# Iris Oifigiúil C NaN/2011

| | ISSN 1977-107X
  doi:10.3000/1977107X.C_2011.300.gle |
| --- | --- |
| Iris Oifigiúil
  an Aontais Eorpaigh | C NaN |
| | |
| An t-eagrán Gaeilge | Faisnéis agus Fógraí | 5411 Deireadh Fómhair 2011 |

ISSN 1977-107X

doi:10.3000/1977107X.C_2011.300.gle

Iris Oifigiúil

an Aontais Eorpaigh

C NaN

An t-eagrán Gaeilge

Faisnéis agus Fógraí

5411 Deireadh Fómhair 2011

---

| | Clár | Leathanach |
| --- | --- | --- |
| | IV   Fógraí |
| | FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH |
| | An Chomhairle |
| 2011/C /01 | Conclúidí ón gComhairle maidir le tacú leis an Straitéis Eorpach um Míchumas 2010-2020 a chur chun feidhme | 1 |

Clár

Leathanach

IV   Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

An Chomhairle

2011/C /01

Conclúidí ón gComhairle maidir le tacú leis an Straitéis Eorpach um Míchumas 2010-2020 a chur chun feidhme

1

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Faoin tagairt C 300 a foilsíodh ábhar an eagráin seo i dteangacha oifigiúla eile an Aontais Eorpaigh. |

---

(1)   Faoin tagairt C 300 a foilsíodh ábhar an eagráin seo i dteangacha oifigiúla eile an Aontais Eorpaigh.

1

| GA | |
| --- | --- |

GA

---

IV Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

An Chomhairle

| 11.10.2011 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C NaN/1 |
| --- | --- | --- | --- |

11.10.2011

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C NaN/1

---

Conclúidí ón gComhairle maidir le tacú leis an Straitéis Eorpach um Míchumas 2010-2020 a chur chun feidhme

2011/C 300/01

AG TEACHT LE CHÉILE DÓIBH I dTIONÓL NA COMHAIRLE, DÉANANN COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH AGUS IONADAITHE RIALTAIS NA mBALLSTÁT MAR SEO A LEANAS,

AG FÉACHAINT DON MÉID THÍOS:

| 1. | Airteagal 2 de Chonradh an Aontais Eorpaigh lena mbunaítear go bhfuil an tAontas fothaithe, inter alia, ar luachanna an mheasa ar dhínit an duine, ar an tsaoirse, agus ar chearta an duine, lena n-áirítear cearta iad siúd ar de ghrúpaí mionlaigh iad, agus gur comhluachanna de chuid na mBallstát iad na luachanna sin i sochaí inarb iad an t-iolrachas, an neamhidirdhealú, an chaoinfhulaingt, an ceartas, an dlúthpháirtíocht agus an comhionannas idir mná agus fir atá chun tosaigh inti; mar aon le hAirteagal 3 de lena leagtar amach go ndéanfaidh an tAontas an t-eisiamh sóisialta agus an t-idirdhealú a chomhrac, agus go ndéanfaidh sé, inter alia, an ceartas sóisialta agus an chosaint shóisialta a chur chun cinn; |
| --- | --- |

1.

Airteagal 2 de Chonradh an Aontais Eorpaigh lena mbunaítear go bhfuil an tAontas fothaithe, inter alia, ar luachanna an mheasa ar dhínit an duine, ar an tsaoirse, agus ar chearta an duine, lena n-áirítear cearta iad siúd ar de ghrúpaí mionlaigh iad, agus gur comhluachanna de chuid na mBallstát iad na luachanna sin i sochaí inarb iad an t-iolrachas, an neamhidirdhealú, an chaoinfhulaingt, an ceartas, an dlúthpháirtíocht agus an comhionannas idir mná agus fir atá chun tosaigh inti; mar aon le hAirteagal 3 de lena leagtar amach go ndéanfaidh an tAontas an t-eisiamh sóisialta agus an t-idirdhealú a chomhrac, agus go ndéanfaidh sé, inter alia, an ceartas sóisialta agus an chosaint shóisialta a chur chun cinn;

| 2. | Airteagal 19 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, lena leagtar amach go bhféadfaidh an Chomhairle, i ndiaidh di toiliú a fháil ó Pharlaimint na hEorpa, gníomhaíocht iomchuí a dhéanamh chun an t-idirdhealú a chomhrac, lena n-áirítear an t-idirdhealú ar fhorais mhíchumais; |
| --- | --- |

2.

Airteagal 19 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, lena leagtar amach go bhféadfaidh an Chomhairle, i ndiaidh di toiliú a fháil ó Pharlaimint na hEorpa, gníomhaíocht iomchuí a dhéanamh chun an t-idirdhealú a chomhrac, lena n-áirítear an t-idirdhealú ar fhorais mhíchumais;

| 3. | Airteagal 10 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, lena leagtar amach go mbeidh sé d'aidhm ag an Aontas, agus a chuid beartas agus gníomhaíochtaí á shainmhíniú agus á chur chun feidhme aige, an t-idirdhealú a chomhrac, lena n-áirítear an t-idirdhealú ar fhorais mhíchumais; |
| --- | --- |

3.

