνατή την αποτελεσματική χωροταξική στοχοθέτηση λόγω του ότι τα απαραίτητα στοιχεία είτε απουσίαζαν είτε ήταν ελλιπή (12). |
| --- | --- |

24.

Η άλλη προσέγγιση είναι η παραδοσιακή επικεντρωμένη στη γεωργία ή «τομεακή» προσέγγιση, η οποία εστιάζει σε έναν μόνο τομέα και δεν λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά της ενισχυόμενης γεωγραφικής περιοχής. Το Συνέδριο έκρινε ότι τα προγράμματα των κρατών μελών κατά κύριο λόγο ακολουθούν την τελευταία προσέγγιση. Βασικές συνιστώσες του προγράμματος, όπως οι ειδικοί στόχοι, η ανάλυση SWOT, η περιγραφή της κατάστασης και τα μέτρα, επικεντρώνονται στο σύνολό τους στον γεωργικό τομέα. Τα προγράμματα δεν κατέστησαν δυνατή την αποτελεσματική χωροταξική στοχοθέτηση λόγω του ότι τα απαραίτητα στοιχεία είτε απουσίαζαν είτε ήταν ελλιπή (12).

| 25. | Η Επιτροπή αναγνωρίζει την ανάγκη ενίσχυσης της καινοτομίας και της διαφοροποίησης εκτός των παραδοσιακών αγροτικών επιχειρήσεων (13). Ωστόσο, από την ανάλυση που διενήργησε το Συνέδριο σε σχέση με τις δαπάνες αγροτικής ανάπτυξης προκύπτει ότι σχεδόν το 90 % των δαπανών αγροτικής ανάπτυξης διοχετεύονται στον γεωργικό τομέα. |
| --- | --- |

25.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει την ανάγκη ενίσχυσης της καινοτομίας και της διαφοροποίησης εκτός των παραδοσιακών αγροτικών επιχειρήσεων (13). Ωστόσο, από την ανάλυση που διενήργησε το Συνέδριο σε σχέση με τις δαπάνες αγροτικής ανάπτυξης προκύπτει ότι σχεδόν το 90 % των δαπανών αγροτικής ανάπτυξης διοχετεύονται στον γεωργικό τομέα.

| 26. | Η μεγάλη αυτή έμφαση στη γεωργία υπονομεύει την επίτευξη ενός από τους γενικούς στόχους του κανονισμού, αυτού της μείωσης των περιφερειακών ανισοτήτων. Ένα κατάλληλο μίγμα περιφερειακών και τομεακών προσεγγίσεων θα μετρίαζαν αυτό τον κίνδυνο. Μια επιτυχημένη περίπτωση ολοκλήρωσης τομεακής και περιφερειακής προσέγγισης συναντούμε στην Καμπανία (πλαίσιο 2). Το παράδειγμα αυτό δείχνει ότι είναι δυνατή η εφαρμογή μιας περιφερειακής προσέγγισης στο πλαίσιο της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης της ΕΕ.

  Πλαίσιο 2Στοιχεία μερικώς περιφερειακής προσέγγισης στο πρόγραμμα της Ιταλίας για την ΚαμπανίαΤο πρόγραμμα για την Καμπανία περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία μιας περιφερειακής προσέγγισης:





  — | Επαρκή περιγραφή και διάγνωση των προβλημάτων της περιφέρειας. Το πρόγραμμα διακρίνει δύο μεγάλες ζώνες με διαφορετικά προβλήματα: περιοχές με εντατική γεωργία και «αγροτικές περιοχές». Οι τελευταίες ορίζονται βάσει διαφόρων κριτηρίων και έχουν μέση πυκνότητα πληθυσμού 127 κατοίκους ανά km2, σε σύγκριση με 1 239 κατοίκους ανά km2 εκτός των περιοχών αυτών, και ποσοστό απασχόλησης στη γεωργία 22 %, σε σύγκριση με 6 % στην υπόλοιπη περιφέρεια. |
| --- | --- | --- |

26.

Η μεγάλη αυτή έμφαση στη γεωργία υπονομεύει την επίτευξη ενός από τους γενικούς στόχους του κανονισμού, αυτού της μείωσης των περιφερειακών ανισοτήτων. Ένα κατάλληλο μίγμα περιφερειακών και τομεακών προσεγγίσεων θα μετρίαζαν αυτό τον κίνδυνο. Μια επιτυχημένη περίπτωση ολοκλήρωσης τομεακής και περιφερειακής προσέγγισης συναντούμε στην Καμπανία (πλαίσιο 2). Το παράδειγμα αυτό δείχνει ότι είναι δυνατή η εφαρμογή μιας περιφερειακής προσέγγισης στο πλαίσιο της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης της ΕΕ.

Πλαίσιο 2Στοιχεία μερικώς περιφερειακής προσέγγισης στο πρόγραμμα της Ιταλίας για την ΚαμπανίαΤο πρόγραμμα για την Καμπανία περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία μιας περιφερειακής προσέγγισης:





  —

Επαρκή περιγραφή και διάγνωση των προβλημάτων της περιφέρειας. Το πρόγραμμα διακρίνει δύο μεγάλες ζώνες με διαφορετικά προβλήματα: περιοχές με εντατική γεωργία και «αγροτικές περιοχές». Οι τελευταίες ορίζονται βάσει διαφόρων κριτηρίων και έχουν μέση πυκνότητα πληθυσμού 127 κατοίκους ανά km2, σε σύγκριση με 1 239 κατοίκους ανά km2 εκτός των περιοχών αυτών, και ποσοστό απασχόλησης στη γεωργία 22 %, σε σύγκριση με 6 % στην υπόλοιπη περιφέρεια.

| — | Τα μέτρα που εφαρμόζουν μια προσέγγιση ανά τομέα γεωργικού προϊόντος αποσκοπούν στην υποστήριξη οικονομικά βιώσιμων γεωργικών εκμεταλλεύσεων και εταιρειών μεταποίησης. Αντιπροσωπεύουν το 23 % της συνεισφοράς του ΕΓΤΠΕ. Προτεραιότητα δίδεται σε επενδύσεις σε περιοχές ιδιαιτέρως κατάλληλες για την παραγωγή του εκάστοτε γεωργικού προϊόντος. Επιπλέον, δίδεται προτεραιότητα σε ορεινές περιοχές. |
| --- | --- |

—

Τα μέτρα που εφαρμόζουν μια προσέγγιση ανά τομέα γεωργικού προϊόντος αποσκοπούν στην υποστήριξη οικονομικά βιώσιμων γεωργικών εκμεταλλεύσεων και εταιρειών μεταποίησης. Αντιπροσωπεύουν το 23 % της συνεισφοράς του ΕΓΤΠΕ. Προτεραιότητα δίδεται σε επενδύσεις σε περιοχές ιδιαιτέρως κατάλληλες για την παραγωγή του εκάστοτε γεωργικού προϊόντος. Επιπλέον, δίδεται προτεραιότητα σε ορεινές περιοχές.

| — | Τέσσερα μέτρα του άρθρου 33 για την αντιμετώπιση της έλλειψης βασικών υπηρεσιών και την προώθηση νέων δραστηριοτήτων, που αντιπροσωπεύουν το 24 % των πόρων του ΕΓΤΠΕ, υλοποιούνται μόνον σε αγροτικές περιοχές. |
| --- | --- |

—

Τέσσερα μέτρα του άρθρου 33 για την αντιμετώπιση της έλλειψης βασικών υπηρεσιών και την προώθηση νέων δραστηριοτήτων, που αντιπροσωπεύουν το 24 % των πόρων του ΕΓΤΠΕ, υλοποιούνται μόνον σε αγροτικές περιοχές.

| — | Προτεραιότητα δίδεται σε σχέδια που εφαρμόζονται σε αγροτικές περιοχές, αντιμετωπίζουν τις ανάγκες των περιοχών αυτών και δημιουργούν συνεργίες με άλλες επενδύσεις στην περιοχή. |
| --- | --- |

—

Προτεραιότητα δίδεται σε σχέδια που εφαρμόζονται σε αγροτικές περιοχές, αντιμετωπίζουν τις ανάγκες των περιοχών αυτών και δημιουργούν συνεργίες με άλλες επενδύσεις στην περιοχή.

| 27. | Ο νέος κανονισμός για την αγροτική ανάπτυξη, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ από το 2007, εξακολουθεί να επιτρέπει στα κράτη μέλη να υιοθετούν μια κατά βάση τομεακή προσέγγιση, με πρωταρχική έμφαση στον γεωργικό τομέα. Δεν υπάρχει περιφερειακός στόχος που να αποσκοπεί σε πιο ισορροπημένη ανάπτυξη με τη μείωση των ανισοτήτων και την αποφυγή περιφερειακών ανισοτήτων σε επίπεδο ΕΕ, κρατών μελών ή περιφερειών. |
| --- | --- |

27.

Ο νέος κανονισμός για την αγροτική ανάπτυξη, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ από το 2007, εξακολουθεί να επιτρέπει στα κράτη μέλη να υιοθετούν μια κατά βάση τομεακή προσέγγιση, με πρωταρχική έμφαση στον γεωργικό τομέα. Δεν υπάρχει περιφερειακός στόχος που να αποσκοπεί σε πιο ισορροπημένη ανάπτυξη με τη μείωση των ανισοτήτων και την αποφυγή περιφερειακών ανισοτήτων σε επίπεδο ΕΕ, κρατών μελών ή περιφερειών.

| 28. | Μόνον το «Leader», το οποίο έχει περιληφθεί στον νέο κανονισμό, διαθέτει περιφερειακή προσέγγιση, ενώ και ορισμένα μέτρα περιέχουν στοιχεία της εν λόγω προσέγγισης λόγω της πολυτομεακής φύσης τους. Ωστόσο τα διαθέσιμα κονδύλια είναι περιορισμένα (το ελάχιστο κοινοτικό ποσοστό για το Leader είναι 5 % για την ΕΕ των 15 και 2,5 % για τα νέα κράτη μέλη· το ποσοστό για τα πολυτομεακά μέτρα είναι 10 %). Οι περισσότερο φιλόδοξες προτάσεις της Επιτροπής μειώθηκαν (για τα πολυτομεακά μέτρα από το 15 % στο 10 %) ή απορρίφθηκαν (στην περίπτωση ενός αποθεματικού του Leader ίσο με 3 % του προϋπολογισμού για την ΑΑ). Αυτό δείχνει ότι στην πράξη υπάρχει μια απροθυμία μετάβασης από την τομεακή στην περιφερειακή προσέγγιση. |
| --- | --- |

28.

Μόνον το «Leader», το οποίο έχει περιληφθεί στον νέο κανονισμό, διαθέτει περιφερειακή προσέγγιση, ενώ και ορισμένα μέτρα περιέχουν στοιχεία της εν λόγω προσέγγισης λόγω της πολυτομεακής φύσης τους. Ωστόσο τα διαθέσιμα κονδύλια είναι περιορισμένα (το ελάχιστο κοινοτικό ποσοστό για το Leader είναι 5 % για την ΕΕ των 15 και 2,5 % για τα νέα κράτη μέλη· το ποσοστό για τα πολυτομεακά μέτρα είναι 10 %). Οι περισσότερο φιλόδοξες προτάσεις της Επιτροπής μειώθηκαν (για τα πολυτομεακά μέτρα από το 15 % στο 10 %) ή απορρίφθηκαν (στην περίπτωση ενός αποθεματικού του Leader ίσο με 3 % του προϋπολογισμού για την ΑΑ). Αυτό δείχνει ότι στην πράξη υπάρχει μια απροθυμία μετάβασης από την τομεακή στην περιφερειακή προσέγγιση.

Ερώτημα ελέγχου 2: Τα σχέδια αυτά επιλέγονται για χρηματοδότηση από την ΕΕ βάσει κριτηρίων που σχετίζονται με την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση των αναγκών των αγροτικών περιοχών;

Όροι και διαδικασίες επιλογής

Παρατήρηση 3Υπάρχει έλλειψη αποτελεσματικών όρων επιλεξιμότητας και διαδικασιών επιλογής για τη στοχοθέτηση των πόρων στις γεωγραφικές περιοχές και τους δικαιούχους με τις μεγαλύτερες ανάγκες.

| 29. | Τόσο στην ενοποιημένη συνθήκη όσο και στον κανονισμό για την αγροτική ανάπτυξη χρησιμοποιείται ο όρος «αγροτικές περιοχές». Το άρθρο 33 έχει τον τίτλο «Προώθηση της προσαρμογής και της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών». Ωστόσο ο κανονισμός δεν περιέχει σχετικό ορισμό ούτε απαιτεί από τα κράτη μέλη να καθορίσουν τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι αγροτικές περιοχές (π.χ. στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξής τους). Το Συνέδριο έκρινε σε σχέση με τα προγράμματα των κρατών μελών που ελέγχθηκαν ότι τρία δεν περιείχαν ορισμό των αγροτικών περιοχών, πέντε περιείχαν ορισμό που δεν εφαρμοζόταν στην πράξη και ότι μόνον ένα πρόγραμμα (Καμπανία) πράγματι εφάρμοζε τον ορισμό του για τις αγροτικές περιοχές. |
| --- | --- |

29.

Τόσο στην ενοποιημένη συνθήκη όσο και στον κανονισμό για την αγροτική ανάπτυξη χρησιμοποιείται ο όρος «αγροτικές περιοχές». Το άρθρο 33 έχει τον τίτλο «Προώθηση της προσαρμογής και της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών». Ωστόσο ο κανονισμός δεν περιέχει σχετικό ορισμό ούτε απαιτεί από τα κράτη μέλη να καθορίσουν τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι αγροτικές περιοχές (π.χ. στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξής τους). Το Συνέδριο έκρινε σε σχέση με τα προγράμματα των κρατών μελών που ελέγχθηκαν ότι τρία δεν περιείχαν ορισμό των αγροτικών περιοχών, πέντε περιείχαν ορισμό που δεν εφαρμοζόταν στην πράξη και ότι μόνον ένα πρόγραμμα (Καμπανία) πράγματι εφάρμοζε τον ορισμό του για τις αγροτικές περιοχές.

| 30. | Ο κανονισμός δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να προσαρμόζουν τα μέτρα στις ανάγκες των αγροτικών περιοχών στα προγράμματά τους. Αυτό μπορεί να γίνει με τον προσδιορισμό των περιοχών με τις μεγαλύτερες ανάγκες και στη συνέχεια με την κατανομή χρηματοδοτικών πόρων σε αγροτικές περιοχές ανάλογα με τις ανάγκες τους (ειδικοί προϋπολογισμοί, διαφοροποιημένα ποσοστά ενίσχυσης, περιορισμός των μέτρων σε συγκεκριμένες περιοχές κ.λπ.). |
| --- | --- |

30.

Ο κανονισμός δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να προσαρμόζουν τα μέτρα στις ανάγκες των αγροτικών περιοχών στα προγράμματά τους. Αυτό μπορεί να γίνει με τον προσδιορισμό των περιοχών με τις μεγαλύτερες ανάγκες και στη συνέχεια με την κατανομή χρηματοδοτικών πόρων σε αγροτικές περιοχές ανάλογα με τις ανάγκες τους (ειδικοί προϋπολογισμοί, διαφοροποιημένα ποσοστά ενίσχυσης, περιορισμός των μέτρων σε συγκεκριμένες περιοχές κ.λπ.).

| 31. | Τα κράτη μέλη γενικά δεν το έχουν κάνει στα προγράμματά τους. Σχεδόν όλα τα μέτρα εφαρμόζονται στο σύνολο της επικράτειας του προγράμματος, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο διαφορετικός βαθμός αναγκών των αγροτικών περιοχών. |
| --- | --- |

31.

Τα κράτη μέλη γενικά δεν το έχουν κάνει στα προγράμματά τους. Σχεδόν όλα τα μέτρα εφαρμόζονται στο σύνολο της επικράτειας του προγράμματος, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο διαφορετικός βαθμός αναγκών των αγροτικών περιοχών.

| 32. | Ακόμη και εάν ένα σχέδιο πληροί τις προϋποθέσεις, ορισμένα σχέδια αντιμετωπίζουν καλύτερα τις ανάγκες των αγροτικών περιοχών από άλλα. Για παράδειγμα, εάν ένα επενδυτικό σχέδιο δημιουργεί περισσότερες θέσεις εργασίας σε αγροτικές περιοχές από ένα άλλο, εάν υποτεθεί ότι από κάθε άλλη άποψη είναι ισότιμα, το πρώτο σχέδιο είναι προτιμητέο. Επιπλέον, τα διαθέσιμα κονδύλια είναι περιορισμένα. Για λόγους αποτελεσματικότητας, οι πόροι πρέπει να κατανέμονται βάσει της ιεράρχησης των αναγκών. |
| --- | --- |

32.

Ακόμη και εάν ένα σχέδιο πληροί τις προϋποθέσεις, ορισμένα σχέδια αντιμετωπίζουν καλύτερα τις ανάγκες των αγροτικών περιοχών από άλλα. Για παράδειγμα, εάν ένα επενδυτικό σχέδιο δημιουργεί περισσότερες θέσεις εργασίας σε αγροτικές περιοχές από ένα άλλο, εάν υποτεθεί ότι από κάθε άλλη άποψη είναι ισότιμα, το πρώτο σχέδιο είναι προτιμητέο. Επιπλέον, τα διαθέσιμα κονδύλια είναι περιορισμένα. Για λόγους αποτελεσματικότητας, οι πόροι πρέπει να κατανέμονται βάσει της ιεράρχησης των αναγκών.

| 33. | Από τον έλεγχο του Συνεδρίου προέκυψε ότι τα κράτη μέλη γενικά δεν εφαρμόζουν αποτελεσματικές διαδικασίες για την επιλογή των σχεδίων εκείνων που αντιμετωπίζουν καλύτερα τις ανάγκες των αγροτικών περιοχών. Αρκετά κράτη μέλη εγκρίνουν σχέδια βάσει της αρχής της χρονικής προτεραιότητας. Σε άλλες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη έχουν καταρτίσει διαδικασίες αξιολόγησης, οι οποίες δεν εφαρμόζονται ή βασίζονται σε άσχετα κριτήρια. Μόνον σε ένα από τα εννέα προγράμματα που εξετάστηκαν εφαρμόστηκαν αποτελεσματικές διαδικασίες. Στο πλαίσιο 3 παρέχονται παραδείγματα.

  Πλαίσιο 3Παραδείγματα αναποτελεσματικής κατάταξης και επιλογήςΤα ακόλουθα είναι παραδείγματα κριτηρίων που δεν σχετίζονται με την αντιμετώπιση των αναγκών των αγροτικών περιοχών:





  — | Στην Καταλονία, για το μέτρο μεταποίησης και εμπορίας, δόθηκαν βαθμοί στα προτεινόμενα σχέδια ανάλογα με το χρόνο που έχει περάσει από τη λήψη της επιδότησης από τον δικαιούχο. Στόχος του κριτηρίου αυτού είναι η διασπορά της ενίσχυσης σε μεγαλύτερο αριθμό δικαιούχων και όχι η επιλογή των σχεδίων που αντιμετωπίζουν καλύτερα τις ανάγκες των αγροτικών περιοχών. Στη Γαλλία, για το ίδιο μέτρο κανένα από τα κριτήρια επιλογής δεν σχετίζεται με την τοποθεσία όπου θα πραγματοποιηθεί η επένδυση. |
| --- | --- | --- |

33.

Από τον έλεγχο του Συνεδρίου προέκυψε ότι τα κράτη μέλη γενικά δεν εφαρμόζουν αποτελεσματικές διαδικασίες για την επιλογή των σχεδίων εκείνων που αντιμετωπίζουν καλύτερα τις ανάγκες των αγροτικών περιοχών. Αρκετά κράτη μέλη εγκρίνουν σχέδια βάσει της αρχής της χρονικής προτεραιότητας. Σε άλλες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη έχουν καταρτίσει διαδικασίες αξιολόγησης, οι οποίες δεν εφαρμόζονται ή βασίζονται σε άσχετα κριτήρια. Μόνον σε ένα από τα εννέα προγράμματα που εξετάστηκαν εφαρμόστηκαν αποτελεσματικές διαδικασίες. Στο πλαίσιο 3 παρέχονται παραδείγματα.

Πλαίσιο 3Παραδείγματα αναποτελεσματικής κατάταξης και επιλογήςΤα ακόλουθα είναι παραδείγματα κριτηρίων που δεν σχετίζονται με την αντιμετώπιση των αναγκών των αγροτικών περιοχών:





  —

Στην Καταλονία, για το μέτρο μεταποίησης και εμπορίας, δόθηκαν βαθμοί στα προτεινόμενα σχέδια ανάλογα με το χρόνο που έχει περάσει από τη λήψη της επιδότησης από τον δικαιούχο. Στόχος του κριτηρίου αυτού είναι η διασπορά της ενίσχυσης σε μεγαλύτερο αριθμό δικαιούχων και όχι η επιλογή των σχεδίων που αντιμετωπίζουν καλύτερα τις ανάγκες των αγροτικών περιοχών. Στη Γαλλία, για το ίδιο μέτρο κανένα από τα κριτήρια επιλογής δεν σχετίζεται με την τοποθεσία όπου θα πραγματοποιηθεί η επένδυση.

| — | Στην Κάτω Σαξονία, μόνον ένα από τα πέντε κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για την επιλογή ενός χωριού στο πρόγραμμα της περιφέρειας για την «ανανέωση χωριού» λαμβάνει υπόψη το βαθμό αγροτικότητας κάθε χωριού. Ένα από τα κριτήρια αυτά είναι η οικονομική κατάσταση της κοινότητας: πρέπει να έχει επαρκή χρηματοδοτική ικανότητα για την ταχεία και αποτελεσματική πραγματοποίηση των δραστηριοτήτων. Αυτό το κριτήριο προσαρμόζει το μέτρο σε κοινότητες σε αστικές περιοχές, παρά σε αγροτικές, καθώς οι τελευταίες είναι συνήθως πιο αδύναμες οικονομικά. |
| --- | --- |

—

Στην Κάτω Σαξονία, μόνον ένα από τα πέντε κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για την επιλογή ενός χωριού στο πρόγραμμα της περιφέρειας για την «ανανέωση χωριού» λαμβάνει υπόψη το βαθμό αγροτικότητας κάθε χωριού. Ένα από τα κριτήρια αυτά είναι η οικονομική κατάσταση της κοινότητας: πρέπει να έχει επαρκή χρηματοδοτική ικανότητα για την ταχεία και αποτελεσματική πραγματοποίηση των δραστηριοτήτων. Αυτό το κριτήριο προσαρμόζει το μέτρο σε κοινότητες σε αστικές περιοχές, παρά σε αγροτικές, καθώς οι τελευταίες είναι συνήθως πιο αδύναμες οικονομικά.

| 34. | Από τον έλεγχο προέκυψε επίσης ότι υπάρχει κίνδυνος οι καλύτερα ενημερωμένοι, καλύτερα οργανωμένοι και πιο ευκατάστατοι δικαιούχοι να έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδοτικούς πόρους της ΕΕ. Όσον αφορά τα επενδυτικά μέτρα, τα χρηματοδοτούμενα σχέδια προτείνονται από ιδιώτες και από δήμους που πρέπει να συγχρηματοδοτήσουν μέρος της επένδυσης. Διαπιστώθηκαν παραδείγματα συγκέντρωσης των ενισχύσεων στους οικονομικά ισχυρότερους δικαιούχους και περιοχές παρά στις περισσότερο αγροτικές περιοχές. Τα πλαίσια 3 και 4 παρουσιάζουν περιπτώσεις στις οποίες οι περιφερειακές ανισότητες μάλλον αυξήθηκαν παρά μειώθηκαν.

  Πλαίσιο 4Συγκέντρωση των ενισχύσεων στους ισχυρότερους δικαιούχους του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέαΣτην Emilia Romagna, ενισχύονται μόνον αγροτικές εκμεταλλεύσεις με ελάχιστο εισόδημα ανά μονάδα ετήσιας εργασίας περίπου 10 000 ευρώ για ΜΠ και περίπου 15 000 ευρώ για μη ΜΠ. Το 50 % των γεωργικών εκμεταλλεύσεων έχει εισοδήματα κάτω των 5 000 ευρώ. Γενικά πρόκειται για μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Το 12 % των μεγαλύτερων εκμεταλλεύσεων της περιφέρειας (άνω των 20 εκταρίων) απορρόφησε το 41 % των επιδοτήσεων.Η περίπτωση του άρθρου 33 «διαχείριση των υδατικών πόρων της γεωργίας» είναι το πλέον σημαντικό μέτρο από οικονομικής πλευράς στο ισπανικό πρόγραμμα για τη βελτίωση των αγροτικών δομών σε περιοχές του στόχου 1. Η πλειονότητα των πόρων αυτού του μέτρου (76 %) χρησιμοποιούνται για τον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων αρδευτικών δικτύων. Οι αρδευόμενες περιοχές καλύπτουν περίπου 12 % της συνολικής έκτασης των περιοχών του στόχου 1 και είναι πιο πυκνοκατοικημένες και πιο ανταγωνιστικές σε σχέση με τις μη αρδευόμενες περιοχές. Οι περιοχές αυτές συγκεντρώνουν περισσότερους κατοίκους γιατί οι αρδευόμενες περιοχές είναι κατά μέσο όρο έξι φορές πιο παραγωγικές από τις μη αρδευόμενες περιοχές. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη συγκέντρωση των χρηματοδοτικών πόρων στο 12 % της έκτασης που είναι ούτως ή άλλως πιο ευνοημένη. Μόνο ένα μικρό ποσοστό της ενίσχυσης (περίπου 20 %) αξιοποιήθηκε σε περιοχές που χαρακτηρίστηκαν αραιοκατοικημένες (< 38,5 κάτοικοι ανά km2). |
| --- | --- |

34.

Από τον έλεγχο προέκυψε επίσης ότι υπάρχει κίνδυνος οι καλύτερα ενημερωμένοι, καλύτερα οργανωμένοι και πιο ευκατάστατοι δικαιούχοι να έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδοτικούς πόρους της ΕΕ. Όσον αφορά τα επενδυτικά μέτρα, τα χρηματοδοτούμενα σχέδια προτείνονται από ιδιώτες και από δήμους που πρέπει να συγχρηματοδοτήσουν μέρος της επένδυσης. Διαπιστώθηκαν παραδείγματα συγκέντρωσης των ενισχύσεων στους οικονομικά ισχυρότερους δικαιούχους και περιοχές παρά στις περισσότερο αγροτικές περιοχές. Τα πλαίσια 3 και 4 παρουσιάζουν περιπτώσεις στις οποίες οι περιφερειακές ανισότητες μάλλον αυξήθηκαν παρά μειώθηκαν.

Πλαίσιο 4Συγκέντρωση των ενισχύσεων στους ισχυρότερους δικαιούχους του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέαΣτην Emilia Romagna, ενισχύονται μόνον αγροτικές εκμεταλλεύσεις με ελάχιστο εισόδημα ανά μονάδα ετήσιας εργασίας περίπου 10 000 ευρώ για ΜΠ και περίπου 15 000 ευρώ για μη ΜΠ. Το 50 % των γεωργικών εκμεταλλεύσεων έχει εισοδήματα κάτω των 5 000 ευρώ. Γενικά πρόκειται για μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Το 12 % των μεγαλύτερων εκμεταλλεύσεων της περιφέρειας (άνω των 20 εκταρίων) απορρόφησε το 41 % των επιδοτήσεων.Η περίπτωση του άρθρου 33 «διαχείριση των υδατικών πόρων της γεωργίας» είναι το πλέον σημαντικό μέτρο από οικονομικής πλευράς στο ισπανικό πρόγραμμα για τη βελτίωση των αγροτικών δομών σε περιοχές του στόχου 1. Η πλειονότητα των πόρων αυτού του μέτρου (76 %) χρησιμοποιούνται για τον εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων αρδευτικών δικτύων. Οι αρδευόμενες περιοχές καλύπτουν περίπου 12 % της συνολικής έκτασης των περιοχών του στόχου 1 και είναι πιο πυκνοκατοικημένες και πιο ανταγωνιστικές σε σχέση με τις μη αρδευόμενες περιοχές. Οι περιοχές αυτές συγκεντρώνουν περισσότερους κατοίκους γιατί οι αρδευόμενες περιοχές είναι κατά μέσο όρο έξι φορές πιο παραγωγικές από τις μη αρδευόμενες περιοχές. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη συγκέντρωση των χρηματοδοτικών πόρων στο 12 % της έκτασης που είναι ούτως ή άλλως πιο ευνοημένη. Μόνο ένα μικρό ποσοστό της ενίσχυσης (περίπου 20 %) αξιοποιήθηκε σε περιοχές που χαρακτηρίστηκαν αραιοκατοικημένες (< 38,5 κάτοικοι ανά km2).

Φαινόμενα αδράνειας

Παρατήρηση 4Μια έλλειψη αποτελεσματικής στοχοθέτησης οδηγεί επίσης σε κίνδυνο αυξημένων επιπτώσεων αδράνειας, που μειώνουν την αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης.

| 35. | Φαινόμενο αδράνειας προκαλείται όταν μια επένδυση θα είχε γίνει και χωρίς την ενίσχυση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα αποτελέσματα, όπως η μεγέθυνση της επιχείρησης ή η δημιουργία των θέσεων εργασίας θα είχαν επιτευχθεί ούτως ή άλλως. Η υποστήριξη για επενδύσεις είναι περισσότερο αποτελεσματική όταν η επένδυση δεν θα είχε πραγματοποιηθεί και τα επιθυμητά αποτελέσματα δεν θα είχαν επιτευχθεί χωρίς την ενίσχυση. Ωστόσο, ένα ορισμένο επίπεδο επιπτώσεων αδράνειας είναι αναπόφευκτο καθώς οι δικαιούχοι πρέπει να είναι έτοιμοι να αναλάβουν επενδυτικά σχέδια. |
| --- | --- |

35.

Φαινόμενο αδράνειας προκαλείται όταν μια επένδυση θα είχε γίνει και χωρίς την ενίσχυση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα αποτελέσματα, όπως η μεγέθυνση της επιχείρησης ή η δημιουργία των θέσεων εργασίας θα είχαν επιτευχθεί ούτως ή άλλως. Η υποστήριξη για επενδύσεις είναι περισσότερο αποτελεσματική όταν η επένδυση δεν θα είχε πραγματοποιηθεί και τα επιθυμητά αποτελέσματα δεν θα είχαν επιτευχθεί χωρίς την ενίσχυση. Ωστόσο, ένα ορισμένο επίπεδο επιπτώσεων αδράνειας είναι αναπόφευκτο καθώς οι δικαιούχοι πρέπει να είναι έτοιμοι να αναλάβουν επενδυτικά σχέδια.

| 36. | Η Επιτροπή αναγνωρίζει την ύπαρξη φαινομένων αδράνειας (14). Αυτό επιβεβαιώθηκε και από τον έλεγχο του Συνεδρίου και στο πλαίσιο 5 περιλαμβάνονται ορισμένα από τα παραδείγματα που εντοπίστηκαν. Υψηλά επίπεδα επιπτώσεων αδράνειας διαπιστώνονται επίσης από ανεξάρτητες αξιολογήσεις.

  Πλαίσιο 5Παραδείγματα επιπτώσεων αδράνειαςΠραγματοποιήθηκε επίσκεψη σε δύο γεωργούς οι οποίοι έλαβαν ενίσχυση για υλοποίηση σχεδίων στο πλαίσιο του μέτρου «επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις» στην Emilia Romagna. Αμφότεροι οι γεωργοί δήλωσαν ότι θα είχαν προβεί στις εν λόγω επενδύσεις ακόμη και αν δεν τους είχε χορηγηθεί η κρατική ενίσχυση. Επιπλέον αμφότεροι οι γεωργοί διέθεταν επαρκή οικονομικά μέσα και επέλεξαν να πραγματοποιήσουν επιπλέον επενδύσεις (χωρίς συγχρηματοδότηση της ΕΕ) δαπανώντας ποσά που στη μία περίπτωση ανήλθαν στο πενταπλάσιο του κόστους του χρηματοδοτούμενου σχεδίου ενώ στην άλλη περίπτωση στο ήμισυ αυτού.Στην Καταλονία, έως το 2005 δεν ίσχυσαν κριτήρια προτεραιότητας για το μέτρο για τη βελτίωση της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων και όλες οι επιλέξιμες αιτήσεις συγχρηματοδοτήθηκαν. Επειδή όμως οι πόροι δεν επαρκούσαν για την κάλυψη της κρατικής συγχρηματοδότησης που προέβλεπε το ΠΑΑ, το ποσοστό αυτής μειώθηκε σημαντικά φτάνοντας κατά μέσο όρο το 15 %. Αυτό αύξησε την πιθανότητα εμφάνισης φαινομένων αδράνειας καθώς οι δικαιούχοι έπρεπε να εξασφαλίσουν οι ίδιοι το 85 % των χρημάτων. Στις δύο από τις τρεις εταιρείες όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, οι ετήσιοι λογαριασμοί για τα έτη μετά την ολοκλήρωση του συγχρηματοδοτούμενου από την ΕΕ σχεδίου αποδεικνύουν ότι οι εταιρείες προέβησαν σε επιπλέον επενδύσεις ύψους μεγαλύτερου από την αξία των συγχρηματοδοτούμενων από την ΕΕ επενδύσεων. |
| --- | --- |

36.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει την ύπαρξη φαινομένων αδράνειας (14). Αυτό επιβεβαιώθηκε και από τον έλεγχο του Συνεδρίου και στο πλαίσιο 5 περιλαμβάνονται ορισμένα από τα παραδείγματα που εντοπίστηκαν. Υψηλά επίπεδα επιπτώσεων αδράνειας διαπιστώνονται επίσης από ανεξάρτητες αξιολογήσεις.

Πλαίσιο 5Παραδείγματα επιπτώσεων αδράνειαςΠραγματοποιήθηκε επίσκεψη σε δύο γεωργούς οι οποίοι έλαβαν ενίσχυση για υλοποίηση σχεδίων στο πλαίσιο του μέτρου «επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις» στην Emilia Romagna. Αμφότεροι οι γεωργοί δήλωσαν ότι θα είχαν προβεί στις εν λόγω επενδύσεις ακόμη και αν δεν τους είχε χορηγηθεί η κρατική ενίσχυση. Επιπλέον αμφότεροι οι γεωργοί διέθεταν επαρκή οικονομικά μέσα και επέλεξαν να πραγματοποιήσουν επιπλέον επενδύσεις (χωρίς συγχρηματοδότηση της ΕΕ) δαπανώντας ποσά που στη μία περίπτωση ανήλθαν στο πενταπλάσιο του κόστους του χρηματοδοτούμενου σχεδίου ενώ στην άλλη περίπτωση στο ήμισυ αυτού.Στην Καταλονία, έως το 2005 δεν ίσχυσαν κριτήρια προτεραιότητας για το μέτρο για τη βελτίωση της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων και όλες οι επιλέξιμες αιτήσεις συγχρηματοδοτήθηκαν. Επειδή όμως οι πόροι δεν επαρκούσαν για την κάλυψη της κρατικής συγχρηματοδότησης που προέβλεπε το ΠΑΑ, το ποσοστό αυτής μειώθηκε σημαντικά φτάνοντας κατά μέσο όρο το 15 %. Αυτό αύξησε την πιθανότητα εμφάνισης φαινομένων αδράνειας καθώς οι δικαιούχοι έπρεπε να εξασφαλίσουν οι ίδιοι το 85 % των χρημάτων. Στις δύο από τις τρεις εταιρείες όπου πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, οι ετήσιοι λογαριασμοί για τα έτη μετά την ολοκλήρωση του συγχρηματοδοτούμενου από την ΕΕ σχεδίου αποδεικνύουν ότι οι εταιρείες προέβησαν σε επιπλέον επενδύσεις ύψους μεγαλύτερου από την αξία των συγχρηματοδοτούμενων από την ΕΕ επενδύσεων.

| 37. | Προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος φαινομένων αδράνειας, απαιτείται καλύτερη στοχοθέτηση. Επιπλέον, λίγη ή και καθόλου προσοχή δόθηκε από την Επιτροπή στην ταυτοποίηση των παραγόντων που προμηνύουν τα φαινόμενα αδράνειας. Για παράδειγμα, μεγαλύτερη αδράνεια παρατηρείται εν γένει όταν οι επενδύσεις πραγματοποιούνται από μεγαλύτερες σε μέγεθος εταιρείες ενώ η αδράνεια είναι μικρότερη στην περίπτωση των φιλικών προς το περιβάλλον επενδύσεων. Αυτοί οι παράγοντες θα μπορούσαν συνεπώς να λαμβάνονται υπόψη κατά τη στοχοθέτηση της ενίσχυσης. |
| --- | --- |

37.

Προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος φαινομένων αδράνειας, απαιτείται καλύτερη στοχοθέτηση. Επιπλέον, λίγη ή και καθόλου προσοχή δόθηκε από την Επιτροπή στην ταυτοποίηση των παραγόντων που προμηνύουν τα φαινόμενα αδράνειας. Για παράδειγμα, μεγαλύτερη αδράνεια παρατηρείται εν γένει όταν οι επενδύσεις πραγματοποιούνται από μεγαλύτερες σε μέγεθος εταιρείες ενώ η αδράνεια είναι μικρότερη στην περίπτωση των φιλικών προς το περιβάλλον επενδύσεων. Αυτοί οι παράγοντες θα μπορούσαν συνεπώς να λαμβάνονται υπόψη κατά τη στοχοθέτηση της ενίσχυσης.

| 38. | Υπάρχει σχέση μεταξύ της βιωσιμότητας της εταιρείας και της αειφορίας της επένδυσης αφενός, και της αδράνειας αφετέρου. Ωστόσο το Συνέδριο θεωρεί ότι η Επιτροπή επικεντρώθηκε υπερβολικά στην αειφορία αποδεχόμενη παράλληλα πολύ εύκολα τον υψηλό κίνδυνο αδράνειας. |
| --- | --- |

38.

Υπάρχει σχέση μεταξύ της βιωσιμότητας της εταιρείας και της αειφορίας της επένδυσης αφενός, και της αδράνειας αφετέρου. Ωστόσο το Συνέδριο θεωρεί ότι η Επιτροπή επικεντρώθηκε υπερβολικά στην αειφορία αποδεχόμενη παράλληλα πολύ εύκολα τον υψηλό κίνδυνο αδράνειας.

| 39. | Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κατάσταση που επικρατεί στη βελγική περιφέρεια της Φλάνδρας όσον αφορά τις επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις: οι μισές σχεδόν γεωργικές εκμεταλλεύσεις αποκλείονται λόγω της απαίτησης οικονομικής βιωσιμότητας. Σύμφωνα με αυτή την απαίτηση κάθε εργαζόμενος πλήρους απασχόλησης πρέπει να έχει ελάχιστο εισόδημα 21 577 ευρώ. Οι αξιολογητές του προγράμματος κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι με τον τρόπο αυτό αποκλείονταν εκμεταλλεύσεις που χρειάζονταν υποστήριξη και οι οποίες θα εμφάνιζαν λιγότερα φαινόμενα αδράνειας. |
| --- | --- |

39.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κατάσταση που επικρατεί στη βελγική περιφέρεια της Φλάνδρας όσον αφορά τις επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις: οι μισές σχεδόν γεωργικές εκμεταλλεύσεις αποκλείονται λόγω της απαίτησης οικονομικής βιωσιμότητας. Σύμφωνα με αυτή την απαίτηση κάθε εργαζόμενος πλήρους απασχόλησης πρέπει να έχει ελάχιστο εισόδημα 21 577 ευρώ. Οι αξιολογητές του προγράμματος κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι με τον τρόπο αυτό αποκλείονταν εκμεταλλεύσεις που χρειάζονταν υποστήριξη και οι οποίες θα εμφάνιζαν λιγότερα φαινόμενα αδράνειας.

Ερώτημα ελέγχου 3: Εφαρμόστηκαν τα σχέδια σε αγροτικές περιοχές και είχαν αντίκτυπο;

Τόπος υλοποίησης των σχεδίων

Παρατήρηση 5Σημαντικό μέρος των δαπανών πραγματοποιούνται σε περιοχές που δεν είναι κατά κύριο λόγο αγροτικές, εις βάρος των ποσών που διατίθενται για τις εν λόγω περιοχές.

| 40. | Η Επιτροπή δεν έχει επαρκή πληροφόρηση σχετικά με τον τόπο όπου παράγουν αποτελέσματα και αντίκτυπο οι επενδύσεις αγροτικής ανάπτυξης (ΕΑΑ) (βλέπε σημείο 61 παρακάτω). Το Συνέδριο επέλεξε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα 300 σχεδίων ΕΓΤΠΕ και κατέταξε τους τόπους υλοποίησής τους σε διάφορες κατηγορίες αγροτικότητας. Αυτό έγινε με τη χρήση τεσσάρων εκ των καλύτερων διαθέσιμων ανεξάρτητων τεκμηριωμένων κριτηρίων αξιολόγησης για την κατάταξη όλων των περιοχών της ΕΕ στην κατηγορία των αστικών ή των αγροτικών. Χρησιμοποιήθηκαν τα ακόλουθα κριτήρια αξιολόγησης (περισσότερες λεπτομέρειες παρέχονται στο παράρτημα ΙΙ):






  α) | εάν η περιοχή είχε χαρακτηρισθεί αγροτική στην προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού (1994-1999). Κατά την περίοδο αυτή τα μέτρα του άρθρου 33 εκτός των περιοχών του στόχου 1 εφαρμόστηκαν μόνο σε ορισμένες περιοχές, τις αποκαλούμενες περιοχές «στόχου 5β», οι οποίες έπρεπε να πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις αγροτικότητας και να λάβουν την έγκριση της Επιτροπής· |
| --- | --- | --- |

40.

Η Επιτροπή δεν έχει επαρκή πληροφόρηση σχετικά με τον τόπο όπου παράγουν αποτελέσματα και αντίκτυπο οι επενδύσεις αγροτικής ανάπτυξης (ΕΑΑ) (βλέπε σημείο 61 παρακάτω). Το Συνέδριο επέλεξε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα 300 σχεδίων ΕΓΤΠΕ και κατέταξε τους τόπους υλοποίησής τους σε διάφορες κατηγορίες αγροτικότητας. Αυτό έγινε με τη χρήση τεσσάρων εκ των καλύτερων διαθέσιμων ανεξάρτητων τεκμηριωμένων κριτηρίων αξιολόγησης για την κατάταξη όλων των περιοχών της ΕΕ στην κατηγορία των αστικών ή των αγροτικών. Χρησιμοποιήθηκαν τα ακόλουθα κριτήρια αξιολόγησης (περισσότερες λεπτομέρειες παρέχονται στο παράρτημα ΙΙ):

α)

εάν η περιοχή είχε χαρακτηρισθεί αγροτική στην προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού (1994-1999). Κατά την περίοδο αυτή τα μέτρα του άρθρου 33 εκτός των περιοχών του στόχου 1 εφαρμόστηκαν μόνο σε ορισμένες περιοχές, τις αποκαλούμενες περιοχές «στόχου 5β», οι οποίες έπρεπε να πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις αγροτικότητας και να λάβουν την έγκριση της Επιτροπής·

| β) | ο χαρακτηρισμός της περιοχής ως NUTS 3 βάσει της τυπολογίας ESPON που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος ESPON, το οποίο διαχειρίζονται από κοινού η Επιτροπή και τα κράτη μέλη· |
| --- | --- |

β)

ο χαρακτηρισμός της περιοχής ως NUTS 3 βάσει της τυπολογίας ESPON που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος ESPON, το οποίο διαχειρίζονται από κοινού η Επιτροπή και τα κράτη μέλη·

| γ) | η σχετική αγροτικότητα της περιοχής NUTS 3 σύμφωνα με εθνικούς ορισμούς που διατίθενται για στατιστικούς σκοπούς· |
| --- | --- |

γ)

η σχετική αγροτικότητα της περιοχής NUTS 3 σύμφωνα με εθνικούς ορισμούς που διατίθενται για στατιστικούς σκοπούς·

| δ) | η ταξινόμηση της περιοχής NUTS 3 στην τυπολογία του ΟΟΣΑ, η οποία βασίζεται στην πληθυσμιακή πυκνότητα και η οποία εφαρμόζεται ευρέως για διεθνείς αναλύσεις από το 1994. |
| --- | --- |

δ)

η ταξινόμηση της περιοχής NUTS 3 στην τυπολογία του ΟΟΣΑ, η οποία βασίζεται στην πληθυσμιακή πυκνότητα και η οποία εφαρμόζεται ευρέως για διεθνείς αναλύσεις από το 1994.

| 41. | Ο πίνακας 2 περιέχει τα αποτελέσματα της ανάλυσης του τρόπου ταξινόμησης των 300 επενδύσεων για κάθε ένα κριτήριο αξιολόγησης. Δείχνει ότι για περιοχές εκτός του στόχου 1, ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη τυπολογία, μεταξύ 29 % (ΟΟΣΑ) και 55 % (κατάταξη πρώην στόχου 5β) των δαπανών πραγματοποιούνται σε μη αγροτικές περιοχές. Για τις περιοχές του στόχου 1, μεταξύ 9 % (ΟΟΣΑ) και 22 % (συνήθης ορισμός) της στήριξης για αγροτική ανάπτυξη τοποθετείται σε μη αγροτικές περιοχές. |
| --- | --- |

41.

Ο πίνακας 2 περιέχει τα αποτελέσματα της ανάλυσης του τρόπου ταξινόμησης των 300 επενδύσεων για κάθε ένα κριτήριο αξιολόγησης. Δείχνει ότι για περιοχές εκτός του στόχου 1, ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη τυπολογία, μεταξύ 29 % (ΟΟΣΑ) και 55 % (κατάταξη πρώην στόχου 5β) των δαπανών πραγματοποιούνται σε μη αγροτικές περιοχές. Για τις περιοχές του στόχου 1, μεταξύ 9 % (ΟΟΣΑ) και 22 % (συνήθης ορισμός) της στήριξης για αγροτική ανάπτυξη τοποθετείται σε μη αγροτικές περιοχές.

Πίνακας 2

Τόπος υλοποίησης ΕΑΑ σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 300 σχεδίων ΕΓΤΠΕ

| Πληθυσμός-δείγμα | Πρώην στόχος 5β | Τυπολογία ESPON | Εθνικός χαρακτηρισμός | Τυπολογία ΟΟΣΑ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Όχι | Ναι | Αστικός | Ημιαστικός | Αγροτικός | Αστικός | Ημιαστικός | Αγροτικός | Αστικός | Ημιαστικός | Αγροτικός |
| Περιοχές εκτός στόχου 1 | 55 % | 45 % | 47 % | 29 % | 25 % | 44 % | 7 % | 49 % | 29 % | 38 % | 33 % |
| Περιοχές στόχου 1 | μ/δ | μ/δ | 21 % | 53 % | 26 % | 22 % | 2 % | 76 % | 9 % | 43 % | 48 % |

Πληθυσμός-δείγμα

Πρώην στόχος 5β

Τυπολογία ESPON

Εθνικός χαρακτηρισμός

Τυπολογία ΟΟΣΑ

Όχι

Ναι

Αστικός

Ημιαστικός

Αγροτικός

Αστικός

Ημιαστικός

Αγροτικός

Αστικός

Ημιαστικός

Αγροτικός

Περιοχές εκτός στόχου 1

55 %

45 %

47 %

29 %

25 %

44 %

7 %

49 %

29 %

38 %

33 %

Περιοχές στόχου 1

μ/δ

μ/δ

21 %

53 %

26 %

22 %

2 %

76 %

9 %

43 %

48 %

| 42. | Σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού (1994-1999), η υποστήριξη των επενδύσεων αγροτικής ανάπτυξης στις αγροτικές περιοχές (πρώην στόχος 5β) μειώθηκε κατά 50 % σε απόλυτες τιμές (περίπου 1 500 εκατ. ευρώ) και κατά 70 % σε σχετικές τιμές (15). Αυτό συνέβη παρά τη σημαντική αύξηση του προϋπολογισμού ΑΑ. Αυτό καταδεικνύει ότι η μη ιεράρχηση των αγροτικών περιοχών, την οποία αποδέχεται ο κανονισμός, απέβη εις βάρος των διαθέσιμων κονδυλίων για αυτές τις περιοχές. |
| --- | --- |

42.

Σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού (1994-1999), η υποστήριξη των επενδύσεων αγροτικής ανάπτυξης στις αγροτικές περιοχές (πρώην στόχος 5β) μειώθηκε κατά 50 % σε απόλυτες τιμές (περίπου 1 500 εκατ. ευρώ) και κατά 70 % σε σχετικές τιμές (15). Αυτό συνέβη παρά τη σημαντική αύξηση του προϋπολογισμού ΑΑ. Αυτό καταδεικνύει ότι η μη ιεράρχηση των αγροτικών περιοχών, την οποία αποδέχεται ο κανονισμός, απέβη εις βάρος των διαθέσιμων κονδυλίων για αυτές τις περιοχές.

| 43. | Αναλύθηκε επίσης η πυκνότητα του πληθυσμού για τα 300 σχέδια. Για κάθε ένα από τα επιμέρους δείγματα, η μέση πληθυσμιακή πυκνότητα της περιοχής πραγματοποίησης της επένδυσης φαίνεται στον παρακάτω πίνακα (ΤΔΜ 2 είναι το «χαμηλότερο» διοικητικό επίπεδο, όπως οι κοινότητες, και NUTS 3 είναι οι μεγάλες διοικητικές περιφέρειες, όπως οι νομοί). Για όλους τους τύπους επενδυτικών μέτρων που υποβλήθηκαν σε έλεγχο, τόσο οι περιοχές ΤΔΜ 2 όσο και οι περιοχές NUTS 3 έχουν κατά μέσο όρο υψηλότερη πληθυσμιακή πυκνότητα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 120 ατόμων ανά km2. Τα αριθμητικά στοιχεία για τις περιοχές του στόχου 1 πρέπει να συγκριθούν με τη μέση πληθυσμιακή πυκνότητα των περιοχών του στόχου 1 που είναι 81 κάτοικοι ανά km2. |
| --- | --- |

43.

Αναλύθηκε επίσης η πυκνότητα του πληθυσμού για τα 300 σχέδια. Για κάθε ένα από τα επιμέρους δείγματα, η μέση πληθυσμιακή πυκνότητα της περιοχής πραγματοποίησης της επένδυσης φαίνεται στον παρακάτω πίνακα (ΤΔΜ 2 είναι το «χαμηλότερο» διοικητικό επίπεδο, όπως οι κοινότητες, και NUTS 3 είναι οι μεγάλες διοικητικές περιφέρειες, όπως οι νομοί). Για όλους τους τύπους επενδυτικών μέτρων που υποβλήθηκαν σε έλεγχο, τόσο οι περιοχές ΤΔΜ 2 όσο και οι περιοχές NUTS 3 έχουν κατά μέσο όρο υψηλότερη πληθυσμιακή πυκνότητα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 120 ατόμων ανά km2. Τα αριθμητικά στοιχεία για τις περιοχές του στόχου 1 πρέπει να συγκριθούν με τη μέση πληθυσμιακή πυκνότητα των περιοχών του στόχου 1 που είναι 81 κάτοικοι ανά km2.

Πίνακας 3

Μέση πληθυσμιακή πυκνότητα στον τόπο υλοποίησης ΕΑΑ σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 300 σχεδίων ΕΓΤΠΕ

| Πληθυσμός-δείγμα | Πληθυσμιακή πυκνότητα στον τόπο της επένδυσης (κάτοικοι/km2) |
| --- | --- |
| ΤΔΜ 2 | NUTS 3 |
| Περιοχές εκτός στόχου 1 | 259 | 242 |
| Περιοχές στόχου 1 | 237 | 246 |

Πληθυσμός-δείγμα

Πληθυσμιακή πυκνότητα στον τόπο της επένδυσης (κάτοικοι/km2)

ΤΔΜ 2

NUTS 3

Περιοχές εκτός στόχου 1

259

242

Περιοχές στόχου 1

237

246

| 44. | Η συνάφεια αυτής της ανάλυσης απορρέει από τη συσχέτιση μεταξύ της πληθυσμιακής πυκνότητας και των οικονομικών επιδόσεων. Όσο υψηλότερη είναι η πληθυσμιακή πυκνότητα, τόσο υψηλότερο είναι το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ. Τα αποτελέσματα του πίνακα 3 σημαίνουν ότι οι επενδύσεις ΑΑ εντοπίζονται κατά μέσο όρο σε περιοχές ΤΔΜ 2 και NUTS 3 με κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ υψηλότερο από τον μέσο όρο στην ΕΕ. |
| --- | --- |

44.

Η συνάφεια αυτής της ανάλυσης απορρέει από τη συσχέτιση μεταξύ της πληθυσμιακής πυκνότητας και των οικονομικών επιδόσεων. Όσο υψηλότερη είναι η πληθυσμιακή πυκνότητα, τόσο υψηλότερο είναι το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ. Τα αποτελέσματα του πίνακα 3 σημαίνουν ότι οι επενδύσεις ΑΑ εντοπίζονται κατά μέσο όρο σε περιοχές ΤΔΜ 2 και NUTS 3 με κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ υψηλότερο από τον μέσο όρο στην ΕΕ.

| 45. | Ένα χαρακτηριστικό της ταξινόμησης ESPON είναι ότι οι περιοχές που χαρακτηρίζονται αστικές στην εν λόγω τυπολογία έχουν το υψηλότερο ΑΕγχΠ, είναι δηλαδή οι πλουσιότερες περιοχές. Τα αποτελέσματα για το εν λόγω δείγμα δείχνουν ότι μεγάλο μέρος των δαπανών για τα αξιολογηθέντα μέτρα (47 % για τις περιοχές εκτός στόχου 1 και 21 % για τις περιοχές στόχου 1) πραγματοποιήθηκαν στις περιοχές με το υψηλότερο ΑΕγχΠ, γεγονός που δεν συνάδει με τον στόχο της μείωσης των περιφερειακών ανισοτήτων (βλέπε σημείο 6). |
| --- | --- |

45.

Ένα χαρακτηριστικό της ταξινόμησης ESPON είναι ότι οι περιοχές που χαρακτηρίζονται αστικές στην εν λόγω τυπολογία έχουν το υψηλότερο ΑΕγχΠ, είναι δηλαδή οι πλουσιότερες περιοχές. Τα αποτελέσματα για το εν λόγω δείγμα δείχνουν ότι μεγάλο μέρος των δαπανών για τα αξιολογηθέντα μέτρα (47 % για τις περιοχές εκτός στόχου 1 και 21 % για τις περιοχές στόχου 1) πραγματοποιήθηκαν στις περιοχές με το υψηλότερο ΑΕγχΠ, γεγονός που δεν συνάδει με τον στόχο της μείωσης των περιφερειακών ανισοτήτων (βλέπε σημείο 6).

| 46. | Τα αποτελέσματα είναι ιδιαιτέρως αξιοσημείωτα για τις περιοχές του στόχου 1, οι οποίες είναι συνολικά οι πλέον φτωχές περιοχές της ΕΕ. Η μέση πληθυσμιακή πυκνότητα του τόπου της επένδυσης είναι παρόμοια για τις περιοχές εντός και εκτός του στόχου 1 (βλέπε πίνακα 3). Αυτό δείχνει ότι οι επενδύσεις συγκεντρώνονται στις πλουσιότερες υποπεριοχές των περιοχών του στόχου 1. |
| --- | --- |

46.

Τα αποτελέσματα είναι ιδιαιτέρως αξιοσημείωτα για τις περιοχές του στόχου 1, οι οποίες είναι συνολικά οι πλέον φτωχές περιοχές της ΕΕ. Η μέση πληθυσμιακή πυκνότητα του τόπου της επένδυσης είναι παρόμοια για τις περιοχές εντός και εκτός του στόχου 1 (βλέπε πίνακα 3). Αυτό δείχνει ότι οι επενδύσεις συγκεντρώνονται στις πλουσιότερες υποπεριοχές των περιοχών του στόχου 1.

Αποτελέσματα και αντίκτυπος των σχεδίων που υποβλήθηκαν σε επιτόπια αξιολόγηση

Παρατήρηση 6Δεν ήταν πάντοτε δυνατό να προσδιοριστούν οι επιπτώσεις των σχεδίων, αλλά στις περιπτώσεις που μπορούσε να γίνει, βασικοί παράγοντες που ενίσχυσαν την αποτελεσματικότητά τους ήταν οι συνεργίες με άλλα σχέδια και ο εντοπισμός τους σε αγροτικές περιοχές.

| 47. | Στο πλαίσιο της ανάλυσης των 31 σχεδίων που αξιολογήθηκαν κατά τις επισκέψεις στα κράτη μέλη, ο έλεγχος έθεσε το ερώτημα «ποια ήταν τα αποτελέσματα αυτών των σχεδίων και ποιες οι βασικές μεταβλητές που καθόρισαν την έκβασή τους;». Οι φωτογραφίες της επόμενης σελίδας δίνουν μια γενική εντύπωση τεσσάρων από τα αξιολογηθέντα σχέδια. Το παράρτημα ΙΙΙ παρέχει μια πιο λεπτομερή περιγραφή αυτών των σχεδίων, τα οποία καθιστούν πιο σαφείς τις παρατηρήσεις που ακολουθούν. Τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται παρακάτω δεν προσφέρονται για γενίκευση μέσω προεκβολής γιατί το δείγμα επιλέχθηκε μέσω μιας κριτικής διαδικασίας η οποία αποσκοπούσε μεταξύ άλλων στη συμπερίληψη παραδειγμάτων ορθής πρακτικής. |
| --- | --- |

47.

Στο πλαίσιο της ανάλυσης των 31 σχεδίων που αξιολογήθηκαν κατά τις επισκέψεις στα κράτη μέλη, ο έλεγχος έθεσε το ερώτημα «ποια ήταν τα αποτελέσματα αυτών των σχεδίων και ποιες οι βασικές μεταβλητές που καθόρισαν την έκβασή τους;». Οι φωτογραφίες της επόμενης σελίδας δίνουν μια γενική εντύπωση τεσσάρων από τα αξιολογηθέντα σχέδια. Το παράρτημα ΙΙΙ παρέχει μια πιο λεπτομερή περιγραφή αυτών των σχεδίων, τα οποία καθιστούν πιο σαφείς τις παρατηρήσεις που ακολουθούν. Τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται παρακάτω δεν προσφέρονται για γενίκευση μέσω προεκβολής γιατί το δείγμα επιλέχθηκε μέσω μιας κριτικής διαδικασίας η οποία αποσκοπούσε μεταξύ άλλων στη συμπερίληψη παραδειγμάτων ορθής πρακτικής.

Σημείο 1: Οι επιπτώσεις (αποτελέσματα και αντίκτυπος) δεν είναι πάντα δυνατό να εντοπισθούν

| 48. | Για 10 από τα αξιολογηθέντα σχέδια διαπιστώθηκαν σαφή αποτελέσματα και αντίκτυπος. Για άλλα 15 σχέδια (16) τεκμηριώθηκαν ορισμένες επιπτώσεις, όχι όμως όλες. Για τα υπόλοιπα 6 σχέδια (17) διαπιστώθηκαν περιορισμένες ή και καθόλου επιπτώσεις. Τα κράτη μέλη δεν συνέλεξαν σε γενικές γραμμές τέτοιου είδους στοιχεία, και ορισμένα από αυτά υποστήριξαν ότι η εν λόγω συλλογή αποτελεί ευθύνη των αξιολογητών. |
| --- | --- |

48.

Για 10 από τα αξιολογηθέντα σχέδια διαπιστώθηκαν σαφή αποτελέσματα και αντίκτυπος. Για άλλα 15 σχέδια (16) τεκμηριώθηκαν ορισμένες επιπτώσεις, όχι όμως όλες. Για τα υπόλοιπα 6 σχέδια (17) διαπιστώθηκαν περιορισμένες ή και καθόλου επιπτώσεις. Τα κράτη μέλη δεν συνέλεξαν σε γενικές γραμμές τέτοιου είδους στοιχεία, και ορισμένα από αυτά υποστήριξαν ότι η εν λόγω συλλογή αποτελεί ευθύνη των αξιολογητών.

Σημείο 2: Τα σχέδια είναι πιο αποτελεσματικά με την ύπαρξη συνεργιών

| 49. | Σε 20 από τα αξιολογηθέντα σχέδια διαπιστώθηκαν φαινόμενα συνεργίας. Αυτό σημαίνει ότι τα σχέδια δεν υλοποιήθηκαν αυτόνομα αλλά σε διασύνδεση με άλλα σχέδια. Αυτό συνήθως συμβαίνει όταν τα σχέδια εντάσσονται σε μία ευρύτερη σύλληψη όπως σε μια τοπική στρατηγική ανάπτυξης (π.χ. ανάπτυξη ενός χωριού ή τουριστική ανάπτυξη). Στα υπόλοιπα 11 σχέδια (18) δεν διαπιστώθηκαν φαινόμενα συνεργίας. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα απομονωμένα σχέδια, τα οποία δεν διασυνδέονταν με άλλα σχέδια, είχαν μικρότερο αντίκτυπο και ήταν λιγότερο αποτελεσματικά. |
| --- | --- |

49.

Σε 20 από τα αξιολογηθέντα σχέδια διαπιστώθηκαν φαινόμενα συνεργίας. Αυτό σημαίνει ότι τα σχέδια δεν υλοποιήθηκαν αυτόνομα αλλά σε διασύνδεση με άλλα σχέδια. Αυτό συνήθως συμβαίνει όταν τα σχέδια εντάσσονται σε μία ευρύτερη σύλληψη όπως σε μια τοπική στρατηγική ανάπτυξης (π.χ. ανάπτυξη ενός χωριού ή τουριστική ανάπτυξη). Στα υπόλοιπα 11 σχέδια (18) δεν διαπιστώθηκαν φαινόμενα συνεργίας. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι τα απομονωμένα σχέδια, τα οποία δεν διασυνδέονταν με άλλα σχέδια, είχαν μικρότερο αντίκτυπο και ήταν λιγότερο αποτελεσματικά.

| 50. | Τα κράτη μέλη δεν απαιτούν πάντα την ένταξη των σχεδίων σε κάποια ευρύτερη σύλληψη ή σε τοπικό σχέδιο ανάπτυξης. Στις περιπτώσεις αυτές, ιδίως όσον αφορά τα μέτρα του άρθρου 33, η αποτελεσματική στοχοθέτηση θα μπορούσε να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης. |
| --- | --- |

50.

Τα κράτη μέλη δεν απαιτούν πάντα την ένταξη των σχεδίων σε κάποια ευρύτερη σύλληψη ή σε τοπικό σχέδιο ανάπτυξης. Στις περιπτώσεις αυτές, ιδίως όσον αφορά τα μέτρα του άρθρου 33, η αποτελεσματική στοχοθέτηση θα μπορούσε να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης.

Σημείο 3: Τόπος υλοποίησης και αντίκτυπος στις αγροτικές περιοχές παράρτημα Ι

| 51. | Σε όλα τα αξιολογηθέντα σχέδια, οι σημαντικότερες επιπτώσεις παρατηρήθηκαν σε μικρή απόσταση από τον τόπο της επένδυσης. Μόνο 7 σχέδια (19) είχαν αντίκτυπο και στην ευρύτερη περιοχή. |
| --- | --- |

51.

Σε όλα τα αξιολογηθέντα σχέδια, οι σημαντικότερες επιπτώσεις παρατηρήθηκαν σε μικρή απόσταση από τον τόπο της επένδυσης. Μόνο 7 σχέδια (19) είχαν αντίκτυπο και στην ευρύτερη περιοχή.

| 52. | Σε 19 από τα αξιολογηθέντα σχέδια, τα αποτελέσματα και ο αντίκτυπος συνέβαλαν θετικά στην ανάπτυξη αγροτικών περιοχών. Ωστόσο, το Συνέδριο δεν διαπίστωσε ανάλογη θετική συμβολή στην περίπτωση των υπόλοιπων 12 σχεδίων. Σε 6 περιπτώσεις, διαπιστώθηκαν ελάχιστα ή και καθόλου αποτελέσματα (βλέπε σημείο 48) ενώ άλλα 6 σχέδια (20) υλοποιήθηκαν σε αστική ή μη αγροτική περιοχή. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα σημαντικά μικρότερο αντίκτυπο στην αγροτική ανάπτυξη και κατά συνέπεια τα προβλήματα των αγροτικών περιοχών δεν αντιμετωπίστηκαν αποτελεσματικά. |
| --- | --- |

52.

Σε 19 από τα αξιολογηθέντα σχέδια, τα αποτελέσματα και ο αντίκτυπος συνέβαλαν θετικά στην ανάπτυξη αγροτικών περιοχών. Ωστόσο, το Συνέδριο δεν διαπίστωσε ανάλογη θετική συμβολή στην περίπτωση των υπόλοιπων 12 σχεδίων. Σε 6 περιπτώσεις, διαπιστώθηκαν ελάχιστα ή και καθόλου αποτελέσματα (βλέπε σημείο 48) ενώ άλλα 6 σχέδια (20) υλοποιήθηκαν σε αστική ή μη αγροτική περιοχή. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα σημαντικά μικρότερο αντίκτυπο στην αγροτική ανάπτυξη και κατά συνέπεια τα προβλήματα των αγροτικών περιοχών δεν αντιμετωπίστηκαν αποτελεσματικά.

| Φωτογραφία 1




  Σχέδιο αριθ. 15: Κατασκευή παρατηρητηρίου στο Βρανδεμβούργο | Φωτογραφία 2




  Σχέδιο αριθ. 11: Αγορά αγροτικής γης από το κράτος στις Κάτω Χώρες |
| --- | --- |

Φωτογραφία 1

Image

Σχέδιο αριθ. 15: Κατασκευή παρατηρητηρίου στο Βρανδεμβούργο

Φωτογραφία 2

Image

Σχέδιο αριθ. 11: Αγορά αγροτικής γης από το κράτος στις Κάτω Χώρες

| Φωτογραφία 3




  Σχέδιο αριθ. 19: Αναβάθμιση του κέντρου του χωριού Kirchwahlingen στην Κάτω Σαξονία | Φωτογραφία 4




  Σχέδιο αριθ. 22: Εκσυγχρονισμός των παλιών υδραγωγών από τσιμέντο με σύστημα υπόγειων σωληνώσεων και αντλιών στην Ισπανία |
| --- | --- |

Φωτογραφία 3

Image

Σχέδιο αριθ. 19: Αναβάθμιση του κέντρου του χωριού Kirchwahlingen στην Κάτω Σαξονία

Φωτογραφία 4

Image

Σχέδιο αριθ. 22: Εκσυγχρονισμός των παλιών υδραγωγών από τσιμέντο με σύστημα υπόγειων σωληνώσεων και αντλιών στην Ισπανία

Ερώτημα ελέγχου 4: Παρακολουθούνται και αξιολογούνται σωστά οι εκροές, τα αποτελέσματα και ο αντίκτυπος;

Το συνολικό πλαίσιο και η υλοποίηση του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης

Παρατήρηση 7Η υλοποίηση από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης δεν παρέχει επαρκή και αξιόπιστη πληροφόρηση σχετικά με τις εκροές, τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο των επενδύσεων ΑΑ.

| 53. | Ο σχεδιασμός του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης προβλέπεται στη σχετική νομική βάση, συμπεριλαμβανομένης για παράδειγμα της ένταξης των επιχειρησιακών στόχων και του αναμενόμενου αντικτύπου στα ΠΑΑ, ποσοτικοποιημένων κατά το δυνατόν βάσει εκτιμήσεων παρακολούθησης και αξιολόγησης. |
| --- | --- |

53.

