# Il-Ġurnal Uffiċjali C NaN/2006

| | ISSN 1725-5198 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  ta’ l-Unjoni Ewropea | C NaN |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 4926 ta' Lulju 2006 |

ISSN 1725-5198

Il-Ġurnal Uffiċjali

ta’ l-Unjoni Ewropea

C NaN

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 4926 ta' Lulju 2006

---

| Avviż Nru | Werrej | Paġna |
| --- | --- | --- |
| | I   Tagħrif |
| | Il-Qorti ta’ l-Awdituri |
| 2006/C /1 | Rapport Speċjali Nru 4/2006 li jirrigwarda il-Proġetti ta' Investiment Phare fil-Bulgarija u r-Rumanija flimkien mar-risposti tal-Kummissjoni | 1 |

Avviż Nru

Werrej

Paġna

I   Tagħrif

Il-Qorti ta’ l-Awdituri

2006/C /1

Rapport Speċjali Nru 4/2006 li jirrigwarda il-Proġetti ta' Investiment Phare fil-Bulgarija u r-Rumanija flimkien mar-risposti tal-Kummissjoni

1

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Din il-Ħarġa Speċjali bil-Malti hija ppubblikata bil-lingwi uffiċjali ta’ l-istituzzjonijiet ta’ l-Unjoni Ewropea fil-ĠU C 174 |

---

(1)   Din il-Ħarġa Speċjali bil-Malti hija ppubblikata bil-lingwi uffiċjali ta’ l-istituzzjonijiet ta’ l-Unjoni Ewropea fil-ĠU C 174

1

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Tagħrif

Il-Qorti ta’ l-Awdituri

| 26.7.2006 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C NaN/1 |
| --- | --- | --- | --- |

26.7.2006

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C NaN/1

---

RAPPORT SPEĊJALI Nru 4/2006

li jirrigwarda il-Proġetti ta' Investiment Phare fil-Bulgarija u r-Rumanija flimkien mar-risposti tal-Kummissjoni

(skond l-Artikolu 248(4), it-tieni sotto-paragrafu, KE)

WERREJ

LISTA TA' ABBREVJAZZJONIJIET

| I-VII | SOMMARJU |
| --- | --- |

I-VII

| 1-11 | INTRODUZZJONI |
| --- | --- |

1-11

| 1-4 | Objettiv Ġenerali tal-Phare |
| --- | --- |

1-4

| 5-10 | Programmazzjoni u implimentazzjoni tal-Phare |
| --- | --- |

5-10

| 11 | L-importanza finanzjarja tas-sostenn għall-investiment fil-Programmi Nazzjonali |
| --- | --- |

11

| 12-14 | L-ISKOP U L-APPROĊĊ TAL-VERIFIKA TAL-QORTI |
| --- | --- |

12-14

| 15-56 | OSSERVAZZJONIJIET |
| --- | --- |

15-56

| 15-16 | Il-proġetti kienu skond l-objettivi ġenerali tal-Phare |
| --- | --- |

15-16

| 17-18 | L-Investimenti seħħew |
| --- | --- |

17-18

| 19-42 | Iktar min-nofs il-proġetti ma kinux qed joperaw kif suppost fiż-żmien tal-verifika |
| --- | --- |

19-42

| 20-23 | Tisħiħ fl-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku fil-Bulgarija |
| --- | --- |

20-23

| 24-25 | Tisħiħ tas-sistema Ġuridika u Penitenzjarja tar-Rumanija |
| --- | --- |

24-25

| 26-28 | Investiment fil-Business Incubators għall-SMEs f'Żoni ta' Deklin Industrijali fil-Bulgarija |
| --- | --- |

26-28

| 29-31 | Proġetti lokali u reġjonali fir-Rumanija |
| --- | --- |

29-31

| 32-36 | Fond Bulgaru ta' Wara l-Privatizzazzjoni (BPPF) |
| --- | --- |

32-36

| 37-38 | Liberalizzazzjoni tas-settur ta' l-enerġija fir-Rumanija |
| --- | --- |

37-38

| 39 | Agrostatistiċi fil-Bulgarija |
| --- | --- |

39

| 40-42 | Refuġju fir-Rumanija |
| --- | --- |

40-42

| 43-56 | F'ħafna mill-proġetti vverifikati s-sostenibilita' ma kinitx assikurata |
| --- | --- |

43-56

| 44-50 | Riskji għall-vijabilità teknika |
| --- | --- |

44-50

| 51-56 | Riskji għall-vijabilità ekonomika |
| --- | --- |

51-56

| 57-61 | KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONJIET |
| --- | --- |

57-61

Ir-risposti tal-Kummissjoni

LISTA TA' ABBREVJAZZJONIJIETAcquis communautaire Il-korp sħiħ tal-liġi ta' l-UE kif espress fit-trattati, fil-leġislazzjoni sekondarja u l-politika ta' l-Unjoni, kif ukoll fil-każistika tal-Qorti Ewropea tal-ĠustizzjaAP Partnership għas-SħubijaASNS Sistema ta' Netwerk ta' l-Istatistika dwar l-AgrikolturaBPPF Fond Bulgaru ta' Wara l-PrivatizzazzjoniCDMS Sistema ta' Ġestjoni tal-Każijiet u tad-DokumentiCEEC Pajjiżi ta' l-Ewropa Ċentrali u tal-LvantDIS Sistema ta' Implimentazzjoni DeċentralizzataEBRD Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-IżviluppESC Koeżjoni Soċjali u EkonomikaNBPS Servizz tal-Pulizija tal-Konfini Nazzjonali (Bulgarija)NRO Uffiċċju Nazzjonali tar-Refuġjati (Rumanija)Phare Il-programm Phare huwa bħalissa l-programm prinċipali ta' l-UE ta' kooperazzjoni finanzjarja u teknika mal-pajjiżi kandidati ta' l-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant (CEECs). Dan ġie mwaqqaf fl-1989 u oriġinarjament kien immirat biss lejn żewġ pajjiżi: il-Polonja u l-UngerijaPO Uffiċċju tal-ProsekuturSME Intrapriżi Żgħar u ta' Daqs MedjuUIS Sistema ta' Ffajljar ta' l-Informazzjoni Unita

SOMMARJU

| I. | Il-programm Phare jipprovdi assistenza finanzjarja lill-pajjiżi fl-Ewropa taċ-Ċentru u tal-Lvant li huma kandidati sabiex jissieħbu fl-Unjoni Ewropea. Il-Kummissjoni u l-Awtoritajiet Nazzjonali jaqsmu bejniethom il-ġestjoni tal-programm Phare. Il-Kummissjoni għandha r-responsabbiltà ġenerali sabiex tiġġestixxi l-programm. Il-pajjiżi li jirċievu għandhom ir-responsabbiltà prinċipali sabiex jibdew u jħaddmu l-proġetti (ara paragrafi 8-10). |
| --- | --- |

I.

Il-programm Phare jipprovdi assistenza finanzjarja lill-pajjiżi fl-Ewropa taċ-Ċentru u tal-Lvant li huma kandidati sabiex jissieħbu fl-Unjoni Ewropea. Il-Kummissjoni u l-Awtoritajiet Nazzjonali jaqsmu bejniethom il-ġestjoni tal-programm Phare. Il-Kummissjoni għandha r-responsabbiltà ġenerali sabiex tiġġestixxi l-programm. Il-pajjiżi li jirċievu għandhom ir-responsabbiltà prinċipali sabiex jibdew u jħaddmu l-proġetti (ara paragrafi 8-10).

| II. | L-iskop tal-verifika tal-Qorti kien sabiex tevalwa l-prestazzjoni tal-proġetti ta' investiment sostenuti mill-Phare fil-Bulgarija u r-Rumanija. Dawn il-konklużjonijiet huma bbażati fuq kampjun ta' proġetti finanzjati mill-Programmi Nazzjonali tal-Phare ta' l-2000. Il-pagamenti finali għal dawn il-programmi saru fl-2005 (ara paragrafi 12-14). |
| --- | --- |

II.

L-iskop tal-verifika tal-Qorti kien sabiex tevalwa l-prestazzjoni tal-proġetti ta' investiment sostenuti mill-Phare fil-Bulgarija u r-Rumanija. Dawn il-konklużjonijiet huma bbażati fuq kampjun ta' proġetti finanzjati mill-Programmi Nazzjonali tal-Phare ta' l-2000. Il-pagamenti finali għal dawn il-programmi saru fl-2005 (ara paragrafi 12-14).

| III. | Il-proġetti vverifikati kienu ġeneralment skond l-objettivi ġenerali ta' l-investimenti tal-Phare, jiġifieri li jiffaċilitaw l-allinjament man-normi u l-istandards ta' l-UE jew li jassistu fil-kuntest tal-programmi ta' Koeżjoni Ekonomika u Soċjali (ESC) (ara paragrafi 15-16). Il-Qorti kisbet ukoll assigurazzjoni illi, b'mod ġenerali l-proġetti ġew implimentati skond il-kundizzjonijiet tal-kuntratti ta' forniment u ta' xogħlijiet (ara paragrafi 17-18). |
| --- | --- |

III.

Il-proġetti vverifikati kienu ġeneralment skond l-objettivi ġenerali ta' l-investimenti tal-Phare, jiġifieri li jiffaċilitaw l-allinjament man-normi u l-istandards ta' l-UE jew li jassistu fil-kuntest tal-programmi ta' Koeżjoni Ekonomika u Soċjali (ESC) (ara paragrafi 15-16). Il-Qorti kisbet ukoll assigurazzjoni illi, b'mod ġenerali l-proġetti ġew implimentati skond il-kundizzjonijiet tal-kuntratti ta' forniment u ta' xogħlijiet (ara paragrafi 17-18).

| IV. | Għal iktar min-nofs tal-proġetti ta' investiment ivverifikati, l-assi ma kinux, jew kienu biss parzjalment, qed jintużaw għall-iskop li għalih kienu intenzjonati. Dak li ġie prodott u r-riżultati kienu konsiderevolment lura minn dak li kien pjanat, xi kultant sa b'sentejn. Dawn in-nuqqasijiet kienu minħabba n-nuqqas kontinwu kemm ta' kapaċità amministrattiva kif ukoll ta' riżorsi nazzjonali. Dan juri l-bżonn li għandhom l-Awtoritajiet Nazzjonali sabiex jagħmlu iktar sforzi sostanzjali sabiex jiffinalizzaw il-proġetti sabiex jiksbu l-objettivi li jkunu fil-bażi tal-proġett (ara paragrafi 19-42). |
| --- | --- |

IV.

Għal iktar min-nofs tal-proġetti ta' investiment ivverifikati, l-assi ma kinux, jew kienu biss parzjalment, qed jintużaw għall-iskop li għalih kienu intenzjonati. Dak li ġie prodott u r-riżultati kienu konsiderevolment lura minn dak li kien pjanat, xi kultant sa b'sentejn. Dawn in-nuqqasijiet kienu minħabba n-nuqqas kontinwu kemm ta' kapaċità amministrattiva kif ukoll ta' riżorsi nazzjonali. Dan juri l-bżonn li għandhom l-Awtoritajiet Nazzjonali sabiex jagħmlu iktar sforzi sostanzjali sabiex jiffinalizzaw il-proġetti sabiex jiksbu l-objettivi li jkunu fil-bażi tal-proġett (ara paragrafi 19-42).

| V. | Is-sostenn Phare għaż-żewġ proġetti mmexxija minn istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali kien problematiku. Fil-Bulgarija, il-Fond ta' Wara l-Privatizzazzjoni kien nieqes mill-effiċjenza u l-effettività (livell baxx ta' investimenti f'azzjonijiet u spejjeż għolja ta' ġestjoni), waqt li fir-Rumanija l-kontribuzzjoni Phare ma pprovditx valur miżjud ċar għal infrastruttura regolatorja aħjar fis-suq ta' l-elettriċità. (ara pragrafi 32-36 u paragrafi 37-38). |
| --- | --- |

V.

Is-sostenn Phare għaż-żewġ proġetti mmexxija minn istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali kien problematiku. Fil-Bulgarija, il-Fond ta' Wara l-Privatizzazzjoni kien nieqes mill-effiċjenza u l-effettività (livell baxx ta' investimenti f'azzjonijiet u spejjeż għolja ta' ġestjoni), waqt li fir-Rumanija l-kontribuzzjoni Phare ma pprovditx valur miżjud ċar għal infrastruttura regolatorja aħjar fis-suq ta' l-elettriċità. (ara pragrafi 32-36 u paragrafi 37-38).

| VI. | Il-vijabilità teknika tal-beni ta' l-investiment mhijiex assigurata u l-lonġevità tagħhom hija fir-riskju. Għar-rigward tal-business parks u ta' l-incubators diversi problemi ta' ġestjoni għad iridu jiġu solvuti sabiex tintlaħaq il-vijabilità ekonomika mixtieqa (ara paragrafi 43-56). |
| --- | --- |

VI.

Il-vijabilità teknika tal-beni ta' l-investiment mhijiex assigurata u l-lonġevità tagħhom hija fir-riskju. Għar-rigward tal-business parks u ta' l-incubators diversi problemi ta' ġestjoni għad iridu jiġu solvuti sabiex tintlaħaq il-vijabilità ekonomika mixtieqa (ara paragrafi 43-56).

| VII. | Il-Kummissjoni hija responsabbli partikolarment għall-iżvilupp tal-politika tal-Phare u għas-sorveljanza tagħha. Waqt li l-kontroll tagħha tal-proġetti qabel il-finanzjament (kontroll ex ante) irriżulta li kien effettiv, il-Qorti tikkritika l-ġestjoni ġenerali tal-Kummissjoni fi tlett oqsma partikolari:






  — | hija ssopravalutat il-kapaċità ta' ġestjoni ta' l-awtoritajiet pubbliċi fil- Bulgarija u fir-Rumanija u spiss qablet mal-miri u ma' l-iskadenzi ambizzjużi żżejjed tagħhom; |
| --- | --- | --- |

VII.

Il-Kummissjoni hija responsabbli partikolarment għall-iżvilupp tal-politika tal-Phare u għas-sorveljanza tagħha. Waqt li l-kontroll tagħha tal-proġetti qabel il-finanzjament (kontroll ex ante) irriżulta li kien effettiv, il-Qorti tikkritika l-ġestjoni ġenerali tal-Kummissjoni fi tlett oqsma partikolari:

—

hija ssopravalutat il-kapaċità ta' ġestjoni ta' l-awtoritajiet pubbliċi fil- Bulgarija u fir-Rumanija u spiss qablet mal-miri u ma' l-iskadenzi ambizzjużi żżejjed tagħhom;

| — | hija ma tagħtx każ tal-prinċipji tas-sostenibilità u ko-finanzjament; |
| --- | --- |

—

hija ma tagħtx każ tal-prinċipji tas-sostenibilità u ko-finanzjament;

| — | hija ma kkunsidratx biżżejjed il-valur miżjud u l-effett katalitiku tal-flus Phare f'attivitajiet immexxija minn istituzzjonijiet internazzjonali finanzjarji. |
| --- | --- |

—

hija ma kkunsidratx biżżejjed il-valur miżjud u l-effett katalitiku tal-flus Phare f'attivitajiet immexxija minn istituzzjonijiet internazzjonali finanzjarji.

Skond dan il-Kummissjoni għandha tieħu passi sabiex ittejjeb il-ġestjoni tagħha għar-rigward ta' dawn it-tliet aspetti (ara paragrafi 57-61).

INTRODUZZJONI

Objettiv Ġenerali tal-Phare

| 1. | Sa mill-1997 l-objettiv ġenerali tal-programm Phare kien li jgħin lill-Pajjiżi ta' l-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant (CEEC) sabiex jippreparaw biex jissieħbu fl-Unjoni Ewropea. Sabiex isostni r-riformi meħtieġa għas-sħubija fl-UE, il-programm Phare jipprovdi assistenza finanzjarja bħala parti mill-Istrateġija ta' Qabel is-Sħubija ta' l-Unjoni. |
| --- | --- |

1.

Sa mill-1997 l-objettiv ġenerali tal-programm Phare kien li jgħin lill-Pajjiżi ta' l-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant (CEEC) sabiex jippreparaw biex jissieħbu fl-Unjoni Ewropea. Sabiex isostni r-riformi meħtieġa għas-sħubija fl-UE, il-programm Phare jipprovdi assistenza finanzjarja bħala parti mill-Istrateġija ta' Qabel is-Sħubija ta' l-Unjoni.

| 2. | F'Ottubru 1999 il-Kummissjoni adottat linji ta' gwida speċifiċi għall-implimentazzjoni tal-programm Phare għall-perijodu 2000-2006 (1). Skond dawn il-linji ta' gwida, is-sostenn tal-Phare kellu jiffoka fuq żewġ prijoritajiet, l-investiment u l-bini ta' l-istituzzjonijiet (2). |
| --- | --- |

2.

F'Ottubru 1999 il-Kummissjoni adottat linji ta' gwida speċifiċi għall-implimentazzjoni tal-programm Phare għall-perijodu 2000-2006 (1). Skond dawn il-linji ta' gwida, is-sostenn tal-Phare kellu jiffoka fuq żewġ prijoritajiet, l-investiment u l-bini ta' l-istituzzjonijiet (2).

| 3. | Wara l-adeżjoni ta' 10 pajjiżi f'Mejju 2004 l-iffokar prinċipali tal-politika tat-tkabbir saret l-implimentazzjoni tar-roadmaps ta' l-adeżjoni magħmula għall-Bulgarija u r-Rumanija. |
| --- | --- |

3.

Wara l-adeżjoni ta' 10 pajjiżi f'Mejju 2004 l-iffokar prinċipali tal-politika tat-tkabbir saret l-implimentazzjoni tar-roadmaps ta' l-adeżjoni magħmula għall-Bulgarija u r-Rumanija.

| 4. | Wara l-għeluq tan-negozjati ta' sħubija f'Diċembru 2004 il-Kummissjoni adottat fi Frar 2005 opinjoni favorevoli fuq is-sħubija ta' dawn iż-żewġ pajjiżi fl-UE. Wara li l-Parlament Ewropew ta' l-kunsens tiegħu, it-Trattat ta' Adeżjoni mal-Bulgarija u r-Rumanija ġie ffirmat f'April 2005 fil-Lussemburgu. Din il-firma tiftaħ it-triq għall-proċeduri ta' ratifika illi jifformalizzaw is-sħubija tal-Bulgarija u tar-Rumanija fl-1 ta' Jannar 2007. Madanakollu, il-Kunsill jista' jiddeċiedi li jipposponi d-data tas-sħubija b'sena għall-1 ta' Jannar 2008 jekk kwalunkwe minn dawn l-Istati ma jilħaqx l-impenji li ntrabat għalihom waqt in-negozjati. |
| --- | --- |

4.

Wara l-għeluq tan-negozjati ta' sħubija f'Diċembru 2004 il-Kummissjoni adottat fi Frar 2005 opinjoni favorevoli fuq is-sħubija ta' dawn iż-żewġ pajjiżi fl-UE. Wara li l-Parlament Ewropew ta' l-kunsens tiegħu, it-Trattat ta' Adeżjoni mal-Bulgarija u r-Rumanija ġie ffirmat f'April 2005 fil-Lussemburgu. Din il-firma tiftaħ it-triq għall-proċeduri ta' ratifika illi jifformalizzaw is-sħubija tal-Bulgarija u tar-Rumanija fl-1 ta' Jannar 2007. Madanakollu, il-Kunsill jista' jiddeċiedi li jipposponi d-data tas-sħubija b'sena għall-1 ta' Jannar 2008 jekk kwalunkwe minn dawn l-Istati ma jilħaqx l-impenji li ntrabat għalihom waqt in-negozjati.

Programmazzjoni u implimentazzjoni tal-Phare

| 5. | L-istrateġija kontinwa ta' Qabel l-Adeżjoni ta' l-UE għall-Bulgarija u r- Rumanija hija bbażata fuq il-Partnerships għas-Sħubija (AP) li jipprovdu qafas għall-programmazzjoni ta' prijoritajiet u riżorsi finanzjarji. Fuq bażi tal-prijoritajiet identifikati fl-APs, l-assistenza finanzjarja tiġi magħmula disponibbli permezz ta' deċiżjonijiet annwali ta' finanzjament meħudha mill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

5.

L-istrateġija kontinwa ta' Qabel l-Adeżjoni ta' l-UE għall-Bulgarija u r- Rumanija hija bbażata fuq il-Partnerships għas-Sħubija (AP) li jipprovdu qafas għall-programmazzjoni ta' prijoritajiet u riżorsi finanzjarji. Fuq bażi tal-prijoritajiet identifikati fl-APs, l-assistenza finanzjarja tiġi magħmula disponibbli permezz ta' deċiżjonijiet annwali ta' finanzjament meħudha mill-Kummissjoni.

| 6. | Dawn id-deċiżjonijiet ta' finanzament jiġu segwiti minn Memoranda ta' Finanzjament bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet Bulgari u Rumeni. Memoranda ta' Finanzjament jiġu konklużi rigward Programmi Nazzjonali u suġġetti speċifiċi bħal programmi ta' kooperazzjoni trans-konfinali, programmi għal iktar minn pajjiż wieħed jew programmi ta' sigurtà nukleari. Il-Programmi Nazzjonali annwali jiffinanzjaw bżonnijiet ta' prijorità relatati mas-sħubija. |
| --- | --- |

6.

Dawn id-deċiżjonijiet ta' finanzament jiġu segwiti minn Memoranda ta' Finanzjament bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet Bulgari u Rumeni. Memoranda ta' Finanzjament jiġu konklużi rigward Programmi Nazzjonali u suġġetti speċifiċi bħal programmi ta' kooperazzjoni trans-konfinali, programmi għal iktar minn pajjiż wieħed jew programmi ta' sigurtà nukleari. Il-Programmi Nazzjonali annwali jiffinanzjaw bżonnijiet ta' prijorità relatati mas-sħubija.

| 7. | Il-Memoranda ta' Finanzjament huma akkumpanjati minn l-hekk imsejħa Skedi tal-Proġett li jistabbilixxu d-dettalji tal-proġetti kollha li jridu jiġu implimentati. L-Iskedi tal-Proġett huma dokumenti ta' pjanar prinċipali, li jagħtu l-objettivi ta' kull proġett inklużi l-indikaturi tas-suċċess u ż-żmien stipulat għall-implimentazzjoni. Bħala regola, l-proġetti jridu jiġu implimentati fi żmien tliet snin mill-firma tal-Memorandum ta' Finanzjament. |
| --- | --- |

7.

Il-Memoranda ta' Finanzjament huma akkumpanjati minn l-hekk imsejħa Skedi tal-Proġett li jistabbilixxu d-dettalji tal-proġetti kollha li jridu jiġu implimentati. L-Iskedi tal-Proġett huma dokumenti ta' pjanar prinċipali, li jagħtu l-objettivi ta' kull proġett inklużi l-indikaturi tas-suċċess u ż-żmien stipulat għall-implimentazzjoni. Bħala regola, l-proġetti jridu jiġu implimentati fi żmien tliet snin mill-firma tal-Memorandum ta' Finanzjament.

| 8. | Il-ġestjoni tal-programm Phare hija maqsuma bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet nazzjonali. Il-Kummissjoni (Kwartieri u Delegazzjonijiet f'Sofia u Bukarest) hija responsabbli għall-ġestjoni ġenerali tal-programm Phare u b'mod partikolari għall-iżvilupp tal-politika Phare, il-programmazzjoni ta' l-għajnuna tal-Phare u għas-sorveljanza tiegħu. Ir-responsabbiltà primarja sabiex jibdew u joperaw proġett hija tal-Bulgarija u tar-Rumanija. |
| --- | --- |

8.

Il-ġestjoni tal-programm Phare hija maqsuma bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet nazzjonali. Il-Kummissjoni (Kwartieri u Delegazzjonijiet f'Sofia u Bukarest) hija responsabbli għall-ġestjoni ġenerali tal-programm Phare u b'mod partikolari għall-iżvilupp tal-politika Phare, il-programmazzjoni ta' l-għajnuna tal-Phare u għas-sorveljanza tiegħu. Ir-responsabbiltà primarja sabiex jibdew u joperaw proġett hija tal-Bulgarija u tar-Rumanija.

| 9. | Il-programm Phare bħalissa qiegħed jopera fil-Bulgarija u r-Rumanija taħt l-hekk imsejħa “Sistema ta' Implimentazzjoni Deċentralizzata” (DIS). Dan ifisser li l-awtoritajiet pubbliċi fil-Bulgarija u r-Rumanija iwettqu huma nfushom il-proċeduri ta' xiri għall-investimenti. Madanakollu, qabel l-ikkuntrattar, ir-regolarità tal-proċeduri tiġi ċċekkajta mid-Delegazzjonijiet tal-Kummissjoni f'kull pajjiż (kontroll ex-ante). |
| --- | --- |

9.