Airteagal 10 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, lena leagtar amach go mbeidh sé d'aidhm ag an Aontas, agus a chuid beartas agus gníomhaíochtaí á shainmhíniú agus á chur chun feidhme aige, an t-idirdhealú a chomhrac, lena n-áirítear an t-idirdhealú ar fhorais mhíchumais;

| 4. | an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (1), lena n-athdhaingnítear an ceart i leith neamhidirdhealaithe, agus an prionsabal go ndéanfar daoine atá faoi mhíchumas a lánpháirtiú; |
| --- | --- |

4.

an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (1), lena n-athdhaingnítear an ceart i leith neamhidirdhealaithe, agus an prionsabal go ndéanfar daoine atá faoi mhíchumas a lánpháirtiú;

| 5. | Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas (2) (“Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe”) agus an Prótacal Roghnach a ghabhann leis, a ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 13 Nollaig 2006; |
| --- | --- |

5.

Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas (2) (“Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe”) agus an Prótacal Roghnach a ghabhann leis, a ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 13 Nollaig 2006;

| 6. | Cinneadh ón gComhairle an 26 Samhain 2009 i ndáil le Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas a bheith á thabhairt chun críche ag an gComhphobal Eorpach (3), lena n-áirítear an t-aguisín a ghabhann leis an Iarscríbhinn agus liostaítear Gníomhartha Comhphobail lena dtagraítear d'ábhair a rialaítear leis an gCoinbhinsiún. Áirítear leis an Iarscríbhinn seo gníomhartha maidir le hinrochtaineacht; gníomhartha i réimse na maireachtála neamhspleáiche agus an eisiaimh shóisialta, i réimse na hoibre agus na fostaíochta; gníomhartha i réimse na gluaiseachta pearsanta; gníomhartha maidir le rochtain ar fhaisnéis; gníomhartha maidir le staidreamh agus le bailiú sonraí; agus gníomhartha i réimse an chomhair idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

6.

Cinneadh ón gComhairle an 26 Samhain 2009 i ndáil le Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas a bheith á thabhairt chun críche ag an gComhphobal Eorpach (3), lena n-áirítear an t-aguisín a ghabhann leis an Iarscríbhinn agus liostaítear Gníomhartha Comhphobail lena dtagraítear d'ábhair a rialaítear leis an gCoinbhinsiún. Áirítear leis an Iarscríbhinn seo gníomhartha maidir le hinrochtaineacht; gníomhartha i réimse na maireachtála neamhspleáiche agus an eisiaimh shóisialta, i réimse na hoibre agus na fostaíochta; gníomhartha i réimse na gluaiseachta pearsanta; gníomhartha maidir le rochtain ar fhaisnéis; gníomhartha maidir le staidreamh agus le bailiú sonraí; agus gníomhartha i réimse an chomhair idirnáisiúnta;

| 7. | an Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 17 Márta 2010 (4) i dtaca le “Daoine atá faoi Mhíchumas: fostaíocht agus inrochtaineacht, i leaba a chéile”, ina léirítear go bhfuil gá ann le dul chun cinn a dhéanamh sa reachtaíocht Eorpach, le beartais a chur chun feidhme, agus le maoiniú iomchuí a chur ar fáil do dhaoine atá faoi mhíchumas trí hionstraimí nua a ghlacadh; |
| --- | --- |

7.

an Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 17 Márta 2010 (4) i dtaca le “Daoine atá faoi Mhíchumas: fostaíocht agus inrochtaineacht, i leaba a chéile”, ina léirítear go bhfuil gá ann le dul chun cinn a dhéanamh sa reachtaíocht Eorpach, le beartais a chur chun feidhme, agus le maoiniú iomchuí a chur ar fáil do dhaoine atá faoi mhíchumas trí hionstraimí nua a ghlacadh;

| 8. | an Rún ón gComhairle i dtaca le Creat Eorpach nua i leith Míchumais (5) agus an Rún ón gComhairle maidir le staid daoine atá faoi mhíchumas san Aontas Eorpach (6); |
| --- | --- |

8.

an Rún ón gComhairle i dtaca le Creat Eorpach nua i leith Míchumais (5) agus an Rún ón gComhairle maidir le staid daoine atá faoi mhíchumas san Aontas Eorpach (6);

| 9. | na trí chruinniú neamhfhoirmiúla a bhí ag na hAirí atá freagrach as beartais mhíchumais, a tionóladh faoi Uachtaránacht na Gearmáine an 11 Meitheamh 2007, faoi Uachtaránacht na Slóivéine an 22 Bealtaine 2008 agus faoi Uachtaránacht na Spáinne an 19 Bealtaine 2010, inar dhírigh na hAirí ar Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme agus ar an gCoinbhinsiún a áireamh i measc thosaíochtaí an Phlean Gníomhaíochta Eorpaigh um Míchumas agus inar aithin siad freisin a thábhachtaí atá an comhar idir na Ballstáit agus an tAontas Eorpach d'fhonn an cur chuige atá bunaithe ar chearta an duine i leith míchumais a neartú; |
| --- | --- |

9.