Ο σχεδιασμός του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης προβλέπεται στη σχετική νομική βάση, συμπεριλαμβανομένης για παράδειγμα της ένταξης των επιχειρησιακών στόχων και του αναμενόμενου αντικτύπου στα ΠΑΑ, ποσοτικοποιημένων κατά το δυνατόν βάσει εκτιμήσεων παρακολούθησης και αξιολόγησης.

| 54. | Για την παρακολούθηση, η νομική βάση υποχρεώνει τα κράτη μέλη να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις προόδου στην Επιτροπή, οι οποίες περιλαμβάνουν την πρόοδο των μέτρων σε συνάρτηση με τους τεθέντες στόχους. Για τον σκοπό αυτό πρέπει να χρησιμοποιούνται στο μέτρο του δυνατού οι κοινοί δείκτες που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής. Βάσει των κοινών δεικτών που αναφέρουν τα κράτη μέλη, η Επιτροπή συντάσσει περιοδικά μια έκθεση σύνθεσης. |
| --- | --- |

54.

Για την παρακολούθηση, η νομική βάση υποχρεώνει τα κράτη μέλη να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις προόδου στην Επιτροπή, οι οποίες περιλαμβάνουν την πρόοδο των μέτρων σε συνάρτηση με τους τεθέντες στόχους. Για τον σκοπό αυτό πρέπει να χρησιμοποιούνται στο μέτρο του δυνατού οι κοινοί δείκτες που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής. Βάσει των κοινών δεικτών που αναφέρουν τα κράτη μέλη, η Επιτροπή συντάσσει περιοδικά μια έκθεση σύνθεσης.

| 55. | Διενεργούνται τρία είδη αξιολογήσεων: εκ των προτέρων (στο στάδιο του σχεδιασμού του προγράμματος), ενδιάμεση (έως την 31η Δεκεμβρίου 2003 με ενημέρωση μετά την πάροδο διετίας εφόσον απαιτείται) και εκ των υστέρων (έως την 31η Δεκεμβρίου 2008). Η Επιτροπή έχει επίσης αναθέσει σε αξιολογητές τη σύνταξη περιληπτικών εκθέσεων σχετικά με τα στοιχεία που περιέχονται στις εκ των υστέρων αξιολογήσεις των κρατών μελών για την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού (οι οποίες κοινοποιήθηκαν στο 2003) και στις ενδιάμεσες αξιολογήσεις της τρέχουσας περιόδου. |
| --- | --- |

55.

Διενεργούνται τρία είδη αξιολογήσεων: εκ των προτέρων (στο στάδιο του σχεδιασμού του προγράμματος), ενδιάμεση (έως την 31η Δεκεμβρίου 2003 με ενημέρωση μετά την πάροδο διετίας εφόσον απαιτείται) και εκ των υστέρων (έως την 31η Δεκεμβρίου 2008). Η Επιτροπή έχει επίσης αναθέσει σε αξιολογητές τη σύνταξη περιληπτικών εκθέσεων σχετικά με τα στοιχεία που περιέχονται στις εκ των υστέρων αξιολογήσεις των κρατών μελών για την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού (οι οποίες κοινοποιήθηκαν στο 2003) και στις ενδιάμεσες αξιολογήσεις της τρέχουσας περιόδου.

| 56. | Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή αντιμετώπισε ορισμένες από τις υπάρχουσες ελλείψεις μέσω των αλλαγών που προτάθηκαν για τη νέα περίοδο προγραμματισμού, το Συνέδριο πιστεύει ότι το συνολικό πλαίσιο του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης είναι γενικά επαρκές. |
| --- | --- |

56.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή αντιμετώπισε ορισμένες από τις υπάρχουσες ελλείψεις μέσω των αλλαγών που προτάθηκαν για τη νέα περίοδο προγραμματισμού, το Συνέδριο πιστεύει ότι το συνολικό πλαίσιο του συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης είναι γενικά επαρκές.

| 57. | Το Συνέδριο ανέλυσε πώς εφαρμόστηκε το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι ούτε η Επιτροπή ούτε τα κράτη μέλη μπορούν να παρακολουθήσουν και να αξιοποιήσουν τις εκροές, τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο των επενδύσεων ΑΑ. Αυτό σημαίνει ότι δεν διαθέτουν επαρκή στοιχεία ώστε να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα επενδυτικά μέτρα. |
| --- | --- |

57.

Το Συνέδριο ανέλυσε πώς εφαρμόστηκε το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι ούτε η Επιτροπή ούτε τα κράτη μέλη μπορούν να παρακολουθήσουν και να αξιοποιήσουν τις εκροές, τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο των επενδύσεων ΑΑ. Αυτό σημαίνει ότι δεν διαθέτουν επαρκή στοιχεία ώστε να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα επενδυτικά μέτρα.

| 58. | Διαπιστώθηκαν οι ακόλουθες αδυναμίες:






  α) | οι στόχοι σε επίπεδο σχεδίου και μέτρου, οι δείκτες και οι στόχοι διαπιστώθηκε ότι καθορίζονταν ανεπαρκώς στα προγράμματα των κρατών μελών· |
| --- | --- | --- |

58.

Διαπιστώθηκαν οι ακόλουθες αδυναμίες:

α)

οι στόχοι σε επίπεδο σχεδίου και μέτρου, οι δείκτες και οι στόχοι διαπιστώθηκε ότι καθορίζονταν ανεπαρκώς στα προγράμματα των κρατών μελών·

| β) | ακόμη και στις περιπτώσεις που οι δείκτες ορίζονταν επαρκώς, αρκετά κράτη μέλη δεν είχαν συλλέξει ούτε υποβάλει στοιχεία σχετικά με τα αποτελέσματα των σχεδίων, παρόλο που μπορούσαν να το πράξουν· |
| --- | --- |

β)

ακόμη και στις περιπτώσεις που οι δείκτες ορίζονταν επαρκώς, αρκετά κράτη μέλη δεν είχαν συλλέξει ούτε υποβάλει στοιχεία σχετικά με τα αποτελέσματα των σχεδίων, παρόλο που μπορούσαν να το πράξουν·

| γ) | στις περιπτώσεις που τα στοιχεία υποβλήθηκαν, συχνά η εκροή, το αποτέλεσμα και ο αντίκτυπος δεν ήταν αξιόπιστα. Τα κοινοτικά αποτελέσματα ήταν διογκωμένα λόγω της συμπερίληψης της εθνικής συγχρηματοδότησης και της διπλής υποβολής των αποτελεσμάτων. Επιπλέον, τα στοιχεία βασίζονταν σε προβλέψεις ή εκτιμήσεις και, γενικά, δεν ελέγχθηκαν βάσει των πραγματικών δεδομένων από τις εθνικές διοικήσεις· |
| --- | --- |

γ)

στις περιπτώσεις που τα στοιχεία υποβλήθηκαν, συχνά η εκροή, το αποτέλεσμα και ο αντίκτυπος δεν ήταν αξιόπιστα. Τα κοινοτικά αποτελέσματα ήταν διογκωμένα λόγω της συμπερίληψης της εθνικής συγχρηματοδότησης και της διπλής υποβολής των αποτελεσμάτων. Επιπλέον, τα στοιχεία βασίζονταν σε προβλέψεις ή εκτιμήσεις και, γενικά, δεν ελέγχθηκαν βάσει των πραγματικών δεδομένων από τις εθνικές διοικήσεις·

| δ) | η Επιτροπή ζήτησε τα στοιχεία να βασίζονται σε δεσμευμένα κονδύλια και όχι σε πληρωμές, και κατά συνέπεια δεν υπάρχει άμεση σύνδεση με τα ποσά που καταβάλλονται και άρα με τις υποβαλλόμενες οικονομικές εκθέσεις. Σημαίνει επίσης ότι τα αριθμητικά στοιχεία δεν είναι τα πραγματικά και ότι οι εκροές και τα αποτελέσματα υποβάλλονται πολύ νωρίς ή διογκώνονται (π.χ. όταν κάποιο σχέδιο ακυρώνεται)· |
| --- | --- |

δ)

η Επιτροπή ζήτησε τα στοιχεία να βασίζονται σε δεσμευμένα κονδύλια και όχι σε πληρωμές, και κατά συνέπεια δεν υπάρχει άμεση σύνδεση με τα ποσά που καταβάλλονται και άρα με τις υποβαλλόμενες οικονομικές εκθέσεις. Σημαίνει επίσης ότι τα αριθμητικά στοιχεία δεν είναι τα πραγματικά και ότι οι εκροές και τα αποτελέσματα υποβάλλονται πολύ νωρίς ή διογκώνονται (π.χ. όταν κάποιο σχέδιο ακυρώνεται)·

| ε) | όσον αφορά το άρθρο 33, λόγω της μεγάλης ποικιλίας των σχεδίων, η Επιτροπή δεν προέβλεψε κοινούς δείκτες εκροών. Δεν αναφέρεται τι πραγματικά χρηματοδοτείται. |
| --- | --- |

ε)

όσον αφορά το άρθρο 33, λόγω της μεγάλης ποικιλίας των σχεδίων, η Επιτροπή δεν προέβλεψε κοινούς δείκτες εκροών. Δεν αναφέρεται τι πραγματικά χρηματοδοτείται.

| 59. | Αυτές οι αδυναμίες επηρεάζουν κατά συνέπεια τις ετήσιες εκθέσεις προόδου των κρατών μελών, στις οποίες δημοσιεύονται τα εν λόγω στοιχεία. Οι κοινοί δείκτες αυτών των εκθέσεων αποτελούν τη βάση για τις συνθετικές εκθέσεις της Επιτροπής με τίτλο «EU rural development monitoring data» (Στοιχεία παρακολούθησης της αγροτικής ανάπτυξης στην ΕΕ), οι οποίες υποβάλλονται μετά από αίτημα του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας. Η τελευταία έκθεση, η οποία αφορά το διάστημα 2001-2003, καταρτίσθηκε τον Μάιο του 2005 και επικεντρώνεται στις οικονομικές πτυχές της υλοποίησης παρέχοντας ελάχιστα στοιχεία παρακολούθησης των εκροών και των αποτελεσμάτων. Η έκθεση δεν είναι πλήρης διότι δεν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία για τις περιοχές του στόχου 1. Δεν μπορεί να γίνει σύγκριση με το έτος 2000 διότι η Επιτροπή τροποποίησε τους δείκτες το 2001 και τα ενημερωμένα αριθμητικά στοιχεία για το 2000 είναι μόνο εν μέρει διαθέσιμα. |
| --- | --- |

59.

Αυτές οι αδυναμίες επηρεάζουν κατά συνέπεια τις ετήσιες εκθέσεις προόδου των κρατών μελών, στις οποίες δημοσιεύονται τα εν λόγω στοιχεία. Οι κοινοί δείκτες αυτών των εκθέσεων αποτελούν τη βάση για τις συνθετικές εκθέσεις της Επιτροπής με τίτλο «EU rural development monitoring data» (Στοιχεία παρακολούθησης της αγροτικής ανάπτυξης στην ΕΕ), οι οποίες υποβάλλονται μετά από αίτημα του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας. Η τελευταία έκθεση, η οποία αφορά το διάστημα 2001-2003, καταρτίσθηκε τον Μάιο του 2005 και επικεντρώνεται στις οικονομικές πτυχές της υλοποίησης παρέχοντας ελάχιστα στοιχεία παρακολούθησης των εκροών και των αποτελεσμάτων. Η έκθεση δεν είναι πλήρης διότι δεν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία για τις περιοχές του στόχου 1. Δεν μπορεί να γίνει σύγκριση με το έτος 2000 διότι η Επιτροπή τροποποίησε τους δείκτες το 2001 και τα ενημερωμένα αριθμητικά στοιχεία για το 2000 είναι μόνο εν μέρει διαθέσιμα.

| 60. | Οι αδυναμίες (βλέπε σημείο 58) επηρεάζουν επίσης τις εκθέσεις αξιολόγησης. Ένα επιπλέον πρόβλημα που σχετίζεται με τις αξιολογήσεις είναι η περιορισμένη συνάφεια των «κοινών ερωτημάτων αξιολόγησης». Υπάρχει μια σειρά ερωτημάτων, κριτηρίων και δεικτών αξιολόγησης που αναπτύχθηκαν από την Επιτροπή και απαιτούνται από τη νομική βάση. Ο έλεγχος του Συνεδρίου αποκάλυψε ότι η πλειονότητα των ερωτημάτων δεν απαντώνται από τους αξιολογητές διότι η πλειονότητα των ερωτήσεων, των κριτηρίων και των δεικτών στερούνται συνάφειας και όταν είναι συναφή, τα σχετικά στοιχεία δεν έχουν δημοσιευθεί ή δεν μπορούν να ποσοτικοποιηθούν. |
| --- | --- |

60.

Οι αδυναμίες (βλέπε σημείο 58) επηρεάζουν επίσης τις εκθέσεις αξιολόγησης. Ένα επιπλέον πρόβλημα που σχετίζεται με τις αξιολογήσεις είναι η περιορισμένη συνάφεια των «κοινών ερωτημάτων αξιολόγησης». Υπάρχει μια σειρά ερωτημάτων, κριτηρίων και δεικτών αξιολόγησης που αναπτύχθηκαν από την Επιτροπή και απαιτούνται από τη νομική βάση. Ο έλεγχος του Συνεδρίου αποκάλυψε ότι η πλειονότητα των ερωτημάτων δεν απαντώνται από τους αξιολογητές διότι η πλειονότητα των ερωτήσεων, των κριτηρίων και των δεικτών στερούνται συνάφειας και όταν είναι συναφή, τα σχετικά στοιχεία δεν έχουν δημοσιευθεί ή δεν μπορούν να ποσοτικοποιηθούν.

| 61. | Η παρακολούθηση και η αξιολόγηση παρέχουν περιορισμένες μόνο πληροφορίες σχετικά με το πού εντοπίζονται οι εκροές, τα αποτελέσματα και ο αντίκτυπος. Τέτοια στοιχεία είναι αναγκαία για να αναλυθεί κατά πόσο αντιμετωπίζονται τα προβλήματα στις αγροτικές περιοχές όπου οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες. Αυτό αποτελεί τη λογική ολοκλήρωση της στοχοθέτησης και επιτρέπει τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας της υποστήριξης. |
| --- | --- |

61.

Η παρακολούθηση και η αξιολόγηση παρέχουν περιορισμένες μόνο πληροφορίες σχετικά με το πού εντοπίζονται οι εκροές, τα αποτελέσματα και ο αντίκτυπος. Τέτοια στοιχεία είναι αναγκαία για να αναλυθεί κατά πόσο αντιμετωπίζονται τα προβλήματα στις αγροτικές περιοχές όπου οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες. Αυτό αποτελεί τη λογική ολοκλήρωση της στοχοθέτησης και επιτρέπει τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας της υποστήριξης.

| 62. | Επί σειρά ετών, η προσέγγιση της Επιτροπής στη χρηστή οικονομική διαχείριση βασίζεται στις διαδικασίες διαχείρισης βάσει δραστηριοτήτων. Οι εν λόγω διαδικασίες παρέχουν, σε γενικό επίπεδο, δείκτες για τις εκροές και τον αντίκτυπο της αγροτικής ανάπτυξης. Αυτοί οι δείκτες, ωστόσο, δεν παρέχουν καμία πληροφορία σχετικά με το τι χρηματοδοτήθηκε και τι επιτεύχθηκε. Οι δείκτες εκροών αφορούν τις αναμενόμενες από την Επιτροπή δραστηριότητες και ο μόνος συναφής δείκτης αντικτύπου για τα επενδυτικά μέτρα είναι οι δαπάνες για την αγροτική ανάπτυξη ως ποσοστό των συνολικών δαπανών του ΕΓΤΠΕ. |
| --- | --- |

62.

Επί σειρά ετών, η προσέγγιση της Επιτροπής στη χρηστή οικονομική διαχείριση βασίζεται στις διαδικασίες διαχείρισης βάσει δραστηριοτήτων. Οι εν λόγω διαδικασίες παρέχουν, σε γενικό επίπεδο, δείκτες για τις εκροές και τον αντίκτυπο της αγροτικής ανάπτυξης. Αυτοί οι δείκτες, ωστόσο, δεν παρέχουν καμία πληροφορία σχετικά με το τι χρηματοδοτήθηκε και τι επιτεύχθηκε. Οι δείκτες εκροών αφορούν τις αναμενόμενες από την Επιτροπή δραστηριότητες και ο μόνος συναφής δείκτης αντικτύπου για τα επενδυτικά μέτρα είναι οι δαπάνες για την αγροτική ανάπτυξη ως ποσοστό των συνολικών δαπανών του ΕΓΤΠΕ.

| 63. | Ο τρόπος με τον οποίο υλοποιείται το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης έχει οδηγήσει στην αδυναμία των δημοσιευόμενων στοιχείων να παράσχουν αξιόπιστη εικόνα των εκροών, αποτελεσμάτων και αντικτύπου των επενδύσεων ΑΑ. Δεν είναι προφανές τι χρηματοδοτήθηκε (εκροές), τι επιτεύχθηκε (αποτελέσματα, αντίκτυπος) και πώς η όλη προσπάθεια συνέβαλε στην επίλυση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών. |
| --- | --- |

63.

Ο τρόπος με τον οποίο υλοποιείται το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης έχει οδηγήσει στην αδυναμία των δημοσιευόμενων στοιχείων να παράσχουν αξιόπιστη εικόνα των εκροών, αποτελεσμάτων και αντικτύπου των επενδύσεων ΑΑ. Δεν είναι προφανές τι χρηματοδοτήθηκε (εκροές), τι επιτεύχθηκε (αποτελέσματα, αντίκτυπος) και πώς η όλη προσπάθεια συνέβαλε στην επίλυση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

| 64. | Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι δεν παρέχονται ουσιαστικά στοιχεία που θα επέτρεπαν να απαντηθεί το ερώτημα εάν τα μέτρα επενδύσεων αγροτικής ανάπτυξης αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τα προβλήματα των αγροτικών περιοχών. Κατά συνέπεια, δεν στάθηκε δυνατό να αξιολογηθεί ποιοι πόροι συνέβαλαν στην επίτευξη ποιου στόχου. Η απουσία των εν λόγω στοιχείων οφείλεται εν μέρει στον κανονισμό για την αγροτική ανάπτυξη ο οποίος προβλέπει ευρύ φάσμα μέτρων που στοχεύουν σε ευρείς στόχους. Επίσης, τα προγράμματα των κρατών μελών δεν έθεσαν σαφείς στρατηγικές προκειμένου να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα των αγροτικών περιοχών (βλέπε σημεία 16 έως 18).






  — | Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει ότι, για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού και πριν εγκριθούν τα νέα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης, τα κράτη μέλη θα έχουν καταρτίσει σαφείς στρατηγικές βάσει συγκεκριμένων στόχων κατά τρόπο ώστε να επιτραπεί η αξιολόγηση της αποδοτικότητας κόστους. |
| --- | --- | --- |

64.

Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι δεν παρέχονται ουσιαστικά στοιχεία που θα επέτρεπαν να απαντηθεί το ερώτημα εάν τα μέτρα επενδύσεων αγροτικής ανάπτυξης αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τα προβλήματα των αγροτικών περιοχών. Κατά συνέπεια, δεν στάθηκε δυνατό να αξιολογηθεί ποιοι πόροι συνέβαλαν στην επίτευξη ποιου στόχου. Η απουσία των εν λόγω στοιχείων οφείλεται εν μέρει στον κανονισμό για την αγροτική ανάπτυξη ο οποίος προβλέπει ευρύ φάσμα μέτρων που στοχεύουν σε ευρείς στόχους. Επίσης, τα προγράμματα των κρατών μελών δεν έθεσαν σαφείς στρατηγικές προκειμένου να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα των αγροτικών περιοχών (βλέπε σημεία 16 έως 18).

—

Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει ότι, για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού και πριν εγκριθούν τα νέα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης, τα κράτη μέλη θα έχουν καταρτίσει σαφείς στρατηγικές βάσει συγκεκριμένων στόχων κατά τρόπο ώστε να επιτραπεί η αξιολόγηση της αποδοτικότητας κόστους.

| 65. | Τα προγράμματα των κρατών μελών για την υλοποίηση των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης επικεντρώνουν τη χορήγηση ενισχύσεων κατά μεγάλο βαθμό στον γεωργικό τομέα, παραμένοντας έτσι κοντά σε έναν από τους γενικούς στόχους του κανονισμού: συμβολή στην επίτευξη των στόχων της ΚΓΠ. Αυτή η έμφαση στη γεωργία θέτει σε κίνδυνο την επίτευξη του έτερου γενικού στόχου του κανονισμού: συμβολή στην οικονομική και κοινωνική συνοχή των αγροτικών περιοχών η οποία θα ευνοηθεί κυρίως από μια περιφερειακή προσέγγιση όπως αυτή που ισχύει σε άλλα διαρθρωτικά ταμεία (βλέπε σημεία 19 έως 26).






  — | Κατά τον σχεδιασμό των διευθετήσεων για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή στην εξισορρόπηση των δύο κεντρικών στόχων του κανονισμού: εκείνου που σχετίζεται με την ΚΓΠ και εκείνου που αποσκοπεί στη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων. |
| --- | --- | --- |

65.

Τα προγράμματα των κρατών μελών για την υλοποίηση των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης επικεντρώνουν τη χορήγηση ενισχύσεων κατά μεγάλο βαθμό στον γεωργικό τομέα, παραμένοντας έτσι κοντά σε έναν από τους γενικούς στόχους του κανονισμού: συμβολή στην επίτευξη των στόχων της ΚΓΠ. Αυτή η έμφαση στη γεωργία θέτει σε κίνδυνο την επίτευξη του έτερου γενικού στόχου του κανονισμού: συμβολή στην οικονομική και κοινωνική συνοχή των αγροτικών περιοχών η οποία θα ευνοηθεί κυρίως από μια περιφερειακή προσέγγιση όπως αυτή που ισχύει σε άλλα διαρθρωτικά ταμεία (βλέπε σημεία 19 έως 26).

—

Κατά τον σχεδιασμό των διευθετήσεων για την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή στην εξισορρόπηση των δύο κεντρικών στόχων του κανονισμού: εκείνου που σχετίζεται με την ΚΓΠ και εκείνου που αποσκοπεί στη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων.

| 66. | Ο κανονισμός δεν δίνει ορισμό των αγροτικών περιοχών, ούτε θέτει προϋποθέσεις που αυτές πρέπει να πληρούν. Τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να προσδιορίσουν τις αγροτικές περιοχές στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξής τους. Υπάρχει έλλειψη αποτελεσματικών συνθηκών και διαδικασιών επιλογής για τη διοχέτευση των πόρων στις γεωγραφικές περιοχές και τους δικαιούχους με τις μεγαλύτερες ανάγκες (βλέπε σημεία 29 έως 34).






  — | Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίζει ότι, για λόγους αποτελεσματικότητας, τα προγράμματα των κρατών μελών ιεραρχούν τη χορήγηση πόρων βάσει των εκάστοτε αναγκών. Η εν λόγω ιεράρχηση κατά προτεραιότητα θα διευκολυνόταν από έναν σαφέστερο προσδιορισμό των περιοχών και των δικαιούχων με τις μεγαλύτερες ανάγκες. |
| --- | --- | --- |

66.

Ο κανονισμός δεν δίνει ορισμό των αγροτικών περιοχών, ούτε θέτει προϋποθέσεις που αυτές πρέπει να πληρούν. Τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να προσδιορίσουν τις αγροτικές περιοχές στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξής τους. Υπάρχει έλλειψη αποτελεσματικών συνθηκών και διαδικασιών επιλογής για τη διοχέτευση των πόρων στις γεωγραφικές περιοχές και τους δικαιούχους με τις μεγαλύτερες ανάγκες (βλέπε σημεία 29 έως 34).

—

Η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίζει ότι, για λόγους αποτελεσματικότητας, τα προγράμματα των κρατών μελών ιεραρχούν τη χορήγηση πόρων βάσει των εκάστοτε αναγκών. Η εν λόγω ιεράρχηση κατά προτεραιότητα θα διευκολυνόταν από έναν σαφέστερο προσδιορισμό των περιοχών και των δικαιούχων με τις μεγαλύτερες ανάγκες.

| 67. | Η Επιτροπή δεν έχει επαρκή πληροφόρηση σχετικά με τον τόπο όπου παράγουν αποτελέσματα και αντίκτυπο οι επενδύσεις. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι μεγάλο μέρος των δαπανών πραγματοποιούνται σε περιοχές που δεν είναι κατά κύριο λόγο αγροτικές και ότι, σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού, η επενδυτική στήριξη προς αγροτικές περιοχές μειώθηκε σημαντικά (βλέπε σημεία 40 έως 46).






  — | Κατά την έγκριση των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης, η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη έχουν αιτιολογήσει σαφώς ποιες περιοχές χρειάζονται περισσότερο τις επενδύσεις. |
| --- | --- | --- |

67.

Η Επιτροπή δεν έχει επαρκή πληροφόρηση σχετικά με τον τόπο όπου παράγουν αποτελέσματα και αντίκτυπο οι επενδύσεις. Το Συνέδριο διαπίστωσε ότι μεγάλο μέρος των δαπανών πραγματοποιούνται σε περιοχές που δεν είναι κατά κύριο λόγο αγροτικές και ότι, σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού, η επενδυτική στήριξη προς αγροτικές περιοχές μειώθηκε σημαντικά (βλέπε σημεία 40 έως 46).

—

Κατά την έγκριση των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης, η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη έχουν αιτιολογήσει σαφώς ποιες περιοχές χρειάζονται περισσότερο τις επενδύσεις.

| 68. | Όσον αφορά τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο των σχεδίων που υποβλήθηκαν σε επιτόπια αξιολόγηση, διαπιστώθηκε ότι είναι δύσκολο να προσδιοριστούν οι επιπτώσεις αλλά ότι οι παράγοντες που επέδρασαν θετικά στην αποτελεσματικότητα ήταν η συνεργία με άλλα σχέδια και ο εντοπισμός σε αγροτικές περιοχές (βλέπε σημεία 47 έως 53).






  — | Η Επιτροπή πρέπει να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αναλύσουν τους βασικούς παράγοντες του επηρεάζουν την επιτυχία των επενδυτικών σχεδίων και να διαχέουν τα παραδείγματα ορθής πρακτικής. |
| --- | --- | --- |

68.

Όσον αφορά τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο των σχεδίων που υποβλήθηκαν σε επιτόπια αξιολόγηση, διαπιστώθηκε ότι είναι δύσκολο να προσδιοριστούν οι επιπτώσεις αλλά ότι οι παράγοντες που επέδρασαν θετικά στην αποτελεσματικότητα ήταν η συνεργία με άλλα σχέδια και ο εντοπισμός σε αγροτικές περιοχές (βλέπε σημεία 47 έως 53).

—

Η Επιτροπή πρέπει να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αναλύσουν τους βασικούς παράγοντες του επηρεάζουν την επιτυχία των επενδυτικών σχεδίων και να διαχέουν τα παραδείγματα ορθής πρακτικής.

| 69. | Το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης δεν παρέχει στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη επαρκή και αξιόπιστη πληροφορία σχετικά με τις εκροές, τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο (βλέπε σημεία 53 έως 63).






  — | Η Επιτροπή πρέπει να βελτιώσει τη συλλογή δεδομένων και τη δημοσίευση των στοιχείων ώστε να ενημερώνεται πληρέστερα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων. |
| --- | --- | --- |

69.

Το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης δεν παρέχει στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη επαρκή και αξιόπιστη πληροφορία σχετικά με τις εκροές, τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπο (βλέπε σημεία 53 έως 63).

—

Η Επιτροπή πρέπει να βελτιώσει τη συλλογή δεδομένων και τη δημοσίευση των στοιχείων ώστε να ενημερώνεται πληρέστερα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων.

Η παρoύσα έκθεση εγκρίθηκε από τo Ελεγκτικό Συvέδριo στo Λoυξεμβoύργo κατά τη συvεδρίασή τoυ της 28ης Ιουνίου 2006.

Για τo Ελεγκτικό Συvέδριo

Hubert WEBER

Πρόεδρoς

---

(1)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1782/2003 του Συμβουλίου, της 29ης Σεπτεμβρίου 2003, για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της κοινής γεωργικής πολιτικής και για τη θέσπιση ορισμένων καθεστώτων στήριξης για τους γεωργούς (ΕΕ L 270 της 21.10.2003, σ. 1). Άρθρο 10.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1999, για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) και για την τροποποίηση και κατάργηση ορισμένων κανονισμών (ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 80).

2

(3)  Ειδική έκθεση αριθ. 3/2005 (ΕΕ C 279 της 11.11.2005), ειδική έκθεση αριθ. 4/2003 (ΕΕ C 151 της 27.6.2003), ειδική έκθεση αριθ. 9/2004 (ΕΕ C 67 της 18.3.2005).

3

(4)  Ο πρώτος πυλώνας της ΚΓΠ συνίσταται στη στήριξη που παρέχεται σε γεωργούς υπό τη μορφή άμεσων ενισχύσεων.

4

(5)  Άρθρο 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999.

5

(6)  Άρθρα 4, 25 και 33 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999.

6

(7)  Οι περιφέρειες NUTS 2 των οποίων η ανάπτυξη υστερεί, δηλαδή έχουν κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ μικρότερο του 75 % του κοινοτικού μέσου όρου.

7

(8)  Εκ των υστέρων αξιολόγηση των προγραμμάτων του στόχου 5β 1994-1999, Αύγουστος 2003· έκθεση σύνθεσης των ενδιάμεσων αξιολογήσεων 2000-2006, Φεβρουάριος 2006.

8

(9)  Μία νέα εταιρική σχέση για τη συνοχή — Τρίτη έκθεση για την οικονομική και κοινωνική συνοχή, Φεβρουάριος 2004, σ. 29.

9

(10)  Συμπεράσματα της ευρωπαϊκής διάσκεψης για την αγροτική ανάπτυξη στο Cork, 7-9 Νοεμβρίου 1996.

10

(11)  Συμπεράσματα της δεύτερης ευρωπαϊκής διάσκεψης για την αγροτική ανάπτυξη στο Σάλτσμπουργκ, 12-14 Νοεμβρίου 2003.

11

(12)  Για παράδειγμα, εάν συμπεριληφθεί διάγνωση των προβλημάτων διαφορετικών περιοχών της επικράτειας, σε γενικό επίπεδο, χωρίς να προσδιορίζεται ποια συγκεκριμένη αγροτική περιοχή αντιμετωπίζει ποιο συγκεκριμένο πρόβλημα. Επιπλέον, η περιγραφή των προβλημάτων/αναγκών δεν χρησιμοποιείται για την προσαρμογή των μέτρων ΑΑ στις ανάγκες των διαφόρων περιοχών.

12

(13)  Ενημερωτικό δελτίο της Επιτροπής «Η αγροτική ανάπτυξη στην υπηρεσία της απασχόλησης και της οικονομικής μεγέθυνσης», 2005.

13

(14)  ΓΔ AGRI — Factsheet — New perspectives for EU Rural Development, σ. 7.

14

(15)  Πηγή: Ανάλυση των λογιστικών στοιχείων της Επιτροπής από το Συνέδριο.

15

Πηγή:

(16)  Σχέδια 1 έως 5, 7 έως 9, 16, 18, 19, 22, 23, 30, 31 (βλέπε παράρτημα Ι).

16

παράρτημα Ι

(17)  Σχέδια 12, 15, 17, 20, 26 και 27 (βλέπε παράρτημα Ι).

17

παράρτημα Ι

(18)  Σχέδια 1, 2, 3, 4, 7, 8, 9, 12, 17, 20 και 31 (βλέπε παράρτημα Ι).

18

παράρτημα Ι

(19)  Σχέδια 5, 6, 7, 8, 9, 10 και 11 (βλέπε παράρτημα Ι).

19

παράρτημα Ι

(20)  Σχέδια 7, 8, 11, 18, 24 και 25 (βλέπε παράρτημα Ι).

20

παράρτημα Ι

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΣΕ ΕΛΕΓΧΟ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

| Αριθ. αναφοράς | Κράτος μέλος και Πρόγραμμα | Μέτρο — Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 | Σύντομη περιγραφή σχεδίου |
| --- | --- | --- | --- |
| Επένδυση σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις | Βελτίωση της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων | Μέτρα άρθρου 33 |
| Αναδασμός | Ανακαίνιση και ανάπτυξη των χωριών, καθώς και προστασία και διατήρηση της αγροτικής κληρονομιάς | Διαχείριση των υδατικών πόρων της γεωργίας | Ανάπτυξη και βελτίωση της υποδομής που σχετίζεται με την ανάπτυξη της γεωργίας |
| 1 | Ιταλία — Emilia Romagna | × | | | | | | Αγορά γεωργικών μηχανημάτων με στόχο τη μείωση του κόστους |
| 2 | Ιταλία — Emilia Romagna | × | | | | | | Κατασκευή κτιρίων στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις για την αποθήκευση αγροτικών μηχανημάτων, με στόχο τη μείωση του κόστους |
| 3 | Ισπανία — Εθνικό ΕΠ | × | | | | | | Υποστήριξη επένδυσης (μη επιστρεπτέες ενισχύσεις, επιδότηση επιτοκίου και δανείου) σε μικρή οικογενειακή εκμετάλλευση με περίπου 15 αγελάδες |
| 4 | Ισπανία — Εθνικό ΕΠ | × | | | | | | Υποστήριξη επένδυσης (μη επιστρεπτέες ενισχύσεις, επιδότηση επιτοκίου και δανείου) σε σχετικά μεγάλο γαλακτοπαραγωγικό συνεταιρισμό (186 αγελάδες, ποσόστωση γάλακτος 1,2 εκατ. κιλά) |
| 5 | Γαλλία — Εθνικό ΠΑΑ | | × | | | | | Επενδύσεις για τη βελτίωση του ποιοτικού ελέγχου σε έναν οινοπαραγωγικό συνεταιρισμό |
| 6 | Γαλλία — Εθνικό ΠΑΑ | | × | | | | | Επενδύσεις για τη βελτίωση και τον έλεγχο των συνθηκών υγιεινής σε σφαγείο |
| 7 | Ισπανία — Καταλονία | | × | | | | | Βελτίωση των συνθηκών υγιεινής και εξοικονόμηση ενέργειας μέσω της προσαρμογής της παραγωγικής διαδικασίας σε ιδιωτική εταιρεία |
| 8 | Ισπανία — Καταλονία | | × | | | | | Κατασκευή νέας μονάδας και βελτίωση συνθηκών υγιεινής μέσω της προσαρμογής της παραγωγικής διαδικασίας σε ιδιωτική εταιρεία |
| 9 | Ισπανία — Καταλονία | | × | | | | | Κατασκευή νέας μονάδας και βελτίωση συνθηκών υγιεινής μέσω της προσαρμογής της παραγωγικής διαδικασίας σε ένωση παραγωγών |
| 10 | Κάτω Χώρες — Εθνικό ΠΑΑ | | | × | | | | Αγορά 28,6 εκταρίων καλλιεργήσιμης έκτασης σε προστατευόμενη περιοχή από γεωργό |
| 11 | Κάτω Χώρες — Εθνικό ΠΑΑ | | | × | | | | Αγορά έκτασης 125,6 εκταρίων σε προστατευόμενη περιοχή, χρησιμοποιούμενης κυρίως για καλλιέργειες, από τον δήμο Zaanstad |
| 12 | Ιταλία — Καμπανία | | | | × | | | Ανακαίνιση υπάρχοντος κτιρίου σε απομονωμένη γεωργική εκμετάλλευση με τη δέσμευση να χρησιμοποιηθεί ως ξενώνας |
| 13 | Ιταλία — Καμπανία | | | | × | | | Ανακαίνιση δημόσιου χώρου (δρόμος και πλατεία) μιας κοινότητας για να χρησιμοποιηθεί ως χώρος κοινωνικών εκδηλώσεων |
| 14 | Γερμανία — Βρανδεμβούργο | | | | × | | | Ανακαίνιση κάστρου για χρήση ως μουσείο |
| 15 | Γερμανία — Βρανδεμβούργο | | | | × | | | Κατασκευή χαλύβδινου πύργου ύψους 31,5 μέτρων με πανοραμική θέα στη λίμνη και τη γύρω περιοχή |
| 16 | Γερμανία — Βρανδεμβούργο | | | | × | | | Ανακατασκευή δύο γεφυρών και βελτίωση αγροτικού δρόμου μήκους 1,1 km |
| 17 | Γερμανία — Κάτω Σαξονία | | | | × | | | Μετατροπή παλιού παραδοσιακού κτιρίου σε χώρο κοινωνικών εκδηλώσεων και συναθροίσεων |
| 18 | Γερμανία — Κάτω Σαξονία | | | | × | | | Αναστύλωση περίφραξης και αετωμάτων παλιού αγροτόσπιτου |
| 19 | Γερμανία — Κάτω Σαξονία | | | | × | | | Κατασκευή χώρου στάθμευσης οχημάτων, ασφαλτόστρωση δρόμου, δημιουργία χώρου για την αναστροφή φορτηγών που μεταφέρουν γεωργικά εφόδια, επισκευή παραδοσιακών περιφράξεων και κατασκευή πάγκων για εκδρομείς |
| 20 | Ισπανία — Καταλονία | | | | × | | | Αναδιαμόρφωση του χώρου συναθροίσεων μιας αγροτικής κοινότητας |
| 21 | Γερμανία — Βρανδεμβούργο | | | | | × | | Βελτίωση των αναχωμάτων κατά μήκος του ποταμού Oder και διοχέτευση νερού από το ποτάμι στο αρδευτικό σύστημα |
| 22 | Ισπανία — Εθνικό ΠΑΑ | | | | | × | | Βελτίωση και εκσυγχρονισμός του αρδευτικού δικτύου για μια αρδευτική ένωση |
| 23 | Ισπανία — Εθνικό ΠΑΑ | | | | | × | | Εγγειοβελτιωτικά έργα για μια αρδευτική ένωση στο πλαίσιο ολοκληρωμένου σχεδίου (άρδευση, αποστράγγιση, δρόμοι κ.λπ.) |
| 24 | Ισπανία — Εθνικό ΠΑΑ | | | | | × | | Άρδευση γεωργικής περιοχής δίπλα στην πόλη Castellón de la Plana |
| 25 | Ισπανία — Εθνικό ΠΑΑ | | | | | × | | Άρδευση καλλιεργήσιμων εκτάσεων δίπλα στην πόλη Sagunto |
| 26 | Πορτογαλία — Λισσαβόνα και Vale do Tojo | | | | | × | | Κατασκευή νέου αρδευτικού συστήματος στην περιοχή δύο χωριών στην αγροτική κοινότητα Tomar |
| 27 | Πορτογαλία — Λισσαβόνα και Vale do Tojo | | | | | × | | Κατασκευή νέου αρδευτικού συστήματος σε απόσταση 25 km από τη Λισσαβόνα |
| 28 | Ιταλία — Καμπανία | | | | | | × | Επιδιόρθωση υπαρχόντων αγροτικών οδών, βελτίωση της προσβασιμότητας στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις της περιοχής, βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ διαφόρων περιοχών της κοινότητας και της πρόσβασης στις κεντρικές οδικές αρτηρίες |
| 29 | Ιταλία — Καμπανία | | | | | | × | Επιδιόρθωση υφισταμένων αγροτικών οδών, βελτίωση της προσβασιμότητας στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις της περιοχής, βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ διαφόρων περιοχών της κοινότητας και της πρόσβασης στις κεντρικές οδικές αρτηρίες |
| 30 | Γερμανία — Κάτω Σαξονία | | | | | | × | Κατασκευή νέου αγροτικού δρόμου μήκους 410 μέτρων |
| 31 | Γερμανία — Κάτω Σαξονία | | | | | | × | Αναβάθμιση 1,4 km αγροτικού δρόμου |

Αριθ. αναφοράς

Κράτος μέλος και Πρόγραμμα

Μέτρο — Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1257/1999

Σύντομη περιγραφή σχεδίου

Επένδυση σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις

Βελτίωση της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων

Μέτρα άρθρου 33

Αναδασμός

Ανακαίνιση και ανάπτυξη των χωριών, καθώς και προστασία και διατήρηση της αγροτικής κληρονομιάς

Διαχείριση των υδατικών πόρων της γεωργίας

Ανάπτυξη και βελτίωση της υποδομής που σχετίζεται με την ανάπτυξη της γεωργίας

1

Ιταλία — Emilia Romagna

×

Αγορά γεωργικών μηχανημάτων με στόχο τη μείωση του κόστους

2

Ιταλία — Emilia Romagna

×

Κατασκευή κτιρίων στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις για την αποθήκευση αγροτικών μηχανημάτων, με στόχο τη μείωση του κόστους

3

Ισπανία — Εθνικό ΕΠ

×

Υποστήριξη επένδυσης (μη επιστρεπτέες ενισχύσεις, επιδότηση επιτοκίου και δανείου) σε μικρή οικογενειακή εκμετάλλευση με περίπου 15 αγελάδες

4

Ισπανία — Εθνικό ΕΠ

×

Υποστήριξη επένδυσης (μη επιστρεπτέες ενισχύσεις, επιδότηση επιτοκίου και δανείου) σε σχετικά μεγάλο γαλακτοπαραγωγικό συνεταιρισμό (186 αγελάδες, ποσόστωση γάλακτος 1,2 εκατ. κιλά)

5

Γαλλία — Εθνικό ΠΑΑ

×

Επενδύσεις για τη βελτίωση του ποιοτικού ελέγχου σε έναν οινοπαραγωγικό συνεταιρισμό

6

Γαλλία — Εθνικό ΠΑΑ

×

Επενδύσεις για τη βελτίωση και τον έλεγχο των συνθηκών υγιεινής σε σφαγείο

7

Ισπανία — Καταλονία

×

Βελτίωση των συνθηκών υγιεινής και εξοικονόμηση ενέργειας μέσω της προσαρμογής της παραγωγικής διαδικασίας σε ιδιωτική εταιρεία

8

Ισπανία — Καταλονία

×

Κατασκευή νέας μονάδας και βελτίωση συνθηκών υγιεινής μέσω της προσαρμογής της παραγωγικής διαδικασίας σε ιδιωτική εταιρεία

9

Ισπανία — Καταλονία

×

Κατασκευή νέας μονάδας και βελτίωση συνθηκών υγιεινής μέσω της προσαρμογής της παραγωγικής διαδικασίας σε ένωση παραγωγών

10

Κάτω Χώρες — Εθνικό ΠΑΑ

×

Αγορά 28,6 εκταρίων καλλιεργήσιμης έκτασης σε προστατευόμενη περιοχή από γεωργό

11

Κάτω Χώρες — Εθνικό ΠΑΑ

×

Αγορά έκτασης 125,6 εκταρίων σε προστατευόμενη περιοχή, χρησιμοποιούμενης κυρίως για καλλιέργειες, από τον δήμο Zaanstad

12

Ιταλία — Καμπανία

×

Ανακαίνιση υπάρχοντος κτιρίου σε απομονωμένη γεωργική εκμετάλλευση με τη δέσμευση να χρησιμοποιηθεί ως ξενώνας

13

Ιταλία — Καμπανία

×

Ανακαίνιση δημόσιου χώρου (δρόμος και πλατεία) μιας κοινότητας για να χρησιμοποιηθεί ως χώρος κοινωνικών εκδηλώσεων

14

Γερμανία — Βρανδεμβούργο

×

Ανακαίνιση κάστρου για χρήση ως μουσείο

15

Γερμανία — Βρανδεμβούργο

×

Κατασκευή χαλύβδινου πύργου ύψους 31,5 μέτρων με πανοραμική θέα στη λίμνη και τη γύρω περιοχή

16

Γερμανία — Βρανδεμβούργο

×

Ανακατασκευή δύο γεφυρών και βελτίωση αγροτικού δρόμου μήκους 1,1 km

17

Γερμανία — Κάτω Σαξονία

×

Μετατροπή παλιού παραδοσιακού κτιρίου σε χώρο κοινωνικών εκδηλώσεων και συναθροίσεων

18

Γερμανία — Κάτω Σαξονία

×

Αναστύλωση περίφραξης και αετωμάτων παλιού αγροτόσπιτου

19

Γερμανία — Κάτω Σαξονία

×

Κατασκευή χώρου στάθμευσης οχημάτων, ασφαλτόστρωση δρόμου, δημιουργία χώρου για την αναστροφή φορτηγών που μεταφέρουν γεωργικά εφόδια, επισκευή παραδοσιακών περιφράξεων και κατασκευή πάγκων για εκδρομείς

20

Ισπανία — Καταλονία

×

Αναδιαμόρφωση του χώρου συναθροίσεων μιας αγροτικής κοινότητας

21

Γερμανία — Βρανδεμβούργο

×

Βελτίωση των αναχωμάτων κατά μήκος του ποταμού Oder και διοχέτευση νερού από το ποτάμι στο αρδευτικό σύστημα

22

Ισπανία — Εθνικό ΠΑΑ

×

Βελτίωση και εκσυγχρονισμός του αρδευτικού δικτύου για μια αρδευτική ένωση

23

Ισπανία — Εθνικό ΠΑΑ

×

Εγγειοβελτιωτικά έργα για μια αρδευτική ένωση στο πλαίσιο ολοκληρωμένου σχεδίου (άρδευση, αποστράγγιση, δρόμοι κ.λπ.)

24

Ισπανία — Εθνικό ΠΑΑ

×

Άρδευση γεωργικής περιοχής δίπλα στην πόλη Castellón de la Plana

25

Ισπανία — Εθνικό ΠΑΑ

×

Άρδευση καλλιεργήσιμων εκτάσεων δίπλα στην πόλη Sagunto

26

Πορτογαλία — Λισσαβόνα και Vale do Tojo

×

Κατασκευή νέου αρδευτικού συστήματος στην περιοχή δύο χωριών στην αγροτική κοινότητα Tomar

27

Πορτογαλία — Λισσαβόνα και Vale do Tojo

×

Κατασκευή νέου αρδευτικού συστήματος σε απόσταση 25 km από τη Λισσαβόνα

28

Ιταλία — Καμπανία

×

Επιδιόρθωση υπαρχόντων αγροτικών οδών, βελτίωση της προσβασιμότητας στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις της περιοχής, βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ διαφόρων περιοχών της κοινότητας και της πρόσβασης στις κεντρικές οδικές αρτηρίες

29

Ιταλία — Καμπανία

×

Επιδιόρθωση υφισταμένων αγροτικών οδών, βελτίωση της προσβασιμότητας στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις της περιοχής, βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ διαφόρων περιοχών της κοινότητας και της πρόσβασης στις κεντρικές οδικές αρτηρίες

30

Γερμανία — Κάτω Σαξονία

×

Κατασκευή νέου αγροτικού δρόμου μήκους 410 μέτρων

31

Γερμανία — Κάτω Σαξονία

×

Αναβάθμιση 1,4 km αγροτικού δρόμου

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ — ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ

| 1. | Περιοχές πρώην στόχου 5β
  Κατά την ημερομηνία θέσης σε ισχύ του κανονισμού για την αγροτική ανάπτυξη, ήτοι την 1η Ιανουαρίου 2000, ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 (1) καταργήθηκε. Ο καταργηθείς κανονισμός 2052/88 ορίζει στο άρθρο 1 παράγραφο 5 ως στόχο 5β την «προώθηση της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών». Στη συνέχεια, το άρθρο 11 ορίζει ότι οι περιοχές του στόχου 5β επιλέγονται [...] λαμβανομένου υπόψη, ιδίως, του βαθμού κατά τον οποίο είναι αγροτικές, ανάλογα με τον αριθμό των ατόμων που απασχολούνται στη γεωργία, του επιπέδου της οικονομικής και γεωργικής ανάπτυξής τους, του περιφερειακού χαρακτήρα τους, καθώς και του κατά πόσον επηρεάζονται από την εξέλιξη του γεωργικού τομέα, ιδίως με την προοπτική της μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής. Για την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999, η Επιτροπή ενέκρινε 83 περιοχές βάσει αυτών των κριτηρίων. Η συνολική έκταση που εντάχθηκε στα προγράμματα του στόχου 5β αντιστοιχούσε συνεπώς στο 26 % της συνολικής έκτασης της ΕΕ και στο 9 % του πληθυσμού της. |
| --- | --- |

1.

Κατά την ημερομηνία θέσης σε ισχύ του κανονισμού για την αγροτική ανάπτυξη, ήτοι την 1η Ιανουαρίου 2000, ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 (1) καταργήθηκε. Ο καταργηθείς κανονισμός 2052/88 ορίζει στο άρθρο 1 παράγραφο 5 ως στόχο 5β την «προώθηση της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών». Στη συνέχεια, το άρθρο 11 ορίζει ότι οι περιοχές του στόχου 5β επιλέγονται [...] λαμβανομένου υπόψη, ιδίως, του βαθμού κατά τον οποίο είναι αγροτικές, ανάλογα με τον αριθμό των ατόμων που απασχολούνται στη γεωργία, του επιπέδου της οικονομικής και γεωργικής ανάπτυξής τους, του περιφερειακού χαρακτήρα τους, καθώς και του κατά πόσον επηρεάζονται από την εξέλιξη του γεωργικού τομέα, ιδίως με την προοπτική της μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής. Για την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999, η Επιτροπή ενέκρινε 83 περιοχές βάσει αυτών των κριτηρίων. Η συνολική έκταση που εντάχθηκε στα προγράμματα του στόχου 5β αντιστοιχούσε συνεπώς στο 26 % της συνολικής έκτασης της ΕΕ και στο 9 % του πληθυσμού της.

| 2. | Τυπολογία ESPON
  Η τελική έκθεση του σχεδίου ESPON 1.1.2 «Σχέσεις μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών στην Ευρώπη» επικεντρώνεται στο κατά πόσο είναι σωστός ο διαχωρισμός μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών, πώς πρέπει να γίνεται ο εν λόγω διαχωρισμός και βάσει ποιων κριτηρίων, και, τέλος αν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά την κατάρτιση πολιτικών. Η έκθεση προτείνει μια τυπολογία των ευρωπαϊκών περιφερειών βάσει των αστικών-αγροτικών χαρακτηριστικών τους. Η τυπολογία ESPON βασίζεται σε δύο κύριους άξονες, τον βαθμό της αστικής επιρροής και τον βαθμό της ανθρώπινης παρέμβασης. Η αστική επιρροή ορίζεται συναρτήσει της πληθυσμιακής πυκνότητας και της ισχύος του βασικού αστικού κέντρου κάθε περιοχής NUTS 3. Ο βαθμός ανθρώπινης παρέμβασης καθορίζεται βάσει των βασικών κατηγοριών κάλυψης εδαφικών εκτάσεων CORINE. Οι εν λόγω κύριες κατηγορίες είναι τεχνητές επιφάνειες, γεωργικές περιοχές και υπολειπόμενη εδαφική κάλυψη. Για τους σκοπούς του ελέγχου, η πρώτη κατηγορία (τύπος 1 «υψηλή αστική επιρροή, υψηλός βαθμός ανθρώπινης παρέμβασης») θεωρείται αστική, οι κατηγορίες 2 έως 5 ημιαστικές και η κατηγορία 6 αγροτική. |
| --- | --- |

2.

Η τελική έκθεση του σχεδίου ESPON 1.1.2 «Σχέσεις μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών στην Ευρώπη» επικεντρώνεται στο κατά πόσο είναι σωστός ο διαχωρισμός μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών, πώς πρέπει να γίνεται ο εν λόγω διαχωρισμός και βάσει ποιων κριτηρίων, και, τέλος αν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά την κατάρτιση πολιτικών. Η έκθεση προτείνει μια τυπολογία των ευρωπαϊκών περιφερειών βάσει των αστικών-αγροτικών χαρακτηριστικών τους. Η τυπολογία ESPON βασίζεται σε δύο κύριους άξονες, τον βαθμό της αστικής επιρροής και τον βαθμό της ανθρώπινης παρέμβασης. Η αστική επιρροή ορίζεται συναρτήσει της πληθυσμιακής πυκνότητας και της ισχύος του βασικού αστικού κέντρου κάθε περιοχής NUTS 3. Ο βαθμός ανθρώπινης παρέμβασης καθορίζεται βάσει των βασικών κατηγοριών κάλυψης εδαφικών εκτάσεων CORINE. Οι εν λόγω κύριες κατηγορίες είναι τεχνητές επιφάνειες, γεωργικές περιοχές και υπολειπόμενη εδαφική κάλυψη. Για τους σκοπούς του ελέγχου, η πρώτη κατηγορία (τύπος 1 «υψηλή αστική επιρροή, υψηλός βαθμός ανθρώπινης παρέμβασης») θεωρείται αστική, οι κατηγορίες 2 έως 5 ημιαστικές και η κατηγορία 6 αγροτική.

| 3. | Εθνικοί χαρακτηρισμοί
  Λόγω της μεγάλης ποικιλίας των κριτηρίων που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη, οι διάφορες ισχύουσες τυπολογίες δεν είναι συγκρίσιμες. Ωστόσο, στο πλαίσιο του σχεδίου 1.1.2, το πρόγραμμα ESPON εναρμόνισε τις εθνικές ταξινομήσεις ορίζοντας τρεις κατηγορίες βάσει του μέσου όρου ανά χώρα. Το αποτέλεσμα είναι μια τυπολογία σχετικής αγροτικότητας επί τη βάσει των εθνικών χαρακτηρισμών η οποία περιλαμβάνει τρεις κατηγορίες: χαμηλή αγροτικότητα (δείκτης < 90 μέσου όρου χώρας), μεσαία αγροτικότητα (δείκτης μεταξύ 90 και 110) και υψηλή αγροτικότητα (δείκτης άνω του 110). |
| --- | --- |

3.

Λόγω της μεγάλης ποικιλίας των κριτηρίων που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη, οι διάφορες ισχύουσες τυπολογίες δεν είναι συγκρίσιμες. Ωστόσο, στο πλαίσιο του σχεδίου 1.1.2, το πρόγραμμα ESPON εναρμόνισε τις εθνικές ταξινομήσεις ορίζοντας τρεις κατηγορίες βάσει του μέσου όρου ανά χώρα. Το αποτέλεσμα είναι μια τυπολογία σχετικής αγροτικότητας επί τη βάσει των εθνικών χαρακτηρισμών η οποία περιλαμβάνει τρεις κατηγορίες: χαμηλή αγροτικότητα (δείκτης < 90 μέσου όρου χώρας), μεσαία αγροτικότητα (δείκτης μεταξύ 90 και 110) και υψηλή αγροτικότητα (δείκτης άνω του 110).

| 4. | ΟΟΣΑ
  Η ταξινόμηση του ΟΟΣΑ προβλέπει τρεις κατηγορίες βάσει των οποίων οι περιοχές NUTS 3 χαρακτηρίζονται αστικές αν κάτω του 15 % του πληθυσμού τους ζει σε περιοχές ΤΔΜ 2 με πληθυσμιακή πυκνότητα κάτω των 150 κατοίκων ανά km2. Μια περιοχή NUTS 3 είναι σχετικά αγροτική αν 15-50 % του πληθυσμού της ζει σε περιοχές ΤΔΜ 2 με πληθυσμιακή πυκνότητα κάτω των 150 κατοίκων ανά km2, και αγροτική αν το εν λόγω ποσοστό είναι άνω του 50 %. |
| --- | --- |

4.

Η ταξινόμηση του ΟΟΣΑ προβλέπει τρεις κατηγορίες βάσει των οποίων οι περιοχές NUTS 3 χαρακτηρίζονται αστικές αν κάτω του 15 % του πληθυσμού τους ζει σε περιοχές ΤΔΜ 2 με πληθυσμιακή πυκνότητα κάτω των 150 κατοίκων ανά km2. Μια περιοχή NUTS 3 είναι σχετικά αγροτική αν 15-50 % του πληθυσμού της ζει σε περιοχές ΤΔΜ 2 με πληθυσμιακή πυκνότητα κάτω των 150 κατοίκων ανά km2, και αγροτική αν το εν λόγω ποσοστό είναι άνω του 50 %.

---

(1)  Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 1988, για την αποστολή των διαρθρωτικών ταμείων (ΕΕ L 185 της 15.7.1988, σ. 9).

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ ΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΘΕΝΤΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Διαπίστωση 1 — Τα αποτελέσματα δεν μπορούν πάντα να εντοπισθούν

Στο Βρανδεμβούργο, βάσει του μέτρου του άρθρου 33 «Ανακαίνιση και ανάπτυξη των χωριών, καθώς και προστασία και διατήρηση της αγροτικής κληρονομιάς», κατασκευάστηκε ένας χαλύβδινος πύργος ύψους 31,5 μέτρων που προσφέρει πανοραμική θέα στη λίμνη Senftenberger See και τη γύρω περιοχή (βλέπε φωτογραφία 1). Ο πύργος συνιστά έναν ακόμη πόλο έλξης για την περιοχή, αλλά κατά τη γνώμη των ελεγκτών δεν ήταν αναγκαίο έργο. Αν δεν είχε κατασκευαστεί, ο αριθμός των επισκεπτών θα παρέμενε κατά πάσα πιθανότητα σχεδόν ίδιος. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αυτό το σχέδιο, το οποίο κόστισε περίπου 380 000 ευρώ, συντελεί αποτελεσματικά στην ανάπτυξη της αγροτικής αυτής περιοχής. Οι αρχές του πάρκου ήταν σε θέση να παράσχουν ορισμένα στατιστικά στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των επισκεπτών με ή χωρίς διανυκτέρευση. Δεν υπήρξε καμία ένδειξη ότι η κατασκευή του πύργου επηρέασε αυτά τα στατιστικά στοιχεία και, σε κάθε περίπτωση, οποιαδήποτε παρατηρούμενη τάση θα μπορούσε να αποδοθεί και σε άλλους παράγοντες. Έτσι λοιπόν τα αποτελέσματα και ο αντίκτυπος του πύργου είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστούν και να ποσοτικοποιηθούν και είναι νωρίς για να αξιολογηθούν οι μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιδράσεις του σχεδίου.

Διαπίστωση 2 — Τα σχέδια είναι πιο αποτελεσματικά παρουσία συνεργιών

Παράδειγμα 1: Συνεργία με άλλα μέσα και στόχους στο πλαίσιο ευρύτερης στρατηγικής

Το σχέδιο αφορούσε την αγορά αγροτικής γης από το κράτος στις Κάτω Χώρες βάσει του μέτρου του αναδασμού που προβλέπει το άρθρο 33 (βλέπε φωτογραφία 2). Στο σχέδιο αυτό, εκτάσεις που είχαν αγοραστεί στη δεκαετία του 1960 από την κοινότητα με σκοπό την οικοδόμηση κτιρίων εξαγοράστηκαν από το κράτος με κοινοτική συγχρηματοδότηση για σχέδια βελτίωσης του φυσικού περιβάλλοντος αντί για αστικοποίηση. Και άλλα σχέδια κοινοτικής συγχρηματοδότησης υλοποιήθηκαν στην περιοχή, με αποτέλεσμα να επιτευχθούν ταυτόχρονα δύο βασικοί στόχοι του ΠΑΑ: βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος και βιώσιμη ανάπτυξη της γεωργίας. Επιπλέον, η περιοχή όπου υλοποιήθηκε το σχέδιο παρείχε τη δυνατότητα ανάπτυξης τουριστικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με το νερό και ήταν υπό κατασκευή ένας ποδηλατόδρομος (με κοινοτική συγχρηματοδότηση) μεταξύ των αγροτεμαχίων που αγοράστηκαν και του δήμου Zaanstad. Το σχέδιο εντάχθηκε επίσης σε μια ευρύτερη στρατηγική εθνικών και επαρχιακών σχεδίων και λεπτομερών προγραμμάτων διευθέτησης. Αυτό είναι ιδιαιτέρως συναφές όσον αφορά τον στόχο της βελτίωσης του φυσικού περιβάλλοντος, για παράδειγμα για την προστασία των ειδών, καθώς αυτός απαιτεί μεγαλύτερη παρέμβαση από ό,τι στο επίπεδο μεμονωμένων σχεδίων.

Παράδειγμα 2: Συνεργία με άλλα μέσα και στόχους στο πλαίσιο ευρύτερης στρατηγικής

Βάσει του μέτρου του άρθρου 33 «Ανακαίνιση και ανάπτυξη των χωριών, καθώς και προστασία και διατήρηση της αγροτικής κληρονομιάς», αναβαθμίστηκε το κέντρο του χωριού Kirchwahlingen (Γερμανία) (βλέπε φωτογραφία 3). Στο πλαίσιο της εν λόγω αναβάθμισης δημιουργήθηκε χώρος στάθμευσης για τους επισκέπτες της εκκλησίας και του χωριού γενικότερα, ασφαλτοστρώθηκε εκ νέου ο δρόμος για την καλύτερη αποστράγγιση των όμβριων υδάτων και την αποφυγή πλημμυρών, δημιουργήθηκε χώρος για την αναστροφή των φορτηγών που μεταφέρουν γεωργικά εφόδια, επισκευάστηκαν οι παραδοσιακές περιφράξεις και κατασκευάστηκαν πάγκοι για τους εκδρομείς. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αναδειχθεί το χωριό το οποίο φιλοξενεί πλέον πολιτιστικές εκδηλώσεις και τουρίστες σε βαθμό μάλιστα που ορισμένοι πρώην κάτοικοί του αποφάσισαν να επιστρέψουν. Η συμπερίληψη αυτού του σχεδίου σε ένα ευρύτερο σχέδιο ανανέωσης των χωριών διασφάλισε τη συμμετοχή των κατάλληλων τοπικών παραγόντων στη διαδικασία σχεδιασμού, συμπεριλαμβανομένης της ιεράρχησης των προτεραιοτήτων, καθώς και την επιλογή των πλέον επιτακτικών σχεδίων προς υλοποίηση για το συγκεκριμένο χωριό. Το σχέδιο συμπληρώθηκε με δύο ακόμη στενά συνδεόμενα δημόσια σχέδια και ένα τρίτο, ιδιωτικής πρωτοβουλίας, σχέδιο τα οποία επίσης προέκυψαν στο πλαίσιο του σχεδίου ανανέωσης του χωριού. Επιπλέον, το σχέδιο εντάχθηκε σε μια ευρύτερη σύλληψη για τα 15 (συνολικά) σχέδια ανανέωσης χωριών για τις τρεις τοπικές κοινότητες (Samtgemeinde). Το εν λόγω χωριό βρίσκεται σε αγροτική περιοχή όπου η συρρίκνωση του πληθυσμού ήταν σοβαρό πρόβλημα και οι υποδομές σχετικά ανεπαρκείς. Το χωριό κινδύνευε να χάσει την ταυτότητά του. Αυτές οι παράμετροι ενίσχυσαν τον αντίκτυπο του σχεδίου.

Διαπίστωση 3 — Υλοποίηση σε μη αγροτικές περιοχές

Ένα από τα αξιολογηθέντα σχέδια για το μέτρο που αφορά την άρδευση στην Ισπανία αντιστοιχούσε σε συνολική επένδυση 9,9 εκατ. ευρώ, με συγχρηματοδότηση του ΕΓΤΠΕ ύψους 2,4 εκατ. ευρώ. Το σχέδιο αφορούσε την άρδευση μια αγροτικής περιοχής δίπλα στο Castellón de la Plana. Δεν υπάρχουν καθόλου μικρά χωριά εντός ή περιμετρικά της αγροτικής περιοχής και οι γεωργοί που ωφελήθηκαν από το σχέδιο ζουν στο Castellón.

Η αρδευόμενη αγροτική περιοχή διατρέχεται από έναν αυτοκινητόδρομο ο οποίος οδηγεί από την πόλη στο λιμάνι του Castellón, μια απόσταση 5 km περίπου. Μεταξύ της αγροτικής περιοχής και της Μεσογείου υπάρχουν κυρίως οικοδομημένες εκτάσεις. Το Castellón de la Plana έχει πληθυσμό 147 000 περίπου κατοίκων και πληθυσμιακή πυκνότητα 1 346 κατοίκων ανά km2. Η πόλη είναι ένα από τα κέντρα παραγωγής εσπεριδοειδών στην Ισπανία λόγω της εύφορης γης της. Είναι σημαντικό εμπορικό κέντρο με βασικές της δραστηριότητες τη μεγάλη πετροχημική της βιομηχανία, την κεραμοποιία και την αλιεία.

Το Castellón de la Plana είναι μία από τις 29 ισπανικές πόλεις που επωφελήθηκαν από την κοινοτική πρωτοβουλία URBAN I που συγχρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ. Η κοινοτική πρωτοβουλία URBAN είναι ένα χρηματοδοτικό μέσο της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ το οποίο αφορά την ανάπλαση πόλεων και προαστίων που διέρχονται κρίση.

Το σχέδιο αφορά τον εκσυγχρονισμό ενός αρδευτικού δικτύου σε έκταση 895 εκταρίων, μέσω της αντικατάστασης των υπαρχόντων υδραγωγών από τσιμέντο με σύστημα αντλιών και υπόγειων καναλιών (βλέπε φωτογραφία 4). Τα κύρια αποτελέσματα ήταν η σημαντική μείωση της κατανάλωσης νερού, με αποτέλεσμα η γεωργία στην περιοχή να καταστεί πιο αποδοτική και να βελτιωθεί η ποσότητα και η ποιότητα των προϊόντων διασφαλίζοντας έτσι τη συνέχιση της υπάρχουσας γεωργίας «μερικής απασχόλησης» («consolidar la agricultura a tiempo parcial»).

Τα αποτελέσματα αυτού του σχεδίου συνέβαλαν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας και στην προστασία του περιβάλλοντος (εξοικονόμηση νερού). Ωστόσο, τα εν λόγω αποτελέσματα επιτεύχθηκαν σε μια περιοχή η οποία μπορεί να θεωρηθεί μία από τις πλέον ανταγωνιστικές και προνομιούχες από άποψη θέσης περιοχές του στόχου 1 στην Ισπανία. Η πόλη Castellón de la Plana και οι παρακείμενες αγροτικές εκτάσεις δεν πλήττονται από τα προβλήματα που απαντώνται συνήθως στις αγροτικές περιοχές (συρρίκνωση πληθυσμού, υψηλό ποσοστό απασχόλησης στη γεωργία κ.λπ.). Βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, οι εν λόγω περιοχές δεν μπορούν να θεωρηθούν αγροτικές. Η χρηματοδότηση τέτοιων σχεδίων δεν ευνοεί και δεν προάγει την προσαρμογή και ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών.

---

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

| II. | Η επιτυχία της εφαρμογής επενδυτικών μέτρων δεν πρέπει να αποτιμάται μόνο με βάση τον αντίκτυπό τους στην επίλυση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών. Η αγροτική ανάπτυξη αφορά την εδαφική συνοχή, αλλά περιλαμβάνει και άλλους στόχους, όπως την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των τομέων της γεωργίας και της δασοκομίας, τη βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου, και τη βελτίωση της ευρύτερης αγροτικής οικονομίας, τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό/περιφερειακό επίπεδο (βλέπε απάντηση στα σημεία 6 έως 13).
  Συνεπώς, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών απαιτείται η συνδρομή διαφόρων μέσων. |
| --- | --- |

II.

Η επιτυχία της εφαρμογής επενδυτικών μέτρων δεν πρέπει να αποτιμάται μόνο με βάση τον αντίκτυπό τους στην επίλυση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών. Η αγροτική ανάπτυξη αφορά την εδαφική συνοχή, αλλά περιλαμβάνει και άλλους στόχους, όπως την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των τομέων της γεωργίας και της δασοκομίας, τη βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου, και τη βελτίωση της ευρύτερης αγροτικής οικονομίας, τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό/περιφερειακό επίπεδο (βλέπε απάντηση στα σημεία 6 έως 13).

