# Επίσημη Εφημερίδα L 89/2015

| | ISSN 1977-0669 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 89 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Νομοθεσία | 58ό έτος1 Απριλίου 2015 |

ISSN 1977-0669

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 89

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Νομοθεσία

58ό έτος1 Απριλίου 2015

---

| Περιεχόμενα | | II   Μη νομοθετικές πράξεις | Σελίδα |
| --- | --- | --- | --- |
| | | ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ |
| | * | Απόφαση (ΕΕ) 2015/506 της Επιτροπής, της 20ής Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τα μέτρα που έλαβε η Γερμανία όσον αφορά τη Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και διάφορες αεροπορικές εταιρείες SA.15376 (C 27/07) (πρώην NN 29/07)
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 868]

   (
  1
  ) | 1 |
| | * | Απόφαση (ΕΕ) 2015/507 της Επιτροπής, της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, σχετικά με το μέτρο SA.23129 — (12/C) (πρώην 12/NN) (πρώην CP 141/2007) που χορηγήθηκε από τη Γερμανία
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 6411]

   (
  1
  ) | 37 |
| | * | Απόφαση (ΕΕ) 2015/508 της Επιτροπής, της 1ης Οκτωβρίου 2014, σχετικά με την εικαζόμενη ενίσχυση υποδομής της Γερμανίας υπέρ της Propapier PM2 GmbH κρατική ενίσχυση SA.36147 (C 30/10) (πρώην NN 45/10, πρώην CP 327/08)
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 6847]

   (
  1
  ) | 72 |

Περιεχόμενα

II   Μη νομοθετικές πράξεις

Σελίδα

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

*

Απόφαση (ΕΕ) 2015/506 της Επιτροπής, της 20ής Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τα μέτρα που έλαβε η Γερμανία όσον αφορά τη Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και διάφορες αεροπορικές εταιρείες SA.15376 (C 27/07) (πρώην NN 29/07)
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 868]

   (
  1
  )

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 868]

1

1

*

Απόφαση (ΕΕ) 2015/507 της Επιτροπής, της 16ης Σεπτεμβρίου 2014, σχετικά με το μέτρο SA.23129 — (12/C) (πρώην 12/NN) (πρώην CP 141/2007) που χορηγήθηκε από τη Γερμανία
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 6411]

   (
  1
  )

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 6411]

1

37

*

Απόφαση (ΕΕ) 2015/508 της Επιτροπής, της 1ης Οκτωβρίου 2014, σχετικά με την εικαζόμενη ενίσχυση υποδομής της Γερμανίας υπέρ της Propapier PM2 GmbH κρατική ενίσχυση SA.36147 (C 30/10) (πρώην NN 45/10, πρώην CP 327/08)
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 6847]

   (
  1
  )

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 6847]

1

72

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ |

---

(1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ

1

| EL | Οι πράξεις οι τίτλοι οποίων έχουν τυπωθεί με ημίμαυρα στοιχεία αποτελούν πράξεις τρεχούσης διαχειρίσεως που έχουν θεσπισθεί στο πλαίσιο της γεωργικής πολιτικής και είναι γενικά περιορισμένης χρονικής ισχύος.
  Οι τίτλοι όλων των υπολοίπων πράξεων έχουν τυπωθεί με μαύρα στοιχεία και επισημαίνονται με αστερίσκο. |
| --- | --- |

EL

Οι πράξεις οι τίτλοι οποίων έχουν τυπωθεί με ημίμαυρα στοιχεία αποτελούν πράξεις τρεχούσης διαχειρίσεως που έχουν θεσπισθεί στο πλαίσιο της γεωργικής πολιτικής και είναι γενικά περιορισμένης χρονικής ισχύος.

Οι τίτλοι όλων των υπολοίπων πράξεων έχουν τυπωθεί με μαύρα στοιχεία και επισημαίνονται με αστερίσκο.

---

II Μη νομοθετικές πράξεις

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

| 1.4.2015 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 89/1 |
| --- | --- | --- | --- |

1.4.2015

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 89/1

---

ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/506 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 20ής Φεβρουαρίου 2014

σχετικά με τα μέτρα που έλαβε η Γερμανία όσον αφορά τη Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και διάφορες αεροπορικές εταιρείες SA.15376 (C 27/07) (πρώην NN 29/07)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 868]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο (1),

Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις (2), και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

| (1) | Στο διάστημα μεταξύ 2003 και 2006, η Επιτροπή έλαβε καταγγελίες από διάφορα μέρη, σύμφωνα με τις οποίες ορισμένες αεροπορικές εταιρείες και ο φορέας εκμετάλλευσης του αερολιμένα Berlin Schönefeld («Schönefeld») ενδέχεται να έχουν λάβει παράνομη κρατική ενίσχυση για τις δραστηριότητές τους στον εν λόγω αερολιμένα. |
| --- | --- |

(1)

Στο διάστημα μεταξύ 2003 και 2006, η Επιτροπή έλαβε καταγγελίες από διάφορα μέρη, σύμφωνα με τις οποίες ορισμένες αεροπορικές εταιρείες και ο φορέας εκμετάλλευσης του αερολιμένα Berlin Schönefeld («Schönefeld») ενδέχεται να έχουν λάβει παράνομη κρατική ενίσχυση για τις δραστηριότητές τους στον εν λόγω αερολιμένα.

| (2) | Με επιστολή της 17ης Αυγούστου 2006, η Επιτροπή ζήτησε από τη Γερμανία να παράσχει πληροφορίες σχετικά με το θέμα. Η Γερμανία ανταποκρίθηκε στο εν λόγω αίτημα με επιστολή της 20ής Δεκεμβρίου 2006. |
| --- | --- |

(2)

Με επιστολή της 17ης Αυγούστου 2006, η Επιτροπή ζήτησε από τη Γερμανία να παράσχει πληροφορίες σχετικά με το θέμα. Η Γερμανία ανταποκρίθηκε στο εν λόγω αίτημα με επιστολή της 20ής Δεκεμβρίου 2006.

| (3) | Με επιστολή της 10ης Ιουλίου 2007 («απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας»), η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γερμανία για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») σχετικά με τα προαναφερόμενα μέτρα. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή εξέδωσε διαταγή παροχής πληροφοριών δυνάμει του άρθρου 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου (3) όσον αφορά όλα τα έγγραφα, δεδομένα και στοιχεία που είναι απαραίτητα για την Επιτροπή προκειμένου να μπορέσει να αξιολογήσει κατά πόσον τα εν λόγω μέτρα συνιστούν κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(3)

Με επιστολή της 10ης Ιουλίου 2007 («απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας»), η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γερμανία για την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») σχετικά με τα προαναφερόμενα μέτρα. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή εξέδωσε διαταγή παροχής πληροφοριών δυνάμει του άρθρου 10 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου (3) όσον αφορά όλα τα έγγραφα, δεδομένα και στοιχεία που είναι απαραίτητα για την Επιτροπή προκειμένου να μπορέσει να αξιολογήσει κατά πόσον τα εν λόγω μέτρα συνιστούν κρατική ενίσχυση.

| (4) | Η Γερμανία απέστειλε τις παρατηρήσεις της στην Επιτροπή στις 4 Οκτωβρίου 2007 και τις συμπλήρωσε με πρόσθετα έγγραφα στις 3 Μαρτίου 2008. |
| --- | --- |

(4)

Η Γερμανία απέστειλε τις παρατηρήσεις της στην Επιτροπή στις 4 Οκτωβρίου 2007 και τις συμπλήρωσε με πρόσθετα έγγραφα στις 3 Μαρτίου 2008.

| (5) | Η απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, την οποία εξέδωσε η Επιτροπή, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 30 Οκτωβρίου 2007 (4). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τα υπό εξέταση μέτρα εντός ενός μηνός από την ημερομηνία δημοσίευσης. |
| --- | --- |

(5)

Η απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, την οποία εξέδωσε η Επιτροπή, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 30 Οκτωβρίου 2007 (4). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τα υπό εξέταση μέτρα εντός ενός μηνός από την ημερομηνία δημοσίευσης.

| (6) | Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από αρκετά ενδιαφερόμενα μέρη. Στις 16 Ιανουαρίου και στις 20 Φεβρουαρίου 2008 η Επιτροπή διαβίβασε τις εν λόγω παρατηρήσεις στη Γερμανία. Με επιστολή της 15ης Μαΐου 2008, η Γερμανία απέστειλε τις απαντήσεις της επί των παρατηρήσεων που είχαν υποβάλει τα ενδιαφερόμενα μέρη. Εν συνεχεία, στις 31 Αυγούστου 2009, η Επιτροπή ζήτησε περαιτέρω πληροφορίες. Η Γερμανία ανταποκρίθηκε στο εν λόγω αίτημα σε τρία στάδια, στις 28 Σεπτεμβρίου, στις 12 Οκτωβρίου και στις 28 Οκτωβρίου 2009. Στις 4 Απριλίου 2011 η Επιτροπή ζήτησε εκ νέου πληροφορίες από τη Γερμανία. Ανταποκρινόμενη στο εν λόγω αίτημα, η Γερμανία απέστειλε νέες παρατηρήσεις και πρόσθετα έγγραφα στις 19 Μαΐου 2011. Στις 10 Οκτωβρίου 2011, η Επιτροπή διαβίβασε στη Γερμανία συμπληρωματικές παρατηρήσεις που είχε λάβει από τα ενδιαφερόμενα μέρη. Η Γερμανία απέστειλε τα σχόλιά της επί των παρατηρήσεων αυτών στις 7 Νοεμβρίου 2011. Κατόπιν περαιτέρω αιτήματος για παροχή πληροφοριών που υπέβαλε η Επιτροπή στις 17 Ιανουαρίου 2012, η Γερμανία απάντησε στις 14 Φεβρουαρίου 2012. |
| --- | --- |

(6)

Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από αρκετά ενδιαφερόμενα μέρη. Στις 16 Ιανουαρίου και στις 20 Φεβρουαρίου 2008 η Επιτροπή διαβίβασε τις εν λόγω παρατηρήσεις στη Γερμανία. Με επιστολή της 15ης Μαΐου 2008, η Γερμανία απέστειλε τις απαντήσεις της επί των παρατηρήσεων που είχαν υποβάλει τα ενδιαφερόμενα μέρη. Εν συνεχεία, στις 31 Αυγούστου 2009, η Επιτροπή ζήτησε περαιτέρω πληροφορίες. Η Γερμανία ανταποκρίθηκε στο εν λόγω αίτημα σε τρία στάδια, στις 28 Σεπτεμβρίου, στις 12 Οκτωβρίου και στις 28 Οκτωβρίου 2009. Στις 4 Απριλίου 2011 η Επιτροπή ζήτησε εκ νέου πληροφορίες από τη Γερμανία. Ανταποκρινόμενη στο εν λόγω αίτημα, η Γερμανία απέστειλε νέες παρατηρήσεις και πρόσθετα έγγραφα στις 19 Μαΐου 2011. Στις 10 Οκτωβρίου 2011, η Επιτροπή διαβίβασε στη Γερμανία συμπληρωματικές παρατηρήσεις που είχε λάβει από τα ενδιαφερόμενα μέρη. Η Γερμανία απέστειλε τα σχόλιά της επί των παρατηρήσεων αυτών στις 7 Νοεμβρίου 2011. Κατόπιν περαιτέρω αιτήματος για παροχή πληροφοριών που υπέβαλε η Επιτροπή στις 17 Ιανουαρίου 2012, η Γερμανία απάντησε στις 14 Φεβρουαρίου 2012.