na trí chruinniú neamhfhoirmiúla a bhí ag na hAirí atá freagrach as beartais mhíchumais, a tionóladh faoi Uachtaránacht na Gearmáine an 11 Meitheamh 2007, faoi Uachtaránacht na Slóivéine an 22 Bealtaine 2008 agus faoi Uachtaránacht na Spáinne an 19 Bealtaine 2010, inar dhírigh na hAirí ar Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme agus ar an gCoinbhinsiún a áireamh i measc thosaíochtaí an Phlean Gníomhaíochta Eorpaigh um Míchumas agus inar aithin siad freisin a thábhachtaí atá an comhar idir na Ballstáit agus an tAontas Eorpach d'fhonn an cur chuige atá bunaithe ar chearta an duine i leith míchumais a neartú;

| 10. | an Chomhdháil Ardleibhéil maidir le Dúshláin Nua na Straitéise Eorpaí um Míchumas 2010-2020 a eagraíodh an 19-20 Aibreán 2011 i mBúdaipeist agus lenar díríodh ar an nasc atá idir an Straitéis Eorpach um Míchumas agus an Straitéis Eoraip 2020 i réimsí na dífhostaíochta, an oideachais agus i réimse chomhrac na bochtaineachta agus lenar díríodh ar na straitéisí chun Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

10.

an Chomhdháil Ardleibhéil maidir le Dúshláin Nua na Straitéise Eorpaí um Míchumas 2010-2020 a eagraíodh an 19-20 Aibreán 2011 i mBúdaipeist agus lenar díríodh ar an nasc atá idir an Straitéis Eorpach um Míchumas agus an Straitéis Eoraip 2020 i réimsí na dífhostaíochta, an oideachais agus i réimse chomhrac na bochtaineachta agus lenar díríodh ar na straitéisí chun Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme.

AG FEARADH FÁILTE ROIMH AN MÉID THÍOS:

| 11. | na gealltanais agus an dul chun cinn a rinne na Ballstáit agus an tAontas Eorpach i dtreo Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe a dhaingniú, a dheimhniú go foirmiúil agus a chur chun feidhme go hiomlán; |
| --- | --- |

11.

na gealltanais agus an dul chun cinn a rinne na Ballstáit agus an tAontas Eorpach i dtreo Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe a dhaingniú, a dheimhniú go foirmiúil agus a chur chun feidhme go hiomlán;

| 12. | teacht i bhfeidhm Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir leis an Aontas Eorpach an 23 Eanáir 2011; |
| --- | --- |

12.

teacht i bhfeidhm Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir leis an Aontas Eorpach an 23 Eanáir 2011;

| 13. | an t-aitheantas a tugadh, sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an Straitéis Eoraip 2020 (7), do shaincheisteanna an mhíchumais mar thosaíocht Eorpach agus náisiúnta i réimse tábhachtach chomhrac na bochtaineachta, agus an chaoi ar áiríodh, i dtionscnaimh shuaitheanta éagsúla na Straitéise Eoraip 2020, amhail an tArdán Eorpach in aghaidh na Bochtaineachta agus an Eisiaimh Shóisialta, an Óige faoi Bhorradh, an Clár Oibre Digiteach, Aontas na Nuála agus an Clár Oibre do Scileanna Nua agus do Phoist Nua, gníomhaíochtaí a cuireadh chun cinn chun feabhas a chur ar staid daoine atá faoi mhíchumas; |
| --- | --- |

13.

an t-aitheantas a tugadh, sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an Straitéis Eoraip 2020 (7), do shaincheisteanna an mhíchumais mar thosaíocht Eorpach agus náisiúnta i réimse tábhachtach chomhrac na bochtaineachta, agus an chaoi ar áiríodh, i dtionscnaimh shuaitheanta éagsúla na Straitéise Eoraip 2020, amhail an tArdán Eorpach in aghaidh na Bochtaineachta agus an Eisiaimh Shóisialta, an Óige faoi Bhorradh, an Clár Oibre Digiteach, Aontas na Nuála agus an Clár Oibre do Scileanna Nua agus do Phoist Nua, gníomhaíochtaí a cuireadh chun cinn chun feabhas a chur ar staid daoine atá faoi mhíchumas;

| 14. | FEARANN SIAD FÁILTE ROIMH ghlacadh Straitéis Eorpach um Míchumas 2010-2020 an Choimisiúin Eorpaigh (8) agus TUGANN SIAD DÁ n-AIRE na Doiciméid Oibre a ghabhann léi, agus tá siad ag súil le bheith ag comhoibriú i ndáil leis an liosta gníomhaíochtaí atá mar chéadphlean chun an Straitéis a chur chun feidhme.
  Leis an Straitéis, cuirtear creat ar fáil don ghníomhaíocht ar leibhéal Eorpach, agus moltar gníomhaíochtaí ar an leibhéal náisiúnta, chun aghaidh a thabhairt ar an raon de staideanna éagsúla ina mbíonn mná, fir agus leanaí atá faoi mhíchumas. Is é is aidhm ghinearálta di cur ar chumas daoine atá faoi mhíchumas leas a bhaint as a gcearta iomlána agus páirt iomlán a ghlacadh sa tsochaí agus i ngeilleagar na hEorpa. D'fhéadfadh go rachadh na bearta i réimse an Mhargaidh Aonair, go háirithe na bearta lena neartaítear an ghné shóisialta agus eacnamaíoch, chun tairbhe daoine atá faoi mhíchumas, lena n-áirítear daoine atá i mbaol an il-idirdhealaithe. Aithnítear, leis an Straitéis, ocht bpríomhréimse do ghníomhaíocht: an inrochtaineacht, an rannpháirtíocht, an comhionannas, an fhostaíocht, an t-oideachas agus an oiliúint, an chosaint shóisialta, an tsláinte, agus an ghníomhaíocht sheachtrach. Cuirtear chun cinn inti freisin roinnt ionstraimí ginearálta agus uirlisí cur chun feidhme; |
| --- | --- |

14.