Συνεπώς, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών απαιτείται η συνδρομή διαφόρων μέσων.

| III. | Στόχοι που αφορούν συγκεκριμένα μέτρα περιλαμβάνονται για καθένα από τα ελεγχόμενα μέτρα βάσει των κεφαλαίων I, VII και IX του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου. Για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, η Επιτροπή έχει προβλέψει μια περισσότερο στρατηγική προσέγγιση μέσω των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να εστιάσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις στρατηγικές τους αγροτικής ανάπτυξης στους σχετικούς στόχους που απορρέουν από συγκεκριμένες ανάγκες.
  Η ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα της γεωργίας είναι σύμφυτη με την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης, η οποία από πολιτική αντιμετώπισης των διαρθρωτικών προβλημάτων της γεωργίας μετεξελίχθηκε σε πολιτική που πραγματεύεται τους πολλαπλούς ρόλους της γεωργίας στην κοινωνία και, ιδιαίτερα, τις προκλήσεις που τίθενται στο ευρύτερο αγροτικό πλαίσιο. Το δίδυμο τομεακών και εδαφικών στοιχείων αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της πολιτικής αυτής που θεωρείται ως ο δεύτερος πυλώνας της ΚΓΠ (βλέπε απάντηση στα σημεία 16 έως 28). |
| --- | --- |

III.

Στόχοι που αφορούν συγκεκριμένα μέτρα περιλαμβάνονται για καθένα από τα ελεγχόμενα μέτρα βάσει των κεφαλαίων I, VII και IX του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου. Για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, η Επιτροπή έχει προβλέψει μια περισσότερο στρατηγική προσέγγιση μέσω των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να εστιάσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις στρατηγικές τους αγροτικής ανάπτυξης στους σχετικούς στόχους που απορρέουν από συγκεκριμένες ανάγκες.

Η ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα της γεωργίας είναι σύμφυτη με την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης, η οποία από πολιτική αντιμετώπισης των διαρθρωτικών προβλημάτων της γεωργίας μετεξελίχθηκε σε πολιτική που πραγματεύεται τους πολλαπλούς ρόλους της γεωργίας στην κοινωνία και, ιδιαίτερα, τις προκλήσεις που τίθενται στο ευρύτερο αγροτικό πλαίσιο. Το δίδυμο τομεακών και εδαφικών στοιχείων αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της πολιτικής αυτής που θεωρείται ως ο δεύτερος πυλώνας της ΚΓΠ (βλέπε απάντηση στα σημεία 16 έως 28).

| IV. | Η αγροτική ανάπτυξη είναι οριζόντια πολιτική και έχει εφαρμογή σε όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, ο καθορισμός των δικαιούχων και των επιλέξιμων για ενίσχυση περιοχών, καθώς και η χάραξη των κατάλληλων στρατηγικών εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών (βλέπε απάντηση στα σημεία 29 έως 34).
  Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού περιέχει σαφέστερη στόχευση υπέρ των μικρότερων επιχειρήσεων για τη μεταποίηση και εμπορία γεωργικών προϊόντων (και υπέρ των πολύ μικρών επιχειρήσεων για τα δασοκομικά προϊόντα στο πλαίσιο του άξονα 1 και για την επιχειρηματική ανάπτυξη στο πλαίσιο του άξονα 3) προκειμένου, μεταξύ άλλων, να μειωθεί όσο το δυνατό περισσότερο η επενέργεια αδράνειας (εάν και εφόσον παρουσιάζεται) (βλέπε απάντηση στα σημεία 35 έως 39). |
| --- | --- |

IV.

Η αγροτική ανάπτυξη είναι οριζόντια πολιτική και έχει εφαρμογή σε όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, ο καθορισμός των δικαιούχων και των επιλέξιμων για ενίσχυση περιοχών, καθώς και η χάραξη των κατάλληλων στρατηγικών εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών (βλέπε απάντηση στα σημεία 29 έως 34).

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού περιέχει σαφέστερη στόχευση υπέρ των μικρότερων επιχειρήσεων για τη μεταποίηση και εμπορία γεωργικών προϊόντων (και υπέρ των πολύ μικρών επιχειρήσεων για τα δασοκομικά προϊόντα στο πλαίσιο του άξονα 1 και για την επιχειρηματική ανάπτυξη στο πλαίσιο του άξονα 3) προκειμένου, μεταξύ άλλων, να μειωθεί όσο το δυνατό περισσότερο η επενέργεια αδράνειας (εάν και εφόσον παρουσιάζεται) (βλέπε απάντηση στα σημεία 35 έως 39).

| V. | Ο καθορισμός των επιλέξιμων περιοχών, καθώς και ο τόπος εφαρμογής των διαφόρων μέτρων αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών/περιφερειών βάσει της εκ μέρους τους ανάλυσης των προβλημάτων, των στόχων τους και της στρατηγικής που έχουν ορίσει στα προγράμματά τους. Τούτο αποτελεί βασικό στοιχείο στο πλαίσιο της επικουρικότητας. Επιπλέον, η αποτελεσματική διάθεση των επενδυτικών πόρων δεν εξαρτάται μόνο από τον αγροτικό χαρακτήρα της περιοχής στην οποία πραγματοποιείται η παρέμβαση (βλέπε απάντηση στα σημεία 40 έως 46). |
| --- | --- |

V.

Ο καθορισμός των επιλέξιμων περιοχών, καθώς και ο τόπος εφαρμογής των διαφόρων μέτρων αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών/περιφερειών βάσει της εκ μέρους τους ανάλυσης των προβλημάτων, των στόχων τους και της στρατηγικής που έχουν ορίσει στα προγράμματά τους. Τούτο αποτελεί βασικό στοιχείο στο πλαίσιο της επικουρικότητας. Επιπλέον, η αποτελεσματική διάθεση των επενδυτικών πόρων δεν εξαρτάται μόνο από τον αγροτικό χαρακτήρα της περιοχής στην οποία πραγματοποιείται η παρέμβαση (βλέπε απάντηση στα σημεία 40 έως 46).

| VI. | Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι ολοκληρωμένες εδαφικές προσεγγίσεις αποτελούν σημαντικό εργαλείο για την εφαρμογή της πολιτική αγροτικής ανάπτυξης και συνέστησε την αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας στο νέο κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 ενθαρρύνοντας τα ολοκληρωμένα έργα που συνδυάζουν διάφορα μέτρα και ενσωματώνοντας την κοινοτική πρωτοβουλία Leader στον κορμό της πολιτικής (βλέπε απάντηση στα σημεία 48 έως 51).
  Η Επιτροπή έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την εξάλειψη των αδυναμιών ως προς την ποσότητα και την ποιότητα των δεδομένων παρακολούθησης που διαθέτουν τα κράτη μέλη, ήδη για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού. Η παρακολούθηση θα ενισχυθεί με τη θέσπιση κοινού πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης (ΚΠΠΑ) για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού σε συνεργασία με τα κράτη μέλη (βλέπε απάντηση στα σημεία 55 έως 63). |
| --- | --- |

VI.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι ολοκληρωμένες εδαφικές προσεγγίσεις αποτελούν σημαντικό εργαλείο για την εφαρμογή της πολιτική αγροτικής ανάπτυξης και συνέστησε την αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας στο νέο κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 ενθαρρύνοντας τα ολοκληρωμένα έργα που συνδυάζουν διάφορα μέτρα και ενσωματώνοντας την κοινοτική πρωτοβουλία Leader στον κορμό της πολιτικής (βλέπε απάντηση στα σημεία 48 έως 51).

Η Επιτροπή έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την εξάλειψη των αδυναμιών ως προς την ποσότητα και την ποιότητα των δεδομένων παρακολούθησης που διαθέτουν τα κράτη μέλη, ήδη για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού. Η παρακολούθηση θα ενισχυθεί με τη θέσπιση κοινού πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης (ΚΠΠΑ) για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού σε συνεργασία με τα κράτη μέλη (βλέπε απάντηση στα σημεία 55 έως 63).

| VII. | Κατά την περίοδο 2007-2013, η στήριξη θα είναι καλύτερα στοχοθετημένη μέσω της θέσπισης του ΚΠΠΑ, το οποίο έχει ισχυρούς δεσμούς με τις εθνικές στρατηγικές.
  Επιπλέον, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου σχετικά με την επόμενη περίοδο προγραμματισμού εισάγει μια περισσότερο στρατηγική προσέγγιση της αγροτικής ανάπτυξης καθορίζοντας τρεις βασικούς στόχους (βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας και της δασοκομίας, βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου, βελτίωση της ποιότητας ζωής και διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας), οι οποίοι αναλύονται περαιτέρω σε επιμέρους στόχους των διαφόρων μέτρων. |
| --- | --- |

VII.

Κατά την περίοδο 2007-2013, η στήριξη θα είναι καλύτερα στοχοθετημένη μέσω της θέσπισης του ΚΠΠΑ, το οποίο έχει ισχυρούς δεσμούς με τις εθνικές στρατηγικές.

Επιπλέον, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου σχετικά με την επόμενη περίοδο προγραμματισμού εισάγει μια περισσότερο στρατηγική προσέγγιση της αγροτικής ανάπτυξης καθορίζοντας τρεις βασικούς στόχους (βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας και της δασοκομίας, βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου, βελτίωση της ποιότητας ζωής και διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας), οι οποίοι αναλύονται περαιτέρω σε επιμέρους στόχους των διαφόρων μέτρων.

| 6 έως 13. | Η Επιτροπή χαιρετίζει τις παρατηρήσεις και τα συμπεράσματα που παραθέτει το Ελεγκτικό Συνέδριο στην παρούσα έκθεση. Πολλά από αυτά είναι σημαντικά ενόψει της εφαρμογής του νομικού πλαισίου για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού 2007-2013.
  Η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης συνίσταται σε μια δέσμη εννέα ομάδων μέτρων διαφορετικού χαρακτήρα. Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών, πρέπει να ληφθούν υπόψη όλες οι ομάδες μέτρων, προκειμένου να καλυφθεί το ευρύτερο αντικείμενο των στόχων αγροτικής ανάπτυξης.
  Οι ειδικοί στόχοι που προσδιορίζονται στις τρεις ομάδες επενδυτικών μέτρων για την αγροτική ανάπτυξη επικεντρώνονται ειδικότερα στη μείωση του κόστους παραγωγής, στη βελτίωση της παραγωγής και της ποιότητας, στην προώθηση της διαφοροποίησης των γεωργικών δραστηριοτήτων κ.λ.π. Οι στόχοι αυτοί είναι ενσωματωμένοι στην ευρύτερη προσέγγιση της αγροτικής ανάπτυξης περί αύξησης της ανταγωνιστικότητας των τομέων της γεωργίας και της δασοκομίας, βελτίωσης του περιβάλλοντος και της υπαίθρου, και βελτίωσης της ευρύτερης αγροτικής οικονομίας (βλέπε επίσης απάντηση στα σημεία 19 έως 27). |
| --- | --- |

6 έως 13.

Η Επιτροπή χαιρετίζει τις παρατηρήσεις και τα συμπεράσματα που παραθέτει το Ελεγκτικό Συνέδριο στην παρούσα έκθεση. Πολλά από αυτά είναι σημαντικά ενόψει της εφαρμογής του νομικού πλαισίου για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού 2007-2013.

Η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης συνίσταται σε μια δέσμη εννέα ομάδων μέτρων διαφορετικού χαρακτήρα. Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των αγροτικών περιοχών, πρέπει να ληφθούν υπόψη όλες οι ομάδες μέτρων, προκειμένου να καλυφθεί το ευρύτερο αντικείμενο των στόχων αγροτικής ανάπτυξης.

Οι ειδικοί στόχοι που προσδιορίζονται στις τρεις ομάδες επενδυτικών μέτρων για την αγροτική ανάπτυξη επικεντρώνονται ειδικότερα στη μείωση του κόστους παραγωγής, στη βελτίωση της παραγωγής και της ποιότητας, στην προώθηση της διαφοροποίησης των γεωργικών δραστηριοτήτων κ.λ.π. Οι στόχοι αυτοί είναι ενσωματωμένοι στην ευρύτερη προσέγγιση της αγροτικής ανάπτυξης περί αύξησης της ανταγωνιστικότητας των τομέων της γεωργίας και της δασοκομίας, βελτίωσης του περιβάλλοντος και της υπαίθρου, και βελτίωσης της ευρύτερης αγροτικής οικονομίας (βλέπε επίσης απάντηση στα σημεία 19 έως 27).

Παρατήρηση 1Ο ευέλικτος σχεδιασμός της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης επιτρέπει στα κράτη μέλη και στις περιφέρειες να καθορίζουν στόχους και στρατηγικές κατάλληλους για τις ιδιαίτερες κατά τόπους συνθήκες. Τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ) περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τους στόχους που έχουν τεθεί για την περίοδο προγραμματισμού και περιγραφή των μέτρων που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη αυτών των στόχων.

| 16. | Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 κατόρθωσε για πρώτη φορά να συγκεράσει διάφορα προϋπάρχοντα μέτρα σε ένα ενιαίο νομικό πλαίσιο μετεξελίσσοντας μια πολιτική αντιμετώπισης των διαρθρωτικών προβλημάτων της γεωργίας σε μια πολιτική που πραγματεύεται τους πολλαπλούς ρόλους της γεωργίας στην κοινωνία.
  Η προσέγγιση αυτή που επιδιώκει μεγαλύτερη συνεκτικότητα μεταξύ των επιμέρους μέτρων αναπτύσσεται πλέον περαιτέρω στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού 2007-2013. Βελτιώνει την εσωτερική διάρθρωση καθορίζοντας σαφώς τρεις ευρείς στόχους πολιτικής, οι οποίοι στη συνέχεια επιμερίζονται σε ειδικούς στόχους σε επίπεδο επιμέρους μέτρων (βλέπε απάντηση στο σημείο 27). |
| --- | --- |

16.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού 2000-2006 κατόρθωσε για πρώτη φορά να συγκεράσει διάφορα προϋπάρχοντα μέτρα σε ένα ενιαίο νομικό πλαίσιο μετεξελίσσοντας μια πολιτική αντιμετώπισης των διαρθρωτικών προβλημάτων της γεωργίας σε μια πολιτική που πραγματεύεται τους πολλαπλούς ρόλους της γεωργίας στην κοινωνία.

Η προσέγγιση αυτή που επιδιώκει μεγαλύτερη συνεκτικότητα μεταξύ των επιμέρους μέτρων αναπτύσσεται πλέον περαιτέρω στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού 2007-2013. Βελτιώνει την εσωτερική διάρθρωση καθορίζοντας σαφώς τρεις ευρείς στόχους πολιτικής, οι οποίοι στη συνέχεια επιμερίζονται σε ειδικούς στόχους σε επίπεδο επιμέρους μέτρων (βλέπε απάντηση στο σημείο 27).

| 17. | Η ευελιξία των επενδυτικών μέτρων δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να διαμορφώνουν συντεκτικές αναπτυξιακές στρατηγικές: ο κανονισμός προσφέρει ένα ευρύ φάσμα μέτρων, από τα οποία τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν τα περισσότερο πρόσφορα για τις ιδιαίτερες συνθήκες και ανάγκες τους. |
| --- | --- |

17.

Η ευελιξία των επενδυτικών μέτρων δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να διαμορφώνουν συντεκτικές αναπτυξιακές στρατηγικές: ο κανονισμός προσφέρει ένα ευρύ φάσμα μέτρων, από τα οποία τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν τα περισσότερο πρόσφορα για τις ιδιαίτερες συνθήκες και ανάγκες τους.

| 18. | Βάσει της ανάλυσης των προβλημάτων, τα κράτη μέλη/οι περιφέρειες ορίζουν τους στόχους και τη στρατηγική των προγραμμάτων τους αγροτικής ανάπτυξης. Διάφορα μέτρα μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη αυτών των στόχων. Για τον λόγο αυτό μερικές φορές είναι δύσκολο στην αρχή της περιόδου προγραμματισμού να προκαθοριστεί η κατανομή των πόρων σε ορισμένους επιμέρους στόχους σε περιφερειακό επίπεδο.
  Σύμφωνα με το πλαίσιο που όρισε το Συμβούλιο για την επόμενη περίοδο 2007-2013, θεσπίστηκε μια περισσότερο στρατηγική προσέγγιση μέσω των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών που εξέδωσε το Συμβούλιο τον Φεβρουάριο 2006 (1).
  Τα κράτη μέλη θα χαράξουν τις εθνικές στρατηγικές τους στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης βάσει των έξι κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών, οι οποίες θα συμβάλλουν στα εξής:






  — | προσδιορισμό των τομέων στους οποίους η προσφυγή στη στήριξη της ΕΕ δημιουργεί τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία σε επίπεδο ΕΕ· |
| --- | --- | --- |

18.

Βάσει της ανάλυσης των προβλημάτων, τα κράτη μέλη/οι περιφέρειες ορίζουν τους στόχους και τη στρατηγική των προγραμμάτων τους αγροτικής ανάπτυξης. Διάφορα μέτρα μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη αυτών των στόχων. Για τον λόγο αυτό μερικές φορές είναι δύσκολο στην αρχή της περιόδου προγραμματισμού να προκαθοριστεί η κατανομή των πόρων σε ορισμένους επιμέρους στόχους σε περιφερειακό επίπεδο.

Σύμφωνα με το πλαίσιο που όρισε το Συμβούλιο για την επόμενη περίοδο 2007-2013, θεσπίστηκε μια περισσότερο στρατηγική προσέγγιση μέσω των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών που εξέδωσε το Συμβούλιο τον Φεβρουάριο 2006 (1).

Τα κράτη μέλη θα χαράξουν τις εθνικές στρατηγικές τους στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης βάσει των έξι κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών, οι οποίες θα συμβάλλουν στα εξής:

—

προσδιορισμό των τομέων στους οποίους η προσφυγή στη στήριξη της ΕΕ δημιουργεί τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία σε επίπεδο ΕΕ·

| — | σύνδεση με τις κύριες προτεραιότητες της ΕΕ (Λισσαβόνα, Γκέτεμποργκ)· |
| --- | --- |

—

σύνδεση με τις κύριες προτεραιότητες της ΕΕ (Λισσαβόνα, Γκέτεμποργκ)·

| — | εξασφάλιση συμπληρωματικότητας και συνεκτικότητας μεταξύ των δράσεων που χρηματοδοτούνται από τις διαρθρωτικές πολιτικές και τις πολιτικές απασχόλησης και αγροτικής ανάπτυξης σε δεδομένη επικράτεια και σε δεδομένο τομέα δραστηριότητας· |
| --- | --- |

—

εξασφάλιση συμπληρωματικότητας και συνεκτικότητας μεταξύ των δράσεων που χρηματοδοτούνται από τις διαρθρωτικές πολιτικές και τις πολιτικές απασχόλησης και αγροτικής ανάπτυξης σε δεδομένη επικράτεια και σε δεδομένο τομέα δραστηριότητας·

| — | πλαισίωση της εφαρμογής της νέας ΚΓΠ που είναι προσανατολισμένη στις απαιτήσεις της αγοράς και της αναγκαίας αναδιάρθρωσης που αυτή συνεπάγεται στα παλαιά και τα νέα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

—

πλαισίωση της εφαρμογής της νέας ΚΓΠ που είναι προσανατολισμένη στις απαιτήσεις της αγοράς και της αναγκαίας αναδιάρθρωσης που αυτή συνεπάγεται στα παλαιά και τα νέα κράτη μέλη.

Πλαίσιο 1 — Ισπανία

Οι στόχοι που επιδιώκει το πρόγραμμα προέρχονται από την εκ των προτέρων αξιολόγηση στο επίπεδο του αντίστοιχου σχεδίου αγροτικής ανάπτυξης. Όταν η εδαφική κάλυψη ενός προγράμματος εκτείνεται σε αρκετές περιοχές, όπως στην περίπτωση του ισπανικού προγράμματος βελτίωσης των δομών, για το οποίο γίνεται λόγος στο πλαίσιο 1, η υλοποίηση ενός γενικού στόχου μπορεί να λάβει διάφορες μορφές, ανάλογα με τη διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και τη συνεκτικότητα των προτεινόμενων μέτρων.

Πλαίσιο 1 — Πορτογαλία

Τα δύο παραδείγματα που αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι σύμφωνα με το στόχο αύξησης των εισοδημάτων και βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης, εργασίας και παραγωγής. Εν γένει, το γεγονός ότι επιτεύχθηκε κάποιο επίπεδο ανταγωνιστικότητας δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να πραγματοποιηθούν επενδύσεις.

Όσον αφορά το πορτογαλικό παράδειγμα, το μέτρο «διαχείριση υδάτινων πόρων και αναδασμός» (συνδυασμός δύο περιπτώσεων του άρθρου 33) είναι ένα μόνο από τα χρησιμοποιούμενα μέσα για την επίτευξη του συνολικού στόχου που είναι η «ανάπτυξη μιας σύγχρονης και ανταγωνιστικής γεωργίας». Οι δύο πτυχές του μέτρου, άρδευση και αναδασμός, είναι στενά συνδεδεμένες. Στις περιοχές όπου οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις είναι κατακερματισμένες σε πολλά μικρά αγροτεμάχια, είναι σκόπιμο πρώτα να ξεκινά ο αναδασμός εκτάσεων και στη συνέχεια να αναπτύσσονται δίκτυα άρδευσης, όταν η διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων έχει βελτιωθεί και σταθεροποιηθεί. Σε άλλα μέρη της Πορτογαλίας, όπου η διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων είναι καλύτερη, κύριος συντελεστής της ανάπτυξης είναι η διαχείριση των υδάτινων πόρων. Δεν είναι πάντα εφικτό να κατανεμηθούν οι πόροι σε επί μέρους στόχους κατά την έναρξη της περιόδου προγραμματισμού, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι δύο περιπτώσεις συνενώθηκαν σε ένα μέτρο του προγράμματος. Ως προς την αναφορά σε ένα μεγάλο έργο, το καίριο στοιχείο που πρέπει να εξεταστεί είναι αν το έργο συμβάλλει στους στόχους του προγράμματος.

Επιπλέον, ένα μέτρο μπορεί να συμβάλει σε περισσότερους από έναν επί μέρους στόχους ενός προγράμματος, εκ των οποίων όλοι σχετίζονται με το συνολικό στόχο ανάπτυξης μιας σύγχρονης και ανταγωνιστικής γεωργίας. Ωστόσο, κατά την επόμενη περίοδο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να χαράξουν μια χωριστή εθνική στρατηγική, καθορίζοντας προτεραιότητες που θα πρέπει στη συνέχεια να λάβουν τη μορφή προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης.

Πλαίσιο 1 — Κάτω Χώρες

Στις Κάτω Χώρες, το μέτρο του αναδασμού σχετίζεται με διαφορετικούς στόχους. Η αγορά εκτάσεων γίνεται σε προαιρετική βάση. Παρέχει στους γεωργούς τη δυνατότητα να μεταφέρουν την εκμετάλλευση σε άλλο τόπο, όπου υπάρχουν μεγαλύτερες δυνατότητες αειφόρου ανάπτυξης. Μέσω της ολοκληρωμένης αυτής προσέγγισης, επιτυγχάνονται ταυτόχρονα οι στόχοι της προστασίας της φύσης και της αγροτικής ανάπτυξης.

Καθότι οι προτεραιότητες/στόχοι και τα αντίστοιχα κονδύλια εξελίσσονται κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού (π.χ. σε συνάρτηση με την αξιοποίηση του μέσου από τους γεωργούς), μερικές φορές απαιτείται εκ νέου στοχοθέτηση των μέτρων για να εξασφαλιστεί η επιτυχής υλοποίησή τους.

Παρατήρηση 2Η Agenda 2000 κατέστησε την αγροτική ανάπτυξη δεύτερο πυλώνα της ΚΓΠ. Τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης, στην πλειονότητά τους, εξ ορισμού αφορούν τη γεωργία και τους γεωργούς, με αποτέλεσμα να δαπανάται μεγάλο ποσοστό στον τομέα της γεωργίας, αλλά ταυτόχρονα περιλαμβάνουν εδαφικά στοιχεία, όπως υψηλότερα ποσοστά συγχρηματοδότησης για επενδύσεις σε μειονεκτικές περιοχές και σε περιφέρειες συνοχής.

| 20. | Ο ευέλικτος σχεδιασμός της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης σε συνδυασμό με την αποκεντρωμένη προσέγγισή της παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να εντάξουν μια εδαφική προσέγγιση στα προγράμματά τους αγροτικής ανάπτυξης. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 προβλέπει ότι η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης «θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν αποκεντρωμένη και η έμφαση να δίνεται στη συμμετοχή και στην προσέγγιση “εκ των κάτω προς τα άνω”» (2). Η ολοκλήρωση διαφόρων πολιτικών παρέμβασης σε μια επικράτεια σε περιφερειακό/τοπικό επίπεδο πραγματοποιείται από τα κράτη μέλη. Επιπροσθέτως, τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ) απαιτούν την παροχή πληροφοριών σχετικά με τη συμπληρωματικότητα της στήριξης με άλλα κοινοτικά μέσα, όπως η πολιτική συνοχής. |
| --- | --- |

20.

Ο ευέλικτος σχεδιασμός της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης σε συνδυασμό με την αποκεντρωμένη προσέγγισή της παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να εντάξουν μια εδαφική προσέγγιση στα προγράμματά τους αγροτικής ανάπτυξης. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 προβλέπει ότι η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης «θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν αποκεντρωμένη και η έμφαση να δίνεται στη συμμετοχή και στην προσέγγιση “εκ των κάτω προς τα άνω”» (2). Η ολοκλήρωση διαφόρων πολιτικών παρέμβασης σε μια επικράτεια σε περιφερειακό/τοπικό επίπεδο πραγματοποιείται από τα κράτη μέλη. Επιπροσθέτως, τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ) απαιτούν την παροχή πληροφοριών σχετικά με τη συμπληρωματικότητα της στήριξης με άλλα κοινοτικά μέσα, όπως η πολιτική συνοχής.

| 21. | Οι εκθέσεις της Επιτροπής για την οικονομική και κοινωνική συνοχή συντάχθηκαν λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να σχεδιάζονται όλες οι διαρθρωτικές πολιτικές (συμπεριλαμβανομένης της περιφερειακής πολιτικής) κατά τρόπον ώστε να συμβάλλουν στη βελτίωση της εδαφικής συνοχής στις αγροτικές περιοχές. Ως εκ τούτου, πρέπει να θεωρηθούν ως σύνολο στο οποίο συμβάλλει σαφώς η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης ως δεύτερος πυλώνας της ΚΓΠ (βλέπε επίσης απάντηση στο σημείο 24). |
| --- | --- |

21.

Οι εκθέσεις της Επιτροπής για την οικονομική και κοινωνική συνοχή συντάχθηκαν λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να σχεδιάζονται όλες οι διαρθρωτικές πολιτικές (συμπεριλαμβανομένης της περιφερειακής πολιτικής) κατά τρόπον ώστε να συμβάλλουν στη βελτίωση της εδαφικής συνοχής στις αγροτικές περιοχές. Ως εκ τούτου, πρέπει να θεωρηθούν ως σύνολο στο οποίο συμβάλλει σαφώς η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης ως δεύτερος πυλώνας της ΚΓΠ (βλέπε επίσης απάντηση στο σημείο 24).

| 22. | Οι δύο ευρωπαϊκές διασκέψεις για την αγροτική ανάπτυξη στις οποίες αναφέρεται το Ελεγκτικό Συνέδριο πρέπει να θεωρηθούν ως προϊόν μιας νέας εποχής, στην οποία έγινε αισθητή η ανάγκη μιας περισσότερο άρτιας πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης, η οποία, εκτός από την αναδιάρθρωση της γεωργίας, καλύπτει επιπλέον περιβαλλοντικά θέματα και τις ευρύτερες ανάγκες των αγροτικών περιοχών. Τούτο αντικατοπτρίζεται στην τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού και ενισχύεται στη μελλοντική περίοδο βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005. |
| --- | --- |

22.

Οι δύο ευρωπαϊκές διασκέψεις για την αγροτική ανάπτυξη στις οποίες αναφέρεται το Ελεγκτικό Συνέδριο πρέπει να θεωρηθούν ως προϊόν μιας νέας εποχής, στην οποία έγινε αισθητή η ανάγκη μιας περισσότερο άρτιας πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης, η οποία, εκτός από την αναδιάρθρωση της γεωργίας, καλύπτει επιπλέον περιβαλλοντικά θέματα και τις ευρύτερες ανάγκες των αγροτικών περιοχών. Τούτο αντικατοπτρίζεται στην τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού και ενισχύεται στη μελλοντική περίοδο βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005.

| 24. | Η Agenda 2000 κατέστησε την αγροτική ανάπτυξη δεύτερο πυλώνα της ΚΓΠ, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι πολλαπλές προκλήσεις της γεωργίας ως κύριου χρήστη της γης. Ως εκ τούτου, όπως είναι φυσικό η πολιτική είναι στενά συνδεδεμένη με τον τομέα της γεωργίας, αλλά ταυτόχρονα λαμβάνει υπόψη τις περιφερειακές ανισότητες. Επιπλέον, για την περίοδο 2000-2006 η αγροτική ανάπτυξη χαρακτηρίζεται επίσης από αρκετές εδαφικές πτυχές, όπως η εφαρμογή του μέτρου για τις μειονεκτικές περιοχές και τα υψηλότερα ποσοστά συγχρηματοδότησης για τις επενδύσεις σε μειονεκτικές περιοχές και περιοχές συνοχής. Η περαιτέρω χωρική διαφοροποίηση σε επίπεδο προγράμματος αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών. |
| --- | --- |

24.

Η Agenda 2000 κατέστησε την αγροτική ανάπτυξη δεύτερο πυλώνα της ΚΓΠ, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι πολλαπλές προκλήσεις της γεωργίας ως κύριου χρήστη της γης. Ως εκ τούτου, όπως είναι φυσικό η πολιτική είναι στενά συνδεδεμένη με τον τομέα της γεωργίας, αλλά ταυτόχρονα λαμβάνει υπόψη τις περιφερειακές ανισότητες. Επιπλέον, για την περίοδο 2000-2006 η αγροτική ανάπτυξη χαρακτηρίζεται επίσης από αρκετές εδαφικές πτυχές, όπως η εφαρμογή του μέτρου για τις μειονεκτικές περιοχές και τα υψηλότερα ποσοστά συγχρηματοδότησης για τις επενδύσεις σε μειονεκτικές περιοχές και περιοχές συνοχής. Η περαιτέρω χωρική διαφοροποίηση σε επίπεδο προγράμματος αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών.

| 25 και 26. | Τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης, στην πλειονότητά τους, αφορούν εξ ορισμού τη γεωργία και τους γεωργούς, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος των δαπανών να κατευθύνεται στον τομέα της γεωργίας. Εφόσον η γεωργία εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος χρήστης αγροτικών γαιών και να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομία των αγροτικών περιοχών, η στήριξη του γεωργικού τομέα μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών. Η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης αποτελεί σημαντική συνιστώσα της προώθησης αειφόρων μεθόδων γεωργίας και διατήρησης του αγροτικού περιβάλλοντος και τοπίου. Επιπλέον, όπως προκύπτει από την περίπτωση της Καμπανίας, μια πολιτική με τομεακό κυρίως προσανατολισμό δεν αποκλείει την εδαφική διαφοροποίηση.
  Για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, ποσοστό χρηματοδότησης ύψους 10 % κατ' ελάχιστον της συνολικής συνεισφοράς της ΕΕ προορίζεται από τον κανονισμό του Συμβουλίου για μέτρα που αφορούν την ποιότητα ζωής και τη διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας σε νέους τομείς πέραν της γεωργίας και της δασοκομίας. |
| --- | --- |

25 και 26.

Τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης, στην πλειονότητά τους, αφορούν εξ ορισμού τη γεωργία και τους γεωργούς, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος των δαπανών να κατευθύνεται στον τομέα της γεωργίας. Εφόσον η γεωργία εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος χρήστης αγροτικών γαιών και να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομία των αγροτικών περιοχών, η στήριξη του γεωργικού τομέα μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών. Η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης αποτελεί σημαντική συνιστώσα της προώθησης αειφόρων μεθόδων γεωργίας και διατήρησης του αγροτικού περιβάλλοντος και τοπίου. Επιπλέον, όπως προκύπτει από την περίπτωση της Καμπανίας, μια πολιτική με τομεακό κυρίως προσανατολισμό δεν αποκλείει την εδαφική διαφοροποίηση.

Για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, ποσοστό χρηματοδότησης ύψους 10 % κατ' ελάχιστον της συνολικής συνεισφοράς της ΕΕ προορίζεται από τον κανονισμό του Συμβουλίου για μέτρα που αφορούν την ποιότητα ζωής και τη διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας σε νέους τομείς πέραν της γεωργίας και της δασοκομίας.

| 27. | Σύμφωνα με το πλαίσιο που θέσπισε το Συμβούλιο, η αγροτική ανάπτυξη, ως δεύτερος πυλώνας, πρέπει στο μέλλον να συνοδεύει και να συμπληρώνει τις πολιτικές στήριξης της αγοράς και του εισοδήματος της ΚΓΠ, λαμβάνοντας υπόψη τους γενικούς στόχους της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.
  Για τον λόγο αυτό, την περίοδο 2007-2013 η αγροτική ανάπτυξη θα επικεντρωθεί σε τρεις τομείς ακολουθώντας τους «τρεις άξονες» μέτρων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1698/2005: άξονας 1: «Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τομέα της γεωργίας και της δασοκομίας»· άξονας 2: «Βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου»· άξονας 3: «Βελτίωση της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές και διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας». Ο τέταρτος άξονας του «Leader» εισάγει τη δυνατότητα τοπικών προσεγγίσεων της αγροτικής ανάπτυξης εκ των κάτω προς τα άνω.
  Ωστόσο, για να τονιστεί περισσότερο η εδαφική διάσταση, τα κράτη μέλη πρέπει να εξετάσουν το χαρακτηρισμό περιοχών ως αγροτικών και τη σημασία τους στην εκπόνηση των προγραμμάτων τους αγροτικής ανάπτυξης. |
| --- | --- |

27.

Σύμφωνα με το πλαίσιο που θέσπισε το Συμβούλιο, η αγροτική ανάπτυξη, ως δεύτερος πυλώνας, πρέπει στο μέλλον να συνοδεύει και να συμπληρώνει τις πολιτικές στήριξης της αγοράς και του εισοδήματος της ΚΓΠ, λαμβάνοντας υπόψη τους γενικούς στόχους της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.

Για τον λόγο αυτό, την περίοδο 2007-2013 η αγροτική ανάπτυξη θα επικεντρωθεί σε τρεις τομείς ακολουθώντας τους «τρεις άξονες» μέτρων που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1698/2005: άξονας 1: «Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τομέα της γεωργίας και της δασοκομίας»· άξονας 2: «Βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου»· άξονας 3: «Βελτίωση της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές και διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας». Ο τέταρτος άξονας του «Leader» εισάγει τη δυνατότητα τοπικών προσεγγίσεων της αγροτικής ανάπτυξης εκ των κάτω προς τα άνω.

Ωστόσο, για να τονιστεί περισσότερο η εδαφική διάσταση, τα κράτη μέλη πρέπει να εξετάσουν το χαρακτηρισμό περιοχών ως αγροτικών και τη σημασία τους στην εκπόνηση των προγραμμάτων τους αγροτικής ανάπτυξης.

| 28. | Όπως αναφέρεται ανωτέρω στα σημεία 24 έως 26, η εφαρμογή ορισμένων τομεακού χαρακτήρα μέτρων συνεπάγεται την εδαφική διαφοροποίηση ήδη κατά την τρέχουσα περίοδο 2000-2006.
  Για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, έχουν προβλεφθεί αρκετές εδαφικές πτυχές, όπως η εφαρμογή του μέτρου για τις μειονεκτικές περιοχές και η διαφοροποίηση των ποσοστών συγχρηματοδότησης ανάλογα με την κατηγορία της περιοχής (υψηλότερα ποσοστά χρηματοδότησης για ορισμένα μέτρα που εφαρμόζονται σε μειονεκτικές περιοχές, όπως περιοχές υπαγόμενες στο στόχο σύγκλισης, εξόχως απόκεντρες περιοχές, μικρότερα νησιά του Αιγαίου). Η ένταξη της κοινοτικής πρωτοβουλίας «Leader» ως τέταρτου άξονα θα διευκολύνει αυτή την προσέγγιση.
  Είναι γεγονός ότι η ελάχιστη κοινοτική συνεισφορά στο πρόγραμμα για τους άξονες 1 και 3 μειώθηκε από το Συμβούλιο σε 10 %. Οι μειώσεις αυτές θεωρήθηκαν προτιμότερες από τα κράτη μέλη, διότι έτσι τα κράτη μέλη αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία προκειμένου να προσαρμόσουν τον προγραμματισμό στις ιδιαίτερες ανάγκες τους. Ωστόσο, τα ποσοστά προγραμματισμού αποτελούν το ελάχιστο όριο, ενώ τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόσουν υψηλότερα ποσοστά. Το μειωμένο ποσοστό συνεισφοράς στο πλαίσιο του «Leader» στα νέα κράτη μέλη πρέπει να θεωρηθεί ως περίοδος σταδιακής προσαρμογής, ώστε να αποκτήσουν τα κράτη αυτή εμπειρία στις μακροχρόνιες διαδικασίες εφαρμογής αυτών των μέτρων. |
| --- | --- |

28.

Όπως αναφέρεται ανωτέρω στα σημεία 24 έως 26, η εφαρμογή ορισμένων τομεακού χαρακτήρα μέτρων συνεπάγεται την εδαφική διαφοροποίηση ήδη κατά την τρέχουσα περίοδο 2000-2006.

Για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, έχουν προβλεφθεί αρκετές εδαφικές πτυχές, όπως η εφαρμογή του μέτρου για τις μειονεκτικές περιοχές και η διαφοροποίηση των ποσοστών συγχρηματοδότησης ανάλογα με την κατηγορία της περιοχής (υψηλότερα ποσοστά χρηματοδότησης για ορισμένα μέτρα που εφαρμόζονται σε μειονεκτικές περιοχές, όπως περιοχές υπαγόμενες στο στόχο σύγκλισης, εξόχως απόκεντρες περιοχές, μικρότερα νησιά του Αιγαίου). Η ένταξη της κοινοτικής πρωτοβουλίας «Leader» ως τέταρτου άξονα θα διευκολύνει αυτή την προσέγγιση.

Είναι γεγονός ότι η ελάχιστη κοινοτική συνεισφορά στο πρόγραμμα για τους άξονες 1 και 3 μειώθηκε από το Συμβούλιο σε 10 %. Οι μειώσεις αυτές θεωρήθηκαν προτιμότερες από τα κράτη μέλη, διότι έτσι τα κράτη μέλη αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία προκειμένου να προσαρμόσουν τον προγραμματισμό στις ιδιαίτερες ανάγκες τους. Ωστόσο, τα ποσοστά προγραμματισμού αποτελούν το ελάχιστο όριο, ενώ τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόσουν υψηλότερα ποσοστά. Το μειωμένο ποσοστό συνεισφοράς στο πλαίσιο του «Leader» στα νέα κράτη μέλη πρέπει να θεωρηθεί ως περίοδος σταδιακής προσαρμογής, ώστε να αποκτήσουν τα κράτη αυτή εμπειρία στις μακροχρόνιες διαδικασίες εφαρμογής αυτών των μέτρων.

Παρατήρηση 3Ο καθορισμός των περιοχών και των δικαιούχων που είναι επιλέξιμοι για παρέμβαση, καθώς και η επιλογή των έργων εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών σε συνάρτηση με τις ανάγκες και τους στόχους που ορίζονται στα προγράμματά τους αγροτικής ανάπτυξης.

| 29. | Λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλομορφία των περιφερειών της Ευρώπης και τις διαφορετικές συνθήκες σε εθνικό επίπεδο, είναι δύσκολο να δοθεί ένας κοινός ορισμός των αγροτικών περιοχών.
  Ως εκ τούτου, ο ορισμός των αγροτικών περιοχών και ο καθορισμός περιοχών επιλέξιμων για παρέμβαση, καθώς και των τόπων εκτέλεσης των έργων εντός αυτών των αγροτικών περιοχών, εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών σε συνάρτηση με τις ανάγκες, τους στόχους τους και τη στρατηγική που χαράσσουν στα προγράμματά τους. Αυτός είναι ο λόγος των διαφορών μεταξύ των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού των κρατών μελών στα οποία διενεργήθηκε έλεγχος όσον αφορά το σαφή χαρακτηρισμό των περιοχών εφαρμογής των ειδικών μέτρων.
  Όπως προαναφέρεται στο σημείο 27, για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού τα κράτη μέλη πρέπει να ορίσουν στα προγράμματά τους αγροτικής ανάπτυξης τις αγροτικές περιοχές τους και να δηλώσουν τη σημασία τους. |
| --- | --- |

29.

Λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλομορφία των περιφερειών της Ευρώπης και τις διαφορετικές συνθήκες σε εθνικό επίπεδο, είναι δύσκολο να δοθεί ένας κοινός ορισμός των αγροτικών περιοχών.

Ως εκ τούτου, ο ορισμός των αγροτικών περιοχών και ο καθορισμός περιοχών επιλέξιμων για παρέμβαση, καθώς και των τόπων εκτέλεσης των έργων εντός αυτών των αγροτικών περιοχών, εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών σε συνάρτηση με τις ανάγκες, τους στόχους τους και τη στρατηγική που χαράσσουν στα προγράμματά τους. Αυτός είναι ο λόγος των διαφορών μεταξύ των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού των κρατών μελών στα οποία διενεργήθηκε έλεγχος όσον αφορά το σαφή χαρακτηρισμό των περιοχών εφαρμογής των ειδικών μέτρων.

Όπως προαναφέρεται στο σημείο 27, για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού τα κράτη μέλη πρέπει να ορίσουν στα προγράμματά τους αγροτικής ανάπτυξης τις αγροτικές περιοχές τους και να δηλώσουν τη σημασία τους.

| 30 και 31. | Τα επενδυτικά μέτρα πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στις ανάγκες των επιλέξιμων για παρέμβαση περιοχών. Για παράδειγμα, σε ορισμένα κράτη μέλη η αυξανόμενη (περιβαλλοντική) αστική πίεση επί των λεγόμων «περιαστικών» περιοχών αποτελεί σημαντική χωρική πρόκληση, στην αντιμετώπιση της οποίας μπορεί να συμβάλει η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης. Έτσι, ανάλογα με το στόχο του μέτρου, η στήριξη μπορεί να είναι περισσότερο αποτελεσματική σε περιοχή υπό αστική πίεση από ό,τι σε απομακρυσμένες περιοχές της περιφέρειας.
  Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στο σημείο 29, η κατάσταση είναι διαφορετική στα διάφορα κράτη μέλη. Για μια μικρή χώρα όπως οι Κάτω Χώρες, για παράδειγμα, όπου οι περιφερειακές ανισότητες είναι μικρές, μια εθνική γενική προσέγγιση μπορεί να είναι περισσότερο χρήσιμη. Σε άλλα κράτη μέλη, υπάρχει θεματική διαφοροποίηση με σκοπό την ενίσχυση των περιοχών με τις περισσότερες ανάγκες. |
| --- | --- |

30 και 31.

Τα επενδυτικά μέτρα πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στις ανάγκες των επιλέξιμων για παρέμβαση περιοχών. Για παράδειγμα, σε ορισμένα κράτη μέλη η αυξανόμενη (περιβαλλοντική) αστική πίεση επί των λεγόμων «περιαστικών» περιοχών αποτελεί σημαντική χωρική πρόκληση, στην αντιμετώπιση της οποίας μπορεί να συμβάλει η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης. Έτσι, ανάλογα με το στόχο του μέτρου, η στήριξη μπορεί να είναι περισσότερο αποτελεσματική σε περιοχή υπό αστική πίεση από ό,τι σε απομακρυσμένες περιοχές της περιφέρειας.

Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στο σημείο 29, η κατάσταση είναι διαφορετική στα διάφορα κράτη μέλη. Για μια μικρή χώρα όπως οι Κάτω Χώρες, για παράδειγμα, όπου οι περιφερειακές ανισότητες είναι μικρές, μια εθνική γενική προσέγγιση μπορεί να είναι περισσότερο χρήσιμη. Σε άλλα κράτη μέλη, υπάρχει θεματική διαφοροποίηση με σκοπό την ενίσχυση των περιοχών με τις περισσότερες ανάγκες.

| 32 και 33. | Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η επιλογή και ιεράρχηση των έργων αποτελεί επίσης ευθύνη των κρατών μελών.
  Ωστόσο, η Επιτροπή εισήγαγε μια περισσότερο στρατηγική διαχείριση βάσει προτεραιοτήτων και στόχων για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού. |
| --- | --- |

32 και 33.

Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η επιλογή και ιεράρχηση των έργων αποτελεί επίσης ευθύνη των κρατών μελών.

Ωστόσο, η Επιτροπή εισήγαγε μια περισσότερο στρατηγική διαχείριση βάσει προτεραιοτήτων και στόχων για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού.

Πλαίσιο 3 — Ισπανία

Η περιγραφόμενη από το Συνέδριο πρακτική που εφαρμόζεται στην Καταλονία, κατά την οποία ενθαρρύνονται οι νέες αιτήσεις αυξάνοντας το συνολικό αριθμό δικαιούχων με την πάροδο του χρόνου, αποτελεί κίνητρο ώστε τα οφέλη της ευρωπαϊκής πολιτικής να αγγίξουν περισσότερους ανθρώπους.

Πλαίσιο 3 — Γερμανία

Το αναφερόμενο παράδειγμα της Κάτω Σαξονίας αποτελεί εξαίρεση στη Γερμανία, διότι εκεί οι κοινότητες είναι αρμόδιες για τη συγχρηματοδότηση. Σε άλλα γερμανικά ομόσπονδα κράτη, η αρμοδιότητα αυτή ανήκει στο ομοσπονδιακό κράτος (Bund) ή/και στο ομόσπονδο κράτος (Land).

| 34. | Κατά την τρέχουσα περίοδο, ένα από τα κριτήρια επιλεξιμότητας παραγωγικών επενδύσεων είναι η οικονομική βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης, προκειμένου να ενισχύονται έργα με πραγματικές οικονομικές προοπτικές. Τούτο αποσκοπεί στην εξασφάλιση μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας της δημόσιας στήριξης. Για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, οι «προβληματικές» επιχειρήσεις εξαιρούνται από την παροχή στήριξης.
  Ωστόσο, οι καλύτερα ενημερωμένοι και οργανωμένοι δυνητικοί δικαιούχοι αναπόφευκτα έχουν περισσότερες πιθανότητες να επωφεληθούν από ένα καθεστώς. |
| --- | --- |

34.

Κατά την τρέχουσα περίοδο, ένα από τα κριτήρια επιλεξιμότητας παραγωγικών επενδύσεων είναι η οικονομική βιωσιμότητα της εκμετάλλευσης, προκειμένου να ενισχύονται έργα με πραγματικές οικονομικές προοπτικές. Τούτο αποσκοπεί στην εξασφάλιση μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας της δημόσιας στήριξης. Για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, οι «προβληματικές» επιχειρήσεις εξαιρούνται από την παροχή στήριξης.

Ωστόσο, οι καλύτερα ενημερωμένοι και οργανωμένοι δυνητικοί δικαιούχοι αναπόφευκτα έχουν περισσότερες πιθανότητες να επωφεληθούν από ένα καθεστώς.

Πλαίσιο 4 — Ιταλία

Το αναφερόμενο παράδειγμα της Emilia Romagna, όπου απαιτείται ένα ελάχιστο εισόδημα ως προϋπόθεση της ενίσχυσης, σχετίζεται με τα κριτήρια που επέλεξε η περιφέρεια, βάσει της μεθοδολογίας που καθόρισε το κράτος μέλος ώστε να πληρούται η νομική απαίτηση περί οικονομικής βιωσιμότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που λαμβάνουν επενδυτική στήριξη συγχρηματοδοτούμενη από την ΕΕ. Το γεγονός ότι μόνο ένα μέρος των εκμεταλλεύσεων της περιφέρειας (περίπου οι μισές) είναι σε θέση να επωφεληθεί από την ενίσχυση απορρέει από παράγοντες που σχετίζονται με την ιδιαίτερη διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, τον επιδιωκόμενο στόχο, δηλαδή τη στήριξη ανταγωνιστικών γεωργικών εκμεταλλεύσεων, και την ευθύνη δημοσιονομικής διαχείρισης των πόρων της ΕΕ.

Πλαίσιο 4 — Ισπανία

Όπως προαναφέρεται (παράγραφος 34), ο κανονισμός προβλέπει ότι η επένδυση στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις που λαμβάνουν χρηματοδότηση της ΕΕ πρέπει να είναι οικονομικά βιώσιμη. Βάσει του άρθρου 33, είναι δυνατή η επιδότηση επενδύσεων που υπερβαίνουν τη μεμονωμένη γεωργική εκμετάλλευση. Η κοινοτική χρηματοδότηση πρέπει να επιφέρει προστιθέμενη αξία και, στην περίπτωση επενδύσεων, πρέπει να εξασφαλίζεται η οικονομική βιωσιμότητα. Τούτο μπορεί να επιτευχθεί με επικέντρωση στα καλύτερα έργα, γεγονός που εξηγεί την κατάσταση που παρατηρείται στην Ισπανία σχετικά με τα έργα διαχείρισης των υδάτινων πόρων.

Παρατήρηση 4Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η απουσία στοχοθέτησης αυξάνει τον κίνδυνο επενέργειας αδράνειας και ότι η σαφής εστίαση των πόρων από τα κράτη μέλη συμβάλλει στην αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης.

| 35. | Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η επενέργεια αδράνειας αποτελεί σημαντικό θέμα και πρέπει να λαμβάνεται υπόψη τόσο κατά τη διαμόρφωση του νομικού πλαισίου, όσο και κατά την κατάρτιση προγραμμάτων.
  Ωστόσο, τα διδάγματα που αποκομίστηκαν από προηγούμενες αξιολογήσεις δείχνουν ότι η εκτίμηση του κατά πόσον υφίσταται επενέργεια αδράνειας πρέπει να γίνεται προσεκτικά. Δεδομένου ότι ο αντίκτυπος που παρατηρείται σε μικροοικονομικό επίπεδο είναι αποτέλεσμα πλειάδας συντελεστικών παραγόντων, είναι δύσκολο να αποδειχθεί τι συνιστά επενέργεια αδράνειας. |
| --- | --- |

35.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η επενέργεια αδράνειας αποτελεί σημαντικό θέμα και πρέπει να λαμβάνεται υπόψη τόσο κατά τη διαμόρφωση του νομικού πλαισίου, όσο και κατά την κατάρτιση προγραμμάτων.

Ωστόσο, τα διδάγματα που αποκομίστηκαν από προηγούμενες αξιολογήσεις δείχνουν ότι η εκτίμηση του κατά πόσον υφίσταται επενέργεια αδράνειας πρέπει να γίνεται προσεκτικά. Δεδομένου ότι ο αντίκτυπος που παρατηρείται σε μικροοικονομικό επίπεδο είναι αποτέλεσμα πλειάδας συντελεστικών παραγόντων, είναι δύσκολο να αποδειχθεί τι συνιστά επενέργεια αδράνειας.

| 36. | Στο δελτίο (Factsheet) με θέμα «New perspectives for EU rural development» («Νέες προοπτικές για την αγροτική ανάπτυξη στην ΕΕ»), που αναφέρει το Συνέδριο, η Επιτροπή δηλώνει μεταξύ άλλων τα εξής: «Η απουσία στοχοθέτησης αυξάνει τον κίνδυνο επενέργειας αδράνειας, ενώ η εστίαση των πόρων μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος». Το τελευταίο αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών.
  Η «Synthesis of Rural Development Mid-Term Evaluations» («Σύνθεση ενδιάμεσων αξιολογήσεων αγροτικής ανάπτυξης»), η οποία δημοσιεύθηκε μετά την οριστικοποίηση της έκθεσης του Συνεδρίου (3), καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δυνατό να διατυπωθεί οριστική κρίση για καμία χώρα της ΕΕ όσον αφορά την έκταση της επενέργειας αδράνειας, διότι το θέμα δεν μελετήθηκε συστηματικά στις ενδιάμεσες αξιολογήσεις των διαφόρων προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης. |
| --- | --- |

36.

Στο δελτίο (Factsheet) με θέμα «New perspectives for EU rural development» («Νέες προοπτικές για την αγροτική ανάπτυξη στην ΕΕ»), που αναφέρει το Συνέδριο, η Επιτροπή δηλώνει μεταξύ άλλων τα εξής: «Η απουσία στοχοθέτησης αυξάνει τον κίνδυνο επενέργειας αδράνειας, ενώ η εστίαση των πόρων μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος». Το τελευταίο αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών.

Η «Synthesis of Rural Development Mid-Term Evaluations» («Σύνθεση ενδιάμεσων αξιολογήσεων αγροτικής ανάπτυξης»), η οποία δημοσιεύθηκε μετά την οριστικοποίηση της έκθεσης του Συνεδρίου (3), καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δυνατό να διατυπωθεί οριστική κρίση για καμία χώρα της ΕΕ όσον αφορά την έκταση της επενέργειας αδράνειας, διότι το θέμα δεν μελετήθηκε συστηματικά στις ενδιάμεσες αξιολογήσεις των διαφόρων προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης.

Πλαίσιο 5 — Ιταλία

Στο πλαίσιο της επικαιροποίησης της ενδιάμεσης αξιολόγησης του προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης της Emilia Romagna, ο αξιολογητής επισημαίνει τη διαφοροποίηση της κατάστασης όσον αφορά αυτή την πτυχή σε σχέση, ιδίως, με τον παραγωγικό προσανατολισμό, την οικονομική διάσταση της εκμετάλλευσης και την τυπολογία των επενδύσεων. Τα συμπεράσματα αυτά πρέπει να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο παρόμοιων παρεμβάσεων κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού 2007-2013.

| 37 και 38. | Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η επενέργεια αδράνειας αποτελεί σημαντικό στοιχείο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τη διαμόρφωση του νομικού πλαισίου. Ωστόσο, η πράξη δείχνει ότι αρκετά στοιχεία μπορούν να επηρεάσουν την επενέργεια αδράνειας, γεγονός που καθιστά πολύ δύσκολη την καθιέρωση μιας «τυποποιημένης» λύσης.
  Κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού η επενδυτική στήριξη θα στοχοθετηθεί με ακρίβεια ανάλογα με τις ανάγκες των επιχειρήσεων. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 (κανονισμός ΕΓΤΑΑ) στοχεύει τις μικρότερες επιχειρήσεις μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων (και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις για τα δασοκομικά προϊόντα στον άξονα 1 και για την επιχειρηματική ανάπτυξη στον άξονα 3), προκειμένου, μεταξύ άλλων, να μειωθεί η επενέργεια αδράνειας όσο το δυνατό περισσότερο. Από την άλλη πλευρά, οι ενισχυόμενες επενδύσεις πρέπει να βελτιώνουν τις συνολικές επιδόσεις της εταιρείας/γεωργικής εκμετάλλευσης (συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών επιδόσεων) (βλέπε επίσης απάντηση στο σημείο 34). |
| --- | --- |

37 και 38.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η επενέργεια αδράνειας αποτελεί σημαντικό στοιχείο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τη διαμόρφωση του νομικού πλαισίου. Ωστόσο, η πράξη δείχνει ότι αρκετά στοιχεία μπορούν να επηρεάσουν την επενέργεια αδράνειας, γεγονός που καθιστά πολύ δύσκολη την καθιέρωση μιας «τυποποιημένης» λύσης.

Κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού η επενδυτική στήριξη θα στοχοθετηθεί με ακρίβεια ανάλογα με τις ανάγκες των επιχειρήσεων. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 (κανονισμός ΕΓΤΑΑ) στοχεύει τις μικρότερες επιχειρήσεις μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων (και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις για τα δασοκομικά προϊόντα στον άξονα 1 και για την επιχειρηματική ανάπτυξη στον άξονα 3), προκειμένου, μεταξύ άλλων, να μειωθεί η επενέργεια αδράνειας όσο το δυνατό περισσότερο. Από την άλλη πλευρά, οι ενισχυόμενες επενδύσεις πρέπει να βελτιώνουν τις συνολικές επιδόσεις της εταιρείας/γεωργικής εκμετάλλευσης (συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών επιδόσεων) (βλέπε επίσης απάντηση στο σημείο 34).

| 39. | Η χορήγηση επενδυτικής στήριξης σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις που είναι πολύ μικρές και, ως εκ τούτου, δεν επιτυγχάνουν ορισμένο επίπεδο βιωσιμότητας, θέτει το ερώτημα αν αυτές οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις έχουν πιθανότητες να επιβιώσουν μεσοπρόθεσμα και, επομένως, εγείρει αμφιβολίες ως προς τη βιωσιμότητα της επένδυσης.
  Εν προκειμένω, η απαίτηση του προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης της Φλάνδρας να έχει κάθε εργαζόμενος πλήρους απασχόλησης εισόδημα τουλάχιστον 21 577 ευρώ βασίζεται στην ανάλυση των προβλημάτων σε περιφερειακό επίπεδο και στους συνακόλουθους στόχους και προτεραιότητες που θέλησε η εν λόγω περιφέρεια να περιλάβει στο πρόγραμμά της. |
| --- | --- |

39.

Η χορήγηση επενδυτικής στήριξης σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις που είναι πολύ μικρές και, ως εκ τούτου, δεν επιτυγχάνουν ορισμένο επίπεδο βιωσιμότητας, θέτει το ερώτημα αν αυτές οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις έχουν πιθανότητες να επιβιώσουν μεσοπρόθεσμα και, επομένως, εγείρει αμφιβολίες ως προς τη βιωσιμότητα της επένδυσης.

Εν προκειμένω, η απαίτηση του προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης της Φλάνδρας να έχει κάθε εργαζόμενος πλήρους απασχόλησης εισόδημα τουλάχιστον 21 577 ευρώ βασίζεται στην ανάλυση των προβλημάτων σε περιφερειακό επίπεδο και στους συνακόλουθους στόχους και προτεραιότητες που θέλησε η εν λόγω περιφέρεια να περιλάβει στο πρόγραμμά της.

Παρατήρηση 5Οι αγροτικές περιοχές δεν είναι οι μόνες επιλέξιμες για τη στήριξη επενδύσεων σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις και στη μεταποίηση τροφίμων. Ο στόχος των μέτρων είναι αντίστοιχα η συνεισφορά στη βελτίωση του γεωργικού εισοδήματος και των συνθηκών διαβίωσης, εργασίας και παραγωγής, και η αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της προστιθέμενης αξίας της μεταποίησης τροφίμων, όταν οι δραστηριότητες αυτές ασκούνται στη χώρα (αγροτικές και μη αγροτικές περιοχές).

| 40. | Οι αξιολογητές πράγματι ελέγχουν αν επιτυγχάνονται εκροές, αποτελέσματα και αντίκτυπος. Τα στοιχεία παρακολούθησης που υποβάλλουν τα κράτη μέλη σε ετήσια βάση περιλαμβάνουν ανάλυση της γεωγραφικής κατανομής της στήριξης.
  Οι διάφοροι ορισμοί των «αστικών» και «αγροτικών» περιοχών που έχουν προταθεί στις διάφορες μελέτες δείχνουν τη δυσκολία διατύπωσης ενός γενικού ορισμού «πολλαπλών χρήσεων» που να καλύπτει ολόκληρη την ΕΕ με σκοπό την καθοδήγηση των αναπτυξιακών παρεμβάσεων. |
| --- | --- |

40.

Οι αξιολογητές πράγματι ελέγχουν αν επιτυγχάνονται εκροές, αποτελέσματα και αντίκτυπος. Τα στοιχεία παρακολούθησης που υποβάλλουν τα κράτη μέλη σε ετήσια βάση περιλαμβάνουν ανάλυση της γεωγραφικής κατανομής της στήριξης.

Οι διάφοροι ορισμοί των «αστικών» και «αγροτικών» περιοχών που έχουν προταθεί στις διάφορες μελέτες δείχνουν τη δυσκολία διατύπωσης ενός γενικού ορισμού «πολλαπλών χρήσεων» που να καλύπτει ολόκληρη την ΕΕ με σκοπό την καθοδήγηση των αναπτυξιακών παρεμβάσεων.

| 41. | Ένα γενικό συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί από τη διαδικασία αυτή είναι ότι πολύ λίγα από τα έργα που ενισχύονται από το τμήμα Προσανατολισμού του ΕΓΤΠΕ εκτελούνται σε αστικές περιοχές (22 % για δύο από τέσσερα κριτήρια και μόνο 9 % σύμφωνα με την τυπολογία του ΟΟΣΑ), γεγονός που δείχνει την εδαφική διάσταση της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης. |
| --- | --- |

41.

Ένα γενικό συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί από τη διαδικασία αυτή είναι ότι πολύ λίγα από τα έργα που ενισχύονται από το τμήμα Προσανατολισμού του ΕΓΤΠΕ εκτελούνται σε αστικές περιοχές (22 % για δύο από τέσσερα κριτήρια και μόνο 9 % σύμφωνα με την τυπολογία του ΟΟΣΑ), γεγονός που δείχνει την εδαφική διάσταση της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης.

| 42. | Ο υπολογισμός που παρουσιάζει το Συνέδριο περιλαμβάνει εκτίμηση που βασίζεται σε 300 δείγματα. Επιπλέον, η συν τω χρόνω σύγκριση των δαπανών για μέτρα του άρθρου 33 είναι δύσκολη, καθότι η οριοθέτηση των περιοχών του στόχου 5β κατά την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999 δεν διατηρήθηκε για την περίοδο 2000-2006. |
| --- | --- |

42.

Ο υπολογισμός που παρουσιάζει το Συνέδριο περιλαμβάνει εκτίμηση που βασίζεται σε 300 δείγματα. Επιπλέον, η συν τω χρόνω σύγκριση των δαπανών για μέτρα του άρθρου 33 είναι δύσκολη, καθότι η οριοθέτηση των περιοχών του στόχου 5β κατά την περίοδο προγραμματισμού 1994-1999 δεν διατηρήθηκε για την περίοδο 2000-2006.

| 43. | Λόγω της πολυμορφίας των περιφερειών της Ευρώπης, ο καθορισμός κατώτατων ορίων αυτού του είδους είναι ένα πολύ περίπλοκο θέμα, όταν τα τοπικά δεδομένα ανάγονται σε συγκεντρωτικά δεδομένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν σε ποια περιοχή θα εφαρμόσουν ορισμένα μέτρα ή όλα τα μέτρα και οι περιοχές αυτές δεν είναι απαραίτητα οι περισσότερο αραιοκατοικημένες. Σε πολλές περιπτώσεις ενδέχεται άλλες μορφές στήριξης εκτός από την επενδυτική να είναι καταλληλότερες για ορισμένες κατηγορίες αγροτικών περιοχών (π.χ. ειδική στήριξη για μειονεκτικές περιοχές που κατά κανόνα είναι περισσότερο αραιοκατοικημένες και για απομακρυσμένες περιοχές). |
| --- | --- |

43.

Λόγω της πολυμορφίας των περιφερειών της Ευρώπης, ο καθορισμός κατώτατων ορίων αυτού του είδους είναι ένα πολύ περίπλοκο θέμα, όταν τα τοπικά δεδομένα ανάγονται σε συγκεντρωτικά δεδομένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν σε ποια περιοχή θα εφαρμόσουν ορισμένα μέτρα ή όλα τα μέτρα και οι περιοχές αυτές δεν είναι απαραίτητα οι περισσότερο αραιοκατοικημένες. Σε πολλές περιπτώσεις ενδέχεται άλλες μορφές στήριξης εκτός από την επενδυτική να είναι καταλληλότερες για ορισμένες κατηγορίες αγροτικών περιοχών (π.χ. ειδική στήριξη για μειονεκτικές περιοχές που κατά κανόνα είναι περισσότερο αραιοκατοικημένες και για απομακρυσμένες περιοχές).

| 45. | Ο πίνακας 2 δείχνει ότι στις περιοχές του στόχου 1 το 80 % των δαπανών των έργων που ελέγχθηκαν πραγματοποιήθηκε σε αγροτικές περιοχές. Εκτός αυτού, ο στόχος της μείωσης των εδαφικών ανισοτήτων είναι ένας μόνον από τους στόχους της αγροτικής ανάπτυξης. |
| --- | --- |

45.

Ο πίνακας 2 δείχνει ότι στις περιοχές του στόχου 1 το 80 % των δαπανών των έργων που ελέγχθηκαν πραγματοποιήθηκε σε αγροτικές περιοχές. Εκτός αυτού, ο στόχος της μείωσης των εδαφικών ανισοτήτων είναι ένας μόνον από τους στόχους της αγροτικής ανάπτυξης.

| 46. | Σύμφωνα με τον ορισμό του ΟΟΣΑ, ο οποίος βασίζεται στην πυκνότητα του πληθυσμού, μεγάλο ποσοστό των έργων (91 %) που υλοποιήθηκαν σε περιφέρειες του στόχου 1 εκτελέστηκε σε σημαντικές και κατά κύριο λόγο αγροτικές περιφέρειες, οι οποίες εν γένει είναι οι φτωχότερες περιοχές των περιφερειών του στόχου 1. |
| --- | --- |

46.

Σύμφωνα με τον ορισμό του ΟΟΣΑ, ο οποίος βασίζεται στην πυκνότητα του πληθυσμού, μεγάλο ποσοστό των έργων (91 %) που υλοποιήθηκαν σε περιφέρειες του στόχου 1 εκτελέστηκε σε σημαντικές και κατά κύριο λόγο αγροτικές περιφέρειες, οι οποίες εν γένει είναι οι φτωχότερες περιοχές των περιφερειών του στόχου 1.

Παρατήρηση 6Η αποτελεσματικότητα των δαπανών αποτιμάται συγκρίνοντας τα έργα με τους επιδιωκόμενους στόχους.

| 48. | Η κρίση των παρεμβάσεων ανάλογα με τα αποτελέσματά τους, τον αντίκτυπο και τις ανάγκες που καλούνται να καλύψουν αποτελεί μέρος της διαδικασίας αξιολόγησης που διενεργείται σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο. Η σύνθεση των εν λόγω εθνικών/περιφερειακών αξιολογήσεων αγροτικής ανάπτυξης που διενεργείται εκ μέρους της Επιτροπής επιτρέπει την εξέταση του αντικτύπου διαφόρων μέτρων σε επίπεδο προγράμματος.
  Η δυνατότητα μέτρησης της συνεισφοράς των άμεσων αποτελεσμάτων μεμονωμένων έργων στους συνολικούς στόχους των προγραμμάτων θα ενισχυθεί κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού μέσω της συνεχούς αξιολόγησης προγραμμάτων με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης, το οποίο θα βελτιώσει ταυτόχρονα και τη συνέχεια που δίδεται στα έργα. |
| --- | --- |

48.

Η κρίση των παρεμβάσεων ανάλογα με τα αποτελέσματά τους, τον αντίκτυπο και τις ανάγκες που καλούνται να καλύψουν αποτελεί μέρος της διαδικασίας αξιολόγησης που διενεργείται σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο. Η σύνθεση των εν λόγω εθνικών/περιφερειακών αξιολογήσεων αγροτικής ανάπτυξης που διενεργείται εκ μέρους της Επιτροπής επιτρέπει την εξέταση του αντικτύπου διαφόρων μέτρων σε επίπεδο προγράμματος.