2.   ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

| (7) | Μετά την επανένωση της Γερμανίας το 1990, το Βερολίνο βρέθηκε σε μια πολύ ιδιαίτερη κατάσταση όσον αφορά την εναέρια κυκλοφορία, η οποία ήταν αποτέλεσμα της διαίρεσης της πόλης σε ανατολικό και δυτικό τμήμα επί δεκαετίες. Οι εντός πόλεως αερολιμένες, Berlin Tegel («Tegel») και Berlin Tempelhof («Tempelhof»), βρίσκονται στην περιοχή που αποτελούσε το Δυτικό Βερολίνο. Ο αερολιμένας του Schönefeld βρίσκεται στην περιοχή που αποτελούσε το Ανατολικό Βερολίνο στα όρια μεταξύ των ομόσπονδων κρατών (Länder) του Βερολίνου και του Βραδεμβούργου. |
| --- | --- |

(7)

Μετά την επανένωση της Γερμανίας το 1990, το Βερολίνο βρέθηκε σε μια πολύ ιδιαίτερη κατάσταση όσον αφορά την εναέρια κυκλοφορία, η οποία ήταν αποτέλεσμα της διαίρεσης της πόλης σε ανατολικό και δυτικό τμήμα επί δεκαετίες. Οι εντός πόλεως αερολιμένες, Berlin Tegel («Tegel») και Berlin Tempelhof («Tempelhof»), βρίσκονται στην περιοχή που αποτελούσε το Δυτικό Βερολίνο. Ο αερολιμένας του Schönefeld βρίσκεται στην περιοχή που αποτελούσε το Ανατολικό Βερολίνο στα όρια μεταξύ των ομόσπονδων κρατών (Länder) του Βερολίνου και του Βραδεμβούργου.

| (8) | Ο αερολιμένας Tempelhof άνοιξε το 1923 και χρησιμοποιούνταν μόνο από μικρά αεροσκάφη λόγω του μικρού διαδρόμου προσγείωσης/απογείωσης. Ο εκσυγχρονισμός του συγκεκριμένου αερολιμένα δεν ήταν εύκολος, καθώς βρίσκεται σε κοντά σε διατηρητέα ιστορική τοποθεσία και περιβάλλεται από οικιστικές περιοχές, γεγονός που καθιστούσε αδύνατη οποιαδήποτε επέκταση. Η λειτουργία του αερολιμένα Tempelhof διεκόπη στις 30 Οκτωβρίου 2008. |
| --- | --- |

(8)

Ο αερολιμένας Tempelhof άνοιξε το 1923 και χρησιμοποιούνταν μόνο από μικρά αεροσκάφη λόγω του μικρού διαδρόμου προσγείωσης/απογείωσης. Ο εκσυγχρονισμός του συγκεκριμένου αερολιμένα δεν ήταν εύκολος, καθώς βρίσκεται σε κοντά σε διατηρητέα ιστορική τοποθεσία και περιβάλλεται από οικιστικές περιοχές, γεγονός που καθιστούσε αδύνατη οποιαδήποτε επέκταση. Η λειτουργία του αερολιμένα Tempelhof διεκόπη στις 30 Οκτωβρίου 2008.

| (9) | Ο αερολιμένας Tegel άνοιξε το 1948 για τη μεταφορά προμηθειών μέσω αερογέφυρας στο Βερολίνο κατά τη διάρκεια του σοβιετικού αποκλεισμού. Από το 1968 και μετά πολλές αεροπορικές εταιρείες μετέφεραν τις δραστηριότητές τους από το Tempelhof στο Tegel, καθώς το Tempelhof δεν ήταν κατάλληλο για αεριωθούμενα αεροσκάφη. Από το 1975 το αεροδρόμιο Tegel αποτελεί τον κύριο επιβατικό αερολιμένα του Βερολίνου. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 το Tegel έφτανε στη μέγιστη χωρητικότητά του σε ώρες αιχμής. Ο μόνος τρόπος να αποφευχθούν σημαντικοί περιορισμοί χωρητικότητας μακροπρόθεσμα ήταν η επέκταση του διαδρόμου προσγείωσης/απογείωσης και η κατασκευή μεγαλύτερου αεροσταθμού. Ωστόσο, αυτό δεν ήταν εφικτό διότι το αεροδρόμιο Tegel, όπως και το Tempelhof, βρίσκεται εντός της πόλης και περιβάλλεται από οικιστικές περιοχές και οδούς πρόσβασης. Επιπλέον, οποιαδήποτε αύξηση της εναέριας κυκλοφορίας στο Tegel θα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της ηχορύπανσης για τους κατοίκους της περιοχής. |
| --- | --- |

(9)

Ο αερολιμένας Tegel άνοιξε το 1948 για τη μεταφορά προμηθειών μέσω αερογέφυρας στο Βερολίνο κατά τη διάρκεια του σοβιετικού αποκλεισμού. Από το 1968 και μετά πολλές αεροπορικές εταιρείες μετέφεραν τις δραστηριότητές τους από το Tempelhof στο Tegel, καθώς το Tempelhof δεν ήταν κατάλληλο για αεριωθούμενα αεροσκάφη. Από το 1975 το αεροδρόμιο Tegel αποτελεί τον κύριο επιβατικό αερολιμένα του Βερολίνου. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 το Tegel έφτανε στη μέγιστη χωρητικότητά του σε ώρες αιχμής. Ο μόνος τρόπος να αποφευχθούν σημαντικοί περιορισμοί χωρητικότητας μακροπρόθεσμα ήταν η επέκταση του διαδρόμου προσγείωσης/απογείωσης και η κατασκευή μεγαλύτερου αεροσταθμού. Ωστόσο, αυτό δεν ήταν εφικτό διότι το αεροδρόμιο Tegel, όπως και το Tempelhof, βρίσκεται εντός της πόλης και περιβάλλεται από οικιστικές περιοχές και οδούς πρόσβασης. Επιπλέον, οποιαδήποτε αύξηση της εναέριας κυκλοφορίας στο Tegel θα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της ηχορύπανσης για τους κατοίκους της περιοχής.

| (10) | Ο αερολιμένας Schönefeld άνοιξε το 1946 κατ’ εντολή της σοβιετικής στρατιωτικής διοίκησης στη Γερμανία. Αρχικά λειτουργούσε κυρίως ως στρατιωτικός αερολιμένας που χρησιμοποιούνταν επίσης από εμπορικές αεροπορικές εταιρείες, όπως η Aeroflot και, αργότερα, η ανατολικογερμανική αεροπορική εταιρεία Interflug. Μέχρι την αλλαγή της πολιτικής κατάστασης στη Γερμανία το 1990, ο αερολιμένας Schönefeld επεκτάθηκε αρκετές φορές. Δεδομένου ότι είχε σχεδιαστεί για να λειτουργήσει ως στρατιωτικός αερολιμένας, το Schönefeld δεν ήταν κατάλληλο για τις ανάγκες των σύγχρονων εμπορικών αεροπορικών μεταφορών. Επιπλέον, μετά την αλλαγή της πολιτικής κατάστασης, ο αερολιμένας δεν ήταν πλέον σε καλή κατάσταση. Κατά συνέπεια, χρειάστηκαν σημαντικές επενδύσεις κατά τη δεκαετία του 1990 για την αναβάθμιση του χώρου σύμφωνα με τα δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας. Επιπλέον, το Schönefeld βρίσκεται σε μεγαλύτερη απόσταση από το κέντρο της πόλης από ό,τι το Tempelhof και το Tegel και, για τον λόγο αυτό, θεωρείτο λιγότερο ελκυστικό από τα δύο αυτά αεροδρόμια, τουλάχιστον από ορισμένες κατηγορίες επιβατών και αεροπορικών εταιρειών. |
| --- | --- |

(10)

Ο αερολιμένας Schönefeld άνοιξε το 1946 κατ’ εντολή της σοβιετικής στρατιωτικής διοίκησης στη Γερμανία. Αρχικά λειτουργούσε κυρίως ως στρατιωτικός αερολιμένας που χρησιμοποιούνταν επίσης από εμπορικές αεροπορικές εταιρείες, όπως η Aeroflot και, αργότερα, η ανατολικογερμανική αεροπορική εταιρεία Interflug. Μέχρι την αλλαγή της πολιτικής κατάστασης στη Γερμανία το 1990, ο αερολιμένας Schönefeld επεκτάθηκε αρκετές φορές. Δεδομένου ότι είχε σχεδιαστεί για να λειτουργήσει ως στρατιωτικός αερολιμένας, το Schönefeld δεν ήταν κατάλληλο για τις ανάγκες των σύγχρονων εμπορικών αεροπορικών μεταφορών. Επιπλέον, μετά την αλλαγή της πολιτικής κατάστασης, ο αερολιμένας δεν ήταν πλέον σε καλή κατάσταση. Κατά συνέπεια, χρειάστηκαν σημαντικές επενδύσεις κατά τη δεκαετία του 1990 για την αναβάθμιση του χώρου σύμφωνα με τα δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας. Επιπλέον, το Schönefeld βρίσκεται σε μεγαλύτερη απόσταση από το κέντρο της πόλης από ό,τι το Tempelhof και το Tegel και, για τον λόγο αυτό, θεωρείτο λιγότερο ελκυστικό από τα δύο αυτά αεροδρόμια, τουλάχιστον από ορισμένες κατηγορίες επιβατών και αεροπορικών εταιρειών.

| (11) | Για ιστορικούς λόγους, οι τρεις αερολιμένες του Βερολίνου λειτουργούσαν αρχικά υπό την εκμετάλλευση διαφορετικών εταιρειών. Με την επανένωση της Γερμανίας συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο μιας ενιαίας εταιρείας χαρτοφυλακίου, της Berlin Brandenburg Flughafen Holding GmbH («BBF»), υπό την κοινή ιδιοκτησία των ομόσπονδων κρατών του Βερολίνου και του Βραδεμβούργου (37 % έκαστο) και της γερμανικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης (26 %%). Έως το 2003 η εν λόγω εταιρεία χαρτοφυλακίου είχε δύο θυγατρικές: την Berliner Flughafen-Gesellschaft mbH («BFG»), η οποία εκμεταλλευόταν τους αερολιμένες Tegel και Tempelhof, και τη Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH («FBS»), η οποία εκμεταλλευόταν το Schönefeld. Τον Οκτώβριο του 2003 η BBF συγχωνεύθηκε με την FBS, η οποία ως εκ τούτου κατέστη ιδιοκτήτρια της BFG. Την 1η Ιανουαρίου 2012 η FBS μετονομάστηκε σε Flughafen Berlin Brandenburg GmbH («FBB»). |
| --- | --- |

(11)

Για ιστορικούς λόγους, οι τρεις αερολιμένες του Βερολίνου λειτουργούσαν αρχικά υπό την εκμετάλλευση διαφορετικών εταιρειών. Με την επανένωση της Γερμανίας συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο μιας ενιαίας εταιρείας χαρτοφυλακίου, της Berlin Brandenburg Flughafen Holding GmbH («BBF»), υπό την κοινή ιδιοκτησία των ομόσπονδων κρατών του Βερολίνου και του Βραδεμβούργου (37 % έκαστο) και της γερμανικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης (26 %%). Έως το 2003 η εν λόγω εταιρεία χαρτοφυλακίου είχε δύο θυγατρικές: την Berliner Flughafen-Gesellschaft mbH («BFG»), η οποία εκμεταλλευόταν τους αερολιμένες Tegel και Tempelhof, και τη Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH («FBS»), η οποία εκμεταλλευόταν το Schönefeld. Τον Οκτώβριο του 2003 η BBF συγχωνεύθηκε με την FBS, η οποία ως εκ τούτου κατέστη ιδιοκτήτρια της BFG. Την 1η Ιανουαρίου 2012 η FBS μετονομάστηκε σε Flughafen Berlin Brandenburg GmbH («FBB»).

| (12) | Υπό το πρίσμα της εν γένει αναμενόμενης αύξησης της εναέριας κυκλοφορίας από και προς το Βερολίνο (βλέπε πίνακα 1 κατωτέρω), η οποία εν μέρει οφειλόταν στο γεγονός ότι το Βερολίνο ανέκτησε τον ρόλο του ως πρωτεύουσα της Γερμανίας, σύντομα κατέστη σαφές κατά τη δεκαετία του 1990 ότι υπήρχε ανάγκη για αποδοτικότερη χρήση της υπάρχουσας χωρητικότητας των αερολιμένων, η οποία τότε επεκτάθηκε σε όλο το πολεοδομικό συγκρότημα του Βερολίνου λόγω της πολιτικής διαίρεσης της πόλης στο παρελθόν.

  Πίνακας 1


  Επιβατική κίνηση στους αερολιμένες του Βερολίνου (εκατ. επιβάτες)









  Έτος | Schönefeld | Tegel | Tempelhof |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1991 | 1,1 | 6,7 | ά.α. |
| 1992 | 1,4 | 6,6 | ά.α. |
| 1993 | 1,6 | 7 | 1,1 |
| 1994 | 1,8 | 7,2 | ά.α. |
| 1995 | 1,9 | 8,2 | ά.α. |
| 1996 | 1,8 | 8,3 | ά.α. |
| 1997 | 1,9 | 8,6 | ά.α. |
| 1998 | 1,9 | 8,8 | 0,9 |
| 1999 | 1,9 | 9,5 | ά.α. |
| 2000 | 2,1 | 10,3 | ά.α. |
| 2001 | 1,9 | 9,9 | ά.α. |
| 2002 | 1,6 | 9,1 | ά.α. |
| 2003 | 1,7 | 11,1 | 0,5 |
| 2004 | 3,3 | 11 | 0,4 |
| 2005 | 5 | 11,5 | 0,5 |
| 2006 | 6 | 11,8 | 0,6 |
| 2007 | 6,3 | 13,5 | 0,4 |
| 2008 | 6,6 | 14,5 | 0,4 |
| 2009 | 6,8 | 14,2 | κλειστό |
| 2010 | 7,3 | 15,0 | κλειστό |
| 2011 | 7,1 | 16,9 | κλειστό |
| 2012 | 7,1 | 18,2 | κλειστό |
| Πηγή: | Στοιχεία από την απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης αριθ. NN 25/09 (πρώην N 167/09) – Γερμανία – Χρηματοδότηση του Διεθνούς Αερολιμένα Βερολίνου-Βραδεμβούργου (ΕΕ C 179 της 1.8.2009, σ. 5), που επικαιροποιήθηκαν σύμφωνα με στοιχεία που αντλήθηκαν από τις ετήσιες εκθέσεις της FBB. |

(12)

Υπό το πρίσμα της εν γένει αναμενόμενης αύξησης της εναέριας κυκλοφορίας από και προς το Βερολίνο (βλέπε πίνακα 1 κατωτέρω), η οποία εν μέρει οφειλόταν στο γεγονός ότι το Βερολίνο ανέκτησε τον ρόλο του ως πρωτεύουσα της Γερμανίας, σύντομα κατέστη σαφές κατά τη δεκαετία του 1990 ότι υπήρχε ανάγκη για αποδοτικότερη χρήση της υπάρχουσας χωρητικότητας των αερολιμένων, η οποία τότε επεκτάθηκε σε όλο το πολεοδομικό συγκρότημα του Βερολίνου λόγω της πολιτικής διαίρεσης της πόλης στο παρελθόν.