Il-programm Phare bħalissa qiegħed jopera fil-Bulgarija u r-Rumanija taħt l-hekk imsejħa “Sistema ta' Implimentazzjoni Deċentralizzata” (DIS). Dan ifisser li l-awtoritajiet pubbliċi fil-Bulgarija u r-Rumanija iwettqu huma nfushom il-proċeduri ta' xiri għall-investimenti. Madanakollu, qabel l-ikkuntrattar, ir-regolarità tal-proċeduri tiġi ċċekkajta mid-Delegazzjonijiet tal-Kummissjoni f'kull pajjiż (kontroll ex-ante).

| 10. | Il-monitoraġġ ta' l-implimentazzjoni tal-programm hija r-responsabbiltà konġunta tal-pajjiżi li ħa jissieħbu u tal-Kummissjoni, permezz tal-Kumitat Konġunt għall-Monitoraġġ. L-irwol tal-monitoraġġ huwa li jmexxi l-programm u l-proġett fil-bażi, lejn l-objettivi miftiehma. |
| --- | --- |

10.

Il-monitoraġġ ta' l-implimentazzjoni tal-programm hija r-responsabbiltà konġunta tal-pajjiżi li ħa jissieħbu u tal-Kummissjoni, permezz tal-Kumitat Konġunt għall-Monitoraġġ. L-irwol tal-monitoraġġ huwa li jmexxi l-programm u l-proġett fil-bażi, lejn l-objettivi miftiehma.

L-importanza finanzjarja tas-sostenn għall-investiment fil-Programmi Nazzjonali

| 11. | Il-Programmi Nazzjonali tal-Phare għas-snin 2000-2004 allokaw b'mod totali 511 miljun euro għall-Bulgarija u 1 400 miljun euro għar-Rumanija, li minnhom 262 miljun euro (51,3 %) u 806 miljun euro (57,6 %) għall-Bulgarija u r-Rumanija rispettivament kienu dedikati għas-sostenn għall-investiment (ara Anness 1). |
| --- | --- |

11.

Il-Programmi Nazzjonali tal-Phare għas-snin 2000-2004 allokaw b'mod totali 511 miljun euro għall-Bulgarija u 1 400 miljun euro għar-Rumanija, li minnhom 262 miljun euro (51,3 %) u 806 miljun euro (57,6 %) għall-Bulgarija u r-Rumanija rispettivament kienu dedikati għas-sostenn għall-investiment (ara Anness 1).

L-ISKOP U L-APPROĊĊ TAL-VERIFIKA TAL-QORTI

| 12. | L-objettiv prinċipali tal-verifika tal-Qorti kien li tikkonkludi dwar il-produzzjoni u r-riżultati tal-komponenti ta' l-investiment tal-proġetti sostnuti mill-Phare fil-Bulgarija u r-Rumanija. Il-verifika staqsiet erba' mistoqsijiet:






  — | Il-proġetti kienu skond l-objettivi ġenerali tal-Phare? |
| --- | --- | --- |

12.

L-objettiv prinċipali tal-verifika tal-Qorti kien li tikkonkludi dwar il-produzzjoni u r-riżultati tal-komponenti ta' l-investiment tal-proġetti sostnuti mill-Phare fil-Bulgarija u r-Rumanija. Il-verifika staqsiet erba' mistoqsijiet:

—

Il-proġetti kienu skond l-objettivi ġenerali tal-Phare?

| — | Il-proġetti seħħew? |
| --- | --- |

—

Il-proġetti seħħew?

| — | Il-proġetti ħadmu kif kienu intenzjonati? |
| --- | --- |

—

Il-proġetti ħadmu kif kienu intenzjonati?

| — | Il-proġetti kienu sostenibbli? |
| --- | --- |

—

Il-proġetti kienu sostenibbli?

Dijagramma turi fuq xiex iffokat il-verifika tal-Qorti.

Image

| 13. | Il-verifika eżaminat proġetti illi kienu implimentati totalment jew li kienu kważi kkompletati. Dawn il-proġetti ittieħdu mill-Programmi Phare Nazzjonali 2000 li kellhom jiġu kkompletati sa tmiem l-2003 imma għal-liema xi proġetti komplew sa tmiem l-2005. |
| --- | --- |

13.

Il-verifika eżaminat proġetti illi kienu implimentati totalment jew li kienu kważi kkompletati. Dawn il-proġetti ittieħdu mill-Programmi Phare Nazzjonali 2000 li kellhom jiġu kkompletati sa tmiem l-2003 imma għal-liema xi proġetti komplew sa tmiem l-2005.

| 14. | Il-Programmi Phare Nazzjonali għas-sena 2000 allokaw 34,6 miljun euro għal komponenti ta' investiment fil-Bulgarija u 146,6 miljun euro għal dawk fir-Rumanija (ara Anness II u Anness III). Il-Qorti vverifikat 11-il proġett (3) li involvew 48 kuntratt ta' forniment u ta' xogħlijiet li jirrappreżentaw sostenn Phare ta' 14-il miljun euro għall-Bulgarija u 51 miljun euro għar-Rumanija. Il-tim tal-verifika eżamina l-proġetti fuq il-post fl-ewwel parti ta' l-2005, inklużi żjarat lill-korpi nazzjonali ta' implimentazzjoni u lill-unitajiet ta' l-evalwazzjoni temporanja (4). |
| --- | --- |

14.

Il-Programmi Phare Nazzjonali għas-sena 2000 allokaw 34,6 miljun euro għal komponenti ta' investiment fil-Bulgarija u 146,6 miljun euro għal dawk fir-Rumanija (ara Anness II u Anness III). Il-Qorti vverifikat 11-il proġett (3) li involvew 48 kuntratt ta' forniment u ta' xogħlijiet li jirrappreżentaw sostenn Phare ta' 14-il miljun euro għall-Bulgarija u 51 miljun euro għar-Rumanija. Il-tim tal-verifika eżamina l-proġetti fuq il-post fl-ewwel parti ta' l-2005, inklużi żjarat lill-korpi nazzjonali ta' implimentazzjoni u lill-unitajiet ta' l-evalwazzjoni temporanja (4).

OSSERVAZZJONIJIET

Il-proġetti kienu skond l-objettivi ġenerali tal-Phare

| 15. | L-objettiv ġenerali tal-programm Phare huwa dak li jgħin lill-pajjiżi kandidati jippreparaw għas-sħubija fl-UE. Dan jinvolvi investimenti bil-għan illi tissaħħaħ:






  a) | l-infrastruttura regolatorja meħtieġa sabiex tiġi assigurata l-konformità ma' l-acquis communautaire
   (5); |
| --- | --- | --- |

15.

L-objettiv ġenerali tal-programm Phare huwa dak li jgħin lill-pajjiżi kandidati jippreparaw għas-sħubija fl-UE. Dan jinvolvi investimenti bil-għan illi tissaħħaħ:

a)

l-infrastruttura regolatorja meħtieġa sabiex tiġi assigurata l-konformità ma' l-acquis communautaire
   (5);

| b) | il-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali (ESC) permezz ta' miżuri simili għal dawk sostnuti fl-Istati Membri permezz tal-Fondi Strutturali, inklużi l-indirizzar ta' l-effetti tar-ristrutturazzjoni f'setturi importanti ta' l-ekonomija. |
| --- | --- |

b)

il-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali (ESC) permezz ta' miżuri simili għal dawk sostnuti fl-Istati Membri permezz tal-Fondi Strutturali, inklużi l-indirizzar ta' l-effetti tar-ristrutturazzjoni f'setturi importanti ta' l-ekonomija.

| 16. | Il-proġetti ta' investiment ivverifikati kienu skond dawn l-objettivi ġenerali tal-Phare. Il-proġetti eżaminati kienu fid-direzzjoni tas-sħubija, jew billi indirizzaw il-kapaċità ta' monitoraġġ u inforzar ta' l-acquis communautaire (eż. l-implimentazzjoni ta' regolamenti ambjentali) jew billi indirizzaw il-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali (eż. il-ħolqien ta' business parks għal Intrapriżi ta' Daqs Żgħir u Medju (SMEs)). |
| --- | --- |

16.

Il-proġetti ta' investiment ivverifikati kienu skond dawn l-objettivi ġenerali tal-Phare. Il-proġetti eżaminati kienu fid-direzzjoni tas-sħubija, jew billi indirizzaw il-kapaċità ta' monitoraġġ u inforzar ta' l-acquis communautaire (eż. l-implimentazzjoni ta' regolamenti ambjentali) jew billi indirizzaw il-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali (eż. il-ħolqien ta' business parks għal Intrapriżi ta' Daqs Żgħir u Medju (SMEs)).

L-Investimenti seħħew

| 17. | B'mod ġenerali, l-investimenti vverifikati kienu fiżikament seħħew skond il-kundizzjonijiet tal-kuntratti ta' forniment u ta' xogħlijiet. Dan ifisser li kundizzjoni inizjali sabiex proġett jirnexxi kienet ġeneralment milħuqa fuq bażi ta' l-isforzi konġunti ta' l-awtoritajiet fiż-żewġ pajjiżi li ħa Jissieħbu u tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

17.

B'mod ġenerali, l-investimenti vverifikati kienu fiżikament seħħew skond il-kundizzjonijiet tal-kuntratti ta' forniment u ta' xogħlijiet. Dan ifisser li kundizzjoni inizjali sabiex proġett jirnexxi kienet ġeneralment milħuqa fuq bażi ta' l-isforzi konġunti ta' l-awtoritajiet fiż-żewġ pajjiżi li ħa Jissieħbu u tal-Kummissjoni.

| 18. | Xi eżempji mill-proġetti kollha verifikati huma mogħtija f'Kaxxa 1 sabiex juru l-investimenti li seħħew.

  Kaxxa 1





  — | Is-sistema diġitali ta' komunikazzjoni permezz tal-mobile radio mogħtija lis-Servizz tal-Pulizija tal-Fruntieri Nazzjonali (NBPS) fil-Bulgarija (valur tal-kuntratt ta' 6,0 miljun euro). Is-sistema topera fir-reġjun konfinali tal-Lyubimetz (maġenb it-Turkija) li skond il-Kummissjoni hija waħda mill-aktar żoni kritiċi fil-Bulgarija għal dik li hija kriminalità trans-konfinali u rotta ta' tranżitu u passaġġ prinċipali għall-immigrazzjoni illegali. |
| --- | --- | --- |

18.

Xi eżempji mill-proġetti kollha verifikati huma mogħtija f'Kaxxa 1 sabiex juru l-investimenti li seħħew.

Kaxxa 1





  —

Is-sistema diġitali ta' komunikazzjoni permezz tal-mobile radio mogħtija lis-Servizz tal-Pulizija tal-Fruntieri Nazzjonali (NBPS) fil-Bulgarija (valur tal-kuntratt ta' 6,0 miljun euro). Is-sistema topera fir-reġjun konfinali tal-Lyubimetz (maġenb it-Turkija) li skond il-Kummissjoni hija waħda mill-aktar żoni kritiċi fil-Bulgarija għal dik li hija kriminalità trans-konfinali u rotta ta' tranżitu u passaġġ prinċipali għall-immigrazzjoni illegali.

| — | L-apparat li jsostni lill-Pulizija tal-Fruntieri tar-Rumanija għal dak li jirrigwarda ċ-ċaqlieq (4,4 miljun euro) u s-sorveljanza (5,0 miljun euro) fil-fruntiera tal-lvant mal-Moldovja u l-Ukrajna. |
| --- | --- |

—

L-apparat li jsostni lill-Pulizija tal-Fruntieri tar-Rumanija għal dak li jirrigwarda ċ-ċaqlieq (4,4 miljun euro) u s-sorveljanza (5,0 miljun euro) fil-fruntiera tal-lvant mal-Moldovja u l-Ukrajna.

| — | Apparat għall-monitoraġġ fiż-żoni ta' inkwinament industrijali u protezzjoni mir-radjazzjoni (Bulgarija). |
| --- | --- |

—

Apparat għall-monitoraġġ fiż-żoni ta' inkwinament industrijali u protezzjoni mir-radjazzjoni (Bulgarija).

| — | Infrastruttura bżonnjuża għal akkomodazzjoni aħjar tar-refuġjati/dawk li qed ifittxu kenn (Rumanija). |
| --- | --- |

—

Infrastruttura bżonnjuża għal akkomodazzjoni aħjar tar-refuġjati/dawk li qed ifittxu kenn (Rumanija).

| — | Apparat tal-kompjuter għall-Misteru ta' l-Agrikoltura u l-Foresti (Bulgarija). |
| --- | --- |

—

Apparat tal-kompjuter għall-Misteru ta' l-Agrikoltura u l-Foresti (Bulgarija).

| — | Database għall-ġestjoni tal-priġunieri għas-sistema penitenzjarja (Rumanija). |
| --- | --- |

—

Database għall-ġestjoni tal-priġunieri għas-sistema penitenzjarja (Rumanija).

Iktar min-nofs il-proġetti ma kinux qed joperaw kif suppost fiż-żmien tal-verifika

| 19. | M'huwiex biżżejjed sempliċiment li l-investimenti jkunu seħħew. F'aktar min-nofs tal-proġetti ta' investiment ivverifikati, l-assi ma kienux, jew kienu biss parzjalment qiegħdin jintużaw għall-iskopijiet intenzjonati. Il-produzzjoni u r-riżultati kienu konsiderevolement tard minn dak li kien pjanat, xi kultant sa b' sentejn. Il-każijiet li ġejjin juru illi l-progress lejn il-kisba ta' l-objettivi speċifiċi tal-proġett kien inqas milli ppjanat (paragrafi 20-42). |
| --- | --- |

19.

M'huwiex biżżejjed sempliċiment li l-investimenti jkunu seħħew. F'aktar min-nofs tal-proġetti ta' investiment ivverifikati, l-assi ma kienux, jew kienu biss parzjalment qiegħdin jintużaw għall-iskopijiet intenzjonati. Il-produzzjoni u r-riżultati kienu konsiderevolement tard minn dak li kien pjanat, xi kultant sa b' sentejn. Il-każijiet li ġejjin juru illi l-progress lejn il-kisba ta' l-objettivi speċifiċi tal-proġett kien inqas milli ppjanat (paragrafi 20-42).

Tisħiħ fl-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku fil-Bulgarija

| 20. | L-objettiv speċifiku ta' dan il-proġett kien il-modernizzazzjoni ta' l-unitajiet kollha ta' l-Uffiċċju tal-Prosekutur (PO) fil-livelli ċentrali, reġjonali u lokali. Is-sostenn lill-investiment (valur totali tal-kuntratt 1,8 miljun euro) inkluda l-forniment ta' apparat tal-kompjuter u ta' networking u l-implimentazzjoni ta' Sistema ta' Ffajljar ta' l-Informazzjoni Unita (UIS). |
| --- | --- |

20.

L-objettiv speċifiku ta' dan il-proġett kien il-modernizzazzjoni ta' l-unitajiet kollha ta' l-Uffiċċju tal-Prosekutur (PO) fil-livelli ċentrali, reġjonali u lokali. Is-sostenn lill-investiment (valur totali tal-kuntratt 1,8 miljun euro) inkluda l-forniment ta' apparat tal-kompjuter u ta' networking u l-implimentazzjoni ta' Sistema ta' Ffajljar ta' l-Informazzjoni Unita (UIS).

| 21. | Is-software UIS kien ikkunsinnat fl-2003 imma użat biss f'waħda mit-tmien lokalitajiet miżjura mill-Qorti. Ċertifikat ta' aċċettazzjoni finali għas-software UIS ma kienx ġie maħruġ fiż-żmien meta saret il-verifika f'Mejju 2005, għaliex kienu nstabu wisq żbalji fil-mod kif jaħdem. |
| --- | --- |

21.

Is-software UIS kien ikkunsinnat fl-2003 imma użat biss f'waħda mit-tmien lokalitajiet miżjura mill-Qorti. Ċertifikat ta' aċċettazzjoni finali għas-software UIS ma kienx ġie maħruġ fiż-żmien meta saret il-verifika f'Mejju 2005, għaliex kienu nstabu wisq żbalji fil-mod kif jaħdem.

| 22. | Barra minn hekk, inkonsistenzi fl-istrateġija ta' l-IT u żbilanċi bejn is- software u l-hardware kienu identifikati (eż. problemi ta' integrazzjoni mas-software eżistenti; 37 workstation mhux użati imma mpoġġija ġewwa kamra għall-ħażna f'unità waħda tal-PO; riskju għall-użu usa' intenzjonat tal-UIS minħabba problemi relatati ma' min qed jipprovdi l-internet). |
| --- | --- |

22.

Barra minn hekk, inkonsistenzi fl-istrateġija ta' l-IT u żbilanċi bejn is- software u l-hardware kienu identifikati (eż. problemi ta' integrazzjoni mas-software eżistenti; 37 workstation mhux użati imma mpoġġija ġewwa kamra għall-ħażna f'unità waħda tal-PO; riskju għall-użu usa' intenzjonat tal-UIS minħabba problemi relatati ma' min qed jipprovdi l-internet).

| 23. | Għalhekk, 18-il xahar wara d-data mmirata għall-kompletar (tmiem l-2003) is-sistema l-ġdida tal-UIS kienet għadha fil-fażi ta' l-ittestjar u ma setgħetx sa dak iż-żmien isservi bħala għodda iportanti fil-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni. Il-komplessività, il-vijabilità teknika u l-kompatibilità mas-sistemi eżistenti kienu ġew sottostmati meta l-proġett ġie ddisinjat mill-Kummissjoni u mill-awtoritajiet Bulgari. |
| --- | --- |

23.

Għalhekk, 18-il xahar wara d-data mmirata għall-kompletar (tmiem l-2003) is-sistema l-ġdida tal-UIS kienet għadha fil-fażi ta' l-ittestjar u ma setgħetx sa dak iż-żmien isservi bħala għodda iportanti fil-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni. Il-komplessività, il-vijabilità teknika u l-kompatibilità mas-sistemi eżistenti kienu ġew sottostmati meta l-proġett ġie ddisinjat mill-Kummissjoni u mill-awtoritajiet Bulgari.

Tisħiħ tas-sistema Ġuridika u Penitenzjarja tar-Rumanija

| 24. | Proġett simili ġie implimentat fir-Rumanija (3 kuntratti ta' forniment b'valur totali ta' 8,4 miljun euro) bl-objettiv li tiġi maħluqa Sistema ta' Ġestjoni tal-Każijiet u tad-Dokumenti (CDMS) li tgħaqqad il-qrati u l-uffiċċji prosekuturi kollha fil-pajjiż. Software għal sistema ta' CDMS kien diġà żviluppat taħt proġett Phare preċedenti u kkunsinnat f'Settembru 2002. Il-mira tal-proġett Phare 2000 kellha tkun l-aħħar pass fil-kollegament tal-qrati u l-uffiċċji prosekuturi kollha fis-sistema. |
| --- | --- |

24.

Proġett simili ġie implimentat fir-Rumanija (3 kuntratti ta' forniment b'valur totali ta' 8,4 miljun euro) bl-objettiv li tiġi maħluqa Sistema ta' Ġestjoni tal-Każijiet u tad-Dokumenti (CDMS) li tgħaqqad il-qrati u l-uffiċċji prosekuturi kollha fil-pajjiż. Software għal sistema ta' CDMS kien diġà żviluppat taħt proġett Phare preċedenti u kkunsinnat f'Settembru 2002. Il-mira tal-proġett Phare 2000 kellha tkun l-aħħar pass fil-kollegament tal-qrati u l-uffiċċji prosekuturi kollha fis-sistema.

| 25. | Fil-bidu ta' l-2005, l-objettiv ġenerali tal-proġett (li jkollu applikazzjoni tas-CDMS li taħdem madwar il-pajjiż kollu) kien għadu ma ntlaħaqx, għalkemm il-kompletar tal-proġett oriġinarjament kien mistenni sa tmiem Novembru 2003. F'kull lokalità miżjura mill-Qorti l-hardware kien ġie installat skond il-kuntratti. Madankollu, is-software ikkunsinnat taħt il-programm Phare ta' qabel kien biss parzjalment użat. Barra minn hekk, partijiet kbar tan-netwerk ġudizzjarju fir-Rumanija kienu għadhom mhux milquta mis-CDMS, minħabba li l-awtoritajiet Rumeni ma rrispettawx l-impenji sostanzjali tagħhom ta' ko-finanzjament, jiġifieri li jagħmlu disponibbli 12-il miljun euro lill-Ministeru tal-Ġustizzja u 10 miljun euro lill-Ministeru Pubbliku tul il-programm (6). In-nuqqas ta' dawn l-impenji finanzjarji wera' illi dan il-proġett għar-riforma tas-sistema ġudizzjarja sabiex tilħaq l-istandards ta' l-UE ma kienx ikkunsidtrat bħala prijorità mill-Gvern Rumen. |
| --- | --- |

25.

Fil-bidu ta' l-2005, l-objettiv ġenerali tal-proġett (li jkollu applikazzjoni tas-CDMS li taħdem madwar il-pajjiż kollu) kien għadu ma ntlaħaqx, għalkemm il-kompletar tal-proġett oriġinarjament kien mistenni sa tmiem Novembru 2003. F'kull lokalità miżjura mill-Qorti l-hardware kien ġie installat skond il-kuntratti. Madankollu, is-software ikkunsinnat taħt il-programm Phare ta' qabel kien biss parzjalment użat. Barra minn hekk, partijiet kbar tan-netwerk ġudizzjarju fir-Rumanija kienu għadhom mhux milquta mis-CDMS, minħabba li l-awtoritajiet Rumeni ma rrispettawx l-impenji sostanzjali tagħhom ta' ko-finanzjament, jiġifieri li jagħmlu disponibbli 12-il miljun euro lill-Ministeru tal-Ġustizzja u 10 miljun euro lill-Ministeru Pubbliku tul il-programm (6). In-nuqqas ta' dawn l-impenji finanzjarji wera' illi dan il-proġett għar-riforma tas-sistema ġudizzjarja sabiex tilħaq l-istandards ta' l-UE ma kienx ikkunsidtrat bħala prijorità mill-Gvern Rumen.

Investiment fil-Business Incubators għall-SMEs f'Żoni ta' Deklin Industrijali fil-Bulgarija

| 26. | Il-proġett tal-Business Incubators għall-SMEs (allokat baġit ta' 2,7 miljun euro għall-investiment) kellu l-għan illi jsaħħaħ is-settur tal-SMEs fir-reġjuni tal-majjistral u tan-nofsinhar ċentrali tal-Bulgarija. Business incubators suppost kellhom jiġu maħluqa billi jitranġaw rrinovati binjiet qodma f'żoni ta' deklin industrijali taż-żewġ reġjuni. L-individwi għandhom jiġu nkoraġġuti sabiex jibdew impriżi ġodda sabiex joħolqu opportunitajiet ġodda ta' impjieg sabiex jissostitwixxu dawk li jintilfu fl-industriji tradizzjonali li kienu obbligati li jirristrutturaw. |
| --- | --- |

26.

Il-proġett tal-Business Incubators għall-SMEs (allokat baġit ta' 2,7 miljun euro għall-investiment) kellu l-għan illi jsaħħaħ is-settur tal-SMEs fir-reġjuni tal-majjistral u tan-nofsinhar ċentrali tal-Bulgarija. Business incubators suppost kellhom jiġu maħluqa billi jitranġaw rrinovati binjiet qodma f'żoni ta' deklin industrijali taż-żewġ reġjuni. L-individwi għandhom jiġu nkoraġġuti sabiex jibdew impriżi ġodda sabiex joħolqu opportunitajiet ġodda ta' impjieg sabiex jissostitwixxu dawk li jintilfu fl-industriji tradizzjonali li kienu obbligati li jirristrutturaw.

| 27. | Sitt binjiet kienu finalment magħżula għar-rinnovament. Fiż-żmien tal-verifika f'Lulju 2005 wieħed biss (Montana) kien qed jibda' jaħdem bħala business incubator. Ħames snin wara l-valutazzjoni tal-bżonnijiet, l-ebda impatt reġjonali f'termini tal-ħolqien ta' impjiegi alternattivi fiż-żoni ta' deklin industrijali ma kien immaterjalizza ruħu. |
| --- | --- |

27.

Sitt binjiet kienu finalment magħżula għar-rinnovament. Fiż-żmien tal-verifika f'Lulju 2005 wieħed biss (Montana) kien qed jibda' jaħdem bħala business incubator. Ħames snin wara l-valutazzjoni tal-bżonnijiet, l-ebda impatt reġjonali f'termini tal-ħolqien ta' impjiegi alternattivi fiż-żoni ta' deklin industrijali ma kien immaterjalizza ruħu.

| 28. | In-nuqqas ta' progress kien l-aktar minħabba l-kapaċità fjakka ta' implimentazzjoni ta' l-Awtoritajiet Nazzjonali. Kapaċità amministrattiva fjakka kienet ukoll ir-raġuni għaliex proġett ulterjuri fil-qasam ta' l-SMEs ġie kkanċellat (ara Kaxxa 2).

  Kaxxa 2Il-proġett intenzjonat fil-Bulgarija bit-titolu “Ċertifikazzjoni tal-Kwalità ta' l-SMEs” (baġit allokat ta' 4,8 miljun euro) finalment ma sar bl-ebda mod. Huwa kellu l-objettiv speċifiku li jtejjeb il-kompetittività u l-kapaċità ta' l-esportazzjoni tas-settur tal-manufattura. Il-kontroll ex-ante (ara paragrafu 9) mid-Delegazzjoni f'Sofia ħadem b'mod effiċjenti u rriġetta l-ewwel sejħa għall-proposti ta' dokumentazzjoni minħabba nuqqas ta' strutturi ta' implimentazzjoni u proċeduri inadegwati fil-Ministeri relevanti. Finalment, id-Delegazzjoni m'approvatx il-proċess ta' assenjazzjoni ta' l-għotjiet minħabba li l-valutazzjoni tal-konformità amministrattiva u l-eliġibilità ta' l-applikanti Bulgari ma kinitx konsistenti u l-kumpaniji ma ġewx trattati kollha l-istess. L-awtoritajiet Bulgari min-naħa tagħhom waħħlu fid-Delegazzjoni għaliex ma tagħtx informazzjoni konsistenti dwar il-qafas legali ta' l-UE li kellu jiġi applikat. |
| --- | --- |

28.