Η δυνατότητα μέτρησης της συνεισφοράς των άμεσων αποτελεσμάτων μεμονωμένων έργων στους συνολικούς στόχους των προγραμμάτων θα ενισχυθεί κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού μέσω της συνεχούς αξιολόγησης προγραμμάτων με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης, το οποίο θα βελτιώσει ταυτόχρονα και τη συνέχεια που δίδεται στα έργα.

| 49. | Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι ολοκληρωμένες εδαφικές προσεγγίσεις παρέχουν ένα σημαντικό εργαλείο για την εφαρμογή της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης και συνέστησε την αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας κατά την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού και στο πλαίσιο του νέου κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 ενθαρρύνοντας την υλοποίηση ολοκληρωμένων έργων που συνδυάζουν διάφορα μέτρα, αλλά και εντάσσοντας την κοινοτική πρωτοβουλία «Leader» στον κορμό της πολιτικής. |
| --- | --- |

49.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι ολοκληρωμένες εδαφικές προσεγγίσεις παρέχουν ένα σημαντικό εργαλείο για την εφαρμογή της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης και συνέστησε την αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας κατά την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού και στο πλαίσιο του νέου κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 ενθαρρύνοντας την υλοποίηση ολοκληρωμένων έργων που συνδυάζουν διάφορα μέτρα, αλλά και εντάσσοντας την κοινοτική πρωτοβουλία «Leader» στον κορμό της πολιτικής.

| 50. | Η δυνατότητα ένταξης έργων σε ένα ευρύτερο σχέδιο τοπικής ανάπτυξης εξαρτάται από το στόχο και τη φύση του έργου και εκτιμάται από τα κράτη μέλη/τις περιοχές. |
| --- | --- |

50.

Η δυνατότητα ένταξης έργων σε ένα ευρύτερο σχέδιο τοπικής ανάπτυξης εξαρτάται από το στόχο και τη φύση του έργου και εκτιμάται από τα κράτη μέλη/τις περιοχές.

| 51. | Όλα τα έργα έχουν έμμεσα δυνητικό ευρύτερο αντίκτυπο, καθότι οι δικαιούχοι είναι ενταγμένοι στην οικονομική ζωή των αγροτικών περιοχών και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε αυτήν. |
| --- | --- |

51.

Όλα τα έργα έχουν έμμεσα δυνητικό ευρύτερο αντίκτυπο, καθότι οι δικαιούχοι είναι ενταγμένοι στην οικονομική ζωή των αγροτικών περιοχών και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε αυτήν.

Παρατήρηση 7Η Επιτροπή έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την εξάλειψη των μειονεκτημάτων όσον αφορά την ποσότητα και ποιότητα των δεδομένων παρακολούθησης που διαθέτουν τα κράτη μέλη, ήδη από την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού. Η παρακολούθηση θα ενισχυθεί με τη θέσπιση του κοινού πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.

| 57. | Στο πλαίσιο της διαδικασίας παρακολούθησης, η Επιτροπή ελέγχει πράγματι τα δεδομένα σχετικά με τις εκροές που παρέχουν τα κράτη μέλη στις ετήσιες εκθέσεις προόδου. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει εξέταση του αντικτύπου των μέτρων, προκειμένου να διαπιστωθεί η συνεισφορά τους στην επίτευξη των στόχων που έχουν οριστεί σε επίπεδο προγράμματος.
  Η Επιτροπή έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την εξάλειψη των μειονεκτημάτων όσον αφορά την ποσότητα και ποιότητα των δεδομένων παρακολούθησης που διαθέτουν τα κράτη μέλη, ήδη από την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού. Η παρακολούθηση θα ενισχυθεί με τη θέσπιση του κοινού πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού σε συνεργασία με τα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

57.

Στο πλαίσιο της διαδικασίας παρακολούθησης, η Επιτροπή ελέγχει πράγματι τα δεδομένα σχετικά με τις εκροές που παρέχουν τα κράτη μέλη στις ετήσιες εκθέσεις προόδου. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει εξέταση του αντικτύπου των μέτρων, προκειμένου να διαπιστωθεί η συνεισφορά τους στην επίτευξη των στόχων που έχουν οριστεί σε επίπεδο προγράμματος.

Η Επιτροπή έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για την εξάλειψη των μειονεκτημάτων όσον αφορά την ποσότητα και ποιότητα των δεδομένων παρακολούθησης που διαθέτουν τα κράτη μέλη, ήδη από την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού. Η παρακολούθηση θα ενισχυθεί με τη θέσπιση του κοινού πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού σε συνεργασία με τα κράτη μέλη.

| 58. | α) | Σύμφωνα με το άρθρο 43 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου, τα σχέδια αγροτικής ανάπτυξης περιλαμβάνουν περιγραφή της προτεινόμενης στρατηγικής, των ποσοτικών στόχων της, των προτεραιοτήτων αγροτικής ανάπτυξης που έχουν επιλεγεί και της καλυπτόμενης γεωγραφικής περιοχής. |
| --- | --- | --- |

58.

α)

Σύμφωνα με το άρθρο 43 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου, τα σχέδια αγροτικής ανάπτυξης περιλαμβάνουν περιγραφή της προτεινόμενης στρατηγικής, των ποσοτικών στόχων της, των προτεραιοτήτων αγροτικής ανάπτυξης που έχουν επιλεγεί και της καλυπτόμενης γεωγραφικής περιοχής.

| δ) | Η χρήση των δεσμευμένων κονδυλίων ως βάσης για τη μέτρηση των εκροών φαίνεται ότι είναι περισσότερο πρόσφορη για ορισμένα είδη πολυετούς στήριξης της αγροτικής ανάπτυξης, τα οποία έχουν μεγάλη διάρκεια (π.χ. γεωργο-περιβάλλον, αναδάσωση κ.λπ.), καθότι τα αποτελέσματα της στήριξης αυτού του είδους συχνά δεν φαίνονται από τα πρώτα χρόνια εφαρμογής των μέτρων. Για την περίοδο 2007-2013 οι πραγματοποιηθείσες δαπάνες θα καταγράφονται στους πίνακες παρακολούθησης και η υποβολή δημοσιονομικών εκθέσεων θα ευθυγραμμιστεί κατά το δυνατό περισσότερο με την υποβολή εκθέσεων σχετικά με την πορεία υλοποίησης.
  Η σύνθεση των ενδιάμεσων εκθέσεων αξιολόγησης στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης περιλαμβάνει οικονομικά στοιχεία σχετικά με τις δαπάνες του ΕΓΤΠΕ ανά κεφάλαιο και ανά κράτος μέλος. |
| --- | --- |

δ)

Η χρήση των δεσμευμένων κονδυλίων ως βάσης για τη μέτρηση των εκροών φαίνεται ότι είναι περισσότερο πρόσφορη για ορισμένα είδη πολυετούς στήριξης της αγροτικής ανάπτυξης, τα οποία έχουν μεγάλη διάρκεια (π.χ. γεωργο-περιβάλλον, αναδάσωση κ.λπ.), καθότι τα αποτελέσματα της στήριξης αυτού του είδους συχνά δεν φαίνονται από τα πρώτα χρόνια εφαρμογής των μέτρων. Για την περίοδο 2007-2013 οι πραγματοποιηθείσες δαπάνες θα καταγράφονται στους πίνακες παρακολούθησης και η υποβολή δημοσιονομικών εκθέσεων θα ευθυγραμμιστεί κατά το δυνατό περισσότερο με την υποβολή εκθέσεων σχετικά με την πορεία υλοποίησης.

Η σύνθεση των ενδιάμεσων εκθέσεων αξιολόγησης στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης περιλαμβάνει οικονομικά στοιχεία σχετικά με τις δαπάνες του ΕΓΤΠΕ ανά κεφάλαιο και ανά κράτος μέλος.

| ε) | Τα έργα που είναι επιλέξιμα στο πλαίσιο μέτρων του άρθρου 33 είναι τόσο πολυποίκιλα, ώστε είναι αδύνατο να προβλεφθούν δείκτες που να καλύπτουν όλα τα έργα. Ο κατάλογος κοινών δεικτών που περιλαμβάνεται στους πίνακες παρακολούθησης δεν είναι κατ' ουδένα τρόπο εξαντλητικός. Τα κράτη μέλη μπορούν να προσθέσουν άλλους δείκτες προσαρμοσμένους στις ιδιαίτερες ανάγκες τους ή στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των προγραμμάτων τους. |
| --- | --- |

ε)

Τα έργα που είναι επιλέξιμα στο πλαίσιο μέτρων του άρθρου 33 είναι τόσο πολυποίκιλα, ώστε είναι αδύνατο να προβλεφθούν δείκτες που να καλύπτουν όλα τα έργα. Ο κατάλογος κοινών δεικτών που περιλαμβάνεται στους πίνακες παρακολούθησης δεν είναι κατ' ουδένα τρόπο εξαντλητικός. Τα κράτη μέλη μπορούν να προσθέσουν άλλους δείκτες προσαρμοσμένους στις ιδιαίτερες ανάγκες τους ή στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των προγραμμάτων τους.

| 59. | Για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού, τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να εφαρμόσουν τις κοινές ερωτήσεις αξιολόγησης στη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Προσανατολισμού. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι τούτο είναι μια αδυναμία του τρέχοντος συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης, η οποία θα αρθεί την επόμενη περίοδο προγραμματισμού μέσω της δημιουργίας ενός ενιαίου ταμείου αγροτικής ανάπτυξης. Το 2000 ήταν το πρώτο έτος υποβολής εκθέσεων και δεν είναι ενδεικτικό, καθότι η έγκριση προγραμμάτων ήταν ακόμη υπό εξέλιξη και η εφαρμογή των μέτρων βρισκόταν ακόμη σε πρώιμο στάδιο. |
| --- | --- |

59.

Για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού, τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να εφαρμόσουν τις κοινές ερωτήσεις αξιολόγησης στη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Προσανατολισμού. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι τούτο είναι μια αδυναμία του τρέχοντος συστήματος παρακολούθησης και αξιολόγησης, η οποία θα αρθεί την επόμενη περίοδο προγραμματισμού μέσω της δημιουργίας ενός ενιαίου ταμείου αγροτικής ανάπτυξης. Το 2000 ήταν το πρώτο έτος υποβολής εκθέσεων και δεν είναι ενδεικτικό, καθότι η έγκριση προγραμμάτων ήταν ακόμη υπό εξέλιξη και η εφαρμογή των μέτρων βρισκόταν ακόμη σε πρώιμο στάδιο.

| 60. | Η χρήση εναλλακτικών δεικτών και πρόσθετων εθνικών ερωτήσεων συμπληρωματικά των κοινών ερωτήσεων αξιολόγησης στις εθνικές εκθέσεις αξιολόγησης είναι περιορισμένη μέχρι σήμερα. Οι κοινοί δείκτες που έχουν οριστεί ήταν εν γένει κατάλληλοι και το φάσμα των ερωτήσεων που τέθηκε ήταν συναφές για τους σκοπούς της αξιολόγησης των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης.
  Το σύστημα της «διαρκούς αξιολόγησης» που θεσπίζει το κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού θα εντείνει τη συνεισφορά της παρακολούθησης στην αξιολόγηση, καθώς και τη συλλογή δεδομένων και την ποσοτικοποίηση των δεικτών. |
| --- | --- |

60.

Η χρήση εναλλακτικών δεικτών και πρόσθετων εθνικών ερωτήσεων συμπληρωματικά των κοινών ερωτήσεων αξιολόγησης στις εθνικές εκθέσεις αξιολόγησης είναι περιορισμένη μέχρι σήμερα. Οι κοινοί δείκτες που έχουν οριστεί ήταν εν γένει κατάλληλοι και το φάσμα των ερωτήσεων που τέθηκε ήταν συναφές για τους σκοπούς της αξιολόγησης των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης.

Το σύστημα της «διαρκούς αξιολόγησης» που θεσπίζει το κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού θα εντείνει τη συνεισφορά της παρακολούθησης στην αξιολόγηση, καθώς και τη συλλογή δεδομένων και την ποσοτικοποίηση των δεικτών.

| 61. | Υπάρχουν μερικές πληροφορίες σε επίπεδο προγράμματος, στο οποίο πραγματοποιούνται οι αξιολογήσεις, αλλά όχι σε επίπεδο έργων. Εντός της γεωγραφικής έκτασης των προγραμμάτων, οι αξιολογητές εξετάζουν πού εντοπίζονται εκροές, αποτελέσματα και αντίκτυπος. Ο πίνακας 5 των πινάκων παρακολούθησης, για παράδειγμα, περιλαμβάνει τη γεωγραφική κατανομή της χρηματοδοτικής στήριξης και τον αριθμό εγκεκριμένων αιτήσεων. |
| --- | --- |

61.

Υπάρχουν μερικές πληροφορίες σε επίπεδο προγράμματος, στο οποίο πραγματοποιούνται οι αξιολογήσεις, αλλά όχι σε επίπεδο έργων. Εντός της γεωγραφικής έκτασης των προγραμμάτων, οι αξιολογητές εξετάζουν πού εντοπίζονται εκροές, αποτελέσματα και αντίκτυπος. Ο πίνακας 5 των πινάκων παρακολούθησης, για παράδειγμα, περιλαμβάνει τη γεωγραφική κατανομή της χρηματοδοτικής στήριξης και τον αριθμό εγκεκριμένων αιτήσεων.

| 62. | Είναι δύσκολο να οριστεί σε επίπεδο διαδικασιών διαχείρισης βάσει δραστηριοτήτων η κατάλληλη δέσμη δεικτών για τις εκροές και τα επιτεύγματα της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης, που εξ ορισμού έχουν μεγάλο εύρος. Λίγοι μόνο δείκτες μπορούν να διαμορφώσουν μια κατά προσέγγιση εικόνα αυτών των εκροών και επιτευγμάτων. Η δυσκολία αυτή είναι ακόμη μεγαλύτερη στην τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού λόγω των διαφορετικών συστημάτων διαχείρισης, παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και αξιολόγησης που εφαρμόζονται ανάλογα με το πού υπάγεται ο προγραμματισμός (Προσανατολισμός, Εγγυήσεις, Leader+). Η κατάσταση αναμένεται να βελτιωθεί στο μέλλον με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης. |
| --- | --- |

62.

Είναι δύσκολο να οριστεί σε επίπεδο διαδικασιών διαχείρισης βάσει δραστηριοτήτων η κατάλληλη δέσμη δεικτών για τις εκροές και τα επιτεύγματα της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης, που εξ ορισμού έχουν μεγάλο εύρος. Λίγοι μόνο δείκτες μπορούν να διαμορφώσουν μια κατά προσέγγιση εικόνα αυτών των εκροών και επιτευγμάτων. Η δυσκολία αυτή είναι ακόμη μεγαλύτερη στην τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού λόγω των διαφορετικών συστημάτων διαχείρισης, παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και αξιολόγησης που εφαρμόζονται ανάλογα με το πού υπάγεται ο προγραμματισμός (Προσανατολισμός, Εγγυήσεις, Leader+). Η κατάσταση αναμένεται να βελτιωθεί στο μέλλον με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης.

| 63. | Οι συνθετικές εκθέσεις παρακολούθησης και οι διάφορες εκθέσεις αξιολόγησης παρέχουν δεδομένα και πληροφορίες. Τόσο οι ενδιάμεσες, όσο και οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις, οι οποίες διενεργούνται από ανεξάρτητους αξιολογητές, παρέχουν μια εκτίμηση των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης. Οι αδυναμίες του τρέχοντος συστήματος έχουν πλέον εξαλειφθεί και στο μέλλον η Επιτροπή και οι λοιποί ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να έχουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της παρακολούθησης και αξιολόγησης των δαπανών στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης. |
| --- | --- |

63.

Οι συνθετικές εκθέσεις παρακολούθησης και οι διάφορες εκθέσεις αξιολόγησης παρέχουν δεδομένα και πληροφορίες. Τόσο οι ενδιάμεσες, όσο και οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις, οι οποίες διενεργούνται από ανεξάρτητους αξιολογητές, παρέχουν μια εκτίμηση των αποτελεσμάτων και του αντικτύπου των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης. Οι αδυναμίες του τρέχοντος συστήματος έχουν πλέον εξαλειφθεί και στο μέλλον η Επιτροπή και οι λοιποί ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να έχουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της παρακολούθησης και αξιολόγησης των δαπανών στον τομέα της αγροτικής ανάπτυξης.

| 64. | Ο ευέλικτος σχεδιασμός της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης και η ποικιλία των μέτρων και των στόχων της δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να καθορίζουν σαφείς στρατηγικές και στόχους στα προγράμματά τους αγροτικής ανάπτυξης, όπως απαιτείται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου.






  — | Για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, έχει θεσπιστεί μια περισσότερο στρατηγική προσέγγιση μέσω των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών. Τούτο θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να εστιάσουν καλύτερα στις στρατηγικές τους αγροτικής ανάπτυξης σε σχετικούς στόχους που απορρέουν από συγκεκριμένες ανάγκες. Επιπλέον, τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέσουν ένα ελάχιστο ποσοστό των εθνικών τους κονδυλίων σε κάθε άξονα, εξασφαλίζοντας έτσι ένα ισόρροπο πρόγραμμα, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τομεακά όσο και εδαφικά κριτήρια. |
| --- | --- | --- |

64.

Ο ευέλικτος σχεδιασμός της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης και η ποικιλία των μέτρων και των στόχων της δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να καθορίζουν σαφείς στρατηγικές και στόχους στα προγράμματά τους αγροτικής ανάπτυξης, όπως απαιτείται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου.

—

Για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, έχει θεσπιστεί μια περισσότερο στρατηγική προσέγγιση μέσω των κοινοτικών στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών. Τούτο θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να εστιάσουν καλύτερα στις στρατηγικές τους αγροτικής ανάπτυξης σε σχετικούς στόχους που απορρέουν από συγκεκριμένες ανάγκες. Επιπλέον, τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέσουν ένα ελάχιστο ποσοστό των εθνικών τους κονδυλίων σε κάθε άξονα, εξασφαλίζοντας έτσι ένα ισόρροπο πρόγραμμα, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τομεακά όσο και εδαφικά κριτήρια.

| 65. | Τα επενδυτικά μέτρα για την αγροτική ανάπτυξη, στην πλειονότητά τους, αφορούν εξ ορισμού τη γεωργία και τους γεωργούς, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος της στήριξης να κατευθύνεται στον τομέα της γεωργίας. Ωστόσο, εφόσον η γεωργία εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομία των αγροτικών περιοχών, η στήριξη του γεωργικού τομέα μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών.






  — | Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου ορίζει τους τρεις βασικούς στόχους της στήριξης της αγροτικής ανάπτυξης κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013: 1. βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας και της δασοκομίας, 2. βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου, 3. βελτίωση της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές και ενθάρρυνση της διαφοροποίησης της οικονομικής δραστηριότητας. Οι στόχοι αυτοί υλοποιούνται μέσω μέτρων που εντάσσονται σε τέσσερις άξονες. Το άρθρο 17 του κανονισμού εξασφαλίζει μια ισορροπία μεταξύ των στόχων καθορίζοντας ελάχιστα ποσοστά δαπανών ανά άξονα. |
| --- | --- | --- |

65.

Τα επενδυτικά μέτρα για την αγροτική ανάπτυξη, στην πλειονότητά τους, αφορούν εξ ορισμού τη γεωργία και τους γεωργούς, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος της στήριξης να κατευθύνεται στον τομέα της γεωργίας. Ωστόσο, εφόσον η γεωργία εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομία των αγροτικών περιοχών, η στήριξη του γεωργικού τομέα μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών.

—

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου ορίζει τους τρεις βασικούς στόχους της στήριξης της αγροτικής ανάπτυξης κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013: 1. βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας και της δασοκομίας, 2. βελτίωση του περιβάλλοντος και της υπαίθρου, 3. βελτίωση της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές και ενθάρρυνση της διαφοροποίησης της οικονομικής δραστηριότητας. Οι στόχοι αυτοί υλοποιούνται μέσω μέτρων που εντάσσονται σε τέσσερις άξονες. Το άρθρο 17 του κανονισμού εξασφαλίζει μια ισορροπία μεταξύ των στόχων καθορίζοντας ελάχιστα ποσοστά δαπανών ανά άξονα.

| 66. | Λαμβάνοντας υπόψη την πολυμορφία των περιφερειών της Ευρώπης και τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν σε εθνικό επίπεδο, είναι δύσκολο να διατυπωθεί ένας κοινός ορισμός των αγροτικών περιοχών. Συνεπώς, ο καθορισμός των επιλέξιμων προς παρέμβαση περιοχών, καθώς και η επιλογή και ιεράρχηση των έργων, εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών.






  — | Με τη θέσπιση των εθνικών σχεδίων στρατηγικής, προβλέπεται μια περισσότερο στοχοθετημένη προσέγγιση για την επόμενη γενιά προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης. |
| --- | --- | --- |

66.

Λαμβάνοντας υπόψη την πολυμορφία των περιφερειών της Ευρώπης και τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν σε εθνικό επίπεδο, είναι δύσκολο να διατυπωθεί ένας κοινός ορισμός των αγροτικών περιοχών. Συνεπώς, ο καθορισμός των επιλέξιμων προς παρέμβαση περιοχών, καθώς και η επιλογή και ιεράρχηση των έργων, εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών.

—

Με τη θέσπιση των εθνικών σχεδίων στρατηγικής, προβλέπεται μια περισσότερο στοχοθετημένη προσέγγιση για την επόμενη γενιά προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης.

| 67. | Η επιλεξιμότητα της στήριξης επενδύσεων σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις και στη μεταποίηση τροφίμων δεν περιορίζεται στις αγροτικές περιοχές που ορίζονται για τους σκοπούς των σχετικών μέτρων του άρθρου 33. Η επιλογή του πεδίου εφαρμογής αυτών των μέτρων είναι συνεπής με το σκοπό τους, δηλαδή, αντίστοιχα, τη συνεισφορά στη βελτίωση του αγροτικού εισοδήματος και των συνθηκών διαβίωσης, εργασίας και παραγωγής, και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της προστιθέμενης αξίας της μεταποίησης τροφίμων, εφόσον οι δραστηριότητες αυτές ασκούνται στη χώρα (αγροτικές και μη αγροτικές περιοχές).






  — | Τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης περιλαμβάνουν γενική περιγραφή του σχεδίου, στην οποία δηλώνεται η γεωγραφική κάλυψη και περιγράφεται η τρέχουσα κατάσταση, χρησιμοποιώντας ποσοτικοποιημένα δεδομένα, υπογραμμίζοντας τα πλεονεκτήματα, τις ανισότητες, τα κενά και το δυναμικό της αγροτικής ανάπτυξης. Για την περιγραφή αυτή λαμβάνεται υπόψη ο τομέας της γεωργίας και της δασοκομίας, η αγροτική οικονομία, η δημογραφική κατάσταση, οι ανθρώπινοι πόροι, η απασχόληση και η κατάσταση του περιβάλλοντος. Βάσει των πληροφοριακών αυτών στοιχείων, τα κράτη μέλη περιγράφουν τις προτεραιότητες για δράσης και την κατάλληλη στρατηγική τους. |
| --- | --- | --- |

67.

Η επιλεξιμότητα της στήριξης επενδύσεων σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις και στη μεταποίηση τροφίμων δεν περιορίζεται στις αγροτικές περιοχές που ορίζονται για τους σκοπούς των σχετικών μέτρων του άρθρου 33. Η επιλογή του πεδίου εφαρμογής αυτών των μέτρων είναι συνεπής με το σκοπό τους, δηλαδή, αντίστοιχα, τη συνεισφορά στη βελτίωση του αγροτικού εισοδήματος και των συνθηκών διαβίωσης, εργασίας και παραγωγής, και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της προστιθέμενης αξίας της μεταποίησης τροφίμων, εφόσον οι δραστηριότητες αυτές ασκούνται στη χώρα (αγροτικές και μη αγροτικές περιοχές).

—

Τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης περιλαμβάνουν γενική περιγραφή του σχεδίου, στην οποία δηλώνεται η γεωγραφική κάλυψη και περιγράφεται η τρέχουσα κατάσταση, χρησιμοποιώντας ποσοτικοποιημένα δεδομένα, υπογραμμίζοντας τα πλεονεκτήματα, τις ανισότητες, τα κενά και το δυναμικό της αγροτικής ανάπτυξης. Για την περιγραφή αυτή λαμβάνεται υπόψη ο τομέας της γεωργίας και της δασοκομίας, η αγροτική οικονομία, η δημογραφική κατάσταση, οι ανθρώπινοι πόροι, η απασχόληση και η κατάσταση του περιβάλλοντος. Βάσει των πληροφοριακών αυτών στοιχείων, τα κράτη μέλη περιγράφουν τις προτεραιότητες για δράσης και την κατάλληλη στρατηγική τους.

| — | Ένα περαιτέρω βήμα στην κατεύθυνση της εδαφικής στοχοθέτησης ενσωματώθηκε στην επόμενη περίοδο προγραμματισμού, καθότι τα κράτη μέλη πρέπει να δηλώνουν στα προγράμματά τους αγροτικής ανάπτυξης ποιες περιοχές χαρακτηρίζονται ως αγροτικές και να αναφέρουν τη σημασία τους. |
| --- | --- |

—

Ένα περαιτέρω βήμα στην κατεύθυνση της εδαφικής στοχοθέτησης ενσωματώθηκε στην επόμενη περίοδο προγραμματισμού, καθότι τα κράτη μέλη πρέπει να δηλώνουν στα προγράμματά τους αγροτικής ανάπτυξης ποιες περιοχές χαρακτηρίζονται ως αγροτικές και να αναφέρουν τη σημασία τους.

| 68. | Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι ολοκληρωμένες εδαφικές προσεγγίσεις παρέχουν ένα σημαντικό εργαλείο για την εφαρμογή της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης και ενθάρρυνε την εφαρμογή τοπικών αναπτυξιακών στρατηγικών, τόσο κατά την τρέχουσα όσο και για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού.






  — | Τα αποτελέσματα των εκθέσεων ενδιάμεσης αξιολόγησης και των εκ των υστέρων αξιολογήσεων θα έχουν σημαντική συνεισφορά στα τρέχοντα και στα νέα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης. Επιπλέον, τα εθνικά αγροτικά δίκτυα και το αγροτικό δίκτυο της ΕΕ θα αποτελέσουν ένα βήμα ανταλλαγής πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών. |
| --- | --- | --- |

68.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι ολοκληρωμένες εδαφικές προσεγγίσεις παρέχουν ένα σημαντικό εργαλείο για την εφαρμογή της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης και ενθάρρυνε την εφαρμογή τοπικών αναπτυξιακών στρατηγικών, τόσο κατά την τρέχουσα όσο και για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού.

—

Τα αποτελέσματα των εκθέσεων ενδιάμεσης αξιολόγησης και των εκ των υστέρων αξιολογήσεων θα έχουν σημαντική συνεισφορά στα τρέχοντα και στα νέα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης. Επιπλέον, τα εθνικά αγροτικά δίκτυα και το αγροτικό δίκτυο της ΕΕ θα αποτελέσουν ένα βήμα ανταλλαγής πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών.

| 69. | Η Επιτροπή έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για τη βελτίωση της ποιότητας και της ποσότητας των δεδομένων παρακολούθησης που διαθέτουν τα κράτη μέλη για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού.






  — | Η Επιτροπή πρότεινε, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, ένα νέο και καλύτερο κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού. |
| --- | --- | --- |

69.

Η Επιτροπή έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για τη βελτίωση της ποιότητας και της ποσότητας των δεδομένων παρακολούθησης που διαθέτουν τα κράτη μέλη για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού.

—

Η Επιτροπή πρότεινε, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, ένα νέο και καλύτερο κοινό πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού.

---

(1)  Απόφαση 2006/144/ΕΚ του Συμβουλίου.

(2)  Αιτιολογική σκέψη 14 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου.

(3)  Τον Ιούνιο 2006.

---

| 20.11.2006 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 282/32 |
| --- | --- | --- | --- |

20.11.2006

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 282/32

---

ΕΙΔΙΚΉ ΈΚΘΕΣΗ αριθ. 8/2006

Καλλιέργεια της επιτυχίας;

Αποτελεσματικότητα της στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα επιχειρησιακά προγράμματα των παραγωγών στον τομέα των οπωροκηπευτικών

συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

(υποβαλλόμενη βάσει του άρθρου 248 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο της συνθήκης ΕΚ)

(2006/C 282/02)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

| I-XI | ΣΥΝΟΨΗ |
| --- | --- |

I-XI

| 1-18 | ΕΙΣΑΓΩΓΗ |
| --- | --- |

1-18

| 1-3 | Στόχος του καθεστώτος ενίσχυσης: προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις της αγοράς |
| --- | --- |

1-3

| 4-8 | Εμβέλεια και προσέγγιση του ελέγχου |
| --- | --- |

4-8

| 9-12 | Οργανώσεις παραγωγών |
| --- | --- |

9-12

| 13-18 | Ενίσχυση για επιχειρησιακά προγράμματα |
| --- | --- |

13-18

| 19-63 | ΜΕΡΟΣ I: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ |
| --- | --- |

19-63

| 20-49 | Εφαρμόστηκε το καθεστώς ενισχύσεων κατά τρόπο που να εξασφαλίζει την πιθανή αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων; |
| --- | --- |

20-49

| 20-23 | Έλεγχοι της Επιτροπής προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη χορηγούν την ενίσχυση της ΕΕ σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης |
| --- | --- |

20-23

| 24-49 | Εφαρμογή του καθεστώτος ενίσχυσης από τα κράτη μέλη |
| --- | --- |

24-49

| 50-59 | Ήταν αποτελεσματικά τα μέτρα που χρηματοδοτήθηκαν στα επιχειρησιακά προγράμματα; |
| --- | --- |

50-59

| 51-52 | Αξιολογήσεις επιχειρησιακών προγραμμάτων από τις οργανώσεις παραγωγών (τελικές εκθέσεις) |
| --- | --- |

51-52

| 53-59 | Δείγμα ενεργειών επιχειρησιακού προγράμματος |
| --- | --- |

53-59

| 60-63 | Συμπεράσματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων |
| --- | --- |

60-63

| 64-86 | ΜΕΡΟΣ II: ΠΡΟΟΔΟΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ |
| --- | --- |

64-86

| 65-86 | Σημείωσαν πρόοδο οι οργανώσεις παραγωγών ως προς την επίτευξη των στόχων που καθορίστηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος ενίσχυσης; |
| --- | --- |

65-86

| 66-68 | Δείγμα των οργανώσεων παραγωγών |
| --- | --- |

66-68

| 69-86 | Στοιχεία της Επιτροπής σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών |
| --- | --- |

69-86

| 87-93 | ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ |
| --- | --- |

87-93

| 87-90 | Αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων |
| --- | --- |

87-90

| 91-93 | Πρόοδος πραγματοποιηθείσα από τις οργανώσεις παραγωγών |
| --- | --- |

91-93

| 94-100 | ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ |
| --- | --- |

94-100

| 95-96 | Να καταστεί απλούστερη και αποτελεσματικότερη η ενίσχυση για τα επιχειρησιακά προγράμματα |
| --- | --- |

95-96

| 97-98 | Να στοχοθετηθεί καλύτερα η πολιτική για την επίτευξη των γενικών στόχων της συγκέντρωσης και της προσαρμογής |
| --- | --- |

97-98

| 99-100 | Να τεθεί υπό αμφισβήτηση η πολιτική για την ενθάρρυνση των οργανώσεων παραγωγών |
| --- | --- |

99-100

Παράρτημα: Κριτήρια ελέγχου σχετικά με την έγκριση αποτελεσματικών επιχειρησιακών προγραμμάτων

Απαντήσεις της Επιτροπής

ΣΥΝΟΨΗ

| I. | Το 1996 θεσπίστηκε μία νέα πολιτική για τη στήριξη των παραγωγών οπωροκηπευτικών προκειμένου να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις της αγοράς. Με την πολιτική αυτή χορηγήθηκε ενίσχυση ύψους 50 % του κόστους των μέτρων που έλαβαν οι παραγωγοί στο πλαίσιο των «επιχειρησιακών προγραμμάτων», τα οποία απέβλεπαν, μεταξύ άλλων, στη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων, στη μείωση του κόστους παραγωγής και στη βελτίωση των περιβαλλοντικών πρακτικών. Η ενίσχυση χορηγείται μόνο σε ομάδες παραγωγών οι οποίοι διαθέτουν συλλογικά στο εμπόριο τα προϊόντα τους στο πλαίσιο των «οργανώσεων παραγωγών». Τα κράτη μέλη είναι αρμόδια για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων και την καταβολή της ενίσχυσης. Το 2004 η ενίσχυση ανήλθε σε 500 εκατομμύρια ευρώ. |
| --- | --- |

I.

Το 1996 θεσπίστηκε μία νέα πολιτική για τη στήριξη των παραγωγών οπωροκηπευτικών προκειμένου να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις της αγοράς. Με την πολιτική αυτή χορηγήθηκε ενίσχυση ύψους 50 % του κόστους των μέτρων που έλαβαν οι παραγωγοί στο πλαίσιο των «επιχειρησιακών προγραμμάτων», τα οποία απέβλεπαν, μεταξύ άλλων, στη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων, στη μείωση του κόστους παραγωγής και στη βελτίωση των περιβαλλοντικών πρακτικών. Η ενίσχυση χορηγείται μόνο σε ομάδες παραγωγών οι οποίοι διαθέτουν συλλογικά στο εμπόριο τα προϊόντα τους στο πλαίσιο των «οργανώσεων παραγωγών». Τα κράτη μέλη είναι αρμόδια για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων και την καταβολή της ενίσχυσης. Το 2004 η ενίσχυση ανήλθε σε 500 εκατομμύρια ευρώ.

| II. | Το Συνέδριο διενέργησε έλεγχο για την αποτελεσματικότητα αυτού του καθεστώτος ενίσχυσης βάσει κυρίως μιας δειγματοληψίας 30 επιχειρησιακών προγραμμάτων σε οκτώ κράτη μέλη, καθώς και μιας εξέτασης στοιχείων της Επιτροπής. |
| --- | --- |

II.

Το Συνέδριο διενέργησε έλεγχο για την αποτελεσματικότητα αυτού του καθεστώτος ενίσχυσης βάσει κυρίως μιας δειγματοληψίας 30 επιχειρησιακών προγραμμάτων σε οκτώ κράτη μέλη, καθώς και μιας εξέτασης στοιχείων της Επιτροπής.

| III. | Τα κράτη μέλη στήριξαν τις αποφάσεις τους για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων στη φύση των δαπανών που προγραμματίστηκαν, χωρίς να λάβουν επίσης υπόψη την πιθανή αποτελεσματικότητα των προταθέντων μέτρων. Τα στοιχεία προγραμματισμού που προβλέπονταν από τους κανονισμούς ακολουθήθηκαν φαινομενικά με σημαντικό κόστος αλλά χωρίς πραγματικά οφέλη. Τα κριτήρια για την επιλεξιμότητα των δαπανών δεν ήταν σαφή, πράγμα που δημιούργησε σύγχυση. |
| --- | --- |

III.

Τα κράτη μέλη στήριξαν τις αποφάσεις τους για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων στη φύση των δαπανών που προγραμματίστηκαν, χωρίς να λάβουν επίσης υπόψη την πιθανή αποτελεσματικότητα των προταθέντων μέτρων. Τα στοιχεία προγραμματισμού που προβλέπονταν από τους κανονισμούς ακολουθήθηκαν φαινομενικά με σημαντικό κόστος αλλά χωρίς πραγματικά οφέλη. Τα κριτήρια για την επιλεξιμότητα των δαπανών δεν ήταν σαφή, πράγμα που δημιούργησε σύγχυση.

| IV. | Η Επιτροπή ελέγχει την επιλεξιμότητα των δαπανών των επιχειρησιακών προγραμμάτων, αλλά δεν διενέργησε έλεγχο κατά πόσο οι διαδικασίες των κρατών μελών για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων διασφαλίζουν την πιθανή αποτελεσματικότητα των δαπανών. Δεν διενέργησε έλεγχο για την αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων, ούτε και αξιολόγησε την πολιτική. |
| --- | --- |

IV.

Η Επιτροπή ελέγχει την επιλεξιμότητα των δαπανών των επιχειρησιακών προγραμμάτων, αλλά δεν διενέργησε έλεγχο κατά πόσο οι διαδικασίες των κρατών μελών για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων διασφαλίζουν την πιθανή αποτελεσματικότητα των δαπανών. Δεν διενέργησε έλεγχο για την αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων, ούτε και αξιολόγησε την πολιτική.

| V. | Τα επιχειρησιακά προγράμματα, στο σύνολό τους, κατέληξαν σε πρόοδο ως προς την επίτευξη των στόχων του κανονισμού του Συμβουλίου. Σχεδόν το ήμισυ των μέτρων που χρηματοδοτήθηκαν σημείωσε σημαντική πρόοδο σε σχέση με την αρχική κατάσταση των οργανώσεων παραγωγών ως προς έναν τουλάχιστον από τους 11 στόχους και για τον λόγο αυτό μπορεί να θεωρηθεί αποτελεσματικό. Εντούτοις, η αποτελεσματικότητα της πλειοψηφίας των μέτρων ήταν μικρή ως προς το ότι δεν κατέληξε σε σημαντική πρόοδο σε σχέση με την αρχική κατάσταση των οργανώσεων παραγωγών. |
| --- | --- |

V.

Τα επιχειρησιακά προγράμματα, στο σύνολό τους, κατέληξαν σε πρόοδο ως προς την επίτευξη των στόχων του κανονισμού του Συμβουλίου. Σχεδόν το ήμισυ των μέτρων που χρηματοδοτήθηκαν σημείωσε σημαντική πρόοδο σε σχέση με την αρχική κατάσταση των οργανώσεων παραγωγών ως προς έναν τουλάχιστον από τους 11 στόχους και για τον λόγο αυτό μπορεί να θεωρηθεί αποτελεσματικό. Εντούτοις, η αποτελεσματικότητα της πλειοψηφίας των μέτρων ήταν μικρή ως προς το ότι δεν κατέληξε σε σημαντική πρόοδο σε σχέση με την αρχική κατάσταση των οργανώσεων παραγωγών.

| VI. | Στο δείγμα οι οργανώσεις παραγωγών είχαν σημειώσει πρόοδο προς την επίτευξη των περισσοτέρων από τους στόχους που καθορίστηκαν για την πολιτική. Εντούτοις, η Επιτροπή δεν διαθέτει πληροφοριακά στοιχεία για την επίτευξη των στόχων αυτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο εκτός από δύο εξαιρέσεις: για τις αποσύρσεις από την αγορά πλεονασματικών προϊόντων που μειώθηκαν και για τη συγκέντρωση της προσφοράς. |
| --- | --- |

VI.

Στο δείγμα οι οργανώσεις παραγωγών είχαν σημειώσει πρόοδο προς την επίτευξη των περισσοτέρων από τους στόχους που καθορίστηκαν για την πολιτική. Εντούτοις, η Επιτροπή δεν διαθέτει πληροφοριακά στοιχεία για την επίτευξη των στόχων αυτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο εκτός από δύο εξαιρέσεις: για τις αποσύρσεις από την αγορά πλεονασματικών προϊόντων που μειώθηκαν και για τη συγκέντρωση της προσφοράς.

| VII. | Αν ληφθούν υπόψη οι σημερινές τάσεις, δεν θα επιτευχθεί ο στόχος της Επιτροπής να συγκεντρώσει το 60 % της προσφοράς στις οργανώσεις παραγωγών μέχρι το 2013. Οι οργανώσεις παραγωγών αντιπροσωπεύουν μόνο το ένα τρίτο της παραγωγής φρούτων και λαχανικών της ΕΕ και έχουν αναπτυχθεί λιγότερο γρήγορα από το σύνολο του τομέα. |
| --- | --- |

VII.

Αν ληφθούν υπόψη οι σημερινές τάσεις, δεν θα επιτευχθεί ο στόχος της Επιτροπής να συγκεντρώσει το 60 % της προσφοράς στις οργανώσεις παραγωγών μέχρι το 2013. Οι οργανώσεις παραγωγών αντιπροσωπεύουν μόνο το ένα τρίτο της παραγωγής φρούτων και λαχανικών της ΕΕ και έχουν αναπτυχθεί λιγότερο γρήγορα από το σύνολο του τομέα.

| VIII. | Το Συνέδριο συνιστά να εξετάσει η Επιτροπή τα πλεονεκτήματα των εναλλακτικών προσεγγίσεων για να απλοποιήσει και να μειώσει το κόστος του καθεστώτος και για να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει αν αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί καλύτερα ευθυγραμμίζοντας τις διαδικασίες και τους κανόνες του καθεστώτος για την επιλεξιμότητα των δαπανών με εκείνες των επενδυτικών μέτρων για την αγροτική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

VIII.

Το Συνέδριο συνιστά να εξετάσει η Επιτροπή τα πλεονεκτήματα των εναλλακτικών προσεγγίσεων για να απλοποιήσει και να μειώσει το κόστος του καθεστώτος και για να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει αν αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί καλύτερα ευθυγραμμίζοντας τις διαδικασίες και τους κανόνες του καθεστώτος για την επιλεξιμότητα των δαπανών με εκείνες των επενδυτικών μέτρων για την αγροτική ανάπτυξη.

| IX. | Οποιαδήποτε προσέγγιση και αν ακολουθηθεί, η Επιτροπή θα πρέπει να βελτιώσει την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της ενίσχυσης και να χρησιμοποιήσει τη μελέτη αξιολόγησης που προβλέπεται για το 2009 για να καθορίσει τους λόγους για τους οποίους οι οργανώσεις παραγωγών δεν σημείωσαν σημαντική πρόοδο, ιδιαίτερα σε εκείνα τα κράτη μέλη όπου ο τομέας των οπωροκηπευτικών αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο ποσοστό των γεωργικών προϊόντων. |
| --- | --- |

IX.

Οποιαδήποτε προσέγγιση και αν ακολουθηθεί, η Επιτροπή θα πρέπει να βελτιώσει την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της ενίσχυσης και να χρησιμοποιήσει τη μελέτη αξιολόγησης που προβλέπεται για το 2009 για να καθορίσει τους λόγους για τους οποίους οι οργανώσεις παραγωγών δεν σημείωσαν σημαντική πρόοδο, ιδιαίτερα σε εκείνα τα κράτη μέλη όπου ο τομέας των οπωροκηπευτικών αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο ποσοστό των γεωργικών προϊόντων.

| X. | Εάν η αξιολόγηση επιβεβαιώσει ότι οι οργανώσεις παραγωγών συνιστούν αποτελεσματικό μηχανισμό για την ενίσχυση της κατάστασης των παραγωγών σ' αυτά τα κράτη μέλη, η πολιτική θα πρέπει να στοχοθετηθεί καλύτερα για την επίτευξη του στόχου αυτού. |
| --- | --- |

X.

Εάν η αξιολόγηση επιβεβαιώσει ότι οι οργανώσεις παραγωγών συνιστούν αποτελεσματικό μηχανισμό για την ενίσχυση της κατάστασης των παραγωγών σ' αυτά τα κράτη μέλη, η πολιτική θα πρέπει να στοχοθετηθεί καλύτερα για την επίτευξη του στόχου αυτού.

| XI. | Αν, αντίθετα, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδείξει ότι η συγκέντρωση της προσφοράς στις οργανώσεις παραγωγών παρέχει πραγματικά πλεονεκτήματα, θα πρέπει να επανεξετάσει τον εν λόγω μηχανισμό για τη στήριξη των παραγωγών οπωροκηπευτικών της ΕΕ. |
| --- | --- |

XI.

Αν, αντίθετα, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδείξει ότι η συγκέντρωση της προσφοράς στις οργανώσεις παραγωγών παρέχει πραγματικά πλεονεκτήματα, θα πρέπει να επανεξετάσει τον εν λόγω μηχανισμό για τη στήριξη των παραγωγών οπωροκηπευτικών της ΕΕ.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στόχος του καθεστώτος ενίσχυσης: προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις της αγοράς

| 1. | Κατά τη δεκαετία του '90 η ΕΕ, αντιμέτωπη με αλλαγές στην αγορά οπωροκηπευτικών η οποία απαιτούσε διαφορετικά προϊόντα και μεγαλύτερες εγγυήσεις ποιότητας και περιβαλλοντικά πρότυπα, θέσπισε ένα νέο καθεστώς ενίσχυσης για να στηρίξει τους παραγωγούς να προσαρμοστούν στο αίτημα αυτό: την ενίσχυση για τα «επιχειρησιακά προγράμματα» που περιγράφεται παρακάτω. Συγχρόνως, πραγματοποιήθηκαν περικοπές στη μακροχρόνια ενίσχυση για τις αποσύρσεις (1), παρέχοντας έτσι ένα επιπλέον κίνητρο για τους παραγωγούς της ΕΕ να προσαρμόσουν την παραγωγή τους ανάλογα με τη ζήτηση της αγοράς. |
| --- | --- |

1.

Κατά τη δεκαετία του '90 η ΕΕ, αντιμέτωπη με αλλαγές στην αγορά οπωροκηπευτικών η οποία απαιτούσε διαφορετικά προϊόντα και μεγαλύτερες εγγυήσεις ποιότητας και περιβαλλοντικά πρότυπα, θέσπισε ένα νέο καθεστώς ενίσχυσης για να στηρίξει τους παραγωγούς να προσαρμοστούν στο αίτημα αυτό: την ενίσχυση για τα «επιχειρησιακά προγράμματα» που περιγράφεται παρακάτω. Συγχρόνως, πραγματοποιήθηκαν περικοπές στη μακροχρόνια ενίσχυση για τις αποσύρσεις (1), παρέχοντας έτσι ένα επιπλέον κίνητρο για τους παραγωγούς της ΕΕ να προσαρμόσουν την παραγωγή τους ανάλογα με τη ζήτηση της αγοράς.

| 2. | Η αγορά μεταβαλλόταν επίσης με την αυξανόμενη κυριαρχία ορισμένων μεγάλων ομίλων λιανικής πώλησης και διάθεσης. Η ΕΕ, σε απάντηση, ενίσχυσε την πολιτική που ακολουθούσε από τη δεκαετία του '60 ενθαρρύνοντας τη σύσταση ομάδων παραγωγών, γνωστών ως «οργανώσεων παραγωγών», με σκοπό την επίτευξη οικονομίας κλίμακος και μιας μεγαλύτερης παρουσίας στην αγορά. |
| --- | --- |

2.

Η αγορά μεταβαλλόταν επίσης με την αυξανόμενη κυριαρχία ορισμένων μεγάλων ομίλων λιανικής πώλησης και διάθεσης. Η ΕΕ, σε απάντηση, ενίσχυσε την πολιτική που ακολουθούσε από τη δεκαετία του '60 ενθαρρύνοντας τη σύσταση ομάδων παραγωγών, γνωστών ως «οργανώσεων παραγωγών», με σκοπό την επίτευξη οικονομίας κλίμακος και μιας μεγαλύτερης παρουσίας στην αγορά.

| 3. | Αυτή η συγκέντρωση προσφοράς ενισχύθηκε από την προϋπόθεση ότι για να λάβει κάποιος τη νέα ενίσχυση των επιχειρησιακών προγραμμάτων θα πρέπει να είναι μέλος μιας οργάνωσης παραγωγών. Οι παραγωγοί οπωροκηπευτικών, οι οποίοι δεν αποτελούσαν μέλη οργανώσεων παραγωγών, δεν ήταν επιλέξιμοι για την κοινοτική ενίσχυση. Δημιουργήθηκε έτσι κίνητρο για τους παραγωγούς να συστήσουν ή να ενταχθούν σε οργανώσεις παραγωγών. Συγχρόνως, η ΕΕ καθόρισε αυστηρότερους όρους οι οποίοι έπρεπε να τηρούνται από τις οργανώσεις παραγωγών προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική συγκέντρωση της προσφοράς. |
| --- | --- |

3.

Αυτή η συγκέντρωση προσφοράς ενισχύθηκε από την προϋπόθεση ότι για να λάβει κάποιος τη νέα ενίσχυση των επιχειρησιακών προγραμμάτων θα πρέπει να είναι μέλος μιας οργάνωσης παραγωγών. Οι παραγωγοί οπωροκηπευτικών, οι οποίοι δεν αποτελούσαν μέλη οργανώσεων παραγωγών, δεν ήταν επιλέξιμοι για την κοινοτική ενίσχυση. Δημιουργήθηκε έτσι κίνητρο για τους παραγωγούς να συστήσουν ή να ενταχθούν σε οργανώσεις παραγωγών. Συγχρόνως, η ΕΕ καθόρισε αυστηρότερους όρους οι οποίοι έπρεπε να τηρούνται από τις οργανώσεις παραγωγών προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική συγκέντρωση της προσφοράς.

Πλαίσιο 1«Μία έξυπνη ενίσχυση» δήλωσε με ενθουσιασμό ο διευθυντής μιας οργάνωσης παραγωγών οπωροκηπευτικών στην οποία πραγματοποιήθηκε επίσκεψη. Η ΕΕ δεν αρκείται πλέον να καταβάλλει ενισχύσεις στους παραγωγούς για να καταστρέφουν τα πλεονάσματα των φρούτων και λαχανικών που δεν μπορούν να διαθέσουν στην αγορά. Επί του παρόντος, η ΕΕ επιδοτεί μέτρα τα οποία λαμβάνονται από τους παραγωγούς για να προσαρμόσουν την παραγωγή τους στην ποσότητα και την ποιότητα που απαιτεί η αγορά.

Πλαίσιο 2«Καλλιέργεια της επιτυχίας»: Η ενίσχυση συνδέεται με τον κύκλο εργασιών, έτσι όσο περισσότερο οι οργανώσεις παραγωγών παράγουν, τόσο μεγαλύτερη ενίσχυση λαμβάνουν για τη χρηματοδότηση της προσαρμογής τους. Η επιτυχία αυτή θα πρέπει να ενθαρρύνει περισσότερους παραγωγούς να συστήσουν οργανώσεις παραγωγών ή να ενταχθούν σε αυτές, πράγμα που θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ και σε υψηλότερο κύκλο εργασιών και συνεπώς μεγαλύτερη ενίσχυση για περαιτέρω προσαρμογή...

Εμβέλεια και προσέγγιση του ελέγχου

| 4. | Το Συνέδριο κοινοποίησε τα αποτελέσματα από τον προηγούμενο έλεγχο που διενέργησε στις ενισχύσεις του τομέα των οπωροκηπευτικών στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 2000 (2). Την εποχή εκείνη, είχαν ολοκληρωθεί ελάχιστα επιχειρησιακά προγράμματα, συνεπώς δεν μπορούσε να εκτιμηθεί πιο μακροπρόθεσμα η αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης. Εντούτοις, στην έκθεση επισημάνθηκαν αδυναμίες στη διαχείριση του καθεστώτος από τα κράτη μέλη, πράγμα το οποίο είχε μειώσει την αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης. Με γνώμονα τη διαπίστωση αυτή, ο στόχος που καθορίστηκε για τον εν λόγω έλεγχο συνίστατο στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του καθεστώτος ενίσχυσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων. |
| --- | --- |

4.

Το Συνέδριο κοινοποίησε τα αποτελέσματα από τον προηγούμενο έλεγχο που διενέργησε στις ενισχύσεις του τομέα των οπωροκηπευτικών στην ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 2000 (2). Την εποχή εκείνη, είχαν ολοκληρωθεί ελάχιστα επιχειρησιακά προγράμματα, συνεπώς δεν μπορούσε να εκτιμηθεί πιο μακροπρόθεσμα η αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης. Εντούτοις, στην έκθεση επισημάνθηκαν αδυναμίες στη διαχείριση του καθεστώτος από τα κράτη μέλη, πράγμα το οποίο είχε μειώσει την αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης. Με γνώμονα τη διαπίστωση αυτή, ο στόχος που καθορίστηκε για τον εν λόγω έλεγχο συνίστατο στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του καθεστώτος ενίσχυσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

| 5. | Η αποτελεσματικότητα ορίζεται στο δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ (3) ως «η εκπλήρωση των ειδικών στόχων που έχουν οριστεί και η επίτευξη των αναμενόμενων αποτελεσμάτων». Καθώς οι στόχοι που καθορίστηκαν για το καθεστώς ενίσχυσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων δεν είναι οριστικοί ή δεν έχουν προσδιοριστεί ποσοτικά, στον εν λόγω έλεγχο αποτελεσματικότητα νοείται η σημειωθείσα πρόοδος προς την επίτευξη των στόχων αυτών. |
| --- | --- |

5.

Η αποτελεσματικότητα ορίζεται στο δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ (3) ως «η εκπλήρωση των ειδικών στόχων που έχουν οριστεί και η επίτευξη των αναμενόμενων αποτελεσμάτων». Καθώς οι στόχοι που καθορίστηκαν για το καθεστώς ενίσχυσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων δεν είναι οριστικοί ή δεν έχουν προσδιοριστεί ποσοτικά, στον εν λόγω έλεγχο αποτελεσματικότητα νοείται η σημειωθείσα πρόοδος προς την επίτευξη των στόχων αυτών.

| 6. | Τα ερωτήματα που τέθηκαν για τον εν λόγω έλεγχο ήταν τα ακόλουθα:






  i) | Εφαρμόστηκε το καθεστώς ενίσχυσης κατά τρόπο που να εξασφαλίζει την πιθανή αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων; |
| --- | --- | --- |

6.

Τα ερωτήματα που τέθηκαν για τον εν λόγω έλεγχο ήταν τα ακόλουθα:

i)

Εφαρμόστηκε το καθεστώς ενίσχυσης κατά τρόπο που να εξασφαλίζει την πιθανή αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων;

| ii) | Ήταν αποτελεσματικά τα μέτρα που χρηματοδοτήθηκαν στα επιχειρησιακά προγράμματα; |
| --- | --- |

ii)

Ήταν αποτελεσματικά τα μέτρα που χρηματοδοτήθηκαν στα επιχειρησιακά προγράμματα;

| iii) | Σημείωσαν πρόοδο οι οργανώσεις παραγωγών προς την επίτευξη των στόχων που καθορίστηκαν για το καθεστώς ενίσχυσης; |
| --- | --- |

iii)

Σημείωσαν πρόοδο οι οργανώσεις παραγωγών προς την επίτευξη των στόχων που καθορίστηκαν για το καθεστώς ενίσχυσης;

| 7. | Η προσέγγιση ελέγχου συνίστατο:






  i) | στην αξιολόγηση των διαδικασιών που καθόρισαν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη για την εφαρμογή της πολιτικής· |
| --- | --- | --- |

7.

Η προσέγγιση ελέγχου συνίστατο:

i)

στην αξιολόγηση των διαδικασιών που καθόρισαν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη για την εφαρμογή της πολιτικής·

| ii) | σε δοκιμαστικό έλεγχο της αποτελεσματικότητας ενός δείγματος ενεργειών επιχειρησιακού προγράμματος· και |
| --- | --- |

ii)

σε δοκιμαστικό έλεγχο της αποτελεσματικότητας ενός δείγματος ενεργειών επιχειρησιακού προγράμματος· και

| iii) | στην εξέταση ενός δείγματος οργανώσεων παραγωγών, καθώς και στοιχείων της Επιτροπής σε επίπεδο ΕΕ για να αποδειχθεί αν σημειώθηκε πρόοδος από τις οργανώσεις παραγωγών προς την επίτευξη των στόχων της πολιτικής. |
| --- | --- |

iii)

στην εξέταση ενός δείγματος οργανώσεων παραγωγών, καθώς και στοιχείων της Επιτροπής σε επίπεδο ΕΕ για να αποδειχθεί αν σημειώθηκε πρόοδος από τις οργανώσεις παραγωγών προς την επίτευξη των στόχων της πολιτικής.

| 8. | Οι εργασίες ελέγχου αναλήφθηκαν το 2005, βάσει τυχαίας δειγματοληψίας από 30 επιχειρησιακά προγράμματα που ολοκληρώθηκαν το 2003 και το 2004 σε οκτώ κράτη μέλη: Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία και Ηνωμένο Βασίλειο. Οι οργανώσεις παραγωγών στα νέα κράτη μέλη δεν συμπεριλήφθηκαν καθώς δεν είχαν ολοκληρώσει επιχειρησιακά προγράμματα κατά την εποχή της διενέργειας του ελέγχου. |
| --- | --- |

8.

Οι εργασίες ελέγχου αναλήφθηκαν το 2005, βάσει τυχαίας δειγματοληψίας από 30 επιχειρησιακά προγράμματα που ολοκληρώθηκαν το 2003 και το 2004 σε οκτώ κράτη μέλη: Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιρλανδία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία και Ηνωμένο Βασίλειο. Οι οργανώσεις παραγωγών στα νέα κράτη μέλη δεν συμπεριλήφθηκαν καθώς δεν είχαν ολοκληρώσει επιχειρησιακά προγράμματα κατά την εποχή της διενέργειας του ελέγχου.

Οργανώσεις παραγωγών

| 9. | Μια οργάνωση παραγωγών είναι μια ομάδα παραγωγών οι οποίοι συνεργάζονται για την ενίσχυση της θέσης τους στην αγορά. Ένας μεγάλος αριθμός από αυτές είναι συνεταιρισμοί, μπορεί όμως να είναι και ομάδες ατόμων ή ομάδες εταιρειών. Οι όροι οι οποίοι πρέπει να πληρούνται, όπως ορίζονται στους κανονισμούς της ΕΕ (4), προβλέπουν ότι τα μέλη πρέπει να είναι τουλάχιστον πέντε και ο ελάχιστος κύκλος εργασιών πρέπει να είναι της τάξης των 100 000 ευρώ. Οι οργανώσεις παραγωγών πρέπει να θέτουν στη διάθεση των μελών τους τα μέσα για την αποθήκευση, τη συσκευασία και την εμπορία των προϊόντων. Πρέπει να είναι σε θέση να προγραμματίζουν και να προσαρμόζουν την παραγωγή τους και να προωθούν καλλιεργητικές μεθόδους και τεχνικές διαχείρισης των αποβλήτων που σέβονται το περιβάλλον. |
| --- | --- |

9.

Μια οργάνωση παραγωγών είναι μια ομάδα παραγωγών οι οποίοι συνεργάζονται για την ενίσχυση της θέσης τους στην αγορά. Ένας μεγάλος αριθμός από αυτές είναι συνεταιρισμοί, μπορεί όμως να είναι και ομάδες ατόμων ή ομάδες εταιρειών. Οι όροι οι οποίοι πρέπει να πληρούνται, όπως ορίζονται στους κανονισμούς της ΕΕ (4), προβλέπουν ότι τα μέλη πρέπει να είναι τουλάχιστον πέντε και ο ελάχιστος κύκλος εργασιών πρέπει να είναι της τάξης των 100 000 ευρώ. Οι οργανώσεις παραγωγών πρέπει να θέτουν στη διάθεση των μελών τους τα μέσα για την αποθήκευση, τη συσκευασία και την εμπορία των προϊόντων. Πρέπει να είναι σε θέση να προγραμματίζουν και να προσαρμόζουν την παραγωγή τους και να προωθούν καλλιεργητικές μεθόδους και τεχνικές διαχείρισης των αποβλήτων που σέβονται το περιβάλλον.

| 10. | Στις νέες οργανώσεις παραγωγών διατίθεται αρχικά ενίσχυση για πενταετή περίοδο προκειμένου να εγκατασταθούν και να αποκτήσουν τις εγκαταστάσεις που χρειάζονται για την τήρηση των κοινοτικών όρων. Μόλις οι οργανώσεις παραγωγών εγκατασταθούν, τα κράτη μέλη ελέγχουν αν εξακολουθούν να τηρούν τους όρους αυτούς, μολονότι δεν διατίθεται για τον σκοπό αυτό επιπλέον ενίσχυση. Κατά κανόνα, η ΕΕ δεν στηρίζει διοικητικά και επιχειρησιακά έξοδα ή έξοδα παραγωγής των οργανώσεων παραγωγών (5). |
| --- | --- |

10.

Στις νέες οργανώσεις παραγωγών διατίθεται αρχικά ενίσχυση για πενταετή περίοδο προκειμένου να εγκατασταθούν και να αποκτήσουν τις εγκαταστάσεις που χρειάζονται για την τήρηση των κοινοτικών όρων. Μόλις οι οργανώσεις παραγωγών εγκατασταθούν, τα κράτη μέλη ελέγχουν αν εξακολουθούν να τηρούν τους όρους αυτούς, μολονότι δεν διατίθεται για τον σκοπό αυτό επιπλέον ενίσχυση. Κατά κανόνα, η ΕΕ δεν στηρίζει διοικητικά και επιχειρησιακά έξοδα ή έξοδα παραγωγής των οργανώσεων παραγωγών (5).

| 11. | Υπάρχουν περίπου 1 500 οργανώσεις παραγωγών στα 14 κράτη μέλη (6) (γραφική παράσταση 1). Υπάρχει μεγάλη ποικιλία ως προς τα μεγέθη και τη φύση των οργανώσεων παραγωγών (γραφική παράσταση 2). Κατά τη διάρκεια του ελέγχου αυτού, το Συνέδριο πραγματοποίησε επισκέψεις σε παραγωγούς σύκων στην Ελλάδα και μανιταριών στην Ιρλανδία, σε έναν συνεταιρισμό εσπεριδοειδών στην Πορτογαλία και σε παραγωγούς ντομάτας στην Ισπανία και στις Κάτω Χώρες. Ορισμένες οργανώσεις παραγωγών αριθμούσαν λιγότερα από δέκα μέλη, ενώ μία οργάνωση στην Ιταλία, η οποία ειδικευόταν στην παραγωγή μήλων, διέθετε 5 800 μέλη. Μια οργάνωση παραγωγών αποτελείτο από 14 εταιρείες, η καθεμία με κύκλο εργασιών κατά μέσο όρο 2,6 εκατομμυρίων ευρώ, μία άλλη ήταν ένας συνεταιρισμός ο οποίος αποτελείτο από 800 παραγωγούς μερικής απασχόλησης με προϊόντα αξίας μόλις 600 ευρώ κατά μέσο όρο ο καθένας. Το 2003 η μέση οργάνωση παραγωγών στην ΕΕ διέθετε κύκλο εργασιών ύψους 9 εκατομμυρίων ευρώ και άνω των 300 μελών. |
| --- | --- |

11.

Υπάρχουν περίπου 1 500 οργανώσεις παραγωγών στα 14 κράτη μέλη (6) (γραφική παράσταση 1). Υπάρχει μεγάλη ποικιλία ως προς τα μεγέθη και τη φύση των οργανώσεων παραγωγών (γραφική παράσταση 2). Κατά τη διάρκεια του ελέγχου αυτού, το Συνέδριο πραγματοποίησε επισκέψεις σε παραγωγούς σύκων στην Ελλάδα και μανιταριών στην Ιρλανδία, σε έναν συνεταιρισμό εσπεριδοειδών στην Πορτογαλία και σε παραγωγούς ντομάτας στην Ισπανία και στις Κάτω Χώρες. Ορισμένες οργανώσεις παραγωγών αριθμούσαν λιγότερα από δέκα μέλη, ενώ μία οργάνωση στην Ιταλία, η οποία ειδικευόταν στην παραγωγή μήλων, διέθετε 5 800 μέλη. Μια οργάνωση παραγωγών αποτελείτο από 14 εταιρείες, η καθεμία με κύκλο εργασιών κατά μέσο όρο 2,6 εκατομμυρίων ευρώ, μία άλλη ήταν ένας συνεταιρισμός ο οποίος αποτελείτο από 800 παραγωγούς μερικής απασχόλησης με προϊόντα αξίας μόλις 600 ευρώ κατά μέσο όρο ο καθένας. Το 2003 η μέση οργάνωση παραγωγών στην ΕΕ διέθετε κύκλο εργασιών ύψους 9 εκατομμυρίων ευρώ και άνω των 300 μελών.

Image

Image

| 12. | Τα οπωροκηπευτικά αποτελούν τον μεγαλύτερο γεωργικό τομέα κατά αξία προϊόντων στην ΕΕ των 15. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη γεωργική οικονομία της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Πορτογαλίας, όπου ο τομέας αντιπροσωπεύει άνω του 25 % της αξίας των γεωργικών προϊόντων. Η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία αντιπροσωπεύουν μαζί το 70 % της παραγωγής οπωροκηπευτικών της ΕΕ κατά αξία. Το 2004, περίπου το ένα τρίτο της παραγωγής τους διατέθηκε στο εμπόριο από τις οργανώσεις παραγωγών. Στις Κάτω Χώρες, στο Βέλγιο και στην Ιρλανδία η αναλογία των οπωροκηπευτικών που διατέθηκαν στο εμπόριο από τις οργανώσεις παραγωγών ήταν πολύ υψηλότερη, περίπου 80 %, ενώ στην Ελλάδα ήταν 13 % και στην Πορτογαλία 6 % (γραφική παράσταση 3). |
| --- | --- |

12.

Τα οπωροκηπευτικά αποτελούν τον μεγαλύτερο γεωργικό τομέα κατά αξία προϊόντων στην ΕΕ των 15. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη γεωργική οικονομία της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Πορτογαλίας, όπου ο τομέας αντιπροσωπεύει άνω του 25 % της αξίας των γεωργικών προϊόντων. Η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία αντιπροσωπεύουν μαζί το 70 % της παραγωγής οπωροκηπευτικών της ΕΕ κατά αξία. Το 2004, περίπου το ένα τρίτο της παραγωγής τους διατέθηκε στο εμπόριο από τις οργανώσεις παραγωγών. Στις Κάτω Χώρες, στο Βέλγιο και στην Ιρλανδία η αναλογία των οπωροκηπευτικών που διατέθηκαν στο εμπόριο από τις οργανώσεις παραγωγών ήταν πολύ υψηλότερη, περίπου 80 %, ενώ στην Ελλάδα ήταν 13 % και στην Πορτογαλία 6 % (γραφική παράσταση 3).

Image

Ενίσχυση για επιχειρησιακά προγράμματα

| 13. | Οι οργανώσεις παραγωγών που πληρούν τους όρους στο σημείο 9 μπορούν να υποβάλουν αίτηση ενίσχυσης για «επιχειρησιακό πρόγραμμα». Πρόκειται για ένα πρόγραμμα μέτρων που αναλαμβάνει μια οργάνωση παραγωγών για να προσαρμόσει την παραγωγή των μελών της στη ζήτηση της αγοράς και για να ενισχύσει τη θέση της στην αγορά (πλαίσιο 3). Οι ειδικοί στόχοι στην επίτευξη των οποίων θα πρέπει να μέτρα να αποβλέπουν καθορίζονται στον κανονισμό του Συμβουλίου (7) (πλαίσιο 4). Το πρόγραμμα καταρτίζεται από την οργάνωση παραγωγών και εγκρίνεται από το κράτος μέλος, το οποίο καταβάλλει ετησίως την κοινοτική ενίσχυση κατά 50 % των εξόδων που δημιουργούνται από την οργάνωση παραγωγών κατά την εφαρμογή του προγράμματος. Η διάρκεια ενός επιχειρησιακού προγράμματος κυμαίνεται από τρία έως πέντε έτη και κατά το τέλος της περιόδου αυτής μια οργάνωση παραγωγών μπορεί να υποβάλει αίτηση για νέο πρόγραμμα. Υπάρχει ένα ετήσιο ανώτατο όριο ενίσχυσης το οποίο ορίζεται στο 4,1 % του κύκλου εργασιών της οργάνωσης παραγωγών. |
| --- | --- |

13.