Πίνακας 1

Επιβατική κίνηση στους αερολιμένες του Βερολίνου (εκατ. επιβάτες)

Έτος

Schönefeld

Tegel

Tempelhof

1991

1,1

6,7

ά.α.

1992

1,4

6,6

ά.α.

1993

1,6

7

1,1

1994

1,8

7,2

ά.α.

1995

1,9

8,2

ά.α.

1996

1,8

8,3

ά.α.

1997

1,9

8,6

ά.α.

1998

1,9

8,8

0,9

1999

1,9

9,5

ά.α.

2000

2,1

10,3

ά.α.

2001

1,9

9,9

ά.α.

2002

1,6

9,1

ά.α.

2003

1,7

11,1

0,5

2004

3,3

11

0,4

2005

5

11,5

0,5

2006

6

11,8

0,6

2007

6,3

13,5

0,4

2008

6,6

14,5

0,4

2009

6,8

14,2

κλειστό

2010

7,3

15,0

κλειστό

2011

7,1

16,9

κλειστό

2012

7,1

18,2

κλειστό

Πηγή:

Στοιχεία από την απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης αριθ. NN 25/09 (πρώην N 167/09) – Γερμανία – Χρηματοδότηση του Διεθνούς Αερολιμένα Βερολίνου-Βραδεμβούργου (ΕΕ C 179 της 1.8.2009, σ. 5), που επικαιροποιήθηκαν σύμφωνα με στοιχεία που αντλήθηκαν από τις ετήσιες εκθέσεις της FBB.

| (13) | Στο πλαίσιο αυτό, η ιδέα ενός μοναδικού αερολιμένα για την περιοχή Βερολίνου-Βραδεμβούργου εξετάστηκε αμέσως μετά την επανένωση της Γερμανίας. Βάσει των προβλέψεων για τους αριθμούς επιβατών στους αερολιμένες του Βερολίνου, θεωρήθηκε ότι η αποδοτική διαχείριση της αύξησης της εναέριας κυκλοφορίας θα μπορούσε να εξασφαλιστεί μόνο από έναν ενιαίο αερολιμένα κατάλληλου μεγέθους και εξοπλισμένο με την τελευταία τεχνολογία. |
| --- | --- |

(13)

Στο πλαίσιο αυτό, η ιδέα ενός μοναδικού αερολιμένα για την περιοχή Βερολίνου-Βραδεμβούργου εξετάστηκε αμέσως μετά την επανένωση της Γερμανίας. Βάσει των προβλέψεων για τους αριθμούς επιβατών στους αερολιμένες του Βερολίνου, θεωρήθηκε ότι η αποδοτική διαχείριση της αύξησης της εναέριας κυκλοφορίας θα μπορούσε να εξασφαλιστεί μόνο από έναν ενιαίο αερολιμένα κατάλληλου μεγέθους και εξοπλισμένο με την τελευταία τεχνολογία.

| (14) | Ο σχεδιασμός για τη δημιουργία του ενιαίου αερολιμένα του Βερολίνου ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1992. Στο πλαίσιο αυτό, στις 20 Ιουνίου 1993 ανακοινώθηκε ότι η περιοχή στα νότια του Schönefeld, καθώς και δύο ακόμη τοποθεσίες (αεροδρόμιο Sperenberg και αεροδρόμιο Jüterborg) προσδιορίστηκαν ως πιθανές τοποθεσίες για τον νέο αερολιμένα. Το Tegel και το Tempelhof δεν θεωρήθηκαν πιθανώς κατάλληλα για δύο λόγους: πρώτον, λόγω του αρνητικού αντίκτυπου των αερολιμένων αυτών που βρίσκονται εντός πόλεως στους κατοίκους των αντίστοιχων περιοχών (ιδίως από άποψη θορύβου) και, δεύτερον, διότι σε κάθε περίπτωση δεν ήταν δυνατό να επεκταθούν επαρκώς για να στεγάσουν τον νέο ενιαίο αερολιμένα του Βερολίνου. Εντέλει, επιλέχθηκε το Schönefeld διότι βρίσκεται μεν κοντά αλλά όχι μέσα στο κέντρο της πόλης και διαθέτει καλές οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις. Κατά συνέπεια, αποφασίστηκε να επεκταθεί και να εκσυγχρονιστεί ο υπάρχων αερολιμένας Schönefeld, να μετατραπεί στον κύριο αερολιμένα του Βερολίνου με την ονομασία Berlin-Brandenburg Willy Brandt («BER») και, ταυτόχρονα, να κλείσουν οι αερολιμένες Tegel και Tempelhof. Αυτή η απόφαση επισημοποιήθηκε στο πλαίσιο συμφωνίας που υπογράφηκε από τη γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα ομόσπονδα κράτη του Βερολίνου και του Βραδεμβούργου στις 28 Μαΐου 1996. |
| --- | --- |

(14)

Ο σχεδιασμός για τη δημιουργία του ενιαίου αερολιμένα του Βερολίνου ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1992. Στο πλαίσιο αυτό, στις 20 Ιουνίου 1993 ανακοινώθηκε ότι η περιοχή στα νότια του Schönefeld, καθώς και δύο ακόμη τοποθεσίες (αεροδρόμιο Sperenberg και αεροδρόμιο Jüterborg) προσδιορίστηκαν ως πιθανές τοποθεσίες για τον νέο αερολιμένα. Το Tegel και το Tempelhof δεν θεωρήθηκαν πιθανώς κατάλληλα για δύο λόγους: πρώτον, λόγω του αρνητικού αντίκτυπου των αερολιμένων αυτών που βρίσκονται εντός πόλεως στους κατοίκους των αντίστοιχων περιοχών (ιδίως από άποψη θορύβου) και, δεύτερον, διότι σε κάθε περίπτωση δεν ήταν δυνατό να επεκταθούν επαρκώς για να στεγάσουν τον νέο ενιαίο αερολιμένα του Βερολίνου. Εντέλει, επιλέχθηκε το Schönefeld διότι βρίσκεται μεν κοντά αλλά όχι μέσα στο κέντρο της πόλης και διαθέτει καλές οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις. Κατά συνέπεια, αποφασίστηκε να επεκταθεί και να εκσυγχρονιστεί ο υπάρχων αερολιμένας Schönefeld, να μετατραπεί στον κύριο αερολιμένα του Βερολίνου με την ονομασία Berlin-Brandenburg Willy Brandt («BER») και, ταυτόχρονα, να κλείσουν οι αερολιμένες Tegel και Tempelhof. Αυτή η απόφαση επισημοποιήθηκε στο πλαίσιο συμφωνίας που υπογράφηκε από τη γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα ομόσπονδα κράτη του Βερολίνου και του Βραδεμβούργου στις 28 Μαΐου 1996.

| (15) | Οι μέτοχοι της BBF σχεδίαζαν να υλοποιήσουν το έργο BER μέσω ενός ιδιώτη ιδιοκτήτη και φορέα εκμετάλλευσης του αερολιμένα. Το 1997 αποφασίστηκε να δρομολογηθεί διαδικασία ιδιωτικοποίησης, στο πλαίσιο της οποίας προβλεπόταν η πώληση όλων των μετοχών της BBF σε ιδιώτη επενδυτή και η παραχώρηση του αερολιμένα στον μελλοντικό αγοραστή. |
| --- | --- |

(15)

Οι μέτοχοι της BBF σχεδίαζαν να υλοποιήσουν το έργο BER μέσω ενός ιδιώτη ιδιοκτήτη και φορέα εκμετάλλευσης του αερολιμένα. Το 1997 αποφασίστηκε να δρομολογηθεί διαδικασία ιδιωτικοποίησης, στο πλαίσιο της οποίας προβλεπόταν η πώληση όλων των μετοχών της BBF σε ιδιώτη επενδυτή και η παραχώρηση του αερολιμένα στον μελλοντικό αγοραστή.

| (16) | Ωστόσο, οι υφιστάμενοι μέτοχοι της BBF δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε συμφωνία με κανέναν από τους προσφέροντες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι φορείς του δημοσίου που ήταν οι ιδιοκτήτες να δηλώσουν το 2003 ότι η διαδικασία ιδιωτικοποίησης είχε αποτύχει και ότι ο αερολιμένας BER επρόκειτο να κατασκευαστεί με μετόχους του δημοσίου (5). |
| --- | --- |

(16)

Ωστόσο, οι υφιστάμενοι μέτοχοι της BBF δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε συμφωνία με κανέναν από τους προσφέροντες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι φορείς του δημοσίου που ήταν οι ιδιοκτήτες να δηλώσουν το 2003 ότι η διαδικασία ιδιωτικοποίησης είχε αποτύχει και ότι ο αερολιμένας BER επρόκειτο να κατασκευαστεί με μετόχους του δημοσίου (5).

3.   ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

3.1.   Η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών

| (17) | Η BBF και η BFG υπέγραψαν συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών (Beherrschungs- und Gewinnabführungsvertrag) στις 6 Αυγούστου 1992. Η εν λόγω συμφωνία αρχικά προοριζόταν να έχει διάρκεια 5 έτη, με σιωπηρή ανανέωση για δύο έτη επιπλέον, εκτός εάν κάποιος από τους συμβαλλόμενους αποφάσιζε τη λύση της συμφωνίας παρέχοντας προειδοποίηση ενός έτους. Παρόμοια συμφωνία υπογράφηκε μεταξύ της BBF και της FBS. Σύμφωνα με το γερμανικό δίκαιο, η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών μεταξύ μιας εταιρείας και της θυγατρικής της είναι μια συμφωνία μέσω της οποίας η διαχείριση της θυγατρικής ελέγχεται από τη μητρική εταιρεία και η θυγατρική έχει την υποχρέωση να μεταφέρει τα κέρδη και τις ζημίες της στη μητρική εταιρεία. Στην πράξη, ως αποτέλεσμα της εν λόγω συμφωνίας, τα κέρδη και οι ζημίες της μητρικής εταιρείας και της θυγατρικής της προστίθενται και φορολογούνται συγκεντρωτικά. Ως αποτέλεσμα των συμφωνιών ελέγχου και μεταφοράς κερδών που συνήφθησαν μεταξύ της BBF και των θυγατρικών της, οι διάφορες αυτές εταιρείες θεωρούνταν ενιαία φορολογητέα οντότητα για τους σκοπούς της φορολογίας των εταιρειών. |
| --- | --- |

(17)

Η BBF και η BFG υπέγραψαν συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών (Beherrschungs- und Gewinnabführungsvertrag) στις 6 Αυγούστου 1992. Η εν λόγω συμφωνία αρχικά προοριζόταν να έχει διάρκεια 5 έτη, με σιωπηρή ανανέωση για δύο έτη επιπλέον, εκτός εάν κάποιος από τους συμβαλλόμενους αποφάσιζε τη λύση της συμφωνίας παρέχοντας προειδοποίηση ενός έτους. Παρόμοια συμφωνία υπογράφηκε μεταξύ της BBF και της FBS. Σύμφωνα με το γερμανικό δίκαιο, η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών μεταξύ μιας εταιρείας και της θυγατρικής της είναι μια συμφωνία μέσω της οποίας η διαχείριση της θυγατρικής ελέγχεται από τη μητρική εταιρεία και η θυγατρική έχει την υποχρέωση να μεταφέρει τα κέρδη και τις ζημίες της στη μητρική εταιρεία. Στην πράξη, ως αποτέλεσμα της εν λόγω συμφωνίας, τα κέρδη και οι ζημίες της μητρικής εταιρείας και της θυγατρικής της προστίθενται και φορολογούνται συγκεντρωτικά. Ως αποτέλεσμα των συμφωνιών ελέγχου και μεταφοράς κερδών που συνήφθησαν μεταξύ της BBF και των θυγατρικών της, οι διάφορες αυτές εταιρείες θεωρούνταν ενιαία φορολογητέα οντότητα για τους σκοπούς της φορολογίας των εταιρειών.