In-nuqqas ta' progress kien l-aktar minħabba l-kapaċità fjakka ta' implimentazzjoni ta' l-Awtoritajiet Nazzjonali. Kapaċità amministrattiva fjakka kienet ukoll ir-raġuni għaliex proġett ulterjuri fil-qasam ta' l-SMEs ġie kkanċellat (ara Kaxxa 2).

Kaxxa 2Il-proġett intenzjonat fil-Bulgarija bit-titolu “Ċertifikazzjoni tal-Kwalità ta' l-SMEs” (baġit allokat ta' 4,8 miljun euro) finalment ma sar bl-ebda mod. Huwa kellu l-objettiv speċifiku li jtejjeb il-kompetittività u l-kapaċità ta' l-esportazzjoni tas-settur tal-manufattura. Il-kontroll ex-ante (ara paragrafu 9) mid-Delegazzjoni f'Sofia ħadem b'mod effiċjenti u rriġetta l-ewwel sejħa għall-proposti ta' dokumentazzjoni minħabba nuqqas ta' strutturi ta' implimentazzjoni u proċeduri inadegwati fil-Ministeri relevanti. Finalment, id-Delegazzjoni m'approvatx il-proċess ta' assenjazzjoni ta' l-għotjiet minħabba li l-valutazzjoni tal-konformità amministrattiva u l-eliġibilità ta' l-applikanti Bulgari ma kinitx konsistenti u l-kumpaniji ma ġewx trattati kollha l-istess. L-awtoritajiet Bulgari min-naħa tagħhom waħħlu fid-Delegazzjoni għaliex ma tagħtx informazzjoni konsistenti dwar il-qafas legali ta' l-UE li kellu jiġi applikat.

Proġetti lokali u reġjonali fir-Rumanija

| 29. | Fiż-żmien tal-verifika f'Marzu 2005 kienu għadhom ukoll neċessarji sforzi maġġuri għall-kisba ta' l-objettivi għal żewġ parkijiet għall-iżvilupp ta' l-infrastruttura għan-negozju fir-Rumanija (valur totali tal-kuntratt 13,7 miljun euro). Il-kostruzzjoni kienet għadha għaddejja waqt li d-data oriġinali għall-kompletar skond l-iskeda tal-proġett kienet Ottubru 2004. Nuqqasijiet fid-disinni kkontribbwew sabiex il-kuntratti tax-xogħlijiet twalu. Għal dak li jirrigwarda l-futur ta' dawn iż-żewġ proġetti, serje ta' problemi ta' ġestjoni kienu għadhom iridu jiġu solvuti (ara paragrafi 53-56 taħt it-titolu “Riskji għall-vijabilità ekonomika”). |
| --- | --- |

29.

Fiż-żmien tal-verifika f'Marzu 2005 kienu għadhom ukoll neċessarji sforzi maġġuri għall-kisba ta' l-objettivi għal żewġ parkijiet għall-iżvilupp ta' l-infrastruttura għan-negozju fir-Rumanija (valur totali tal-kuntratt 13,7 miljun euro). Il-kostruzzjoni kienet għadha għaddejja waqt li d-data oriġinali għall-kompletar skond l-iskeda tal-proġett kienet Ottubru 2004. Nuqqasijiet fid-disinni kkontribbwew sabiex il-kuntratti tax-xogħlijiet twalu. Għal dak li jirrigwarda l-futur ta' dawn iż-żewġ proġetti, serje ta' problemi ta' ġestjoni kienu għadhom iridu jiġu solvuti (ara paragrafi 53-56 taħt it-titolu “Riskji għall-vijabilità ekonomika”).

| 30. | Proġett ieħor fir-Rumanija kien jismu “Modernizzazzjoni u Żvilupp ta' l-Infrastruttura Turistika fi Piatra Neamt” (valur tal-kuntratt ta' 2,3 miljun euro). L-infrastruttura kienet f'postha skond il-kuntratt ta' xogħlijiet. It-titolu tal-proġett madanakollu kien żbaljat, għaliex ma kien hemm kważi xejn fiż-żoni rinovati li jiġbed lit-turisti. Affarijiet prinċipali finanzjati kienu pont u triq ta' 3 km, it-tnejn barra miż-żona rikreattiva u regolarment użati mit-traffiku lokali. Iż-żona “turistika” nnifisha hija faċilità ta' divertiment użata l-aktar (fi żmien ir-rebbiegħa u fis-sajf) mill-komunità lokali. Barra minn hekk is-sit fih ħaġa li tagħti fastidju lil min jaraha, pixxina ta' daqs Olimpiku li hija vojta u degradata. Għalhekk, iż-żona, magħrufa bħala Strand, tidher biss nofsha rijabilitata u ma setgħetx toħloq impjiegi ġodda, kif intenzjonat, billi tiġbed it-turisti. |
| --- | --- |

30.

Proġett ieħor fir-Rumanija kien jismu “Modernizzazzjoni u Żvilupp ta' l-Infrastruttura Turistika fi Piatra Neamt” (valur tal-kuntratt ta' 2,3 miljun euro). L-infrastruttura kienet f'postha skond il-kuntratt ta' xogħlijiet. It-titolu tal-proġett madanakollu kien żbaljat, għaliex ma kien hemm kważi xejn fiż-żoni rinovati li jiġbed lit-turisti. Affarijiet prinċipali finanzjati kienu pont u triq ta' 3 km, it-tnejn barra miż-żona rikreattiva u regolarment użati mit-traffiku lokali. Iż-żona “turistika” nnifisha hija faċilità ta' divertiment użata l-aktar (fi żmien ir-rebbiegħa u fis-sajf) mill-komunità lokali. Barra minn hekk is-sit fih ħaġa li tagħti fastidju lil min jaraha, pixxina ta' daqs Olimpiku li hija vojta u degradata. Għalhekk, iż-żona, magħrufa bħala Strand, tidher biss nofsha rijabilitata u ma setgħetx toħloq impjiegi ġodda, kif intenzjonat, billi tiġbed it-turisti.

| 31. | Żewġ proġetti infrastrutturali oħra fir-Rumanija twaqqfu milli jilħqu l-objettivi tagħhom:






  a) | il-pont li jgħaqqad ir-Rumanija mal-Moldavja fuq ix-xmara Prut kien komplut f'Diċembru 2004 (prezz totali tal-kuntratt 3,1 miljun euro). Sfortunatament ma jistax jintuża minħabba li t-triq li tagħti aċċess min-naħa tal-Moldovja għad trid tinbena. Barra minn hekk, il-postijiet tal-kontrolli tal-fruntiera huma neqsin miż-żewġ naħat; |
| --- | --- | --- |

31.

Żewġ proġetti infrastrutturali oħra fir-Rumanija twaqqfu milli jilħqu l-objettivi tagħhom:

a)

il-pont li jgħaqqad ir-Rumanija mal-Moldavja fuq ix-xmara Prut kien komplut f'Diċembru 2004 (prezz totali tal-kuntratt 3,1 miljun euro). Sfortunatament ma jistax jintuża minħabba li t-triq li tagħti aċċess min-naħa tal-Moldovja għad trid tinbena. Barra minn hekk, il-postijiet tal-kontrolli tal-fruntiera huma neqsin miż-żewġ naħat;

| b) | xogħol ta' kostruzzjoni fuq sala għall-fieri internazzjonali f'Constanta (proġett ta' 6,4 miljun euro) waqaf f'Settembru 2004 meta l-Kunsill tal-Kontea ta' Constanta irtira l-permess ta' kostruzzjoni li kien ta għaliex qal li kien hemm diskrepanzi tekniċi. Sa minn dak iż-żmien, sforzi kontinwi u raġunati minn dawk li għandhom interess ma rnexxilhomx jipperswadu lill-Kunsill sabiex joħroġ permess ġdid. Għalkemm saru spejjeż reali ta' 3 miljun euro, il-proġett qiegħed f'periklu serju. |
| --- | --- |

b)

xogħol ta' kostruzzjoni fuq sala għall-fieri internazzjonali f'Constanta (proġett ta' 6,4 miljun euro) waqaf f'Settembru 2004 meta l-Kunsill tal-Kontea ta' Constanta irtira l-permess ta' kostruzzjoni li kien ta għaliex qal li kien hemm diskrepanzi tekniċi. Sa minn dak iż-żmien, sforzi kontinwi u raġunati minn dawk li għandhom interess ma rnexxilhomx jipperswadu lill-Kunsill sabiex joħroġ permess ġdid. Għalkemm saru spejjeż reali ta' 3 miljun euro, il-proġett qiegħed f'periklu serju.

Fond Bulgaru ta' Wara l-Privatizzazzjoni (BPPF)

| 32. | Każ speċjali ta' sostenn għall-investiment kienet in-nefqa tal-Phare fuq il-Fond Bulgaru ta' Wara l-Privatizzazzjoni (BPPF). Il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (EBRD) ħoloq il-fond BPPF fl-1998 bħala fond li jdum għaxar snin. L-objettiv kien li jikkontribwixxi għall-iżvilupp tas-settur privat fil-Bulgarija u sabiex itejjeb il-prestazzjoni ta' impriżi privati Bulgari magħżula, billi jipprovdilhom finanzjament azzjonarju fit-terminu twil u tagħrif. |
| --- | --- |

32.

Każ speċjali ta' sostenn għall-investiment kienet in-nefqa tal-Phare fuq il-Fond Bulgaru ta' Wara l-Privatizzazzjoni (BPPF). Il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (EBRD) ħoloq il-fond BPPF fl-1998 bħala fond li jdum għaxar snin. L-objettiv kien li jikkontribwixxi għall-iżvilupp tas-settur privat fil-Bulgarija u sabiex itejjeb il-prestazzjoni ta' impriżi privati Bulgari magħżula, billi jipprovdilhom finanzjament azzjonarju fit-terminu twil u tagħrif.

| 33. | L-EBRD kellu r-responsabbiltà ġenerali għall-BPPF u uża kumpanija għall-ġestjoni ta' l-ishma bħala maniġer tal-fond. L-EBRD ikkapitalizza l-BPPF bi 30 miljun euro f'fondi azzjonarji u rċieva 6,5 miljun euro ta' pagamenti Phare mill-Programmi Nazzjonali Phare 1997-2000 tal-Bulgarija. Il-flus tal-Phare, minħabba li ma kinux forma ta' investiment dirett, intużaw għall-ispejjeż operattivi tal-Maniġer tal-Fond, pariri ta' konsultazzjoni għall-impriżi u l-ħlas tal-ġestjoni ta' l-EBRD nniffsu. |
| --- | --- |

33.

L-EBRD kellu r-responsabbiltà ġenerali għall-BPPF u uża kumpanija għall-ġestjoni ta' l-ishma bħala maniġer tal-fond. L-EBRD ikkapitalizza l-BPPF bi 30 miljun euro f'fondi azzjonarji u rċieva 6,5 miljun euro ta' pagamenti Phare mill-Programmi Nazzjonali Phare 1997-2000 tal-Bulgarija. Il-flus tal-Phare, minħabba li ma kinux forma ta' investiment dirett, intużaw għall-ispejjeż operattivi tal-Maniġer tal-Fond, pariri ta' konsultazzjoni għall-impriżi u l-ħlas tal-ġestjoni ta' l-EBRD nniffsu.

| 34. | Diversi fatturi jindikaw illi l-nefqa mill-Phare ma kinitx la effiċjenti u lanqas effettiva:






  a) | Minflok ma investa fi 12 sa 15-il kumpanija, il-BPPF kiseb ishma biss f'sitta. |
| --- | --- | --- |

34.

Diversi fatturi jindikaw illi l-nefqa mill-Phare ma kinitx la effiċjenti u lanqas effettiva:

a)

Minflok ma investa fi 12 sa 15-il kumpanija, il-BPPF kiseb ishma biss f'sitta.

| b) | Waħda minn dawn is-sitt kumpaniji — waħda li fiha l-Fond kien għamel assolutament l-ikbar investiment (4 miljun euro) — falliet. |
| --- | --- |

b)

Waħda minn dawn is-sitt kumpaniji — waħda li fiha l-Fond kien għamel assolutament l-ikbar investiment (4 miljun euro) — falliet.

| c) | L-ispejjeż tal-ġestjoni tal-Maniġer tal-Fond kienu għoljin b'mod sproporzjonat: intefqu 4,5 miljun euro għall-ispejjeż amminstrattivi tal-Fond waqt il-perijodu 1998-2002, filwaqt li l-ammont totali ta' l-investimenti diretti f'ekwitajiet fis-sitt kumpaniji wara l-privatizzazzjoni tagħhom kien biss ta' 11,6 miljun euro. |
| --- | --- |

c)

L-ispejjeż tal-ġestjoni tal-Maniġer tal-Fond kienu għoljin b'mod sproporzjonat: intefqu 4,5 miljun euro għall-ispejjeż amminstrattivi tal-Fond waqt il-perijodu 1998-2002, filwaqt li l-ammont totali ta' l-investimenti diretti f'ekwitajiet fis-sitt kumpaniji wara l-privatizzazzjoni tagħhom kien biss ta' 11,6 miljun euro.

| 35. | L-awtoritajiet Bulgari ma kinux sodisfatti bil-fond u l-Kummissjoni intervejniet sabiex twaqqaf milli jintefqu iktar flus ta' l-UE. Il-EBRD illikwida l-BPPF qabel iż-żmien previst fi tmiem l-2002. |
| --- | --- |

35.

L-awtoritajiet Bulgari ma kinux sodisfatti bil-fond u l-Kummissjoni intervejniet sabiex twaqqaf milli jintefqu iktar flus ta' l-UE. Il-EBRD illikwida l-BPPF qabel iż-żmien previst fi tmiem l-2002.

| 36. | Ir-raġuni prinċipali għall-falliment tal-BPPF apparentement kienet il-prestazzjoni tal-Kumpanija ta' Ġestjoni tal-Fond illi kienet qed tagħmel valutazzjonijiet mhux korretti (deċiżjonijiet ta' investiment) fis-sitwazzjoni ġeneralment diffiċli ta' wara l-privatizzazzjoni. L-inċentiv li taħdem b'effiċjenza għal dak li huwa l-prezz kien imnaqqas minħabba li l-ispejjeż operattivi kienu kollha meħudha mill-Phare. Minħabba li kien qiegħed jintuża sabiex isostni n-negozju normali ta' l-EBRD, l-effett katalitiku (7) ta' l-investiment ma ntlaħaqx. |
| --- | --- |

36.

Ir-raġuni prinċipali għall-falliment tal-BPPF apparentement kienet il-prestazzjoni tal-Kumpanija ta' Ġestjoni tal-Fond illi kienet qed tagħmel valutazzjonijiet mhux korretti (deċiżjonijiet ta' investiment) fis-sitwazzjoni ġeneralment diffiċli ta' wara l-privatizzazzjoni. L-inċentiv li taħdem b'effiċjenza għal dak li huwa l-prezz kien imnaqqas minħabba li l-ispejjeż operattivi kienu kollha meħudha mill-Phare. Minħabba li kien qiegħed jintuża sabiex isostni n-negozju normali ta' l-EBRD, l-effett katalitiku (7) ta' l-investiment ma ntlaħaqx.

Liberalizzazzjoni tas-settur ta' l-enerġija fir-Rumanija

| 37. | Fir-Rumanija, il-proġett sabiex jiġu mmodernizzati l-industriji ta' l-elettriċità sofra minn diversi dewmien konsiderevoli, u naqqas mill-ħeffa tal-preparazzjoni tar-Rumanija sabiex tidħol fis-suq intern ta' l-enerġija ta' l-UE. Il-Phare ikopri 11 % mill-investiment ta' 203 miljun euro tal-programm, bil-kumplament jiġi sostnut minn ko-finanzjament nazzjonali (24 %) u self mill-EBRD (25 %) u mill-Bank Ewropew għall-Investiment (40 %). Il-mira oriġinali sabiex jintemm it-titjib għall-grada ta' trażmissjoni (inklużi l-elementi Phare kollha) kienet Awwissu 2002. Din tmexxiet darbtejn, l-ewwel għal Novembru 2004 u mbagħad għal Ġunju 2005. Il-kuntrattazzjoni twaqqfet minħabba l-eżitazzjoni tal-Gvern sabiex jilħaq waħda mill-kundizzjonijiet tal-proġett: progress sodisfaċenti fil-privatizzazzjoni ta' żewġ kumpaniji ta' distribuzzjoni ta' l-elettriċità. |
| --- | --- |

37.

Fir-Rumanija, il-proġett sabiex jiġu mmodernizzati l-industriji ta' l-elettriċità sofra minn diversi dewmien konsiderevoli, u naqqas mill-ħeffa tal-preparazzjoni tar-Rumanija sabiex tidħol fis-suq intern ta' l-enerġija ta' l-UE. Il-Phare ikopri 11 % mill-investiment ta' 203 miljun euro tal-programm, bil-kumplament jiġi sostnut minn ko-finanzjament nazzjonali (24 %) u self mill-EBRD (25 %) u mill-Bank Ewropew għall-Investiment (40 %). Il-mira oriġinali sabiex jintemm it-titjib għall-grada ta' trażmissjoni (inklużi l-elementi Phare kollha) kienet Awwissu 2002. Din tmexxiet darbtejn, l-ewwel għal Novembru 2004 u mbagħad għal Ġunju 2005. Il-kuntrattazzjoni twaqqfet minħabba l-eżitazzjoni tal-Gvern sabiex jilħaq waħda mill-kundizzjonijiet tal-proġett: progress sodisfaċenti fil-privatizzazzjoni ta' żewġ kumpaniji ta' distribuzzjoni ta' l-elettriċità.

| 38. | Il-proġett ikkontribwixxa għar-ristrutturar tas-settur skond id-direttivi ta' l-UE. Madanakollu, minħabba illi dan il-proġett qiegħed jiġi implimentat l-aktar permezz ta' self mill-EBRD u mill-Bank Ewropew għall-Investiment, l-addizzjonalità (8) tal-komponent Phare ma hijiex evidenti. Barra minn hekk, il-komponenti ffinanzjati mill-Phare assistew lil min qed jipprovdi t-trasmissjoni u lill-operatur tas-suq kummerċjali minflok lill-awtorità li tirregola l-elettriċità direttament. |
| --- | --- |

38.

Il-proġett ikkontribwixxa għar-ristrutturar tas-settur skond id-direttivi ta' l-UE. Madanakollu, minħabba illi dan il-proġett qiegħed jiġi implimentat l-aktar permezz ta' self mill-EBRD u mill-Bank Ewropew għall-Investiment, l-addizzjonalità (8) tal-komponent Phare ma hijiex evidenti. Barra minn hekk, il-komponenti ffinanzjati mill-Phare assistew lil min qed jipprovdi t-trasmissjoni u lill-operatur tas-suq kummerċjali minflok lill-awtorità li tirregola l-elettriċità direttament.

Agrostatistiċi fil-Bulgarija

| 39. | Fil-Bulgarija, il-kompletar tal-proġett “Ristrutturar tas-sistema ta' l-istatistiċi ta' l-agrikoltura” (valur totali tal-kuntratt 0,4 miljun euro) kien ippjanat għal Jannar 2002. Tagħmir ta' l-IT kien installat fil-bidu ta' l-2003, imma għadu ma ntużax għall-iskop li għalih kien intenzjonat. Dan għaliex is-software li kien ikkunsinnat kien difettuż, minħabba l-prestazzjoni fqira ta' min ipprovda s-software. B'riżultat, is-Sistema ta' Netwerk ta' l-Istatistika dwar l-Agrikoltura (ASNS) ma kinitx għadha qed topera f'Jannar 2005 għalkemm il-Kummissjoni indikat illi minn dak iż-żmien sar progress sinifikanti. Il-Minsiteru għall-Agrikoltura u Foresti jbagħti mill-fatt li l-ASNS mhix qiegħda taħdem għax din tiffaċilita l-implimentazzjoni tal-Politika Agrikola Komuni fil-futur. |
| --- | --- |

39.

Fil-Bulgarija, il-kompletar tal-proġett “Ristrutturar tas-sistema ta' l-istatistiċi ta' l-agrikoltura” (valur totali tal-kuntratt 0,4 miljun euro) kien ippjanat għal Jannar 2002. Tagħmir ta' l-IT kien installat fil-bidu ta' l-2003, imma għadu ma ntużax għall-iskop li għalih kien intenzjonat. Dan għaliex is-software li kien ikkunsinnat kien difettuż, minħabba l-prestazzjoni fqira ta' min ipprovda s-software. B'riżultat, is-Sistema ta' Netwerk ta' l-Istatistika dwar l-Agrikoltura (ASNS) ma kinitx għadha qed topera f'Jannar 2005 għalkemm il-Kummissjoni indikat illi minn dak iż-żmien sar progress sinifikanti. Il-Minsiteru għall-Agrikoltura u Foresti jbagħti mill-fatt li l-ASNS mhix qiegħda taħdem għax din tiffaċilita l-implimentazzjoni tal-Politika Agrikola Komuni fil-futur.

Refuġju fir-Rumanija

| 40. | Il-proġett ta' refuġju fir-Rumanija (valur totali tal-kuntratt 1,6 miljun euro) għandu l-għan sabiex jiżviluppa aktar is-sistema tar-refuġju, lejn armonizzazzjoni mal-proċeduri u l-prattiċi Ewropej. Il-finanzjament kien l-aktar użat għall-ħolqien ta' żewġ ċentri ta' akkomodazzjoni ġodda f'Galati (fruntiera tal-Lvant) u f'Timisoara (fruntiera tal-Punent). |
| --- | --- |

40.

Il-proġett ta' refuġju fir-Rumanija (valur totali tal-kuntratt 1,6 miljun euro) għandu l-għan sabiex jiżviluppa aktar is-sistema tar-refuġju, lejn armonizzazzjoni mal-proċeduri u l-prattiċi Ewropej. Il-finanzjament kien l-aktar użat għall-ħolqien ta' żewġ ċentri ta' akkomodazzjoni ġodda f'Galati (fruntiera tal-Lvant) u f'Timisoara (fruntiera tal-Punent).

| 41. | Il-faċilitajiet taċ-ċentru ta' Galati kienu fil-parti l-kbira tagħhom mhux użati. In-numru ta' dawk li kienu qed ifittxu kenn li ġew akkomomdati fiċ-ċentru fiż-żmien tal-verifika kien biss ta' 19, li jfisser rata ta' okkupazzjoni ta' 7,6 % (9). Il-persuni akkomodati f'Ġunju 2005 ma kinux applikanti lokali, imma grupp ta' nies mill- Bangladexx trasportati lejn iċ-ċentru minn partijiet oħra tar-Rumanija. Skond l-Uffiċċju Nazzjonali tar-Refuġjati (NRO), ma kien hemm qatt applikazzjonijiet għall-kenn fil-punti ta' qsim tal-fruntiera mill-fruntiera tal-Lvant (jew fi ftit li xejn minn kwalunkwe fruntieri tar-Rumanija, apparti mill-mitjar ta' Bukarest). L-istampa ġenerali f'Galati — l-ebda applikanti li daħlu mill-fruntiera tal-Lvant, żewġ pjanijiet tal-bini mhux użati, oġġetti tad-dar mhux minsusa, provvisti mediċi mhux miftuħa, karozzi bil-kemm użati — tissuġġerixxi li ma kienx verament neċessarju li jinħoloq dan iċ-ċentru ta' akkomodazzjoni ġdid f'Galati. |
| --- | --- |

41.

Il-faċilitajiet taċ-ċentru ta' Galati kienu fil-parti l-kbira tagħhom mhux użati. In-numru ta' dawk li kienu qed ifittxu kenn li ġew akkomomdati fiċ-ċentru fiż-żmien tal-verifika kien biss ta' 19, li jfisser rata ta' okkupazzjoni ta' 7,6 % (9). Il-persuni akkomodati f'Ġunju 2005 ma kinux applikanti lokali, imma grupp ta' nies mill- Bangladexx trasportati lejn iċ-ċentru minn partijiet oħra tar-Rumanija. Skond l-Uffiċċju Nazzjonali tar-Refuġjati (NRO), ma kien hemm qatt applikazzjonijiet għall-kenn fil-punti ta' qsim tal-fruntiera mill-fruntiera tal-Lvant (jew fi ftit li xejn minn kwalunkwe fruntieri tar-Rumanija, apparti mill-mitjar ta' Bukarest). L-istampa ġenerali f'Galati — l-ebda applikanti li daħlu mill-fruntiera tal-Lvant, żewġ pjanijiet tal-bini mhux użati, oġġetti tad-dar mhux minsusa, provvisti mediċi mhux miftuħa, karozzi bil-kemm użati — tissuġġerixxi li ma kienx verament neċessarju li jinħoloq dan iċ-ċentru ta' akkomodazzjoni ġdid f'Galati.

| 42. | L-istampa ġenerali għar-Rumanija kienet illi kien hemm iktar faċilitajiet għal min qed ifittex kenn u għar-refuġjati milli fil-fatt kien hemm bżonn. Min-naħa l-oħra huwa diffiċli li wieħed jipprevedi n-numru ta' persuni li jfittxu kenn fil-futur, minħabba n-nuqqas ta' ċertezza għal dak li jirrigwarda l-ambjent ekonomiku fil-futur u l-istabilità fir-reġjun. Jekk l-okkupanza baxxa tkompli fis-snin li ġejjin, jibda jagħfas il-bżonn sabiex jiġi kkunsidrat użu alternattiv ta' dawn il-binjiet u tat-tagħmir tagħhom, speċjalment għall-parti li ma tibqax tajba għall-użu. |
| --- | --- |

42.