Οι οργανώσεις παραγωγών που πληρούν τους όρους στο σημείο 9 μπορούν να υποβάλουν αίτηση ενίσχυσης για «επιχειρησιακό πρόγραμμα». Πρόκειται για ένα πρόγραμμα μέτρων που αναλαμβάνει μια οργάνωση παραγωγών για να προσαρμόσει την παραγωγή των μελών της στη ζήτηση της αγοράς και για να ενισχύσει τη θέση της στην αγορά (πλαίσιο 3). Οι ειδικοί στόχοι στην επίτευξη των οποίων θα πρέπει να μέτρα να αποβλέπουν καθορίζονται στον κανονισμό του Συμβουλίου (7) (πλαίσιο 4). Το πρόγραμμα καταρτίζεται από την οργάνωση παραγωγών και εγκρίνεται από το κράτος μέλος, το οποίο καταβάλλει ετησίως την κοινοτική ενίσχυση κατά 50 % των εξόδων που δημιουργούνται από την οργάνωση παραγωγών κατά την εφαρμογή του προγράμματος. Η διάρκεια ενός επιχειρησιακού προγράμματος κυμαίνεται από τρία έως πέντε έτη και κατά το τέλος της περιόδου αυτής μια οργάνωση παραγωγών μπορεί να υποβάλει αίτηση για νέο πρόγραμμα. Υπάρχει ένα ετήσιο ανώτατο όριο ενίσχυσης το οποίο ορίζεται στο 4,1 % του κύκλου εργασιών της οργάνωσης παραγωγών.

| 14. | Το 2004 άνω του 70 % των οργανώσεων παραγωγών διαθέτει επιχειρησιακό πρόγραμμα και η ενίσχυση ανήλθε στα 500 εκατομμύρια ευρώ. Τούτο αντιπροσώπευε το 3 % του κύκλου εργασιών των οργανώσεων παραγωγών και σχεδόν το 1 % της συνολικής αξίας της παραγωγής οπωροκηπευτικών της ΕΕ. Η χρησιμοποίηση της ενίσχυσης αυξήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τότε που θεσπίστηκε το 1997, ενώ συγχρόνως μειώθηκε η ενίσχυση για την απόσυρση πλεονασματικής παραγωγής (γραφική παράσταση 4). Η γραφική παράσταση δείχνει επίσης την ενίσχυση που καταβάλλεται μέσω των οργανώσεων παραγωγών σε παραγωγούς ντομάτας και φρούτων για μεταποίηση και η οποία βασίζεται στον όγκο της παραγωγής.

  Πλαίσιο 3Χαρακτηριστικά στοιχεία ενός επιχειρησιακού προγράμματος





  — | Αγορά μηχανημάτων διαλογής και συσκευασίας |
| --- | --- | --- |

14.

Το 2004 άνω του 70 % των οργανώσεων παραγωγών διαθέτει επιχειρησιακό πρόγραμμα και η ενίσχυση ανήλθε στα 500 εκατομμύρια ευρώ. Τούτο αντιπροσώπευε το 3 % του κύκλου εργασιών των οργανώσεων παραγωγών και σχεδόν το 1 % της συνολικής αξίας της παραγωγής οπωροκηπευτικών της ΕΕ. Η χρησιμοποίηση της ενίσχυσης αυξήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τότε που θεσπίστηκε το 1997, ενώ συγχρόνως μειώθηκε η ενίσχυση για την απόσυρση πλεονασματικής παραγωγής (γραφική παράσταση 4). Η γραφική παράσταση δείχνει επίσης την ενίσχυση που καταβάλλεται μέσω των οργανώσεων παραγωγών σε παραγωγούς ντομάτας και φρούτων για μεταποίηση και η οποία βασίζεται στον όγκο της παραγωγής.

Πλαίσιο 3Χαρακτηριστικά στοιχεία ενός επιχειρησιακού προγράμματος





  —

Αγορά μηχανημάτων διαλογής και συσκευασίας

| — | Απασχόληση προσωπικού για τον ποιοτικό έλεγχο και προσωπικού για την εμπορία |
| --- | --- |

—

Απασχόληση προσωπικού για τον ποιοτικό έλεγχο και προσωπικού για την εμπορία

| — | Επενδύσεις σε αρδευτικές εγκαταστάσεις και θερμοκήπια |
| --- | --- |

—

Επενδύσεις σε αρδευτικές εγκαταστάσεις και θερμοκήπια

| — | Επιδοτήσεις σε παραγωγούς για αναφύτευση οπωροφόρων δέντρων |
| --- | --- |

—

Επιδοτήσεις σε παραγωγούς για αναφύτευση οπωροφόρων δέντρων

| — | Έξοδα σχετικά με μεθόδους καταπολέμησης παρασίτων και ασθενειών |
| --- | --- |

—

Έξοδα σχετικά με μεθόδους καταπολέμησης παρασίτων και ασθενειών

Πλαίσιο 4Οι 11 στόχοι επιχειρησιακών προγραμμάτων





  —

| — | Να εξασφαλιστεί ο προγραμματισμός της παραγωγής και η προσαρμογή της στη ζήτηση, ιδίως από ποσοτική και ποιοτική άποψη |
| --- | --- |

Να εξασφαλιστεί ο προγραμματισμός της παραγωγής και η προσαρμογή της στη ζήτηση, ιδίως από ποσοτική και ποιοτική άποψη

| — | Να προωθηθούν η συγκέντρωση της προσφοράς και η διάθεση της παραγωγής των μελών της οργάνωσης |
| --- | --- |

—

Να προωθηθούν η συγκέντρωση της προσφοράς και η διάθεση της παραγωγής των μελών της οργάνωσης

| — | Να μειωθεί το κόστος παραγωγής |
| --- | --- |

—

Να μειωθεί το κόστος παραγωγής

| — | Να ρυθμιστούν οι τιμές παραγωγού |
| --- | --- |

—

Να ρυθμιστούν οι τιμές παραγωγού

| — | Να προωθηθούν καλλιεργητικές μέθοδοι και τεχνικές παραγωγής και διαχείρισης των αποβλήτων που σέβονται το περιβάλλον |
| --- | --- |

—

Να προωθηθούν καλλιεργητικές μέθοδοι και τεχνικές παραγωγής και διαχείρισης των αποβλήτων που σέβονται το περιβάλλον

| — | Να βελτιωθεί η ποιότητα των προϊόντων |
| --- | --- |

—

Να βελτιωθεί η ποιότητα των προϊόντων

| — | Να αναπτυχθεί η εμπορική αξία των προϊόντων |
| --- | --- |

—

Να αναπτυχθεί η εμπορική αξία των προϊόντων

| — | Να προωθηθούν τα προϊόντα στους καταναλωτές |
| --- | --- |

—

Να προωθηθούν τα προϊόντα στους καταναλωτές

| — | Να δημιουργηθούν αλυσίδες παραγωγής βιολογικών προϊόντων |
| --- | --- |

—

Να δημιουργηθούν αλυσίδες παραγωγής βιολογικών προϊόντων

| — | Να προωθηθούν η ολοκληρωμένη παραγωγή ή άλλες μέθοδοι παραγωγής που σέβονται το περιβάλλον |
| --- | --- |

—

Να προωθηθούν η ολοκληρωμένη παραγωγή ή άλλες μέθοδοι παραγωγής που σέβονται το περιβάλλον

| — | Να μειωθούν οι αποσύρσεις |
| --- | --- |

—

Να μειωθούν οι αποσύρσεις

Image

| 15. | Η εφαρμογή του καθεστώτος ενισχύσεων βασίζεται συνήθως στην επιμερισμένη διαχείριση σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη ακολουθούν λεπτομερείς κανόνες που καθόρισε η Επιτροπή εντός του πλαισίου του κανονισμού του Συμβουλίου. Τα κράτη μέλη καλούνται να συνεργαστούν με την Επιτροπή προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η ενίσχυση χορηγείται σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημιοσιονομικής διαχείρισης: την οικονομία, την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα. |
| --- | --- |

15.

Η εφαρμογή του καθεστώτος ενισχύσεων βασίζεται συνήθως στην επιμερισμένη διαχείριση σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη ακολουθούν λεπτομερείς κανόνες που καθόρισε η Επιτροπή εντός του πλαισίου του κανονισμού του Συμβουλίου. Τα κράτη μέλη καλούνται να συνεργαστούν με την Επιτροπή προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η ενίσχυση χορηγείται σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημιοσιονομικής διαχείρισης: την οικονομία, την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα.

| 16. | Στον κανονισμό εφαρμογής της Επιτροπής (8) απαιτείται από τις οργανώσεις παραγωγών να περιγράψουν στην πρόταση επιχειρησιακού προγράμματός τους:






  — | την αρχική κατάστασή τους, όσον αφορά κυρίως την παραγωγή, την εμπορία και τον εξοπλισμό, |
| --- | --- | --- |

16.

Στον κανονισμό εφαρμογής της Επιτροπής (8) απαιτείται από τις οργανώσεις παραγωγών να περιγράψουν στην πρόταση επιχειρησιακού προγράμματός τους:

—

την αρχική κατάστασή τους, όσον αφορά κυρίως την παραγωγή, την εμπορία και τον εξοπλισμό,

| — | τους στόχους του επιχειρησιακού προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη τις προοπτικές της αγοράς, |
| --- | --- |

—

τους στόχους του επιχειρησιακού προγράμματος, λαμβάνοντας υπόψη τις προοπτικές της αγοράς,

| — | τα συγκεκριμένα μέτρα ή «ενέργειες» που προτείνονται για την επίτευξη των στόχων αυτών. |
| --- | --- |

—

τα συγκεκριμένα μέτρα ή «ενέργειες» που προτείνονται για την επίτευξη των στόχων αυτών.

| 17. | Οι οργανώσεις παραγωγών έχουν τη δυνατότητα να προτείνουν μέτρα επιχειρησιακών προγραμμάτων που αντιστοιχούν στην ιδιαίτερη κατάστασή τους, με την προϋπόθεση ότι τα προγράμματα πρέπει να εκπληρώνουν «αρκετούς» από τους στόχους που καθορίζονται στον κανονισμό του Συμβουλίου (πλαίσιο 4). Για να ολοκληρωθεί η πορεία της ανατροφοδότησης, οι οργανώσεις παραγωγών καλούνται να ενημερώνουν το κράτος μέλος κατά το τέλος του προγράμματος σχετικά με το βαθμό στον οποίο έχουν επιτύχει τους στόχους τους και τα διδάγματα που άντλησαν για το επόμενο πρόγραμμά τους. Αυτό το «υπόδειγμα προγραμματισμού» που πρέπει να ακολουθούν οι οργανώσεις παραγωγών παρουσιάζεται στη γραφική παράσταση 5. |
| --- | --- |

17.

Οι οργανώσεις παραγωγών έχουν τη δυνατότητα να προτείνουν μέτρα επιχειρησιακών προγραμμάτων που αντιστοιχούν στην ιδιαίτερη κατάστασή τους, με την προϋπόθεση ότι τα προγράμματα πρέπει να εκπληρώνουν «αρκετούς» από τους στόχους που καθορίζονται στον κανονισμό του Συμβουλίου (πλαίσιο 4). Για να ολοκληρωθεί η πορεία της ανατροφοδότησης, οι οργανώσεις παραγωγών καλούνται να ενημερώνουν το κράτος μέλος κατά το τέλος του προγράμματος σχετικά με το βαθμό στον οποίο έχουν επιτύχει τους στόχους τους και τα διδάγματα που άντλησαν για το επόμενο πρόγραμμά τους. Αυτό το «υπόδειγμα προγραμματισμού» που πρέπει να ακολουθούν οι οργανώσεις παραγωγών παρουσιάζεται στη γραφική παράσταση 5.

Image

| 18. | Ο κανονισμός της Επιτροπής καθορίζει επίσης ορισμένους ελέγχους τους οποίους τα κράτη μέλη πρέπει να διενεργήσουν σχετικά με τις προτάσεις των επιχειρησιακών προγραμμάτων:






  — | να ελεγχθούν η αρχική κατάσταση των οργανώσεων παραγωγών και οι στόχοι των επιχειρησιακών προγραμμάτων, |
| --- | --- | --- |

18.

Ο κανονισμός της Επιτροπής καθορίζει επίσης ορισμένους ελέγχους τους οποίους τα κράτη μέλη πρέπει να διενεργήσουν σχετικά με τις προτάσεις των επιχειρησιακών προγραμμάτων:

—

να ελεγχθούν η αρχική κατάσταση των οργανώσεων παραγωγών και οι στόχοι των επιχειρησιακών προγραμμάτων,

| — | να ελεγχθεί η συμφωνία των στόχων των επιχειρησιακών προγραμμάτων με εκείνους που καθορίζονται στον κανονισμό του Συμβουλίου, |
| --- | --- |

—

να ελεγχθεί η συμφωνία των στόχων των επιχειρησιακών προγραμμάτων με εκείνους που καθορίζονται στον κανονισμό του Συμβουλίου,

| — | να ελεγχθούν η οικονομική συνέπεια και η τεχνική ποιότητα του προτεινόμενου επιχειρησιακού προγράμματος, καθώς και το βάσιμο των εκτιμήσεων. |
| --- | --- |

—

να ελεγχθούν η οικονομική συνέπεια και η τεχνική ποιότητα του προτεινόμενου επιχειρησιακού προγράμματος, καθώς και το βάσιμο των εκτιμήσεων.

Ο κανονισμός προβλέπει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει στη συνέχεια να εγκρίνουν το πρόγραμμα, να ζητήσουν την τροποποίησή του, ή να το απορρίψουν.

ΜΕΡΟΣ Ι: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

| 19. | Όπως περιγράφεται παραπάνω, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή έχουν επιμερισμένη ευθύνη προκειμένου να εξασφαλίσουν την αποτελεσματικότητα του καθεστώτος ενίσχυσης: ότι η ενίσχυση χρησιμοποιείται για την επίτευξη προόδου προς τους 11 στόχους τους οποίους καθόρισε το Συμβούλιο για τα επιχειρησιακά προγράμματα. Αυτό το μέρος της έκθεσης εξετάζει πρώτα κατά πόσο το καθεστώς ενισχύσεων εφαρμόστηκε από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη κατά τρόπο που να ενθαρρύνουν την αποτελεσματικότητα και, ιδιαίτερα, αν το «υπόδειγμα προγραμματισμού» λειτούργησε όπως προβλεπόταν. Στη συνέχεια, αξιολογείται ένα δείγμα επιχειρησιακών προγραμμάτων για να καθοριστεί κατά πόσο τα μέτρα που χρηματοδοτήθηκαν έδωσαν τη δυνατότητα να σημειωθεί πρόοδος προς την επίτευξη των στόχων του καθεστώτος. |
| --- | --- |

19.

Όπως περιγράφεται παραπάνω, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή έχουν επιμερισμένη ευθύνη προκειμένου να εξασφαλίσουν την αποτελεσματικότητα του καθεστώτος ενίσχυσης: ότι η ενίσχυση χρησιμοποιείται για την επίτευξη προόδου προς τους 11 στόχους τους οποίους καθόρισε το Συμβούλιο για τα επιχειρησιακά προγράμματα. Αυτό το μέρος της έκθεσης εξετάζει πρώτα κατά πόσο το καθεστώς ενισχύσεων εφαρμόστηκε από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη κατά τρόπο που να ενθαρρύνουν την αποτελεσματικότητα και, ιδιαίτερα, αν το «υπόδειγμα προγραμματισμού» λειτούργησε όπως προβλεπόταν. Στη συνέχεια, αξιολογείται ένα δείγμα επιχειρησιακών προγραμμάτων για να καθοριστεί κατά πόσο τα μέτρα που χρηματοδοτήθηκαν έδωσαν τη δυνατότητα να σημειωθεί πρόοδος προς την επίτευξη των στόχων του καθεστώτος.

Εφαρμόστηκε το καθεστώς ενίσχυσης κατά τρόπο που να εξασφαλίζει την πιθανή αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων;

Έλεγχοι της Επιτροπής προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη χορηγούν την ενίσχυση της ΕΕ σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης

| 20. | Τα κράτη μέλη εγκρίνουν τα επιχειρησιακά προγράμματα που προτείνονται από τις οργανώσεις παραγωγών, αλλά, κατά τη συνθήκη, η Επιτροπή έχει την τελική ευθύνη για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση του κοινοτικού προϋπολογισμού και εποπτεύει τα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

20.

Τα κράτη μέλη εγκρίνουν τα επιχειρησιακά προγράμματα που προτείνονται από τις οργανώσεις παραγωγών, αλλά, κατά τη συνθήκη, η Επιτροπή έχει την τελική ευθύνη για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση του κοινοτικού προϋπολογισμού και εποπτεύει τα κράτη μέλη.

| 21. | Κατά τη διαδικασία της «εκκαθάρισης των λογαριασμών», η Επιτροπή πραγματοποιεί επισκέψεις στα κράτη μέλη με σκοπό να ελέγξει αν οι πληρωμές ενισχύσεων πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες. Ο κανονισμός του Συμβουλίου ορίζει επίσης «ένα ειδικό σώμα ελεγκτών» για τον τομέα των οπωροκηπευτικών με αποστολή, μεταξύ άλλων, να εξασφαλιστεί ενιαία εφαρμογή των κανόνων σε όλη την ΕΕ. Στην πράξη, είναι οι ίδιοι υπάλληλοι οι οποίοι ελέγχουν τις δαπάνες για την εκκαθάριση των λογαριασμών. |
| --- | --- |

21.

Κατά τη διαδικασία της «εκκαθάρισης των λογαριασμών», η Επιτροπή πραγματοποιεί επισκέψεις στα κράτη μέλη με σκοπό να ελέγξει αν οι πληρωμές ενισχύσεων πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες. Ο κανονισμός του Συμβουλίου ορίζει επίσης «ένα ειδικό σώμα ελεγκτών» για τον τομέα των οπωροκηπευτικών με αποστολή, μεταξύ άλλων, να εξασφαλιστεί ενιαία εφαρμογή των κανόνων σε όλη την ΕΕ. Στην πράξη, είναι οι ίδιοι υπάλληλοι οι οποίοι ελέγχουν τις δαπάνες για την εκκαθάριση των λογαριασμών.

| 22. | Σε σχέση με τις άλλες γεωργικές πολιτικές της ΕΕ, το καθεστώς ενισχύσεων επιχειρησιακών προγραμμάτων απαιτεί από τα κράτη μέλη να έχουν μεγαλύτερη ελευθερία εκτίμησης όταν αποφασίζουν να εγκρίνουν, να απορρίπτουν ή να ζητούν τροποποιήσεις στα μέτρα που προτείνονται σ' ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα. Εντούτοις, από τότε που διενεργήθηκαν οι αρχικοί έλεγχοι των διαδικασιών των κρατών μελών το 1997 και το 1998, οι έλεγχοι της Επιτροπής επικεντρώθηκαν στην τήρηση των κριτηρίων επιλεξιμότητας των δαπανών και δεν ελέγχθηκε κατά πόσο οι διαδικασίες των κρατών μελών για την έγκριση και την παρακολούθηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων που παρουσιάζονται στο σημείο 18 λειτουργούν κατά τρόπο που να εξασφαλίζουν την πιθανή αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων. |
| --- | --- |

22.

Σε σχέση με τις άλλες γεωργικές πολιτικές της ΕΕ, το καθεστώς ενισχύσεων επιχειρησιακών προγραμμάτων απαιτεί από τα κράτη μέλη να έχουν μεγαλύτερη ελευθερία εκτίμησης όταν αποφασίζουν να εγκρίνουν, να απορρίπτουν ή να ζητούν τροποποιήσεις στα μέτρα που προτείνονται σ' ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα. Εντούτοις, από τότε που διενεργήθηκαν οι αρχικοί έλεγχοι των διαδικασιών των κρατών μελών το 1997 και το 1998, οι έλεγχοι της Επιτροπής επικεντρώθηκαν στην τήρηση των κριτηρίων επιλεξιμότητας των δαπανών και δεν ελέγχθηκε κατά πόσο οι διαδικασίες των κρατών μελών για την έγκριση και την παρακολούθηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων που παρουσιάζονται στο σημείο 18 λειτουργούν κατά τρόπο που να εξασφαλίζουν την πιθανή αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

| 23. | Κατά συνέπεια, ενώ η Επιτροπή διενέργησε έλεγχο της επιλεξιμότητας της ενίσχυσης που καταβλήθηκε από τα κράτη μέλη με σκοπό την εκκαθάριση των λογαριασμών, δεν επαλήθευσε αν η εν λόγω ενίσχυση χορηγήθηκε σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και, ιδιαίτερα, την αρχή της αποτελεσματικότητας. |
| --- | --- |

23.

Κατά συνέπεια, ενώ η Επιτροπή διενέργησε έλεγχο της επιλεξιμότητας της ενίσχυσης που καταβλήθηκε από τα κράτη μέλη με σκοπό την εκκαθάριση των λογαριασμών, δεν επαλήθευσε αν η εν λόγω ενίσχυση χορηγήθηκε σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και, ιδιαίτερα, την αρχή της αποτελεσματικότητας.

Εφαρμογή του καθεστώτος ενίσχυσης από τα κράτη μέλη

Αναλυτικά στοιχεία του ελέγχου που διενεργήθηκε στα κράτη μέλη

| 24. | Λαμβανομένου υπόψη του βασικού ρόλου των κρατών μελών κατά την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, το Συνέδριο διενέργησε έλεγχο των διαδικασιών που εφαρμόζονται στο σύνολο των 14 αντιστοίχων κρατών μελών (πλαίσιο 5). Επειδή η εφαρμογή του καθεστώτος είναι αποκεντρωμένη σε ορισμένα κράτη μέλη, οι διαδικασίες ελέγχθηκαν επίσης σε 19 επιπλέον περιφερειακές και τοπικές διοικήσεις στην Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία και την Ελλάδα. |
| --- | --- |

24.

Λαμβανομένου υπόψη του βασικού ρόλου των κρατών μελών κατά την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, το Συνέδριο διενέργησε έλεγχο των διαδικασιών που εφαρμόζονται στο σύνολο των 14 αντιστοίχων κρατών μελών (πλαίσιο 5). Επειδή η εφαρμογή του καθεστώτος είναι αποκεντρωμένη σε ορισμένα κράτη μέλη, οι διαδικασίες ελέγχθηκαν επίσης σε 19 επιπλέον περιφερειακές και τοπικές διοικήσεις στην Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία και την Ελλάδα.

| 25. | Ο κανονισμός εφαρμογής ορίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να διενεργούν ορισμένους ελέγχους, αλλά δεν καθορίζει τον τρόπο. Η διάταξη αυτή αφήνει στα κράτη μέλη ένα περιθώριο ελιγμών για να οργανώσουν τις διαδικασίες αυτές σύμφωνα με το πλαίσιό τους. Κατά συνέπεια, κάθε διοίκηση εφάρμοσε το καθεστώς με διαφορετικό τρόπο και οι ακόλουθες διαπιστώσεις ισχύουν εξίσου σε όλα τα κράτη μέλη (9). |
| --- | --- |

25.

Ο κανονισμός εφαρμογής ορίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να διενεργούν ορισμένους ελέγχους, αλλά δεν καθορίζει τον τρόπο. Η διάταξη αυτή αφήνει στα κράτη μέλη ένα περιθώριο ελιγμών για να οργανώσουν τις διαδικασίες αυτές σύμφωνα με το πλαίσιό τους. Κατά συνέπεια, κάθε διοίκηση εφάρμοσε το καθεστώς με διαφορετικό τρόπο και οι ακόλουθες διαπιστώσεις ισχύουν εξίσου σε όλα τα κράτη μέλη (9).

Πλαίσιο 5Αναλυτικά στοιχεία του ελέγχου που διενεργήθηκε στα κράτη μέληΤο Συνέδριο στήριξε τον έλεγχο των διαδικασιών των κρατών μελών σε τυχαία δειγματοληψία 30 επιχειρησιακών προγραμμάτων που ολοκληρώθηκαν το 2003 και το 2004. Πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στις διοικήσεις των κρατών μελών που ήταν υπεύθυνες για την έγκριση των εν λόγω προγραμμάτων και για τις αντίστοιχες οργανώσεις παραγωγών.







  Αριθμός επιλεγέντων επιχειρησιακών προγραμμάτων

| Αριθμός επιλεγέντων επιχειρησιακών προγραμμάτων |
| --- |
| Ισπανία | 11 | Πορτογαλία | 2 |
| Γαλλία | 8 | Ηνωμένο Βασίλειο | 1 |
| Ιταλία | 4 | Κάτω Χώρες | 1 |
| Ελλάδα | 2 | Ιρλανδία | 1 |

Ισπανία

11

Πορτογαλία

2

Γαλλία

8

Ηνωμένο Βασίλειο

1

Ιταλία

4

Κάτω Χώρες

1

Ελλάδα

2

Ιρλανδία

1

Κριτήρια αξιολόγησης της εφαρμογής του υποδείγματος προγραμματισμού

| 26. | Για να εκπληρώσουν τα κράτη μέλη τις υποχρεώσεις σχετικά με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση θα πρέπει να εφαρμόσουν τις αρχές της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας προκειμένου να αποφασίσουν αν θα πρέπει να εγκρίνουν ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα και κατά συνέπεια, να χορηγήσουν την κοινοτική ενίσχυση. |
| --- | --- |

26.

Για να εκπληρώσουν τα κράτη μέλη τις υποχρεώσεις σχετικά με τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση θα πρέπει να εφαρμόσουν τις αρχές της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας προκειμένου να αποφασίσουν αν θα πρέπει να εγκρίνουν ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα και κατά συνέπεια, να χορηγήσουν την κοινοτική ενίσχυση.

| 27. | Για να είναι αποτελεσματική η ενίσχυση, κάθε ενέργεια που χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του προγράμματος θα πρέπει να έχει ένα αποτέλεσμα: η ενέργεια θα πρέπει να οδηγεί στην επίτευξη προόδου προς έναν ή περισσότερους από τους 11 στόχους που έχουν καθοριστεί στον κανονισμό του Συμβουλίου. Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη θα πρέπει να στηρίζουν την απόφασή τους να εγκρίνουν, να απορρίπτουν ή να ζητούν τροποποιήσεις σε ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα στην ικανοποιητική απόδειξη από την οργάνωση παραγωγών ότι οι προταθείσες ενέργειες έχουν πιθανότητες να επιτύχουν τους στόχους αυτούς. |
| --- | --- |

27.

Για να είναι αποτελεσματική η ενίσχυση, κάθε ενέργεια που χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του προγράμματος θα πρέπει να έχει ένα αποτέλεσμα: η ενέργεια θα πρέπει να οδηγεί στην επίτευξη προόδου προς έναν ή περισσότερους από τους 11 στόχους που έχουν καθοριστεί στον κανονισμό του Συμβουλίου. Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη θα πρέπει να στηρίζουν την απόφασή τους να εγκρίνουν, να απορρίπτουν ή να ζητούν τροποποιήσεις σε ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα στην ικανοποιητική απόδειξη από την οργάνωση παραγωγών ότι οι προταθείσες ενέργειες έχουν πιθανότητες να επιτύχουν τους στόχους αυτούς.

| 28. | Τα κράτη μέλη χρειάζονται λεπτομερή πληροφοριακά στοιχεία από τις οργανώσεις παραγωγών για να είναι σε θέση να δικαιολογήσουν τις αποφάσεις τους σχετικά με τη χορήγηση της ενίσχυσης με τους όρους αυτούς. Χρειάζεται να γνωρίζουν, για κάθε στόχο, την αρχική κατάσταση της οργάνωσης παραγωγών και την επίπτωση που αναμένεται να έχει η ενέργεια ή οι ενέργειες. |
| --- | --- |

28.

Τα κράτη μέλη χρειάζονται λεπτομερή πληροφοριακά στοιχεία από τις οργανώσεις παραγωγών για να είναι σε θέση να δικαιολογήσουν τις αποφάσεις τους σχετικά με τη χορήγηση της ενίσχυσης με τους όρους αυτούς. Χρειάζεται να γνωρίζουν, για κάθε στόχο, την αρχική κατάσταση της οργάνωσης παραγωγών και την επίπτωση που αναμένεται να έχει η ενέργεια ή οι ενέργειες.

| 29. | Σύμφωνα με τη λογική αυτή και τις ειδικές διατάξεις του κανονισμού (βλέπε σημεία 16 έως 18), το Συνέδριο καθόρισε ελεγκτικά κριτήρια σχετικά με το τι θα ήταν λογικό να αναμένεται σε ένα «ικανοποιητικό» σύστημα (πλαίσιο 6). Αν τηρηθούν τα κριτήρια αυτά, οι διαδικασίες των κρατών μελών πιθανόν να εξασφαλίσουν ότι η ενίσχυση θα είναι αποτελεσματική. Τα εν λόγω κριτήρια μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:






  — | Τα έγγραφα του επιχειρησιακού προγράμματος θα πρέπει να εμφανίζουν την αρχική κατάσταση της οργάνωσης παραγωγών σε σχέση με τον καθένα από τους στόχους των προγραμμάτων. Οι στόχοι θα πρέπει να είναι SMART: συγκεκριμένοι (specific), μετρήσιμοι (measurable), εφικτοί (achievable), συναφείς (relevant) και χρονικά καθορισμένοι (timed): συγκεκριμένοι ώστε να μην υπάρχει καμία αμφιβολία σχετικά με τι επιδιώκει η οργάνωση παραγωγών να επιτύχει· μετρήσιμοι (και χρονικά καθορισμένοι) έτσι ώστε η επίτευξή τους να μπορεί να παρακολουθείται· εφικτοί με την εφαρμογή των ενεργειών που προτείνονται στα προγράμματα· και συναφείς: σχετικοί με την κατάσταση της οργάνωσης παραγωγών και την προοπτική της αγοράς, καθώς και με τους 11 στόχους της ΕΕ. Οι οργανώσεις παραγωγών θα πρέπει να θέσουν σκοπούς για κάθε στόχο σε σχέση με την αρχική κατάσταση. Τα έγγραφα θα πρέπει να παρουσιάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι προτεινόμενες ενέργειες θα επιτύχουν τους στόχους του προγράμματος. Κατά το τέλος του προγράμματος η οργάνωση παραγωγών θα πρέπει να υποβάλλει έκθεση σχετικά με το βαθμό στον οποίο επιτεύχθηκαν οι στόχοι ως προς την αρχική κατάσταση και τους σκοπούς που τέθηκαν. |
| --- | --- | --- |

29.

Σύμφωνα με τη λογική αυτή και τις ειδικές διατάξεις του κανονισμού (βλέπε σημεία 16 έως 18), το Συνέδριο καθόρισε ελεγκτικά κριτήρια σχετικά με το τι θα ήταν λογικό να αναμένεται σε ένα «ικανοποιητικό» σύστημα (πλαίσιο 6). Αν τηρηθούν τα κριτήρια αυτά, οι διαδικασίες των κρατών μελών πιθανόν να εξασφαλίσουν ότι η ενίσχυση θα είναι αποτελεσματική. Τα εν λόγω κριτήρια μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

—

Τα έγγραφα του επιχειρησιακού προγράμματος θα πρέπει να εμφανίζουν την αρχική κατάσταση της οργάνωσης παραγωγών σε σχέση με τον καθένα από τους στόχους των προγραμμάτων. Οι στόχοι θα πρέπει να είναι SMART: συγκεκριμένοι (specific), μετρήσιμοι (measurable), εφικτοί (achievable), συναφείς (relevant) και χρονικά καθορισμένοι (timed): συγκεκριμένοι ώστε να μην υπάρχει καμία αμφιβολία σχετικά με τι επιδιώκει η οργάνωση παραγωγών να επιτύχει· μετρήσιμοι (και χρονικά καθορισμένοι) έτσι ώστε η επίτευξή τους να μπορεί να παρακολουθείται· εφικτοί με την εφαρμογή των ενεργειών που προτείνονται στα προγράμματα· και συναφείς: σχετικοί με την κατάσταση της οργάνωσης παραγωγών και την προοπτική της αγοράς, καθώς και με τους 11 στόχους της ΕΕ. Οι οργανώσεις παραγωγών θα πρέπει να θέσουν σκοπούς για κάθε στόχο σε σχέση με την αρχική κατάσταση. Τα έγγραφα θα πρέπει να παρουσιάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι προτεινόμενες ενέργειες θα επιτύχουν τους στόχους του προγράμματος. Κατά το τέλος του προγράμματος η οργάνωση παραγωγών θα πρέπει να υποβάλλει έκθεση σχετικά με το βαθμό στον οποίο επιτεύχθηκαν οι στόχοι ως προς την αρχική κατάσταση και τους σκοπούς που τέθηκαν.

| — | Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξακριβώνουν αν οι στόχοι του επιχειρησιακού προγράμματος αντιστοιχούν με εκείνους του κοινοτικού κανονισμού και αν οι προτεινόμενες ενέργειες αντιστοιχούν σε πραγματική πρόοδο προς τους στόχους με ένα λογικό κόστος. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα πληφοριακά στοιχεία της αξιολόγησης που παρατίθεται στις τελικές εκθέσεις των οργανώσεων παραγωγών για να ελέγξουν την αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων και να εφαρμόσουν τα διδάγματα που άντλησαν για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μελλοντικών προγραμμάτων. |
| --- | --- |

—

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξακριβώνουν αν οι στόχοι του επιχειρησιακού προγράμματος αντιστοιχούν με εκείνους του κοινοτικού κανονισμού και αν οι προτεινόμενες ενέργειες αντιστοιχούν σε πραγματική πρόοδο προς τους στόχους με ένα λογικό κόστος. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα πληφοριακά στοιχεία της αξιολόγησης που παρατίθεται στις τελικές εκθέσεις των οργανώσεων παραγωγών για να ελέγξουν την αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων και να εφαρμόσουν τα διδάγματα που άντλησαν για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μελλοντικών προγραμμάτων.

Πλαίσιο 6Mεθοδολογία: Ορισμένα κριτήρια του Συνεδρίου για την αξιολόγηση της εφαρμογής του καθεστώτος ενίσχυσης από τα κράτη μέλη υπερβαίνουν την κατά γράμμα τυπική τήρηση του κανονισμού (βλέπε παράρτημα). Ως απόδειξη, για την τήρηση του κανονισμού, η οργάνωση παραγωγών οφείλει να περιγράψει την αρχική της κατάσταση και το κράτος μέλος πρέπει να ελέγξει την ακρίβειά της. Το κράτος μέλος, προκειμένου να τηρήσει τα κριτήρια ελέγχου, θα πρέπει επίσης να εξακριβώσει αν η περιγραφή σχετίζεται με τους στόχους και τις ενέργειες στο προτεινόμενο πρόγραμμα. Αν όχι, η περιγραφή της αρχικής κατάστασης δεν έχει λόγο να υφίσταται.

Η περιγραφή της αρχικής κατάστασης δεν σχετίζεται με τους στόχους του αρχικού προγράμματος

| 30. | Όλα τα επιχειρησιακά προγράμματα που εξετάστηκαν, εκτός από δύο, περιλάμβαναν ένα τμήμα ονομαζόμενο «αρχική κατάσταση» και περισσότερα από το ήμισυ (60 %) συμφωνούσαν τυπικά με τον κανονισμό αναφέροντας την παραγωγή, την εμπορία και τον εξοπλισμό, μολονότι πολύ συνοπτικά. Ορισμένα κράτη μέλη ζήτησαν από τις οργανώσεις παραγωγών να καταγράψουν τον εξοπλισμό και τις εγκαταστάσεις τους και να προσκομίσουν έναν πίνακα της παραγωγής τους, εκφραζόμενη σε τόνους και σε αξία, χωρίς να απαιτήσουν όμως να υπάρχει κάποια σχέση με τους στόχους ή τις ενέργειες του προγράμματος. Άλλα κράτη μέλη δεν παρείχαν καμία ιδιαίτερη οδηγία και αποδέχθηκαν πολύ γενικές περιγραφές με μία ή δύο προτάσεις μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις. Ελάχιστες οργανώσεις παραγωγών περιέγραψαν την αρχική κατάστασή τους σε σχέση με το περιβάλλον, την ποιότητα των προϊόντων και το κόστος παραγωγής, ενώ σχεδόν όλα τα επιχειρησιακά προγράμματα περιλάμβαναν τους στόχους αυτούς (πλαίσιο 7). Καμία οργάνωση παραγωγών δεν περιέγραψε την αρχική κατάσταση για τον κάθε στόχο στο επιχειρησιακό της πρόγραμμα. |
| --- | --- |

30.

Όλα τα επιχειρησιακά προγράμματα που εξετάστηκαν, εκτός από δύο, περιλάμβαναν ένα τμήμα ονομαζόμενο «αρχική κατάσταση» και περισσότερα από το ήμισυ (60 %) συμφωνούσαν τυπικά με τον κανονισμό αναφέροντας την παραγωγή, την εμπορία και τον εξοπλισμό, μολονότι πολύ συνοπτικά. Ορισμένα κράτη μέλη ζήτησαν από τις οργανώσεις παραγωγών να καταγράψουν τον εξοπλισμό και τις εγκαταστάσεις τους και να προσκομίσουν έναν πίνακα της παραγωγής τους, εκφραζόμενη σε τόνους και σε αξία, χωρίς να απαιτήσουν όμως να υπάρχει κάποια σχέση με τους στόχους ή τις ενέργειες του προγράμματος. Άλλα κράτη μέλη δεν παρείχαν καμία ιδιαίτερη οδηγία και αποδέχθηκαν πολύ γενικές περιγραφές με μία ή δύο προτάσεις μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις. Ελάχιστες οργανώσεις παραγωγών περιέγραψαν την αρχική κατάστασή τους σε σχέση με το περιβάλλον, την ποιότητα των προϊόντων και το κόστος παραγωγής, ενώ σχεδόν όλα τα επιχειρησιακά προγράμματα περιλάμβαναν τους στόχους αυτούς (πλαίσιο 7). Καμία οργάνωση παραγωγών δεν περιέγραψε την αρχική κατάσταση για τον κάθε στόχο στο επιχειρησιακό της πρόγραμμα.

Πλαίσιο 7Οι περιφερειακές αρχές στην Ισπανία ενέκριναν επιχειρησιακό πρόγραμμα το οποίο περιλάμβανε δέκα ενέργειες συνολικού κόστους 770 000 ευρώ. Έξι από τις εν λόγω ενέργειες είχαν ως στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων, οκτώ είχαν το στόχο τη μείωση του κόστους παραγωγής και δύο τη βελτίωση των περιβαλλοντικών πρακτικών.Η οργάνωση παραγωγών κατέγραψε στην αρχική κατάσταση τους τύπους των φρούτων που καλλιεργήθηκαν καθώς και την έκταση, αλλά δεν παρέσχε καμία πληροφορία σχετικά με την αρχική ποιότητα του φρούτου, το κόστος παραγωγής ή την περιβαλλοντική κατάσταση.

| 31. | Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι οργανώσεις παραγωγών περιέγραψαν την αρχική κατάσταση σε σχέση με συγκεκριμένες ενέργειες, πράγμα που αποτελεί, παραδείγματος χάρη, υποχρέωση στις Κάτω Χώρες. Υπήρχε έτσι τήρηση των κριτηρίων κατά κάποιον τρόπο, αλλά δεν περιγραφόταν επαρκώς η αρχική κατάσταση της οργάνωσης παραγωγών ως προς τους στόχους της. |
| --- | --- |

31.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι οργανώσεις παραγωγών περιέγραψαν την αρχική κατάσταση σε σχέση με συγκεκριμένες ενέργειες, πράγμα που αποτελεί, παραδείγματος χάρη, υποχρέωση στις Κάτω Χώρες. Υπήρχε έτσι τήρηση των κριτηρίων κατά κάποιον τρόπο, αλλά δεν περιγραφόταν επαρκώς η αρχική κατάσταση της οργάνωσης παραγωγών ως προς τους στόχους της.

Το περιεχόμενο των επιχειρησιακών προγραμμάτων δεν σχετίζεται πάντοτε με τους αναφερθέντες στόχους

| 32. | Αρκετά κράτη μέλη ζήτησαν από τις οργανώσεις παραγωγών να δηλώσουν ρητά στα επιχειρησιακά προγράμματά τους τους κοινοτικούς στόχους που αναφέρονταν σε κάθε ενέργεια. Στις περιπτώσεις αυτές η αντιστοιχία μεταξύ του στόχου και του προγράμματος ήταν αυτόματη στα έγγραφα, με αποτέλεσμα ο έλεγχος της συμφωνίας των στόχων με εκείνους τον κανονισμό εκ μέρους των κρατών μελών να αποτελεί μια τυπική διαδικασία. Εντούτοις, πολλές οργανώσεις παραγωγών συμπεριέλαβαν κάθε στόχο που φαινόταν συναφής, σε μια προσπάθεια να δικαιολογήσουν το πρόγραμμα ή μια ιδιαίτερη δράση άσχετα με το κατά πόσο ο στόχος αυτός ήταν ο πραγματικός τους στόχος ή όχι (πλαίσια 8 και 9). |
| --- | --- |

32.

Αρκετά κράτη μέλη ζήτησαν από τις οργανώσεις παραγωγών να δηλώσουν ρητά στα επιχειρησιακά προγράμματά τους τους κοινοτικούς στόχους που αναφέρονταν σε κάθε ενέργεια. Στις περιπτώσεις αυτές η αντιστοιχία μεταξύ του στόχου και του προγράμματος ήταν αυτόματη στα έγγραφα, με αποτέλεσμα ο έλεγχος της συμφωνίας των στόχων με εκείνους τον κανονισμό εκ μέρους των κρατών μελών να αποτελεί μια τυπική διαδικασία. Εντούτοις, πολλές οργανώσεις παραγωγών συμπεριέλαβαν κάθε στόχο που φαινόταν συναφής, σε μια προσπάθεια να δικαιολογήσουν το πρόγραμμα ή μια ιδιαίτερη δράση άσχετα με το κατά πόσο ο στόχος αυτός ήταν ο πραγματικός τους στόχος ή όχι (πλαίσια 8 και 9).

| 33. | Στην Ιταλία και στην Ελλάδα οι αρχές κατάρτισαν λεπτομερείς καταστάσεις πιθανών ενεργειών από τις οποίες η οργάνωση παραγωγών μπορούσε να επιλέξει και απέδωσαν έναν προκαθορισμένο στόχο σε κάθε ενέργεια. Επίσης, οι γαλλικές αρχές δημοσίευσαν κατάσταση πιθανών ενεργειών, η κατάταξη των οποίων όμως έγινε σύμφωνα με τη φύση τους και όχι με το στόχο τους. Για τις κατηγορίες των ενεργειών που είχαν σχέση με το περιβάλλον και με την ποιότητα ο συναφής στόχος ήταν συνήθως προφανής, αλλά τούτο μερικές φορές δεν ίσχυε για την κατηγορία των μέτρων που είχαν σχέση με εγκαταστάσεις παραγωγής. Ως αποτέλεσμα, δεν ήταν δυνατό να εξακριβωθεί ο στόχος ορισμένων ενεργειών βάσει των εγγράφων του επιχειρησιακού προγράμματος (πλαίσιο 10). Οι ιταλικές, ελληνικές και γαλλικές αρχές δεν επεδίωξαν να ελέγξουν τους στόχους μεμονωμένων προγραμμάτων, καθώς θεώρησαν ότι η συμφωνία των ενεργειών με τους κοινοτικούς στόχους είχε καθοριστεί κατά την κατάρτιση των καταστάσεων των εθνικών δράσεων. Εντούτοις, ορισμένες αλλαγές που έγιναν με την πάροδο του χρόνου ως προς την κατάταξη είχαν το αποτέλεσμα να «τροποποιήσουν» τους στόχους των επιχειρησιακών προγραμμάτων για μια δεδομένη ενέργεια (πλαίσιο 11). |
| --- | --- |

33.

Στην Ιταλία και στην Ελλάδα οι αρχές κατάρτισαν λεπτομερείς καταστάσεις πιθανών ενεργειών από τις οποίες η οργάνωση παραγωγών μπορούσε να επιλέξει και απέδωσαν έναν προκαθορισμένο στόχο σε κάθε ενέργεια. Επίσης, οι γαλλικές αρχές δημοσίευσαν κατάσταση πιθανών ενεργειών, η κατάταξη των οποίων όμως έγινε σύμφωνα με τη φύση τους και όχι με το στόχο τους. Για τις κατηγορίες των ενεργειών που είχαν σχέση με το περιβάλλον και με την ποιότητα ο συναφής στόχος ήταν συνήθως προφανής, αλλά τούτο μερικές φορές δεν ίσχυε για την κατηγορία των μέτρων που είχαν σχέση με εγκαταστάσεις παραγωγής. Ως αποτέλεσμα, δεν ήταν δυνατό να εξακριβωθεί ο στόχος ορισμένων ενεργειών βάσει των εγγράφων του επιχειρησιακού προγράμματος (πλαίσιο 10). Οι ιταλικές, ελληνικές και γαλλικές αρχές δεν επεδίωξαν να ελέγξουν τους στόχους μεμονωμένων προγραμμάτων, καθώς θεώρησαν ότι η συμφωνία των ενεργειών με τους κοινοτικούς στόχους είχε καθοριστεί κατά την κατάρτιση των καταστάσεων των εθνικών δράσεων. Εντούτοις, ορισμένες αλλαγές που έγιναν με την πάροδο του χρόνου ως προς την κατάταξη είχαν το αποτέλεσμα να «τροποποιήσουν» τους στόχους των επιχειρησιακών προγραμμάτων για μια δεδομένη ενέργεια (πλαίσιο 11).

Πλαίσιο 8Ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα στις Κάτω Χώρες περιέλαβε ένα σύστημα ηλεκτρονικού δελτίου παράδοσης, κόστους 135 000 ευρώ με το στόχο «προγραμματισμός και προσαρμογή της παραγωγής στη ζήτηση». Η οργάνωση παραγωγών δεν μπόρεσε να αποδείξει τη σχέση που υπήρχε μεταξύ της ενέργειας και του στόχου αυτού. Ο πραγματικός στόχος, ήτοι η μείωση του κόστους, δεν αναφερόταν στο επιχειρησιακό πρόγραμμα.

Πλαίσιο 9Σ' ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα που εγκρίθηκε από τις περιφερειακές αρχές στην Ισπανία, μια οργάνωση παραγωγών αγόρασε ένα περονοφόρο ανυψωτικό όχημα αξίας 25 000 ευρώ με το στόχο να «μειωθούν οι αποσύρσεις» (μεταξύ άλλων). Η οργάνωση παραγωγών δεν μπόρεσε να αποδείξει τη σχέση μεταξύ της ενέργειας και του αναφερθέντος στόχου να «μειωθούν οι αποσύρσεις».

Πλαίσιο 10Σε ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα στη Γαλλία, μια οργάνωση παραγωγών περιέλαβε μια ενέργεια η οποία περιγραφόταν ως «παροχή υπηρεσιών» ύψους 50 400 ευρώ. Το 25 % του κόστους αυτού διατέθηκε στο στόχο «βελτίωση της ποιότητας» και 25 % στη «βελτίωση περιβαλλοντικών πρακτικών». Οι ελεγκτές δεν ήταν σε θέση να εξακριβώσουν τον κοινοτικό στόχο που αφορούσε το υπόλοιπο 50 % του κόστους.

Πλαίσιο 11Ένα αρδευτικό σχέδιο στην Ιταλία συνδεόταν με το στόχο της «βελτίωσης της ποιότητας» σύμφωνα με τις εθνικές κατευθυντήριες γραμμές του 1997. Ύστερα από επανεξέταση των κατευθυντηρίων γραμμών, το εν λόγω σχέδιο υπαγόταν στο στόχο της «συγκέντρωσης της προσφοράς» το 1999. Το 2002, μια άλλη επανεξέταση κατέταξε την ίδια ενέργεια στο στόχο «μείωση των εξόδων».

Οι στόχοι του επιχειρησιακού προγράμματος δεν περιγράφονται με μετρήσιμους όρους και δεν καθορίζονται σκοποί

| 34. | Μόνο οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου ζήτησαν ρητά από τις οργανώσεις παραγωγών να καθορίσουν μετρήσιμους στόχους για τα επιχειρησιακά προγράμματα, μολονότι στην πράξη δεν εξακρίβωσαν αν τούτο πραγματοποιήθηκε. Στην Ισπανία, Ιταλία και στις Κάτω Χώρες, οι αρχές ζήτησαν να εμφανιστούν τα αναμενόμενα αποτελέσματα για κάθε μέτρο ή ενέργεια, αλλά δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στις εκροές –ήτοι στον τρόπο με τον οποίο μπορούσε να αποδειχθεί η εκτέλεση των ενεργειών– μάλλον παρά στην επίτευξη του στόχου. Στο 10 % των επιχειρησιακών προγραμμάτων που εξετάστηκαν, οι οργανώσεις παραγωγών καθόρισαν ποσοτικά προσδιοριζόμενους στόχους για μία τουλάχιστον ενέργεια αν ήταν απλό, όπως η αναμενόμενη μείωση των εξόδων ή ο αριθμός των εκταρίων που επρόκειτο να διατεθούν για βιολογική καλλιέργεια. Τούτο συνέβαινε κυρίως στην Ισπανία και στην Ιταλία. Σε άλλες περιπτώσεις, οι οργανώσεις παραγωγών δεν καθόρισαν σκοπούς ή δείκτες με τους οποίους θα μπορούσε να παρακολουθηθεί η επίτευξη των στόχων. |
| --- | --- |

34.

Μόνο οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου ζήτησαν ρητά από τις οργανώσεις παραγωγών να καθορίσουν μετρήσιμους στόχους για τα επιχειρησιακά προγράμματα, μολονότι στην πράξη δεν εξακρίβωσαν αν τούτο πραγματοποιήθηκε. Στην Ισπανία, Ιταλία και στις Κάτω Χώρες, οι αρχές ζήτησαν να εμφανιστούν τα αναμενόμενα αποτελέσματα για κάθε μέτρο ή ενέργεια, αλλά δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στις εκροές –ήτοι στον τρόπο με τον οποίο μπορούσε να αποδειχθεί η εκτέλεση των ενεργειών– μάλλον παρά στην επίτευξη του στόχου. Στο 10 % των επιχειρησιακών προγραμμάτων που εξετάστηκαν, οι οργανώσεις παραγωγών καθόρισαν ποσοτικά προσδιοριζόμενους στόχους για μία τουλάχιστον ενέργεια αν ήταν απλό, όπως η αναμενόμενη μείωση των εξόδων ή ο αριθμός των εκταρίων που επρόκειτο να διατεθούν για βιολογική καλλιέργεια. Τούτο συνέβαινε κυρίως στην Ισπανία και στην Ιταλία. Σε άλλες περιπτώσεις, οι οργανώσεις παραγωγών δεν καθόρισαν σκοπούς ή δείκτες με τους οποίους θα μπορούσε να παρακολουθηθεί η επίτευξη των στόχων.

Οι εκθέσεις αξιολόγησης των οργανώσεων παραγωγών δεν εμφανίζουν την επίτευξη των στόχων

| 35. | Eκτός από ορισμένες περιπτώσεις στη Γαλλία και στην Ιρλανδία, τα κράτη μέλη εξασφάλισαν ώστε οι τελικές εκθέσεις αξιολόγησης των οργανώσεων παραγωγών να περιγράφουν την εφαρμογή του προγράμματος, καθώς και τα αποτελέσματα (αυτά που πραγματοποιήθηκαν), στην πράξη όμως κανένα κράτος δεν ζήτησε οι εκθέσεις να εμφανίζουν επίσης το βαθμό στον οποίο είχαν επιτευχθεί οι στόχοι του επιχειρησιακού προγράμματος. Ως εκ τούτου, οι εκθέσεις ήταν ελάχιστα χρήσιμες για τη μελέτη της αποτελεσματικότητας της ενίσχυσης. |
| --- | --- |

35.

Eκτός από ορισμένες περιπτώσεις στη Γαλλία και στην Ιρλανδία, τα κράτη μέλη εξασφάλισαν ώστε οι τελικές εκθέσεις αξιολόγησης των οργανώσεων παραγωγών να περιγράφουν την εφαρμογή του προγράμματος, καθώς και τα αποτελέσματα (αυτά που πραγματοποιήθηκαν), στην πράξη όμως κανένα κράτος δεν ζήτησε οι εκθέσεις να εμφανίζουν επίσης το βαθμό στον οποίο είχαν επιτευχθεί οι στόχοι του επιχειρησιακού προγράμματος. Ως εκ τούτου, οι εκθέσεις ήταν ελάχιστα χρήσιμες για τη μελέτη της αποτελεσματικότητας της ενίσχυσης.

| 36. | Οι αξιολογήσεις στις τελικές εκθέσεις χρησιμοποιήθηκαν ελάχιστα από τα κράτη μέλη (10), και θεωρήθηκαν ως μια άλλη τυπική διαδικασία αναγκαία για να είναι σύμφωνη με τον κανονισμό. Στην Ελλάδα, στην Ισπανία (11) και στην Πορτογαλία, οι τελικές εκθέσεις αρχειοθετήθηκαν απλώς από τον οργανισμό πληρωμών και δεν εξετάστηκαν από τις αρχές που ήταν αρμόδιες για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων. |
| --- | --- |

36.

Οι αξιολογήσεις στις τελικές εκθέσεις χρησιμοποιήθηκαν ελάχιστα από τα κράτη μέλη (10), και θεωρήθηκαν ως μια άλλη τυπική διαδικασία αναγκαία για να είναι σύμφωνη με τον κανονισμό. Στην Ελλάδα, στην Ισπανία (11) και στην Πορτογαλία, οι τελικές εκθέσεις αρχειοθετήθηκαν απλώς από τον οργανισμό πληρωμών και δεν εξετάστηκαν από τις αρχές που ήταν αρμόδιες για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

| 37. | Το περιεχόμενο των εκθέσεων παρουσίαζε μεγάλη ποικιλία και κυμαινόταν από λιγότερο από μια σελίδα γενικών αβάσιμων δηλώσεων, όπως «η ποιότητα βελτιώθηκε», σε περισσότερο από 100 σελίδες λεπτομερών γεγονότων και αριθμητικών στοιχείων σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος και για κάθε δράση χωριστά. Τα κράτη μέλη δεν ζήτησαν οι τελικές εκθέσεις να περιλαμβάνουν κοινά πληροφοριακά στοιχεία με τα οποία να μπορεί να παρακολουθείται η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων σε περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο, και η ποικιλία των εκθέσεων κατέστησε δύσκολη μια τέτοια ανάλυση. |
| --- | --- |

37.

Το περιεχόμενο των εκθέσεων παρουσίαζε μεγάλη ποικιλία και κυμαινόταν από λιγότερο από μια σελίδα γενικών αβάσιμων δηλώσεων, όπως «η ποιότητα βελτιώθηκε», σε περισσότερο από 100 σελίδες λεπτομερών γεγονότων και αριθμητικών στοιχείων σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος και για κάθε δράση χωριστά. Τα κράτη μέλη δεν ζήτησαν οι τελικές εκθέσεις να περιλαμβάνουν κοινά πληροφοριακά στοιχεία με τα οποία να μπορεί να παρακολουθείται η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων σε περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο, και η ποικιλία των εκθέσεων κατέστησε δύσκολη μια τέτοια ανάλυση.

Τα κράτη μέλη δεν εφαρμόζουν κριτήρια αποτελεσματικότητας κατά την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων

| 38. | Στην πράξη τα κράτη μέλη ενέκριναν τα προγράμματα σύμφωνα με τη φύση των προτεινομένων δαπανών και όχι ως προς τα αποτελέσματα που θα μπορούσαν να επιτευχθούν στο πλαίσιο του προγράμματος. Τα κριτήρια της αποτελεσματικότητας, όπως η προσθετικότητα, δεν εφαρμόστηκαν για να αποφασιστεί αν ήταν σκόπιμο ή όχι να εγκριθεί η χρηματοδότηση μιας ενέργειας με κοινοτική βοήθεια. Ορισμένοι παράγοντες που απαιτούνταν ειδικά από τον κανονισμό, όπως η αρχική κατάσταση και οι στόχοι, η τεχνική ποιότητα και η οικονομική συνέπεια του προγράμματος, κατέστησαν περιττοί και ελήφθησαν υπόψη μόνο στο βαθμό που ήταν αναγκαίο για να αποδειχθεί η κατά γράμμα συμφωνία με τον κανονισμό. |
| --- | --- |

38.

Στην πράξη τα κράτη μέλη ενέκριναν τα προγράμματα σύμφωνα με τη φύση των προτεινομένων δαπανών και όχι ως προς τα αποτελέσματα που θα μπορούσαν να επιτευχθούν στο πλαίσιο του προγράμματος. Τα κριτήρια της αποτελεσματικότητας, όπως η προσθετικότητα, δεν εφαρμόστηκαν για να αποφασιστεί αν ήταν σκόπιμο ή όχι να εγκριθεί η χρηματοδότηση μιας ενέργειας με κοινοτική βοήθεια. Ορισμένοι παράγοντες που απαιτούνταν ειδικά από τον κανονισμό, όπως η αρχική κατάσταση και οι στόχοι, η τεχνική ποιότητα και η οικονομική συνέπεια του προγράμματος, κατέστησαν περιττοί και ελήφθησαν υπόψη μόνο στο βαθμό που ήταν αναγκαίο για να αποδειχθεί η κατά γράμμα συμφωνία με τον κανονισμό.

| 39. | Αντίθετα, τα κράτη μέλη ακολούθησαν μια διαφορετική προσέγγιση δίνοντας έμφαση στη συμφωνία με τα κριτήρια επιλεξιμότητας και την πληρωμή της επιχορήγησης, όπως καταδεικνύεται στη γραφική παράσταση 6. |
| --- | --- |

39.

Αντίθετα, τα κράτη μέλη ακολούθησαν μια διαφορετική προσέγγιση δίνοντας έμφαση στη συμφωνία με τα κριτήρια επιλεξιμότητας και την πληρωμή της επιχορήγησης, όπως καταδεικνύεται στη γραφική παράσταση 6.

Image

| 40. | Τούτο οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις τροποποιήσεις του κανονισμού εφαρμογής της Επιτροπής για την καθιέρωση των «καταλόγων επιλεξιμότητας» με τους οποίους από το 1999 τα επιχειρησιακά προγράμματα έπρεπε να συμφωνούν. Οι κατάλογοι αυτοί καταγράφουν τους τύπους των δαπανών που μπορούν ή δεν μπορούν να περιλαμβάνονται σε επιχειρησιακά προγράμματα (πλαίσιο 12). |
| --- | --- |

40.

Τούτο οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις τροποποιήσεις του κανονισμού εφαρμογής της Επιτροπής για την καθιέρωση των «καταλόγων επιλεξιμότητας» με τους οποίους από το 1999 τα επιχειρησιακά προγράμματα έπρεπε να συμφωνούν. Οι κατάλογοι αυτοί καταγράφουν τους τύπους των δαπανών που μπορούν ή δεν μπορούν να περιλαμβάνονται σε επιχειρησιακά προγράμματα (πλαίσιο 12).

Πλαίσιο 12Παράδειγμα κριτηρίων επιλεξιμότητας: δαπάνες μεταφοράςΕπιλέξιμες:





  —

| — | επενδύσεις σε μεταφορικά μέσα εξοπλισμένα με ψυκτικούς θαλάμους. |
| --- | --- |

επενδύσεις σε μεταφορικά μέσα εξοπλισμένα με ψυκτικούς θαλάμους.

| — | έξοδα συλλογής ή μεταφοράς (εσωτερική ή εξωτερική), |
| --- | --- |

—

έξοδα συλλογής ή μεταφοράς (εσωτερική ή εξωτερική),

| — | επενδύσεις σε μεταφορικά μέσα που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν για εμπορία ή διανομή. |
| --- | --- |

—

επενδύσεις σε μεταφορικά μέσα που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν για εμπορία ή διανομή.

| 41. | Ο αρχικός κανονισμός εφαρμογής του 1997 δεν καθόρισε λεπτομερή κριτήρια επιλεξιμότητας παρά μόνο για να αποκλείσει τις διοικητικές δαπάνες και δαπάνες λειτουργίας των οργανώσεων παραγωγών. Τα κράτη μέλη δεν ήταν βέβαια σχετικά με το τι θα αποδεχόταν η Επιτροπή ως επιλέξιμες δαπάνες στο πλαίσιο της διαδικασίας της εκκαθάρισης των λογαριασμών, και σε απάντηση των αιτήσεων των κρατών μελών η Επιτροπή δημοσίευσε μια σειρά ad hoc ερμηνευτικών σημειωμάτων. |
| --- | --- |

41.

Ο αρχικός κανονισμός εφαρμογής του 1997 δεν καθόρισε λεπτομερή κριτήρια επιλεξιμότητας παρά μόνο για να αποκλείσει τις διοικητικές δαπάνες και δαπάνες λειτουργίας των οργανώσεων παραγωγών. Τα κράτη μέλη δεν ήταν βέβαια σχετικά με το τι θα αποδεχόταν η Επιτροπή ως επιλέξιμες δαπάνες στο πλαίσιο της διαδικασίας της εκκαθάρισης των λογαριασμών, και σε απάντηση των αιτήσεων των κρατών μελών η Επιτροπή δημοσίευσε μια σειρά ad hoc ερμηνευτικών σημειωμάτων.

| 42. | Επειδή τα ερμηνευτικά αυτά σημειώματα δεν είχαν επίσημο χαρακτήρα, η Επιτροπή τροποποίησε τον κανονισμό εφαρμογής με σκοπό την καθιέρωση καταλόγου μη επιλέξιμων ενεργειών και δαπανών. Συγχρόνως, η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη να ελέγχουν την επιλεξιμότητα των δαπανών των προτεινομένων επιχειρησιακών προγραμμάτων ως προς τον κατάλογο αυτό πριν από την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Το 2001 η Επιτροπή προσέθεσε έναν κατάλογο σχετικά με το τι θα μπορούσε να συμπεριληφθεί στα επιχειρησιακά προγράμματα και το 2003 τα ερμηνευτικά σημειώματα αποσύρθηκαν και οι δύο κατάλογοι αναθεωρήθηκαν εκ νέου. Οι κατάλογοι επιλεξιμότητας προέβλεψαν ορισμένες εξαιρέσεις όσον αφορά τον αποκλεισμό των εξόδων παραγωγής και λειτουργίας των οργανώσεων παραγωγών, όπως ορισμένοι μισθοί, ανακυκλώσιμες συσκευασίες και έξοδα για την καταπολέμηση παρασίτων και ασθενειών. |
| --- | --- |

42.

Επειδή τα ερμηνευτικά αυτά σημειώματα δεν είχαν επίσημο χαρακτήρα, η Επιτροπή τροποποίησε τον κανονισμό εφαρμογής με σκοπό την καθιέρωση καταλόγου μη επιλέξιμων ενεργειών και δαπανών. Συγχρόνως, η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη να ελέγχουν την επιλεξιμότητα των δαπανών των προτεινομένων επιχειρησιακών προγραμμάτων ως προς τον κατάλογο αυτό πριν από την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Το 2001 η Επιτροπή προσέθεσε έναν κατάλογο σχετικά με το τι θα μπορούσε να συμπεριληφθεί στα επιχειρησιακά προγράμματα και το 2003 τα ερμηνευτικά σημειώματα αποσύρθηκαν και οι δύο κατάλογοι αναθεωρήθηκαν εκ νέου. Οι κατάλογοι επιλεξιμότητας προέβλεψαν ορισμένες εξαιρέσεις όσον αφορά τον αποκλεισμό των εξόδων παραγωγής και λειτουργίας των οργανώσεων παραγωγών, όπως ορισμένοι μισθοί, ανακυκλώσιμες συσκευασίες και έξοδα για την καταπολέμηση παρασίτων και ασθενειών.

| 43. | Η ύπαρξη αυτών των καταλόγων επιλεξιμότητας δεν κωλύει τα κράτη μέλη από το να λάβουν επίσης υπόψη την αρχική κατάσταση και τους στόχους των οργανώσεων παραγωγών και την πιθανή αποτελεσματικότητα των προτεινομένων ενεργειών. Εντούτοις, τα κράτη μέλη τα οποία αρνούνται να εγκρίνουν τις προτεινόμενες δαπάνες που καθορίζονται στον κανονισμό ως επιλέξιμες θα πρέπει να είναι σε θέση να αιτιολογήσουν την απόφασή τους έναντι της οργάνωσης παραγωγών και επίσης να αντιμετωπίσουν πιθανόν δικαστικές προσφυγές. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφύγουν τις δύσκολες αυτές αποφάσεις εγκρίνοντας την ίδια δράση για όλες τις οργανώσεις παραγωγών που υποβάλλουν σχετική αίτηση, ανεξάρτητα από τους στόχους ή την κατάσταση της κάθε ιδιαίτερης οργάνωσης παραγωγών (πλαίσιο 13). |
| --- | --- |

43.

Η ύπαρξη αυτών των καταλόγων επιλεξιμότητας δεν κωλύει τα κράτη μέλη από το να λάβουν επίσης υπόψη την αρχική κατάσταση και τους στόχους των οργανώσεων παραγωγών και την πιθανή αποτελεσματικότητα των προτεινομένων ενεργειών. Εντούτοις, τα κράτη μέλη τα οποία αρνούνται να εγκρίνουν τις προτεινόμενες δαπάνες που καθορίζονται στον κανονισμό ως επιλέξιμες θα πρέπει να είναι σε θέση να αιτιολογήσουν την απόφασή τους έναντι της οργάνωσης παραγωγών και επίσης να αντιμετωπίσουν πιθανόν δικαστικές προσφυγές. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφύγουν τις δύσκολες αυτές αποφάσεις εγκρίνοντας την ίδια δράση για όλες τις οργανώσεις παραγωγών που υποβάλλουν σχετική αίτηση, ανεξάρτητα από τους στόχους ή την κατάσταση της κάθε ιδιαίτερης οργάνωσης παραγωγών (πλαίσιο 13).

Πλαίσιο 13Παράδειγμα: παλετοκιβώτιαΣε δέκα από 30 επιχειρησιακά προγράμματα που επιλέχθηκαν τυχαία, τα κράτη μέλη είχαν εγκρίνει την αγορά παλετοκιβωτίων, δικτυωτών κιβωτίων ή παρόμοιων εμπορευματοκιβωτίων για τη συγκέντρωση, τη μεταφορά και την αποθήκευση οπωροκηπευτικών συνολικού κόστους 1,7 εκατομμυρίων ευρώ. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η δαπάνη αυτή είναι επιλέξιμη. Οι στόχοι που αναφέρονται στα επιχειρησιακά προγράμματα περιλάμβαναν:





  —

| — | τη σταθεροποίηση των τιμών παραγωγής, |
| --- | --- |

τη σταθεροποίηση των τιμών παραγωγής,

| — | τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων, |
| --- | --- |

—

τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων,

| — | την αύξηση της εμπορικής αξίας των προϊόντων, |
| --- | --- |

—

την αύξηση της εμπορικής αξίας των προϊόντων,

| — | τη μείωση των εξόδων παραγωγής, |
| --- | --- |

—

τη μείωση των εξόδων παραγωγής,

| — | τη βελτίωση των περιβαλλοντικών πρακτικών, |
| --- | --- |

—

τη βελτίωση των περιβαλλοντικών πρακτικών,

| — | τη συγκέντρωση της προμήθειας, |
| --- | --- |

—

τη συγκέντρωση της προμήθειας,

| — | τη μείωση της απόσυρσης. |
| --- | --- |

—

τη μείωση της απόσυρσης.