FEARANN SIAD FÁILTE ROIMH ghlacadh Straitéis Eorpach um Míchumas 2010-2020 an Choimisiúin Eorpaigh (8) agus TUGANN SIAD DÁ n-AIRE na Doiciméid Oibre a ghabhann léi, agus tá siad ag súil le bheith ag comhoibriú i ndáil leis an liosta gníomhaíochtaí atá mar chéadphlean chun an Straitéis a chur chun feidhme.

Leis an Straitéis, cuirtear creat ar fáil don ghníomhaíocht ar leibhéal Eorpach, agus moltar gníomhaíochtaí ar an leibhéal náisiúnta, chun aghaidh a thabhairt ar an raon de staideanna éagsúla ina mbíonn mná, fir agus leanaí atá faoi mhíchumas. Is é is aidhm ghinearálta di cur ar chumas daoine atá faoi mhíchumas leas a bhaint as a gcearta iomlána agus páirt iomlán a ghlacadh sa tsochaí agus i ngeilleagar na hEorpa. D'fhéadfadh go rachadh na bearta i réimse an Mhargaidh Aonair, go háirithe na bearta lena neartaítear an ghné shóisialta agus eacnamaíoch, chun tairbhe daoine atá faoi mhíchumas, lena n-áirítear daoine atá i mbaol an il-idirdhealaithe. Aithnítear, leis an Straitéis, ocht bpríomhréimse do ghníomhaíocht: an inrochtaineacht, an rannpháirtíocht, an comhionannas, an fhostaíocht, an t-oideachas agus an oiliúint, an chosaint shóisialta, an tsláinte, agus an ghníomhaíocht sheachtrach. Cuirtear chun cinn inti freisin roinnt ionstraimí ginearálta agus uirlisí cur chun feidhme;

| 15. | IARRANN SIAD AR NA BALLSTÁIT AGUS AR AN gCOIMISIÚN, i gcomhréir lena n-inniúlachtaí faoi seach, agus ag teacht le prionsabal na coimhdeachta, na comhréireachta agus le prionsabal na rialála níos fearr, tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh sna hocht gcinn de réimsí thuasluaite trí na céimeanna riachtanacha agus leordhóthanacha a thabhairt, lena n-áirítear an méid seo a leanas:






  (a) | Beartas ginearálta






  (i) | daingniú agus cur i bhfeidhm Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe a chur chun cinn d'fhonn athruithe dearfacha a chothú i leith daoine atá faoi mhíchumas, agus reachtaíocht AE agus reachtaíocht náisiúnta a oiriúnú, nuair is gá, agus an Coinbhinsiún á chur chun feidhme; |
| --- | --- | --- | --- |

15.

IARRANN SIAD AR NA BALLSTÁIT AGUS AR AN gCOIMISIÚN, i gcomhréir lena n-inniúlachtaí faoi seach, agus ag teacht le prionsabal na coimhdeachta, na comhréireachta agus le prionsabal na rialála níos fearr, tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh sna hocht gcinn de réimsí thuasluaite trí na céimeanna riachtanacha agus leordhóthanacha a thabhairt, lena n-áirítear an méid seo a leanas:

(a)

Beartas ginearálta

(i)

daingniú agus cur i bhfeidhm Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe a chur chun cinn d'fhonn athruithe dearfacha a chothú i leith daoine atá faoi mhíchumas, agus reachtaíocht AE agus reachtaíocht náisiúnta a oiriúnú, nuair is gá, agus an Coinbhinsiún á chur chun feidhme;

| (ii) | i gcás inarb iomchuí agus a mhéid is gá, na hiarrachtaí a neartú chun staidreamh ar leibhéal an AE a bhailiú ar bhonn tréimhsiúil maidir le staid na ndaoine atá faoi mhíchumas; |
| --- | --- |

(ii)

i gcás inarb iomchuí agus a mhéid is gá, na hiarrachtaí a neartú chun staidreamh ar leibhéal an AE a bhailiú ar bhonn tréimhsiúil maidir le staid na ndaoine atá faoi mhíchumas;

| (iii) | leas iomchuí a bhaint as cláir airgeadais agus mhaoinithe an AE atá ann cheana chun na tograí le haghaidh gníomhaíochta a chur chun feidhme, gan dochar don chaibidlíocht maidir leis ar an gcreat airgeadais atá beartaithe; |
| --- | --- |

(iii)

leas iomchuí a bhaint as cláir airgeadais agus mhaoinithe an AE atá ann cheana chun na tograí le haghaidh gníomhaíochta a chur chun feidhme, gan dochar don chaibidlíocht maidir leis ar an gcreat airgeadais atá beartaithe;

| (iv) | saincheisteanna míchumais a chur san áireamh agus na Cláir Náisiúnta um Athchóiriú á ndearadh, agus príomhshruthú an mhíchumais a chur chun cinn go ginearálta mar chuid den Straitéis Eoraip 2020; |
| --- | --- |

(iv)

saincheisteanna míchumais a chur san áireamh agus na Cláir Náisiúnta um Athchóiriú á ndearadh, agus príomhshruthú an mhíchumais a chur chun cinn go ginearálta mar chuid den Straitéis Eoraip 2020;

| (b) | An inrochtaineacht






  (i) | tacú leis na hiarrachtaí iomchuí chun an inrochtaineacht ar earraí agus ar sheirbhísí a fheabhsú, go háirithe sa timpeallacht thógtha, san iompar, agus san fhaisnéis agus sa chumarsáid, agus lena n-áirítear teicneolaíochtaí agus seirbhísí i ngach réimse ábhartha, ag féachaint an bhféadfaí an margadh a spreagadh trí bhíthin an tsoláthair phoiblí agus ar ghá riachtanais chomhtháite a fhorbairt a bheadh bunaithe ar chaighdeáin Eorpacha; |
| --- | --- | --- |