| (18) | Το 2003, ως αποτέλεσμα της συγχώνευσης της BBF και της FBS, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις της BBF δυνάμει της συμφωνίας ελέγχου και μεταφοράς κερδών της 6ης Αυγούστου 1992 με την BFG μεταβιβάστηκαν στην FBS. Επιπλέον, η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών μεταξύ της BBF και της FBS δεν είχε πλέον σημασία για τη συγχώνευση. Κατά συνέπεια, η εν λόγω συμφωνία δεν θα εξεταστεί περαιτέρω στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης. |
| --- | --- |

(18)

Το 2003, ως αποτέλεσμα της συγχώνευσης της BBF και της FBS, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις της BBF δυνάμει της συμφωνίας ελέγχου και μεταφοράς κερδών της 6ης Αυγούστου 1992 με την BFG μεταβιβάστηκαν στην FBS. Επιπλέον, η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών μεταξύ της BBF και της FBS δεν είχε πλέον σημασία για τη συγχώνευση. Κατά συνέπεια, η εν λόγω συμφωνία δεν θα εξεταστεί περαιτέρω στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης.

| (19) | Στην πράξη, η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών της 6ης Αυγούστου 1992 μεταξύ της BBF και της BFG («συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών») είχε ως αποτέλεσμα την αντιστάθμιση των ζημιών που προέκυπταν από την εκμετάλλευση του Schönefeld με τα κέρδη που προέκυπταν από την εκμετάλλευση του Tegel, τουλάχιστον για ορισμένα έτη. |
| --- | --- |

(19)

Στην πράξη, η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών της 6ης Αυγούστου 1992 μεταξύ της BBF και της BFG («συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών») είχε ως αποτέλεσμα την αντιστάθμιση των ζημιών που προέκυπταν από την εκμετάλλευση του Schönefeld με τα κέρδη που προέκυπταν από την εκμετάλλευση του Tegel, τουλάχιστον για ορισμένα έτη.

| (20) | Στην πραγματικότητα, ο αερολιμένας Schönefeld είχε ζημίες εκμετάλλευσης τουλάχιστον έως το 2006, όπως προκύπτει από τον πίνακα που ακολουθεί, στον οποίο παρατίθενται οι δείκτες EBITDA (6) και EBIT (7) του αερολιμένα από το 2003 έως 2006, με βάση τα έξοδα και τα έσοδα που συνδέονται άμεσα με τη λειτουργία του εν λόγω αερολιμένα:

  Πίνακας 2


  Δείκτες EBITDA και EBIT του αερολιμένα Schönefeld από το 2003 έως το 2006










  EBITDA/EBIT
  (εκατ. ευρώ) | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| EBITDA | [...] (8) | [...] | [...] | [...] |
| EBIT | [...] | [...] | [...] | [...] |

(20)

Στην πραγματικότητα, ο αερολιμένας Schönefeld είχε ζημίες εκμετάλλευσης τουλάχιστον έως το 2006, όπως προκύπτει από τον πίνακα που ακολουθεί, στον οποίο παρατίθενται οι δείκτες EBITDA (6) και EBIT (7) του αερολιμένα από το 2003 έως 2006, με βάση τα έξοδα και τα έσοδα που συνδέονται άμεσα με τη λειτουργία του εν λόγω αερολιμένα:

Πίνακας 2

Δείκτες EBITDA και EBIT του αερολιμένα Schönefeld από το 2003 έως το 2006

EBITDA/EBIT

(εκατ. ευρώ)

2003

2004

2005

2006

EBITDA

[...] (8)

[...]

[...]

[...]

EBIT

[...]

[...]

[...]

[...]

| (21) | Ωστόσο, οι χαμηλές επιδόσεις του αερολιμένα Schönefeld δεν έθεσαν υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα του ομίλου που περιλάμβανε την FBS, την BFG και, έως το 2003, την εταιρεία χαρτοφυλακίου BBF («όμιλος FBS»). Ο όμιλος FBS κατόρθωνε σταθερά να παράγει επαρκείς ίδιους χρηματοδοτικούς πόρους ή να αντλεί την απαραίτητη χρηματοδότηση από την αγορά. Εξ όσων γνωρίζει η Επιτροπή, η μόνη παροχή δημόσιας χρηματοδότησης στον όμιλο FBS από εξωτερικές πηγές αφορούσε τη χρηματοδότηση του έργου BER και είχε εγκριθεί από την Επιτροπή (9). |
| --- | --- |

(21)

Ωστόσο, οι χαμηλές επιδόσεις του αερολιμένα Schönefeld δεν έθεσαν υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα του ομίλου που περιλάμβανε την FBS, την BFG και, έως το 2003, την εταιρεία χαρτοφυλακίου BBF («όμιλος FBS»). Ο όμιλος FBS κατόρθωνε σταθερά να παράγει επαρκείς ίδιους χρηματοδοτικούς πόρους ή να αντλεί την απαραίτητη χρηματοδότηση από την αγορά. Εξ όσων γνωρίζει η Επιτροπή, η μόνη παροχή δημόσιας χρηματοδότησης στον όμιλο FBS από εξωτερικές πηγές αφορούσε τη χρηματοδότηση του έργου BER και είχε εγκριθεί από την Επιτροπή (9).

| (22) | Η κατάσταση αυτή οφειλόταν κυρίως στις σχετικά ικανοποιητικές οικονομικές επιδόσεις του Tegel, οι οποίες μετρίαζαν τον αρνητικό αντίκτυπο που είχαν οι ζημίες εκμετάλλευσης του Schönefeld στον όμιλο FBS. Στο διάστημα από το 1990 έως το 2005, το Tegel, σε αντίθεση με το Schönefeld και το Tempelhof, ήταν ένα σύγχρονο αεροδρόμιο, το οποίο φιλοξενούσε τους κυριότερους διεθνείς αερομεταφορείς πλήρων υπηρεσιών που εξυπηρετούσαν το Βερολίνο, και θεωρούνταν ο πλέον ελκυστικός αερολιμένας του πολεοδομικού συγκροτήματος του Βερολίνου, τουλάχιστον από ορισμένες κατηγορίες επιβατών και αεροπορικών εταιρειών. Επιπλέον, κατά το διάστημα από το 1990 έως το 2005 σημειώθηκε συνολική ανοδική τάση όσον αφορά την επιβατική κίνηση στις αεροπορικές μεταφορές στο Βερολίνο, η οποία ωφέλησε τον όμιλο FBS συνολικά. |
| --- | --- |

(22)

Η κατάσταση αυτή οφειλόταν κυρίως στις σχετικά ικανοποιητικές οικονομικές επιδόσεις του Tegel, οι οποίες μετρίαζαν τον αρνητικό αντίκτυπο που είχαν οι ζημίες εκμετάλλευσης του Schönefeld στον όμιλο FBS. Στο διάστημα από το 1990 έως το 2005, το Tegel, σε αντίθεση με το Schönefeld και το Tempelhof, ήταν ένα σύγχρονο αεροδρόμιο, το οποίο φιλοξενούσε τους κυριότερους διεθνείς αερομεταφορείς πλήρων υπηρεσιών που εξυπηρετούσαν το Βερολίνο, και θεωρούνταν ο πλέον ελκυστικός αερολιμένας του πολεοδομικού συγκροτήματος του Βερολίνου, τουλάχιστον από ορισμένες κατηγορίες επιβατών και αεροπορικών εταιρειών. Επιπλέον, κατά το διάστημα από το 1990 έως το 2005 σημειώθηκε συνολική ανοδική τάση όσον αφορά την επιβατική κίνηση στις αεροπορικές μεταφορές στο Βερολίνο, η οποία ωφέλησε τον όμιλο FBS συνολικά.

| (23) | Όπως φαίνεται στον πίνακα 1, ο αριθμός επιβατών ανά έτος στο Tegel αυξανόταν σταθερά κατά τη δεκαετία του 1990, καθώς και από το 2004 και μετά. Στο Schönefeld, ο αριθμός επιβατών ανά έτος αυξήθηκε σημαντικά κατά το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του 1990 (από 1,1 σε 1,9 εκατ. επιβάτες από το 1991 έως το 1995) αλλά παρέμεινε στάσιμος κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας και μειώθηκε στο διάστημα μεταξύ 2000 και 2003 (από 2,1 σε 1,7 εκατ. επιβάτες ετησίως). Από το 1991 έως το 2003 το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης της επιβατικής κίνησης στο Βερολίνο, σε απόλυτες τιμές, απορροφήθηκε από το Tegel και όχι από το Schönefeld. Πράγματι, ενώ ο αριθμός επιβατών ανά έτος στο Schönefeld αυξήθηκε κατά 600 000 κατά τη συγκεκριμένη περίοδο, στο Tegel σημείωσε αύξηση της τάξεως των 4,4 εκατ. Η επιβατική κίνηση συνέχισε να αυξάνεται σταθερά και στους δύο αερολιμένες από το 2003 έως το 2012: όπως αναφέρεται στον πίνακα 1, η κίνηση στο Schönefeld αυξήθηκε κατά 417 % (από 1,7 σε 7,1 εκατ. επιβάτες ετησίως), ενώ στο Tegel αυξήθηκε κατά 63 % (από 11,1 σε 18,2 εκατ. επιβάτες ετησίως). Σε αντίθεση με την περίοδο 1991-2003, η αύξηση της επιβατικής κίνησης σε απόλυτες τιμές ήταν κατανεμημένη σχεδόν ισομερώς μεταξύ των δύο αερολιμένων, που σημαίνει ότι σε σχετικές τιμές η αύξηση του Schönefeld ήταν κατά πολύ μεγαλύτερη από την αντίστοιχη του Tegel. |
| --- | --- |

(23)

Όπως φαίνεται στον πίνακα 1, ο αριθμός επιβατών ανά έτος στο Tegel αυξανόταν σταθερά κατά τη δεκαετία του 1990, καθώς και από το 2004 και μετά. Στο Schönefeld, ο αριθμός επιβατών ανά έτος αυξήθηκε σημαντικά κατά το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του 1990 (από 1,1 σε 1,9 εκατ. επιβάτες από το 1991 έως το 1995) αλλά παρέμεινε στάσιμος κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας και μειώθηκε στο διάστημα μεταξύ 2000 και 2003 (από 2,1 σε 1,7 εκατ. επιβάτες ετησίως). Από το 1991 έως το 2003 το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης της επιβατικής κίνησης στο Βερολίνο, σε απόλυτες τιμές, απορροφήθηκε από το Tegel και όχι από το Schönefeld. Πράγματι, ενώ ο αριθμός επιβατών ανά έτος στο Schönefeld αυξήθηκε κατά 600 000 κατά τη συγκεκριμένη περίοδο, στο Tegel σημείωσε αύξηση της τάξεως των 4,4 εκατ. Η επιβατική κίνηση συνέχισε να αυξάνεται σταθερά και στους δύο αερολιμένες από το 2003 έως το 2012: όπως αναφέρεται στον πίνακα 1, η κίνηση στο Schönefeld αυξήθηκε κατά 417 % (από 1,7 σε 7,1 εκατ. επιβάτες ετησίως), ενώ στο Tegel αυξήθηκε κατά 63 % (από 11,1 σε 18,2 εκατ. επιβάτες ετησίως). Σε αντίθεση με την περίοδο 1991-2003, η αύξηση της επιβατικής κίνησης σε απόλυτες τιμές ήταν κατανεμημένη σχεδόν ισομερώς μεταξύ των δύο αερολιμένων, που σημαίνει ότι σε σχετικές τιμές η αύξηση του Schönefeld ήταν κατά πολύ μεγαλύτερη από την αντίστοιχη του Tegel.