Η συνύπαρξη του υποδείγματος προγραμματισμού και της προσέγγισης βάσει επιχορηγήσεων είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της πολυπλοκότητας και των δαπανών

| 44. | Στην πραγματικότητα, αντί μιας προσέγγισης προγραμματισμού, τα κράτη μέλη ακολούθησαν μια προσέγγιση βάσει επιχορηγήσεων, ενώ εξακολουθούν να απαιτούνται τα στοιχεία προγραμματισμού. Κατά συνέπεια, το καθεστώς ενίσχυσης κατέστη πολυπλοκότερο απ' ό,τι ήταν αναγκαίο και αυξήθηκαν οι δαπάνες λειτουργίας και ελέγχου. Το γεγονός αυτό οφείλεται στην έλλειψη σαφήνειας των καταλόγων επιλεξιμότητας, καθώς και στη συνύπαρξη του υποδείγματος προγραμματισμού. Αν εκτελείται σωστά, η κατάρτιση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, των ετήσιων εκθέσεων εκτέλεσης και των αξιολογήσεων κατά το τέλος του προγράμματος συνεπάγεται σημαντικά έξοδα για τις οργανώσεις παραγωγών. Τούτο συμβαίνει ακόμη περισσότερο σε κράτη μέλη όπως η Ιταλία και οι Κάτω Χώρες, τα οποία ζητούν να υποβάλλονται επίσης για έγκριση αναλυτικά ετήσια επιχειρησιακά προγράμματα. |
| --- | --- |

44.

Στην πραγματικότητα, αντί μιας προσέγγισης προγραμματισμού, τα κράτη μέλη ακολούθησαν μια προσέγγιση βάσει επιχορηγήσεων, ενώ εξακολουθούν να απαιτούνται τα στοιχεία προγραμματισμού. Κατά συνέπεια, το καθεστώς ενίσχυσης κατέστη πολυπλοκότερο απ' ό,τι ήταν αναγκαίο και αυξήθηκαν οι δαπάνες λειτουργίας και ελέγχου. Το γεγονός αυτό οφείλεται στην έλλειψη σαφήνειας των καταλόγων επιλεξιμότητας, καθώς και στη συνύπαρξη του υποδείγματος προγραμματισμού. Αν εκτελείται σωστά, η κατάρτιση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, των ετήσιων εκθέσεων εκτέλεσης και των αξιολογήσεων κατά το τέλος του προγράμματος συνεπάγεται σημαντικά έξοδα για τις οργανώσεις παραγωγών. Τούτο συμβαίνει ακόμη περισσότερο σε κράτη μέλη όπως η Ιταλία και οι Κάτω Χώρες, τα οποία ζητούν να υποβάλλονται επίσης για έγκριση αναλυτικά ετήσια επιχειρησιακά προγράμματα.

| 45. | Οι κατάλογοι επιλεξιμότητας που παρουσιάζονται στον κανονισμό δεν μπορούν ποτέ να είναι αρκετά ακριβείς για να καλύψουν όλες τις πιθανές ενέργειες σε ένα τόσο ποικίλο και ταχύτατα μεταβαλλόμενο τομέα και κατά συνέπεια οι κατάλογοι αυτοί συντάσσονται με αρκετά γενικούς όρους, όπως «μέτρα βελτίωσης της ποιότητας». Αναπόφευκτα προκύπτουν ερωτήματα και οι κατάλογοι ερμηνεύονται διαφορετικά από τα διάφορα κράτη μέλη και μάλιστα από τις διάφορες περιοχές εντός των κρατών μελών. Ακόμη και ύστερα από οκτώ έτη λειτουργίας του καθεστώτος, η Επιτροπή εξακολούθησε να βρίσκει παραδείγματα μη επιλέξιμων δαπανών στο πλαίσιο των ερευνών για την εκκαθάριση των λογαριασμών το 2005 στην Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο όπου τα κράτη μέλη δεν είχαν πάντοτε ερμηνεύσει τους κανόνες επιλεξιμότητας κατά τον ίδιο τρόπο όπως η Επιτροπή. |
| --- | --- |

45.

Οι κατάλογοι επιλεξιμότητας που παρουσιάζονται στον κανονισμό δεν μπορούν ποτέ να είναι αρκετά ακριβείς για να καλύψουν όλες τις πιθανές ενέργειες σε ένα τόσο ποικίλο και ταχύτατα μεταβαλλόμενο τομέα και κατά συνέπεια οι κατάλογοι αυτοί συντάσσονται με αρκετά γενικούς όρους, όπως «μέτρα βελτίωσης της ποιότητας». Αναπόφευκτα προκύπτουν ερωτήματα και οι κατάλογοι ερμηνεύονται διαφορετικά από τα διάφορα κράτη μέλη και μάλιστα από τις διάφορες περιοχές εντός των κρατών μελών. Ακόμη και ύστερα από οκτώ έτη λειτουργίας του καθεστώτος, η Επιτροπή εξακολούθησε να βρίσκει παραδείγματα μη επιλέξιμων δαπανών στο πλαίσιο των ερευνών για την εκκαθάριση των λογαριασμών το 2005 στην Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο όπου τα κράτη μέλη δεν είχαν πάντοτε ερμηνεύσει τους κανόνες επιλεξιμότητας κατά τον ίδιο τρόπο όπως η Επιτροπή.

| 46. | Υπό το πρίσμα της αβεβαιότητας σχετικά με τα κριτήρια επιλεξιμότητας και τους σχετικούς κινδύνους, αρκετές διοικήσεις κρατών μελών διενεργούν περισσότερους ελέγχους απ' ό,τι απαιτεί ο κανονισμός (12), ενώ ορισμένες από αυτές επισκέπτονται κάθε οργάνωση παραγωγών αρκετές φορές το χρόνο. Έτσι, αυξάνονται τα έξοδα όχι μόνο για το κράτος μέλος αλλά επίσης και για την οργάνωση παραγωγών. |
| --- | --- |

46.

Υπό το πρίσμα της αβεβαιότητας σχετικά με τα κριτήρια επιλεξιμότητας και τους σχετικούς κινδύνους, αρκετές διοικήσεις κρατών μελών διενεργούν περισσότερους ελέγχους απ' ό,τι απαιτεί ο κανονισμός (12), ενώ ορισμένες από αυτές επισκέπτονται κάθε οργάνωση παραγωγών αρκετές φορές το χρόνο. Έτσι, αυξάνονται τα έξοδα όχι μόνο για το κράτος μέλος αλλά επίσης και για την οργάνωση παραγωγών.

| 47. | Αυτή η αβεβαιότητα σχετικά με την επιλεξιμότητα, τα έξοδα διαχείρισης και οι διεξοδικοί έλεγχοι των δραστηριοτήτων τους μπορεί να αποτρέψουν επίσης τις οργανώσεις παραγωγών από τη δρομολόγηση καινοτόμων μέτρων τα οποία μπορεί τελικά να αποκλειστούν. Το γεγονός αυτό μπορεί να τις ενθαρρύνει να συμπεριλαμβάνουν μόνο εκείνα τα μέτρα στα επιχειρησιακά προγράμματά τους των οποίων η επιλεξιμότητα έχει σαφώς διαπιστωθεί. |
| --- | --- |

47.

Αυτή η αβεβαιότητα σχετικά με την επιλεξιμότητα, τα έξοδα διαχείρισης και οι διεξοδικοί έλεγχοι των δραστηριοτήτων τους μπορεί να αποτρέψουν επίσης τις οργανώσεις παραγωγών από τη δρομολόγηση καινοτόμων μέτρων τα οποία μπορεί τελικά να αποκλειστούν. Το γεγονός αυτό μπορεί να τις ενθαρρύνει να συμπεριλαμβάνουν μόνο εκείνα τα μέτρα στα επιχειρησιακά προγράμματά τους των οποίων η επιλεξιμότητα έχει σαφώς διαπιστωθεί.

Ο κίνδυνος έγκρισης αναποτελεσματικών δράσεων είναι υπαρκτός

| 48. | Καθώς το υπόδειγμα προγραμματισμού δεν εφαρμόστηκε ορθά, ο κοινοτικός προϋπολογισμός έχει εκτεθεί σε αυξημένο κίνδυνο αναποτελεσματικότητας: στον κίνδυνο να εγκριθούν δράσεις οι οποίες δεν οδηγούν σε πρόοδο με σκοπό την επίτευξη των κοινοτικών στόχων. |
| --- | --- |

48.

Καθώς το υπόδειγμα προγραμματισμού δεν εφαρμόστηκε ορθά, ο κοινοτικός προϋπολογισμός έχει εκτεθεί σε αυξημένο κίνδυνο αναποτελεσματικότητας: στον κίνδυνο να εγκριθούν δράσεις οι οποίες δεν οδηγούν σε πρόοδο με σκοπό την επίτευξη των κοινοτικών στόχων.

| 49. | Ορισμένα κράτη μέλη υποστήριξαν ότι δεν χρειάζεται να ανησυχούν για την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων, καθώς οι οργανώσεις παραγωγών θα λάβουν κανονικά τις καλύτερες εμπορικές αποφάσεις που τις αφορά. Σε τελευταία ανάλυση, τα μέλη της οργάνωσης παραγωγών πρέπει να συγχρηματοδοτούν το 50 % των εξόδων του προγράμματος. Εντούτοις, τα παραδείγματα που παρουσιάζονται στον έλεγχο αυτό δείχνουν ότι ορισμένες οργανώσεις παραγωγών χρησιμοποιούν την επιχορήγηση για την ανάληψη των εξόδων των υφισταμένων δραστηριοτήτων τους, πράγμα το οποίο δεν αποτελεί πρόοδο σε σχέση με την αρχική τους κατάσταση. Ενώ μπορεί να είναι αυτό λογικό από επιχειρηματικής πλευράς για την οργάνωση παραγωγών, ιδιαίτερα όταν αντιμετωπίζει την πίεση του ανταγωνισμού, δεν συμβάλλει όμως στην επίτευξη των στόχων του καθεστώτος ενίσχυσης της ΕΕ. Το παράδειγμα στην Ισπανία (πλαίσιο 14) καταδεικνύει τη συμπερίληψη εξόδων τα οποία δεν αποτελούν ούτε «δράσεις» ούτε «μέτρα» που αποβλέπουν στην επίτευξη των στόχων του επιχειρησιακού προγράμματος, αλλά είναι κανονικά έξοδα ενός οποιουδήποτε παραγωγού οπωροκηπευτικών. Μολονότι δεν είναι σύνηθες να συμπεριλαμβάνουν τα επιχειρησιακά προγράμματα μια τέτοια υψηλή αναλογία δαπανών που αφορούν ανακυκλώσιμες συσκευασίες (13), τα κράτη μέλη ενέκριναν σημαντικά ποσά αυτού του είδους των δαπανών. Δέκα επιχειρησιακά προγράμματα από τα 30 που παρουσιάζονται στο δείγμα του Συνεδρίου συμπεριλάμβαναν συνολικό ποσό 4,9 εκατομμυρίων ευρώ για ανακυκλώσιμες ή επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες. |
| --- | --- |

49.

Ορισμένα κράτη μέλη υποστήριξαν ότι δεν χρειάζεται να ανησυχούν για την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων, καθώς οι οργανώσεις παραγωγών θα λάβουν κανονικά τις καλύτερες εμπορικές αποφάσεις που τις αφορά. Σε τελευταία ανάλυση, τα μέλη της οργάνωσης παραγωγών πρέπει να συγχρηματοδοτούν το 50 % των εξόδων του προγράμματος. Εντούτοις, τα παραδείγματα που παρουσιάζονται στον έλεγχο αυτό δείχνουν ότι ορισμένες οργανώσεις παραγωγών χρησιμοποιούν την επιχορήγηση για την ανάληψη των εξόδων των υφισταμένων δραστηριοτήτων τους, πράγμα το οποίο δεν αποτελεί πρόοδο σε σχέση με την αρχική τους κατάσταση. Ενώ μπορεί να είναι αυτό λογικό από επιχειρηματικής πλευράς για την οργάνωση παραγωγών, ιδιαίτερα όταν αντιμετωπίζει την πίεση του ανταγωνισμού, δεν συμβάλλει όμως στην επίτευξη των στόχων του καθεστώτος ενίσχυσης της ΕΕ. Το παράδειγμα στην Ισπανία (πλαίσιο 14) καταδεικνύει τη συμπερίληψη εξόδων τα οποία δεν αποτελούν ούτε «δράσεις» ούτε «μέτρα» που αποβλέπουν στην επίτευξη των στόχων του επιχειρησιακού προγράμματος, αλλά είναι κανονικά έξοδα ενός οποιουδήποτε παραγωγού οπωροκηπευτικών. Μολονότι δεν είναι σύνηθες να συμπεριλαμβάνουν τα επιχειρησιακά προγράμματα μια τέτοια υψηλή αναλογία δαπανών που αφορούν ανακυκλώσιμες συσκευασίες (13), τα κράτη μέλη ενέκριναν σημαντικά ποσά αυτού του είδους των δαπανών. Δέκα επιχειρησιακά προγράμματα από τα 30 που παρουσιάζονται στο δείγμα του Συνεδρίου συμπεριλάμβαναν συνολικό ποσό 4,9 εκατομμυρίων ευρώ για ανακυκλώσιμες ή επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες.

Πλαίσιο 14Παράδειγμα: Οι περιφερειακές αρχές στην Ισπανία είχαν εγκρίνει ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα στο δείγμα του Συνεδρίου, το οποίο περιλάμβανε 2,7 εκατομμύρια ευρώ για ανακυκλώσιμα χαρτοκιβώτια. Τούτο αντιπροσώπευε το 83 % του συνολικού προγράμματος για την περίοδο 2000-2003. Το 2001 ενέκριναν αναθεώρηση του προγράμματος με την οποία ακυρώθηκαν προγραμματισμένες επενδύσεις σε θερμοκήπια και αρδεύσεις και αυξήθηκε ο προϋπολογισμός για τα ανακυκλώσιμα χαρτοκιβώτια στο 98 % του συνόλου. Η μόνη άλλη «ενέργεια» ήταν ο μισθός ενός τεχνικού.

Ήταν αποτελεσματικά τα μέτρα που χρηματοδοτήθηκαν στα επιχειρησιακά προγράμματα;

| 50. | Tο προηγούμενο τμήμα της έκθεσης έδειξε ότι η προσέγγιση που ακολουθούν τα κράτη μέλη κατά την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων συνεπάγεται έναν κίνδυνο τα χρηματοδοτούμενα μέτρα να μην είναι αποτελεσματικά. Το τμήμα αυτό αξιολογεί κατά πόσο οι εφαρμοζόμενες από τις οργανώσεις παραγωγών ενέργειες υπήρξαν ή όχι αποτελεσματικές για την επίτευξη των στόχων του επιχειρησιακού προγράμματος. |
| --- | --- |

50.

Tο προηγούμενο τμήμα της έκθεσης έδειξε ότι η προσέγγιση που ακολουθούν τα κράτη μέλη κατά την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων συνεπάγεται έναν κίνδυνο τα χρηματοδοτούμενα μέτρα να μην είναι αποτελεσματικά. Το τμήμα αυτό αξιολογεί κατά πόσο οι εφαρμοζόμενες από τις οργανώσεις παραγωγών ενέργειες υπήρξαν ή όχι αποτελεσματικές για την επίτευξη των στόχων του επιχειρησιακού προγράμματος.

Αξιολογήσεις επιχειρησιακών προγραμμάτων από τις οργανώσεις παραγωγών (τελικές εκθέσεις)

| 51. | Η κυριότερη πηγή πληροφοριών για την αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων θα πρέπει να είναι οι τελικές εκθέσεις οι οποίες καταρτίζονται από τις οργανώσεις παραγωγών κατά το τέλος του κάθε προγράμματος. Στον κανονισμό απαιτείται οι εκθέσεις αυτές να παρουσιάζουν το βαθμό στον οποίο έχουν επιτευχθεί οι στόχοι του επιχειρησιακού προγράμματος. Καμία από τις 142 τελικές εκθέσεις που εξετάστηκαν στον εν λόγω έλεγχο δεν παρείχε πλήρη αξιολόγηση σχετικά με την επίτευξη των στόχων του επιχειρησιακού προγράμματος. Η τήρηση της υποχρέωσης αυτής του κανονισμού δεν είχε συμπεριληφθεί από την Επιτροπή στους ελέγχους των διαδικασιών των κρατών μελών. |
| --- | --- |

51.

Η κυριότερη πηγή πληροφοριών για την αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων θα πρέπει να είναι οι τελικές εκθέσεις οι οποίες καταρτίζονται από τις οργανώσεις παραγωγών κατά το τέλος του κάθε προγράμματος. Στον κανονισμό απαιτείται οι εκθέσεις αυτές να παρουσιάζουν το βαθμό στον οποίο έχουν επιτευχθεί οι στόχοι του επιχειρησιακού προγράμματος. Καμία από τις 142 τελικές εκθέσεις που εξετάστηκαν στον εν λόγω έλεγχο δεν παρείχε πλήρη αξιολόγηση σχετικά με την επίτευξη των στόχων του επιχειρησιακού προγράμματος. Η τήρηση της υποχρέωσης αυτής του κανονισμού δεν είχε συμπεριληφθεί από την Επιτροπή στους ελέγχους των διαδικασιών των κρατών μελών.

| 52. | Τούτο αντιπροσωπεύει μια ανεκμετάλλευτη ευκαιρία για την Επιτροπή, η οποία είναι ειδικά υπεύθυνη, σύμφωνα με το δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ, για την παρακολούθηση της επίτευξης των πολιτικών στόχων. Αν οι τελικές εκθέσεις περιείχαν τις απαιτούμενες αξιολογήσεις, θα ήταν δυνατό να αναλυθεί ένα δείγμα εκθέσεων και να εξαχθούν συμπεράσματα κατά πόσον τα επιχειρησιακά προγράμματα είχαν επιτύχει τους στόχους τους. Αν είχαν καταστεί υποχρεωτικοί ορισμένοι καλά επιλεγμένοι δείκτες απόδοσης για όλες τις οργανώσεις παραγωγών, αυτές οι τελικές εκθέσεις θα μπορούσαν να είχαν καταλήξει σε μεγάλες χρονολογικές σειρές που θα εμφάνιζαν την πρόοδο για την επίτευξη των στόχων, όπως της βελτίωσης της ποιότητας, της μείωσης των εξόδων, της βιολογικής παραγωγής και της βελτίωσης των περιβαλλοντικών πρακτικών. |
| --- | --- |

52.

Τούτο αντιπροσωπεύει μια ανεκμετάλλευτη ευκαιρία για την Επιτροπή, η οποία είναι ειδικά υπεύθυνη, σύμφωνα με το δημοσιονομικό κανονισμό της ΕΕ, για την παρακολούθηση της επίτευξης των πολιτικών στόχων. Αν οι τελικές εκθέσεις περιείχαν τις απαιτούμενες αξιολογήσεις, θα ήταν δυνατό να αναλυθεί ένα δείγμα εκθέσεων και να εξαχθούν συμπεράσματα κατά πόσον τα επιχειρησιακά προγράμματα είχαν επιτύχει τους στόχους τους. Αν είχαν καταστεί υποχρεωτικοί ορισμένοι καλά επιλεγμένοι δείκτες απόδοσης για όλες τις οργανώσεις παραγωγών, αυτές οι τελικές εκθέσεις θα μπορούσαν να είχαν καταλήξει σε μεγάλες χρονολογικές σειρές που θα εμφάνιζαν την πρόοδο για την επίτευξη των στόχων, όπως της βελτίωσης της ποιότητας, της μείωσης των εξόδων, της βιολογικής παραγωγής και της βελτίωσης των περιβαλλοντικών πρακτικών.

Δείγμα ενεργειών επιχειρησιακού προγράμματος

| 53. | Το Συνέδριο, προκειμένου να ελέγξει εάν οι ενέργειες ενός επιχειρησιακού προγράμματος ήταν αποτελεσματικές, επέλεξε δειγματοληπτικά ένα σύνολο 104 ενεργειών από 30 επιχειρησιακά προγράμματα οργανώσεων παραγωγών που ολοκληρώθηκαν το 2003 ή το 2004 (πλαίσιο 5). Από τις οργανώσεις παραγωγών ζητήθηκε να αποδείξουν το αποτέλεσμα των ενεργειών που επιλέχθηκαν ως προς τους αντίστοιχους στόχους του επιχειρησιακού προγράμματος. Ορισμένες ενέργειες είχαν περισσότερους από έναν στόχους με αποτέλεσμα το σύνολο των περιπτώσεων που εξετάστηκαν να ανέρχεται σε 265. |
| --- | --- |

53.

Το Συνέδριο, προκειμένου να ελέγξει εάν οι ενέργειες ενός επιχειρησιακού προγράμματος ήταν αποτελεσματικές, επέλεξε δειγματοληπτικά ένα σύνολο 104 ενεργειών από 30 επιχειρησιακά προγράμματα οργανώσεων παραγωγών που ολοκληρώθηκαν το 2003 ή το 2004 (πλαίσιο 5). Από τις οργανώσεις παραγωγών ζητήθηκε να αποδείξουν το αποτέλεσμα των ενεργειών που επιλέχθηκαν ως προς τους αντίστοιχους στόχους του επιχειρησιακού προγράμματος. Ορισμένες ενέργειες είχαν περισσότερους από έναν στόχους με αποτέλεσμα το σύνολο των περιπτώσεων που εξετάστηκαν να ανέρχεται σε 265.

| 54. | Στο 30 % μόνο των περιπτώσεων οι οργανώσεις παραγωγών μπορούσαν να παράσχουν επαρκή στοιχεία για να αποδείξουν ότι η δράση είχε σημειώσει πρόοδο ως προς την επίτευξη του σχετικού στόχου (γραφική παράσταση 7). Στο 41 % των περιπτώσεων, ενώ δεν υπήρχε κανένα άμεσο αποδεικτικό στοιχείο, μπόρεσε να εξαχθεί θετικό συμπέρασμα βάσει ενός λογικού συλλογισμού (πλαίσιο 15). Ωστόσο, όπως φαίνεται στο σημείο 58, σε πολλές περιπτώσεις η πρόοδος που σημειώθηκε ήταν μόνο οριακή. |
| --- | --- |

54.

Στο 30 % μόνο των περιπτώσεων οι οργανώσεις παραγωγών μπορούσαν να παράσχουν επαρκή στοιχεία για να αποδείξουν ότι η δράση είχε σημειώσει πρόοδο ως προς την επίτευξη του σχετικού στόχου (γραφική παράσταση 7). Στο 41 % των περιπτώσεων, ενώ δεν υπήρχε κανένα άμεσο αποδεικτικό στοιχείο, μπόρεσε να εξαχθεί θετικό συμπέρασμα βάσει ενός λογικού συλλογισμού (πλαίσιο 15). Ωστόσο, όπως φαίνεται στο σημείο 58, σε πολλές περιπτώσεις η πρόοδος που σημειώθηκε ήταν μόνο οριακή.

Πλαίσιο 15Παράδειγμα «πιθανής προόδου»: Μία οργάνωση παραγωγών στην Πορτογαλία αγόρασε φορτηγό όχημα με ψυκτικό μηχάνημα για τη διατήρηση της απαιτούμενης ποιότητας των φρούτων της κατά τη διάρκεια της διανομής. Δεν διέθετε κανένα αποδεικτικό στοιχείο που να βεβαιώνει τη βελτίωση της ποιότητας, έδειξε όμως στους ελεγκτές τον εξοπλισμό και εξήγησε τις διαδικασίες ψύξης. Σε αυτή τη βάση, οι ελεγκτές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η ποιότητα είχε μάλλον βελτιωθεί.

Image

| 55. | Στο ένα τέταρτο σχεδόν των περιπτώσεων, το Συνέδριο δεν ήταν σε θέση να καταλήξει σε συμπέρασμα κατά πόσο είχε σημειωθεί ή όχι πρόοδος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τούτο οφειλόταν στο γεγονός ότι ο σχετικός στόχος ήταν τόσο γενικός που δεν ήταν δυνατό να αποδειχθεί ότι δεν υπήρχε κανένα αποτέλεσμα. Επρόκειτο ιδιαίτερα για τους στόχους της μείωσης των αποσύρσεων, της συγκέντρωσης της προσφοράς και της σταθεροποίησης των τιμών παραγωγής (γραφική παράσταση 8). Παραδείγματος χάρη, ο λόγος ύπαρξης μιας οργάνωσης παραγωγών είναι να συγκεντρώνει την προσφορά και να θέτει σε εμπορία τα προϊόντα των μελών της. Κατά συνέπεια, όλες οι δραστηριότητές της συμβάλλουν κατά κάποιο τρόπο, έστω και έμμεσα, προς την επίτευξη του στόχου αυτού. |
| --- | --- |

55.

Στο ένα τέταρτο σχεδόν των περιπτώσεων, το Συνέδριο δεν ήταν σε θέση να καταλήξει σε συμπέρασμα κατά πόσο είχε σημειωθεί ή όχι πρόοδος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τούτο οφειλόταν στο γεγονός ότι ο σχετικός στόχος ήταν τόσο γενικός που δεν ήταν δυνατό να αποδειχθεί ότι δεν υπήρχε κανένα αποτέλεσμα. Επρόκειτο ιδιαίτερα για τους στόχους της μείωσης των αποσύρσεων, της συγκέντρωσης της προσφοράς και της σταθεροποίησης των τιμών παραγωγής (γραφική παράσταση 8). Παραδείγματος χάρη, ο λόγος ύπαρξης μιας οργάνωσης παραγωγών είναι να συγκεντρώνει την προσφορά και να θέτει σε εμπορία τα προϊόντα των μελών της. Κατά συνέπεια, όλες οι δραστηριότητές της συμβάλλουν κατά κάποιο τρόπο, έστω και έμμεσα, προς την επίτευξη του στόχου αυτού.

Image

| 56. | Στο 6 % των περιπτώσεων υπήρχαν σαφή αποδεικτικά στοιχεία ότι δεν είχε σημειωθεί καμία πρόοδος (γραφική παράσταση 7). Σε ορισμένες από τις περιπτώσεις αυτές η ενέργεια ήταν ανεπιτυχής: μια οργάνωση παραγωγών, παραδείγματος χάρη, είχε ξεκινήσει μια ενέργεια επιχειρησιακού προγράμματος σχετικά με τη βιολογική παραγωγή, αλλά εγκατέλειψε το σχέδιο. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις ο λόγος για την έλλειψη προόδου ήταν ότι οι στόχοι είχαν εσφαλμένα καθοριστεί για τα μέτρα, είτε λόγω παρανόησης (πολλές οργανώσεις παραγωγών κατανόησαν το στόχο «προώθηση των προϊόντων στους καταναλωτές» ως προώθηση προς τους πελάτες) είτε για να είναι σύμφωνοι οι στόχοι με την εθνική ταξινόμηση (βλέπε σημείο 33). |
| --- | --- |

56.

Στο 6 % των περιπτώσεων υπήρχαν σαφή αποδεικτικά στοιχεία ότι δεν είχε σημειωθεί καμία πρόοδος (γραφική παράσταση 7). Σε ορισμένες από τις περιπτώσεις αυτές η ενέργεια ήταν ανεπιτυχής: μια οργάνωση παραγωγών, παραδείγματος χάρη, είχε ξεκινήσει μια ενέργεια επιχειρησιακού προγράμματος σχετικά με τη βιολογική παραγωγή, αλλά εγκατέλειψε το σχέδιο. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις ο λόγος για την έλλειψη προόδου ήταν ότι οι στόχοι είχαν εσφαλμένα καθοριστεί για τα μέτρα, είτε λόγω παρανόησης (πολλές οργανώσεις παραγωγών κατανόησαν το στόχο «προώθηση των προϊόντων στους καταναλωτές» ως προώθηση προς τους πελάτες) είτε για να είναι σύμφωνοι οι στόχοι με την εθνική ταξινόμηση (βλέπε σημείο 33).

Μικρή αποτελεσματικότητα των ενεργειών

| 57. | Τα αποτελέσματα του δείγματος που παρουσιάστηκαν παραπάνω δείχνουν μόνο κατά πόσο υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία επίτευξης προόδου αλλά όχι το βαθμό της προόδου αυτής. Μολονότι πολλές ενέργειες στο δείγμα είχαν σαφώς δώσει τη δυνατότητα στην οργάνωση παραγωγών να προσεγγίσει τους σχετικούς στόχους ως προς την αρχική της κατάσταση, σε άλλες περιπτώσεις η σημειωθείσα πρόοδος ήταν μόνο οριακή. Η αντικατάσταση μηχανημάτων οδήγησε συνήθως σε κάποια πρόοδο, καθώς αποτελούσε βελτίωση σε σχέση με το παλαιό μοντέλο. Εντούτοις, ως προς το συνολικό κόστος της αντικατάστασης, η πρόοδος μερικές φορές δεν ήταν σημαντική. Παρομοίως, η συνεχής απασχόληση προσωπικού για τον έλεγχο της ποιότητας των προϊόντων έδωσε τη δυνατότητα στις οργανώσεις παραγωγών να διατηρούν τα επίπεδα της ποιότητας αλλά δεν οδήγησαν κατ' ανάγκη σε ορατή βελτίωση της ποιότητας σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. |
| --- | --- |

57.

Τα αποτελέσματα του δείγματος που παρουσιάστηκαν παραπάνω δείχνουν μόνο κατά πόσο υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία επίτευξης προόδου αλλά όχι το βαθμό της προόδου αυτής. Μολονότι πολλές ενέργειες στο δείγμα είχαν σαφώς δώσει τη δυνατότητα στην οργάνωση παραγωγών να προσεγγίσει τους σχετικούς στόχους ως προς την αρχική της κατάσταση, σε άλλες περιπτώσεις η σημειωθείσα πρόοδος ήταν μόνο οριακή. Η αντικατάσταση μηχανημάτων οδήγησε συνήθως σε κάποια πρόοδο, καθώς αποτελούσε βελτίωση σε σχέση με το παλαιό μοντέλο. Εντούτοις, ως προς το συνολικό κόστος της αντικατάστασης, η πρόοδος μερικές φορές δεν ήταν σημαντική. Παρομοίως, η συνεχής απασχόληση προσωπικού για τον έλεγχο της ποιότητας των προϊόντων έδωσε τη δυνατότητα στις οργανώσεις παραγωγών να διατηρούν τα επίπεδα της ποιότητας αλλά δεν οδήγησαν κατ' ανάγκη σε ορατή βελτίωση της ποιότητας σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

| 58. | Το Συνέδριο για να αξιολογήσει την επίπτωση αυτών των μέτρων «μικρής αποτελεσματικότητας» εξέτασε καθεμία από τις 104 ενέργειες που είχαν ελεγχθεί επιτόπου για να καθορίσει αν αντιπροσώπευαν σημαντική πρόοδο για την οργάνωση παραγωγών σε σχέση με την αρχική της κατάσταση ως προς έναν ή περισσότερους κοινοτικούς στόχους (πλαίσιο 16). Με γνώμονα το κριτήριο αυτό, περισσότερο από το ήμισυ (55 %) της δειγματοληψίας των ενεργειών είχε καταταχθεί στην κατηγορία της «μικρής αποτελεσματικότητας». |
| --- | --- |

58.

Το Συνέδριο για να αξιολογήσει την επίπτωση αυτών των μέτρων «μικρής αποτελεσματικότητας» εξέτασε καθεμία από τις 104 ενέργειες που είχαν ελεγχθεί επιτόπου για να καθορίσει αν αντιπροσώπευαν σημαντική πρόοδο για την οργάνωση παραγωγών σε σχέση με την αρχική της κατάσταση ως προς έναν ή περισσότερους κοινοτικούς στόχους (πλαίσιο 16). Με γνώμονα το κριτήριο αυτό, περισσότερο από το ήμισυ (55 %) της δειγματοληψίας των ενεργειών είχε καταταχθεί στην κατηγορία της «μικρής αποτελεσματικότητας».

| 59. | Οι διαπιστώσεις αυτές δείχνουν το βαθμό στον οποίο τα κράτη μέλη ενέκριναν ενέργειες στα επιχειρησιακά προγράμματα βάσει της φύσης τους (είναι επιλέξιμη η ενέργεια;) χωρίς επίσης να λάβουν υπόψη την αποτελεσματικότητά τους (δίνει η ενέργεια τη δυνατότητα στην οργάνωση παραγωγών να σημειώσει πρόοδο προς την επίτευξη του στόχου;). |
| --- | --- |

59.

Οι διαπιστώσεις αυτές δείχνουν το βαθμό στον οποίο τα κράτη μέλη ενέκριναν ενέργειες στα επιχειρησιακά προγράμματα βάσει της φύσης τους (είναι επιλέξιμη η ενέργεια;) χωρίς επίσης να λάβουν υπόψη την αποτελεσματικότητά τους (δίνει η ενέργεια τη δυνατότητα στην οργάνωση παραγωγών να σημειώσει πρόοδο προς την επίτευξη του στόχου;).

Πλαίσιο 16Παραδείγματα ενεργειών όπου διαπιστώθηκε συχνά σημαντική πρόοδος σε σχέση με την αρχική κατάσταση:






  —

| — | βελτιώσεις των εγκαταστάσεων παραγωγής (αρδευτικά συστήματα, αποτελεσματικά από ενεργειακή άποψη θερμοκήπια), |
| --- | --- |

βελτιώσεις των εγκαταστάσεων παραγωγής (αρδευτικά συστήματα, αποτελεσματικά από ενεργειακή άποψη θερμοκήπια),

| — | εφαρμογή πιστοποιηθέντων ποιοτικών καθεστώτων. |
| --- | --- |

—

εφαρμογή πιστοποιηθέντων ποιοτικών καθεστώτων.

| — | αντικατάσταση μηχανημάτων, όπως παλετών φόρτωσης, περονοφόρων ανυψωτικών οχημάτων, φορτηγών και ελκυστήρων, |
| --- | --- |

—

αντικατάσταση μηχανημάτων, όπως παλετών φόρτωσης, περονοφόρων ανυψωτικών οχημάτων, φορτηγών και ελκυστήρων,

| — | παλετοκιβώτια, δικτυωτά κιβώτια, εμπορευματοκιβώτια, κ.λπ., |
| --- | --- |

—

παλετοκιβώτια, δικτυωτά κιβώτια, εμπορευματοκιβώτια, κ.λπ.,

| — | μισθοί υφισταμένου προσωπικού (τμήματα εμπορίας, ελεγκτές ποιότητας). |
| --- | --- |

—

μισθοί υφισταμένου προσωπικού (τμήματα εμπορίας, ελεγκτές ποιότητας).

Συμπεράσματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων

| 60. | Τα κράτη μέλη εφάρμοσαν ρητά τις περισσότερες πτυχές του υποδείγματος προγραμματισμού που απαιτούνταν ειδικά από τον κανονισμό. Εντούτοις, στις αποφάσεις τους να εγκρίνουν τα επιχειρησιακά προγράμματα δεν έλαβαν υπόψη τους την πιθανή αποτελεσματικότητα των ενεργειών. Έτσι, αυξήθηκε ο κίνδυνος να χορηγείται κοινοτική ενίσχυση σε ενέργειες μικρής αποτελεσματικότητας. |
| --- | --- |

60.

Τα κράτη μέλη εφάρμοσαν ρητά τις περισσότερες πτυχές του υποδείγματος προγραμματισμού που απαιτούνταν ειδικά από τον κανονισμό. Εντούτοις, στις αποφάσεις τους να εγκρίνουν τα επιχειρησιακά προγράμματα δεν έλαβαν υπόψη τους την πιθανή αποτελεσματικότητα των ενεργειών. Έτσι, αυξήθηκε ο κίνδυνος να χορηγείται κοινοτική ενίσχυση σε ενέργειες μικρής αποτελεσματικότητας.

| 61. | Αντιθέτως τα κράτη μέλη ακολούθησαν μία «προσέγγιση βάσει επιχορηγήσεων» χρησιμοποιώντας τους καταλόγους επιλεξιμότητας για την έγκριση προγραμμάτων σε σχέση με τη φύση των προτεινομένων δαπανών χωρίς να χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη την κατάσταση και τους στόχους των οργανώσεων παραγωγών. |
| --- | --- |

61.

Αντιθέτως τα κράτη μέλη ακολούθησαν μία «προσέγγιση βάσει επιχορηγήσεων» χρησιμοποιώντας τους καταλόγους επιλεξιμότητας για την έγκριση προγραμμάτων σε σχέση με τη φύση των προτεινομένων δαπανών χωρίς να χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη την κατάσταση και τους στόχους των οργανώσεων παραγωγών.

| 62. | Εντούτοις, αυτός ο τρόπος ενέργειας δεν οδήγησε στην ενιαία εφαρμογή των κανόνων και στην απλούστευση που θα μπορούσε να προσφέρει μια τέτοια προσέγγιση. Ο κατάλογοι επιλεξιμότητας δεν περιλάμβαναν επαρκώς σαφή κριτήρια για την κατεύθυνση των δαπανών σε δραστηριότητες που επιθυμεί η ΕΕ να στηρίξει, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα μια κάποια αβεβαιότητα και αύξηση των εξόδων ελέγχου. Λόγω της συνύπαρξης του υποδείγματος προγραμματισμού, οι οργανώσεις παραγωγών χρειάστηκε να εκπονήσουν επιχειρησιακά προγράμματα και αξιολογήσεις προκειμένου να συμμορφωθούν με τους κανονισμούς με σημαντικό κόστος και για μικρό όφελος. |
| --- | --- |

62.

Εντούτοις, αυτός ο τρόπος ενέργειας δεν οδήγησε στην ενιαία εφαρμογή των κανόνων και στην απλούστευση που θα μπορούσε να προσφέρει μια τέτοια προσέγγιση. Ο κατάλογοι επιλεξιμότητας δεν περιλάμβαναν επαρκώς σαφή κριτήρια για την κατεύθυνση των δαπανών σε δραστηριότητες που επιθυμεί η ΕΕ να στηρίξει, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα μια κάποια αβεβαιότητα και αύξηση των εξόδων ελέγχου. Λόγω της συνύπαρξης του υποδείγματος προγραμματισμού, οι οργανώσεις παραγωγών χρειάστηκε να εκπονήσουν επιχειρησιακά προγράμματα και αξιολογήσεις προκειμένου να συμμορφωθούν με τους κανονισμούς με σημαντικό κόστος και για μικρό όφελος.

| 63. | Τα επιχειρησιακά προγράμματα, στο σύνολό τους, σημείωσαν πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων του κανονισμού του Συμβουλίου. Εντούτοις, λιγότερο από το ήμισυ των ενεργειών που χρηματοδοτήθηκαν αντιστοιχούσε σε σημαντική πρόοδο σε σχέση με την αρχική κατάσταση των οργανώσεων παραγωγών ως προς έναν τουλάχιστον από τους 11 στόχους και για τον λόγο αυτό οι εν λόγω ενέργειες μπορούν να θεωρηθούν αποτελεσματικές. Η ενίσχυση χορηγήθηκε επίσης για ενέργειες επιχειρησιακών προγραμμάτων με μικρή αποτελεσματικότητα με τις οποίες δεν επιτεύχθηκε μεγάλη αλλαγή. Στις περιπτώσεις αυτές η ενίσχυση θα μπορούσε να ήταν αποτελεσματικότερη εάν είχε καλύτερα στοχοθετηθεί. |
| --- | --- |

63.

Τα επιχειρησιακά προγράμματα, στο σύνολό τους, σημείωσαν πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων του κανονισμού του Συμβουλίου. Εντούτοις, λιγότερο από το ήμισυ των ενεργειών που χρηματοδοτήθηκαν αντιστοιχούσε σε σημαντική πρόοδο σε σχέση με την αρχική κατάσταση των οργανώσεων παραγωγών ως προς έναν τουλάχιστον από τους 11 στόχους και για τον λόγο αυτό οι εν λόγω ενέργειες μπορούν να θεωρηθούν αποτελεσματικές. Η ενίσχυση χορηγήθηκε επίσης για ενέργειες επιχειρησιακών προγραμμάτων με μικρή αποτελεσματικότητα με τις οποίες δεν επιτεύχθηκε μεγάλη αλλαγή. Στις περιπτώσεις αυτές η ενίσχυση θα μπορούσε να ήταν αποτελεσματικότερη εάν είχε καλύτερα στοχοθετηθεί.

ΜΕΡΟΣ II: ΠΡΟΟΔΟΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ

| 64. | Πολλοί παράγοντες έχουν αντίκτυπο στην πρόοδο που σημειώνουν οι οργανώσεις παραγωγών εκτός από την αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων που περιγράφεται στο Μέρος Ι. Πρόκειται κυρίως για δραστηριότητες που αναλαμβάνονται από τις οργανώσεις παραγωγών και από τα μέλη τους, οι οποίες δεν χρηματοδοτούνται από επιχειρησιακά προγράμματα. Για παράδειγμα, πολλές οργανώσεις παραγωγών αναλαμβάνουν σημαντικές επενδύσεις στο πλαίσιο προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης. Εξάλλου, άλλα καθεστώτα ενισχύσεων της ΕΕ στηρίζουν επίσης τις οργανώσεις παραγωγών, ιδίως τα καθεστώτα για την απόσυρση της πλεονασματικής παραγωγής και για τη μεταποίηση φρούτων και ντομάτας. Επίσης, παράγοντες που επηρεάζουν την επίτευξη των στόχων των παραγωγών είναι η στρατηγική που εφαρμόζει η οργάνωση παραγωγών, ο ανταγωνισμός που αντιμετωπίζει, η αλλαγή των απαιτήσεων και των προτιμήσεων των καταναλωτών, άλλες κοινοτικές πολιτικές, όπως για την ποιότητα και το περιβάλλον και ακόμη, βραχυπρόθεσμα, για τις καιρικές συνθήκες. |
| --- | --- |

64.

Πολλοί παράγοντες έχουν αντίκτυπο στην πρόοδο που σημειώνουν οι οργανώσεις παραγωγών εκτός από την αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων που περιγράφεται στο Μέρος Ι. Πρόκειται κυρίως για δραστηριότητες που αναλαμβάνονται από τις οργανώσεις παραγωγών και από τα μέλη τους, οι οποίες δεν χρηματοδοτούνται από επιχειρησιακά προγράμματα. Για παράδειγμα, πολλές οργανώσεις παραγωγών αναλαμβάνουν σημαντικές επενδύσεις στο πλαίσιο προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης. Εξάλλου, άλλα καθεστώτα ενισχύσεων της ΕΕ στηρίζουν επίσης τις οργανώσεις παραγωγών, ιδίως τα καθεστώτα για την απόσυρση της πλεονασματικής παραγωγής και για τη μεταποίηση φρούτων και ντομάτας. Επίσης, παράγοντες που επηρεάζουν την επίτευξη των στόχων των παραγωγών είναι η στρατηγική που εφαρμόζει η οργάνωση παραγωγών, ο ανταγωνισμός που αντιμετωπίζει, η αλλαγή των απαιτήσεων και των προτιμήσεων των καταναλωτών, άλλες κοινοτικές πολιτικές, όπως για την ποιότητα και το περιβάλλον και ακόμη, βραχυπρόθεσμα, για τις καιρικές συνθήκες.

Σημείωσαν πρόοδο οι οργανώσεις παραγωγών ως προς την επίτευξη των στόχων που καθορίστηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος ενίσχυσης;

| 65. | Το Μέρος Ι έδειξε ότι τα επιχειρησιακά προγράμματα, στο σύνολό τους, σημείωσαν πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων του κανονισμού του Συμβουλίου. Το παρόν μέρος της έκθεσης εξετάζει κατά πόσο η πρόοδος αυτή αντικατοπτρίστηκε στη συνολική απόδοση των οργανώσεων παραγωγών. Η έκθεση αξιολογεί πρώτον το δείγμα των οργανώσεων παραγωγών στις οποίες πραγματοποιήθηκε επίσκεψη κατά τη διάρκεια του ελέγχου (πλαίσιο 17), και στη συνέχεια εξετάζει τα συνολικά στοιχεία της Επιτροπής σε κοινοτικό επίπεδο. |
| --- | --- |

65.

Το Μέρος Ι έδειξε ότι τα επιχειρησιακά προγράμματα, στο σύνολό τους, σημείωσαν πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων του κανονισμού του Συμβουλίου. Το παρόν μέρος της έκθεσης εξετάζει κατά πόσο η πρόοδος αυτή αντικατοπτρίστηκε στη συνολική απόδοση των οργανώσεων παραγωγών. Η έκθεση αξιολογεί πρώτον το δείγμα των οργανώσεων παραγωγών στις οποίες πραγματοποιήθηκε επίσκεψη κατά τη διάρκεια του ελέγχου (πλαίσιο 17), και στη συνέχεια εξετάζει τα συνολικά στοιχεία της Επιτροπής σε κοινοτικό επίπεδο.

Πλαίσιο 17Χαρακτηριστικά του δείγματος: Στη δειγματοληψία, οι οργανώσεις παραγωγών αντιπροσώπευαν το 2 % του συνολικού αριθμού των οργανώσεων παραγωγών της ΕΕ το 2004 και το 5 % του κύκλου εργασιών τους.

Δείγμα των οργανώσεων παραγωγών

| 66. | Από τις 30 οργανώσεις παραγωγών στις οποίες πραγματοποιήθηκε επίσκεψη ζητήθηκε να αποδείξουν την πρόοδο που είχαν σημειώσει ως προς τον καθένα από τους 11 στόχους, άσχετα με το αν είχαν συμπεριλάβει ενέργειες που αφορούσαν αυτούς τους στόχους στα επιχειρησιακά προγράμματά τους. Έτσι εξετάστηκε ένα σύνολο 330 περιπτώσεων. Στο 54 % από τις περιπτώσεις αυτές η οργάνωση παραγωγών ήταν σε θέση να αποδείξει ότι είχε σημειώσει πρόοδο. Στο 12 % των περιπτώσεων, είχε εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η οργάνωση παραγωγών είχε πιθανόν σημειώσει πρόοδο. Στις περισσότερες περιπτώσεις του 16 % δεν μπόρεσε να εξαχθεί συμπέρασμα, πράγμα που εξηγήθηκε από τα ελλιπή πληροφοριακά στοιχεία, ιδιαίτερα όσον αφορά τα έξοδα παραγωγής και τη σταθεροποίηση των τιμών (γραφική παράσταση 9). |
| --- | --- |

66.

Από τις 30 οργανώσεις παραγωγών στις οποίες πραγματοποιήθηκε επίσκεψη ζητήθηκε να αποδείξουν την πρόοδο που είχαν σημειώσει ως προς τον καθένα από τους 11 στόχους, άσχετα με το αν είχαν συμπεριλάβει ενέργειες που αφορούσαν αυτούς τους στόχους στα επιχειρησιακά προγράμματά τους. Έτσι εξετάστηκε ένα σύνολο 330 περιπτώσεων. Στο 54 % από τις περιπτώσεις αυτές η οργάνωση παραγωγών ήταν σε θέση να αποδείξει ότι είχε σημειώσει πρόοδο. Στο 12 % των περιπτώσεων, είχε εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η οργάνωση παραγωγών είχε πιθανόν σημειώσει πρόοδο. Στις περισσότερες περιπτώσεις του 16 % δεν μπόρεσε να εξαχθεί συμπέρασμα, πράγμα που εξηγήθηκε από τα ελλιπή πληροφοριακά στοιχεία, ιδιαίτερα όσον αφορά τα έξοδα παραγωγής και τη σταθεροποίηση των τιμών (γραφική παράσταση 9).

Image

| 67. | Το σύνολο σχεδόν του 18 % των περιπτώσεων, όπου «καμία πρόοδος» δεν παρατηρήθηκε, εξηγείται από το γεγονός ότι πολλές οργανώσεις παραγωγών δεν είχαν επιδιώξει τους στόχους της «βιολογικής παραγωγής» και της «προώθησης των προϊόντων στους καταναλωτές». Επίσης, μικρή σχετικά πρόοδος είχε σημειωθεί ως προς τους στόχους της «μείωσης των εξόδων παραγωγής» και της «σταθεροποίησης των τιμών». Οι οργανώσεις παραγωγών εξήγησαν ότι απέβλεπαν στην αύξηση των τιμών μάλλον παρά στη σταθεροποίησή τους, μολονότι οι περισσότερες από τις οργανώσεις αυτές θεωρούσαν ότι αποδέχονταν τις τιμές και ότι δεν ήταν σε θέση να επηρεάσουν τις τιμές που είχαν επιτευχθεί. Ήταν σημαντικότερο να μεγιστοποιήσουν το κέρδος από το να μειώσουν απλώς τα έξοδα, πράγμα το οποίο συνεπαγόταν συχνά αύξηση των εξόδων προκειμένου να επιτευχθεί καλύτερη ποιότητα και μια υψηλότερη προστιθέμενη αξία. Οι οργανώσεις παραγωγών παρατήρησαν επίσης ότι η βελτίωση των περιβαλλοντικών πρακτικών συνήθως συνεπαγόταν αύξηση των εξόδων χωρίς να οδηγεί κατ' ανάγκη σε αύξηση των τιμών των προϊόντων. |
| --- | --- |

67.

Το σύνολο σχεδόν του 18 % των περιπτώσεων, όπου «καμία πρόοδος» δεν παρατηρήθηκε, εξηγείται από το γεγονός ότι πολλές οργανώσεις παραγωγών δεν είχαν επιδιώξει τους στόχους της «βιολογικής παραγωγής» και της «προώθησης των προϊόντων στους καταναλωτές». Επίσης, μικρή σχετικά πρόοδος είχε σημειωθεί ως προς τους στόχους της «μείωσης των εξόδων παραγωγής» και της «σταθεροποίησης των τιμών». Οι οργανώσεις παραγωγών εξήγησαν ότι απέβλεπαν στην αύξηση των τιμών μάλλον παρά στη σταθεροποίησή τους, μολονότι οι περισσότερες από τις οργανώσεις αυτές θεωρούσαν ότι αποδέχονταν τις τιμές και ότι δεν ήταν σε θέση να επηρεάσουν τις τιμές που είχαν επιτευχθεί. Ήταν σημαντικότερο να μεγιστοποιήσουν το κέρδος από το να μειώσουν απλώς τα έξοδα, πράγμα το οποίο συνεπαγόταν συχνά αύξηση των εξόδων προκειμένου να επιτευχθεί καλύτερη ποιότητα και μια υψηλότερη προστιθέμενη αξία. Οι οργανώσεις παραγωγών παρατήρησαν επίσης ότι η βελτίωση των περιβαλλοντικών πρακτικών συνήθως συνεπαγόταν αύξηση των εξόδων χωρίς να οδηγεί κατ' ανάγκη σε αύξηση των τιμών των προϊόντων.

| 68. | Μολονότι τα αποτελέσματα του δείγματος δείχνουν ότι οι περισσότερες οργανώσεις παραγωγών σημείωσαν τουλάχιστον κάποια πρόοδο ως προς την επίτευξη των περισσοτέρων από τους 11 στόχους, τούτο δεν επαρκεί από μόνο του για να επιβεβαιωθεί ότι το καθεστώς ενίσχυσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων ήταν αποτελεσματικό, λόγω της επίδρασης των άλλων παραγόντων που περιγράφηκαν στο σημείο 64. |
| --- | --- |

68.

Μολονότι τα αποτελέσματα του δείγματος δείχνουν ότι οι περισσότερες οργανώσεις παραγωγών σημείωσαν τουλάχιστον κάποια πρόοδο ως προς την επίτευξη των περισσοτέρων από τους 11 στόχους, τούτο δεν επαρκεί από μόνο του για να επιβεβαιωθεί ότι το καθεστώς ενίσχυσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων ήταν αποτελεσματικό, λόγω της επίδρασης των άλλων παραγόντων που περιγράφηκαν στο σημείο 64.

Στοιχεία της Επιτροπής σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών

| 69. | Όπως αποδείχθηκε στο Μέρος I, η Επιτροπή δεν εκμεταλλεύθηκε την ευκαιρία να χρησιμοποιήσει τις αξιολογήσεις που πραγματοποίησαν οι οργανώσεις παραγωγών στις τελικές εκθέσεις τους για να παρακολουθήσει την επίτευξη των στόχων των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν ανταποκρίθηκε στην υποχρέωσή της στο πλαίσιο του δημοσιονομικού κανονισμού της ΕΕ για να αξιολογήσει την πολιτική. Το 2008 προβλέπεται να δρομολογηθεί μία μελέτη αξιολόγησης της οποίας τα αποτελέσματα αναμένονται το 2009. |
| --- | --- |

69.

Όπως αποδείχθηκε στο Μέρος I, η Επιτροπή δεν εκμεταλλεύθηκε την ευκαιρία να χρησιμοποιήσει τις αξιολογήσεις που πραγματοποίησαν οι οργανώσεις παραγωγών στις τελικές εκθέσεις τους για να παρακολουθήσει την επίτευξη των στόχων των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν ανταποκρίθηκε στην υποχρέωσή της στο πλαίσιο του δημοσιονομικού κανονισμού της ΕΕ για να αξιολογήσει την πολιτική. Το 2008 προβλέπεται να δρομολογηθεί μία μελέτη αξιολόγησης της οποίας τα αποτελέσματα αναμένονται το 2009.

| 70. | Η Επιτροπή διαθέτει ωστόσο ορισμένα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών. Ενημερώνεται για τις ποσότητες των πλεονασματικών προϊόντων που έχουν αποσυρθεί από την αγορά και για τα οποία έχει ζητηθεί ενίσχυση. Από το 2000 και μετά ζητά επίσης πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τα επιχειρησιακά προγράμματα και ζητά από τα κράτη μέλη να παράσχουν περισσότερα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών στην ετήσια στατιστική έκθεση. |
| --- | --- |

70.

Η Επιτροπή διαθέτει ωστόσο ορισμένα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών. Ενημερώνεται για τις ποσότητες των πλεονασματικών προϊόντων που έχουν αποσυρθεί από την αγορά και για τα οποία έχει ζητηθεί ενίσχυση. Από το 2000 και μετά ζητά επίσης πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τα επιχειρησιακά προγράμματα και ζητά από τα κράτη μέλη να παράσχουν περισσότερα πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών στην ετήσια στατιστική έκθεση.

| 71. | Τα στοιχεία για τα επιχειρησιακά προγράμματα περιορίζονται σε αναλύσεις της ενίσχυσης που καταβάλλεται κατά κατηγορίες δαπανών. Έτσι φαίνεται η φύση των δαπανών που πραγματοποιούνται από τις ενισχύσεις των επιχειρησιακών προγραμμάτων, αλλά όχι τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται με τις ενισχύσεις αυτές. |
| --- | --- |

71.

Τα στοιχεία για τα επιχειρησιακά προγράμματα περιορίζονται σε αναλύσεις της ενίσχυσης που καταβάλλεται κατά κατηγορίες δαπανών. Έτσι φαίνεται η φύση των δαπανών που πραγματοποιούνται από τις ενισχύσεις των επιχειρησιακών προγραμμάτων, αλλά όχι τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται με τις ενισχύσεις αυτές.

| 72. | Η Επιτροπή ζητά μια εκτενέστερη σειρά στοιχείων σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών και ιδιαίτερα σχετικά με τα μέλη τους, την παραγωγή τους και τις πωλήσεις τους. Οι έλεγχοι του Συνεδρίου για την αξιοπιστία των στοιχείων αυτών διενεργήθηκαν με δυσκολία, καθώς η Επιτροπή δεν διαθέτει ενδεδειγμένο σύστημα διαχείρισης των πληροφοριών για την καταγραφή των στοιχείων. Το 2004 και το 2005 η Επιτροπή απηύθυνε επανειλημμένως ερωτήματα στα κράτη μέλη σχετικά με την έλλειψη συνεκτικότητας των στοιχείων, αλλά δεν έδωσε συνέχεια σχετικά με το θέμα αυτό. Δεν υπάρχουν σημαντικά στοιχεία, ιδιαίτερα για τα τρία μεγαλύτερα κράτη μέλη παραγωγής φρούτων και λαχανικών: την Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία. Η ανάλυση των στοιχείων έχει καταστεί δυσχερής από τον ελλιπή χαρακτήρα τους και τις πολλές ανακολουθίες, με αποτέλεσμα να μην είναι επαρκώς αξιόπιστα για να δηλώσουν κάτι περισσότερο από γενικές τάσεις. |
| --- | --- |

72.

Η Επιτροπή ζητά μια εκτενέστερη σειρά στοιχείων σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών και ιδιαίτερα σχετικά με τα μέλη τους, την παραγωγή τους και τις πωλήσεις τους. Οι έλεγχοι του Συνεδρίου για την αξιοπιστία των στοιχείων αυτών διενεργήθηκαν με δυσκολία, καθώς η Επιτροπή δεν διαθέτει ενδεδειγμένο σύστημα διαχείρισης των πληροφοριών για την καταγραφή των στοιχείων. Το 2004 και το 2005 η Επιτροπή απηύθυνε επανειλημμένως ερωτήματα στα κράτη μέλη σχετικά με την έλλειψη συνεκτικότητας των στοιχείων, αλλά δεν έδωσε συνέχεια σχετικά με το θέμα αυτό. Δεν υπάρχουν σημαντικά στοιχεία, ιδιαίτερα για τα τρία μεγαλύτερα κράτη μέλη παραγωγής φρούτων και λαχανικών: την Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία. Η ανάλυση των στοιχείων έχει καταστεί δυσχερής από τον ελλιπή χαρακτήρα τους και τις πολλές ανακολουθίες, με αποτέλεσμα να μην είναι επαρκώς αξιόπιστα για να δηλώσουν κάτι περισσότερο από γενικές τάσεις.

| 73. | Ο κυριότερος δείκτης που μπορεί να εξαχθεί από τα στοιχεία αυτά είναι το ποσοστό των οργανώσεων παραγωγών στη συνολική παραγωγή της ΕΕ. Τούτο δείχνει πόσο η παραγωγή είναι συγκεντρωμένη στις οργανώσεις παραγωγών, πράγμα το οποίο αποτελεί το γενικό στόχο της πολιτικής για τον τομέα των οπωροκηπευτικών. Δείχνει επίσης την ευρύτερη επιτυχία της πολιτικής εμφανίζοντας το ποσοστό των παραγωγών φρούτων και λαχανικών που επιλέγει να συμμετάσχει στο καθεστώς της κοινοτικής ενίσχυσης. Στα έγγραφα του προϋπολογισμού του 2005 η Επιτροπή καθόρισε στόχο 60 % για τον δείκτη αυτό μέχρι το 2013 με ετήσια αύξηση. |
| --- | --- |

73.

Ο κυριότερος δείκτης που μπορεί να εξαχθεί από τα στοιχεία αυτά είναι το ποσοστό των οργανώσεων παραγωγών στη συνολική παραγωγή της ΕΕ. Τούτο δείχνει πόσο η παραγωγή είναι συγκεντρωμένη στις οργανώσεις παραγωγών, πράγμα το οποίο αποτελεί το γενικό στόχο της πολιτικής για τον τομέα των οπωροκηπευτικών. Δείχνει επίσης την ευρύτερη επιτυχία της πολιτικής εμφανίζοντας το ποσοστό των παραγωγών φρούτων και λαχανικών που επιλέγει να συμμετάσχει στο καθεστώς της κοινοτικής ενίσχυσης. Στα έγγραφα του προϋπολογισμού του 2005 η Επιτροπή καθόρισε στόχο 60 % για τον δείκτη αυτό μέχρι το 2013 με ετήσια αύξηση.

| 74. | Κατά συνέπεια, η Επιτροπή, ενώ διαθέτει στοιχεία για τις αποσύρσεις και τη συγκέντρωση της προσφοράς, δεν διαθέτει κανέναν δείκτη για να αξιολογήσει την πρόοδο που πραγματοποιείται από τις οργανώσεις παραγωγών για την επίτευξη των άλλων στόχων της πολιτικής, όπως της μείωσης των εξόδων, της σταθεροποίησης των τιμών, της βελτίωσης της ποιότητας και του περιβάλλοντος. |
| --- | --- |

74.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή, ενώ διαθέτει στοιχεία για τις αποσύρσεις και τη συγκέντρωση της προσφοράς, δεν διαθέτει κανέναν δείκτη για να αξιολογήσει την πρόοδο που πραγματοποιείται από τις οργανώσεις παραγωγών για την επίτευξη των άλλων στόχων της πολιτικής, όπως της μείωσης των εξόδων, της σταθεροποίησης των τιμών, της βελτίωσης της ποιότητας και του περιβάλλοντος.

Ανάλυση των στοιχείων σχετικά με τις αποσύρσεις των πλεονασματικών προϊόντων

| 75. | Η μεταρρύθμιση της πολιτικής των οπωροκηπευτικών το 1996 περιόρισε τις ποσότητες των πλεονασματικών προϊόντων οι οποίες μπορούσαν να διατεθούν υπό το καθεστώς ενίσχυσης της απόσυρσης με αποτέλεσμα την περικοπή της αποζημίωσης που καταβάλλεται στους παραγωγούς για τις εν λόγω αποσύρσεις. Τα στοιχεία της Επιτροπής δείχνουν ότι τούτο οδήγησε σε σημαντική μείωση των ποσοτήτων απόσυρσης που πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια του καθεστώτος ενίσχυσης της ΕΕ (γραφική παράσταση 10). Τούτο συμβαδίζει με το αποτέλεσμα της δειγματοληψίας του Συνεδρίου, σύμφωνα με το οποίο το 90 % των οργανώσεων παραγωγών είχε μειώσει τις αποσύρσεις ή τις είχε διατηρήσει στο μηδέν. |
| --- | --- |

75.

Η μεταρρύθμιση της πολιτικής των οπωροκηπευτικών το 1996 περιόρισε τις ποσότητες των πλεονασματικών προϊόντων οι οποίες μπορούσαν να διατεθούν υπό το καθεστώς ενίσχυσης της απόσυρσης με αποτέλεσμα την περικοπή της αποζημίωσης που καταβάλλεται στους παραγωγούς για τις εν λόγω αποσύρσεις. Τα στοιχεία της Επιτροπής δείχνουν ότι τούτο οδήγησε σε σημαντική μείωση των ποσοτήτων απόσυρσης που πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια του καθεστώτος ενίσχυσης της ΕΕ (γραφική παράσταση 10). Τούτο συμβαδίζει με το αποτέλεσμα της δειγματοληψίας του Συνεδρίου, σύμφωνα με το οποίο το 90 % των οργανώσεων παραγωγών είχε μειώσει τις αποσύρσεις ή τις είχε διατηρήσει στο μηδέν.

Image

| 76. | Ένας από τους στόχους που καθορίστηκαν για το καθεστώς ενίσχυσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων ήταν η στήριξη μέτρων που λαμβάνονται από τις οργανώσεις παραγωγών για τη μείωση των αποσύρσεων. Εντούτοις, η μείωση αυτή των αποσύρσεων δεν αποδεικνύει κατ' ανάγκη ότι η ενίσχυση των επιχειρησιακών προγραμμάτων οδήγησε στον προγραμματισμό και την προσαρμογή των προϊόντων των οργανώσεων παραγωγών στη ζήτηση: οι οργανώσεις παραγωγών εξήγησαν ότι η μείωση των συντελεστών ενίσχυσης για τις αποσύρσεις, η οποία καθιερώθηκε σταδιακά από το 1996 μαζί με την αύξηση των ελέγχων, είχε ως αποτέλεσμα να μην ενδιαφέρονται να υποβάλλουν αίτηση ενίσχυσης για την πλεονασματική παραγωγή τους. |
| --- | --- |

76.

Ένας από τους στόχους που καθορίστηκαν για το καθεστώς ενίσχυσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων ήταν η στήριξη μέτρων που λαμβάνονται από τις οργανώσεις παραγωγών για τη μείωση των αποσύρσεων. Εντούτοις, η μείωση αυτή των αποσύρσεων δεν αποδεικνύει κατ' ανάγκη ότι η ενίσχυση των επιχειρησιακών προγραμμάτων οδήγησε στον προγραμματισμό και την προσαρμογή των προϊόντων των οργανώσεων παραγωγών στη ζήτηση: οι οργανώσεις παραγωγών εξήγησαν ότι η μείωση των συντελεστών ενίσχυσης για τις αποσύρσεις, η οποία καθιερώθηκε σταδιακά από το 1996 μαζί με την αύξηση των ελέγχων, είχε ως αποτέλεσμα να μην ενδιαφέρονται να υποβάλλουν αίτηση ενίσχυσης για την πλεονασματική παραγωγή τους.

Ανάλυση των στοιχείων σχετικά με τη συγκέντρωση της προσφοράς

| 77. | Η πολιτική που θεσπίστηκε το 1996 θα έπρεπε να είναι τέτοια ώστε η ενίσχυση να δίνει τη δυνατότητα στις οργανώσεις παραγωγών να προσαρμόζονται καλύτερα και να καθίστανται περισσότερο αποδοτικές καθώς επίσης και άλλοι παραγωγοί να ενθαρρύνονται να γίνονται μέλη των οργανώσεων αυτών. Και οι δύο αυτοί παράγοντες θα πρέπει να αυξήσουν τον κύκλο εργασιών των οργανώσεων παραγωγών με τη συγκέντρωση της προσφοράς στο εσωτερικό των οργανώσεών τους. |
| --- | --- |

77.

Η πολιτική που θεσπίστηκε το 1996 θα έπρεπε να είναι τέτοια ώστε η ενίσχυση να δίνει τη δυνατότητα στις οργανώσεις παραγωγών να προσαρμόζονται καλύτερα και να καθίστανται περισσότερο αποδοτικές καθώς επίσης και άλλοι παραγωγοί να ενθαρρύνονται να γίνονται μέλη των οργανώσεων αυτών. Και οι δύο αυτοί παράγοντες θα πρέπει να αυξήσουν τον κύκλο εργασιών των οργανώσεων παραγωγών με τη συγκέντρωση της προσφοράς στο εσωτερικό των οργανώσεών τους.

| 78. | Ωστόσο, τα στοιχεία της Επιτροπής δείχνουν ότι ο δείκτης της συγκέντρωσης της προσφοράς μειώθηκε: το ποσοστό των οργανώσεων παραγωγών στο σύνολο της παραγωγής μειώθηκε από 40 % το 1999 σε 31 % το 2003 (γραφική παράσταση 11). (Tα αριθμητικά στοιχεία που εμφαίνονται για το 2004, είναι προσωρινά καθώς δύο από τα μεγαλύτερα κράτη μέλη, ήτοι η Γαλλία και η Ιταλία, δεν έχουν ακόμη κοινοποιήσει πλήρη στοιχεία). Ενώ η αξία της παραγωγής που έχει διατεθεί στο εμπόριο για το σύνολο του τομέα των οπωροκηπευτικών αυξήθηκε κατά 45 % από το 1999 έως το 2003, η αξία της παραγωγής των οργανώσεων παραγωγών αυξήθηκε μόνο κατά 12 %. |
| --- | --- |

78.

Ωστόσο, τα στοιχεία της Επιτροπής δείχνουν ότι ο δείκτης της συγκέντρωσης της προσφοράς μειώθηκε: το ποσοστό των οργανώσεων παραγωγών στο σύνολο της παραγωγής μειώθηκε από 40 % το 1999 σε 31 % το 2003 (γραφική παράσταση 11). (Tα αριθμητικά στοιχεία που εμφαίνονται για το 2004, είναι προσωρινά καθώς δύο από τα μεγαλύτερα κράτη μέλη, ήτοι η Γαλλία και η Ιταλία, δεν έχουν ακόμη κοινοποιήσει πλήρη στοιχεία). Ενώ η αξία της παραγωγής που έχει διατεθεί στο εμπόριο για το σύνολο του τομέα των οπωροκηπευτικών αυξήθηκε κατά 45 % από το 1999 έως το 2003, η αξία της παραγωγής των οργανώσεων παραγωγών αυξήθηκε μόνο κατά 12 %.