(b)

An inrochtaineacht

(i)

tacú leis na hiarrachtaí iomchuí chun an inrochtaineacht ar earraí agus ar sheirbhísí a fheabhsú, go háirithe sa timpeallacht thógtha, san iompar, agus san fhaisnéis agus sa chumarsáid, agus lena n-áirítear teicneolaíochtaí agus seirbhísí i ngach réimse ábhartha, ag féachaint an bhféadfaí an margadh a spreagadh trí bhíthin an tsoláthair phoiblí agus ar ghá riachtanais chomhtháite a fhorbairt a bheadh bunaithe ar chaighdeáin Eorpacha;

| (ii) | spreagadh a thabhairt le go mbeidh an inrochtaineacht agus an dearadh uilíoch fite fuaite sna curaclaim oideachasúla agus oiliúna do na gairmeacha agus na slite beatha ábhartha uile, go háirithe i réimse na hinnealtóireachta agus na hailtireachta; |
| --- | --- |

(ii)

spreagadh a thabhairt le go mbeidh an inrochtaineacht agus an dearadh uilíoch fite fuaite sna curaclaim oideachasúla agus oiliúna do na gairmeacha agus na slite beatha ábhartha uile, go háirithe i réimse na hinnealtóireachta agus na hailtireachta;

| (c) | An rannpháirtíocht






  (i) | neamhspleáchas daoine atá faoi mhíchumas agus a gcuimsiú sa phobal a chur chun cinn, go háirithe trí raon seirbhísí tacaíochta baile, cónaithe nó seirbhísí tacaíochta pobail eile a fhorbairt a bheadh ag freagairt dá gcuid riachtanas agus i gcomhréir leis an deis chun roghnaithe, ar bhonn comhionannais; |
| --- | --- | --- |

(c)

An rannpháirtíocht

(i)

neamhspleáchas daoine atá faoi mhíchumas agus a gcuimsiú sa phobal a chur chun cinn, go háirithe trí raon seirbhísí tacaíochta baile, cónaithe nó seirbhísí tacaíochta pobail eile a fhorbairt a bheadh ag freagairt dá gcuid riachtanas agus i gcomhréir leis an deis chun roghnaithe, ar bhonn comhionannais;

| (ii) | comhrochtain a áirithiú ar an rannpháirtíocht pholaitiúil, lena n-áirítear ar na toghcháin Eorpacha; |
| --- | --- |

(ii)

comhrochtain a áirithiú ar an rannpháirtíocht pholaitiúil, lena n-áirítear ar na toghcháin Eorpacha;

| (iii) | cumarsáid agus faisnéis a chur chun cinn, lena n-áirítear i bhformáidí inrochtana, chun feasacht a mhúscailt maidir le daoine atá faoi mhíchumas agus chun feabhas a chur ar a rannpháirtíocht agus ar a gcuimsiú sóisialta; |
| --- | --- |

(iii)

cumarsáid agus faisnéis a chur chun cinn, lena n-áirítear i bhformáidí inrochtana, chun feasacht a mhúscailt maidir le daoine atá faoi mhíchumas agus chun feabhas a chur ar a rannpháirtíocht agus ar a gcuimsiú sóisialta;

| (d) | An comhionannas






  (i) | dínit na ndaoine atá faoi mhíchumas a chur chun cinn agus a chosaint, leanúint den idirdhealú in aghaidh daoine atá faoi mhíchumas a chomhrac, agus athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat dlí atá ann cheana maidir leis an gcosaint in aghaidh an idirdhealaithe ar bhonn an mhíchumais, i gcás inarb iomchuí, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal Eorpach araon; |
| --- | --- | --- |

(d)

An comhionannas

(i)

dínit na ndaoine atá faoi mhíchumas a chur chun cinn agus a chosaint, leanúint den idirdhealú in aghaidh daoine atá faoi mhíchumas a chomhrac, agus athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat dlí atá ann cheana maidir leis an gcosaint in aghaidh an idirdhealaithe ar bhonn an mhíchumais, i gcás inarb iomchuí, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal Eorpach araon;

| (ii) | malartú na ndea-chleachtas a chur chun cinn laistigh den Ghrúpa Ardleibhéil um Míchumas agus, sa chomhthéacs sin, díriú go háirithe ar an taithí ó chur chun feidhme Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar leibhéal an Aontais agus ar leibhéal na mBallstát araon; |
| --- | --- |

(ii)

malartú na ndea-chleachtas a chur chun cinn laistigh den Ghrúpa Ardleibhéil um Míchumas agus, sa chomhthéacs sin, díriú go háirithe ar an taithí ó chur chun feidhme Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar leibhéal an Aontais agus ar leibhéal na mBallstát araon;

| (e) | An fhostaíocht






  (i) | go bhfaighfeadh daoine atá faoi mhíchumas eolas inaistrithe agus scileanna inaistrithe, chun chur lena n-imeascadh agus a ndul chun cinn ar an margadh oscailte saothair; |
| --- | --- | --- |