L-istampa ġenerali għar-Rumanija kienet illi kien hemm iktar faċilitajiet għal min qed ifittex kenn u għar-refuġjati milli fil-fatt kien hemm bżonn. Min-naħa l-oħra huwa diffiċli li wieħed jipprevedi n-numru ta' persuni li jfittxu kenn fil-futur, minħabba n-nuqqas ta' ċertezza għal dak li jirrigwarda l-ambjent ekonomiku fil-futur u l-istabilità fir-reġjun. Jekk l-okkupanza baxxa tkompli fis-snin li ġejjin, jibda jagħfas il-bżonn sabiex jiġi kkunsidrat użu alternattiv ta' dawn il-binjiet u tat-tagħmir tagħhom, speċjalment għall-parti li ma tibqax tajba għall-użu.

F'ħafna mill-proġetti vverifikati s-sostenibilità ma kinitx assikurata

| 43. | Skond il-linji ta' gwida tal-Phare il-proġetti ta' investiment iridu jkunu sostenibbli lil hinn mid-data tas-sħubija, inklużi l-mezzi finanzjarji sabiex jiġu koperti l-manutenzjoni fil-futur u l-ispejjeż ta' tħaddim. Il-Qorti vverifikat is-sostenibilità bbażata fuq żewġ aspetti: l-vijabilità teknika għall-oġġetti ta' investiment (ara paragrafi 44-50) u l-vijabilità ekonomika għall-business incubators u l-parkijiet ekonomiċi (ara paragrafi 51-56). |
| --- | --- |

43.

Skond il-linji ta' gwida tal-Phare il-proġetti ta' investiment iridu jkunu sostenibbli lil hinn mid-data tas-sħubija, inklużi l-mezzi finanzjarji sabiex jiġu koperti l-manutenzjoni fil-futur u l-ispejjeż ta' tħaddim. Il-Qorti vverifikat is-sostenibilità bbażata fuq żewġ aspetti: l-vijabilità teknika għall-oġġetti ta' investiment (ara paragrafi 44-50) u l-vijabilità ekonomika għall-business incubators u l-parkijiet ekonomiċi (ara paragrafi 51-56).

Riskji għall-vijabilità teknika

| 44. | L-investimenti ta' valur għoli li jiswew il-flus iridu jiġu miżmuma sewwa sabiex jipproduċu riżultati li jdumu fiż-żmien. Ġeneralment, ma kien hemm l-ebda pjanijiet ċari sabiex jiġu koperti l-ispejjeż tal-manutenzjoni futuri ladarba l-perijodu ta' garanzija jispiċċa. L-Uffiċċju tal-Prosekutur (PO) fil-Bulgarija ma kellux baġit biżżejjed sabiex ikopri l-bżonnijiet bażiċi bħal esperti ta' l-IT kwalifikati b'mod adegwat, scanners, jew kmamar adegwatament imkessħa għas-servers. Fis-settur ġuridiku fir-Rumanija (sistema CDMS), kien hemm problemi simili. |
| --- | --- |

44.

L-investimenti ta' valur għoli li jiswew il-flus iridu jiġu miżmuma sewwa sabiex jipproduċu riżultati li jdumu fiż-żmien. Ġeneralment, ma kien hemm l-ebda pjanijiet ċari sabiex jiġu koperti l-ispejjeż tal-manutenzjoni futuri ladarba l-perijodu ta' garanzija jispiċċa. L-Uffiċċju tal-Prosekutur (PO) fil-Bulgarija ma kellux baġit biżżejjed sabiex ikopri l-bżonnijiet bażiċi bħal esperti ta' l-IT kwalifikati b'mod adegwat, scanners, jew kmamar adegwatament imkessħa għas-servers. Fis-settur ġuridiku fir-Rumanija (sistema CDMS), kien hemm problemi simili.

| 45. | Nuqqas ta' riżorsi nazzjonali disponibbli, flimkien mal-komplikazzjoni ta' ċertu apparat, kienu diġà ħolqu diffikultà f'xi proġetti. L-eżempji li ġejjin fil-qasam ta' l-apparat tal-pulizija tal-fruntieri juru l-konsegwenzi tal-problemi ta' manutenzjoni. |
| --- | --- |

45.

Nuqqas ta' riżorsi nazzjonali disponibbli, flimkien mal-komplikazzjoni ta' ċertu apparat, kienu diġà ħolqu diffikultà f'xi proġetti. L-eżempji li ġejjin fil-qasam ta' l-apparat tal-pulizija tal-fruntieri juru l-konsegwenzi tal-problemi ta' manutenzjoni.

| 46. | L-NBPS fil-Bulgarija indikat illi l-finanzjament nazzjonali għall-manutenzjoni tas-sistema ta' komunikazzjoni permezz tar-radju wara l-perijodu ta' garanzija ma kienx għadu ġie assenjat għall-użu. Barra minn hekk, partijiet elettroniċi tat- thermal imaging surveillance systems ikollhom jiġu rinovati wara ħajja ta' minn ħamsa sa sebgħa snin. Fl-2007 kameras thermovision ikunu ilhom jaħdmu ħames snin. |
| --- | --- |

46.

L-NBPS fil-Bulgarija indikat illi l-finanzjament nazzjonali għall-manutenzjoni tas-sistema ta' komunikazzjoni permezz tar-radju wara l-perijodu ta' garanzija ma kienx għadu ġie assenjat għall-użu. Barra minn hekk, partijiet elettroniċi tat- thermal imaging surveillance systems ikollhom jiġu rinovati wara ħajja ta' minn ħamsa sa sebgħa snin. Fl-2007 kameras thermovision ikunu ilhom jaħdmu ħames snin.

| 47. | L-użu kif suppost ta' apparat ġdid u modern iżid il-lonġevità tiegħu. L-uffiċjali għandhom ikunu mħarrġa sabiex iħaddmu l-apparat sabiex jiksbu l-aħjar użu tiegħu. F'dan il-każ, il-komponent ta' taħriġ ta' dan il-proġett (0,5 miljun euro), li kien ukoll intenzjonat sabiex isaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-aġenziji, ma kienx immaterjalizza (żewġ proċeduri ta' sejħiet għall-offerti li fallew). |
| --- | --- |

47.

L-użu kif suppost ta' apparat ġdid u modern iżid il-lonġevità tiegħu. L-uffiċjali għandhom ikunu mħarrġa sabiex iħaddmu l-apparat sabiex jiksbu l-aħjar użu tiegħu. F'dan il-każ, il-komponent ta' taħriġ ta' dan il-proġett (0,5 miljun euro), li kien ukoll intenzjonat sabiex isaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-aġenziji, ma kienx immaterjalizza (żewġ proċeduri ta' sejħiet għall-offerti li fallew).

| 48. | Il-Pulizija tal-Fruntiera tal-Bulgarija qed jipprevedu problemi sabiex imantnu l-vetturi four-wheel drive. Id-ditta introdotta minn dak li rebaħ l-offerta m'għandha l-ebda faċilitajiet lokali għall-manteniment. Il-karozza tas-soltu tal-flotta ta' l-NBPS hija karozza mibnija fir-Russja, li tiswa terz tal-prezz tat-tip ta' karozza kkunsinnata taħt il-Phare u bi spare parts irħas. Madanakollu, ir-regoli tal-Phare dwar l-oriġini Ewropea ma jippermettux ix-xiri ta' vetturi minn barra l-UE jew minn barra l-pajjiżi kandidati. |
| --- | --- |

48.

Il-Pulizija tal-Fruntiera tal-Bulgarija qed jipprevedu problemi sabiex imantnu l-vetturi four-wheel drive. Id-ditta introdotta minn dak li rebaħ l-offerta m'għandha l-ebda faċilitajiet lokali għall-manteniment. Il-karozza tas-soltu tal-flotta ta' l-NBPS hija karozza mibnija fir-Russja, li tiswa terz tal-prezz tat-tip ta' karozza kkunsinnata taħt il-Phare u bi spare parts irħas. Madanakollu, ir-regoli tal-Phare dwar l-oriġini Ewropea ma jippermettux ix-xiri ta' vetturi minn barra l-UE jew minn barra l-pajjiżi kandidati.

| 49. | Li jkun hemm riżorsi disponibbli għall-manteniment jassumi iktar importanza minħabba li xi apparat kien inaffidabbli jew il-kapaċitajiet tekniċi tiegħu ma laħqux il-bżonnijiet ta' dawk li jużawh:






  a) | Fil-Bulgarija d-disponibilità tal-goggles tan-night vision kienet limitata minħabba li 65 par minn 112 oriġinarjament ikkunisnnati kienu ġew mibgħuta lura lill-fornitur għat-tiswijiet. |
| --- | --- | --- |

49.

Li jkun hemm riżorsi disponibbli għall-manteniment jassumi iktar importanza minħabba li xi apparat kien inaffidabbli jew il-kapaċitajiet tekniċi tiegħu ma laħqux il-bżonnijiet ta' dawk li jużawh:

a)

Fil-Bulgarija d-disponibilità tal-goggles tan-night vision kienet limitata minħabba li 65 par minn 112 oriġinarjament ikkunisnnati kienu ġew mibgħuta lura lill-fornitur għat-tiswijiet.

| b) | Ir-rekords Rumeni juru illi t-tmien vetturi għas-sorveljanza mibnija apposta u ffinanzjati mill-Phare (prezz totali 2,1 miljun euro) ma kinux qed joperaw għal terz miż-żmien sa minn meta bdew jaħdmu f'Novembru 2003. It-tiswija tal-makkinarju ta' sorveljanza trid issir barra mill-pajjiż, li jżid mal-perjodu ta' inattività. Livell simili ta' inattività kien japplika għal 35 vettura ta' sorveljanza ta' l-istess għamla, ffinanzjati nazzjonalment. Il-bidu ta' l-użu minn qabel tal-vetturi nazzjonali fl-istess setturi tal-fruntiera iqajjem il-mistoqsija ulterjuri ta' l-addizzjonalità tal-vetturi tal-Phare. L-iskeda tal-proġett ma ssemmix dawn il-vetturi ffinanzjati nazzjonalment, meta tiġġustifika x-xiri mill-Phare ta' apparat ta' sorveljanza (10). |
| --- | --- |

b)

Ir-rekords Rumeni juru illi t-tmien vetturi għas-sorveljanza mibnija apposta u ffinanzjati mill-Phare (prezz totali 2,1 miljun euro) ma kinux qed joperaw għal terz miż-żmien sa minn meta bdew jaħdmu f'Novembru 2003. It-tiswija tal-makkinarju ta' sorveljanza trid issir barra mill-pajjiż, li jżid mal-perjodu ta' inattività. Livell simili ta' inattività kien japplika għal 35 vettura ta' sorveljanza ta' l-istess għamla, ffinanzjati nazzjonalment. Il-bidu ta' l-użu minn qabel tal-vetturi nazzjonali fl-istess setturi tal-fruntiera iqajjem il-mistoqsija ulterjuri ta' l-addizzjonalità tal-vetturi tal-Phare. L-iskeda tal-proġett ma ssemmix dawn il-vetturi ffinanzjati nazzjonalment, meta tiġġustifika x-xiri mill-Phare ta' apparat ta' sorveljanza (10).

| c) | Skond il-Pulizija tal-Fruntieri Rumeni, tnejn mill-patrol boats tax-xmajjar (kull waħda minnhom tiswa' 300 000 euro) ma setgħux jintużaw fid-delta tal-Danubju waqt ix-xitwa, jiġifieri għal tnejn jew tlett xhur kull sena, minħabba l-iffriżar tax-xmara. L-ispeċifikazzjonijiet tekniċi kienu qalu li d-dgħajjes kellhom ikunu kapaċi joperaw bi nhar u bil-lejl, fis-silġ imkisser u f'temperaturi minn 15-il grad taħt iż-żero sa 45 grad fuq iż-żero. |
| --- | --- |

c)

Skond il-Pulizija tal-Fruntieri Rumeni, tnejn mill-patrol boats tax-xmajjar (kull waħda minnhom tiswa' 300 000 euro) ma setgħux jintużaw fid-delta tal-Danubju waqt ix-xitwa, jiġifieri għal tnejn jew tlett xhur kull sena, minħabba l-iffriżar tax-xmara. L-ispeċifikazzjonijiet tekniċi kienu qalu li d-dgħajjes kellhom ikunu kapaċi joperaw bi nhar u bil-lejl, fis-silġ imkisser u f'temperaturi minn 15-il grad taħt iż-żero sa 45 grad fuq iż-żero.

| 50. | Jekk ma jiġix assigurat illi riżorsi jiġu magħmula disponibbli sabiex jiġi sostitwit jew eżaminat bir-reqqa sabiex jissewwa apparat jew komponenti li jkunu qed joqorbu lejn it-tmiem tal-ħajja ta' l-użu tagħhom, eż. il-magni tal-patrol boats tax-xmara fir-Rumanija, hemm riskju li l-apparat tal-fruntiera li ġie vverifikat ma jkunx għadu totalment operattiv meta l-Bulgarija u r-Rumanija jissieħbu fl-UE (jew anke fl-Ispazju ta' Schengen) u meta l-fruntieri tagħhom ikunu jiffurmaw parti mill-fruntiera esterna ta' l-UE. |
| --- | --- |

50.

Jekk ma jiġix assigurat illi riżorsi jiġu magħmula disponibbli sabiex jiġi sostitwit jew eżaminat bir-reqqa sabiex jissewwa apparat jew komponenti li jkunu qed joqorbu lejn it-tmiem tal-ħajja ta' l-użu tagħhom, eż. il-magni tal-patrol boats tax-xmara fir-Rumanija, hemm riskju li l-apparat tal-fruntiera li ġie vverifikat ma jkunx għadu totalment operattiv meta l-Bulgarija u r-Rumanija jissieħbu fl-UE (jew anke fl-Ispazju ta' Schengen) u meta l-fruntieri tagħhom ikunu jiffurmaw parti mill-fruntiera esterna ta' l-UE.

Riskji għall-vijabilità ekonomika

| 51. | Fil-Bulgarija sitt binjiet kienu rinovati sabiex jintużaw bħala business incubators, minn liema ħamsa ma kinux għadhom qed jintużaw b'dak il-mod (ara paragrafu 27). Fir-Rumanija żewġ parkijiet għall-infrastruttura tan-negozju li ġew ivverefikati ma kinux għadhom qed joperaw. Filwaqt illi huwa diffiċli li tiġi vvalutata l-vijabilità ekonomika futura ta' proġetti li mhumiex avvanzati biżżejjed, numru ta' riskji sinifikanti ġew identifikati. |
| --- | --- |

51.

Fil-Bulgarija sitt binjiet kienu rinovati sabiex jintużaw bħala business incubators, minn liema ħamsa ma kinux għadhom qed jintużaw b'dak il-mod (ara paragrafu 27). Fir-Rumanija żewġ parkijiet għall-infrastruttura tan-negozju li ġew ivverefikati ma kinux għadhom qed joperaw. Filwaqt illi huwa diffiċli li tiġi vvalutata l-vijabilità ekonomika futura ta' proġetti li mhumiex avvanzati biżżejjed, numru ta' riskji sinifikanti ġew identifikati.

| 52. | Is-suċċess fit-tul u l-vijabilità ekonomika tal-business incubators Bulgari ser ikunu jiddependu fuq fatturi numerużi li fiż-żmien tal-verifika kienu għadhom ma ġewx indirizzati: il-prestazzjoni tat-timijiet tal-ġestjoni, sostenn u kontribuzzjonijiet mill-muniċipalitajiet għall-manteniment tal-bini, dħul tal-kera mill-kerrejja u dħul minn servizzi lil SMEs, bħal pariri (eż. fuq applikazzjonijiet għal kreditu/self, parir legali). It-tħaddim b'suċċess jiddependi fuq il-Ministeri li jridu jsostnu totalment lit-timijiet ta' ġesjtoni ta' l-inkubaturi, li issa jridu jaħdmu b'mod pro-attiv sabiex jibdew. |
| --- | --- |

52.

Is-suċċess fit-tul u l-vijabilità ekonomika tal-business incubators Bulgari ser ikunu jiddependu fuq fatturi numerużi li fiż-żmien tal-verifika kienu għadhom ma ġewx indirizzati: il-prestazzjoni tat-timijiet tal-ġestjoni, sostenn u kontribuzzjonijiet mill-muniċipalitajiet għall-manteniment tal-bini, dħul tal-kera mill-kerrejja u dħul minn servizzi lil SMEs, bħal pariri (eż. fuq applikazzjonijiet għal kreditu/self, parir legali). It-tħaddim b'suċċess jiddependi fuq il-Ministeri li jridu jsostnu totalment lit-timijiet ta' ġesjtoni ta' l-inkubaturi, li issa jridu jaħdmu b'mod pro-attiv sabiex jibdew.

| 53. | Fir-Rumanija, il-parkijiet industrijali huma fenomenu relattivament ġdid u hemm nuqqas ta' esperjenza fil-ġesjtoni tal-park. Il-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali għall-2004-2006 esprima dubji dwar xi wħud mill-parkijiet ġodda li qed jinħolqu, billi qal illi numru mill-pjanijiet ta' żvilupp industrijali kurrenti ma kinux ibbażati fuq analiżi tad-domanda rigoruża ħafna. |
| --- | --- |

53.

Fir-Rumanija, il-parkijiet industrijali huma fenomenu relattivament ġdid u hemm nuqqas ta' esperjenza fil-ġesjtoni tal-park. Il-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali għall-2004-2006 esprima dubji dwar xi wħud mill-parkijiet ġodda li qed jinħolqu, billi qal illi numru mill-pjanijiet ta' żvilupp industrijali kurrenti ma kinux ibbażati fuq analiżi tad-domanda rigoruża ħafna.

| 54. | Il-park f'Lasi, b'ġesjtoni dinamika u b'iktar investiment għandu potenzjal ta' tkabbir konsiderevoli. Madanakollu, il-Qorti sabet illi n-numru ta' postijiet tax-xogħol ġodda li jiġu maħluqa diffiċilment kien ser joqrob lejn nofs ta' l-1 100 previsti fl-istudju ta' vijabbilità li sostna l-proġett Phare. |
| --- | --- |

54.

Il-park f'Lasi, b'ġesjtoni dinamika u b'iktar investiment għandu potenzjal ta' tkabbir konsiderevoli. Madanakollu, il-Qorti sabet illi n-numru ta' postijiet tax-xogħol ġodda li jiġu maħluqa diffiċilment kien ser joqrob lejn nofs ta' l-1 100 previsti fl-istudju ta' vijabbilità li sostna l-proġett Phare.

| 55. | Waqt li l-mira ta' 300 post tax-xogħol ġdid għal park f'Bacau hija relattivament prudenti, mhux ċert li din ser tintlaħaq. Sors prinċipali għal impjiegi ġodda huma l-kumpaniji ġodda, iżda l-prospektus ma jiddeskrivix kif il-park kellu l-ħsieb li jiġbidhom u jrawwimhom. |
| --- | --- |

55.

Waqt li l-mira ta' 300 post tax-xogħol ġdid għal park f'Bacau hija relattivament prudenti, mhux ċert li din ser tintlaħaq. Sors prinċipali għal impjiegi ġodda huma l-kumpaniji ġodda, iżda l-prospektus ma jiddeskrivix kif il-park kellu l-ħsieb li jiġbidhom u jrawwimhom.

| 56. | L-Aġenzija ta' Implimentazzjoni fir-Rumanija suppost kellha timmonitorja l-kisba ta' l-objettivi ta' dawn il-proġetti ta' infrastruttura. Madanakollu, huma ffukaw biss fuq it-tmiem b'suċċess tal-konstruzzjoni, mingħajr ma ċċekkjaw jekk il-proġetti kinux qed jilħqu l-mira tagħhom sabiex jilħqu l-obejttivi ekonomiċi iktar wiesa' tagħhom, bħal dak li joħolqu impjiegi ġodda. |
| --- | --- |

56.

L-Aġenzija ta' Implimentazzjoni fir-Rumanija suppost kellha timmonitorja l-kisba ta' l-objettivi ta' dawn il-proġetti ta' infrastruttura. Madanakollu, huma ffukaw biss fuq it-tmiem b'suċċess tal-konstruzzjoni, mingħajr ma ċċekkjaw jekk il-proġetti kinux qed jilħqu l-mira tagħhom sabiex jilħqu l-obejttivi ekonomiċi iktar wiesa' tagħhom, bħal dak li joħolqu impjiegi ġodda.

KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONJIET

| 57. | Il-kontroll min-naħa tal-Kummissjoni tal-proġetti qabel il-finanzjament (kontroll ex-ante) irriżulta li kien effettiv sabiex jipprevjeni l-irregolaritajiet fil-proċess ta' l-akkwist. |
| --- | --- |

57.

Il-kontroll min-naħa tal-Kummissjoni tal-proġetti qabel il-finanzjament (kontroll ex-ante) irriżulta li kien effettiv sabiex jipprevjeni l-irregolaritajiet fil-proċess ta' l-akkwist.

| 58. | Il-proġetti vverfikati kienu ġeneralment skond l-objettivi ġenerali tal-Phare u kienu wkoll fiżikament f'posthom skond il-kundizzjonijiet tal-kuntratti ta' forniment u tax-xogħlijiet. Madanakolu, għal aktar min-nofs il-proġetti l-assi verfikati ma kinux, jew kienu biss parzjalment, qed jiġu wżati għall-iskopijiet intenzjonati. Dawn in-nuqqasijiet irriżultaw minn kapaċità amministrattiva fjakka u nuqqas ta' riżorsi nazzjonali fil-Bulgarija u r-Rumanija.

  Rakkomandazzjoni 1L-Awtoritajiet Nazzjonali għandhom jagħmlu aktar sforzi sostanzjali sabiex jiffinalizzaw il-proġetti u sabiex jiksbu l-objettivi li jkunu fil-bażi tal-proġett.Il-Kummissjoni għandha ssegwi mill-viċin illi l-proġetti verifikati finalment jaħdmu kif kien intenzjonat. Il-Kummissjoni għandha tikkontribwixxi wkoll għal tħaddim aħjar tal-Kumitati ta' Monitoraġġ bħala sistema prinċipali għall-azzjonijiet ta' politika korrettiva fil-każ ta' prestazzjoni inqas milli suppost. |
| --- | --- |

58.

Il-proġetti vverfikati kienu ġeneralment skond l-objettivi ġenerali tal-Phare u kienu wkoll fiżikament f'posthom skond il-kundizzjonijiet tal-kuntratti ta' forniment u tax-xogħlijiet. Madanakolu, għal aktar min-nofs il-proġetti l-assi verfikati ma kinux, jew kienu biss parzjalment, qed jiġu wżati għall-iskopijiet intenzjonati. Dawn in-nuqqasijiet irriżultaw minn kapaċità amministrattiva fjakka u nuqqas ta' riżorsi nazzjonali fil-Bulgarija u r-Rumanija.

Rakkomandazzjoni 1L-Awtoritajiet Nazzjonali għandhom jagħmlu aktar sforzi sostanzjali sabiex jiffinalizzaw il-proġetti u sabiex jiksbu l-objettivi li jkunu fil-bażi tal-proġett.Il-Kummissjoni għandha ssegwi mill-viċin illi l-proġetti verifikati finalment jaħdmu kif kien intenzjonat. Il-Kummissjoni għandha tikkontribwixxi wkoll għal tħaddim aħjar tal-Kumitati ta' Monitoraġġ bħala sistema prinċipali għall-azzjonijiet ta' politika korrettiva fil-każ ta' prestazzjoni inqas milli suppost.

| 59. | Il-Kummissjoni issopravvalutat il-kapaċità ta' ġestjoni ta' l-awtoritajiet pubbliċi fil-Bulgarija u fir-Rumanija u spiss qablet mal-miri u ma' l-iskadenzi ambizzjużi żżejjed tagħhom. L-issettjar tal-miri ambizzjużi żżejjed huwa rifless fl-iskedi tal-proġetti, li fihom taħlita ta' objettivi, produzzjoni, skopijiet, riżultati u attivitajiet “usa” u “immedjati” u sett ta' “indikaturi tas-suċċess” (11) li spiss mhumiex validi, ta' spiss karatterizzati min-nuqqas ta' kjarifikazzjoni sistematika. B'riżultat ta' dan, l-iskedi tal-proġett bil-kemm setgħu jintużaw bħala għodda ta' ġestjoni ta' sinifikat.