Image

| 79. | Όπως αναφέρεται στο σημείο 72, δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν τα στοιχεία αυτά πολύ αξιόπιστα παρά μόνο για να δηλώσουν τη γενική τάση. Παραδείγματος χάρη, το ποσοστό που δήλωσε η Επιτροπή για το 2003 ήταν εσφαλμένο, λόγω σφάλματος που αφορούσε ελλιπή στοιχεία για την Ελλάδα. Ενώ το Συνέδριο ήταν σε θέση να διαπιστώσει εύκολα το σφάλμα αυτό και να το διορθώσει, η Επιτροπή δεν μπόρεσε να αποδείξει στο Συνέδριο ότι τα υπόλοιπα στοιχεία είναι αρκετά αξιόπιστα. |
| --- | --- |

79.

Όπως αναφέρεται στο σημείο 72, δεν είναι δυνατό να θεωρηθούν τα στοιχεία αυτά πολύ αξιόπιστα παρά μόνο για να δηλώσουν τη γενική τάση. Παραδείγματος χάρη, το ποσοστό που δήλωσε η Επιτροπή για το 2003 ήταν εσφαλμένο, λόγω σφάλματος που αφορούσε ελλιπή στοιχεία για την Ελλάδα. Ενώ το Συνέδριο ήταν σε θέση να διαπιστώσει εύκολα το σφάλμα αυτό και να το διορθώσει, η Επιτροπή δεν μπόρεσε να αποδείξει στο Συνέδριο ότι τα υπόλοιπα στοιχεία είναι αρκετά αξιόπιστα.

| 80. | Tα στοιχεία δείχνουν επίσης τη συνεχή γεωγραφική δυσαναλογία όσον αφορά τη συμμετοχή στο καθεστώς ενισχύσεων (γραφική παράσταση 12). Η Πορτογαλία και η Ελλάδα, ήτοι τα κράτη μέλη για τα οποία τα οπωροκηπευτικά αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος της γεωργικής παραγωγής, έχουν τα χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής και δεν παρουσίασαν καμία σημαντική αύξηση. Λόγω αυτής της χαμηλής συμμετοχής στις οργανώσεις παραγωγών, μόνο το 6 % του τομέα των οπωροκηπευτικών της Πορτογαλίας λαμβάνει ενίσχυση για επιχειρησιακά προγράμματα και το 13 % στην Ελλάδα σε σύγκριση με το 80 % στις Κάτω Χώρες. Το καθεστώς ενισχύσεων, το οποίο σχεδιάστηκε με σκοπό την ανταμοιβή των καλών αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί μέσω της καταβολής της ενίσχυσης που αντιστοιχεί σε ποσοστό του κύκλου εργασιών των οργανώσεων παραγωγών, θα πρέπει να αποτελεί κίνητρο για τους μικρότερους παραγωγούς, των οποίων η παραγωγή είναι μικρότερης αξίας και οι οποίοι έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη να προσαρμοστούν στα ολοένα υψηλότερα ποιοτικά και περιβαλλοντικά πρότυπα της αγοράς και στη συγκέντρωση της ζήτησης, να ενταχθούν σε οργανώσεις παραγωγών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τούτο δεν συνέβη σε ορισμένα κράτη μέλη. Αντίθετα, το καθεστώς είχε ως αποτέλεσμα να κατευθύνει την ενίσχυση προς τις μεγάλες οργανώσεις παραγωγών των οποίων η παραγωγή είναι υψηλής αξίας. |
| --- | --- |

80.

Tα στοιχεία δείχνουν επίσης τη συνεχή γεωγραφική δυσαναλογία όσον αφορά τη συμμετοχή στο καθεστώς ενισχύσεων (γραφική παράσταση 12). Η Πορτογαλία και η Ελλάδα, ήτοι τα κράτη μέλη για τα οποία τα οπωροκηπευτικά αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος της γεωργικής παραγωγής, έχουν τα χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής και δεν παρουσίασαν καμία σημαντική αύξηση. Λόγω αυτής της χαμηλής συμμετοχής στις οργανώσεις παραγωγών, μόνο το 6 % του τομέα των οπωροκηπευτικών της Πορτογαλίας λαμβάνει ενίσχυση για επιχειρησιακά προγράμματα και το 13 % στην Ελλάδα σε σύγκριση με το 80 % στις Κάτω Χώρες. Το καθεστώς ενισχύσεων, το οποίο σχεδιάστηκε με σκοπό την ανταμοιβή των καλών αποτελεσμάτων που έχουν επιτευχθεί μέσω της καταβολής της ενίσχυσης που αντιστοιχεί σε ποσοστό του κύκλου εργασιών των οργανώσεων παραγωγών, θα πρέπει να αποτελεί κίνητρο για τους μικρότερους παραγωγούς, των οποίων η παραγωγή είναι μικρότερης αξίας και οι οποίοι έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη να προσαρμοστούν στα ολοένα υψηλότερα ποιοτικά και περιβαλλοντικά πρότυπα της αγοράς και στη συγκέντρωση της ζήτησης, να ενταχθούν σε οργανώσεις παραγωγών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τούτο δεν συνέβη σε ορισμένα κράτη μέλη. Αντίθετα, το καθεστώς είχε ως αποτέλεσμα να κατευθύνει την ενίσχυση προς τις μεγάλες οργανώσεις παραγωγών των οποίων η παραγωγή είναι υψηλής αξίας.

Image

| 81. | Η Επιτροπή δεν διαθέτει πληροφορίες σχετικά με τις διαφορές ως προς την απόδοση μεταξύ των οργανώσεων παραγωγών και των άλλων παραγωγών και έτσι δεν είναι σε θέση να εξηγήσει το λόγο για τον οποίο ο τομέας εκτός οργανώσεων παραγωγών φαίνεται να αναπτύσσεται ταχύτερα από τις οργανώσεις παραγωγών. |
| --- | --- |

81.

Η Επιτροπή δεν διαθέτει πληροφορίες σχετικά με τις διαφορές ως προς την απόδοση μεταξύ των οργανώσεων παραγωγών και των άλλων παραγωγών και έτσι δεν είναι σε θέση να εξηγήσει το λόγο για τον οποίο ο τομέας εκτός οργανώσεων παραγωγών φαίνεται να αναπτύσσεται ταχύτερα από τις οργανώσεις παραγωγών.

| 82. | Για να εξηγηθεί γιατί η συγκέντρωση της προσφοράς δεν αυξήθηκε, είναι αναγκαίο επίσης να διαπιστωθεί γιατί οι παραγωγοί δεν εντάσσονται στις οργανώσεις αυτές. Η Επιτροπή δεν υπέβαλε συστηματικά ερωτήσεις στους παραγωγούς για να διαπιστώσει τους πραγματικούς λόγους για την κατάσταση αυτή. |
| --- | --- |

82.

Για να εξηγηθεί γιατί η συγκέντρωση της προσφοράς δεν αυξήθηκε, είναι αναγκαίο επίσης να διαπιστωθεί γιατί οι παραγωγοί δεν εντάσσονται στις οργανώσεις αυτές. Η Επιτροπή δεν υπέβαλε συστηματικά ερωτήσεις στους παραγωγούς για να διαπιστώσει τους πραγματικούς λόγους για την κατάσταση αυτή.

| 83. | Η Επιτροπή, στην απάντησή της στην ετήσια έκθεση του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2000, ανέφερε «εάν η πλειοψηφία των παραγωγών [...] προτιμά να μην εντάσσεται σε μια αποτελεσματική οργάνωση παραγωγών, τότε αυτοί οφείλουν να αναλαμβάνουν τις συνέπειες της απόφασής τους. Η σύγκριση ανάμεσα στο εισόδημα των παραγωγών οι οποίοι είναι μέλη οργανώσεων παραγωγών και των παραγωγών οι οποίοι παραμένουν εκτός οργανώσεων θα δείξει ποια επιλογή είναι ορθότερη». Εντούτοις, η Επιτροπή δεν παρακολουθεί τα εισοδήματα των μελών των οργανώσεων παραγωγών για να είναι σε θέση να προβεί στη σύγκριση αυτή. |
| --- | --- |

83.

Η Επιτροπή, στην απάντησή της στην ετήσια έκθεση του Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2000, ανέφερε «εάν η πλειοψηφία των παραγωγών [...] προτιμά να μην εντάσσεται σε μια αποτελεσματική οργάνωση παραγωγών, τότε αυτοί οφείλουν να αναλαμβάνουν τις συνέπειες της απόφασής τους. Η σύγκριση ανάμεσα στο εισόδημα των παραγωγών οι οποίοι είναι μέλη οργανώσεων παραγωγών και των παραγωγών οι οποίοι παραμένουν εκτός οργανώσεων θα δείξει ποια επιλογή είναι ορθότερη». Εντούτοις, η Επιτροπή δεν παρακολουθεί τα εισοδήματα των μελών των οργανώσεων παραγωγών για να είναι σε θέση να προβεί στη σύγκριση αυτή.

Αγροτική ανάπτυξη

| 84. | Ένας ιδιαίτερος κίνδυνος τον οποίο επισήμανε η Επιτροπή πολύ νωρίς βρίσκεται στο γεγονός ότι η διαθεσιμότητα των πιστώσεων για την αγροτική ανάπτυξη μπορεί να απέτρεψε τους παραγωγούς να ενταχθούν ή να συστήσουν μία οργάνωση παραγωγών εφόσον μπορούσαν να λάβουν μια ενίσχυση παρόμοια με εκείνη των επιχειρησιακών προγραμμάτων χωρίς να υποχρεούνται να είναι μέλη των οργανώσεων παραγωγών (πλαίσιο 18). Μολονότι ο κανονισμός για την αγροτική ανάπτυξη αντιμετωπίζει το θέμα αυτό (προβλέποντας οι παραγωγοί οπωροκηπευτικών να μην είναι επιλέξιμοι για την ενίσχυση αγροτικής ανάπτυξης εφόσον μία παρόμοια ενίσχυση διατίθεται στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων), επιτρέπονται εξαιρέσεις. |
| --- | --- |

84.

Ένας ιδιαίτερος κίνδυνος τον οποίο επισήμανε η Επιτροπή πολύ νωρίς βρίσκεται στο γεγονός ότι η διαθεσιμότητα των πιστώσεων για την αγροτική ανάπτυξη μπορεί να απέτρεψε τους παραγωγούς να ενταχθούν ή να συστήσουν μία οργάνωση παραγωγών εφόσον μπορούσαν να λάβουν μια ενίσχυση παρόμοια με εκείνη των επιχειρησιακών προγραμμάτων χωρίς να υποχρεούνται να είναι μέλη των οργανώσεων παραγωγών (πλαίσιο 18). Μολονότι ο κανονισμός για την αγροτική ανάπτυξη αντιμετωπίζει το θέμα αυτό (προβλέποντας οι παραγωγοί οπωροκηπευτικών να μην είναι επιλέξιμοι για την ενίσχυση αγροτικής ανάπτυξης εφόσον μία παρόμοια ενίσχυση διατίθεται στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων), επιτρέπονται εξαιρέσεις.

Πλαίσιο 18







  Βασικά χαρακτηριστικά των δύο καθεστώτων ενίσχυσης

| Βασικά χαρακτηριστικά των δύο καθεστώτων ενίσχυσης | Αγροτική ανάπτυξη | Επιχειρησιακά προγράμματα |
| --- | --- | --- |
| Είναι διαθέσιμη η ενίσχυση μόνο για τις οργανώσεις παραγωγών; | Όχι | Ναι |
| Πρόκειται για πολυετές πρόγραμμα; | Ναι | Ναι |
| Συμπεριλαμβάνουν οι στόχοι τον προγραμματισμό και την προσαρμογή της παραγωγής στη ζήτηση, τη μείωση των εξόδων, τη βελτίωση της ποιότητας και του περιβάλλοντος; | Ναι | Ναι |
| Προτείνονται, εφαρμόζονται και συγχρηματοδοτούνται τα μέτρα από τον δικαιούχο; | Ναι | Ναι |
| Εγκρίνονται και ελέγχονται τα μέτρα από το κράτος μέλος; | Ναι | Ναι |
| Πραγματοποιείται αξιολόγηση στο τέλος του προγράμματος; | Ναι | Ναι |

Αγροτική ανάπτυξη

Επιχειρησιακά προγράμματα

Είναι διαθέσιμη η ενίσχυση μόνο για τις οργανώσεις παραγωγών;

Όχι

Ναι

Πρόκειται για πολυετές πρόγραμμα;

Ναι

Ναι

Συμπεριλαμβάνουν οι στόχοι τον προγραμματισμό και την προσαρμογή της παραγωγής στη ζήτηση, τη μείωση των εξόδων, τη βελτίωση της ποιότητας και του περιβάλλοντος;

Ναι

Ναι

Προτείνονται, εφαρμόζονται και συγχρηματοδοτούνται τα μέτρα από τον δικαιούχο;

Ναι

Ναι

Εγκρίνονται και ελέγχονται τα μέτρα από το κράτος μέλος;

Ναι

Ναι

Πραγματοποιείται αξιολόγηση στο τέλος του προγράμματος;

Ναι

Ναι

| 85. | Ως αποτέλεσμα των εξαιρέσεων αυτών, οι πιστώσεις για την αγροτική ανάπτυξη είναι διαθέσιμες για ένα παρόμοιο φάσμα δραστηριοτήτων, από τα αρδευτικά σχέδια έως μηχανές συσκευασίας για οργανώσεις παραγωγών καθώς και για άλλους παραγωγούς. Ένα σημαντικό ποσοστό των σχεδίων αγροτικής ανάπτυξης που υπάγονται στα μέτρα «επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις» και «βελτίωση της μεταποίησης και της εμπορίας των γεωργικών προϊόντων» αφορά τα οπωροκηπευτικά. |
| --- | --- |

85.

Ως αποτέλεσμα των εξαιρέσεων αυτών, οι πιστώσεις για την αγροτική ανάπτυξη είναι διαθέσιμες για ένα παρόμοιο φάσμα δραστηριοτήτων, από τα αρδευτικά σχέδια έως μηχανές συσκευασίας για οργανώσεις παραγωγών καθώς και για άλλους παραγωγούς. Ένα σημαντικό ποσοστό των σχεδίων αγροτικής ανάπτυξης που υπάγονται στα μέτρα «επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις» και «βελτίωση της μεταποίησης και της εμπορίας των γεωργικών προϊόντων» αφορά τα οπωροκηπευτικά.

| 86. | Παρά τον πιθανό σημαντικό κίνδυνο των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης που είναι επιζήμια για τις οργανώσεις παραγωγών, οι οποίες αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της κοινοτικής πολιτικής για τους παραγωγούς των οπωροκηπευτικών, η Επιτροπή δεν διενέργησε έλεγχο στη λειτουργία των διαδικασιών των κρατών μελών για την εξασφάλιση της συνέπειας, ούτε συγκέντρωσε πληροφοριακά στοιχεία ή ανέλαβε κάποια αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο τούτο πραγματοποιήθηκε. |
| --- | --- |

86.

Παρά τον πιθανό σημαντικό κίνδυνο των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης που είναι επιζήμια για τις οργανώσεις παραγωγών, οι οποίες αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της κοινοτικής πολιτικής για τους παραγωγούς των οπωροκηπευτικών, η Επιτροπή δεν διενέργησε έλεγχο στη λειτουργία των διαδικασιών των κρατών μελών για την εξασφάλιση της συνέπειας, ούτε συγκέντρωσε πληροφοριακά στοιχεία ή ανέλαβε κάποια αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο τούτο πραγματοποιήθηκε.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων

Εφαρμόστηκε το καθεστώς ενισχύσεων κατά τρόπο που να εξασφαλίζει την πιθανή αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων;

| 87. | Για την επιλεξιμότητα των ενεργειών των επιχειρησιακών προγραμμάτων τα κράτη μέλη επικεντρώθηκαν στη φύση των δαπανών χωρίς να λάβουν επίσης υπόψη κατά πόσο δίνεται η δυνατότητα στις οργανώσεις παραγωγών να σημειώσουν πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Ως αποτέλεσμα, οι διαδικασίες των κρατών μελών δεν εξασφαλίζουν την πιθανή αποτελεσματικότητα όλων των ενεργειών των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Τα κράτη μέλη δεν εφάρμοσαν την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ήτοι της αποτελεσματικότητας κατά την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Οι έλεγχοι της Επιτροπής επικεντρώθηκαν στην τήρηση των κριτηρίων επιλεξιμότητας των δαπανών και δεν ελέγχθηκε κατά πόσο οι διαδικασίες των κρατών μελών για την έγκριση και την παρακολούθηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων λειτουργούν κατά τρόπο που να εξασφαλίζουν την πιθανή αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων. |
| --- | --- |

87.

Για την επιλεξιμότητα των ενεργειών των επιχειρησιακών προγραμμάτων τα κράτη μέλη επικεντρώθηκαν στη φύση των δαπανών χωρίς να λάβουν επίσης υπόψη κατά πόσο δίνεται η δυνατότητα στις οργανώσεις παραγωγών να σημειώσουν πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Ως αποτέλεσμα, οι διαδικασίες των κρατών μελών δεν εξασφαλίζουν την πιθανή αποτελεσματικότητα όλων των ενεργειών των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Τα κράτη μέλη δεν εφάρμοσαν την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ήτοι της αποτελεσματικότητας κατά την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Οι έλεγχοι της Επιτροπής επικεντρώθηκαν στην τήρηση των κριτηρίων επιλεξιμότητας των δαπανών και δεν ελέγχθηκε κατά πόσο οι διαδικασίες των κρατών μελών για την έγκριση και την παρακολούθηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων λειτουργούν κατά τρόπο που να εξασφαλίζουν την πιθανή αποτελεσματικότητα των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

| 88. | Η εφαρμογή του καθεστώτος ενισχύσεων είναι δαπανηρή για τις διοικήσεις των κρατών μελών και για τις οργανώσεις παραγωγών. Τα στοιχεία προγραμματισμού που προβλέπονταν από τους κανονισμούς ακολουθήθηκαν φαινομενικά με σημαντικό κόστος αλλά χωρίς πραγματικά οφέλη. Τα κριτήρια για την επιλεξιμότητα των δαπανών δεν ήταν σαφή, πράγμα που οδήγησε σε αβεβαιότητα και ενίσχυσε την ανάγκη να διενεργηθούν έλεγχοι για την εξασφάλιση της τήρησής τους. |
| --- | --- |

88.

Η εφαρμογή του καθεστώτος ενισχύσεων είναι δαπανηρή για τις διοικήσεις των κρατών μελών και για τις οργανώσεις παραγωγών. Τα στοιχεία προγραμματισμού που προβλέπονταν από τους κανονισμούς ακολουθήθηκαν φαινομενικά με σημαντικό κόστος αλλά χωρίς πραγματικά οφέλη. Τα κριτήρια για την επιλεξιμότητα των δαπανών δεν ήταν σαφή, πράγμα που οδήγησε σε αβεβαιότητα και ενίσχυσε την ανάγκη να διενεργηθούν έλεγχοι για την εξασφάλιση της τήρησής τους.

Ήταν αποτελεσματικά τα μέτρα που χρηματοδοτήθηκαν στα επιχειρησιακά προγράμματα;

| 89. | Σχεδόν το ήμισυ των ενεργειών που χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων είχε ως αποτέλεσμα οι οργανώσεις παραγωγών να σημειώσουν σημαντική πρόοδο από την αρχική κατάστασή τους όσον αφορά τουλάχιστον έναν από τους 11 στόχους και για το λόγο αυτό μπορεί να θεωρηθεί αποτελεσματικό. |
| --- | --- |

89.

Σχεδόν το ήμισυ των ενεργειών που χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων είχε ως αποτέλεσμα οι οργανώσεις παραγωγών να σημειώσουν σημαντική πρόοδο από την αρχική κατάστασή τους όσον αφορά τουλάχιστον έναν από τους 11 στόχους και για το λόγο αυτό μπορεί να θεωρηθεί αποτελεσματικό.

| 90. | Τα κράτη μέλη χορήγησαν επίσης ενίσχυση σε ενέργειες επιχειρησιακών προγραμμάτων ελάχιστα αποτελεσματικές, με τις οποίες δεν επιτυγχάνονται σημαντικές αλλαγές. Στις περιπτώσεις αυτές, η ενίσχυση θα μπορούσε να είναι αποτελεσματικότερη εάν ήταν καλύτερα στοχοθετημένη. |
| --- | --- |

90.

Τα κράτη μέλη χορήγησαν επίσης ενίσχυση σε ενέργειες επιχειρησιακών προγραμμάτων ελάχιστα αποτελεσματικές, με τις οποίες δεν επιτυγχάνονται σημαντικές αλλαγές. Στις περιπτώσεις αυτές, η ενίσχυση θα μπορούσε να είναι αποτελεσματικότερη εάν ήταν καλύτερα στοχοθετημένη.

Πρόοδος πραγματοποιηθείσα από τις οργανώσεις παραγωγών

Σημείωσαν πρόοδο οι οργανώσεις παραγωγών προς την επίτευξη των στόχων που καθορίστηκαν για το καθεστώς ενισχύσεων;

| 91. | Οι οργανώσεις παραγωγών προσαρμόστηκαν στην εξέλιξη της ζήτησης και σημείωσαν πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων που καθορίστηκαν στον κανονισμό του Συμβουλίου. Τα επιχειρησιακά προγράμματα συνέβαλαν σ' αυτό αλλά δεν αποτελούν τον μοναδικό παράγοντα. Οι πιστώσεις της αγροτικής ανάπτυξης είναι επίσης διαθέσιμες για τις οργανώσεις παραγωγών και για άλλους παραγωγούς οπωροκηπευτικών για τη στήριξη παρόμοιων δραστηριοτήτων που έχουν παρόμοιους στόχους με εκείνους των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Οι δυνάμεις της αγοράς ασκούν πίεση σε όλους τους παραγωγούς να ακολουθούν υψηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα, να βελτιώνουν την ποιότητα των προϊόντων και τις δαπάνες των ελέγχων. Κατά συνέπεια, ορισμένα από τα αποτελέσματα αυτά θα μπορούσαν να είχαν παρατηρηθεί ακόμη και χωρίς τη χορήγηση της ενίσχυσης στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων. |
| --- | --- |

91.

Οι οργανώσεις παραγωγών προσαρμόστηκαν στην εξέλιξη της ζήτησης και σημείωσαν πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων που καθορίστηκαν στον κανονισμό του Συμβουλίου. Τα επιχειρησιακά προγράμματα συνέβαλαν σ' αυτό αλλά δεν αποτελούν τον μοναδικό παράγοντα. Οι πιστώσεις της αγροτικής ανάπτυξης είναι επίσης διαθέσιμες για τις οργανώσεις παραγωγών και για άλλους παραγωγούς οπωροκηπευτικών για τη στήριξη παρόμοιων δραστηριοτήτων που έχουν παρόμοιους στόχους με εκείνους των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Οι δυνάμεις της αγοράς ασκούν πίεση σε όλους τους παραγωγούς να ακολουθούν υψηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα, να βελτιώνουν την ποιότητα των προϊόντων και τις δαπάνες των ελέγχων. Κατά συνέπεια, ορισμένα από τα αποτελέσματα αυτά θα μπορούσαν να είχαν παρατηρηθεί ακόμη και χωρίς τη χορήγηση της ενίσχυσης στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

| 92. | Μολονότι τα μέλη των οργανώσεων παραγωγών μπορούν να λαμβάνουν κοινοτικές ενισχύσεις, η πλειοψηφία των παραγωγών των κυριοτέρων κρατών μελών που παράγουν φρούτα και λαχανικά επιλέγει να μη συμμετέχει στο καθεστώς. Μέχρι σήμερα, η πολιτική δεν έδωσε τη δυνατότητα να συγκεντρωθεί η προσφορά στα περισσότερα κράτη μέλη. Σύμφωνα με την έκθεση που καταρτίστηκε από το Συνέδριο το 2000 σχετικά με τον τομέα των οπωροκηπευτικών, σχεδόν το 40 % της παραγωγής φρούτων και λαχανικών της ΕΕ διετίθετο το εμπόριο από τις οργανώσεις παραγωγών. Τα τελευταία στοιχεία της Επιτροπής δείχνουν ότι το ποσοστό αυτό μειώθηκε σχεδόν στο ένα τρίτο. Αν ληφθούν υπόψη οι σημερινές τάσεις, δεν θα επιτευχθεί ο στόχος της Επιτροπής να φθάσουν οι οργανώσεις παραγωγών ένα ποσοστό 60 % της συνολικής αξίας της παραγωγής που θα διατεθεί στο εμπόριο μέχρι το 2013. |
| --- | --- |

92.

Μολονότι τα μέλη των οργανώσεων παραγωγών μπορούν να λαμβάνουν κοινοτικές ενισχύσεις, η πλειοψηφία των παραγωγών των κυριοτέρων κρατών μελών που παράγουν φρούτα και λαχανικά επιλέγει να μη συμμετέχει στο καθεστώς. Μέχρι σήμερα, η πολιτική δεν έδωσε τη δυνατότητα να συγκεντρωθεί η προσφορά στα περισσότερα κράτη μέλη. Σύμφωνα με την έκθεση που καταρτίστηκε από το Συνέδριο το 2000 σχετικά με τον τομέα των οπωροκηπευτικών, σχεδόν το 40 % της παραγωγής φρούτων και λαχανικών της ΕΕ διετίθετο το εμπόριο από τις οργανώσεις παραγωγών. Τα τελευταία στοιχεία της Επιτροπής δείχνουν ότι το ποσοστό αυτό μειώθηκε σχεδόν στο ένα τρίτο. Αν ληφθούν υπόψη οι σημερινές τάσεις, δεν θα επιτευχθεί ο στόχος της Επιτροπής να φθάσουν οι οργανώσεις παραγωγών ένα ποσοστό 60 % της συνολικής αξίας της παραγωγής που θα διατεθεί στο εμπόριο μέχρι το 2013.

| 93. | Η Επιτροπή δεν εξέτασε τους λόγους για αυτό το χαμηλό ποσοστό συμμετοχής στις οργανώσεις παραγωγών, όπως επίσης και κατά πόσο οι διαδικασίες των κρατών μελών ήταν επαρκείς για να εξασφαλιστεί ότι οι πιστώσεις για την αγροτική ανάπτυξη δεν απέτρεψαν τους παραγωγούς να ενταχθούν σε μια οργάνωση. |
| --- | --- |

93.

Η Επιτροπή δεν εξέτασε τους λόγους για αυτό το χαμηλό ποσοστό συμμετοχής στις οργανώσεις παραγωγών, όπως επίσης και κατά πόσο οι διαδικασίες των κρατών μελών ήταν επαρκείς για να εξασφαλιστεί ότι οι πιστώσεις για την αγροτική ανάπτυξη δεν απέτρεψαν τους παραγωγούς να ενταχθούν σε μια οργάνωση.

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

| 94. | Tα συμπεράσματα που παρουσιάστηκαν παραπάνω δείχνουν ότι ο στόχος της γενικής πολιτικής που αποβλέπει στη συγκέντρωση της προσφοράς στις οργανώσεις παραγωγών δεν έχει επιτευχθεί στα περισσότερα κράτη μέλη και ότι η Επιτροπή δεν διαθέτει πληροφορίες σχετικά με τους λόγους για την κατάσταση αυτή, πληροφορίες οι οποίες θα ήταν αναγκαίες για την επανεξέταση της πολιτικής. Εν αναμονή μιας τέτοιας επανεξέτασης, η οποία θα λάμβανε υπόψη τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των οργανώσεων παραγωγών που προβλέπεται για το 2009, η Επιτροπή θα πρέπει να διατυπώσει προτάσεις για να καταστεί απλούστερο και αποτελεσματικότερο το καθεστώς ενίσχυσης για τα επιχειρησιακά προγράμματα. |
| --- | --- |

94.

Tα συμπεράσματα που παρουσιάστηκαν παραπάνω δείχνουν ότι ο στόχος της γενικής πολιτικής που αποβλέπει στη συγκέντρωση της προσφοράς στις οργανώσεις παραγωγών δεν έχει επιτευχθεί στα περισσότερα κράτη μέλη και ότι η Επιτροπή δεν διαθέτει πληροφορίες σχετικά με τους λόγους για την κατάσταση αυτή, πληροφορίες οι οποίες θα ήταν αναγκαίες για την επανεξέταση της πολιτικής. Εν αναμονή μιας τέτοιας επανεξέτασης, η οποία θα λάμβανε υπόψη τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των οργανώσεων παραγωγών που προβλέπεται για το 2009, η Επιτροπή θα πρέπει να διατυπώσει προτάσεις για να καταστεί απλούστερο και αποτελεσματικότερο το καθεστώς ενίσχυσης για τα επιχειρησιακά προγράμματα.

Να καταστεί απλούστερη και αποτελεσματικότερη η ενίσχυση για τα επιχειρησιακά προγράμματα

| 95. | Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει τα πλεονεκτήματα των ακολούθων εναλλακτικών προσεγγίσεων για να βελτιώσει το καθεστώς ενίσχυσης που προβλέπεται για τα επιχειρησιακά προγράμματα:






  i) | να απλουστευθούν και να μειωθούν τα έξοδα του καθεστώτος με αποσαφήνιση των κριτηρίων για τις επιλέξιμες δαπάνες και κατάργηση των απαιτήσεων προγραμματισμού· |
| --- | --- | --- |

95.

Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει τα πλεονεκτήματα των ακολούθων εναλλακτικών προσεγγίσεων για να βελτιώσει το καθεστώς ενίσχυσης που προβλέπεται για τα επιχειρησιακά προγράμματα:

i)

να απλουστευθούν και να μειωθούν τα έξοδα του καθεστώτος με αποσαφήνιση των κριτηρίων για τις επιλέξιμες δαπάνες και κατάργηση των απαιτήσεων προγραμματισμού·

| ii) | να απλουστευθεί και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης εξετάζοντας τους στόχους που καθορίστηκαν για τα επιχειρησιακά προγράμματα και τους καταλόγους επιλεξιμότητας για να ενθαρρυνθούν τα κράτη μέλη να εγκρίνουν επιχειρησιακά προγράμματα βάσει κριτηρίων αποτελεσματικότητας· |
| --- | --- |

ii)

να απλουστευθεί και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της ενίσχυσης εξετάζοντας τους στόχους που καθορίστηκαν για τα επιχειρησιακά προγράμματα και τους καταλόγους επιλεξιμότητας για να ενθαρρυνθούν τα κράτη μέλη να εγκρίνουν επιχειρησιακά προγράμματα βάσει κριτηρίων αποτελεσματικότητας·

| iii) | να βελτιωθεί η συνεκτικότητα, να απλουστευθεί η διαχείριση και να μειωθούν τα έξοδα ευθυγραμμίζοντας τις διαδικασίες και τους κανόνες του καθεστώτος για την επιλεξιμότητα των δαπανών με εκείνες των επενδυτικών μέτρων για την αγροτική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

iii)

να βελτιωθεί η συνεκτικότητα, να απλουστευθεί η διαχείριση και να μειωθούν τα έξοδα ευθυγραμμίζοντας τις διαδικασίες και τους κανόνες του καθεστώτος για την επιλεξιμότητα των δαπανών με εκείνες των επενδυτικών μέτρων για την αγροτική ανάπτυξη.

| 96. | Η Επιτροπή θα πρέπει να βελτιώσει τη συλλογή στοιχείων της σχετικά με τα επιχειρησιακά προγράμματα και τις οργανώσεις παραγωγών προσανατολιζόμενη σε μικρό αριθμό βασικών δεικτών που θα της δίνουν τη δυνατότητα να παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα του καθεστώτος ενισχύσεων και θα παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για περιοδικές αξιολογήσεις. |
| --- | --- |

96.

Η Επιτροπή θα πρέπει να βελτιώσει τη συλλογή στοιχείων της σχετικά με τα επιχειρησιακά προγράμματα και τις οργανώσεις παραγωγών προσανατολιζόμενη σε μικρό αριθμό βασικών δεικτών που θα της δίνουν τη δυνατότητα να παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα του καθεστώτος ενισχύσεων και θα παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες για περιοδικές αξιολογήσεις.

Να στοχοθετηθεί καλύτερα η πολιτική για την επίτευξη των γενικών στόχων της συγκέντρωσης και της προσαρμογής

| 97. | Η Επιτροπή θα πρέπει να χρησιμοποιήσει την αξιολόγηση που προβλέπεται για το 2009 για να κατανοήσει καλύτερα τους λόγους για τους οποίους η συγκέντρωση της προσφοράς στις οργανώσεις παραγωγών δεν σημείωσε πρόοδο. Θα πρέπει να εκτιμήσει κατά πόσο οι οργανώσεις παραγωγών βελτίωσαν την κατάσταση των μελών τους σε σχέση με άλλους παραγωγούς, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο συνυπάρχει η πολιτική αυτή με εκείνη της αγροτικής ανάπτυξης. |
| --- | --- |

97.

Η Επιτροπή θα πρέπει να χρησιμοποιήσει την αξιολόγηση που προβλέπεται για το 2009 για να κατανοήσει καλύτερα τους λόγους για τους οποίους η συγκέντρωση της προσφοράς στις οργανώσεις παραγωγών δεν σημείωσε πρόοδο. Θα πρέπει να εκτιμήσει κατά πόσο οι οργανώσεις παραγωγών βελτίωσαν την κατάσταση των μελών τους σε σχέση με άλλους παραγωγούς, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο συνυπάρχει η πολιτική αυτή με εκείνη της αγροτικής ανάπτυξης.

| 98. | Εάν οι μελέτες αυτές επιβεβαιώσουν ότι οι οργανώσεις παραγωγών συνιστούν αποτελεσματικό μηχανισμό για την ενίσχυση της κατάστασης των παραγωγών, η πολιτική θα πρέπει να στοχοθετηθεί καλύτερα για την επίτευξη του στόχου αυτού. Η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει αλλαγές για να ενθαρρύνει τα μέλη των οργανώσεων παραγωγών, ιδιαίτερα στα κυριότερα κράτη μέλη παραγωγής οπωροκηπευτικών. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να εξετάσει αν ο στόχος πολιτικής για την προσαρμογή της παραγωγής στις νέες απαιτήσεις της αγοράς θα μπορούσε να επιτευχθεί καλύτερα αν η ενίσχυση ήταν στοχοθετημένη σε εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη προσαρμογής θεσπίζοντας νέα κριτήρια, εκτός από τον κύκλο εργασιών, για τη χορήγηση κεφαλαίων στις οργανώσεις παραγωγών. |
| --- | --- |

98.

Εάν οι μελέτες αυτές επιβεβαιώσουν ότι οι οργανώσεις παραγωγών συνιστούν αποτελεσματικό μηχανισμό για την ενίσχυση της κατάστασης των παραγωγών, η πολιτική θα πρέπει να στοχοθετηθεί καλύτερα για την επίτευξη του στόχου αυτού. Η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει αλλαγές για να ενθαρρύνει τα μέλη των οργανώσεων παραγωγών, ιδιαίτερα στα κυριότερα κράτη μέλη παραγωγής οπωροκηπευτικών. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να εξετάσει αν ο στόχος πολιτικής για την προσαρμογή της παραγωγής στις νέες απαιτήσεις της αγοράς θα μπορούσε να επιτευχθεί καλύτερα αν η ενίσχυση ήταν στοχοθετημένη σε εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη προσαρμογής θεσπίζοντας νέα κριτήρια, εκτός από τον κύκλο εργασιών, για τη χορήγηση κεφαλαίων στις οργανώσεις παραγωγών.

Να τεθεί υπό αμφισβήτηση η πολιτική για την ενθάρρυνση των οργανώσεων παραγωγών

| 99. | Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιήσει την προγραμματισθείσα αξιολόγηση για να καθορίσει κατά πόσο τα πλεονεκτήματα της συγκέντρωσης της προσφοράς που έχουν επιτευχθεί με την πολιτική είναι επαρκή για να αντισταθμίσουν την ανισότητα που προκαλείται με τον περιορισμό της ενίσχυσης σε μια συγκεκριμένη ομάδα παραγωγών οπωροκηπευτικών, ήτοι στις οργανώσεις παραγωγών. |
| --- | --- |

99.

Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιήσει την προγραμματισθείσα αξιολόγηση για να καθορίσει κατά πόσο τα πλεονεκτήματα της συγκέντρωσης της προσφοράς που έχουν επιτευχθεί με την πολιτική είναι επαρκή για να αντισταθμίσουν την ανισότητα που προκαλείται με τον περιορισμό της ενίσχυσης σε μια συγκεκριμένη ομάδα παραγωγών οπωροκηπευτικών, ήτοι στις οργανώσεις παραγωγών.

| 100. | Το 1996 πραγματοποιήθηκε μια πολιτική επιλογή για να αποκλειστούν από τα οφέλη της κοινοτικής ενίσχυσης οι παραγωγοί οι οποίοι δεν είχαν ενταχθεί σε οργανώσεις παραγωγών. Αν η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδείξει ότι η στήριξη των οργανώσεων παραγωγών δίνει πραγματικά τη δυνατότητα να ενισχυθεί η θέση τους στην αγορά, θα πρέπει να αμφισβητηθεί το βάσιμο του αποκλεισμού των άλλων παραγωγών από την κοινοτική ενίσχυση και η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάσει τον μηχανισμό αυτό για τη στήριξη των παραγωγών φρούτων και λαχανικών της ΕΕ. |
| --- | --- |

100.

Το 1996 πραγματοποιήθηκε μια πολιτική επιλογή για να αποκλειστούν από τα οφέλη της κοινοτικής ενίσχυσης οι παραγωγοί οι οποίοι δεν είχαν ενταχθεί σε οργανώσεις παραγωγών. Αν η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδείξει ότι η στήριξη των οργανώσεων παραγωγών δίνει πραγματικά τη δυνατότητα να ενισχυθεί η θέση τους στην αγορά, θα πρέπει να αμφισβητηθεί το βάσιμο του αποκλεισμού των άλλων παραγωγών από την κοινοτική ενίσχυση και η Επιτροπή θα πρέπει να επανεξετάσει τον μηχανισμό αυτό για τη στήριξη των παραγωγών φρούτων και λαχανικών της ΕΕ.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο κατά τη συνεδρίασή του της 28ης Ιουνίου 2006.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Hubert WEBER

Πρόεδρος

---

(1)  Οι παραγωγοί, οι οποίοι «αποσύρουν» πλεονάσματα φρούτων και λαχανικών από την αγορά για τη στήριξη των τιμών (συνήθως με την καταστροφή των προϊόντων), λαμβάνουν αποζημίωση από τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

1

(2)  Ελεγκτικό Συνέδριο — Ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 2000 (ΕΕ C 359 της 15.12.2001).

2

(3)  Κανονισμός (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 2002 (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1).

3

(4)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2200/96 του Συμβουλίου, της 28ης Οκτωβρίου 1996, για την κοινή οργάνωση των αγορών στον τομέα των οπωροκηπευτικών (ΕΕ L 297 της 21.11.1996, σ. 1), και κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1432/2003 της Επιτροπής, της 11ης Αυγούστου 2003, σχετικά με τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2200/96 του Συμβουλίου όσον αφορά την αναγνώριση των οργανώσεων παραγωγών και την προαναγνώριση των ομάδων παραγωγών (ΕΕ L 203 της 12.8.2003, σ. 18).

4

(5)  Στα επιχειρησιακά προγράμματα των οργανώσεων παραγωγών επιτρέπονται ορισμένες εξαιρέσεις. Βλέπε σημείο 42.

5

(6)  Στο Λουξεμβούργο δεν υπάρχουν οργανώσεις παραγωγών.

6

(7)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2200/96.

7

(8)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 411/1997 της Επιτροπής της 3ης Μαρτίου 1997 (ΕΕ L 62 της 4.3.1997, σ. 9), που αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1433/2003 της Επιτροπής, της 11ης Αυγούστου 2003, σχετικά με τις λεπτομέρειες εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2200/96 του Συμβουλίου όσον αφορά τα επιχειρησιακά ταμεία, τα επιχειρησιακά προγράμματα και ταμεία και τη χρηματοδοτική ενίσχυση (ΕΕ L 203 της 12.8.2003, σ. 25).

8

(9)  Το Συνέδριο ενημέρωσε τα κράτη μέλη για τις συγκεκριμένες διαπιστώσεις που τα αφορούν.

9

(10)  Τα κράτη μέλη παρατήρησαν ότι, σύμφωνα με τις προθεσμίες που καθορίζονται στον κανονισμό εφαρμογής, παραλαμβάνουν τις τελικές εκθέσεις αφού έχουν ήδη εγκρίνει το επόμενο επιχειρησιακό πρόγραμμα για την αντίστοιχη οργάνωση παραγωγών. Μολονότι ο κανονισμός αναθεωρήθηκε αρκετές φορές από το 1997, η ανακολουθία αυτή δεν έχει τροποποιηθεί. Οι εκθέσεις αξιολόγησης θα μπορούσαν να ζητηθούν ενωρίτερα, κατά το τελευταίο έτος του προγράμματος, παραδείγματος χάρη συγχρόνως με την αίτηση που αφορά το επόμενο πρόγραμμα.

10

(11)  Tούτο αφορά ιδιαίτερα τον εθνικό οργανισμό πληρωμών.

11

(12)  Οι ετήσιοι έλεγχοι τουλάχιστον του 20 % των οργανώσεων παραγωγών αντιπροσωπεύουν το 30 % των δαπανών.

12

(13)  Η Επιτροπή απέκλεισε τη δαπάνη αυτή στο πλαίσιο της διαδικασίας της εκκαθάρισης των λογαριασμών στηριζόμενη στο γεγονός ότι το πρόγραμμα δεν περιλάμβανε πολλούς στόχους όπως προβλεπόταν στον κανονισμό. Το 2002 οι ισπανικές αρχές περιόρισαν τις δαπάνες σχετικά με τις ανακυκλώσιμες συσκευασίες στο 35 % κατ' ανώτατο όριο για το κάθε επιχειρησιακό πρόγραμμα προκειμένου να εξασφαλιστεί η ίση μεταχείριση όλων των ισπανικών οργανώσεων παραγωγών.

13

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

| Συμφωνία με τον κανονισμό | Πρόσθετα κριτήρια ελέγχου της απόδοσης |
| --- | --- |
| Αρχική κατάσταση της οργάνωσης παραγωγών |
| 1. | Το επιχειρησιακό πρόγραμμα θα πρέπει να περιλαμβάνει περιγραφή της αρχικής κατάστασης, ιδιαίτερα όσον αφορά την παραγωγή, την εμπορία και τον εξοπλισμό. |

Συμφωνία με τον κανονισμό

Πρόσθετα κριτήρια ελέγχου της απόδοσης

Αρχική κατάσταση της οργάνωσης παραγωγών

1.

Το επιχειρησιακό πρόγραμμα θα πρέπει να περιλαμβάνει περιγραφή της αρχικής κατάστασης, ιδιαίτερα όσον αφορά την παραγωγή, την εμπορία και τον εξοπλισμό.

| 1. | Η περιγραφή θα πρέπει να δείχνει την αρχική κατάσταση σε σχέση με κάθε στόχο των επιχειρησιακών προγραμμάτων. |
| --- | --- |

1.

Η περιγραφή θα πρέπει να δείχνει την αρχική κατάσταση σε σχέση με κάθε στόχο των επιχειρησιακών προγραμμάτων.

| 2. | Η περιγραφή θα πρέπει να καθορίσει ένα σημείο αναφοράς σε σχέση με το οποίο θα μπορεί να εκτιμηθεί ο βαθμός επίτευξης των στόχων. |
| --- | --- |

2.

Η περιγραφή θα πρέπει να καθορίσει ένα σημείο αναφοράς σε σχέση με το οποίο θα μπορεί να εκτιμηθεί ο βαθμός επίτευξης των στόχων.

Στόχοι επιχειρησιακών προγραμμάτων

| 1. | Τα επιχειρησιακά προγράμματα θα πρέπει να περιλαμβάνουν πολλούς από τους 11 στόχους της ΕΕ (ο στόχος που αφορά το περιβάλλον είναι υποχρεωτικός). |
| --- | --- |

1.

Τα επιχειρησιακά προγράμματα θα πρέπει να περιλαμβάνουν πολλούς από τους 11 στόχους της ΕΕ (ο στόχος που αφορά το περιβάλλον είναι υποχρεωτικός).

| 2. | Το επιχειρησιακό πρόγραμμα θα πρέπει να περιγράφει τους στόχους του προγράμματος λαμβανομένης υπόψη της προοπτικής παραγωγής και εμπορίας. |
| --- | --- |

2.

Το επιχειρησιακό πρόγραμμα θα πρέπει να περιγράφει τους στόχους του προγράμματος λαμβανομένης υπόψη της προοπτικής παραγωγής και εμπορίας.

| 3. | Το κράτος μέλος θα πρέπει να ελέγχει τη συμφωνία των στόχων με τον κανονισμό. |
| --- | --- |

3.

Το κράτος μέλος θα πρέπει να ελέγχει τη συμφωνία των στόχων με τον κανονισμό.

| 1. | Οι στόχοι θα πρέπει να είναι SMART: συγκεκριμένοι (specific) ώστε να μην υπάρχει καμία αμφιβολία σχετικά με τι επιδιώκει η οργάνωση παραγωγών να επιτύχει· μετρήσιμοι (και χρονικά καθορισμένοι) (measurable and timed) έτσι ώστε η επίτευξή τους να μπορεί να παρακολουθείται· εφικτοί (achievable) με την εφαρμογή των ενεργειών που προτείνονται στα προγράμματα· και συναφείς (relevant): σχετικοί με την κατάσταση της οργάνωσης παραγωγών και την προοπτική της αγοράς, καθώς και με τους 11 στόχους της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.

Οι στόχοι θα πρέπει να είναι SMART: συγκεκριμένοι (specific) ώστε να μην υπάρχει καμία αμφιβολία σχετικά με τι επιδιώκει η οργάνωση παραγωγών να επιτύχει· μετρήσιμοι (και χρονικά καθορισμένοι) (measurable and timed) έτσι ώστε η επίτευξή τους να μπορεί να παρακολουθείται· εφικτοί (achievable) με την εφαρμογή των ενεργειών που προτείνονται στα προγράμματα· και συναφείς (relevant): σχετικοί με την κατάσταση της οργάνωσης παραγωγών και την προοπτική της αγοράς, καθώς και με τους 11 στόχους της ΕΕ.

| 2. | Ιδιαίτερα, θα πρέπει να καθοριστούν σκοποί, δείκτες ή ποσοτικά προσδιοριζόμενοι στόχοι για να μπορεί να παρακολουθηθεί η υλοποίηση του προγράμματος και για να αποδειχθεί στα κράτη μέλη το αναμενόμενο αποτέλεσμα του προγράμματος και στην υλοποίηση των στόχων του. |
| --- | --- |

2.

Ιδιαίτερα, θα πρέπει να καθοριστούν σκοποί, δείκτες ή ποσοτικά προσδιοριζόμενοι στόχοι για να μπορεί να παρακολουθηθεί η υλοποίηση του προγράμματος και για να αποδειχθεί στα κράτη μέλη το αναμενόμενο αποτέλεσμα του προγράμματος και στην υλοποίηση των στόχων του.

Ενέργειες επιχειρησιακών προγραμμάτων

| 1. | Τα επιχειρησιακά προγράμματα θα πρέπει να περιλαμβάνουν λεπτομερή περιγραφή των ενεργειών. |
| --- | --- |

1.

Τα επιχειρησιακά προγράμματα θα πρέπει να περιλαμβάνουν λεπτομερή περιγραφή των ενεργειών.

| 2. | Το κράτος μέλος θα πρέπει να ελέγχει την τεχνική ποιότητα του προγράμματος και το βάσιμο των εκτιμήσεών του. |
| --- | --- |

2.

Το κράτος μέλος θα πρέπει να ελέγχει την τεχνική ποιότητα του προγράμματος και το βάσιμο των εκτιμήσεών του.

| 1. | Η περιγραφή των ενεργειών θα πρέπει να είναι αρκετά ικανοποιητική έτσι ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να ελέγχουν αν οι στόχοι του προγράμματος μπορούν να επιτευχθούν με την εκτέλεση των ενεργειών. |
| --- | --- |

1.

Η περιγραφή των ενεργειών θα πρέπει να είναι αρκετά ικανοποιητική έτσι ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να ελέγχουν αν οι στόχοι του προγράμματος μπορούν να επιτευχθούν με την εκτέλεση των ενεργειών.

Τελικές εκθέσεις (αξιολογήσεις της οργάνωσης παραγωγών κατά το τέλος του προγράμματος)

| 1. | Οι οργανώσεις παραγωγών θα πρέπει να καταρτίζουν ετήσιες εκθέσεις περιγράφοντας την εκτέλεση του προγράμματος και στην «τελική έκθεση» να συμπεριλαμβάνουν αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο επιτεύχθηκαν οι στόχοι των προγραμμάτων. |
| --- | --- |

1.

Οι οργανώσεις παραγωγών θα πρέπει να καταρτίζουν ετήσιες εκθέσεις περιγράφοντας την εκτέλεση του προγράμματος και στην «τελική έκθεση» να συμπεριλαμβάνουν αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο επιτεύχθηκαν οι στόχοι των προγραμμάτων.

| 1. | Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις τελικές εκθέσεις κατά την έγκριση νέων προγραμμάτων ή τροποποιήσεων προκειμένου να μη συμπεριλαμβάνονται ενέργειες που πιθανόν να είναι αναποτελεσματικές (για τη συγκεκριμένη ή άλλη οργάνωση παραγωγών). |
| --- | --- |

1.

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις τελικές εκθέσεις κατά την έγκριση νέων προγραμμάτων ή τροποποιήσεων προκειμένου να μη συμπεριλαμβάνονται ενέργειες που πιθανόν να είναι αναποτελεσματικές (για τη συγκεκριμένη ή άλλη οργάνωση παραγωγών).

| 2. | Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα πληροφοριακά στοιχεία της τελικής έκθεσης για να παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα της πολιτικής (το βαθμό στον οποίο επιτυγχάνονται οι στόχοι των επιχειρησιακών προγραμμάτων από τις οργανώσεις παραγωγών). |
| --- | --- |

2.

Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να χρησιμοποιούν τα πληροφοριακά στοιχεία της τελικής έκθεσης για να παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα της πολιτικής (το βαθμό στον οποίο επιτυγχάνονται οι στόχοι των επιχειρησιακών προγραμμάτων από τις οργανώσεις παραγωγών).

Έγκριση επιχειρησιακών προγραμμάτων

| 1. | Εκτός από τις προαναφερθείσες απαιτήσεις, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ελέγχουν την οικονομική συνέπεια του προγράμματος· |
| --- | --- |

1.

Εκτός από τις προαναφερθείσες απαιτήσεις, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ελέγχουν την οικονομική συνέπεια του προγράμματος·

| 2. | ...και την επιλεξιμότητα των προτεινομένων δαπανών. |
| --- | --- |

2.

...και την επιλεξιμότητα των προτεινομένων δαπανών.

| 3. | Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εγκρίνουν, να απορρίπτουν ή να απαιτούν τροποποιήσεις του προγράμματος. |
| --- | --- |

3.

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εγκρίνουν, να απορρίπτουν ή να απαιτούν τροποποιήσεις του προγράμματος.

| 4. | Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξακριβώνουν αν η ενίσχυση χορηγείται σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ήτοι της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας. |
| --- | --- |

4.

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξακριβώνουν αν η ενίσχυση χορηγείται σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ήτοι της οικονομίας, της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας.

| 1. | Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εγκρίνουν ενέργειες για τις οποίες η οργάνωση παραγωγών απέδειξε επαρκώς ότι μπορούν να σημειώσουν σημαντική πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων των επιχειρησιακών προγραμμάτων της ΕΕ με ένα λογικό κόστος. |
| --- | --- |

1.

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εγκρίνουν ενέργειες για τις οποίες η οργάνωση παραγωγών απέδειξε επαρκώς ότι μπορούν να σημειώσουν σημαντική πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων των επιχειρησιακών προγραμμάτων της ΕΕ με ένα λογικό κόστος.

| 2. | Οι αποφάσεις για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων θα πρέπει να είναι επαρκώς τεκμηριωμένες για να μπορεί να αποδειχθεί ότι ελήφθησαν σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. |
| --- | --- |

2.

Οι αποφάσεις για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων θα πρέπει να είναι επαρκώς τεκμηριωμένες για να μπορεί να αποδειχθεί ότι ελήφθησαν σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

---

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΟΨΗ

| Ι. | Το καθεστώς παρέχει οικονομική ενίσχυση για τα επιχειρησιακά προγράμματα των παραγωγών οπωροκηπευτικών οι οποίοι διαθέτουν στο εμπόριο τα προϊόντα τους μέσω οργανώσεων παραγωγών. Θεσπίστηκε για να βοηθήσει έναν κατακερματισμένο τομέα να βελτιώσει τη θέση του σε μια αγορά στην οποία κυριαρχούσε ένας σχετικά μικρός αριθμός μεγάλων αγοραστών. |
| --- | --- |

Ι.

Το καθεστώς παρέχει οικονομική ενίσχυση για τα επιχειρησιακά προγράμματα των παραγωγών οπωροκηπευτικών οι οποίοι διαθέτουν στο εμπόριο τα προϊόντα τους μέσω οργανώσεων παραγωγών. Θεσπίστηκε για να βοηθήσει έναν κατακερματισμένο τομέα να βελτιώσει τη θέση του σε μια αγορά στην οποία κυριαρχούσε ένας σχετικά μικρός αριθμός μεγάλων αγοραστών.

| III. | Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Συνεδρίου. Ωστόσο, είναι δυνατόν είτε να προκύψει σαφώς είτε να συναχθεί η πραγματοποίηση κάποιας προόδου προς την κατεύθυνση της επίτευξης των σχετικών στόχων σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 70 % των υποθέσεων που έλεγξε το Συνέδριο (βλέπε σημείο 54).
  Η Επιτροπή θέσπισε καταλόγους επιλεξιμότητας, οι οποίοι (στο μέτρο του λογικά εφικτού) καθορίζουν με σαφήνεια τι μπορεί να χρηματοδοτηθεί. Οι εθνικές αρχές είναι εκείνες που οφείλουν να μεριμνούν ώστε τα προγράμματα που εγκρίνουν να συνάδουν όχι μόνο με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, αλλά και με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται από τους κανονισμούς. Τα κράτη μέλη αποφασίζουν σχετικά με τις λεπτομερείς διοικητικές τους ρυθμίσεις και η Επιτροπή ελέγχει ότι οι ρυθμίσεις αυτές συνάδουν με τους κανονισμούς. |
| --- | --- |

III.

Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Συνεδρίου. Ωστόσο, είναι δυνατόν είτε να προκύψει σαφώς είτε να συναχθεί η πραγματοποίηση κάποιας προόδου προς την κατεύθυνση της επίτευξης των σχετικών στόχων σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 70 % των υποθέσεων που έλεγξε το Συνέδριο (βλέπε σημείο 54).

Η Επιτροπή θέσπισε καταλόγους επιλεξιμότητας, οι οποίοι (στο μέτρο του λογικά εφικτού) καθορίζουν με σαφήνεια τι μπορεί να χρηματοδοτηθεί. Οι εθνικές αρχές είναι εκείνες που οφείλουν να μεριμνούν ώστε τα προγράμματα που εγκρίνουν να συνάδουν όχι μόνο με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, αλλά και με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται από τους κανονισμούς. Τα κράτη μέλη αποφασίζουν σχετικά με τις λεπτομερείς διοικητικές τους ρυθμίσεις και η Επιτροπή ελέγχει ότι οι ρυθμίσεις αυτές συνάδουν με τους κανονισμούς.

| IV. | Η Επιτροπή, κατά τις διάφορες αποστολές εκκαθάρισης λογαριασμών και τους επιτόπιους ελέγχους που διενήργησε, απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην προσπάθεια να εξασφαλίσει ότι τα διαχειριστικά και ελεγκτικά συστήματα των κρατών μελών παρέχουν τη λογική βεβαιότητα ότι οι δαπάνες που δηλώνονται συνάδουν με τις κανονιστικές απαιτήσεις. Η επιδίωξη αυτή οδήγησε, όπου κρίθηκε ενδεδειγμένο, σε αξιολογήσεις της συμμόρφωσης των διαδικασιών έγκρισης και παρακολούθησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Οι ανεπάρκειες παρακολουθούνται μέσω της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών και συνεπάγονται, όπου χρειάζεται, χρηματοοικονομικές διορθώσεις εις βάρος του σχετικού κράτους μέλους.
  Στο πλαίσιο του συστήματος της από κοινού διαχείρισης, η αρμοδιότητα για την αξιολόγηση και τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας κάθε συγκεκριμένης δράσης ανήκει πρωτίστως στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή συζητά τακτικά με τα κράτη μέλη τη λειτουργία του καθεστώτος ενίσχυσης, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων που αφορούν την αποτελεσματικότητα, τόσο στις συνεδριάσεις της διαχειριστικής επιτροπής όσο και διμερώς.
  Το ζήτημα της αποτελεσματικότητας θα αντιμετωπιστεί περαιτέρω κατά την αξιολόγηση του αντικτύπου καθώς και κατά την προσεχή αξιολόγηση, όπου θα ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου. Επιπλέον, στην προσεχή μεταρρύθμιση θα δοθεί περισσότερη προσοχή στην προσπάθεια να γίνουν οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης από τα κράτη μέλη αποτελεσματικότερα εργαλεία για την από μέρους τους αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής. |
| --- | --- |

IV.

Η Επιτροπή, κατά τις διάφορες αποστολές εκκαθάρισης λογαριασμών και τους επιτόπιους ελέγχους που διενήργησε, απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην προσπάθεια να εξασφαλίσει ότι τα διαχειριστικά και ελεγκτικά συστήματα των κρατών μελών παρέχουν τη λογική βεβαιότητα ότι οι δαπάνες που δηλώνονται συνάδουν με τις κανονιστικές απαιτήσεις. Η επιδίωξη αυτή οδήγησε, όπου κρίθηκε ενδεδειγμένο, σε αξιολογήσεις της συμμόρφωσης των διαδικασιών έγκρισης και παρακολούθησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Οι ανεπάρκειες παρακολουθούνται μέσω της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών και συνεπάγονται, όπου χρειάζεται, χρηματοοικονομικές διορθώσεις εις βάρος του σχετικού κράτους μέλους.

Στο πλαίσιο του συστήματος της από κοινού διαχείρισης, η αρμοδιότητα για την αξιολόγηση και τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας κάθε συγκεκριμένης δράσης ανήκει πρωτίστως στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή συζητά τακτικά με τα κράτη μέλη τη λειτουργία του καθεστώτος ενίσχυσης, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων που αφορούν την αποτελεσματικότητα, τόσο στις συνεδριάσεις της διαχειριστικής επιτροπής όσο και διμερώς.

Το ζήτημα της αποτελεσματικότητας θα αντιμετωπιστεί περαιτέρω κατά την αξιολόγηση του αντικτύπου καθώς και κατά την προσεχή αξιολόγηση, όπου θα ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου. Επιπλέον, στην προσεχή μεταρρύθμιση θα δοθεί περισσότερη προσοχή στην προσπάθεια να γίνουν οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης από τα κράτη μέλη αποτελεσματικότερα εργαλεία για την από μέρους τους αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής.

| V. | Η Επιτροπή σημειώνει με ικανοποίηση ότι τα συμπεράσματα του Συνεδρίου δίνουν μια θετική εν γένει εικόνα της προόδου που έχουν επιτελέσει οι οργανώσεις παραγωγών χάρη στην κοινοτική υποστήριξη. Σημειώνει επίσης ότι σχεδόν τα τρία τέταρτα των δράσεων που ελέγχθηκαν από το Συνέδριο παρουσίασαν κάποια πρόοδο προς τους στόχους του προγράμματος.
  Η Επιτροπή θεωρεί ότι, ακόμη και αν μια δράση μπορεί να μη φαίνεται αποτελεσματική ως προς την επίτευξη σημαντικής προόδου σε σχέση με κάποιον από τους στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 15 παράγραφος 4 του κανονισμού του Συμβουλίου, η ενίσχυση πρέπει να θεωρηθεί αποτελεσματική από την άποψη της βελτίωσης των εισοδημάτων των παραγωγών μέσω της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητάς τους, η οποία είναι ένας από τους γενικούς πολιτικούς στόχους. Ωστόσο, συμφωνεί ότι η ενίσχυση μπορεί να είναι αποτελεσματικότερη, αν είναι καλύτερα στοχοθετημένη, και επισημαίνει ότι θα αντιμετωπίσει αυτό το ζήτημα στην εν εξελίξει αξιολόγηση αντικτύπου. |
| --- | --- |

V.

Η Επιτροπή σημειώνει με ικανοποίηση ότι τα συμπεράσματα του Συνεδρίου δίνουν μια θετική εν γένει εικόνα της προόδου που έχουν επιτελέσει οι οργανώσεις παραγωγών χάρη στην κοινοτική υποστήριξη. Σημειώνει επίσης ότι σχεδόν τα τρία τέταρτα των δράσεων που ελέγχθηκαν από το Συνέδριο παρουσίασαν κάποια πρόοδο προς τους στόχους του προγράμματος.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, ακόμη και αν μια δράση μπορεί να μη φαίνεται αποτελεσματική ως προς την επίτευξη σημαντικής προόδου σε σχέση με κάποιον από τους στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 15 παράγραφος 4 του κανονισμού του Συμβουλίου, η ενίσχυση πρέπει να θεωρηθεί αποτελεσματική από την άποψη της βελτίωσης των εισοδημάτων των παραγωγών μέσω της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητάς τους, η οποία είναι ένας από τους γενικούς πολιτικούς στόχους. Ωστόσο, συμφωνεί ότι η ενίσχυση μπορεί να είναι αποτελεσματικότερη, αν είναι καλύτερα στοχοθετημένη, και επισημαίνει ότι θα αντιμετωπίσει αυτό το ζήτημα στην εν εξελίξει αξιολόγηση αντικτύπου.

| VI. | Εκτός από τις πηγές πληροφοριών που αναφέρονται από το Συνέδριο, υπάρχουν έμμεσοι δείκτες για το στόχο της βελτίωσης της ποιότητας (ο αυξανόμενος αριθμός γεωγραφικών δεικτών και σημάτων ποιότητας για τα οπωροκηπευτικά), αν και οι δείκτες αυτοί δεν παρουσιάζουν συγκεκριμένα την πρόοδο που επιτελούν οι οργανώσεις παραγωγών. |
| --- | --- |

VI.

Εκτός από τις πηγές πληροφοριών που αναφέρονται από το Συνέδριο, υπάρχουν έμμεσοι δείκτες για το στόχο της βελτίωσης της ποιότητας (ο αυξανόμενος αριθμός γεωγραφικών δεικτών και σημάτων ποιότητας για τα οπωροκηπευτικά), αν και οι δείκτες αυτοί δεν παρουσιάζουν συγκεκριμένα την πρόοδο που επιτελούν οι οργανώσεις παραγωγών.

| VII. | Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Συνεδρίου σχετικά με την επίτευξη του στόχου του 60 %. Ωστόσο, θεωρεί ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Το μέσο χρησιμοποιήθηκε με πολύ διαφορετικό τρόπο στα διάφορα κράτη μέλη, και τα αποτελέσματα δεν είναι εξίσου αρνητικά. Πρέπει να τονιστούν άλλα, πιο ενθαρρυντικά στοιχεία, και ιδίως η συγκρότηση ενώσεων οργανώσεων παραγωγών (ΕΟΠ) και η εμφάνιση μεγάλων οργανώσεων παραγωγών σε μερικά κράτη μέλη μετά τη μεταρρύθμιση της πολιτικής το 1996 (ιδίως στο Βέλγιο, στις Κάτω Χώρες και στην Ιταλία), μερικές από τις οποίες είναι ήδη ικανές να αντισταθμίσουν τη διαπραγματευτική ισχύ των μεγάλων λιανεμπόρων.
  Με δεδομένη τη μεγαλύτερη πρόσβαση στην αγορά συνεπεία της αναπτυξιακής ατζέντας της Ντόχα και την αυξανόμενη συγκέντρωση από την πλευρά της ζήτησης, αυτή η πολιτική προσέγγιση εξακολουθεί να είναι το καλύτερο μέσο για την προσπάθεια επίτευξης μιας καλύτερα ισορροπημένης αλυσίδας (μεταξύ των παραγωγών και των καταναλωτών). Ένας από τους στόχους της προσεχούς μεταρρύθμισης είναι να αντιμετωπιστούν οι αδυναμίες και να ενισχυθούν τα διαθέσιμα μέσα, ιδίως με τη διευκόλυνση των συγχωνεύσεων μεταξύ των οργανώσεων παραγωγών, της συγκρότησης ενώσεων οργανώσεων παραγωγών, της συνεργασίας μεταξύ των οργανώσεων παραγωγών και της δημιουργίας οργανώσεων παραγωγών με διεθνή διάσταση. |
| --- | --- |

VII.

Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Συνεδρίου σχετικά με την επίτευξη του στόχου του 60 %. Ωστόσο, θεωρεί ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Το μέσο χρησιμοποιήθηκε με πολύ διαφορετικό τρόπο στα διάφορα κράτη μέλη, και τα αποτελέσματα δεν είναι εξίσου αρνητικά. Πρέπει να τονιστούν άλλα, πιο ενθαρρυντικά στοιχεία, και ιδίως η συγκρότηση ενώσεων οργανώσεων παραγωγών (ΕΟΠ) και η εμφάνιση μεγάλων οργανώσεων παραγωγών σε μερικά κράτη μέλη μετά τη μεταρρύθμιση της πολιτικής το 1996 (ιδίως στο Βέλγιο, στις Κάτω Χώρες και στην Ιταλία), μερικές από τις οποίες είναι ήδη ικανές να αντισταθμίσουν τη διαπραγματευτική ισχύ των μεγάλων λιανεμπόρων.

Με δεδομένη τη μεγαλύτερη πρόσβαση στην αγορά συνεπεία της αναπτυξιακής ατζέντας της Ντόχα και την αυξανόμενη συγκέντρωση από την πλευρά της ζήτησης, αυτή η πολιτική προσέγγιση εξακολουθεί να είναι το καλύτερο μέσο για την προσπάθεια επίτευξης μιας καλύτερα ισορροπημένης αλυσίδας (μεταξύ των παραγωγών και των καταναλωτών). Ένας από τους στόχους της προσεχούς μεταρρύθμισης είναι να αντιμετωπιστούν οι αδυναμίες και να ενισχυθούν τα διαθέσιμα μέσα, ιδίως με τη διευκόλυνση των συγχωνεύσεων μεταξύ των οργανώσεων παραγωγών, της συγκρότησης ενώσεων οργανώσεων παραγωγών, της συνεργασίας μεταξύ των οργανώσεων παραγωγών και της δημιουργίας οργανώσεων παραγωγών με διεθνή διάσταση.

| VIII. | Η Επιτροπή πραγματοποιεί αξιολόγηση αντικτύπου στο πλαίσιο της κατάρτισης της πρότασης για τη μεταρρύθμιση της κοινής οργάνωσης της αγοράς (ΚΟΑ), πρόταση η οποία θα υποβληθεί αργότερα το 2006. Συμφωνεί με τους στόχους που εκφράζονται στις συστάσεις του Συνεδρίου και, στο πλαίσιο της αξιολόγησης αντικτύπου, θα διερευνήσει τον τρόπο βέλτιστης επίτευξής τους. |
| --- | --- |

VIII.