(e)

An fhostaíocht

(i)

go bhfaighfeadh daoine atá faoi mhíchumas eolas inaistrithe agus scileanna inaistrithe, chun chur lena n-imeascadh agus a ndul chun cinn ar an margadh oscailte saothair;

| (ii) | fostaíocht a chur chun cinn do dhaoine atá faoi mhíchumas trí leas a bhaint as na forálacha sóisialta atá ann cheana maidir le soláthar poiblí agus as cúnamh stáit i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme; |
| --- | --- |

(ii)

fostaíocht a chur chun cinn do dhaoine atá faoi mhíchumas trí leas a bhaint as na forálacha sóisialta atá ann cheana maidir le soláthar poiblí agus as cúnamh stáit i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme;

| (iii) | tacaíocht a thabhairt chun taighde a dhéanamh ar theicneolaíochtaí cúnta agus iad a chur chun cinn, d'fhonn cur le fostú daoine atá faoi mhíchumas; |
| --- | --- |

(iii)

tacaíocht a thabhairt chun taighde a dhéanamh ar theicneolaíochtaí cúnta agus iad a chur chun cinn, d'fhonn cur le fostú daoine atá faoi mhíchumas;

| (iv) | díriú ar dheiseanna fostaíochta a mhéadú do dhaoine atá faoi mhíchumas, lena n-áirítear daoine a bhfuil cumas laghdaithe chun oibre acu agus comhar a fhorbairt i gcomhthéacs an mhargaidh shaothair, lena n-áirítear, mar shampla, fostaíocht faoi thacaíocht agus, nuair is gá, fostaíocht dhídeanach, agus i gcomhthéacs na cosanta sóisialta agus na gcóras oideachais; |
| --- | --- |

(iv)

díriú ar dheiseanna fostaíochta a mhéadú do dhaoine atá faoi mhíchumas, lena n-áirítear daoine a bhfuil cumas laghdaithe chun oibre acu agus comhar a fhorbairt i gcomhthéacs an mhargaidh shaothair, lena n-áirítear, mar shampla, fostaíocht faoi thacaíocht agus, nuair is gá, fostaíocht dhídeanach, agus i gcomhthéacs na cosanta sóisialta agus na gcóras oideachais;

| (f) | An t-oideachas agus an oiliúint






  (i) | tacaíocht a thabhairt do thionscnaimh ábhartha lena bhféachtar le háirithiú go mbeidh rochtain ag daoine atá faoi mhíchumas ar oideachas agus oiliúint d'ardchaighdeán ar bhonn comhionann le gach duine eile, d'fhonn cur lena gcuid eolais, scileanna agus cáilíochtaí sa chaoi go gcuirfear a soghluaisteacht agus a n-infhostaitheacht chun cinn; |
| --- | --- | --- |

(f)

An t-oideachas agus an oiliúint

(i)

tacaíocht a thabhairt do thionscnaimh ábhartha lena bhféachtar le háirithiú go mbeidh rochtain ag daoine atá faoi mhíchumas ar oideachas agus oiliúint d'ardchaighdeán ar bhonn comhionann le gach duine eile, d'fhonn cur lena gcuid eolais, scileanna agus cáilíochtaí sa chaoi go gcuirfear a soghluaisteacht agus a n-infhostaitheacht chun cinn;

| (ii) | malartú na ndea-chleachtas a chur chun cinn, lena n-áirítear staidéir chomparáideacha, maidir le tacaíocht agus cúnamh a chur ar fáil do dhaoine atá faoi mhíchumas, d'fhonn feabhas a chur ar an rochtain atá acu ar gach leibhéal den chóras oideachais, lena n-áirítear, mar shampla, trí theicneolaíochtaí cúnta a úsáid; |
| --- | --- |

(ii)

malartú na ndea-chleachtas a chur chun cinn, lena n-áirítear staidéir chomparáideacha, maidir le tacaíocht agus cúnamh a chur ar fáil do dhaoine atá faoi mhíchumas, d'fhonn feabhas a chur ar an rochtain atá acu ar gach leibhéal den chóras oideachais, lena n-áirítear, mar shampla, trí theicneolaíochtaí cúnta a úsáid;

| (g) | An chosaint shóisialta






  (i) | aird ar leith a thabhairt ar riachtanais daoine atá faoi mhíchumas i gcomhthéacs an chreata dheonaigh Eorpaigh um cháilíocht na seirbhísí sóisialta a ghlac an Coiste um Chosaint Shóisialta an 6 Deireadh Fómhair 2010; |
| --- | --- | --- |

(g)

An chosaint shóisialta

(i)

aird ar leith a thabhairt ar riachtanais daoine atá faoi mhíchumas i gcomhthéacs an chreata dheonaigh Eorpaigh um cháilíocht na seirbhísí sóisialta a ghlac an Coiste um Chosaint Shóisialta an 6 Deireadh Fómhair 2010;

| (ii) | cosaint shóisialta na ndaoine atá faoi mhíchumas a áirithiú trí bhearta cosanta a fhorbairt agus/nó a choimeád, agus staid an gheilleagair i gcoitinne agus an tionchar atá aici ar dhaoine atá faoi mhíchumas á gcur san áireamh; |
| --- | --- |