3.2.   Οι πίνακες αερολιμενικών τελών στο Schönefeld

| (24) | Κατά τη δεκαετία του 1990, ο όμιλος FBS επιχείρησε να ενθαρρύνει τις αεροπορικές εταιρείες να μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους από το Tegel, το οποίο λειτουργούσε σχεδόν στο 100 % της χωρητικότητάς του, προς το Schönefeld, το οποίο υπολειτουργούσε (10). Ο στόχος ήταν να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα συμφόρησης στο Tegel και παράλληλα να βελτιστοποιηθεί η χρήση της χωρητικότητας του Schönefeld. Για τον σκοπό αυτό, υπήρξε επικοινωνία τόσο με τις αεροπορικές εταιρείες που ήδη εκτελούσαν δρομολόγια από το Tegel και το Tempelhof, όσο και με τις αεροπορικές εταιρείες που δεν εκτελούσαν ακόμη δρομολόγια από αεροδρόμιο του Βερολίνου. Αρκετοί αερομεταφορείς εξέφρασαν ενδιαφέρον αλλά εντέλει δεν μεταφέρθηκαν στο Schönefeld για λόγους εμπορικής προώθησης, ιδίως επειδή δεν υπήρχε κάποιος εμβληματικός μισθωτής (11) στο Schönefeld. Επιπλέον, η υποδομή του Schönefeld δεν ήταν τόσο σύγχρονη όσο εκείνη του Tegel και το μειονέκτημα αυτό δεν αντισταθμιζόταν από ελκυστικά αερολιμενικά τέλη ή άλλα οικονομικά κίνητρα. Συνολικά, η προσπάθεια για μεταφορά μέρους της επιβατικής κίνησης από το Tegel στο Schönefeld και προσέλκυση στο Schönefeld αερομεταφορέων που προηγουμένως δεν εκτελούσαν πτήσεις από το Βερολίνο απέτυχε σε μεγάλο βαθμό. Αυτό καταδεικνύεται από το γεγονός ότι, όπως έχει ήδη αναφερθεί, ενώ η επιβατική κίνηση στο Tegel αυξήθηκε κατά 4,4 εκατ. επιβάτες στο διάστημα μεταξύ 1991 και 2003, στο Schönefeld αυξήθηκε μόλις κατά 600 000 επιβάτες την ίδια περίοδο. |
| --- | --- |

(24)

Κατά τη δεκαετία του 1990, ο όμιλος FBS επιχείρησε να ενθαρρύνει τις αεροπορικές εταιρείες να μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους από το Tegel, το οποίο λειτουργούσε σχεδόν στο 100 % της χωρητικότητάς του, προς το Schönefeld, το οποίο υπολειτουργούσε (10). Ο στόχος ήταν να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα συμφόρησης στο Tegel και παράλληλα να βελτιστοποιηθεί η χρήση της χωρητικότητας του Schönefeld. Για τον σκοπό αυτό, υπήρξε επικοινωνία τόσο με τις αεροπορικές εταιρείες που ήδη εκτελούσαν δρομολόγια από το Tegel και το Tempelhof, όσο και με τις αεροπορικές εταιρείες που δεν εκτελούσαν ακόμη δρομολόγια από αεροδρόμιο του Βερολίνου. Αρκετοί αερομεταφορείς εξέφρασαν ενδιαφέρον αλλά εντέλει δεν μεταφέρθηκαν στο Schönefeld για λόγους εμπορικής προώθησης, ιδίως επειδή δεν υπήρχε κάποιος εμβληματικός μισθωτής (11) στο Schönefeld. Επιπλέον, η υποδομή του Schönefeld δεν ήταν τόσο σύγχρονη όσο εκείνη του Tegel και το μειονέκτημα αυτό δεν αντισταθμιζόταν από ελκυστικά αερολιμενικά τέλη ή άλλα οικονομικά κίνητρα. Συνολικά, η προσπάθεια για μεταφορά μέρους της επιβατικής κίνησης από το Tegel στο Schönefeld και προσέλκυση στο Schönefeld αερομεταφορέων που προηγουμένως δεν εκτελούσαν πτήσεις από το Βερολίνο απέτυχε σε μεγάλο βαθμό. Αυτό καταδεικνύεται από το γεγονός ότι, όπως έχει ήδη αναφερθεί, ενώ η επιβατική κίνηση στο Tegel αυξήθηκε κατά 4,4 εκατ. επιβάτες στο διάστημα μεταξύ 1991 και 2003, στο Schönefeld αυξήθηκε μόλις κατά 600 000 επιβάτες την ίδια περίοδο.

| (25) | Το γεγονός αυτό αποτέλεσε έναυσμα για στρατηγικό προβληματισμό σχετικά με τον καλύτερο τρόπο βελτίωσης της οικονομικής κατάστασης του Schönefeld εν αναμονή της έναρξης λειτουργίας του αερολιμένα BER. Η προσωρινή διακοπή λειτουργίας του αερολιμένα δεν εξετάστηκε ως πιθανή επιλογή. Στο πλαίσιο του στρατηγικού προβληματισμού εξετάστηκαν το ύψος των αερολιμενικών τελών και ο τρόπος καθορισμού τους με στόχο την προσέλκυση περισσότερης κίνησης. |
| --- | --- |

(25)

Το γεγονός αυτό αποτέλεσε έναυσμα για στρατηγικό προβληματισμό σχετικά με τον καλύτερο τρόπο βελτίωσης της οικονομικής κατάστασης του Schönefeld εν αναμονή της έναρξης λειτουργίας του αερολιμένα BER. Η προσωρινή διακοπή λειτουργίας του αερολιμένα δεν εξετάστηκε ως πιθανή επιλογή. Στο πλαίσιο του στρατηγικού προβληματισμού εξετάστηκαν το ύψος των αερολιμενικών τελών και ο τρόπος καθορισμού τους με στόχο την προσέλκυση περισσότερης κίνησης.

| (26) | Στη Γερμανία οι υπηρεσίες αερολιμενικών υποδομών που παρέχονται στις αεροπορικές εταιρείες τιμολογούνται με βάση τον πίνακα αερολιμενικών τελών του εκάστοτε αερολιμένα, όπως δημοσιεύεται στην Nachrichten für Luftfahrer, που αποτελεί την επίσημη εφημερίδα της Γερμανίας για θέματα αεροπορικών μεταφορών. Κάθε αερολιμένας καταρτίζει τον πίνακα τελών του και οφείλει να τον κοινοποιεί στις αρμόδιες αρχές πολιτικής αεροπορίας του αντίστοιχου ομόσπονδου κράτους. |
| --- | --- |

(26)

Στη Γερμανία οι υπηρεσίες αερολιμενικών υποδομών που παρέχονται στις αεροπορικές εταιρείες τιμολογούνται με βάση τον πίνακα αερολιμενικών τελών του εκάστοτε αερολιμένα, όπως δημοσιεύεται στην Nachrichten für Luftfahrer, που αποτελεί την επίσημη εφημερίδα της Γερμανίας για θέματα αεροπορικών μεταφορών. Κάθε αερολιμένας καταρτίζει τον πίνακα τελών του και οφείλει να τον κοινοποιεί στις αρμόδιες αρχές πολιτικής αεροπορίας του αντίστοιχου ομόσπονδου κράτους.

| (27) | Από το 2003 έχουν καταρτιστεί διάφοροι πίνακες τελών στο Schönefeld. Από την 1η Αυγούστου 2003 έως τις 30 Απριλίου 2004, υπήρχε κοινός πίνακας τελών για το Tegel, το Tempelhof και το Schönefeld («πίνακας του 2003»). Ο εν λόγω πίνακας θεωρήθηκε ότι δεν ήταν αρκετά ελκυστικός ώστε να παράσχει κίνητρα στις αεροπορικές εταιρείες για να θέσουν σε λειτουργία νέα δρομολόγια ή να αυξήσουν τη συχνότητα των δρομολογίων από και προς το Schönefeld. |
| --- | --- |

(27)

Από το 2003 έχουν καταρτιστεί διάφοροι πίνακες τελών στο Schönefeld. Από την 1η Αυγούστου 2003 έως τις 30 Απριλίου 2004, υπήρχε κοινός πίνακας τελών για το Tegel, το Tempelhof και το Schönefeld («πίνακας του 2003»). Ο εν λόγω πίνακας θεωρήθηκε ότι δεν ήταν αρκετά ελκυστικός ώστε να παράσχει κίνητρα στις αεροπορικές εταιρείες για να θέσουν σε λειτουργία νέα δρομολόγια ή να αυξήσουν τη συχνότητα των δρομολογίων από και προς το Schönefeld.

| (28) | Σε αυτό το πλαίσιο, το 2003 οι μέτοχοι της FBS ανέθεσαν σε συμβουλευτική εταιρεία ([...] - «ο σύμβουλος») να αναπτύξει στρατηγική η οποία θα μπορούσε να βελτιώσει την οικονομική κατάσταση του Schönefeld μέχρι την έναρξη λειτουργίας του BER, και η οποία θα μπορούσε να τεθεί γρήγορα σε εφαρμογή. |
| --- | --- |

(28)

Σε αυτό το πλαίσιο, το 2003 οι μέτοχοι της FBS ανέθεσαν σε συμβουλευτική εταιρεία ([...] - «ο σύμβουλος») να αναπτύξει στρατηγική η οποία θα μπορούσε να βελτιώσει την οικονομική κατάσταση του Schönefeld μέχρι την έναρξη λειτουργίας του BER, και η οποία θα μπορούσε να τεθεί γρήγορα σε εφαρμογή.

| (29) | Από την ανάλυση του συμβούλου προέκυψε ότι υπήρχε δυνατότητα σημαντικής επέκτασης της εναέριας κυκλοφορίας στο Βερολίνο, για διάφορους λόγους. Κατά την εκτίμηση του συμβούλου, η ζώνη επιρροής του Βερολίνου περιλάμβανε έως 10 εκατ. δυνητικούς επιβάτες ανά έτος. Ο σύμβουλος προσδιόρισε σειρά διαρθρωτικών παραγόντων που συντελούν στην αύξηση της εναέριας κυκλοφορίας. Οι κυριότεροι παράγοντες ήταν η παρουσία των κεντρικών γραφείων πολλών μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, το γεγονός ότι το Βερολίνο είναι η μεγαλύτερη πόλη της Γερμανίας από άποψη πανεπιστημίων και αποτελεί κέντρο «επιβατικής κίνησης εθνοτικών ομάδων» (12) και το γεγονός ότι στις αρχές της δεκαετίας του 2000 θεωρούνταν αναπτυσσόμενη πρωτεύουσα και τουριστικός πόλος έλξης (13). Ο σύμβουλος κατέδειξε επίσης ότι, σε σύγκριση με άλλους αερολιμένες πρωτευουσών, το Βερολίνο εξακολουθούσε να διαθέτει το 2003 σημαντικό δυναμικό για την καθιέρωση και την αύξηση της επιβατικής κίνησης αερομεταφορέων χαμηλού κόστους («ΑΧΚ»). |
| --- | --- |

(29)

Από την ανάλυση του συμβούλου προέκυψε ότι υπήρχε δυνατότητα σημαντικής επέκτασης της εναέριας κυκλοφορίας στο Βερολίνο, για διάφορους λόγους. Κατά την εκτίμηση του συμβούλου, η ζώνη επιρροής του Βερολίνου περιλάμβανε έως 10 εκατ. δυνητικούς επιβάτες ανά έτος. Ο σύμβουλος προσδιόρισε σειρά διαρθρωτικών παραγόντων που συντελούν στην αύξηση της εναέριας κυκλοφορίας. Οι κυριότεροι παράγοντες ήταν η παρουσία των κεντρικών γραφείων πολλών μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, το γεγονός ότι το Βερολίνο είναι η μεγαλύτερη πόλη της Γερμανίας από άποψη πανεπιστημίων και αποτελεί κέντρο «επιβατικής κίνησης εθνοτικών ομάδων» (12) και το γεγονός ότι στις αρχές της δεκαετίας του 2000 θεωρούνταν αναπτυσσόμενη πρωτεύουσα και τουριστικός πόλος έλξης (13). Ο σύμβουλος κατέδειξε επίσης ότι, σε σύγκριση με άλλους αερολιμένες πρωτευουσών, το Βερολίνο εξακολουθούσε να διαθέτει το 2003 σημαντικό δυναμικό για την καθιέρωση και την αύξηση της επιβατικής κίνησης αερομεταφορέων χαμηλού κόστους («ΑΧΚ»).

| (30) | Εκείνη την εποχή, η κίνηση αερομεταφορέων χαμηλού κόστους σημείωνε σημαντική αύξηση σε ολόκληρη την Ευρώπη (14), και από διάφορες αναλύσεις προέκυπτε ότι το μεγαλύτερο μέρος της κίνησης ΑΧΚ παραγόταν από καινούριους επιβάτες και ως εκ τούτου μπορούσε να θεωρηθεί πρόσθετη της παραδοσιακής κίνησης. Ο σύμβουλος προέβλεψε ότι οι δυνατότητες για πρόσθετη κίνηση ΑΧΚ στο Schönefeld αντιστοιχούσαν σε αύξηση κατά 600 000 έως 900 000 επιπλέον επιβάτες ετησίως σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, συγκεκριμένα από το 2003 έως το 2005, και κατά 300 000 επιπλέον επιβάτες ετησίως σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, δηλαδή από το 2005 έως το 2010. |
| --- | --- |

(30)

Εκείνη την εποχή, η κίνηση αερομεταφορέων χαμηλού κόστους σημείωνε σημαντική αύξηση σε ολόκληρη την Ευρώπη (14), και από διάφορες αναλύσεις προέκυπτε ότι το μεγαλύτερο μέρος της κίνησης ΑΧΚ παραγόταν από καινούριους επιβάτες και ως εκ τούτου μπορούσε να θεωρηθεί πρόσθετη της παραδοσιακής κίνησης. Ο σύμβουλος προέβλεψε ότι οι δυνατότητες για πρόσθετη κίνηση ΑΧΚ στο Schönefeld αντιστοιχούσαν σε αύξηση κατά 600 000 έως 900 000 επιπλέον επιβάτες ετησίως σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, συγκεκριμένα από το 2003 έως το 2005, και κατά 300 000 επιπλέον επιβάτες ετησίως σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, δηλαδή από το 2005 έως το 2010.