  Rakkomandazzjoni 2Il-Kummissjoni għandha tadotta approċċ ta' programmazzjoni iktar realistiku għall-Bulgarija u r-Rumanija u għall-pajjiżi kandidati l-ġodda. Dan jinkludi valutazzjoni tal-bżonnijiet imtejjba li tassigura l-komplimentarjetà ma' sorsi oħra ta' sostenn lill-investiment. Element prinċipali huwa li tittejjeb l-iskeda tal-proġett, li tista' taqdi aħjar il-funzjonijiet tagħha li tidderieġi u timmonitorja. Esperti esterni diġà proponew illi l-korpi involuti fil-proċess ta' ppjanar għandhom sistematikament iwaqqfu funzjoni ta' kontroll tal-kwalità għall-produzzjoni ta' dokumenti tal-proġett (12). |
| --- | --- |

59.

Il-Kummissjoni issopravvalutat il-kapaċità ta' ġestjoni ta' l-awtoritajiet pubbliċi fil-Bulgarija u fir-Rumanija u spiss qablet mal-miri u ma' l-iskadenzi ambizzjużi żżejjed tagħhom. L-issettjar tal-miri ambizzjużi żżejjed huwa rifless fl-iskedi tal-proġetti, li fihom taħlita ta' objettivi, produzzjoni, skopijiet, riżultati u attivitajiet “usa” u “immedjati” u sett ta' “indikaturi tas-suċċess” (11) li spiss mhumiex validi, ta' spiss karatterizzati min-nuqqas ta' kjarifikazzjoni sistematika. B'riżultat ta' dan, l-iskedi tal-proġett bil-kemm setgħu jintużaw bħala għodda ta' ġestjoni ta' sinifikat.

Rakkomandazzjoni 2Il-Kummissjoni għandha tadotta approċċ ta' programmazzjoni iktar realistiku għall-Bulgarija u r-Rumanija u għall-pajjiżi kandidati l-ġodda. Dan jinkludi valutazzjoni tal-bżonnijiet imtejjba li tassigura l-komplimentarjetà ma' sorsi oħra ta' sostenn lill-investiment. Element prinċipali huwa li tittejjeb l-iskeda tal-proġett, li tista' taqdi aħjar il-funzjonijiet tagħha li tidderieġi u timmonitorja. Esperti esterni diġà proponew illi l-korpi involuti fil-proċess ta' ppjanar għandhom sistematikament iwaqqfu funzjoni ta' kontroll tal-kwalità għall-produzzjoni ta' dokumenti tal-proġett (12).

| 60. | Il-vijabilità teknika ta' wħud mill-assi hija dubbjuża minħabba nuqqas ta' finanzjament nazzjonali. Għar-rigward tal-business parks u inkubaturi sostnuti diversi kwistjonijiet ta' vijabilità ekonomika għad iridu jiġu solvuti. Il-Kummissjoni ma ssorveljatx biżżejjed il-prinċipji ta' sostenibilità u ko-finanzjament kif inhuwa mniżżel fil-linji ta' gwida għall-implimentazzjoni tal-programm Phare.

  Rakkomandazzjoni 3Il-Kummissjoni għandha tispeċifika r-riżorsi għall-manteniment u r-rekwiżti sabiex tikkonfinanzja sa minn fażi kmieni bħalma hija l-fażi ta' programmazzjoni u tintroduċi proċedura formali għall-verifika ta' dawn il-prinċipji. Il-monitoraġġ tas-sostenibilità għandu jinkludi l-monitoraġġ tal-miri ekonomiċi, eż. f'termini tal- ħolqien ta' postijiet tax-xogħol. |
| --- | --- |

60.

Il-vijabilità teknika ta' wħud mill-assi hija dubbjuża minħabba nuqqas ta' finanzjament nazzjonali. Għar-rigward tal-business parks u inkubaturi sostnuti diversi kwistjonijiet ta' vijabilità ekonomika għad iridu jiġu solvuti. Il-Kummissjoni ma ssorveljatx biżżejjed il-prinċipji ta' sostenibilità u ko-finanzjament kif inhuwa mniżżel fil-linji ta' gwida għall-implimentazzjoni tal-programm Phare.

Rakkomandazzjoni 3Il-Kummissjoni għandha tispeċifika r-riżorsi għall-manteniment u r-rekwiżti sabiex tikkonfinanzja sa minn fażi kmieni bħalma hija l-fażi ta' programmazzjoni u tintroduċi proċedura formali għall-verifika ta' dawn il-prinċipji. Il-monitoraġġ tas-sostenibilità għandu jinkludi l-monitoraġġ tal-miri ekonomiċi, eż. f'termini tal- ħolqien ta' postijiet tax-xogħol.

| 61. | Il-Kummissjoni ma tagħtx biżżejjed konsiderazzjoni lill-valur miżjud u lill-effett katalitiku tal-flus Phare f'attivitajiet immexxija mill-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali. Huma meħtieġa investimenti enormi fl-infrastruttura regolatorja għall-implimentazzjoni u l-infurzar ta' l-acquis communautaire. Il-Phare jista' biss ikopri parti minn dawn il-bżonnijiet ġenerali. Huwa għalhekk li l-linji ta' gwida tal-Phare jitolbu li s-sostenn għall-investiment għandu jiffoka fuq azzjonijiet li kieku ma kinux iseħħu u li jwegħdu effett katalitiku għoli.

  Rakkomandazzjoni 4Il-Kummissjoni għandha ttejjeb l-analiżi tagħha ta' l-aspett ta' addizzjonalità u l-effetti katalitiċi, speċjalment fi proġetti li huma mmexxija minn istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali jew minn terzi persuni oħrajn. |
| --- | --- |

61.

Il-Kummissjoni ma tagħtx biżżejjed konsiderazzjoni lill-valur miżjud u lill-effett katalitiku tal-flus Phare f'attivitajiet immexxija mill-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali. Huma meħtieġa investimenti enormi fl-infrastruttura regolatorja għall-implimentazzjoni u l-infurzar ta' l-acquis communautaire. Il-Phare jista' biss ikopri parti minn dawn il-bżonnijiet ġenerali. Huwa għalhekk li l-linji ta' gwida tal-Phare jitolbu li s-sostenn għall-investiment għandu jiffoka fuq azzjonijiet li kieku ma kinux iseħħu u li jwegħdu effett katalitiku għoli.

Rakkomandazzjoni 4Il-Kummissjoni għandha ttejjeb l-analiżi tagħha ta' l-aspett ta' addizzjonalità u l-effetti katalitiċi, speċjalment fi proġetti li huma mmexxija minn istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali jew minn terzi persuni oħrajn.

Dan ir-rapport ġie adottat mill-Qorti ta' l-Awdituri fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tal-11 ta' Mejju 2006.

Għall-Qorti ta' l-Awdituri

Hubert WEBER

President

---

(1)  SEC (1999) 1596 finali: Linji ta' Gwida għall-implimentazzjoni tal-programm Phare fil-Pajjiżi Kandidati għall-perijodu 2000-2006 b'applikazzjjoni ta' l-Artikolu 8 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3906/89, Brussel, 13.10.1999. Il-linji ta' gwida ġew riveduti f'Settembru 2002 u f'Diċembru 2003.

1

(2)  L-investiment normalment ifisser bini u tagħmir, għal-liema l-Awtoritajiet Nazzjonali jikkonkludu kuntratti ta' xogħlijiet u ta' forniment. Il-bini ta' l-istituzzjonjiet huwa definit bħala l-proċess li jgħin lill-pajjiżi kandidati sabiex jiżviluppaw l-istrutturi, l-istrateġiji, ir-riżorsi umani u l-kwalitajiet ta' ġestjoni li hemm bżonn sabiex isaħħu l-kapaċità ekonomika, soċjali, regolatorja u amministrattiva tagħhom. L-istrument prinċipali huwa Twinning (ara r-Rapport Speċjali tal-Qorti Nru 6/2003 rigward it-Twinning bħala l-istrument ewlieni għas-sostenn tal-bini ta' l-istituzzjonijiet fil-Pajjiżi Kandidati).

2

Twinning

Twinning

(3)  Proġett fi programm nazzjonali normalment ikun jikkonsisti f'diversi komponenti, li kollha kemm huma jikkontribwixxu għall-istess objettiv.

3

(4)  Konsorzju jigi kkuntrattat taħt il-Phare sabiex iħejji evalwazzjoni annwali temporanja tal-proġetti.

4

(5)  It-totalità sħiħa tal-liġi ta' l-UE kif espressa fit-trattati, fil-leġislazzjoni sekondarja u l-politika ta' l-Unjoni, kif ukoll fil-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja.

5

(6)  L-iskop tas-self kien li jipprovdi hardware fil-maġġoranza tal-lokalitajiet ġudizzjarji ġewwa l-pajjiż.

6

hardware

(7)  Il-linji ta' gwida għall-implimentazzjoni tal-Phare jgħidu illi s-sostenn għall-investiment għandu jaġixxi bħala katalista għal azzjonijiet ta' prijorità, immirati lejn is-sħubija illi li kieku ma kienx għalih ma kinux iseħħu jew li kienu biss iseħħu f'data iktar tard.

7

(8)  Il-linji ta' gwida għall-implimentazzjoni tal-Phare jgħidu illi s-sotenn għall-investiment m'għandux jieħu post finanzjaturi oħrajn, speċjalment mis-settur privat jew mill-istituzzjonijiet finanzjarji interni.

8

(9)  Iċ-ċentru ta' Galati għandu faċilitajiet xierqa sabiex jipproċessa u jakkomoda sa 250 persuna li qed ifittxu kenn.

9

(10)  Ir-riskji li investimenti kbar ta' finanzjament nazzjonali attwalment għaddejjin u investimenti preċedenti mill-Phare fiż-żona tal-ġestjoni tal-fruntiera potenzjalment jidħlu fuq xulxin kien enfasizzat fir-rapport ta' monitoraġġ komprensiv tar-Rumanija għall-2005.

10

(11)  Ara indikaturi li huma fformolati bħala objettivi wiesa' (eż. “kreazzjoni u operazzjoni ta' suq ta' bejgħ bl-ingrossa ta' l-elettriċità f'konformità mad-direttiva dwar is-suq wieħed ta' l-elettriċità” jew “l-ilħuq tar-rekwiżiti ta' l-UE fil-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni”).

11

(12)  Minn Qabel is-Sħubija sas-Sħubija, Evalwazzjoni Temporanja tas-sostenn Phare allokat fl-1999-2002 u implimentat f'Novembru 2003, Rapport ta' Sommarju Konsolidat, Marzu 2004 (ippubblikat mill-Kummissjoni Ewropea).

12

---

ANNESS I

ALLOKAZZJONI TA' FLUS PHARE LILL-PROGRAMMI NAZZJONALI

| (miljun euro) |
| --- |
| Programmi Nazzjonali (1) | Bulgarija | Rumanija |
| | Investiment | Bini ta' Istituzzjonijiet | Total | Investiment | Bini ta' Istituzzjonijiet | Total |
| 2000 | 34,625 | 31,095 | 65,720 | 146,595 | 68,425 | 215,020 |
| 2001 | 44,588 | 38,235 | 82,823 | 120,920 | 127,970 | 248,890 |
| 2002 | 54,112 | 40,788 | 94,900 | 147,436 | 118,064 | 265,500 |
| 2003 | 47,476 | 47,424 | 94,900 | 168,365 | 97,135 | 265,500 |
| 2004 | 81,511 | 91,014 | 172,525 | 223,010 | 182,290 | 405,300 |
| Total | 262,312 | 248,556 | 510,868 | 806,326 | 593,884 | 1 400,210 |
| Persentaġġ | 51,3 % | 48,7 % | 100 % | 57,6 % | 42,4 % | 100,0 % |

(miljun euro)

Programmi Nazzjonali (1)

Bulgarija

Rumanija

Investiment

Bini ta' Istituzzjonijiet

Total

Investiment

Bini ta' Istituzzjonijiet

Total

2000

34,625

31,095

65,720

146,595

68,425

215,020

2001

44,588

38,235

82,823

120,920

127,970

248,890

2002

54,112

40,788

94,900

147,436

118,064

265,500

2003

47,476

47,424

94,900

168,365

97,135

265,500

2004

81,511

91,014

172,525

223,010

182,290

405,300

Total

262,312

248,556

510,868

806,326

593,884

1 400,210

Persentaġġ

51,3 %

48,7 %

100 %

57,6 %

42,4 %

100,0 %

---

(1)  Il-Programmi Nazzjonali jiġu mwettqa fuq numru ta' snin.

Per eżempju, il-Programm Nazzjonali ta' l-2004 għall-Bulgarija kien miftiehem f'Settembru 2004, bi skadenza ġenerali sabiex jitwettqu l-proġetti tat-30 ta' Novembru 2007.

---

ANNESS II

Programm Nazzjonali 2000 — Bulgarija

TQASSIM TAL-BAĠIT GĦAL KULL PROĠETT

| (miljuni euro) |
| --- |
| Kodiċi tal-proġett | Objettiv u proġetti (titolu fil-qasir) | Total Phare | Bini ta' istituzzjonijiet | Investiment |
| | Riforma ekonomika | 5,500 | 4,000 | 1,500 |
| 0002.01 | Tisħiħ tal-Ministeru ta' l-Ekonomija | 2,000 | 2,000 | 0,000 |
| 0002.02 | Aktar sostenn għall-Fond Bulgaru ta' wara l-Privatizzazzjoni | 1,500 | 0,000 | 1,500 |
| 0002.03 | Ristrutturar ta' l-organizzazzjoni tal-linji tal-ferrovija | 2,000 | 2,000 | 0,000 |
| | Adozzjoni ta' l-acquis u tisħiħ tal-qafas regolatorju | 15,400 | 11,025 | 4,375 |
| 0003.01 | Tisħiħ tal-qafas regolatorju għat-telecoms | 2,450 | 1,750 | 0,700 |
| 0003.02 | Twaqqif ta' sistema ta' evalwazzjoni tal-konformità | 3,000 | 2,325 | 0,675 |
| 0003.03 | Implementazzjoni ta' sistema ta' akkwist pubbliku | 1,300 | 1,000 | 0,300 |
| 0003.04 | Bini ta' istituzzjoni fir-regolatur ta' l-enerġija | 1,100 | 1,000 | 0,100 |
| 0003.05 | Bini ta' istituzzjoni fl-aġenzija għall-effiċjenza ta' l-enerġija | 2,200 | 1,600 | 0,600 |
| 0003.06 | Acquis dwar l-ambjent u bini ta' istituzzjonjiet | 5,350 | 3,350 | 2,000 |
| | Koeżjoni ekonomika u soċjali | 15,000 | 1,080 | 13,920 |
| 0004.01 | Ċertifikazzjoni tal-kwalità ta' l-SMEs | 5,000 | 0,200 | 4,800 |
| 0004.02 | Business incubators għall-SMEs | 3,000 | 0,320 | 2,680 |
| 0004.03 | Taħriġ vokazzjonali | 5,000 | 0,240 | 4,760 |
| 0004.04 | Rinovament ta' l-istituti għat-taħriġ vokazzjonali | 2,000 | 0,320 | 1,680 |
| | Tisħiħ tar-regola tal-liġi u protezzjoni ta' gruppi vulnerabbli | 16,500 | 4,555 | 11,945 |
| 0005.01 | Tisħiħ ta' l-uffiċċju tal-prosekutur | 3,000 | 1,200 | 1,800 |
| 0005.02 | Apparat għall-pulizija tal-fruntiera fil-fruntiera mat-Turikja | 9,000 | 0,500 | 8,500 |
| 0005.03 | Żvilupp ta' strateġija nazzjonali kontra d-drogi | 1,000 | 0,705 | 0,295 |
| 0005.04 | Riforma tas-sistema tal-welfare tat-tfal | 3,500 | 2,450 | 1,050 |
| | Finanzi pubbliċi u ġestjoni tal-fondi ta' l-UE | 13,320 | 10,435 | 2,885 |
| 0006.01 | Tisħiħ tal-kontroll finanzjarju pubbliku intern | 2,000 | 1,500 | 0,500 |
| 0006.02 | Tisħiħ ta' l-istituzzjoni tal-verifika pubblika esterna | 2,000 | 1,400 | 0,600 |
| 0006.03 | Riforma u modernizzazzjoni ta' l-amministrazzjoni tat-taxxa | 2,000 | 1,800 | 0,200 |
| 0006.04 | Bini ta' istituzzjonijiet u żvilupp ta' l-istatistiċi nazzjoniali | 2,000 | 1,315 | 0,685 |
| 0006.05 | Ristrutturazzjoni ta' l-istatistiżi agrikoli | 2,000 | 1,200 | 0,800 |
| 0006.06 | Kapaċità ta' implimentazzjoni tas-SAPARD | 1,000 | 0,900 | 0,100 |
| 0006.07 | Bini tal-kapaċità tas-CFCU | 0,320 | 0,320 | 0,000 |
| 0006.08 | Faċilità ta' preparazzjoni tal-proġetti Phare | 2,000 | 2,000 | 0,000 |
| Total | 65,720 | 31,095 | 34,625 |

(miljuni euro)

Kodiċi tal-proġett

Objettiv u proġetti (titolu fil-qasir)

Total Phare

Bini ta' istituzzjonijiet

Investiment

Riforma ekonomika

5,500

4,000

1,500

0002.01

Tisħiħ tal-Ministeru ta' l-Ekonomija

2,000

2,000

0,000

0002.02

Aktar sostenn għall-Fond Bulgaru ta' wara l-Privatizzazzjoni

1,500

0,000

1,500

0002.03

Ristrutturar ta' l-organizzazzjoni tal-linji tal-ferrovija

2,000

2,000

0,000

Adozzjoni ta' l-acquis u tisħiħ tal-qafas regolatorju

15,400

11,025

4,375

0003.01

Tisħiħ tal-qafas regolatorju għat-telecoms

2,450

1,750

0,700

0003.02

Twaqqif ta' sistema ta' evalwazzjoni tal-konformità

3,000

2,325

0,675

0003.03

Implementazzjoni ta' sistema ta' akkwist pubbliku

1,300

1,000

0,300

0003.04

Bini ta' istituzzjoni fir-regolatur ta' l-enerġija

1,100

1,000

0,100

0003.05

Bini ta' istituzzjoni fl-aġenzija għall-effiċjenza ta' l-enerġija

2,200

1,600

0,600

0003.06

Acquis dwar l-ambjent u bini ta' istituzzjonjiet

5,350

3,350

2,000

Koeżjoni ekonomika u soċjali

15,000

1,080

13,920

0004.01

Ċertifikazzjoni tal-kwalità ta' l-SMEs

5,000

0,200

4,800

0004.02

Business incubators għall-SMEs

3,000

0,320

2,680

0004.03

Taħriġ vokazzjonali

5,000

0,240

4,760

0004.04

Rinovament ta' l-istituti għat-taħriġ vokazzjonali

2,000

0,320

1,680

Tisħiħ tar-regola tal-liġi u protezzjoni ta' gruppi vulnerabbli

16,500

4,555

11,945

0005.01

Tisħiħ ta' l-uffiċċju tal-prosekutur

3,000

1,200

1,800

0005.02

Apparat għall-pulizija tal-fruntiera fil-fruntiera mat-Turikja

9,000

0,500

8,500

0005.03

Żvilupp ta' strateġija nazzjonali kontra d-drogi

1,000

0,705

0,295

0005.04

Riforma tas-sistema tal-welfare tat-tfal

3,500

2,450

1,050

Finanzi pubbliċi u ġestjoni tal-fondi ta' l-UE

13,320

10,435

2,885

0006.01

Tisħiħ tal-kontroll finanzjarju pubbliku intern

2,000

1,500

0,500

0006.02

Tisħiħ ta' l-istituzzjoni tal-verifika pubblika esterna

2,000

1,400

0,600

0006.03

Riforma u modernizzazzjoni ta' l-amministrazzjoni tat-taxxa

2,000

1,800

0,200

0006.04

Bini ta' istituzzjonijiet u żvilupp ta' l-istatistiċi nazzjoniali

2,000

1,315

0,685

0006.05

Ristrutturazzjoni ta' l-istatistiżi agrikoli

2,000

1,200

0,800

0006.06

Kapaċità ta' implimentazzjoni tas-SAPARD

1,000

0,900

0,100

0006.07

Bini tal-kapaċità tas-CFCU

0,320

0,320

0,000

0006.08

Faċilità ta' preparazzjoni tal-proġetti Phare

2,000

2,000

0,000

Total

65,720

31,095

34,625

---

ANNESS III

Programm Nazzjonali 2000 — Rumanija

TQASSIM TAL-BAĠIT GĦAL KULL PROĠETT

| (miljun euro) |
| --- |
| Kodiċi tal-Proġett | Objettiv u proġett (titolu fil-qasir) | Sostenn Totali mill-Phare | Bini ta' Istituzzjonijiet | Investiment |
| | Kriterji Politiċi | 13,00 | 5,75 | 7,25 |
| RO-0004.01 | Tisħiħ tas-sistemi ġudizzjali u penitenzjarji | 8,00 | 0,75 | 7,25 |
| RO-0004.02 | Soċjetà Ċivili | 5,00 | 5,00 | |
| | Kriterji Ekonomiċi | 40,90 | 12,975 | 27,925 |
| RO-0005.01 | Liberalizzazzjoni tas-settur ta' l-Enerġija | 28,90 | 8,50 | 20,40 |
| RO-0005.02 | Sistema ta' ħlasijiet inter-bankarji | 10,00 | 3,00 | 7,00 |
| RO-0005.03 | Regolamentazzjoni tas-suq tas-Sigurtajiet | 2,00 | 1,475 | 0,525 |
| | Ilħuq ta' l-obligazzjonijiet ta' l-acquis | 73,12 | 36,70 | 36,42 |
| RO-0006.01 | Politika industrijali | 0,60 | 0,60 | |
| RO-0006.02 | Infrastruttura ta' kwalità | 4,40 | 1,40 | 3,00 |
| RO-0006.03 | Rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki għal skopijiet professjonali | 1,65 | 1,35 | 0,30 |
| RO-0006.04 | Titjib tas-sistema ta' ġbir tad-dħul | 2,00 | 1,50 | 0,50 |
| RO-0006.05 | Akkwist pubbliku | 2,00 | 1,55 | 0,45 |
| RO-0006.06 | Tisħiħ tal-verifika interna u tal-kontroll finanzjarju | 2,40 | 1,95 | 0,45 |
| RO-0006.07 | Tisħiħ tal-Qorti ta' l-Awdituri Rumena | 1,60 | 0,90 | 0,70 |
| RO-0006.08 | Politika agrikola u ko-ordinazzjoni | 4,00 | 3,50 | 0,50 |
| RO-0006.09 | Kontroll tal-kwalità ta' l-ikel Agrikolu | 2,55 | 1,55 | 1,00 |
| RO-0006.10 | Phytosanitary acquis | 2,00 | 0,35 | 1,65 |
| RO-0006.11 | Tisħiħ tal-kapaċità sabiex jiġi ġestit l-acquis veterinarju | 4,00 | 1,00 | 3,00 |
| RO-0006.12 | Tisħiħ tal-kapaċità sabiex jiġi ġestit l-acquis dwar l-inbid | 2,00 | 1,00 | 1,00 |
| RO-0006.13 | Statistiċi agrikoli u reġjonali | 6,00 | 5,20 | 0,80 |
| RO-0006.14 | Implimentazzjoni ta' l-acquis dwar l-ambjent | 8,00 | 5,50 | 2,50 |
| RO-0006.15 | Inforzar tat-test li karozza hi tajba għat-triq | 3,00 | | 3,00 |
| RO-0006.16 | Tisħiħ tal-ġestjoni tal-fruntieri | 18,92 | 1,60 | 17,32 |
| RO-0006.17 | Ġlied akontra d-drogi | 1,00 | 0,75 | 0,25 |
| RO-0006.18 | Attivitajiet ta' sostenn sabiex jissaħħaħ il-proċess ta' integrazzjoni Ewropea | 7,00 | 7,00 | |
| | Koeżjoni ekonomika u soċjali | 88,00 | 13,00 | 75,00 |
| RO-0007.01 | Implimetnazzjoni NDP IB | 13,00 | 13,00 | |
| RO-0007.02 | Żvilupp Reġjonali | 75,00 | | 75,00 |
| Total | 215,02 | 68,425 | 146,595 |

(miljun euro)

Kodiċi tal-Proġett

Objettiv u proġett (titolu fil-qasir)

Sostenn Totali mill-Phare

Bini ta' Istituzzjonijiet

Investiment

Kriterji Politiċi

13,00

5,75

7,25

RO-0004.01

Tisħiħ tas-sistemi ġudizzjali u penitenzjarji

8,00

0,75

7,25

RO-0004.02

Soċjetà Ċivili

5,00

5,00

Kriterji Ekonomiċi

40,90

12,975

27,925

RO-0005.01

Liberalizzazzjoni tas-settur ta' l-Enerġija

28,90

8,50

20,40

RO-0005.02

Sistema ta' ħlasijiet inter-bankarji

10,00

3,00

7,00

RO-0005.03

Regolamentazzjoni tas-suq tas-Sigurtajiet

2,00

1,475

0,525

Ilħuq ta' l-obligazzjonijiet ta' l-acquis

73,12

36,70

36,42

RO-0006.01

Politika industrijali

0,60

0,60

RO-0006.02

Infrastruttura ta' kwalità

4,40

1,40

3,00

RO-0006.03

Rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki għal skopijiet professjonali

1,65

1,35

0,30

RO-0006.04

Titjib tas-sistema ta' ġbir tad-dħul

2,00

1,50

0,50

RO-0006.05

Akkwist pubbliku

2,00

1,55

0,45

RO-0006.06

Tisħiħ tal-verifika interna u tal-kontroll finanzjarju

2,40

1,95

0,45

RO-0006.07

Tisħiħ tal-Qorti ta' l-Awdituri Rumena

1,60

0,90

0,70

RO-0006.08

Politika agrikola u ko-ordinazzjoni

4,00

3,50

0,50

RO-0006.09

Kontroll tal-kwalità ta' l-ikel Agrikolu

2,55

1,55

1,00

RO-0006.10

Phytosanitary acquis

2,00

0,35

1,65

RO-0006.11

Tisħiħ tal-kapaċità sabiex jiġi ġestit l-acquis veterinarju

4,00

1,00

3,00

RO-0006.12

Tisħiħ tal-kapaċità sabiex jiġi ġestit l-acquis dwar l-inbid

2,00

1,00

1,00

RO-0006.13

Statistiċi agrikoli u reġjonali

6,00

5,20

0,80

RO-0006.14

Implimentazzjoni ta' l-acquis dwar l-ambjent

8,00

5,50

2,50

RO-0006.15

Inforzar tat-test li karozza hi tajba għat-triq

3,00

3,00

RO-0006.16

Tisħiħ tal-ġestjoni tal-fruntieri

18,92

1,60

17,32

RO-0006.17

Ġlied akontra d-drogi

1,00

0,75

0,25

RO-0006.18

Attivitajiet ta' sostenn sabiex jissaħħaħ il-proċess ta' integrazzjoni Ewropea

7,00

7,00

Koeżjoni ekonomika u soċjali

88,00

13,00

75,00

RO-0007.01

Implimetnazzjoni NDP IB

13,00

13,00

RO-0007.02

Żvilupp Reġjonali

75,00

75,00

Total

215,02

68,425

146,595

---

IR-RISPOSTA TAL-KUMMISSJONI

SOMMARJU

| IV. | Xi wħud mill-proġetti ta’ investiment verifikati fil-fatt ma kinux fis-seħħ jew operattivi fid-data tal-missjonijiet ta’ l-awdituri. Ir-raġunijiet prinċipali tad-dewmien u n-nuqqasijiet fl-implimentazzjoni u t-tlestija tal-proġetti rispettivi kienu fil-fatt in-nuqqas tal-kapaċità amministrattiva meħtieġa ta’ l-awtoritajiet nazzjonali min-naħa l-waħda u min-naħa l-oħra, id-dewmien tal-kofinanzjament u r-riżorsi nazzjonali l-oħra meħtieġa biex ikunu disponibbi.
  Madankollu, saru sforzi sabiex ikun żviluppat il-livell tal-kapaċità amministrattiva biex jiżguraw l-implimentazzjoni u t-tlestija effettivi tal-proġetti ta’ investiment, fil-limiti ta' żmien stipulati fid-dokumenti ta' programmar.
  Bl-istess mod, qed isiru sforzi kontinwi sabiex tiżdied il-kuxjenza ta’ l-atturi kollha involuti (l-awtoritajiet nazzjonali, l-awtoritajiet lokali) li fiż-żmien tal-programmar, għandhom ikunu allokati u disponibbli iktar fondi u riżorsi umani biex jiżguraw it-tmexxija xierqa u s-sostenibilità tal-proġetti ta’ investiment, wara li jkunu tlestew u bdew jaħdmu. |
| --- | --- |

IV.