(ii)

cosaint shóisialta na ndaoine atá faoi mhíchumas a áirithiú trí bhearta cosanta a fhorbairt agus/nó a choimeád, agus staid an gheilleagair i gcoitinne agus an tionchar atá aici ar dhaoine atá faoi mhíchumas á gcur san áireamh;

| (h) | An tsláinte
  rochtain chomhionann agus éifeachtach ar chúram sláinte d'ardchaighdeán a fheabhsú, lena n-áirítear trí éagothromaíochtaí a bhaint agus trí tacú le luath-scagthástáil sláinte ar mhaithe le míchumais a chosc, i gcomhréir le hinniúlachtaí na mBallstát faoi seach, agus trí oiliúint feasachta míchumais a chur ar fáil do ghairmithe sna seirbhísí leighis agus, i gcás inarb iomchuí, trí sheirbhísí sláinte oiriúnaithe a fhorbairt do dhaoine atá faoi mhíchumas; |
| --- | --- |

(h)

An tsláinte

rochtain chomhionann agus éifeachtach ar chúram sláinte d'ardchaighdeán a fheabhsú, lena n-áirítear trí éagothromaíochtaí a bhaint agus trí tacú le luath-scagthástáil sláinte ar mhaithe le míchumais a chosc, i gcomhréir le hinniúlachtaí na mBallstát faoi seach, agus trí oiliúint feasachta míchumais a chur ar fáil do ghairmithe sna seirbhísí leighis agus, i gcás inarb iomchuí, trí sheirbhísí sláinte oiriúnaithe a fhorbairt do dhaoine atá faoi mhíchumas;

| (i) | An ghníomhaíocht sheachtrach
  cearta na ndaoine atá faoi mhíchumas a chur chun cinn agus infheictheacht cúrsaí míchumais a mhéadú mar cheist a bhaineann le cearta an duine i ngníomhaíochtaí seachtracha, lena n-áirítear i gcláir mhéadaithe, chomharsanachta agus forbartha an AE, agus sa chúnamh éigeandála agus daonnúil, agus tacaíocht a thabhairt do thríú tíortha chun Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme; |
| --- | --- |

(i)

An ghníomhaíocht sheachtrach

cearta na ndaoine atá faoi mhíchumas a chur chun cinn agus infheictheacht cúrsaí míchumais a mhéadú mar cheist a bhaineann le cearta an duine i ngníomhaíochtaí seachtracha, lena n-áirítear i gcláir mhéadaithe, chomharsanachta agus forbartha an AE, agus sa chúnamh éigeandála agus daonnúil, agus tacaíocht a thabhairt do thríú tíortha chun Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme;

| 16. | IARRANN SIAD AR NA BALLSTÁIT:






  (a) | dul i ndlúthchomhairle le daoine atá faoi mhíchumas agus a rannpháirtíocht a éascú go gníomhach, lena n-áirítear trína gcuid eagraíochtaí ionadaíocha, i bhforbairt agus i gcur chun feidhme reachtaíochta agus beartas, agus Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe á chur chun feidhme; agus |
| --- | --- | --- |

16.

IARRANN SIAD AR NA BALLSTÁIT:

(a)

dul i ndlúthchomhairle le daoine atá faoi mhíchumas agus a rannpháirtíocht a éascú go gníomhach, lena n-áirítear trína gcuid eagraíochtaí ionadaíocha, i bhforbairt agus i gcur chun feidhme reachtaíochta agus beartas, agus Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe á chur chun feidhme; agus

| (b) | rannpháirtíocht iomlán na sochaí sibhialta a éascú, go háirithe do dhaoine atá faoi mhíchumas agus dá gcuid eagraíochtaí ionadaíocha, sa phróiseas faireacháin; |
| --- | --- |

(b)

rannpháirtíocht iomlán na sochaí sibhialta a éascú, go háirithe do dhaoine atá faoi mhíchumas agus dá gcuid eagraíochtaí ionadaíocha, sa phróiseas faireacháin;

| 17. | IARRANN SIAD AR AN gCOIMISIÚN tacaíocht a thabhairt d'aon bhearta a ghlacann na Ballstáit trí bhíthin na ngníomhaíochtaí a leanas: |
| --- | --- |

17.

IARRANN SIAD AR AN gCOIMISIÚN tacaíocht a thabhairt d'aon bhearta a ghlacann na Ballstáit trí bhíthin na ngníomhaíochtaí a leanas:

| 18. | aird ar leith a thabhairt ar riachtanais daoine atá faoi mhíchumas trí pheirspictíocht mhíchumais a phríomhshruthú i gcomhthéacs na ngníomhaíochtaí uile lena dtacaítear leis an Straitéis Eoraip 2020; |
| --- | --- |

18.

aird ar leith a thabhairt ar riachtanais daoine atá faoi mhíchumas trí pheirspictíocht mhíchumais a phríomhshruthú i gcomhthéacs na ngníomhaíochtaí uile lena dtacaítear leis an Straitéis Eoraip 2020;

| 19. | aird ar leith a thabhairt ar staid na ndaoine atá faoi mhíchumas agus faireachán á dhéanamh ar an dul chun cinn atáthar á dhéanamh i dtreo phríomhspriocanna na Straitéise Eoraip 2020 a bhaint amach; |
| --- | --- |

19.