| (31) | Επιπλέον, ο σύμβουλος διαπίστωσε ότι η εφαρμογή μιας στρατηγικής για την προσέλκυση ΑΧΚ στο Schönefeld θα απαιτούσε μόνο περιορισμένες προσαρμογές και όχι επενδύσεις μεγάλης κλίμακας σε υποδομές ή σημαντικές τροποποιήσεις στις υπάρχουσες υποδομές. |
| --- | --- |

(31)

Επιπλέον, ο σύμβουλος διαπίστωσε ότι η εφαρμογή μιας στρατηγικής για την προσέλκυση ΑΧΚ στο Schönefeld θα απαιτούσε μόνο περιορισμένες προσαρμογές και όχι επενδύσεις μεγάλης κλίμακας σε υποδομές ή σημαντικές τροποποιήσεις στις υπάρχουσες υποδομές.

| (32) | Κατά συνέπεια, ο σύμβουλος συνέστησε μια τέτοια στρατηγική («στρατηγική ΑΧΚ»), και πρότεινε την εφαρμογή της μέσω ενός συνδυασμού εκπτώσεων βάσει όγκου στα αερολιμενικά τέλη και οικονομικών κινήτρων (15). |
| --- | --- |

(32)

Κατά συνέπεια, ο σύμβουλος συνέστησε μια τέτοια στρατηγική («στρατηγική ΑΧΚ»), και πρότεινε την εφαρμογή της μέσω ενός συνδυασμού εκπτώσεων βάσει όγκου στα αερολιμενικά τέλη και οικονομικών κινήτρων (15).

| (33) | Η FBS αποφάσισε να καταρτίσει και να εφαρμόσει τη στρατηγική ΑΧΚ και ενέκρινε νέο πίνακα τελών («πίνακας του 2004») για τον σκοπό αυτό. Ο πίνακας του 2004 είχε σχεδιαστεί ειδικά για το Schönefeld, σε αντίθεση με τον πίνακα του 2003. Ο νέος αυτός πίνακας τελών, που εγκρίθηκε στις 30 Απριλίου 2004 και εφαρμόστηκε από την 1η Μαΐου 2004, προέβλεπε τα ακόλουθα είδη τελών:






  α. | τέλη απογείωσης και προσγείωσης, με βάση ιδίως το μέγιστο βάρος απογείωσης του αεροσκάφους· |
| --- | --- | --- |

(33)

Η FBS αποφάσισε να καταρτίσει και να εφαρμόσει τη στρατηγική ΑΧΚ και ενέκρινε νέο πίνακα τελών («πίνακας του 2004») για τον σκοπό αυτό. Ο πίνακας του 2004 είχε σχεδιαστεί ειδικά για το Schönefeld, σε αντίθεση με τον πίνακα του 2003. Ο νέος αυτός πίνακας τελών, που εγκρίθηκε στις 30 Απριλίου 2004 και εφαρμόστηκε από την 1η Μαΐου 2004, προέβλεπε τα ακόλουθα είδη τελών:

α.

τέλη απογείωσης και προσγείωσης, με βάση ιδίως το μέγιστο βάρος απογείωσης του αεροσκάφους·

| β. | τέλη εξυπηρέτησης επιβατών, με βάση τον αριθμό των αναχωρούντων επιβατών και τον προορισμό της πτήσης· |
| --- | --- |

β.

τέλη εξυπηρέτησης επιβατών, με βάση τον αριθμό των αναχωρούντων επιβατών και τον προορισμό της πτήσης·

| γ. | τέλη στάθμευσης αεροσκαφών, με βάση το μέγιστο βάρος απογείωσης του αεροσκάφους και τη διάρκεια της χρήσης των χώρων στάθμευσης. |
| --- | --- |

γ.

τέλη στάθμευσης αεροσκαφών, με βάση το μέγιστο βάρος απογείωσης του αεροσκάφους και τη διάρκεια της χρήσης των χώρων στάθμευσης.

| (34) | Στον εν λόγω πίνακα ενσωματώθηκαν διάφοροι μηχανισμοί οικονομικών κινήτρων:






  α. | η «έκπτωση βάσει όγκου επιβατών» στο πλαίσιο της οποίας επιστρεφόταν μέρος των τελών εξυπηρέτησης επιβατών με βάση τον αριθμό των μεταφερόμενων επιβατών, ως εξής:

  Πίνακας 3


  Εκπτώσεις βάσει όγκου επιβατών σύμφωνα με τον πίνακα του 2004







  Αριθμός επιβατών ανά έτος | Ποσοστό επιστροφής
  (%) |
| --- | --- | --- | --- |
| Άνω των 50 000 | 5 |
| Άνω των 100 000 | 10 |
| Άνω των 150 000 | 15 |
| Άνω των 250 000 | 20 |

(34)

Στον εν λόγω πίνακα ενσωματώθηκαν διάφοροι μηχανισμοί οικονομικών κινήτρων:

α.

η «έκπτωση βάσει όγκου επιβατών» στο πλαίσιο της οποίας επιστρεφόταν μέρος των τελών εξυπηρέτησης επιβατών με βάση τον αριθμό των μεταφερόμενων επιβατών, ως εξής:

Πίνακας 3

Εκπτώσεις βάσει όγκου επιβατών σύμφωνα με τον πίνακα του 2004

Αριθμός επιβατών ανά έτος

Ποσοστό επιστροφής

(%)

Άνω των 50 000

5

Άνω των 100 000

10

Άνω των 150 000

15

Άνω των 250 000

20

| β. | το «κίνητρο αύξησης», αποτελούμενο από το «κίνητρο προορισμού» και το «κίνητρο συχνότητας» που παρέχονταν αντίστοιχα για την έναρξη λειτουργίας νέων δρομολογίων από το Schönefeld και για την αύξηση της συχνότητας των πτήσεων σε ήδη υφιστάμενα δρομολόγια από το Schönefeld. Το κίνητρο προορισμού αντιστοιχούσε σε ποσοστό 80 % του Landegrundtarif (που ορίζεται ως το σύνολο των ισχυόντων τελών απογείωσης και προσγείωσης και των τελών εξυπηρέτησης επιβατών για τις αντίστοιχες κινήσεις αεροσκαφών) για το πρώτο έτος, 60 % για το δεύτερο έτος, 40 % για το τρίτο έτος και 20 % για το τέταρτο έτος. Το κίνητρο συχνότητας αντιστοιχούσε σε ποσοστό 60 % του Landegrundtarif για το πρώτο έτος και 40 % για το δεύτερο έτος. Προβλεπόταν επίσης η σύναψη διμερούς συμφωνίας μεταξύ της FBS και της αεροπορικής εταιρείας για τον ακριβή καθορισμό των προϋποθέσεων. |
| --- | --- |

β.

το «κίνητρο αύξησης», αποτελούμενο από το «κίνητρο προορισμού» και το «κίνητρο συχνότητας» που παρέχονταν αντίστοιχα για την έναρξη λειτουργίας νέων δρομολογίων από το Schönefeld και για την αύξηση της συχνότητας των πτήσεων σε ήδη υφιστάμενα δρομολόγια από το Schönefeld. Το κίνητρο προορισμού αντιστοιχούσε σε ποσοστό 80 % του Landegrundtarif (που ορίζεται ως το σύνολο των ισχυόντων τελών απογείωσης και προσγείωσης και των τελών εξυπηρέτησης επιβατών για τις αντίστοιχες κινήσεις αεροσκαφών) για το πρώτο έτος, 60 % για το δεύτερο έτος, 40 % για το τρίτο έτος και 20 % για το τέταρτο έτος. Το κίνητρο συχνότητας αντιστοιχούσε σε ποσοστό 60 % του Landegrundtarif για το πρώτο έτος και 40 % για το δεύτερο έτος. Προβλεπόταν επίσης η σύναψη διμερούς συμφωνίας μεταξύ της FBS και της αεροπορικής εταιρείας για τον ακριβή καθορισμό των προϋποθέσεων.

| (35) | Ο πίνακας του 2004 τροποποιήθηκε εκ νέου τον Ιούλιο του 2005. Σύμφωνα με την εν λόγω τροποποίηση, οι αεροπορικές εταιρείες μπορούσαν να επωφεληθούν από το κίνητρο προορισμού εάν προέβαιναν σε έναρξη νέων δρομολογίων από το σύστημα αερολιμένων του Βερολίνου, δηλαδή δρομολόγια προς προορισμούς που προηγουμένως δεν συνδέονταν με το Βερολίνο με απευθείας πτήσεις. Αντιθέτως, βάσει του προηγούμενου πίνακα, το κίνητρο προορισμού παρεχόταν για νέα δρομολόγια από το Schönefeld, ακόμη και αν ο ίδιος προορισμός εξυπηρετούνταν με απευθείας πτήσεις από άλλους αερολιμένες του Βερολίνου. |
| --- | --- |

(35)

Ο πίνακας του 2004 τροποποιήθηκε εκ νέου τον Ιούλιο του 2005. Σύμφωνα με την εν λόγω τροποποίηση, οι αεροπορικές εταιρείες μπορούσαν να επωφεληθούν από το κίνητρο προορισμού εάν προέβαιναν σε έναρξη νέων δρομολογίων από το σύστημα αερολιμένων του Βερολίνου, δηλαδή δρομολόγια προς προορισμούς που προηγουμένως δεν συνδέονταν με το Βερολίνο με απευθείας πτήσεις. Αντιθέτως, βάσει του προηγούμενου πίνακα, το κίνητρο προορισμού παρεχόταν για νέα δρομολόγια από το Schönefeld, ακόμη και αν ο ίδιος προορισμός εξυπηρετούνταν με απευθείας πτήσεις από άλλους αερολιμένες του Βερολίνου.

| (36) | Στις 19 Ιανουαρίου 2006 ένας νέος πίνακας τελών («πίνακας του 2006») εγκρίθηκε και τέθηκε σε ισχύ αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2006. Σε σύγκριση με τον πίνακα του 2004, το κίνητρο συχνότητας καταργήθηκε. Ο πίνακας του 2006 προέβλεπε τρία διαφορετικά βασικά οικονομικά κίνητρα: την «επιχορήγηση αύξησης» (16), δηλαδή κίνητρο συνδεδεμένο με την αύξηση του αριθμού των επιβατών ή της χωρητικότητας φορτίου ανά πτήση, την «επιχορήγηση προορισμού» που παρεχόταν για την έναρξη νέου απευθείας δρομολογίου μεταξύ του Βερολίνου και ενός άλλου προορισμού, και την «έκπτωση βάσει όγκου επιβατών». |
| --- | --- |

(36)

Στις 19 Ιανουαρίου 2006 ένας νέος πίνακας τελών («πίνακας του 2006») εγκρίθηκε και τέθηκε σε ισχύ αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2006. Σε σύγκριση με τον πίνακα του 2004, το κίνητρο συχνότητας καταργήθηκε. Ο πίνακας του 2006 προέβλεπε τρία διαφορετικά βασικά οικονομικά κίνητρα: την «επιχορήγηση αύξησης» (16), δηλαδή κίνητρο συνδεδεμένο με την αύξηση του αριθμού των επιβατών ή της χωρητικότητας φορτίου ανά πτήση, την «επιχορήγηση προορισμού» που παρεχόταν για την έναρξη νέου απευθείας δρομολογίου μεταξύ του Βερολίνου και ενός άλλου προορισμού, και την «έκπτωση βάσει όγκου επιβατών».

| (37) | Σύμφωνα με τον πίνακα του 2006, κατά την έναρξη νέου δρομολογίου από το Βερολίνο, ο αερομεταφορέας έπρεπε να επιλέξει μεταξύ της επιχορήγησης προορισμού και της επιχορήγησης αύξησης. Η επιλογή αυτή έπρεπε να γίνει πριν από την έναρξη λειτουργίας του νέου δρομολογίου και ο αερομεταφορέας δεσμευόταν από την εν λόγω απόφαση που έπρεπε να ληφθεί άπαξ. |
| --- | --- |

(37)

Σύμφωνα με τον πίνακα του 2006, κατά την έναρξη νέου δρομολογίου από το Βερολίνο, ο αερομεταφορέας έπρεπε να επιλέξει μεταξύ της επιχορήγησης προορισμού και της επιχορήγησης αύξησης. Η επιλογή αυτή έπρεπε να γίνει πριν από την έναρξη λειτουργίας του νέου δρομολογίου και ο αερομεταφορέας δεσμευόταν από την εν λόγω απόφαση που έπρεπε να ληφθεί άπαξ.