Xi wħud mill-proġetti ta’ investiment verifikati fil-fatt ma kinux fis-seħħ jew operattivi fid-data tal-missjonijiet ta’ l-awdituri. Ir-raġunijiet prinċipali tad-dewmien u n-nuqqasijiet fl-implimentazzjoni u t-tlestija tal-proġetti rispettivi kienu fil-fatt in-nuqqas tal-kapaċità amministrattiva meħtieġa ta’ l-awtoritajiet nazzjonali min-naħa l-waħda u min-naħa l-oħra, id-dewmien tal-kofinanzjament u r-riżorsi nazzjonali l-oħra meħtieġa biex ikunu disponibbi.

Madankollu, saru sforzi sabiex ikun żviluppat il-livell tal-kapaċità amministrattiva biex jiżguraw l-implimentazzjoni u t-tlestija effettivi tal-proġetti ta’ investiment, fil-limiti ta' żmien stipulati fid-dokumenti ta' programmar.

Bl-istess mod, qed isiru sforzi kontinwi sabiex tiżdied il-kuxjenza ta’ l-atturi kollha involuti (l-awtoritajiet nazzjonali, l-awtoritajiet lokali) li fiż-żmien tal-programmar, għandhom ikunu allokati u disponibbli iktar fondi u riżorsi umani biex jiżguraw it-tmexxija xierqa u s-sostenibilità tal-proġetti ta’ investiment, wara li jkunu tlestew u bdew jaħdmu.

| V. | Il-Fond ta’ wara l-Privatizzazzjoni fil-fatt ma kienx daqstant tajjeb f’termini ta’ effiċjenza u effettività. Għalhekk, id-Delegazzjoni tal-KE ħadet miżuri biex ittemm l-infiq tal-fondi PHARE qabel iż-żmien skedat. Madankollu kien hemm effetti pożittivi b’5 kumpaniji li rnexxielhom ikampaw mal-problemi ta’ matul it-tranżizzjoni. Rigward l-investiment fis-suq ta’ l-elettriku, l-investimenti tal-PHARE ikkontribwew fl-implimentazzjoni tad-Direttiva tas-Suq Uniku ta’ l-Elettriku. |
| --- | --- |

V.

Il-Fond ta’ wara l-Privatizzazzjoni fil-fatt ma kienx daqstant tajjeb f’termini ta’ effiċjenza u effettività. Għalhekk, id-Delegazzjoni tal-KE ħadet miżuri biex ittemm l-infiq tal-fondi PHARE qabel iż-żmien skedat. Madankollu kien hemm effetti pożittivi b’5 kumpaniji li rnexxielhom ikampaw mal-problemi ta’ matul it-tranżizzjoni. Rigward l-investiment fis-suq ta’ l-elettriku, l-investimenti tal-PHARE ikkontribwew fl-implimentazzjoni tad-Direttiva tas-Suq Uniku ta’ l-Elettriku.

| VI. | Ittieħdu miżuri f’termini ta’ garanziji u manteniment biex jiżguraw sew il-vijabilità teknika u d-durata. B’mod iktar ġenerali, il-benefiċjarji saru konxji tal-bżonn li jiżguraw waħedhom it-tul tal-ħajja ta’ l-assi. Barra minn dan, żviluppi riċenti jindikaw evoluzzjoni potenzjali favorevoli għaż-żoni u l-inkubaturi tan-negozju minkejja d-diffikultajiet inizjali li kien hemm. |
| --- | --- |

VI.

Ittieħdu miżuri f’termini ta’ garanziji u manteniment biex jiżguraw sew il-vijabilità teknika u d-durata. B’mod iktar ġenerali, il-benefiċjarji saru konxji tal-bżonn li jiżguraw waħedhom it-tul tal-ħajja ta’ l-assi. Barra minn dan, żviluppi riċenti jindikaw evoluzzjoni potenzjali favorevoli għaż-żoni u l-inkubaturi tan-negozju minkejja d-diffikultajiet inizjali li kien hemm.

| VII. | L-ewwel inċiż — L-implimentazzjoni tal-programmi PHARE kienet milquta mid-dgħjufija fil-kapaċità amministrattiva tar-Rumanija u l-Bulgarija f’ħafna oqsma, li kkawżat dewmien fl-implimentazzjoni ta’ xi proġetti. Minkejja dan, il-Kummissjoni tixtieq tisħaq li mis-sena ta’ programmar 2000, il-kapaċità amministrattiva ta’ l-awtoritajiet Bulgari u Rumeni tjiebet, għalkemm mhux sal-livell mixtieq, u fil-qafas tal-programm multi-annwali 2004-2006, ingħatat attenzjoni speċifika għal din il-kwistjoni. Barra minn dan, intalab biex tibgħata ħarsa ġenerali komprensiva lejn il-persunal tal-PHARE iddedikat għall-proġetti mill-Aġenziji ta’ Implimentazzjoni u r-riżultat ġie ppreżentat lill-Kumitati Konġunti ta’ Monitoraġġ fl-2005 u ttieħdet f’kunsiderazzjoni fil-programm 2005. Fl-2006, intalbet dikjarazzjoni speċifika dwar il-kapaċità amministrattiva għal kull pjanta ta’ proġett.

  It-tieni inċiż — F’dawn l-aħħar snin, ir-regoli u l-prassi rigward il-kofinanzjament għall-PHARE tjiebu. Kofinanzjament parallel kien skuraġġit favur kofinanzjament konġunt u r-rekwiżiti tar-rapportar dwar il-kofinanzjament tjiebu b’mod sinifikanti wkoll.

  It-tielet inċiż — L-effett katalitiku tal-flus mill-PHARE għal attivitajiet immexxija minn istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali kienu vvalutati sakemm kien possibbli. Dan jgħin ukoll biex proġetti eżistenti ffinanzjati minn sorsi oħra ma jikkoinċidux ma’ dawk li ma jaqgħux taħt il-PHARE. |
| --- | --- |

VII.

L-ewwel inċiż — L-implimentazzjoni tal-programmi PHARE kienet milquta mid-dgħjufija fil-kapaċità amministrattiva tar-Rumanija u l-Bulgarija f’ħafna oqsma, li kkawżat dewmien fl-implimentazzjoni ta’ xi proġetti. Minkejja dan, il-Kummissjoni tixtieq tisħaq li mis-sena ta’ programmar 2000, il-kapaċità amministrattiva ta’ l-awtoritajiet Bulgari u Rumeni tjiebet, għalkemm mhux sal-livell mixtieq, u fil-qafas tal-programm multi-annwali 2004-2006, ingħatat attenzjoni speċifika għal din il-kwistjoni. Barra minn dan, intalab biex tibgħata ħarsa ġenerali komprensiva lejn il-persunal tal-PHARE iddedikat għall-proġetti mill-Aġenziji ta’ Implimentazzjoni u r-riżultat ġie ppreżentat lill-Kumitati Konġunti ta’ Monitoraġġ fl-2005 u ttieħdet f’kunsiderazzjoni fil-programm 2005. Fl-2006, intalbet dikjarazzjoni speċifika dwar il-kapaċità amministrattiva għal kull pjanta ta’ proġett.

It-tieni inċiż — F’dawn l-aħħar snin, ir-regoli u l-prassi rigward il-kofinanzjament għall-PHARE tjiebu. Kofinanzjament parallel kien skuraġġit favur kofinanzjament konġunt u r-rekwiżiti tar-rapportar dwar il-kofinanzjament tjiebu b’mod sinifikanti wkoll.

It-tielet inċiż — L-effett katalitiku tal-flus mill-PHARE għal attivitajiet immexxija minn istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali kienu vvalutati sakemm kien possibbli. Dan jgħin ukoll biex proġetti eżistenti ffinanzjati minn sorsi oħra ma jikkoinċidux ma’ dawk li ma jaqgħux taħt il-PHARE.

OSSERVAZZJONIJIET

| 19. | Is-sitwazzjonijiet indikati fil-kampjuni tal-proġetti jagħtu stampa ekwa tal-firxa tad-diffikultajiet li jitfaċċaw fil-ġestjoni tal-proġetti. Madankollu, f’ħafna mill-każijiet, is-sitwazzjoni evolviet b’mod pożittiv mill-perjodu tal-verifika ’l hawn bi progress sinifikanti biex jintlaħqu l-objettivi tal-proġetti f’numru kbir ta’ każijiet. |
| --- | --- |

19.

Is-sitwazzjonijiet indikati fil-kampjuni tal-proġetti jagħtu stampa ekwa tal-firxa tad-diffikultajiet li jitfaċċaw fil-ġestjoni tal-proġetti. Madankollu, f’ħafna mill-każijiet, is-sitwazzjoni evolviet b’mod pożittiv mill-perjodu tal-verifika ’l hawn bi progress sinifikanti biex jintlaħqu l-objettivi tal-proġetti f’numru kbir ta’ każijiet.

| 21. | B’riżultat ta’ l-isforzi kontinwi li saru biex ikunu eliminati l-iżbalji fis-software, iċ-Ċertifikat ta’ Aċċettazzjoni Finali bejn l-Uffiċċju tal-Prosekuturi Pubbliċi (il-PPO) u l-Kuntrattur kien iffirmat fit-23 ta’ Frar 2006. Ir-rifjut fit-tul għall-għotja ta’ l-aċċettazzjoni finali jindika li l-benefiċjarju kien konxju mid-drittijiet tiegħu u applikahom fil-konfront tal-kuntrattur, biex b’hekk jiżgura li l-prinċipju ta’ tmexiija finanzjarja soda jkun rispettat u li l-obbligi tal-kuntrattur ikunu ssodisfati. |
| --- | --- |

21.

B’riżultat ta’ l-isforzi kontinwi li saru biex ikunu eliminati l-iżbalji fis-software, iċ-Ċertifikat ta’ Aċċettazzjoni Finali bejn l-Uffiċċju tal-Prosekuturi Pubbliċi (il-PPO) u l-Kuntrattur kien iffirmat fit-23 ta’ Frar 2006. Ir-rifjut fit-tul għall-għotja ta’ l-aċċettazzjoni finali jindika li l-benefiċjarju kien konxju mid-drittijiet tiegħu u applikahom fil-konfront tal-kuntrattur, biex b’hekk jiżgura li l-prinċipju ta’ tmexiija finanzjarja soda jkun rispettat u li l-obbligi tal-kuntrattur ikunu ssodisfati.

| 22. | L-ebda strateġija ta’ l-IT għall-kompjuterizzazzjoni ta’ l-Uffiċċji tal-Prosekuturi Pubbliċi (il-PPO) ma kienet teżisti qabel it-tfassil ta’ dan il-proġett. Dan il-proġett beda b’analiżi dettaljata tas-sistemi u t-tagħmir kollu eżistenti ta’ l-IT disponibbli għall-PPO u bil-preparazzjoni ta’ studju komprensiv dwar il-fattibilità.
  Wara żewġ proġetti konsekuttivi ffinanzjati mill-PHARE għall-introduzzjoni ta’ l-IT fil-PPO, kollha kemm huma issa huma marbuta mas-Sistema Unifikata ta' Klassifikar ta' l-Informazzjoni (il-UIS); madankollu din għadha mhix użata għal kollox minħabba li l-kuntrattur ma lestiex parti mill-assenjazzjoni relatata mat-twassil tal-provvisti (l-għodod ta’ rappurtar).
  Il-workstations maħżuna sadattant kienu riallokati fiċ-ċentru ta’ taħriġ f’Batak u f’PPO oħrajn. L-PPO kollha magħżula għalhekk irċevew il-hardware tagħhom u issa huma konnessi ma’ l-Internet. |
| --- | --- |

22.

L-ebda strateġija ta’ l-IT għall-kompjuterizzazzjoni ta’ l-Uffiċċji tal-Prosekuturi Pubbliċi (il-PPO) ma kienet teżisti qabel it-tfassil ta’ dan il-proġett. Dan il-proġett beda b’analiżi dettaljata tas-sistemi u t-tagħmir kollu eżistenti ta’ l-IT disponibbli għall-PPO u bil-preparazzjoni ta’ studju komprensiv dwar il-fattibilità.

Wara żewġ proġetti konsekuttivi ffinanzjati mill-PHARE għall-introduzzjoni ta’ l-IT fil-PPO, kollha kemm huma issa huma marbuta mas-Sistema Unifikata ta' Klassifikar ta' l-Informazzjoni (il-UIS); madankollu din għadha mhix użata għal kollox minħabba li l-kuntrattur ma lestiex parti mill-assenjazzjoni relatata mat-twassil tal-provvisti (l-għodod ta’ rappurtar).

Il-workstations maħżuna sadattant kienu riallokati fiċ-ċentru ta’ taħriġ f’Batak u f’PPO oħrajn. L-PPO kollha magħżula għalhekk irċevew il-hardware tagħhom u issa huma konnessi ma’ l-Internet.

| 23. | Kemm l-Awtorità Kontraenti kif ukoll il-benefiċjarju urew id-diliġenza dovuta biex jittestjaw b’attenzjoni ir-rendiment tas-sistema ikkunsinjata mill-Kuntrattur. Il-benefiċjarju u l-Awtorità Kontraenti kienu qed jaħdmu b’mod attiv mal-Kuntrattur biex jidentifikaw u jirrimedjaw in-nuqqasijiet tas-sistema ta’ l-IT li kkawżat id-dewmien fl-implimentazzjoni tal-kuntratt ta’ forniment. |
| --- | --- |

23.

Kemm l-Awtorità Kontraenti kif ukoll il-benefiċjarju urew id-diliġenza dovuta biex jittestjaw b’attenzjoni ir-rendiment tas-sistema ikkunsinjata mill-Kuntrattur. Il-benefiċjarju u l-Awtorità Kontraenti kienu qed jaħdmu b’mod attiv mal-Kuntrattur biex jidentifikaw u jirrimedjaw in-nuqqasijiet tas-sistema ta’ l-IT li kkawżat id-dewmien fl-implimentazzjoni tal-kuntratt ta’ forniment.

| 25. | Dan il-proġett ta’ investiment bl-għan li jistabbilixxi applikazzjoni nazzjonali tas-Sistema ta' Ġestjoni tad-Dokument tal-Każ (is-CDMS) fil-fatt ma kienx tlesta għal kollox meta saret iż-żjara tal-Qorti: it-tagħmir ta’ l-IT kien fuq il-post, installat fil-lokalitajiet ta’ kunsinna, iżda ma kienx qed jaħdem kullimkien.
  Il-Kummissjoni ilha taf bis-sitwazzjoni iktar minn sentejn u qed taħdem ma’ l-Awtoritajiet Rumeni biex issolvi l-kwistjoni tal-kofinanzjament.
  Taħt it-tmexxija politika ġdida, il-Ministeru tal-Ġustizzja, f’Ġunju 2005, irnexxielu jakkwista approvazzjoni mill-Gvern għal żewġ kirjiet għas-spejjeż tas-sid li jammontaw għal 22 miljun Euro biex ikopru l-obbligu ta’ kofinanzjament (wieħed ta’ 12-il miljun euro għall-Ministeru tal-Ġustizzja u ieħor ta' 10 miljun euro għall-Ministeru tal-Finanzi Pubbliċi). Fl-istess ħin, il-Gvern adotta l-Istrateġija għall-Iżvilupp ta’ l-IT tal-Ministeru tal-Ġustizzja, li tippreżenta għall-ewwel darba sitwazzjoni preċiża ta’ l-iddotar ta’ l-IT fis-settur sħiħ, il-bżonnijiet preċiżi f’termini ta’ hardware u software u l-fondi li huma allokati biex ikopru dawn il-bżonnijiet.
  It-tlestija tal-proġetti hija skedata għat-tmiem ta’ Mejju 2006 u d-delegazzjoni għandha tissorvelja l-iżviluppi u tivvaluta l-konformità sħiħa ma’ l-objettivi kif inhuma espressi fil-pjanta tal-proġett. |
| --- | --- |

25.

Dan il-proġett ta’ investiment bl-għan li jistabbilixxi applikazzjoni nazzjonali tas-Sistema ta' Ġestjoni tad-Dokument tal-Każ (is-CDMS) fil-fatt ma kienx tlesta għal kollox meta saret iż-żjara tal-Qorti: it-tagħmir ta’ l-IT kien fuq il-post, installat fil-lokalitajiet ta’ kunsinna, iżda ma kienx qed jaħdem kullimkien.

Il-Kummissjoni ilha taf bis-sitwazzjoni iktar minn sentejn u qed taħdem ma’ l-Awtoritajiet Rumeni biex issolvi l-kwistjoni tal-kofinanzjament.

Taħt it-tmexxija politika ġdida, il-Ministeru tal-Ġustizzja, f’Ġunju 2005, irnexxielu jakkwista approvazzjoni mill-Gvern għal żewġ kirjiet għas-spejjeż tas-sid li jammontaw għal 22 miljun Euro biex ikopru l-obbligu ta’ kofinanzjament (wieħed ta’ 12-il miljun euro għall-Ministeru tal-Ġustizzja u ieħor ta' 10 miljun euro għall-Ministeru tal-Finanzi Pubbliċi). Fl-istess ħin, il-Gvern adotta l-Istrateġija għall-Iżvilupp ta’ l-IT tal-Ministeru tal-Ġustizzja, li tippreżenta għall-ewwel darba sitwazzjoni preċiża ta’ l-iddotar ta’ l-IT fis-settur sħiħ, il-bżonnijiet preċiżi f’termini ta’ hardware u software u l-fondi li huma allokati biex ikopru dawn il-bżonnijiet.

It-tlestija tal-proġetti hija skedata għat-tmiem ta’ Mejju 2006 u d-delegazzjoni għandha tissorvelja l-iżviluppi u tivvaluta l-konformità sħiħa ma’ l-objettivi kif inhuma espressi fil-pjanta tal-proġett.

| 27. | Minħabba anomaliji fil-proċeduri tas-sejħa għall-offerti, il-Kummissjoni rrifjutat li tagħti l-kuntratti lil ħamsa minn sitt Inkubaturi ta’ Negozji. B’riżultat ta’ dan, inkubatur wieħed biss kien iffinanzjat mill-UE, kif ukoll is-superviżjoni ta’ kostruzzjoni għall-oħrajn iffinanzjata permezz tal-baġit nazzjonali. Il-proġett żviluppa mill-verifika ’l hawn. L-inkubatur ta’ negozju Montana huwa operattiv, tlesta l-bini f’żewġt ibliet oħra u l-progress qed ikompli fl-oħrajn. Għalhekk huwa mistenni xi impatt reġjonali f’termini ta’ ħolqien ta’ impjieg alternattiv f’żoni li qed isofru minn nuqqas industrijali. |
| --- | --- |

27.

Minħabba anomaliji fil-proċeduri tas-sejħa għall-offerti, il-Kummissjoni rrifjutat li tagħti l-kuntratti lil ħamsa minn sitt Inkubaturi ta’ Negozji. B’riżultat ta’ dan, inkubatur wieħed biss kien iffinanzjat mill-UE, kif ukoll is-superviżjoni ta’ kostruzzjoni għall-oħrajn iffinanzjata permezz tal-baġit nazzjonali. Il-proġett żviluppa mill-verifika ’l hawn. L-inkubatur ta’ negozju Montana huwa operattiv, tlesta l-bini f’żewġt ibliet oħra u l-progress qed ikompli fl-oħrajn. Għalhekk huwa mistenni xi impatt reġjonali f’termini ta’ ħolqien ta’ impjieg alternattiv f’żoni li qed isofru minn nuqqas industrijali.

| 28. | L-Aġenzija ta’ Implimentazzjoni (IA) fil-Bulgarija ma mexxietx sew dan il-proġett, u kisret ir-regoli ta’ l-għoti tal-kuntratti partikularment dwar il-passi adottati għall-kisba tal-kuntratti ta’ xogħol (negozjati) li jobbligaw lill-Kummissjoni li tirrifjuta l-għoti. Il-kontroll ex-ante tal-Kummissjoni għalhekk wassal biex l-offerta ma tingħatax u b’hekk ġew savagwardjati l-fondi tal-Komunità. |
| --- | --- |

28.

L-Aġenzija ta’ Implimentazzjoni (IA) fil-Bulgarija ma mexxietx sew dan il-proġett, u kisret ir-regoli ta’ l-għoti tal-kuntratti partikularment dwar il-passi adottati għall-kisba tal-kuntratti ta’ xogħol (negozjati) li jobbligaw lill-Kummissjoni li tirrifjuta l-għoti. Il-kontroll ex-ante tal-Kummissjoni għalhekk wassal biex l-offerta ma tingħatax u b’hekk ġew savagwardjati l-fondi tal-Komunità.

| 29. | Iż-żewġ proġetti verifikati fil-fatt ġarrbu dewmien sinifikanti, iżda tlestew fil-perjodu li leħaq għadda mill-missjoni tal-Qorti.
  Il-proġett Iasi ilu operattiv minn Ġunju 2005, waqt li l-proġett f’Bacau tlesta f’Novembru 2005.
  Għal proġett Iasi, id-dewmien kien ikkawżat l-iktar minħabba r-rendiment fqir mill-Kuntrattur (Impriża-konġunta Rumena).
  Fil-każ tal-proġett ta’ Bacau, id-dewmien seħħ l-aktar minħabba l-kwalità fqira tad-disinn tekniku, notevolment l-istudji ġeotekniċi, li wasslu għall-bżonn ta’ disinn sostanzjalment ġdid u għal emendi fid-dokumenti tal-kuntratt. |
| --- | --- |

29.

Iż-żewġ proġetti verifikati fil-fatt ġarrbu dewmien sinifikanti, iżda tlestew fil-perjodu li leħaq għadda mill-missjoni tal-Qorti.

Il-proġett Iasi ilu operattiv minn Ġunju 2005, waqt li l-proġett f’Bacau tlesta f’Novembru 2005.