Η Επιτροπή πραγματοποιεί αξιολόγηση αντικτύπου στο πλαίσιο της κατάρτισης της πρότασης για τη μεταρρύθμιση της κοινής οργάνωσης της αγοράς (ΚΟΑ), πρόταση η οποία θα υποβληθεί αργότερα το 2006. Συμφωνεί με τους στόχους που εκφράζονται στις συστάσεις του Συνεδρίου και, στο πλαίσιο της αξιολόγησης αντικτύπου, θα διερευνήσει τον τρόπο βέλτιστης επίτευξής τους.

| ΙΧ έως ΧΙ. | Η Επιτροπή θα βελτιώσει την ικανότητά της να συλλέγει στοιχεία και να αναπτύσσει σχετικούς δείκτες. Για να αντιμετωπίσει το ζήτημα της αξιοπιστίας των στοιχείων, η Γενική Διεύθυνση AGRI δρομολόγησε ένα πρόγραμμα ΤΠ (τεχνολογία πληροφοριών) το 2006, ούτως ώστε από το 2007 να διαθέτει κατάλληλη βάση δεδομένων.
  Το πεδίο της αξιολόγησης και οι σχετικές ερωτήσεις θα διατυπωθούν κατά την εκπόνηση της συγγραφής υποχρεώσεων. Οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου θα ληφθούν υπόψη. |
| --- | --- |

ΙΧ έως ΧΙ.

Η Επιτροπή θα βελτιώσει την ικανότητά της να συλλέγει στοιχεία και να αναπτύσσει σχετικούς δείκτες. Για να αντιμετωπίσει το ζήτημα της αξιοπιστίας των στοιχείων, η Γενική Διεύθυνση AGRI δρομολόγησε ένα πρόγραμμα ΤΠ (τεχνολογία πληροφοριών) το 2006, ούτως ώστε από το 2007 να διαθέτει κατάλληλη βάση δεδομένων.

Το πεδίο της αξιολόγησης και οι σχετικές ερωτήσεις θα διατυπωθούν κατά την εκπόνηση της συγγραφής υποχρεώσεων. Οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου θα ληφθούν υπόψη.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

| 1. | Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2200/96 του Συμβουλίου προβλέπει διάφορους προορισμούς για τα προϊόντα που αποσύρονται από την αγορά: δωρεάν διανομή σε φιλανθρωπικές οργανώσεις· διανομή σε σχολεία· χρησιμοποίηση για μη επισιτιστικούς σκοπούς· ζωοτροφές· βιομηχανίες μεταποίησης· και (αλλά όχι αποκλειστικά) λιπασματοποίηση ή βιολογική αποσύνθεση (αποικοδόμηση) υπό περιβαλλοντικά αυστηρούς όρους. |
| --- | --- |

1.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2200/96 του Συμβουλίου προβλέπει διάφορους προορισμούς για τα προϊόντα που αποσύρονται από την αγορά: δωρεάν διανομή σε φιλανθρωπικές οργανώσεις· διανομή σε σχολεία· χρησιμοποίηση για μη επισιτιστικούς σκοπούς· ζωοτροφές· βιομηχανίες μεταποίησης· και (αλλά όχι αποκλειστικά) λιπασματοποίηση ή βιολογική αποσύνθεση (αποικοδόμηση) υπό περιβαλλοντικά αυστηρούς όρους.

| 5. | Η τελευταία μεταρρύθμιση της κοινής οργάνωσης των αγορών (ΚΟΑ) έγινε το 1996, πριν αρχίσουν να ισχύουν οι λεπτομερέστερες απαιτήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού το 2002.
  Ωστόσο, λαμβανομένης υπόψη της εξέλιξης του δημοσιονομικού κανονισμού, οι στόχοι θα επανεξεταστούν κατά την επόμενη μεταρρύθμιση της ΚΟΑ, που έχει εξαγγελθεί για το τέλος του 2006. |
| --- | --- |

5.

Η τελευταία μεταρρύθμιση της κοινής οργάνωσης των αγορών (ΚΟΑ) έγινε το 1996, πριν αρχίσουν να ισχύουν οι λεπτομερέστερες απαιτήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού το 2002.

Ωστόσο, λαμβανομένης υπόψη της εξέλιξης του δημοσιονομικού κανονισμού, οι στόχοι θα επανεξεταστούν κατά την επόμενη μεταρρύθμιση της ΚΟΑ, που έχει εξαγγελθεί για το τέλος του 2006.

ΜΕΡΟΣ Ι: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

| 20. | Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι έχει την τελική ευθύνη για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ σύμφωνα με τα άρθρα 274 της συνθήκης ΕΚ και 179 της συνθήκης Ευρατόμ. Τα αποτελέσματα της εφαρμογής των διαδικασιών εκκαθάρισης λογαριασμών και των λοιπών μηχανισμών επιβολής χρηματοοικονομικών διορθώσεων, που θεσπίστηκαν βάσει των διατάξεων του άρθρου 53 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού, είναι μέρος αυτού του πλαισίου. Επιπλέον, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου για τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής απαιτεί από τους διευθυντές των οργανισμών πληρωμών να υπογράφουν δήλωση αξιοπιστίας (DAS), πράγμα που αντιστοιχεί, στο πλαίσιο της από κοινού διαχείρισης, στη δήλωση αξιοπιστίας που εκδίδεται από τους γενικούς διευθυντές της Επιτροπής. |
| --- | --- |

20.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι έχει την τελική ευθύνη για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση του προϋπολογισμού της ΕΕ σύμφωνα με τα άρθρα 274 της συνθήκης ΕΚ και 179 της συνθήκης Ευρατόμ. Τα αποτελέσματα της εφαρμογής των διαδικασιών εκκαθάρισης λογαριασμών και των λοιπών μηχανισμών επιβολής χρηματοοικονομικών διορθώσεων, που θεσπίστηκαν βάσει των διατάξεων του άρθρου 53 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού, είναι μέρος αυτού του πλαισίου. Επιπλέον, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 του Συμβουλίου για τη χρηματοδότηση της κοινής γεωργικής πολιτικής απαιτεί από τους διευθυντές των οργανισμών πληρωμών να υπογράφουν δήλωση αξιοπιστίας (DAS), πράγμα που αντιστοιχεί, στο πλαίσιο της από κοινού διαχείρισης, στη δήλωση αξιοπιστίας που εκδίδεται από τους γενικούς διευθυντές της Επιτροπής.

| 21. | Η συγχώνευση του σώματος ειδικών ελεγκτών με την ομάδα εκκαθάρισης των λογαριασμών αύξησε την αποτελεσματικότητα των ελέγχων που διενεργεί η Επιτροπή για τις διαδικασίες των κρατών μελών. Η ομάδα που είναι αρμόδια για τον έλεγχο του τομέα των οπωροκηπευτικών, η οποία περιλαμβάνει το εν λόγω σώμα, ενισχύθηκε το 2000. |
| --- | --- |

21.

Η συγχώνευση του σώματος ειδικών ελεγκτών με την ομάδα εκκαθάρισης των λογαριασμών αύξησε την αποτελεσματικότητα των ελέγχων που διενεργεί η Επιτροπή για τις διαδικασίες των κρατών μελών. Η ομάδα που είναι αρμόδια για τον έλεγχο του τομέα των οπωροκηπευτικών, η οποία περιλαμβάνει το εν λόγω σώμα, ενισχύθηκε το 2000.

| 22 έως 23. | Η Επιτροπή, κατά τις διάφορες αποστολές εκκαθάρισης λογαριασμών και τους επιτόπιους ελέγχους που διενήργησε, απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην προσπάθεια να εξασφαλίσει ότι τα διαχειριστικά και ελεγκτικά συστήματα των κρατών μελών παρέχουν τη λογική βεβαιότητα ότι οι δαπάνες που δηλώνονται συνάδουν με τις κανονιστικές απαιτήσεις. Η επιδίωξη αυτή οδήγησε, όπου κρίθηκε ενδεδειγμένο, σε αξιολογήσεις της συμμόρφωσης των διαδικασιών έγκρισης και παρακολούθησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Οι ανεπάρκειες παρακολουθούνται μέσω της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών και συνεπάγονται, όπου χρειάζεται, χρηματοοικονομικές διορθώσεις εις βάρος του σχετικού κράτους μέλους.
  Στο πλαίσιο του συστήματος της από κοινού διαχείρισης, τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν κατάλληλα συστήματα ελέγχου: η αρμοδιότητα για την αξιολόγηση και τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας κάθε συγκεκριμένης δράσης ανήκει πρωτίστως σ' αυτά. Το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου [COM(2006) 9] αποσκοπεί στην ενίσχυση της υποχρέωσης λογοδοσίας των κρατών μελών, όπως απαιτεί το Κοινοβούλιο.
  Η Επιτροπή συζητά τακτικά με τα κράτη μέλη τη λειτουργία του καθεστώτος ενίσχυσης, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων που αφορούν την αποτελεσματικότητα, τόσο στις συνεδριάσεις της διαχειριστικής επιτροπής όσο και διμερώς.
  Το ζήτημα της αποτελεσματικότητας θα εξεταστεί περαιτέρω κατά την αξιολόγηση του αντικτύπου καθώς και κατά την προσεχή αξιολόγηση. |
| --- | --- |

22 έως 23.

Η Επιτροπή, κατά τις διάφορες αποστολές εκκαθάρισης λογαριασμών και τους επιτόπιους ελέγχους που διενήργησε, απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην προσπάθεια να εξασφαλίσει ότι τα διαχειριστικά και ελεγκτικά συστήματα των κρατών μελών παρέχουν τη λογική βεβαιότητα ότι οι δαπάνες που δηλώνονται συνάδουν με τις κανονιστικές απαιτήσεις. Η επιδίωξη αυτή οδήγησε, όπου κρίθηκε ενδεδειγμένο, σε αξιολογήσεις της συμμόρφωσης των διαδικασιών έγκρισης και παρακολούθησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Οι ανεπάρκειες παρακολουθούνται μέσω της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών και συνεπάγονται, όπου χρειάζεται, χρηματοοικονομικές διορθώσεις εις βάρος του σχετικού κράτους μέλους.

Στο πλαίσιο του συστήματος της από κοινού διαχείρισης, τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν κατάλληλα συστήματα ελέγχου: η αρμοδιότητα για την αξιολόγηση και τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας κάθε συγκεκριμένης δράσης ανήκει πρωτίστως σ' αυτά. Το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου [COM(2006) 9] αποσκοπεί στην ενίσχυση της υποχρέωσης λογοδοσίας των κρατών μελών, όπως απαιτεί το Κοινοβούλιο.

Η Επιτροπή συζητά τακτικά με τα κράτη μέλη τη λειτουργία του καθεστώτος ενίσχυσης, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων που αφορούν την αποτελεσματικότητα, τόσο στις συνεδριάσεις της διαχειριστικής επιτροπής όσο και διμερώς.

Το ζήτημα της αποτελεσματικότητας θα εξεταστεί περαιτέρω κατά την αξιολόγηση του αντικτύπου καθώς και κατά την προσεχή αξιολόγηση.

Πλαίσιο 9

Η Επιτροπή σημειώνει ότι, για τους άλλους αναφερόμενους στόχους της δράσης, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι υπήρχε σχέση με «τη μείωση του κόστους παραγωγής» και έμμεσα με τη «βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων» και, επομένως, με την «αύξηση της εμπορικής αξίας των προϊόντων».

| 38 έως 40. | Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Συνεδρίου. Ωστόσο, είναι δυνατόν είτε να προκύψει σαφώς είτε να συναχθεί η πραγματοποίηση κάποιας προόδου προς την κατεύθυνση της επίτευξης των σχετικών στόχων σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 70 % των υποθέσεων που έλεγξε το Συνέδριο (βλέπε σημείο 54).
  Η απόφαση να περιληφθεί στον κανονισμό της Επιτροπής ένας κατάλογος επιλέξιμων ενεργειών («θετικός» κατάλογος), συνοδευόμενος από έναν κατάλογο μη επιλέξιμων ενεργειών, αύξησε την ασφάλεια δικαίου τόσο για τις διοικητικές υπηρεσίες των κρατών μελών όσο και για τις οργανώσεις παραγωγών. Αυτή η προσέγγιση δεν θεωρήθηκε ποτέ ως εναλλακτική δυνατότητα αντί της υποχρέωσης των κρατών μελών να εγκρίνουν τα επιχειρησιακά προγράμματα με κριτήριο τις αρχικές καταστάσεις και στόχους των οργανώσεων παραγωγών. |
| --- | --- |

38 έως 40.

Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Συνεδρίου. Ωστόσο, είναι δυνατόν είτε να προκύψει σαφώς είτε να συναχθεί η πραγματοποίηση κάποιας προόδου προς την κατεύθυνση της επίτευξης των σχετικών στόχων σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 70 % των υποθέσεων που έλεγξε το Συνέδριο (βλέπε σημείο 54).

Η απόφαση να περιληφθεί στον κανονισμό της Επιτροπής ένας κατάλογος επιλέξιμων ενεργειών («θετικός» κατάλογος), συνοδευόμενος από έναν κατάλογο μη επιλέξιμων ενεργειών, αύξησε την ασφάλεια δικαίου τόσο για τις διοικητικές υπηρεσίες των κρατών μελών όσο και για τις οργανώσεις παραγωγών. Αυτή η προσέγγιση δεν θεωρήθηκε ποτέ ως εναλλακτική δυνατότητα αντί της υποχρέωσης των κρατών μελών να εγκρίνουν τα επιχειρησιακά προγράμματα με κριτήριο τις αρχικές καταστάσεις και στόχους των οργανώσεων παραγωγών.

| 41. | Τα ερμηνευτικά σημειώματα που εκδόθηκαν από την Επιτροπή, ειδικότερα μεταξύ 1997 και 2000, κάλυψαν ευρύ φάσμα θεμάτων, συμπεριλαμβανομένης της επιλεξιμότητας και, σε μεγαλύτερο βαθμό, του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2200/96 σχετικά με την αναγνώριση των οργανώσεων παραγωγών. |
| --- | --- |

41.

Τα ερμηνευτικά σημειώματα που εκδόθηκαν από την Επιτροπή, ειδικότερα μεταξύ 1997 και 2000, κάλυψαν ευρύ φάσμα θεμάτων, συμπεριλαμβανομένης της επιλεξιμότητας και, σε μεγαλύτερο βαθμό, του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2200/96 σχετικά με την αναγνώριση των οργανώσεων παραγωγών.

| 43. | Η απόφαση να περιληφθεί στον κανονισμό της Επιτροπής ένας κατάλογος επιλέξιμων ενεργειών («θετικός» κατάλογος), συνοδευόμενος από έναν κατάλογο μη επιλέξιμων ενεργειών, αύξησε την ασφάλεια δικαίου τόσο για τις διοικητικές υπηρεσίες των κρατών μελών όσο και για τις οργανώσεις παραγωγών. Αυτή η προσέγγιση δεν θεωρήθηκε ποτέ ως εναλλακτική δυνατότητα αντί της υποχρέωσης των κρατών μελών να εγκρίνουν τα επιχειρησιακά προγράμματα με κριτήριο τις αρχικές καταστάσεις και στόχους των οργανώσεων παραγωγών. |
| --- | --- |

43.

Η απόφαση να περιληφθεί στον κανονισμό της Επιτροπής ένας κατάλογος επιλέξιμων ενεργειών («θετικός» κατάλογος), συνοδευόμενος από έναν κατάλογο μη επιλέξιμων ενεργειών, αύξησε την ασφάλεια δικαίου τόσο για τις διοικητικές υπηρεσίες των κρατών μελών όσο και για τις οργανώσεις παραγωγών. Αυτή η προσέγγιση δεν θεωρήθηκε ποτέ ως εναλλακτική δυνατότητα αντί της υποχρέωσης των κρατών μελών να εγκρίνουν τα επιχειρησιακά προγράμματα με κριτήριο τις αρχικές καταστάσεις και στόχους των οργανώσεων παραγωγών.

Πλαίσιο 13

Γενικά, η αγορά παλετοκιβωτίων θεωρείται επένδυση τόσο βάσει του παρόντος καθεστώτος όσο και βάσει του προγραμματισμού αγροτικής ανάπτυξης και, επομένως, θα θεωρούνταν επιλέξιμη.

| 44. | Η Επιτροπή θέσπισε καταλόγους επιλεξιμότητας, οι οποίοι (στο μέτρο του λογικά εφικτού) καθορίζουν με σαφήνεια τι μπορεί να χρηματοδοτηθεί. Οι εθνικές αρχές είναι εκείνες που οφείλουν να μεριμνούν ώστε τα προγράμματα που εγκρίνουν να συνάδουν όχι μόνο με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, αλλά και με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται από τους κανονισμούς. Τα κράτη μέλη αποφασίζουν σχετικά με τις λεπτομερείς διοικητικές τους ρυθμίσεις και η Επιτροπή ελέγχει ότι οι ρυθμίσεις αυτές συνάδουν με τους κανονισμούς.
  Οι κατάλογοι επιλεξιμότητας και το «υπόδειγμα προγραμματισμού» δεν συγκρούονται απαραιτήτως. Ακόμη και σε μια περισσότερο «πλαισιωμένη» πολιτική (π.χ. αγροτική ανάπτυξη) και τα δύο στοιχεία συνυπάρχουν. |
| --- | --- |

44.

Η Επιτροπή θέσπισε καταλόγους επιλεξιμότητας, οι οποίοι (στο μέτρο του λογικά εφικτού) καθορίζουν με σαφήνεια τι μπορεί να χρηματοδοτηθεί. Οι εθνικές αρχές είναι εκείνες που οφείλουν να μεριμνούν ώστε τα προγράμματα που εγκρίνουν να συνάδουν όχι μόνο με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, αλλά και με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται από τους κανονισμούς. Τα κράτη μέλη αποφασίζουν σχετικά με τις λεπτομερείς διοικητικές τους ρυθμίσεις και η Επιτροπή ελέγχει ότι οι ρυθμίσεις αυτές συνάδουν με τους κανονισμούς.

Οι κατάλογοι επιλεξιμότητας και το «υπόδειγμα προγραμματισμού» δεν συγκρούονται απαραιτήτως. Ακόμη και σε μια περισσότερο «πλαισιωμένη» πολιτική (π.χ. αγροτική ανάπτυξη) και τα δύο στοιχεία συνυπάρχουν.

| 45. | Οι κανονισμοί έχουν προβλέψει ένα περιεκτικό σύνολο κανόνων γι' αυτό το μέτρο.
  Το γεγονός ότι οι ελεγκτές των κρατών μελών και της Επιτροπής εξακολουθούν να εντοπίζουν παραδείγματα μη επιλέξιμων δαπανών φαίνεται ότι είναι σύμφυτο σε οποιοδήποτε καθεστώς ενίσχυσης και δεν αποτελεί ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου καθεστώτος. Επιπλέον, η Επιτροπή σημείωσε διάφορες περιπτώσεις στις οποίες τα κράτη μέλη ερμήνευαν το κοινοτικό δίκαιο πολύ διασταλτικά. |
| --- | --- |

45.

Οι κανονισμοί έχουν προβλέψει ένα περιεκτικό σύνολο κανόνων γι' αυτό το μέτρο.

Το γεγονός ότι οι ελεγκτές των κρατών μελών και της Επιτροπής εξακολουθούν να εντοπίζουν παραδείγματα μη επιλέξιμων δαπανών φαίνεται ότι είναι σύμφυτο σε οποιοδήποτε καθεστώς ενίσχυσης και δεν αποτελεί ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου καθεστώτος. Επιπλέον, η Επιτροπή σημείωσε διάφορες περιπτώσεις στις οποίες τα κράτη μέλη ερμήνευαν το κοινοτικό δίκαιο πολύ διασταλτικά.

| 46. | Το κοινοτικό δίκαιο καθορίζει το ποσοστό ελέγχων σε λογικό επίπεδο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η πραγματοποίηση περισσότερων ελέγχων από μερικά κράτη μέλη δεν αντανακλά κάποια αβεβαιότητα ως προς την επιλεξιμότητα και τους σχετικούς κινδύνους. |
| --- | --- |

46.

Το κοινοτικό δίκαιο καθορίζει το ποσοστό ελέγχων σε λογικό επίπεδο. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η πραγματοποίηση περισσότερων ελέγχων από μερικά κράτη μέλη δεν αντανακλά κάποια αβεβαιότητα ως προς την επιλεξιμότητα και τους σχετικούς κινδύνους.

| 47. | Τα καινοτόμα μέτρα μπορούν, από την ίδια την φύση τους, να θέσουν σε δοκιμασία τα όρια της επιλεξιμότητας. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν ενημερώθηκε για τυχόν προβλήματα σχετικά με τη συμπερίληψη τέτοιων μέτρων στα επιχειρησιακά προγράμματα. |
| --- | --- |

47.

Τα καινοτόμα μέτρα μπορούν, από την ίδια την φύση τους, να θέσουν σε δοκιμασία τα όρια της επιλεξιμότητας. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν ενημερώθηκε για τυχόν προβλήματα σχετικά με τη συμπερίληψη τέτοιων μέτρων στα επιχειρησιακά προγράμματα.

| 48. | Το γεγονός ότι τα μέλη των οργανώσεων παραγωγών πρέπει να συγχρηματοδοτήσουν το 50 % των δαπανών του προγράμματος αντισταθμίζει τον κίνδυνο επιλογής αναποτελεσματικών δράσεων από τους δικαιούχους, εφόσον οι στόχοι των οργανώσεων παραγωγών συμπίπτουν με τους στόχους της ΚΟΑ. Επιπλέον, τα κράτη μέλη οφείλουν να σεβαστούν μια σαφή δέσμη υποχρεώσεων, όπως ορίζεται στο σημείο 18. |
| --- | --- |

48.

Το γεγονός ότι τα μέλη των οργανώσεων παραγωγών πρέπει να συγχρηματοδοτήσουν το 50 % των δαπανών του προγράμματος αντισταθμίζει τον κίνδυνο επιλογής αναποτελεσματικών δράσεων από τους δικαιούχους, εφόσον οι στόχοι των οργανώσεων παραγωγών συμπίπτουν με τους στόχους της ΚΟΑ. Επιπλέον, τα κράτη μέλη οφείλουν να σεβαστούν μια σαφή δέσμη υποχρεώσεων, όπως ορίζεται στο σημείο 18.

| 49. | Ανέκαθεν ένας από τους γενικούς στόχους της ΚΟΑ ήταν η βελτίωση των εισοδημάτων των αγροτών όχι μέσω της υποστήριξης αλλά μέσω της αγοράς, ούτως ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητά τους. Από αυτή την άποψη, φαίνεται λογικό να χρησιμοποιούνται επιχορηγήσεις για την υποστήριξη του κόστους υφισταμένων δραστηριοτήτων, έστω και αν αυτό φαίνεται ίσως ότι δεν αποτελεί σημαντική πρόοδο σε σχέση με την αρχική κατάσταση για τους 11 συγκεκριμένους στόχους των κανονισμών. Ωστόσο, η υποστήριξη που παρέχεται στα επιχειρησιακά ταμεία, με μερικές εξαιρέσεις, πρέπει να στοχεύει σε διαρθρωτικές βελτιώσεις και όχι στην κάλυψη λειτουργικών εξόδων.
  Το συγκεκριμένο παράδειγμα των ανακυκλώσιμων συσκευασιών καταδεικνύει με σαφήνεια την προσέγγιση που ακολουθεί η Επιτροπή εν προκειμένω. Το 2004 η Επιτροπή αποφάσισε να αλλάξει τους κανόνες επιλεξιμότητας, στρεφόμενη από την υποστήριξη των δαπανών της ίδιας της συσκευασίας στην υποστήριξη της περιβαλλοντικής διαχείρισης της ανακυκλώσιμης συσκευασίας. Ο στόχος ήταν να εξαλειφθούν οι καταχρήσεις που παρατηρήθηκαν σε ορισμένα κράτη μέλη και να συνδεθούν στενότερα οι δαπάνες με τις περιβαλλοντικές βελτιώσεις. Όπως αναφέρεται στην υποσημείωση 13, η Επιτροπή προέβη σε χρηματοοικονομική διόρθωση το 2001. |
| --- | --- |

49.

Ανέκαθεν ένας από τους γενικούς στόχους της ΚΟΑ ήταν η βελτίωση των εισοδημάτων των αγροτών όχι μέσω της υποστήριξης αλλά μέσω της αγοράς, ούτως ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητά τους. Από αυτή την άποψη, φαίνεται λογικό να χρησιμοποιούνται επιχορηγήσεις για την υποστήριξη του κόστους υφισταμένων δραστηριοτήτων, έστω και αν αυτό φαίνεται ίσως ότι δεν αποτελεί σημαντική πρόοδο σε σχέση με την αρχική κατάσταση για τους 11 συγκεκριμένους στόχους των κανονισμών. Ωστόσο, η υποστήριξη που παρέχεται στα επιχειρησιακά ταμεία, με μερικές εξαιρέσεις, πρέπει να στοχεύει σε διαρθρωτικές βελτιώσεις και όχι στην κάλυψη λειτουργικών εξόδων.

Το συγκεκριμένο παράδειγμα των ανακυκλώσιμων συσκευασιών καταδεικνύει με σαφήνεια την προσέγγιση που ακολουθεί η Επιτροπή εν προκειμένω. Το 2004 η Επιτροπή αποφάσισε να αλλάξει τους κανόνες επιλεξιμότητας, στρεφόμενη από την υποστήριξη των δαπανών της ίδιας της συσκευασίας στην υποστήριξη της περιβαλλοντικής διαχείρισης της ανακυκλώσιμης συσκευασίας. Ο στόχος ήταν να εξαλειφθούν οι καταχρήσεις που παρατηρήθηκαν σε ορισμένα κράτη μέλη και να συνδεθούν στενότερα οι δαπάνες με τις περιβαλλοντικές βελτιώσεις. Όπως αναφέρεται στην υποσημείωση 13, η Επιτροπή προέβη σε χρηματοοικονομική διόρθωση το 2001.

| 51 και 52. | Στο πλαίσιο της προσεχούς μεταρρύθμισης, θα μπορούσε να δοθεί περισσότερη προσοχή στην προσπάθεια να γίνουν οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης από τα κράτη μέλη αποτελεσματικότερα εργαλεία για την από μέρους τους αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής.
  Η Επιτροπή έχει περιλάβει στο πρόγραμμα των αξιολογήσεών της τη δέσμευση να διενεργήσει αξιολογήσεις των διαφόρων μέτρων αγοράς σχετικά με την ΚΟΑ των οπωροκηπευτικών. Η αξιολόγηση σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών θα αρχίσει το 2007, ενώ το 2009 πρέπει να υποβληθεί σχετική τελική έκθεση. |
| --- | --- |

51 και 52.

Στο πλαίσιο της προσεχούς μεταρρύθμισης, θα μπορούσε να δοθεί περισσότερη προσοχή στην προσπάθεια να γίνουν οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης από τα κράτη μέλη αποτελεσματικότερα εργαλεία για την από μέρους τους αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής.

Η Επιτροπή έχει περιλάβει στο πρόγραμμα των αξιολογήσεών της τη δέσμευση να διενεργήσει αξιολογήσεις των διαφόρων μέτρων αγοράς σχετικά με την ΚΟΑ των οπωροκηπευτικών. Η αξιολόγηση σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών θα αρχίσει το 2007, ενώ το 2009 πρέπει να υποβληθεί σχετική τελική έκθεση.

| 54. | Αυτό σημαίνει ότι το 71 % ή σχεδόν τα τρία τέταρτα των δράσεων που επελέγησαν δείχνουν, σε διάφορους βαθμούς, πρόοδο προς τους στόχους του προγράμματος. |
| --- | --- |

54.

Αυτό σημαίνει ότι το 71 % ή σχεδόν τα τρία τέταρτα των δράσεων που επελέγησαν δείχνουν, σε διάφορους βαθμούς, πρόοδο προς τους στόχους του προγράμματος.

| 57 και 58. | Η Επιτροπή θεωρεί ότι, ακόμη και αν μια δράση μπορεί να μη φαίνεται αποτελεσματική ως προς την επίτευξη σημαντικής προόδου σε σχέση με κάποιον από τους στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 15 παράγραφος 4 του κανονισμού του Συμβουλίου, η ενίσχυση πρέπει να θεωρηθεί αποτελεσματική από την άποψη της βελτίωσης των εισοδημάτων των παραγωγών μέσω της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητάς τους, η οποία είναι ένας από τους γενικούς πολιτικούς στόχους.
  Επιπλέον, τα πρότυπα ποιότητας εξελίσσονται γρήγορα στον τομέα, ενώ η διατήρηση των επιπέδων ποιότητας στο ύψος των (βελτιούμενων) προτύπων υποδηλώνει κάποια πρόοδο. |
| --- | --- |

57 και 58.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, ακόμη και αν μια δράση μπορεί να μη φαίνεται αποτελεσματική ως προς την επίτευξη σημαντικής προόδου σε σχέση με κάποιον από τους στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 15 παράγραφος 4 του κανονισμού του Συμβουλίου, η ενίσχυση πρέπει να θεωρηθεί αποτελεσματική από την άποψη της βελτίωσης των εισοδημάτων των παραγωγών μέσω της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητάς τους, η οποία είναι ένας από τους γενικούς πολιτικούς στόχους.

Επιπλέον, τα πρότυπα ποιότητας εξελίσσονται γρήγορα στον τομέα, ενώ η διατήρηση των επιπέδων ποιότητας στο ύψος των (βελτιούμενων) προτύπων υποδηλώνει κάποια πρόοδο.

| 61. | Η απόφαση να περιληφθεί στον κανονισμό της Επιτροπής ένας κατάλογος επιλέξιμων ενεργειών («θετικός» κατάλογος), συνοδευόμενος από έναν κατάλογο μη επιλέξιμων ενεργειών, αύξησε την ασφάλεια δικαίου τόσο για τις διοικητικές υπηρεσίες των κρατών μελών όσο και για τις οργανώσεις παραγωγών. Η ύπαρξη των καταλόγων επιλεξιμότητας δεν απαλλάσσει τα κράτη μέλη από την ευθύνη τους να εξασφαλίζουν ότι ό,τι εγκρίνεται μπορεί συγχρόνως να είναι και επιλέξιμο και αποτελεσματικό και δεν πρέπει να θεωρηθεί ως υιοθέτηση της αποκαλούμενης «προσέγγισης βάσει επιχορηγήσεων» από την Επιτροπή. |
| --- | --- |

61.

Η απόφαση να περιληφθεί στον κανονισμό της Επιτροπής ένας κατάλογος επιλέξιμων ενεργειών («θετικός» κατάλογος), συνοδευόμενος από έναν κατάλογο μη επιλέξιμων ενεργειών, αύξησε την ασφάλεια δικαίου τόσο για τις διοικητικές υπηρεσίες των κρατών μελών όσο και για τις οργανώσεις παραγωγών. Η ύπαρξη των καταλόγων επιλεξιμότητας δεν απαλλάσσει τα κράτη μέλη από την ευθύνη τους να εξασφαλίζουν ότι ό,τι εγκρίνεται μπορεί συγχρόνως να είναι και επιλέξιμο και αποτελεσματικό και δεν πρέπει να θεωρηθεί ως υιοθέτηση της αποκαλούμενης «προσέγγισης βάσει επιχορηγήσεων» από την Επιτροπή.

| 62. | Η Επιτροπή θέσπισε καταλόγους επιλεξιμότητας, οι οποίοι (στο μέτρο του λογικά εφικτού) καθορίζουν με σαφήνεια τι μπορεί να χρηματοδοτηθεί. Οι εθνικές αρχές είναι εκείνες που οφείλουν να μεριμνούν ώστε τα προγράμματα που εγκρίνουν να συνάδουν όχι μόνο με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, αλλά και με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται από τους κανονισμούς. Τα κράτη μέλη αποφασίζουν σχετικά με τις λεπτομερείς διοικητικές τους ρυθμίσεις και η Επιτροπή ελέγχει ότι οι ρυθμίσεις αυτές συνάδουν με τους κανονισμούς.
  Οι κατάλογοι επιλεξιμότητας και το «υπόδειγμα προγραμματισμού» δεν συγκρούονται απαραιτήτως. Ακόμη και σε μια περισσότερο «πλαισιωμένη» πολιτική (π.χ. αγροτική ανάπτυξη) και τα δύο στοιχεία συνυπάρχουν. |
| --- | --- |

62.

Η Επιτροπή θέσπισε καταλόγους επιλεξιμότητας, οι οποίοι (στο μέτρο του λογικά εφικτού) καθορίζουν με σαφήνεια τι μπορεί να χρηματοδοτηθεί. Οι εθνικές αρχές είναι εκείνες που οφείλουν να μεριμνούν ώστε τα προγράμματα που εγκρίνουν να συνάδουν όχι μόνο με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, αλλά και με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται από τους κανονισμούς. Τα κράτη μέλη αποφασίζουν σχετικά με τις λεπτομερείς διοικητικές τους ρυθμίσεις και η Επιτροπή ελέγχει ότι οι ρυθμίσεις αυτές συνάδουν με τους κανονισμούς.

Οι κατάλογοι επιλεξιμότητας και το «υπόδειγμα προγραμματισμού» δεν συγκρούονται απαραιτήτως. Ακόμη και σε μια περισσότερο «πλαισιωμένη» πολιτική (π.χ. αγροτική ανάπτυξη) και τα δύο στοιχεία συνυπάρχουν.

| 63. | Η Επιτροπή θεωρεί ότι, ακόμη και αν μια δράση μπορεί να μη φαίνεται αποτελεσματική ως προς την επίτευξη σημαντικής προόδου σε σχέση με κάποιον από τους στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 15 παράγραφος 4 του κανονισμού του Συμβουλίου, η ενίσχυση πρέπει να θεωρηθεί αποτελεσματική από την άποψη της βελτίωσης των εισοδημάτων των παραγωγών μέσω της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητάς τους, η οποία είναι ένας από τους γενικούς πολιτικούς στόχους.
  Το ζήτημα της καλύτερης στοχοθέτησης της ενίσχυσης θα εξεταστεί στην προσεχή μεταρρύθμιση της ΚΟΑ. |
| --- | --- |

63.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, ακόμη και αν μια δράση μπορεί να μη φαίνεται αποτελεσματική ως προς την επίτευξη σημαντικής προόδου σε σχέση με κάποιον από τους στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 15 παράγραφος 4 του κανονισμού του Συμβουλίου, η ενίσχυση πρέπει να θεωρηθεί αποτελεσματική από την άποψη της βελτίωσης των εισοδημάτων των παραγωγών μέσω της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητάς τους, η οποία είναι ένας από τους γενικούς πολιτικούς στόχους.

Το ζήτημα της καλύτερης στοχοθέτησης της ενίσχυσης θα εξεταστεί στην προσεχή μεταρρύθμιση της ΚΟΑ.

ΜΕΡΟΣ II: ΠΡΟΟΔΟΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ

| 69. | Στο πλαίσιο της προσεχούς μεταρρύθμισης, θα μπορούσε να δοθεί περισσότερη προσοχή στην προσπάθεια να γίνουν οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης από τα κράτη μέλη αποτελεσματικότερα εργαλεία για την από μέρους τους αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής.
  Η Επιτροπή έχει περιλάβει στο πρόγραμμα των αξιολογήσεών της τη δέσμευση να διενεργήσει αξιολογήσεις των διαφόρων μέτρων αγοράς σχετικά με την ΚΟΑ των οπωροκηπευτικών. Η αξιολόγηση σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών θα αρχίσει το 2007. Το 2008 θα υπογραφεί σχετική σύμβαση και το 2009 προβλέπεται να υποβληθεί σχετική έκθεση. |
| --- | --- |

69.

Στο πλαίσιο της προσεχούς μεταρρύθμισης, θα μπορούσε να δοθεί περισσότερη προσοχή στην προσπάθεια να γίνουν οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων και παρακολούθησης από τα κράτη μέλη αποτελεσματικότερα εργαλεία για την από μέρους τους αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής.

Η Επιτροπή έχει περιλάβει στο πρόγραμμα των αξιολογήσεών της τη δέσμευση να διενεργήσει αξιολογήσεις των διαφόρων μέτρων αγοράς σχετικά με την ΚΟΑ των οπωροκηπευτικών. Η αξιολόγηση σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών θα αρχίσει το 2007. Το 2008 θα υπογραφεί σχετική σύμβαση και το 2009 προβλέπεται να υποβληθεί σχετική έκθεση.

| 71. | Η συλλογή στοιχείων για τα επιχειρησιακά προγράμματα είναι μέρος του ελέγχου εφαρμογής της πολιτικής· ακολουθεί μια λογική εισροών-εκροών [πόσα χρήματα ξοδεύονται (εισροές) και για ποιο είδος δραστηριοτήτων (εκροές)]. Στην αξιολόγηση δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στους στόχους και στον αντίκτυπο. |
| --- | --- |

71.

Η συλλογή στοιχείων για τα επιχειρησιακά προγράμματα είναι μέρος του ελέγχου εφαρμογής της πολιτικής· ακολουθεί μια λογική εισροών-εκροών [πόσα χρήματα ξοδεύονται (εισροές) και για ποιο είδος δραστηριοτήτων (εκροές)]. Στην αξιολόγηση δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στους στόχους και στον αντίκτυπο.

| 72. | Η Επιτροπή συμφωνεί με το Συνέδριο ότι η ποσότητα των στοιχείων που περιλαμβάνονται στις εκθέσεις των κρατών μελών δικαιολογεί την ύπαρξη κατάλληλου μηχανογραφημένου (ΤΠ) συστήματος διαχείρισης. Συνεχίζει τις προσπάθειές της για τη βελτίωση της διαχείρισης και της αξιοπιστίας των στοιχείων. Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, η Γενική Διεύθυνση AGRI εγκαινιάζει ένα πρόγραμμα ΤΠ το 2006, με στόχο να έχει στη διάθεσή της μια λεπτομερή βάση δεδομένων από το 2007. |
| --- | --- |

72.

Η Επιτροπή συμφωνεί με το Συνέδριο ότι η ποσότητα των στοιχείων που περιλαμβάνονται στις εκθέσεις των κρατών μελών δικαιολογεί την ύπαρξη κατάλληλου μηχανογραφημένου (ΤΠ) συστήματος διαχείρισης. Συνεχίζει τις προσπάθειές της για τη βελτίωση της διαχείρισης και της αξιοπιστίας των στοιχείων. Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, η Γενική Διεύθυνση AGRI εγκαινιάζει ένα πρόγραμμα ΤΠ το 2006, με στόχο να έχει στη διάθεσή της μια λεπτομερή βάση δεδομένων από το 2007.

| 74. | Υπάρχουν έμμεσοι δείκτες για το στόχο της βελτίωσης της ποιότητας (ο αυξανόμενος αριθμός γεωγραφικών δεικτών και σημάτων ποιότητας για τα οπωροκηπευτικά), αν και οι δείκτες αυτοί δεν παρουσιάζουν συγκεκριμένα την πρόοδο που επιτελούν οι οργανώσεις παραγωγών. |
| --- | --- |

74.

Υπάρχουν έμμεσοι δείκτες για το στόχο της βελτίωσης της ποιότητας (ο αυξανόμενος αριθμός γεωγραφικών δεικτών και σημάτων ποιότητας για τα οπωροκηπευτικά), αν και οι δείκτες αυτοί δεν παρουσιάζουν συγκεκριμένα την πρόοδο που επιτελούν οι οργανώσεις παραγωγών.

| 76. | Η μείωση των αποσύρσεων (σε ποσότητα και στις δαπάνες) δείχνει ότι η προσφορά έχει προσαρμοστεί στη ζήτηση. Η θεαματική μείωση των αποσύρσεων προκύπτει επίσης από το χαμηλό ποσοστό των επιχειρησιακών κονδυλίων (μόνο 2 %, όταν το ανώτατο όριο είναι 30 %) που διατίθενται γι' αυτό τον σκοπό. |
| --- | --- |

76.

Η μείωση των αποσύρσεων (σε ποσότητα και στις δαπάνες) δείχνει ότι η προσφορά έχει προσαρμοστεί στη ζήτηση. Η θεαματική μείωση των αποσύρσεων προκύπτει επίσης από το χαμηλό ποσοστό των επιχειρησιακών κονδυλίων (μόνο 2 %, όταν το ανώτατο όριο είναι 30 %) που διατίθενται γι' αυτό τον σκοπό.

| 78. | Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Συνεδρίου. Ωστόσο, θεωρεί ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Το μέσο χρησιμοποιήθηκε με πολύ διαφορετικό τρόπο στα διάφορα κράτη μέλη, και τα αποτελέσματα δεν είναι εξίσου αρνητικά. Πρέπει να τονιστούν άλλα, πιο ενθαρρυντικά στοιχεία, και ιδίως η συγκρότηση ενώσεων οργανώσεων παραγωγών (ΕΟΠ) και η εμφάνιση μεγάλων οργανώσεων παραγωγών σε μερικά κράτη μέλη μετά τη μεταρρύθμιση της πολιτικής το 1996 (ιδίως στο Βέλγιο, στις Κάτω Χώρες και στην Ιταλία), μερικές από τις οποίες είναι ήδη ικανές να αντισταθμίσουν τη διαπραγματευτική ισχύ των μεγάλων λιανεμπόρων. |
| --- | --- |

78.

Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Συνεδρίου. Ωστόσο, θεωρεί ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Το μέσο χρησιμοποιήθηκε με πολύ διαφορετικό τρόπο στα διάφορα κράτη μέλη, και τα αποτελέσματα δεν είναι εξίσου αρνητικά. Πρέπει να τονιστούν άλλα, πιο ενθαρρυντικά στοιχεία, και ιδίως η συγκρότηση ενώσεων οργανώσεων παραγωγών (ΕΟΠ) και η εμφάνιση μεγάλων οργανώσεων παραγωγών σε μερικά κράτη μέλη μετά τη μεταρρύθμιση της πολιτικής το 1996 (ιδίως στο Βέλγιο, στις Κάτω Χώρες και στην Ιταλία), μερικές από τις οποίες είναι ήδη ικανές να αντισταθμίσουν τη διαπραγματευτική ισχύ των μεγάλων λιανεμπόρων.

| 79. | Για να αντιμετωπίσει το ζήτημα της αξιοπιστίας των στοιχείων, η Γενική Διεύθυνση AGRI εγκαινιάζει ένα πρόγραμμα ΤΠ το 2006, με στόχο να έχει στη διάθεσή της κατάλληλη βάση δεδομένων από το 2007. |
| --- | --- |

79.

Για να αντιμετωπίσει το ζήτημα της αξιοπιστίας των στοιχείων, η Γενική Διεύθυνση AGRI εγκαινιάζει ένα πρόγραμμα ΤΠ το 2006, με στόχο να έχει στη διάθεσή της κατάλληλη βάση δεδομένων από το 2007.

| 80. | Η Επιτροπή γνωρίζει αυτό το ζήτημα, το οποίο θα είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν κατά την προσεχή μεταρρύθμιση της ΚΟΑ. |
| --- | --- |

80.

Η Επιτροπή γνωρίζει αυτό το ζήτημα, το οποίο θα είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν κατά την προσεχή μεταρρύθμιση της ΚΟΑ.

| 81. | Αυτά τα ζητήματα θα εξεταστούν στο πλαίσιο της προσεχούς αξιολόγησης. |
| --- | --- |

81.

Αυτά τα ζητήματα θα εξεταστούν στο πλαίσιο της προσεχούς αξιολόγησης.

| 82. | Η αξιολόγηση σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών συμπεριλαμβάνεται στο πρόγραμμα αξιολογήσεων της Γενικής Διεύθυνσης AGRI για το έτος 2007. Το 2008 θα υπογραφεί η σχετική σύμβαση και το 2009 προβλέπεται να υποβληθεί σχετική έκθεση. Οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου θα ληφθούν υπόψη κατά τον καθορισμό του πεδίου της αξιολόγησης και των σχετικών ερωτήσεων. |
| --- | --- |

82.

Η αξιολόγηση σχετικά με τις οργανώσεις παραγωγών συμπεριλαμβάνεται στο πρόγραμμα αξιολογήσεων της Γενικής Διεύθυνσης AGRI για το έτος 2007. Το 2008 θα υπογραφεί η σχετική σύμβαση και το 2009 προβλέπεται να υποβληθεί σχετική έκθεση. Οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου θα ληφθούν υπόψη κατά τον καθορισμό του πεδίου της αξιολόγησης και των σχετικών ερωτήσεων.

| 83. | Η Επιτροπή συνέκρινε την εξέλιξη της αξίας της παραγωγής που διατίθεται στο εμπόριο από οργανώσεις παραγωγών με την αξία της παραγωγής που διατίθεται στο εμπόριο από παραγωγούς που δεν ήταν μέλη οργάνωσης παραγωγών. Ανάλογα με το μελλοντικό ρόλο των οργανώσεων παραγωγών στην προσεχή μεταρρύθμιση, η Επιτροπή είναι έτοιμη να ερευνήσει αν θα ήταν δυνατόν να ληφθούν αμεσότερες πληροφορίες για το εισόδημα. Το θέμα θα απαιτήσει συζητήσεις και συνεργασία με τα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

83.

Η Επιτροπή συνέκρινε την εξέλιξη της αξίας της παραγωγής που διατίθεται στο εμπόριο από οργανώσεις παραγωγών με την αξία της παραγωγής που διατίθεται στο εμπόριο από παραγωγούς που δεν ήταν μέλη οργάνωσης παραγωγών. Ανάλογα με το μελλοντικό ρόλο των οργανώσεων παραγωγών στην προσεχή μεταρρύθμιση, η Επιτροπή είναι έτοιμη να ερευνήσει αν θα ήταν δυνατόν να ληφθούν αμεσότερες πληροφορίες για το εισόδημα. Το θέμα θα απαιτήσει συζητήσεις και συνεργασία με τα κράτη μέλη.

| 84 και 85. | Οι εξαιρέσεις πρέπει να δικαιολογούνται από αντικειμενικά κριτήρια και έπειτα από διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής συμμετέχουν συστηματικά στις εκ των προτέρων αξιολογήσεις των αιτημάτων των κρατών μελών για εξαιρέσεις.
  Η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη να προβαίνουν σε σαφή διάκριση στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξής τους, με διαφοροποίηση των μέτρων με βάση τη φύση ή την αξία τους· η διαφοροποίηση αυτή καθορίζει αν τα μέτρα χρηματοδοτούνται από προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης ή από επιχειρησιακά προγράμματα. |
| --- | --- |

84 και 85.

Οι εξαιρέσεις πρέπει να δικαιολογούνται από αντικειμενικά κριτήρια και έπειτα από διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής συμμετέχουν συστηματικά στις εκ των προτέρων αξιολογήσεις των αιτημάτων των κρατών μελών για εξαιρέσεις.

Η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη να προβαίνουν σε σαφή διάκριση στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξής τους, με διαφοροποίηση των μέτρων με βάση τη φύση ή την αξία τους· η διαφοροποίηση αυτή καθορίζει αν τα μέτρα χρηματοδοτούνται από προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης ή από επιχειρησιακά προγράμματα.

| 86. | Σύμφωνα με το άρθρο 37 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου, ο ρόλος του προγραμματισμού αγροτικής ανάπτυξης είναι να αποδεικνύει ότι ένα αίτημα για εξαίρεση δεν υπονομεύει τη συνοχή μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου πυλώνα. Η συνοχή μεταξύ της ΚΟΑ των οπωροκηπευτικών και της αγροτικής ανάπτυξης θα εξεταστεί στο πλαίσιο της ευρύτερης αξιολόγησης αντικτύπου, η οποία βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη. |
| --- | --- |

86.

Σύμφωνα με το άρθρο 37 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου, ο ρόλος του προγραμματισμού αγροτικής ανάπτυξης είναι να αποδεικνύει ότι ένα αίτημα για εξαίρεση δεν υπονομεύει τη συνοχή μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου πυλώνα. Η συνοχή μεταξύ της ΚΟΑ των οπωροκηπευτικών και της αγροτικής ανάπτυξης θα εξεταστεί στο πλαίσιο της ευρύτερης αξιολόγησης αντικτύπου, η οποία βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

| 87. | Στο πλαίσιο του συστήματος της από κοινού διαχείρισης, η αρμοδιότητα για την αξιολόγηση και τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας κάθε συγκεκριμένης δράσης ανήκει πρωτίστως στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή συζητά τακτικά με τα κράτη μέλη τη λειτουργία του καθεστώτος ενίσχυσης, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων που αφορούν την αποτελεσματικότητα, στις συνεδριάσεις της διαχειριστικής επιτροπής. Επιπλέον, τα θέματα που απαιτούν αποσαφηνίσεις εξετάζονται σε διμερείς συνεδριάσεις μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών.
  Η Επιτροπή, κατά τις διάφορες αποστολές εκκαθάρισης λογαριασμών και τους επιτόπιους ελέγχους που διενήργησε, απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην προσπάθεια να εξασφαλίσει ότι τα διαχειριστικά και ελεγκτικά συστήματα των κρατών μελών παρέχουν τη λογική βεβαιότητα ότι οι δαπάνες που δηλώνονται συνάδουν με τις κανονιστικές απαιτήσεις. Η επιδίωξη αυτή οδήγησε, όπου κρίθηκε ενδεδειγμένο, σε αξιολογήσεις της συμμόρφωσης των διαδικασιών έγκρισης και παρακολούθησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Οι ανεπάρκειες παρακολουθούνται μέσω της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών και συνεπάγονται, όπου χρειάζεται, χρηματοοικονομικές διορθώσεις εις βάρος του σχετικού κράτους μέλους. |
| --- | --- |

87.

Στο πλαίσιο του συστήματος της από κοινού διαχείρισης, η αρμοδιότητα για την αξιολόγηση και τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας κάθε συγκεκριμένης δράσης ανήκει πρωτίστως στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή συζητά τακτικά με τα κράτη μέλη τη λειτουργία του καθεστώτος ενίσχυσης, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων που αφορούν την αποτελεσματικότητα, στις συνεδριάσεις της διαχειριστικής επιτροπής. Επιπλέον, τα θέματα που απαιτούν αποσαφηνίσεις εξετάζονται σε διμερείς συνεδριάσεις μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών.

Η Επιτροπή, κατά τις διάφορες αποστολές εκκαθάρισης λογαριασμών και τους επιτόπιους ελέγχους που διενήργησε, απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην προσπάθεια να εξασφαλίσει ότι τα διαχειριστικά και ελεγκτικά συστήματα των κρατών μελών παρέχουν τη λογική βεβαιότητα ότι οι δαπάνες που δηλώνονται συνάδουν με τις κανονιστικές απαιτήσεις. Η επιδίωξη αυτή οδήγησε, όπου κρίθηκε ενδεδειγμένο, σε αξιολογήσεις της συμμόρφωσης των διαδικασιών έγκρισης και παρακολούθησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Οι ανεπάρκειες παρακολουθούνται μέσω της διαδικασίας εκκαθάρισης των λογαριασμών και συνεπάγονται, όπου χρειάζεται, χρηματοοικονομικές διορθώσεις εις βάρος του σχετικού κράτους μέλους.

| 88. | Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Συνεδρίου. Ωστόσο, είναι δυνατόν είτε να προκύψει σαφώς είτε να συναχθεί η πραγματοποίηση κάποιας προόδου προς την κατεύθυνση της επίτευξης των σχετικών στόχων σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 70 % των υποθέσεων που έλεγξε το Συνέδριο.
  Η Επιτροπή θέσπισε καταλόγους επιλεξιμότητας, οι οποίοι (στο μέτρο του λογικά εφικτού) καθορίζουν με σαφήνεια τι μπορεί να χρηματοδοτηθεί. Οι εθνικές αρχές είναι εκείνες που οφείλουν να μεριμνούν ώστε τα προγράμματα που εγκρίνουν να συνάδουν όχι μόνο με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, αλλά και με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται από τους κανονισμούς. Τα κράτη μέλη αποφασίζουν σχετικά με τις λεπτομερείς διοικητικές τους ρυθμίσεις και η Επιτροπή ελέγχει ότι οι ρυθμίσεις αυτές συνάδουν με τους κανονισμούς, οι οποίοι καθορίζουν το ποσοστό ελέγχων σε λογικό επίπεδο. Οι παρατηρήσεις της Επιτροπής που προκύπτουν από τις αποστολές ελέγχου που διενήργησε το 2005 αποκαλύπτουν διάφορες περιπτώσεις στις οποίες τα κράτη μέλη ερμήνευαν το κοινοτικό δίκαιο πολύ διασταλτικά. |
| --- | --- |

88.

Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Συνεδρίου. Ωστόσο, είναι δυνατόν είτε να προκύψει σαφώς είτε να συναχθεί η πραγματοποίηση κάποιας προόδου προς την κατεύθυνση της επίτευξης των σχετικών στόχων σε ποσοστό μεγαλύτερο από το 70 % των υποθέσεων που έλεγξε το Συνέδριο.

Η Επιτροπή θέσπισε καταλόγους επιλεξιμότητας, οι οποίοι (στο μέτρο του λογικά εφικτού) καθορίζουν με σαφήνεια τι μπορεί να χρηματοδοτηθεί. Οι εθνικές αρχές είναι εκείνες που οφείλουν να μεριμνούν ώστε τα προγράμματα που εγκρίνουν να συνάδουν όχι μόνο με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, αλλά και με τους γενικούς στόχους που καθορίζονται από τους κανονισμούς. Τα κράτη μέλη αποφασίζουν σχετικά με τις λεπτομερείς διοικητικές τους ρυθμίσεις και η Επιτροπή ελέγχει ότι οι ρυθμίσεις αυτές συνάδουν με τους κανονισμούς, οι οποίοι καθορίζουν το ποσοστό ελέγχων σε λογικό επίπεδο. Οι παρατηρήσεις της Επιτροπής που προκύπτουν από τις αποστολές ελέγχου που διενήργησε το 2005 αποκαλύπτουν διάφορες περιπτώσεις στις οποίες τα κράτη μέλη ερμήνευαν το κοινοτικό δίκαιο πολύ διασταλτικά.

| 89. | Η Επιτροπή σημειώνει με ικανοποίηση ότι τα συμπεράσματα του Συνεδρίου δίνουν μια θετική εν γένει εικόνα της προόδου που έχουν επιτελέσει οι οργανώσεις παραγωγών χάρη στην κοινοτική υποστήριξη. |
| --- | --- |

89.

Η Επιτροπή σημειώνει με ικανοποίηση ότι τα συμπεράσματα του Συνεδρίου δίνουν μια θετική εν γένει εικόνα της προόδου που έχουν επιτελέσει οι οργανώσεις παραγωγών χάρη στην κοινοτική υποστήριξη.

| 90. | Η Επιτροπή θεωρεί ότι, ακόμη και αν μια δράση μπορεί να μη φαίνεται αποτελεσματική ως προς την επίτευξη σημαντικής προόδου σε σχέση με κάποιον από τους στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 15 παράγραφος 4 του κανονισμού του Συμβουλίου, η ενίσχυση πρέπει να θεωρηθεί αποτελεσματική από την άποψη της βελτίωσης των εισοδημάτων των παραγωγών μέσω της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητάς τους, η οποία είναι ένας από τους γενικούς πολιτικούς στόχους. Ωστόσο, συμφωνεί ότι η ενίσχυση μπορεί να είναι αποτελεσματικότερη, αν είναι καλύτερα στοχοθετημένη, και επισημαίνει ότι θα αντιμετωπίσει αυτό το ζήτημα στην εν εξελίξει αξιολόγηση αντικτύπου. |
| --- | --- |

90.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, ακόμη και αν μια δράση μπορεί να μη φαίνεται αποτελεσματική ως προς την επίτευξη σημαντικής προόδου σε σχέση με κάποιον από τους στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 15 παράγραφος 4 του κανονισμού του Συμβουλίου, η ενίσχυση πρέπει να θεωρηθεί αποτελεσματική από την άποψη της βελτίωσης των εισοδημάτων των παραγωγών μέσω της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητάς τους, η οποία είναι ένας από τους γενικούς πολιτικούς στόχους. Ωστόσο, συμφωνεί ότι η ενίσχυση μπορεί να είναι αποτελεσματικότερη, αν είναι καλύτερα στοχοθετημένη, και επισημαίνει ότι θα αντιμετωπίσει αυτό το ζήτημα στην εν εξελίξει αξιολόγηση αντικτύπου.

| 91. | Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα αποτελέσματα των επιχειρησιακών προγραμμάτων δεν μπορούν να θεωρηθούν ως ο μοναδικός παράγοντας που ωθεί τους παραγωγούς προς τους στόχους που καθορίζονται στον κανονισμό του Συμβουλίου. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά συμβάλλουν στην υιοθέτηση μιας προσέγγισης περισσότερο προσανατολισμένης προς την αγορά. Οι δυνάμεις της αγοράς, ιδίως πρόσφατα, δημιούργησαν τεράστια πίεση στους παραγωγούς, με συνέπεια να εκδηλωθούν σημαντικές κρίσεις για βασικά προϊόντα της ΕΕ (ροδάκινα, εσπεριδοειδή, επιτραπέζια σταφύλια, επιτραπέζιες ντομάτες, ντομάτες για μεταποίηση).
  Εξαιτίας αυτών των κρίσεων οι παραγωγοί, στον αγώνα τους για οικονομική επιβίωση και έχοντας ως προτεραιότητα τη μείωση των δαπανών, ενδέχεται να αποδίδουν ενίοτε λιγότερη προσοχή στις ποιοτικές πτυχές και να παραμελούν τα περιβαλλοντικά ζητήματα. Αυτός ο κίνδυνος καθιστά τα επιχειρησιακά προγράμματα σημαντικό στοιχείο στην προσπάθεια να εξασφαλιστεί ότι η προσοχή των παραγωγών θα είναι συνεχώς στραμμένη στα ζητήματα ποιότητας και περιβάλλοντος στις ενέργειές τους. |
| --- | --- |

91.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα αποτελέσματα των επιχειρησιακών προγραμμάτων δεν μπορούν να θεωρηθούν ως ο μοναδικός παράγοντας που ωθεί τους παραγωγούς προς τους στόχους που καθορίζονται στον κανονισμό του Συμβουλίου. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά συμβάλλουν στην υιοθέτηση μιας προσέγγισης περισσότερο προσανατολισμένης προς την αγορά. Οι δυνάμεις της αγοράς, ιδίως πρόσφατα, δημιούργησαν τεράστια πίεση στους παραγωγούς, με συνέπεια να εκδηλωθούν σημαντικές κρίσεις για βασικά προϊόντα της ΕΕ (ροδάκινα, εσπεριδοειδή, επιτραπέζια σταφύλια, επιτραπέζιες ντομάτες, ντομάτες για μεταποίηση).

Εξαιτίας αυτών των κρίσεων οι παραγωγοί, στον αγώνα τους για οικονομική επιβίωση και έχοντας ως προτεραιότητα τη μείωση των δαπανών, ενδέχεται να αποδίδουν ενίοτε λιγότερη προσοχή στις ποιοτικές πτυχές και να παραμελούν τα περιβαλλοντικά ζητήματα. Αυτός ο κίνδυνος καθιστά τα επιχειρησιακά προγράμματα σημαντικό στοιχείο στην προσπάθεια να εξασφαλιστεί ότι η προσοχή των παραγωγών θα είναι συνεχώς στραμμένη στα ζητήματα ποιότητας και περιβάλλοντος στις ενέργειές τους.

| 92. | Η Επιτροπή γνωρίζει τις ανεπάρκειες που επισημαίνονται από το Συνέδριο. Ωστόσο, με δεδομένη τη μεγαλύτερη πρόσβαση στην αγορά συνεπεία της αναπτυξιακής ατζέντας της Ντόχα και την αυξανόμενη συγκέντρωση από την πλευρά της ζήτησης, αυτή η πολιτική προσέγγιση εξακολουθεί να είναι το καλύτερο μέσο για την προσπάθεια επίτευξης μιας καλύτερα ισορροπημένης αλυσίδας (από τον παραγωγό στον καταναλωτή). Ένας από τους στόχους της προσεχούς μεταρρύθμισης είναι να αντιμετωπιστούν οι αδυναμίες και να ενισχυθούν τα διαθέσιμα μέσα, ιδίως με τη διευκόλυνση των συγχωνεύσεων μεταξύ των οργανώσεων παραγωγών, της συγκρότησης ενώσεων οργανώσεων παραγωγών, της συνεργασίας μεταξύ των οργανώσεων παραγωγών και της δημιουργίας οργανώσεων παραγωγών με διεθνή διάσταση. |
| --- | --- |

92.

Η Επιτροπή γνωρίζει τις ανεπάρκειες που επισημαίνονται από το Συνέδριο. Ωστόσο, με δεδομένη τη μεγαλύτερη πρόσβαση στην αγορά συνεπεία της αναπτυξιακής ατζέντας της Ντόχα και την αυξανόμενη συγκέντρωση από την πλευρά της ζήτησης, αυτή η πολιτική προσέγγιση εξακολουθεί να είναι το καλύτερο μέσο για την προσπάθεια επίτευξης μιας καλύτερα ισορροπημένης αλυσίδας (από τον παραγωγό στον καταναλωτή). Ένας από τους στόχους της προσεχούς μεταρρύθμισης είναι να αντιμετωπιστούν οι αδυναμίες και να ενισχυθούν τα διαθέσιμα μέσα, ιδίως με τη διευκόλυνση των συγχωνεύσεων μεταξύ των οργανώσεων παραγωγών, της συγκρότησης ενώσεων οργανώσεων παραγωγών, της συνεργασίας μεταξύ των οργανώσεων παραγωγών και της δημιουργίας οργανώσεων παραγωγών με διεθνή διάσταση.

| 93. | Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο εκ των προτέρων έλεγχος τον οποίο διενεργούν οι υπηρεσίες της σχετικά με τα αιτήματα των κρατών μελών για εξαιρέσεις βάσει του άρθρου 37 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/99 του Συμβουλίου επαρκεί για να εξασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ των δύο μέσων. Οι λόγοι της ανεπαρκούς συμμετοχής των παραγωγών στο σύστημα θα διερευνηθούν στις μελλοντικές αξιολογήσεις. |
| --- | --- |

93.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο εκ των προτέρων έλεγχος τον οποίο διενεργούν οι υπηρεσίες της σχετικά με τα αιτήματα των κρατών μελών για εξαιρέσεις βάσει του άρθρου 37 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/99 του Συμβουλίου επαρκεί για να εξασφαλιστεί η συνοχή μεταξύ των δύο μέσων. Οι λόγοι της ανεπαρκούς συμμετοχής των παραγωγών στο σύστημα θα διερευνηθούν στις μελλοντικές αξιολογήσεις.

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

| 94. | Αυτό το ζήτημα θα εξεταστεί και θα αντιμετωπιστεί κατάλληλα στην προσεχή αναθεώρηση της ΚΟΑ (τέλος 2006), με στόχο να καταστεί το καθεστώς ενίσχυσης απλούστερο και αποτελεσματικότερο στο μέλλον.
  Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ανάληψη πρόσθετων νομοθετικών πρωτοβουλιών από την Επιτροπή, αν κριθεί ότι αυτές θα συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων του καθεστώτος. |
| --- | --- |

94.

Αυτό το ζήτημα θα εξεταστεί και θα αντιμετωπιστεί κατάλληλα στην προσεχή αναθεώρηση της ΚΟΑ (τέλος 2006), με στόχο να καταστεί το καθεστώς ενίσχυσης απλούστερο και αποτελεσματικότερο στο μέλλον.

Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ανάληψη πρόσθετων νομοθετικών πρωτοβουλιών από την Επιτροπή, αν κριθεί ότι αυτές θα συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων του καθεστώτος.

| 95. | Η Επιτροπή πραγματοποιεί αξιολόγηση αντικτύπου στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την πρόταση μεταρρύθμισης της ΚΟΑ, πρόταση η οποία θα υποβληθεί αργότερα το 2006. Συμφωνεί με τους στόχους που εκφράζονται στις συστάσεις του Συνεδρίου και, στο πλαίσιο της αξιολόγησης αντικτύπου, θα διερευνήσει τον τρόπο βέλτιστης επίτευξής τους. |
| --- | --- |

95.

Η Επιτροπή πραγματοποιεί αξιολόγηση αντικτύπου στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την πρόταση μεταρρύθμισης της ΚΟΑ, πρόταση η οποία θα υποβληθεί αργότερα το 2006. Συμφωνεί με τους στόχους που εκφράζονται στις συστάσεις του Συνεδρίου και, στο πλαίσιο της αξιολόγησης αντικτύπου, θα διερευνήσει τον τρόπο βέλτιστης επίτευξής τους.

| 96. | Η Επιτροπή θα βελτιώσει την ικανότητά της να συλλέγει στοιχεία και να αναπτύσσει σχετικούς δείκτες. Για να αντιμετωπίσει το ζήτημα της αξιοπιστίας των στοιχείων, η Γενική Διεύθυνση AGRI δρομολόγησε ένα πρόγραμμα ΤΠ (τεχνολογία πληροφοριών) το 2006, ούτως ώστε από το 2007 να διαθέτει κατάλληλη βάση δεδομένων. |
| --- | --- |

96.

Η Επιτροπή θα βελτιώσει την ικανότητά της να συλλέγει στοιχεία και να αναπτύσσει σχετικούς δείκτες. Για να αντιμετωπίσει το ζήτημα της αξιοπιστίας των στοιχείων, η Γενική Διεύθυνση AGRI δρομολόγησε ένα πρόγραμμα ΤΠ (τεχνολογία πληροφοριών) το 2006, ούτως ώστε από το 2007 να διαθέτει κατάλληλη βάση δεδομένων.

| 97. | Το πεδίο της αξιολόγησης και οι σχετικές ερωτήσεις θα διατυπωθούν κατά την εκπόνηση της συγγραφής υποχρεώσεων. Οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου θα ληφθούν υπόψη. |
| --- | --- |

97.

Το πεδίο της αξιολόγησης και οι σχετικές ερωτήσεις θα διατυπωθούν κατά την εκπόνηση της συγγραφής υποχρεώσεων. Οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου θα ληφθούν υπόψη.

| 98. | Η Επιτροπή θα αντιμετωπίσει στην προσεχή πρότασή της για τη μεταρρύθμιση το ζήτημα της απουσίας οργάνωσης στα κυριότερα κράτη μέλη παραγωγής οπωροκηπευτικών, ενθαρρύνοντας αποτελεσματικότερα τη συμμετοχή σε οργανώσεις παραγωγών. |
| --- | --- |

98.

Η Επιτροπή θα αντιμετωπίσει στην προσεχή πρότασή της για τη μεταρρύθμιση το ζήτημα της απουσίας οργάνωσης στα κυριότερα κράτη μέλη παραγωγής οπωροκηπευτικών, ενθαρρύνοντας αποτελεσματικότερα τη συμμετοχή σε οργανώσεις παραγωγών.

| 99 και 100. | Σε έναν τομέα στον οποίο η προσφορά αντιμετωπίζει ολοένα και μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ από την πλευρά της ζήτησης, η συγκέντρωση της προσφοράς είναι, και θα είναι, αποτελεσματικό εργαλείο για την εξασφάλιση μιας πιο ισορροπημένης αγοράς. Το πεδίο της αξιολόγησης και οι σχετικές ερωτήσεις θα διατυπωθούν κατά την εκπόνηση της συγγραφής υποχρεώσεων. Οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου θα ληφθούν υπόψη. |
| --- | --- |

99 και 100.

Σε έναν τομέα στον οποίο η προσφορά αντιμετωπίζει ολοένα και μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ από την πλευρά της ζήτησης, η συγκέντρωση της προσφοράς είναι, και θα είναι, αποτελεσματικό εργαλείο για την εξασφάλιση μιας πιο ισορροπημένης αγοράς. Το πεδίο της αξιολόγησης και οι σχετικές ερωτήσεις θα διατυπωθούν κατά την εκπόνηση της συγγραφής υποχρεώσεων. Οι παρατηρήσεις του Συνεδρίου θα ληφθούν υπόψη.

---