aird ar leith a thabhairt ar staid na ndaoine atá faoi mhíchumas agus faireachán á dhéanamh ar an dul chun cinn atáthar á dhéanamh i dtreo phríomhspriocanna na Straitéise Eoraip 2020 a bhaint amach;

| 20. | gan dochar don chaibidlíocht ar an gcreat airgeadais atá ar na bacáin, an t-eisiamh sóisialta a laghdú, deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus scileanna a mhéadú, lena n-áirítear do na daoine is mó faoi mhíbhuntáiste, trí thacaíocht dhírithe ó na hacmhainní Eorpacha atá ann cheana, go háirithe trína áirithiú go ndéanfar an neamh-idirdhealú agus an inrochtaineacht do chách, lena n-áirítear daoine atá faoi mhíchumas, a chur i bhfeidhm mar phrionsabail chothrománacha sa mhaoiniú Eorpach; |
| --- | --- |

20.

gan dochar don chaibidlíocht ar an gcreat airgeadais atá ar na bacáin, an t-eisiamh sóisialta a laghdú, deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus scileanna a mhéadú, lena n-áirítear do na daoine is mó faoi mhíbhuntáiste, trí thacaíocht dhírithe ó na hacmhainní Eorpacha atá ann cheana, go háirithe trína áirithiú go ndéanfar an neamh-idirdhealú agus an inrochtaineacht do chách, lena n-áirítear daoine atá faoi mhíchumas, a chur i bhfeidhm mar phrionsabail chothrománacha sa mhaoiniú Eorpach;

| 21. | athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat atá ann cheana atá dírithe ar an inrochtaineacht a áirithiú do dhaoine atá faoi mhíchumas agus ar iad a chosaint in aghaidh an idirdhealaithe; |
| --- | --- |

21.

athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat atá ann cheana atá dírithe ar an inrochtaineacht a áirithiú do dhaoine atá faoi mhíchumas agus ar iad a chosaint in aghaidh an idirdhealaithe;

| 22. | malartú na ndea-chleachtas a chur chun cinn ar an leibhéal Eorpach, agus ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil; |
| --- | --- |

22.

malartú na ndea-chleachtas a chur chun cinn ar an leibhéal Eorpach, agus ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil;

| 23. | creat rialachais a mholadh chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ag an AE, i gcomhréir le hAirteagal 33, lena n-áirítear athbhreithniú a dhéanamh ar chúraim agus ar stádas an Ghrúpa Ardleibhéil um Míchumas agus, i gcás inarb iomchuí, féachaint arbh fhéidir é a neartú, agus arbh fhéidir ceann amháin nó níos mó dá shásraí neamhspleácha a ainmniú nó a neartú, agus gach institiúid, comhlacht, oifig agus gníomhaireacht ábhartha de chuid an Aontais á gcur san áireamh; |
| --- | --- |

23.

creat rialachais a mholadh chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ag an AE, i gcomhréir le hAirteagal 33, lena n-áirítear athbhreithniú a dhéanamh ar chúraim agus ar stádas an Ghrúpa Ardleibhéil um Míchumas agus, i gcás inarb iomchuí, féachaint arbh fhéidir é a neartú, agus arbh fhéidir ceann amháin nó níos mó dá shásraí neamhspleácha a ainmniú nó a neartú, agus gach institiúid, comhlacht, oifig agus gníomhaireacht ábhartha de chuid an Aontais á gcur san áireamh;

| 24. | go mbeadh an tsochaí shibhialta rannpháirteach, go háirithe daoine atá faoi mhíchumas agus a gcuid eagraíochtaí ionadaíocha, i gcur chun feidhme an Choinbhinsiúin ar leibhéal an AE, agus sna gníomhaíochtaí faireacháin agus tuairiscithe atá riachtanach chomh maith; |
| --- | --- |

24.

go mbeadh an tsochaí shibhialta rannpháirteach, go háirithe daoine atá faoi mhíchumas agus a gcuid eagraíochtaí ionadaíocha, i gcur chun feidhme an Choinbhinsiúin ar leibhéal an AE, agus sna gníomhaíochtaí faireacháin agus tuairiscithe atá riachtanach chomh maith;

| 25. | faireachán a dhéanamh ar reachtaíocht agus ar bheartais ábhartha uile an AE chun lán-chomhlíonadh riachtanais Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar leibhéal an AE a áirithiú. |
| --- | --- |

25.

faireachán a dhéanamh ar reachtaíocht agus ar bheartais ábhartha uile an AE chun lán-chomhlíonadh riachtanais Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar leibhéal an AE a áirithiú.

---

(1)  IO C 364, 18.12.2000, lch. 1.

(2)  http://www.un.org/disabilities/convention/conventionfull.shtml

(3)  IO L 23, 27.1.2010, lch. 35.

(4)  SOC/363. Tá an doiciméad seo ar fáil i gclár poiblí dhoiciméid Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa: (http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.register-of-documents).

(5)  10173/10. Tá an doiciméad seo ar fáil i gclár poiblí dhoiciméid na Comhairle: (http://www.consilium.europa.eu/documents/access-to-council-documents-public-register.aspx?lang=ga).

(6)  IO C 75, 26.3.2008, lch. 1.

(7)  7110/10. Tá an doiciméad seo ar fáil i gclár poiblí dhoiciméid na Comhairle: (http://www.consilium.europa.eu/documents/access-to-council-documents-public-register.aspx?lang=ga).

(8)  16489/10 + ADD 1 + ADD 2. Tá an doiciméad seo ar fáil i gclár poiblí dhoiciméid na Comhairle: (http://www.consilium.europa.eu/documents/access-to-council-documents-public-register.aspx?lang=ga).

---