| (38) | Η επιχορήγηση προορισμού αποτελούσε κίνητρο που ανερχόταν σε ποσοστό 80 % του Landegrundtarif για την πρώτη περίοδο πτήσεων μετά την έναρξη του νέου δρομολογίου, 60 % για τη δεύτερη περίοδο, 40 % για την τρίτη περίοδο, 20 % για την τέταρτη περίοδο και 10 % για την πέμπτη περίοδο. Επιπλέον, οι αεροπορικές εταιρείες ήταν υποχρεωμένες να επιστρέψουν την επιχορήγηση προορισμού, εάν διέκοπταν το νέο δρομολόγιο πριν από τη λήξη της πέμπτης περιόδου πτήσεων, ως εξής: 60 % του οφειλόμενου Landegrundtarif για την πρώτη περίοδο πτήσεων, 40 % για τη δεύτερη περίοδο, 20 % για την τρίτη περίοδο, 10 % για την τέταρτη περίοδο και 0 % για την πέμπτη περίοδο. |
| --- | --- |

(38)

Η επιχορήγηση προορισμού αποτελούσε κίνητρο που ανερχόταν σε ποσοστό 80 % του Landegrundtarif για την πρώτη περίοδο πτήσεων μετά την έναρξη του νέου δρομολογίου, 60 % για τη δεύτερη περίοδο, 40 % για την τρίτη περίοδο, 20 % για την τέταρτη περίοδο και 10 % για την πέμπτη περίοδο. Επιπλέον, οι αεροπορικές εταιρείες ήταν υποχρεωμένες να επιστρέψουν την επιχορήγηση προορισμού, εάν διέκοπταν το νέο δρομολόγιο πριν από τη λήξη της πέμπτης περιόδου πτήσεων, ως εξής: 60 % του οφειλόμενου Landegrundtarif για την πρώτη περίοδο πτήσεων, 40 % για τη δεύτερη περίοδο, 20 % για την τρίτη περίοδο, 10 % για την τέταρτη περίοδο και 0 % για την πέμπτη περίοδο.

| (39) | Για να πληρούν τις προϋποθέσεις για επιχορήγηση αύξησης, οι αερομεταφορείς έπρεπε να επιτύχουν αύξηση του αριθμού επιβατών ή της χωρητικότητας φορτίου που μετέφεραν ανά πτήση σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η επιχορήγηση αύξησης υπολογιζόταν βάσει του επιπέδου της επιτευχθείσας αύξησης, σύμφωνα με τον μαθηματικό τύπο που οριζόταν στον πίνακα, και μετατρεπόταν σε εκπτώσεις επί των αερολιμενικών τελών, οι οποίες μειώνονταν βαθμιαία με την πάροδο του χρόνου. Η επιχορήγηση αύξησης περιοριζόταν σε μέγιστο διάστημα πέντε ετών. |
| --- | --- |

(39)

Για να πληρούν τις προϋποθέσεις για επιχορήγηση αύξησης, οι αερομεταφορείς έπρεπε να επιτύχουν αύξηση του αριθμού επιβατών ή της χωρητικότητας φορτίου που μετέφεραν ανά πτήση σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η επιχορήγηση αύξησης υπολογιζόταν βάσει του επιπέδου της επιτευχθείσας αύξησης, σύμφωνα με τον μαθηματικό τύπο που οριζόταν στον πίνακα, και μετατρεπόταν σε εκπτώσεις επί των αερολιμενικών τελών, οι οποίες μειώνονταν βαθμιαία με την πάροδο του χρόνου. Η επιχορήγηση αύξησης περιοριζόταν σε μέγιστο διάστημα πέντε ετών.

| (40) | Όσον αφορά την «έκπτωση βάσει όγκου επιβατών», απλώς τροποποιήθηκε ελαφρώς και παρατάθηκε σε σύγκριση με τον πίνακα του 2004. Σύμφωνα με τον πίνακα του 2006, η έκπτωση βάσει όγκου επιβατών, που έκτοτε είναι γνωστή ως «επιχορήγηση όγκου», συνίστατο σε αναλογική επιστροφή των τελών απογείωσης και προσγείωσης καθώς και των τελών εξυπηρέτησης επιβατών, σε συνάρτηση με τον αριθμό των μεταφερόμενων επιβατών. Τα ποσοστά επιστροφής είχαν ως εξής:

  Πίνακας 4


  Επιχορήγηση όγκου: εκπτώσεις σύμφωνα με τον πίνακα του 2006







  Αριθμός επιβατών ανά έτος | Ποσοστό επιστροφής
  (%) |
| --- | --- | --- |
| Άνω των 50 000 | 5 |
| Άνω των 100 000 | 10 |
| Άνω των 250 000 | 15 |
| Άνω των 500 000 | 20 |
| Άνω του 1 εκατομμυρίου | 30 |
| Άνω των 2 εκατ. | 40 |

(40)

Όσον αφορά την «έκπτωση βάσει όγκου επιβατών», απλώς τροποποιήθηκε ελαφρώς και παρατάθηκε σε σύγκριση με τον πίνακα του 2004. Σύμφωνα με τον πίνακα του 2006, η έκπτωση βάσει όγκου επιβατών, που έκτοτε είναι γνωστή ως «επιχορήγηση όγκου», συνίστατο σε αναλογική επιστροφή των τελών απογείωσης και προσγείωσης καθώς και των τελών εξυπηρέτησης επιβατών, σε συνάρτηση με τον αριθμό των μεταφερόμενων επιβατών. Τα ποσοστά επιστροφής είχαν ως εξής:

Πίνακας 4

Επιχορήγηση όγκου: εκπτώσεις σύμφωνα με τον πίνακα του 2006

Αριθμός επιβατών ανά έτος

Ποσοστό επιστροφής

(%)

Άνω των 50 000

5

Άνω των 100 000

10

Άνω των 250 000

15

Άνω των 500 000

20

Άνω του 1 εκατομμυρίου

30

Άνω των 2 εκατ.

40

3.3.   Μεμονωμένες συμφωνίες μεταξύ της FBS και ορισμένων αερομεταφορέων

3.3.1.   Η εγκατάσταση της easyJet ως εμβληματικού μισθωτή στο Schönefeld

| (41) | Το 2003, στο πλαίσιο της εφαρμογής της στρατηγικής ΑΧΚ στο Schönefeld, η FBS ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με την easyJet Airline Company Ltd. («easyJet»), η οποία αναζητούσε χώρο για νέα βάση στην ηπειρωτική Ευρώπη. Ως αντάλλαγμα για την παροχή ελκυστικών αερολιμενικών τελών και άλλων οικονομικών κινήτρων, η easyJet πρότεινε να χρησιμοποιεί ως βάση το Schönefeld για τέσσερα αεροσκάφη της κατά το πρώτο έτος δραστηριοποίησής της στον συγκεκριμένο αερολιμένα (2004), για έξι αεροσκάφη κατά το δεύτερο έτος και για ένα επιπλέον αεροσκάφος κάθε έτος από το 2006 έως το 2009. Κατά την άποψη της Γερμανίας, η FBS αντιμετώπισε την πρόταση αυτή ως ευκαιρία για να προσελκύσει μια εταιρεία που αποτελεί εδραιωμένο αερομεταφορέα χαμηλού κόστους ως εμβληματικό μισθωτή στο Schönefeld. |
| --- | --- |

(41)

Το 2003, στο πλαίσιο της εφαρμογής της στρατηγικής ΑΧΚ στο Schönefeld, η FBS ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με την easyJet Airline Company Ltd. («easyJet»), η οποία αναζητούσε χώρο για νέα βάση στην ηπειρωτική Ευρώπη. Ως αντάλλαγμα για την παροχή ελκυστικών αερολιμενικών τελών και άλλων οικονομικών κινήτρων, η easyJet πρότεινε να χρησιμοποιεί ως βάση το Schönefeld για τέσσερα αεροσκάφη της κατά το πρώτο έτος δραστηριοποίησής της στον συγκεκριμένο αερολιμένα (2004), για έξι αεροσκάφη κατά το δεύτερο έτος και για ένα επιπλέον αεροσκάφος κάθε έτος από το 2006 έως το 2009. Κατά την άποψη της Γερμανίας, η FBS αντιμετώπισε την πρόταση αυτή ως ευκαιρία για να προσελκύσει μια εταιρεία που αποτελεί εδραιωμένο αερομεταφορέα χαμηλού κόστους ως εμβληματικό μισθωτή στο Schönefeld.

| (42) | Στις 19 Δεκεμβρίου 2003 η FBS και η easyJet συνήψαν συμφωνία («συμφωνία του 2003 με την easyJet») στην οποία περιλαμβάνονταν οι προαναφερόμενοι όροι. Στη συμφωνία προβλεπόταν ένα ειδικό σύστημα τελών για την easyJet, το οποίο διέφερε από τον ισχύοντα πίνακα τελών. Προβλέπονταν τέλη μόνο με βάση τον αριθμό των αναχωρούντων επιβατών. Επιπλέον, καθιερώθηκε σύστημα εκπτώσεων με βάση τον αριθμό πρόσθετων επιβατών που μεταφέρονταν από την easyJet κατά το αντίστοιχο έτος σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Το εν λόγω ειδικό σύστημα εκπτώσεων συμπεριλήφθηκε αργότερα στον πίνακα του 2006 με την ονομασία «επιχορήγηση αύξησης» (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις (36) έως (39)). Επιπλέον, η FBS και η easyJet συμφώνησαν επιχορήγηση προορισμού με τη μορφή εφάπαξ πριμοδότησης ύψους [...] ευρώ για κάθε νέα ημερήσια πτήση μετ’ επιστροφής που έθετε σε λειτουργία η easyJet. Ωστόσο, οι πληρωμές που καταβλήθηκαν βάσει αυτού του συστήματος διακόπηκαν το 2004. Συνολικά, στο πλαίσιο αυτού του συστήματος παρασχέθηκε στήριξη για 19 νέες ημερήσιες πτήσεις με επιστροφή που δημιουργήθηκαν από την easyJet. |
| --- | --- |

(42)

Στις 19 Δεκεμβρίου 2003 η FBS και η easyJet συνήψαν συμφωνία («συμφωνία του 2003 με την easyJet») στην οποία περιλαμβάνονταν οι προαναφερόμενοι όροι. Στη συμφωνία προβλεπόταν ένα ειδικό σύστημα τελών για την easyJet, το οποίο διέφερε από τον ισχύοντα πίνακα τελών. Προβλέπονταν τέλη μόνο με βάση τον αριθμό των αναχωρούντων επιβατών. Επιπλέον, καθιερώθηκε σύστημα εκπτώσεων με βάση τον αριθμό πρόσθετων επιβατών που μεταφέρονταν από την easyJet κατά το αντίστοιχο έτος σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Το εν λόγω ειδικό σύστημα εκπτώσεων συμπεριλήφθηκε αργότερα στον πίνακα του 2006 με την ονομασία «επιχορήγηση αύξησης» (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις (36) έως (39)). Επιπλέον, η FBS και η easyJet συμφώνησαν επιχορήγηση προορισμού με τη μορφή εφάπαξ πριμοδότησης ύψους [...] ευρώ για κάθε νέα ημερήσια πτήση μετ’ επιστροφής που έθετε σε λειτουργία η easyJet. Ωστόσο, οι πληρωμές που καταβλήθηκαν βάσει αυτού του συστήματος διακόπηκαν το 2004. Συνολικά, στο πλαίσιο αυτού του συστήματος παρασχέθηκε στήριξη για 19 νέες ημερήσιες πτήσεις με επιστροφή που δημιουργήθηκαν από την easyJet.

| (43) | Η FBS και η easyJet συνήψαν αρχικά τη μεταξύ τους συμφωνία για περίοδο 10 ετών και η easyJet είχε τη δυνατότητα παράτασης της συμφωνίας για επιπλέον 10 έτη. Ωστόσο, στις 11 Σεπτεμβρίου 2007, η FBS και η easyJet συνήψαν τροποποιητική συμφωνία («τροποποιητική συμφωνία του 2007 με την easyJet») με την οποία τροποποιήθηκαν οι όροι και λοιπές προϋποθέσεις της αρχικής συμφωνίας. Στην τροποποιητική συμφωνία οριζόταν ότι η συμφωνία του 2003 με την easyJet, όπως τροποποιήθηκε, επρόκειτο να λήξει με την έναρξη λειτουργίας του BER, που είχε τότε προγραμματιστεί για το 2011. Όσον αφορά τα αερολιμενικά τέλη, η τροποποιητική συμφωνία του 2007 με την easyJet περιείχε «δυναμική παραπομπή» στον γενικό πίνακα τελών του αερολιμένα (17), με αποτέλεσμα ο πίνακας τελών που εφαρμοζόταν στο Schönefeld να ισχύει και για την easyJet ανά πάσα στιγμή, ακόμη και εάν τροποποιούνταν από την FBS μετά τη σύναψη της συμφωνίας. |
| --- | --- |