Għal proġett Iasi, id-dewmien kien ikkawżat l-iktar minħabba r-rendiment fqir mill-Kuntrattur (Impriża-konġunta Rumena).

Fil-każ tal-proġett ta’ Bacau, id-dewmien seħħ l-aktar minħabba l-kwalità fqira tad-disinn tekniku, notevolment l-istudji ġeotekniċi, li wasslu għall-bżonn ta’ disinn sostanzjalment ġdid u għal emendi fid-dokumenti tal-kuntratt.

| 30. | Fil-fatt, il-proġett jirreferi għall-modernizzar tal-faċilitajiet taż-żmien ħieles, mhux tal-faċilitajiet turistiċi u ż-żewġ pixxini mġarrfa, li ma kinux inklużi fil-proġett PHARE, għadhom ma ġewx rinovati, minkejja li ta’ spiss saru rakkomandazzjonijiet kemm lill-ministeru rilevanti u kemm lill-benefiċjarju lokali. |
| --- | --- |

30.

Fil-fatt, il-proġett jirreferi għall-modernizzar tal-faċilitajiet taż-żmien ħieles, mhux tal-faċilitajiet turistiċi u ż-żewġ pixxini mġarrfa, li ma kinux inklużi fil-proġett PHARE, għadhom ma ġewx rinovati, minkejja li ta’ spiss saru rakkomandazzjonijiet kemm lill-ministeru rilevanti u kemm lill-benefiċjarju lokali.

| 31. | a) | Wara interventi intensivi ta’ livell għoli mill-Kummissjoni kemm f’Moldova u fir-Rumanija, ix-xogħlijiet fuq it-triq ta’ aċċess għadhom għaddejjin u huma skedati li jitlestew sa l-aħħar ta’ l-2006. Il-preparamenti għall-istabbiliment ta’ punti ta’ kontroll mal-fruntieri għadhom għaddejjin. |
| --- | --- | --- |

31.

a)

Wara interventi intensivi ta’ livell għoli mill-Kummissjoni kemm f’Moldova u fir-Rumanija, ix-xogħlijiet fuq it-triq ta’ aċċess għadhom għaddejjin u huma skedati li jitlestew sa l-aħħar ta’ l-2006. Il-preparamenti għall-istabbiliment ta’ punti ta’ kontroll mal-fruntieri għadhom għaddejjin.

| b) | Il-proġett ingħalaq, u wara t-tlestija ta’ l-investigazzjoni mwettqa mid-DLAF (il-kontraparti Rumena ta’ l-OLAF), il-Kummissjoni tikkunsidra li l-ispejjeż li saru taħt dan il-proġett mhumiex eliġibbli. Il-kontribuzzjoni tal-Kummissjoni għandha tkun adattata konsegwentement u l-pagamenti li jmiss għall-programm se jitnaqqsu. |
| --- | --- |

b)

Il-proġett ingħalaq, u wara t-tlestija ta’ l-investigazzjoni mwettqa mid-DLAF (il-kontraparti Rumena ta’ l-OLAF), il-Kummissjoni tikkunsidra li l-ispejjeż li saru taħt dan il-proġett mhumiex eliġibbli. Il-kontribuzzjoni tal-Kummissjoni għandha tkun adattata konsegwentement u l-pagamenti li jmiss għall-programm se jitnaqqsu.

| 34. | Ir-rendiment baxx flimkien man-nuqqas ta’ l-impatt tat-tranżizzjoni u ta’ l-effett katalitiku wasslu lill-Kummissjoni biex tipproponi proattivament il-kanċellazzjoni tal-fond qabel ma' l-proġett jasal fi tmiemu (fl-2008), biex tevita iktar użu mhux effettiv tal-fondi tal-KE.






  a) | Huwa ċar, li l-maniġer tal-Fond (u l-EBRD) issottovalutaw id-diffikultajiet ikkawżati mill-ambjent tan-negozju f’dak iż-żmien fil-Bulgarija. Opportunitajiet eliġibbli ta’ investiment kienu diffiċli biex jinstabu, skond kif iddikjara l-maniġer ftit wara l-bidu tal-proġett. Ħafna mill-kumpaniji b’potenzjal kienu diġà ttieħdu minn investituri barranin, jew l-azzjonisti lokali ma ridux ibiegħu/jaqsmu l-kontroll. |
| --- | --- | --- |

34.

Ir-rendiment baxx flimkien man-nuqqas ta’ l-impatt tat-tranżizzjoni u ta’ l-effett katalitiku wasslu lill-Kummissjoni biex tipproponi proattivament il-kanċellazzjoni tal-fond qabel ma' l-proġett jasal fi tmiemu (fl-2008), biex tevita iktar użu mhux effettiv tal-fondi tal-KE.

a)

Huwa ċar, li l-maniġer tal-Fond (u l-EBRD) issottovalutaw id-diffikultajiet ikkawżati mill-ambjent tan-negozju f’dak iż-żmien fil-Bulgarija. Opportunitajiet eliġibbli ta’ investiment kienu diffiċli biex jinstabu, skond kif iddikjara l-maniġer ftit wara l-bidu tal-proġett. Ħafna mill-kumpaniji b’potenzjal kienu diġà ttieħdu minn investituri barranin, jew l-azzjonisti lokali ma ridux ibiegħu/jaqsmu l-kontroll.

| b) | Il-ħames kumpaniji ta’ investiment l-oħra tal-BPPF għadhom operattivi, u xi wħud minnhom saħansitra qed igawdu rikonoxximent tad-ditta lokalment. Għalhekk, il-proġett għall-inqas għen lil xi ftit kumpaniji biex ikampaw f’perjodu diffiċli. |
| --- | --- |

b)

Il-ħames kumpaniji ta’ investiment l-oħra tal-BPPF għadhom operattivi, u xi wħud minnhom saħansitra qed igawdu rikonoxximent tad-ditta lokalment. Għalhekk, il-proġett għall-inqas għen lil xi ftit kumpaniji biex ikampaw f’perjodu diffiċli.

| c) | Ma kienx faċli fl-1997/98 għall-EBRD biex isib kuntratturi xierqa biex imexxu l-Fond ta’ Wara l-Privatizzazzjoni tiegħu, u kien hemm saħansitra t-tieni sejħa għall-offerti. Huwa ċar li, f’dawk is-snin diffiċli kellu jkun provdut inċentiv għal maniġer internazzjonali professjonali li għall-inqas jirrispetta l-istandards minimi ta’ l-etika tan-negozju biex imexxi u jinvesti f’tali fond fil-Bulgarija. Id-disinjaturi tal-proġett qagħdu fuq effett sinifikanti ta’ dimostrazzjoni, l-ewwel billi ttrasformaw pjanti industrijali prospettivi imma li qabel kienu l-proprjetà ta’ l-Istat u nieqsa mil-likwidità, imbagħad billi ħolqu “massa kritika” ta’ kumpaniji Bulgari professjonali u mmexxija b’mod trasparenti. |
| --- | --- |

c)

Ma kienx faċli fl-1997/98 għall-EBRD biex isib kuntratturi xierqa biex imexxu l-Fond ta’ Wara l-Privatizzazzjoni tiegħu, u kien hemm saħansitra t-tieni sejħa għall-offerti. Huwa ċar li, f’dawk is-snin diffiċli kellu jkun provdut inċentiv għal maniġer internazzjonali professjonali li għall-inqas jirrispetta l-istandards minimi ta’ l-etika tan-negozju biex imexxi u jinvesti f’tali fond fil-Bulgarija. Id-disinjaturi tal-proġett qagħdu fuq effett sinifikanti ta’ dimostrazzjoni, l-ewwel billi ttrasformaw pjanti industrijali prospettivi imma li qabel kienu l-proprjetà ta’ l-Istat u nieqsa mil-likwidità, imbagħad billi ħolqu “massa kritika” ta’ kumpaniji Bulgari professjonali u mmexxija b’mod trasparenti.

| 35. | Il-Qorti nnutat b’mod pożittiv li l-Kummissjoni, li beżgħet minn tgħawwiġ tal-kompetizzjoni fis-swieq lokali u li ħabbtet wiċċha ma’ reżistenza dejjem tikber mill-awtoritajiet Bulgari, kienet proattiva meta tterminat lill-BPPF qabel iż-żmien skedat (fl-2002 minflok fl-2008) u waqqfet l-infiq mhux effettiv tal-flus ta’ l-UE. |
| --- | --- |

35.

Il-Qorti nnutat b’mod pożittiv li l-Kummissjoni, li beżgħet minn tgħawwiġ tal-kompetizzjoni fis-swieq lokali u li ħabbtet wiċċha ma’ reżistenza dejjem tikber mill-awtoritajiet Bulgari, kienet proattiva meta tterminat lill-BPPF qabel iż-żmien skedat (fl-2002 minflok fl-2008) u waqqfet l-infiq mhux effettiv tal-flus ta’ l-UE.

| 36. | Jiġri ta’ spiss li, meta jkun hemm il-kofinanzjament ta’ proġetti li jappoġġjaw il-privatizzazzjoni f’ekonomiji fi tranżizzjoni permezz ta’ fondi ta’ ishma, il-fondi pubbliċi jappoġġjaw l-element ta’ l-Assistenza Teknika (f’dan il-każ, it-tariffa ta’ l-immaniġġjar tal-kapitalist ta’ l-impriża).
  Is-suċċess finali jiddependi mill-bank u fl-aħħar mill-aħħar mir-rendiment tal-kapitalist ta’ l-impriża reklutat mill-bank; dan it-tip ta’ skema kien jista’ jinvolvi livell ta’ riskju li l-Kummissjoni riedet tnaqqas billi talloka l-fondi lill-EBRD bħala istituzzjoni finanzjarja speċjalizzata f’dan il-qasam u f’din iż-żona.
  Wara d-deċiżjoni tal-Bord ta’ Superviżjoni ta’ Novembru 2001, il-Kummissjoni kkuntattjat lill-EBRD sabiex il-bqija tal-fondi taħt il-Memoranda Finanzjarja ffirmati taħt PHARE 2000 u 2001 ma jintefqux.
  Rigward in-nuqqas ta’ l-effett katalitiku, mingħajr il-finanzjament tal-Kummissjoni, huwa probabbli ħafna li l-EBRD ma kienx jista’ jniedi din l-iskema u l-ebda kumpanija ma kienet tibbenefika mill-fondi tal-proġett. |
| --- | --- |

36.

Jiġri ta’ spiss li, meta jkun hemm il-kofinanzjament ta’ proġetti li jappoġġjaw il-privatizzazzjoni f’ekonomiji fi tranżizzjoni permezz ta’ fondi ta’ ishma, il-fondi pubbliċi jappoġġjaw l-element ta’ l-Assistenza Teknika (f’dan il-każ, it-tariffa ta’ l-immaniġġjar tal-kapitalist ta’ l-impriża).

Is-suċċess finali jiddependi mill-bank u fl-aħħar mill-aħħar mir-rendiment tal-kapitalist ta’ l-impriża reklutat mill-bank; dan it-tip ta’ skema kien jista’ jinvolvi livell ta’ riskju li l-Kummissjoni riedet tnaqqas billi talloka l-fondi lill-EBRD bħala istituzzjoni finanzjarja speċjalizzata f’dan il-qasam u f’din iż-żona.

Wara d-deċiżjoni tal-Bord ta’ Superviżjoni ta’ Novembru 2001, il-Kummissjoni kkuntattjat lill-EBRD sabiex il-bqija tal-fondi taħt il-Memoranda Finanzjarja ffirmati taħt PHARE 2000 u 2001 ma jintefqux.

Rigward in-nuqqas ta’ l-effett katalitiku, mingħajr il-finanzjament tal-Kummissjoni, huwa probabbli ħafna li l-EBRD ma kienx jista’ jniedi din l-iskema u l-ebda kumpanija ma kienet tibbenefika mill-fondi tal-proġett.

| 37. | L-isforzi komuni tas-servizzi tal-Kummissjoni, l-Istituzzjonijiet Finanzjarji Internazzjonali (l-IFI), kif ukoll dawk li saru fi ħdan il-proġetti PHARE 2000 (mhux biss il-komponenti ta’ l-investiment iżda wkoll il-komponent importanti ta’ żvilupp istituzzjonali li ma jissemmiex fir-rapport) servew bħala katalizzaturi għal żvilupp stabbli u fit-tul tar-regoli tas-suq u għall-implimentazzjoni u b’hekk setgħu jippromwovu wkoll il-konformità man-normi u l-istandards ta’ l-UE. Il-Pjanta tal-Proġett oriġinali kienet tinkludi effettivament skadenzi pjuttost ottimisti, li kellhom ikunu emendati. |
| --- | --- |

37.

L-isforzi komuni tas-servizzi tal-Kummissjoni, l-Istituzzjonijiet Finanzjarji Internazzjonali (l-IFI), kif ukoll dawk li saru fi ħdan il-proġetti PHARE 2000 (mhux biss il-komponenti ta’ l-investiment iżda wkoll il-komponent importanti ta’ żvilupp istituzzjonali li ma jissemmiex fir-rapport) servew bħala katalizzaturi għal żvilupp stabbli u fit-tul tar-regoli tas-suq u għall-implimentazzjoni u b’hekk setgħu jippromwovu wkoll il-konformità man-normi u l-istandards ta’ l-UE. Il-Pjanta tal-Proġett oriġinali kienet tinkludi effettivament skadenzi pjuttost ottimisti, li kellhom ikunu emendati.

| 38. | L-objettiv “li jkunu mgħammra l-istituzzjonijiet prinċipali li l-infrastrutturi tagħhom jew li l-kapaċità tagħhom li jimmonitorjaw u jinfurzaw l-acquis jissaħħu” kien milħuq kompletament mill-komponent iffinanzjat mill-KE.
  Mill-perspettiva politika, il-kontribuzzjoni tal-PHARE serva bħala katalizzatur u dan juri kooperazzjoni effettiva ma’ l-IFI imsemmija iktar kmien f’dan ir-rapport.
  Mil-lat legali u tekniku, il-benefiċjarji ta’ dawn l-investimenti huma l-entitajiet li jimplimentaw ir-rekwiżiti ta’ l-acquis għal suq funzjonali ta’ l-elettriku fir-Rumanija. Ir-regolatur qed jippubblika l-leġiżlazzjoni sekondarja, waqt li l-funzjoni ta’ monitoraġġ tiegħu tas-suq hija fil-fatt ibbażata fuq il-kredibilità tad-data li ġejja mill-operatur tas-suq u mill-kumpanija tax-xibka ta’ trażmissjoni.
  L-investimenti tal-PHARE ikkontribwew għall-implimentazzjoni tad-Direttiva tas-Suq Uniku ta’ l-Elettriku, li titlob non-diskriminazzjoni, sigurtà u operazzjoni effiċjenti għall-benefiċċju ta’ l-utenti kollha tas-sistema. |
| --- | --- |

38.

L-objettiv “li jkunu mgħammra l-istituzzjonijiet prinċipali li l-infrastrutturi tagħhom jew li l-kapaċità tagħhom li jimmonitorjaw u jinfurzaw l-acquis jissaħħu” kien milħuq kompletament mill-komponent iffinanzjat mill-KE.

Mill-perspettiva politika, il-kontribuzzjoni tal-PHARE serva bħala katalizzatur u dan juri kooperazzjoni effettiva ma’ l-IFI imsemmija iktar kmien f’dan ir-rapport.

Mil-lat legali u tekniku, il-benefiċjarji ta’ dawn l-investimenti huma l-entitajiet li jimplimentaw ir-rekwiżiti ta’ l-acquis għal suq funzjonali ta’ l-elettriku fir-Rumanija. Ir-regolatur qed jippubblika l-leġiżlazzjoni sekondarja, waqt li l-funzjoni ta’ monitoraġġ tiegħu tas-suq hija fil-fatt ibbażata fuq il-kredibilità tad-data li ġejja mill-operatur tas-suq u mill-kumpanija tax-xibka ta’ trażmissjoni.

L-investimenti tal-PHARE ikkontribwew għall-implimentazzjoni tad-Direttiva tas-Suq Uniku ta’ l-Elettriku, li titlob non-diskriminazzjoni, sigurtà u operazzjoni effiċjenti għall-benefiċċju ta’ l-utenti kollha tas-sistema.

| 39. | Wara d-dewmien indikat mill-Qorti, iċ-ċertifikati ta’ aċċettazzjoni finali kienu eventwalment ippubblikati mill-Unità Ċentrali għall-Finanzjament u l-Appalti (is-CFCU) f’Ottubru 2005 u mgħoddija lill-kuntrattur. Skond is-CFCU is-software issa jaħdem, u t-tagħmir ta’ l-IT, installat fil-bidu ta’ l-2003, issa qed jintuża għall-għan maħsub.
  Il-pagament finali ta’ Diċembru 2003 sar kontra rendiment u garanzija ta’ ħlas finali. Dan iggarantixxa ammont ikkunsidrat li huwa almenu daqs l-ispiża fit-tħaddim ħażin tas-software waqt li fl-istess ħin il-garanzija kummerċjali kienet għadha valida biex tippermetti t-tiswija teknika. |
| --- | --- |

39.

Wara d-dewmien indikat mill-Qorti, iċ-ċertifikati ta’ aċċettazzjoni finali kienu eventwalment ippubblikati mill-Unità Ċentrali għall-Finanzjament u l-Appalti (is-CFCU) f’Ottubru 2005 u mgħoddija lill-kuntrattur. Skond is-CFCU is-software issa jaħdem, u t-tagħmir ta’ l-IT, installat fil-bidu ta’ l-2003, issa qed jintuża għall-għan maħsub.

Il-pagament finali ta’ Diċembru 2003 sar kontra rendiment u garanzija ta’ ħlas finali. Dan iggarantixxa ammont ikkunsidrat li huwa almenu daqs l-ispiża fit-tħaddim ħażin tas-software waqt li fl-istess ħin il-garanzija kummerċjali kienet għadha valida biex tippermetti t-tiswija teknika.

| 41. | Skond it-trattati internazzjonali li r-Rumanija tagħmel parti minnhom, l-Istat Rumen għandu l-obbligu li jilqa’ l-immigranti, dawk li qed ifittxu kenn politiku u l-benefiċjarji tal-kenn politiku u waqt li jagħmlu dan, joffru kundizzjonijiet ta’ għejxien diċenti. Bħala tali, ir-Rumanija kellha obbligu li tibni biżżejjed kapaċità biex tkopri l-bżonnijiet b’rabta mal-flussi migratorji mistennija fil-mument tat-tfassil tal-pjanta tal-proġett. Il-flussi migratorji mhumiex faċilment previdibbli, kemm fid-daqs u fid-direzzjoni li jieħdu, minħabba li għandhom it-tendenza li jvarjaw hekk kif il-mezzi u l-gradi ta’ kontroll jinbidlu f’post determinat iżda l-analiżi ta’ l-ispeċjalisti tkun indikat żieda potenzjali fil-flussi. Barra minn dan, l-awtoritajiet Rumeni kkunsidraw li t-tnaqqis fl-iżvilupp ekonomiku taż-żoni fuq il-fruntiera tal-Lvant tar-Rumanija flimkien ma’ l-instabilità f’din iż-żona, ikomplu jikkawżaw l-influssi ta’ immigranti. Biex ikampaw ma’ dan, huma talbu għall-investiment mill-PHARE tal-KE u dan kien ingħatalhom.
  Il-fatt li issa ċ-ċentru ftit jintuża huwa kkunsidrat kemm mill-esperti Rumeni u dawk ta’ l-UE bħala sitwazzjoni temporanja, li wisq probabbli tinbidel fil-perjodu wara l-adeżjoni ma’ l-UE. Madankollu, tkun idea tajba jekk isir użu alternattiv mill-bini waqt li l-pajjiż ikun qiegħed jistenna numri akbar ta’ immigranti.
  Kien ikkunsidrat preferibbli li r-refuġjati mill-Bangldexx jinġiebu minn ċentri oħra lejn Galati, minħabba li jkun aħjar jekk dawk li jitolbu kenn politiku jkunu ggruppati skond il-kultura speċifika tagħhom, u dan jagħmilha iktar faċli għall-awtoritjaiet involuti biex imexxu l-proċeduri (l-imħallfin, l-interpreti eċċ). |
| --- | --- |

41.

Skond it-trattati internazzjonali li r-Rumanija tagħmel parti minnhom, l-Istat Rumen għandu l-obbligu li jilqa’ l-immigranti, dawk li qed ifittxu kenn politiku u l-benefiċjarji tal-kenn politiku u waqt li jagħmlu dan, joffru kundizzjonijiet ta’ għejxien diċenti. Bħala tali, ir-Rumanija kellha obbligu li tibni biżżejjed kapaċità biex tkopri l-bżonnijiet b’rabta mal-flussi migratorji mistennija fil-mument tat-tfassil tal-pjanta tal-proġett. Il-flussi migratorji mhumiex faċilment previdibbli, kemm fid-daqs u fid-direzzjoni li jieħdu, minħabba li għandhom it-tendenza li jvarjaw hekk kif il-mezzi u l-gradi ta’ kontroll jinbidlu f’post determinat iżda l-analiżi ta’ l-ispeċjalisti tkun indikat żieda potenzjali fil-flussi. Barra minn dan, l-awtoritajiet Rumeni kkunsidraw li t-tnaqqis fl-iżvilupp ekonomiku taż-żoni fuq il-fruntiera tal-Lvant tar-Rumanija flimkien ma’ l-instabilità f’din iż-żona, ikomplu jikkawżaw l-influssi ta’ immigranti. Biex ikampaw ma’ dan, huma talbu għall-investiment mill-PHARE tal-KE u dan kien ingħatalhom.

Il-fatt li issa ċ-ċentru ftit jintuża huwa kkunsidrat kemm mill-esperti Rumeni u dawk ta’ l-UE bħala sitwazzjoni temporanja, li wisq probabbli tinbidel fil-perjodu wara l-adeżjoni ma’ l-UE. Madankollu, tkun idea tajba jekk isir użu alternattiv mill-bini waqt li l-pajjiż ikun qiegħed jistenna numri akbar ta’ immigranti.

Kien ikkunsidrat preferibbli li r-refuġjati mill-Bangldexx jinġiebu minn ċentri oħra lejn Galati, minħabba li jkun aħjar jekk dawk li jitolbu kenn politiku jkunu ggruppati skond il-kultura speċifika tagħhom, u dan jagħmilha iktar faċli għall-awtoritjaiet involuti biex imexxu l-proċeduri (l-imħallfin, l-interpreti eċċ).

| 42. | Dan l-użu alternattiv diġà tħalla jsir f’ċentru ieħor — f’Timisoara — fejn l-Istat Rumen aċċetta, fuq it-talba tal-UNHCR, li jilqa’ 450 persuna fil-bżonn ta’ kenn politiku, waqt li kienu qed jistennew aċċettazzjoni finali minn Stati oħra. Soluzzjoni simili tista’ tkun ikkunsidrata għal dan iċ-ċentru u din il-possibilità se tkun ikkunsidrata mid-Delegazzjoni ma’ l-awtoritajiet Rumeni.
  Matul reviżjoni ta’ l-esperti li twettqet f’Marzu 2006, l-esperti ta’ l-UE ddikjaraw li se jkomplu jistennew influss ta’ immigranti ftit wara l-adeżjoni tar-Rumanija. |
| --- | --- |

42.

Dan l-użu alternattiv diġà tħalla jsir f’ċentru ieħor — f’Timisoara — fejn l-Istat Rumen aċċetta, fuq it-talba tal-UNHCR, li jilqa’ 450 persuna fil-bżonn ta’ kenn politiku, waqt li kienu qed jistennew aċċettazzjoni finali minn Stati oħra. Soluzzjoni simili tista’ tkun ikkunsidrata għal dan iċ-ċentru u din il-possibilità se tkun ikkunsidrata mid-Delegazzjoni ma’ l-awtoritajiet Rumeni.

Matul reviżjoni ta’ l-esperti li twettqet f’Marzu 2006, l-esperti ta’ l-UE ddikjaraw li se jkomplu jistennew influss ta’ immigranti ftit wara l-adeżjoni tar-Rumanija.

| 44. | In-nuqqas ta’ finanzjament nazzjonali biex jiżgura l-manutenzjoni sadattant kien indirizzat.
  Fil-Bulgarija, l-Uffiċċju tal-Prosekuturi Pubbliċi (il-PPO) ta riżorsi addizzjonali għall-manutenzjoni tas-sistema, u l-perjodu tal-garanziji ġie estiż.
  Fir-Rumanija, il-kwistjoni li l-esperti ta’ l-IT, il-manutenzjoni u l-bżonnijiet ta’ sostenn ikunu żgurati għas-sostenibilità ta’ l-investimenti fis-settur Ġudizzjarju kienet inkluża fil-Pjan ta’ Azzjoni għar-Riforma tal-Ġudikatura, approvat mill-Gvern Rumen f’Ġunju 2005.
  Il-Kummissjoni se tkompli tissorvelja mill-qrib dawn l-aspetti. |
| --- | --- |

44.

In-nuqqas ta’ finanzjament nazzjonali biex jiżgura l-manutenzjoni sadattant kien indirizzat.

Fil-Bulgarija, l-Uffiċċju tal-Prosekuturi Pubbliċi (il-PPO) ta riżorsi addizzjonali għall-manutenzjoni tas-sistema, u l-perjodu tal-garanziji ġie estiż.

Fir-Rumanija, il-kwistjoni li l-esperti ta’ l-IT, il-manutenzjoni u l-bżonnijiet ta’ sostenn ikunu żgurati għas-sostenibilità ta’ l-investimenti fis-settur Ġudizzjarju kienet inkluża fil-Pjan ta’ Azzjoni għar-Riforma tal-Ġudikatura, approvat mill-Gvern Rumen f’Ġunju 2005.

Il-Kummissjoni se tkompli tissorvelja mill-qrib dawn l-aspetti.

| 46. | L-appoġġ finanzjarju tal-PHARE jieqaf mat-tmiem tal-kuntratt mogħti. L-arranġamenti dwar l-implimentazzjoni u l-kofinanzjament għandhom jassiguraw l-impenn tal-benefiċjarju matul il-ħajja tat-tagħmir u s-sostenibilità fit-tul hija r-responsabilità tal-benefiċjarju. |
| --- | --- |

46.

L-appoġġ finanzjarju tal-PHARE jieqaf mat-tmiem tal-kuntratt mogħti. L-arranġamenti dwar l-implimentazzjoni u l-kofinanzjament għandhom jassiguraw l-impenn tal-benefiċjarju matul il-ħajja tat-tagħmir u s-sostenibilità fit-tul hija r-responsabilità tal-benefiċjarju.

| 47. | L-offerta għall-komponent tat-taħriġ kif previst fil-proġett ma rnexxietx, u tnediet it-tieni waħda, li kienet ukoll mingħajr suċċess. Dan juri l-isforzi li saru biex jinkisbu l-għanijiet tal-proġett waqt li jkunu rispettati l-proċeduri. It-taħriġ dwar it-tagħmir kien eventwalment żgurat minn għalliema tal-post ta’ l-NBPS. |
| --- | --- |

47.

L-offerta għall-komponent tat-taħriġ kif previst fil-proġett ma rnexxietx, u tnediet it-tieni waħda, li kienet ukoll mingħajr suċċess. Dan juri l-isforzi li saru biex jinkisbu l-għanijiet tal-proġett waqt li jkunu rispettati l-proċeduri. It-taħriġ dwar it-tagħmir kien eventwalment żgurat minn għalliema tal-post ta’ l-NBPS.

| 48. | Il-karozzi ffinanzjati mill-UE ippermettew manuvri tekniċi ikbar u iktar avvanzati (il-firxa tal-mobilità) u ħżin (l-armar tat-tagħmir ta’ sorveljanza). Bl-istess mod, ix-xiri li jirnexxi jiddependi fuq rispons xieraq tas-suq u r-rispett tar-regoli. Il-Kummissjoni hija marbuta wkoll li tiżgura r-rispett tar-regolamenti legali fis-seħħ li jirregolaw l-eliġibilità tal-prodotti akkwistati taħt ir-regolament tal-PHARE. |
| --- | --- |

48.

Il-karozzi ffinanzjati mill-UE ippermettew manuvri tekniċi ikbar u iktar avvanzati (il-firxa tal-mobilità) u ħżin (l-armar tat-tagħmir ta’ sorveljanza). Bl-istess mod, ix-xiri li jirnexxi jiddependi fuq rispons xieraq tas-suq u r-rispett tar-regoli. Il-Kummissjoni hija marbuta wkoll li tiżgura r-rispett tar-regolamenti legali fis-seħħ li jirregolaw l-eliġibilità tal-prodotti akkwistati taħt ir-regolament tal-PHARE.

| 49. | a) | Il-garanzija kienet estiża għal sena oħra minħabba dawn id-diffikultajiet u d-difetti kollha li ssewwew bla spejjeż għall-benefiċjarju. |
| --- | --- | --- |

49.

a)

Il-garanzija kienet estiża għal sena oħra minħabba dawn id-diffikultajiet u d-difetti kollha li ssewwew bla spejjeż għall-benefiċjarju.

| b) | Il-cameras termoviżivi kien l-uniku tagħmir li ma ntużax għal diversi xhur, jiġifieri għaż-żmien li kien hemm bżonn biex il-cameras jintbagħtu r-Renju Unit, jissewwew, jintbagħtu lura u jerġgħu jkunu installati.
  Il-fatt li s-suq huwa pjuttost limitat għal dan it-tip speċifiku ta’ tagħmir iġġustifika l-għoti tal-kuntratt lill-aħjar offerta fin-nuqqas ta’ kapaċità ta’ manutenzjoni lokali fl-offerti kollha konformi teknikament.
  It-tagħmir mibgħut kien użat fil-post skond il-valutazzjoni tal-bżonnijiet tal-benefiċjarju u fuq l-analiżi tar-riskju mwettqa qabel il-kuntratt u qabel li kunsinna.
  L-ebda koinċidenza ma kienet identifikata minn kwalunkwe missjoni esperta f’termini ta’ sorveljanza u tagħmir ta’ mobilità. |
| --- | --- |

b)

Il-cameras termoviżivi kien l-uniku tagħmir li ma ntużax għal diversi xhur, jiġifieri għaż-żmien li kien hemm bżonn biex il-cameras jintbagħtu r-Renju Unit, jissewwew, jintbagħtu lura u jerġgħu jkunu installati.

Il-fatt li s-suq huwa pjuttost limitat għal dan it-tip speċifiku ta’ tagħmir iġġustifika l-għoti tal-kuntratt lill-aħjar offerta fin-nuqqas ta’ kapaċità ta’ manutenzjoni lokali fl-offerti kollha konformi teknikament.

It-tagħmir mibgħut kien użat fil-post skond il-valutazzjoni tal-bżonnijiet tal-benefiċjarju u fuq l-analiżi tar-riskju mwettqa qabel il-kuntratt u qabel li kunsinna.

L-ebda koinċidenza ma kienet identifikata minn kwalunkwe missjoni esperta f’termini ta’ sorveljanza u tagħmir ta’ mobilità.

| c) | Il-konformità tal-prodotti ma' l-Ispeċifikazzjonijiet Tekniċi l-ewwel kienet verifikata fuq dak li kien hemm miktub fl-offerta u reġgħet ġiet ivverifikata għat-tieni darba mill-esperti tal-Puliżija tal-Fruntieri fiż-żona tal-produttur, qabel ma saret il-kunsinna. Ma kien hemm l-ebda indikazzjoni ta’ nuqqas ta’ konformità f’dak iż-żmien. Bħala tali, jista’ jitqies li ntweriet id-diliġenza kollha dovuta. |
| --- | --- |

c)

Il-konformità tal-prodotti ma' l-Ispeċifikazzjonijiet Tekniċi l-ewwel kienet verifikata fuq dak li kien hemm miktub fl-offerta u reġgħet ġiet ivverifikata għat-tieni darba mill-esperti tal-Puliżija tal-Fruntieri fiż-żona tal-produttur, qabel ma saret il-kunsinna. Ma kien hemm l-ebda indikazzjoni ta’ nuqqas ta’ konformità f’dak iż-żmien. Bħala tali, jista’ jitqies li ntweriet id-diliġenza kollha dovuta.

| 50. | L-UE talbet lir-Rumanija biex tagħmel progress rigward il-konformità mar-rekwiżiti meħtieġa għall-kontroll ta’ livell għoli tal-fruntieri tagħha, b’attenzjoni speċjali fil-fruntieri tat-Tramuntana u l-Lvant. Dan l-objettiv jeħtieġ iż-żmien biex jintlaħaq u r-Rumanija trid tagħmel progress sostenibbli biex tilħaq dan il-għan.
  Ir-Rumanija ntrabtet li tixtri iktar it-tagħmir tipprovdi manutenzjoni għalih, kif ukoll li tħarreġ l-istaff biex jużaw it-tagħmir b’mod xieraq u s’issa kkonformat ma’ dawn l-impenji. Madankollu, il-monitoraġġ ta’ l-implimentazzjoni qed jitjieb iktar (żewġ missjonijiet ta’ reviżjoni ta’ l-esperti kienu organizzati t-tnejn fl-2005, u oħra prevista għar-Rebbiegħa ta’ l-2006). |
| --- | --- |

50.

L-UE talbet lir-Rumanija biex tagħmel progress rigward il-konformità mar-rekwiżiti meħtieġa għall-kontroll ta’ livell għoli tal-fruntieri tagħha, b’attenzjoni speċjali fil-fruntieri tat-Tramuntana u l-Lvant. Dan l-objettiv jeħtieġ iż-żmien biex jintlaħaq u r-Rumanija trid tagħmel progress sostenibbli biex tilħaq dan il-għan.

Ir-Rumanija ntrabtet li tixtri iktar it-tagħmir tipprovdi manutenzjoni għalih, kif ukoll li tħarreġ l-istaff biex jużaw it-tagħmir b’mod xieraq u s’issa kkonformat ma’ dawn l-impenji. Madankollu, il-monitoraġġ ta’ l-implimentazzjoni qed jitjieb iktar (żewġ missjonijiet ta’ reviżjoni ta’ l-esperti kienu organizzati t-tnejn fl-2005, u oħra prevista għar-Rebbiegħa ta’ l-2006).

| 51. | Fil-Bulgarija, ladarba l-bini jitlesta u l-fondi lokali limitati jkunu mobilizzati għat-tagħmir u l-pagi tal-maniġment, is-sitt binjiet kollha għandhom ċans tajjeb li jsiru inkubaturi tan-negozju vijabbli. Skond ir-rapport finali preżentat mill-kontrollur tax-xogħlijiet, s’issa tlesta l-bini f’żewġt ibliet oħra u rċieva ċ-ċertifikat uffiċjali biex jibda jintuża, biex b’hekk sallum tlieta huma operattivi jew lesti biex jintużaw.
  Fir-Rumanija, il-proġett Iasi ilu operattiv minn Ġunju 2005, waqt li l-proġett Bacau tlesta f’Novembru 2005. |
| --- | --- |

51.

Fil-Bulgarija, ladarba l-bini jitlesta u l-fondi lokali limitati jkunu mobilizzati għat-tagħmir u l-pagi tal-maniġment, is-sitt binjiet kollha għandhom ċans tajjeb li jsiru inkubaturi tan-negozju vijabbli. Skond ir-rapport finali preżentat mill-kontrollur tax-xogħlijiet, s’issa tlesta l-bini f’żewġt ibliet oħra u rċieva ċ-ċertifikat uffiċjali biex jibda jintuża, biex b’hekk sallum tlieta huma operattivi jew lesti biex jintużaw.

Fir-Rumanija, il-proġett Iasi ilu operattiv minn Ġunju 2005, waqt li l-proġett Bacau tlesta f’Novembru 2005.

| 52. | Minbarra n-nuqqasijiet fit-tmexxija min-naħa ta’ l-Aġenzija ta’ Implimentazzjoni/il-Ministeru ta’ l-Iżvilupp Reġjonali u x-Xogħlijiet Pubbliċi, kien hemm ukoll nuqqas ċar ta’ impenn min-naħa tal-partijiet interessati tal-lokal. Madankollu, xi muniċipalitajiet jidher li saru iktar attivi reċentament, billi qed ifittxu iktar fondi. L-amalgamazzjoni deċiża reċentament tal-Programm tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Iżvilupp/in-Netwerk JOBS ta’ l-inkubaturi eżistenti ma’ l-Assoċjazzjoni Bulgara ta’ l-Aġenziji Reġjonali għall-Iżvilupp u ċ-Ċentri tan-Negozju, l-assoċjazzjoni li ntrabtet li tmexxi l-ħames inkubaturi minbarra Montana, tista’ tipprovdi impetu ġdid u l-għarfien espert/ir-riżorsi neċessarji biex jitmexxew il-bqija ta’ l-inkubaturi b’mod effettiv u sostenibbli. |
| --- | --- |

52.

Minbarra n-nuqqasijiet fit-tmexxija min-naħa ta’ l-Aġenzija ta’ Implimentazzjoni/il-Ministeru ta’ l-Iżvilupp Reġjonali u x-Xogħlijiet Pubbliċi, kien hemm ukoll nuqqas ċar ta’ impenn min-naħa tal-partijiet interessati tal-lokal. Madankollu, xi muniċipalitajiet jidher li saru iktar attivi reċentament, billi qed ifittxu iktar fondi. L-amalgamazzjoni deċiża reċentament tal-Programm tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Iżvilupp/in-Netwerk JOBS ta’ l-inkubaturi eżistenti ma’ l-Assoċjazzjoni Bulgara ta’ l-Aġenziji Reġjonali għall-Iżvilupp u ċ-Ċentri tan-Negozju, l-assoċjazzjoni li ntrabtet li tmexxi l-ħames inkubaturi minbarra Montana, tista’ tipprovdi impetu ġdid u l-għarfien espert/ir-riżorsi neċessarji biex jitmexxew il-bqija ta’ l-inkubaturi b’mod effettiv u sostenibbli.

| 53. | Iż-żoni kummerċjali ta’ dan it-tip huma effettivament strument ġdid fir-Rumanija biex jattiraw investituri u negozji zgħar. Bħala tali hemm fażi iebsa ta’ tagħlim għall-maniġers taż-żoni kummerċjali bla esperjenza, kif ukoll għall-maniġers ta’ l-inkubatur u ċ-ċentri tan-negozji.
  Id-Delegazzjoni inkuraġġiet lil dawn il-maniġers biex jagħmlu skambju ta’ l-esperjenza, inklużi żjajjar, ma’ kontrapartijiet f’reġjuni differenti tal-pajjiż u barra mill-pajjiż. Iż-żoni kummerċjali f’oqsma oħra tar-Rumanija (eż. Arad u Baia Mare) urew metodu dinamiku u ta’ suċċess u għalhekk l-iżvilupp tagħhom huwa aktar avvanzat u huma okkupati għal kollox wara perjodu relattivament qasir ta’ operazzjoni. Hemm it-tama li din l-esperjenza tista’ tkun trasferita b’suċċess lejn żoni ta’ kummerċ oħrajn. |
| --- | --- |

53.

Iż-żoni kummerċjali ta’ dan it-tip huma effettivament strument ġdid fir-Rumanija biex jattiraw investituri u negozji zgħar. Bħala tali hemm fażi iebsa ta’ tagħlim għall-maniġers taż-żoni kummerċjali bla esperjenza, kif ukoll għall-maniġers ta’ l-inkubatur u ċ-ċentri tan-negozji.

Id-Delegazzjoni inkuraġġiet lil dawn il-maniġers biex jagħmlu skambju ta’ l-esperjenza, inklużi żjajjar, ma’ kontrapartijiet f’reġjuni differenti tal-pajjiż u barra mill-pajjiż. Iż-żoni kummerċjali f’oqsma oħra tar-Rumanija (eż. Arad u Baia Mare) urew metodu dinamiku u ta’ suċċess u għalhekk l-iżvilupp tagħhom huwa aktar avvanzat u huma okkupati għal kollox wara perjodu relattivament qasir ta’ operazzjoni. Hemm it-tama li din l-esperjenza tista’ tkun trasferita b’suċċess lejn żoni ta’ kummerċ oħrajn.

| 54. | L-aħħar informazzjoni li saret disponibbli mill-benefiċjarji tal-proġetti tissuġġerixxi li n-numru previst ta’ impjiegi ġodda maħluqa fil-fatt seta’ kien sopravalutat. F’termini ta’ ħolqien ta’ impjiegi, s’issa nħolqu 50 impjieg u 100 impjieg ieħor mistenni li jinħolqu sat-tmiem ta’ l-2006. Peress li l-benefiċjarju lokali kiseb reċentement l-akkreditazzjoni legali bħala żona Xjentifika u Teknoloġika, huwa probabbli li dawn il-figuri jitjiebu fil-futur. |
| --- | --- |

54.

L-aħħar informazzjoni li saret disponibbli mill-benefiċjarji tal-proġetti tissuġġerixxi li n-numru previst ta’ impjiegi ġodda maħluqa fil-fatt seta’ kien sopravalutat. F’termini ta’ ħolqien ta’ impjiegi, s’issa nħolqu 50 impjieg u 100 impjieg ieħor mistenni li jinħolqu sat-tmiem ta’ l-2006. Peress li l-benefiċjarju lokali kiseb reċentement l-akkreditazzjoni legali bħala żona Xjentifika u Teknoloġika, huwa probabbli li dawn il-figuri jitjiebu fil-futur.

| 56. | Il-bżonn għall-monitoraġġ kemm tat-tmexxija tal-faċilitajiet u tal-kisba ta’ l-indikaturi ta’ dawn il-proġetti kien indirizzat repetutament ma’ l-awtorità Rumena rilevanti (il-Ministeru ta’ l-Integrazzjoni Ewropea) mir-rappreżentanti tal-Kummissjoni fuq livelli varji. Ġie nnutat xi progress f’dan ir-rigward. |
| --- | --- |

56.

Il-bżonn għall-monitoraġġ kemm tat-tmexxija tal-faċilitajiet u tal-kisba ta’ l-indikaturi ta’ dawn il-proġetti kien indirizzat repetutament ma’ l-awtorità Rumena rilevanti (il-Ministeru ta’ l-Integrazzjoni Ewropea) mir-rappreżentanti tal-Kummissjoni fuq livelli varji. Ġie nnutat xi progress f’dan ir-rigward.

KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONJIET

| 58. | Miż-żjajjar tal-Qorti ’l hawn, kienu nnutati żviluppi sinifikanti f’numru ta’ proġetti bl-użu ta’ l-assi għall-għanijiet maħsuba. Ittieħdu wkoll miżuri biex jindirizzaw il-kapaċità amministrattiva dgħajfa u biex isaħħu l-impenji ta’ l-obbligi ta’ kofinanzjament. |
| --- | --- |

58.

Miż-żjajjar tal-Qorti ’l hawn, kienu nnutati żviluppi sinifikanti f’numru ta’ proġetti bl-użu ta’ l-assi għall-għanijiet maħsuba. Ittieħdu wkoll miżuri biex jindirizzaw il-kapaċità amministrattiva dgħajfa u biex isaħħu l-impenji ta’ l-obbligi ta’ kofinanzjament.

Rakkomandazzjoni 1

Il-kapaċità ta’ tmexxija ta’ l-Awtoritajiet nazzjonali ssaħħet u din kellha influwenza pożittiva fuq is-sensibilizzazzjoni tagħhom dwar il-bżonn li l-proġetti jkunu finalizzati.

Il-Kumitati Konġunti ta’ Monitoraġġ (il-JMC) issa jiltaqgħu darbtejn fis-sena. Dan jippermetti l-aċċelerazzjoni ta’ l-azzjonijiet korrettivi li jridu jkunu miftiehma.

| 59. | L-implimentazzjoni tal-programmi PHARE kienet milquta mid-dgħjufija tal-kapaċità amministrattiva f’ħafna oqsma, li kkawżat dewmien fl-implimentazzjoni ta’ xi proġetti. Dan huwa riskju inerenti tas-Sistema ta’ Implimentazzjoni Deċentralizzata (id-DIS). Madankollu, il-Kummissjoni tixtieq tisħaq li mis-sena ta’ programmar 2000, ittieħdu diversi miżuri li ssemmew iktar ’il fuq biex jindirizzaw il-problema. Barra minn dan, fost il-miżuri meħuda biex itejbu s-sens tagħha bħala għodda ta’ tmexxija, minn din is-sena ’l quddiem, hija meħtieġa dikjarazzjoni speċifika dwar il-kapaċità amministrattiva ma’ kull pjanta ta' proġett. |
| --- | --- |

59.

L-implimentazzjoni tal-programmi PHARE kienet milquta mid-dgħjufija tal-kapaċità amministrattiva f’ħafna oqsma, li kkawżat dewmien fl-implimentazzjoni ta’ xi proġetti. Dan huwa riskju inerenti tas-Sistema ta’ Implimentazzjoni Deċentralizzata (id-DIS). Madankollu, il-Kummissjoni tixtieq tisħaq li mis-sena ta’ programmar 2000, ittieħdu diversi miżuri li ssemmew iktar ’il fuq biex jindirizzaw il-problema. Barra minn dan, fost il-miżuri meħuda biex itejbu s-sens tagħha bħala għodda ta’ tmexxija, minn din is-sena ’l quddiem, hija meħtieġa dikjarazzjoni speċifika dwar il-kapaċità amministrattiva ma’ kull pjanta ta' proġett.

Rakkomandazzjoni 2

Il-metodu ta’ programmar inbidel b’mod sinifikanti mill-2004 bl-introduzzjoni tal-programm multi-annwali inklużi proġetti maqsuma f'fażijiet ta' sentejn jew tliet snin. B’mod parallel, il-kwalità tal-pjanti tal-proġett tjiebet u dawn il-pjanti kienu ppreżentati għal valutazzjoni preliminari bbażata fuq il-Logframe Matrix, b’valutazzjoni dettaljata li saret fuq il-Pjanti tal-Proġett (il-PF) kollha, fost oħrajn f’termini ta’ tħejjija tajba tal-proġett u fażi ta’ rfinar tal-PF, qabel Verifika interna ta’ Konsistenza mill-Kummissjoni.

| 60. | Għall-proġetti relatati ma’ l-IT, l-Awtoritajiet Nazzjonali issa ħadu azzjoni biex jipprovdu l-finanzjament neċessarju biex jiżguraw il-manutenzjoni tas-sistemi sabiex il-vijabilità teknika tagħhom tkun żgurata.
  Il-possibbiltajiet tal-vijabilità ekonomika taż-żoni kummerċjali u l-inkubaturi appoġġjati tjiebu wkoll. Fir-Rumanija, il-bżonn għall-monitoraġġ kemm tat-tmexxija tal-faċilitajiet u tal-kisba ta’ l-indikaturi ta’ dawn il-proġetti kien indirizzat b’mod ripetut quddiem l-awtorità rilevanti mir-rappreżentanti tal-Kummissjoni u ġie rreġistrat xi progress limitat. Fil-Bulgarija, evoluzzjonijiet riċenti jwasslu għal tamiet li l-inkubaturi issa jistgħu joperaw b’mod sostenibbli. |
| --- | --- |

60.

Għall-proġetti relatati ma’ l-IT, l-Awtoritajiet Nazzjonali issa ħadu azzjoni biex jipprovdu l-finanzjament neċessarju biex jiżguraw il-manutenzjoni tas-sistemi sabiex il-vijabilità teknika tagħhom tkun żgurata.

Il-possibbiltajiet tal-vijabilità ekonomika taż-żoni kummerċjali u l-inkubaturi appoġġjati tjiebu wkoll. Fir-Rumanija, il-bżonn għall-monitoraġġ kemm tat-tmexxija tal-faċilitajiet u tal-kisba ta’ l-indikaturi ta’ dawn il-proġetti kien indirizzat b’mod ripetut quddiem l-awtorità rilevanti mir-rappreżentanti tal-Kummissjoni u ġie rreġistrat xi progress limitat. Fil-Bulgarija, evoluzzjonijiet riċenti jwasslu għal tamiet li l-inkubaturi issa jistgħu joperaw b’mod sostenibbli.

Rakkomandazzjoni 3

Ir-rekwiżiti għar-rappurtar għall-kofinanzjament nazzjonali tjiebu f’dawn l-aħħar snin, fejn l-awtoritajiet nazzjonali jridu jiċċertifikaw ammonti ta’ flus kuntrattati u minfuqa permezz tal-Fondi Nazzjonali, iqabbluhom ma’ l-ammonti mbassra skond kif miftehma fil-Memoranda ta’ finanzjament u, fejn meħtieġ, jispjegaw id-differenzi bejn l-ammonti. Rigward il-monitoraġġ, hija rakkommandata l-introduzzjoni ta’ sistema ta’ benchmarking għall-implimentazzjoni.

| 61. | Il-Kummissjoni tikkunsidra l-valur miżjud u l-effett katalitiku tal-fondi tal-PHARE bħala importanti ħafna għall-parteċipazzjoni fi proġetti mmexxija minn istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali. Fil-Bulgarija, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-EBRD ma kienx se jniedi l-iskema ta’ investiment mingħajr il-parteċipazzjoni tagħha. |
| --- | --- |

61.

Il-Kummissjoni tikkunsidra l-valur miżjud u l-effett katalitiku tal-fondi tal-PHARE bħala importanti ħafna għall-parteċipazzjoni fi proġetti mmexxija minn istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali. Fil-Bulgarija, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-EBRD ma kienx se jniedi l-iskema ta’ investiment mingħajr il-parteċipazzjoni tagħha.

Rakkomandazzjoni 4

Sabiex tkun indirizzata r-rakkomandazzjoni tal-Qorti, isiru laqgħat regolari fuq il-livell nazzjonali bejn is-servizzi tal-Kummissjoni (delegazzjonijiet u Country desks) u l-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali (l-IFI), bl-għan li jikkoordinaw l-attivitajiet ta’ programmar, u biex jistrutturaw bl-aħjar mod il-kooperazzjoni fuq il-livell orizzontali. Sadattant, intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju orizzontali u faċilitajiet muniċipali ta’ finanzjament urew suċċess.

Għall-futur, taħt l-Istrument ta’ Pre-Adeżjoni l-ġdid, għaddejja riflessjoni dwar kif il-kooperazzjoni tista’ ssir iktar effiċjenti, waqt li jittieħdu f’kunsiderazzjoni l-lezzjonijiet mgħallma mill-passat.

---