(43)

Η FBS και η easyJet συνήψαν αρχικά τη μεταξύ τους συμφωνία για περίοδο 10 ετών και η easyJet είχε τη δυνατότητα παράτασης της συμφωνίας για επιπλέον 10 έτη. Ωστόσο, στις 11 Σεπτεμβρίου 2007, η FBS και η easyJet συνήψαν τροποποιητική συμφωνία («τροποποιητική συμφωνία του 2007 με την easyJet») με την οποία τροποποιήθηκαν οι όροι και λοιπές προϋποθέσεις της αρχικής συμφωνίας. Στην τροποποιητική συμφωνία οριζόταν ότι η συμφωνία του 2003 με την easyJet, όπως τροποποιήθηκε, επρόκειτο να λήξει με την έναρξη λειτουργίας του BER, που είχε τότε προγραμματιστεί για το 2011. Όσον αφορά τα αερολιμενικά τέλη, η τροποποιητική συμφωνία του 2007 με την easyJet περιείχε «δυναμική παραπομπή» στον γενικό πίνακα τελών του αερολιμένα (17), με αποτέλεσμα ο πίνακας τελών που εφαρμοζόταν στο Schönefeld να ισχύει και για την easyJet ανά πάσα στιγμή, ακόμη και εάν τροποποιούνταν από την FBS μετά τη σύναψη της συμφωνίας.

| (44) | Η επιβατική κίνηση της easyJet στο Schönefeld αυξήθηκε με ταχύτατους ρυθμούς στο διάστημα μεταξύ 2003 και 2006· κατόρθωσε μάλιστα να αυξήσει τον αριθμό των αεροσκαφών της που είχαν τη βάση τους στο Schönefeld σε μικρότερο χρονικό διάστημα από αυτό που προβλεπόταν στη συμφωνία της με την FBS. Κατά συνέπεια, το 2006 το Schönefeld κατέστη η μεγαλύτερη βάση της easyJet εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου. |
| --- | --- |

(44)

Η επιβατική κίνηση της easyJet στο Schönefeld αυξήθηκε με ταχύτατους ρυθμούς στο διάστημα μεταξύ 2003 και 2006· κατόρθωσε μάλιστα να αυξήσει τον αριθμό των αεροσκαφών της που είχαν τη βάση τους στο Schönefeld σε μικρότερο χρονικό διάστημα από αυτό που προβλεπόταν στη συμφωνία της με την FBS. Κατά συνέπεια, το 2006 το Schönefeld κατέστη η μεγαλύτερη βάση της easyJet εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου.

| (45) | Αυτό απεικονίζεται στον πίνακα 5, όπου παρουσιάζεται η εξέλιξη της επιβατικής κίνησης της easyJet στο Schönefeld (τόσο σε απόλυτες τιμές όσο και ως ποσοστό του συνολικού αριθμού επιβατών στο Schönefeld) στο διάστημα από το 2004 έως το 2010.

  Πίνακας 5


  Εξέλιξη της επιβατικής κίνησης της easyJet στο Schönefeld από το 2004 έως το 2010













  Εξέλιξη του αριθμού επιβατών της easyJet |
| --- | --- |
| | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 |
| easyJet | 1 003 387 | 2 355 251 | 2 811 568 | 2 921 241 | 3 218 851 | 2 887 114 | 2 971 263 |
| Επιβάτες της easyJet ως ποσοστό του συνολικού όγκου επιβατών στο Schönefeld | 30 % | 46 % | 46 % | 46 % | 48 % | 42 % | 41 % |

(45)

Αυτό απεικονίζεται στον πίνακα 5, όπου παρουσιάζεται η εξέλιξη της επιβατικής κίνησης της easyJet στο Schönefeld (τόσο σε απόλυτες τιμές όσο και ως ποσοστό του συνολικού αριθμού επιβατών στο Schönefeld) στο διάστημα από το 2004 έως το 2010.

Πίνακας 5

Εξέλιξη της επιβατικής κίνησης της easyJet στο Schönefeld από το 2004 έως το 2010

Εξέλιξη του αριθμού επιβατών της easyJet

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

easyJet

1 003 387

2 355 251

2 811 568

2 921 241

3 218 851

2 887 114

2 971 263

Επιβάτες της easyJet ως ποσοστό του συνολικού όγκου επιβατών στο Schönefeld

30 %

46 %

46 %

46 %

48 %

42 %

41 %

3.3.2.   Εγκατάσταση άλλων αεροπορικών εταιρειών στο Schönefeld

| (46) | Πέραν της εγκατάστασης της easyJet ως εμβληματικού μισθωτή, η FBS προέβη σε ενέργειες για την προσέλκυση και άλλων αερομεταφορέων χαμηλού κόστους. Η FBS κατόρθωσε να συνάψει μεμονωμένες συμφωνίες με τους ακόλουθους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους: Germanwings GmbH («Germanwings»), Ryanair Limited («Ryanair»), Volare Airlines SpA («Volare»), V-Bird Airlines BV («V-Bird»), Norwegian Air Shuttle AS («Norwegian Air Shuttle»), Icelandair Reykjavik Airport («Icelandair») καθώς και με την Aer Lingus Limited («Aer Lingus»), η οποία για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης θεωρείται ΑΧΚ (18). |
| --- | --- |

(46)

Πέραν της εγκατάστασης της easyJet ως εμβληματικού μισθωτή, η FBS προέβη σε ενέργειες για την προσέλκυση και άλλων αερομεταφορέων χαμηλού κόστους. Η FBS κατόρθωσε να συνάψει μεμονωμένες συμφωνίες με τους ακόλουθους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους: Germanwings GmbH («Germanwings»), Ryanair Limited («Ryanair»), Volare Airlines SpA («Volare»), V-Bird Airlines BV («V-Bird»), Norwegian Air Shuttle AS («Norwegian Air Shuttle»), Icelandair Reykjavik Airport («Icelandair») καθώς και με την Aer Lingus Limited («Aer Lingus»), η οποία για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης θεωρείται ΑΧΚ (18).

| (47) | Τόσο στην περίπτωση της Ryanair όσο και στην περίπτωση της Germanwings, συνήφθησαν δύο διαδοχικές συμφωνίες, μία το 2003 και μία το 2004. |
| --- | --- |

(47)

Τόσο στην περίπτωση της Ryanair όσο και στην περίπτωση της Germanwings, συνήφθησαν δύο διαδοχικές συμφωνίες, μία το 2003 και μία το 2004.

| (48) | Οι συμφωνίες με τη Ryanair, τη Volare και τη V-Bird, καθώς και η πρώτη συμφωνία με την Germanwings, συνήφθησαν πριν από την έγκριση και την ημερομηνία έναρξης ισχύος του πίνακα του 2004 (βλέπε αιτιολογική σκέψη (33)). Στις εν λόγω συμφωνίες περιγράφονταν τα δρομολόγια που επρόκειτο να εκτελούνται με αναχώρηση από το Schönefeld καθώς και οι αντίστοιχες συχνότητες πτήσεων. Προβλέπονταν επίσης οικονομικά κίνητρα με τη μορφή ειδικά καθορισμένων πληρωμών για κάθε αερομεταφορέα, που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με σκοπό να πειστούν οι εν λόγω αερομεταφορείς για την έναρξη ή επέκταση δραστηριοτήτων στο Schönefeld χωρίς να περιμένουν την έγκριση νέου πίνακα τελών με ενσωματωμένα οικονομικά κίνητρα. Οι εν λόγω πληρωμές θα καταβάλλονταν υπό την προϋπόθεση ότι η αεροπορική εταιρεία θα εκτελούσε τουλάχιστον ένα ορισμένο ποσοστό των προγραμματισμένων πτήσεων που αντιστοιχούσαν στις δραστηριότητες που προέβλεπε η συμφωνία (19). Η πρώτη συμφωνία με τη Ryanair προέβλεπε καταβολή [...] εκατ. ευρώ σε διάστημα ενός έτους (διάρκεια της συμφωνίας). Οι συμφωνίες με τη V-Bird και τη Volare προέβλεπαν, έκαστη, την καταβολή [...] εκατ. ευρώ σε διάστημα τριών ετών, που κατανέμονταν σε φθίνουσες ετήσιες δόσεις. Η πρώτη συμφωνία με την Germanwings προέβλεπε ενίσχυση με τη μορφή φθίνουσας έκπτωσης επί των ισχυόντων αερολιμενικών τελών για περίοδο τριών ετών, καθώς και την παροχή χρηματοδότησης από την FBS για δραστηριότητες εμπορικής προώθησης της τάξεως των [...] ευρώ ετησίως. |
| --- | --- |

(48)

Οι συμφωνίες με τη Ryanair, τη Volare και τη V-Bird, καθώς και η πρώτη συμφωνία με την Germanwings, συνήφθησαν πριν από την έγκριση και την ημερομηνία έναρξης ισχύος του πίνακα του 2004 (βλέπε αιτιολογική σκέψη (33)). Στις εν λόγω συμφωνίες περιγράφονταν τα δρομολόγια που επρόκειτο να εκτελούνται με αναχώρηση από το Schönefeld καθώς και οι αντίστοιχες συχνότητες πτήσεων. Προβλέπονταν επίσης οικονομικά κίνητρα με τη μορφή ειδικά καθορισμένων πληρωμών για κάθε αερομεταφορέα, που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με σκοπό να πειστούν οι εν λόγω αερομεταφορείς για την έναρξη ή επέκταση δραστηριοτήτων στο Schönefeld χωρίς να περιμένουν την έγκριση νέου πίνακα τελών με ενσωματωμένα οικονομικά κίνητρα. Οι εν λόγω πληρωμές θα καταβάλλονταν υπό την προϋπόθεση ότι η αεροπορική εταιρεία θα εκτελούσε τουλάχιστον ένα ορισμένο ποσοστό των προγραμματισμένων πτήσεων που αντιστοιχούσαν στις δραστηριότητες που προέβλεπε η συμφωνία (19). Η πρώτη συμφωνία με τη Ryanair προέβλεπε καταβολή [...] εκατ. ευρώ σε διάστημα ενός έτους (διάρκεια της συμφωνίας). Οι συμφωνίες με τη V-Bird και τη Volare προέβλεπαν, έκαστη, την καταβολή [...] εκατ. ευρώ σε διάστημα τριών ετών, που κατανέμονταν σε φθίνουσες ετήσιες δόσεις. Η πρώτη συμφωνία με την Germanwings προέβλεπε ενίσχυση με τη μορφή φθίνουσας έκπτωσης επί των ισχυόντων αερολιμενικών τελών για περίοδο τριών ετών, καθώς και την παροχή χρηματοδότησης από την FBS για δραστηριότητες εμπορικής προώθησης της τάξεως των [...] ευρώ ετησίως.

| (49) | Οι λοιπές συμφωνίες, οι οποίες συνήφθησαν κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του πίνακα του 2004 ή μετά την ημερομηνία αυτή, βασίζονταν κατ’ ουσίαν στις ίδιες αρχές. Στις συμφωνίες περιγράφονταν επίσης τα δρομολόγια που έπρεπε να εκτελούνται από το Schönefeld και οι αντίστοιχες συχνότητες πτήσεων και, συνεπώς, παρεχόταν στους σχετικούς αερομεταφορείς η δυνατότητα να επωφεληθούν από διάφορα οικονομικά κίνητρα. Ωστόσο, οι συμφωνίες περιείχαν «δυναμική παραπομπή» στον γενικό πίνακα τελών του αερολιμένα, με αποτέλεσμα ο πίνακας τελών που εφαρμοζόταν στο Schönefeld να ισχύει για τον σχετικό αερομεταφορέα ανά πάσα στιγμή (20), ακόμη και εάν τροποποιούνταν από την FBS μετά τη σύναψη της συμφωνίας. Οι συμφωνίες περιλάμβαναν ρήτρες βάσει των οποίων η παροχή ορισμένων κινήτρων που προβλέπονταν στον ισχύοντα πίνακα θα εφαρμοζόταν υπό την προϋπόθεση ότι η αεροπορική εταιρεία θα εκτελούσε τουλάχιστον ένα ορισμένο ποσοστό των προγραμματισμένων πτήσεων που αντιστοιχούσαν στις δραστηριότητες που προέβλεπε η συμφωνία. Επιπλέον, σε ορισμένες από αυτές τις συμφωνίες προβλεπόταν ότι η FBS θα παρείχε επιχορηγήσεις για τη χρηματοδότηση μέρους του κόστους εμπορικής προώθησης των αντίστοιχων αεροπορικών εταιρειών. Για παράδειγμα, στη συμφωνία με τη Norwegian Air Shuttle προβλεπόταν εφάπαξ πληρωμή από την FBS της τάξεως των [...] ευρώ για τη χρηματοδότηση αιτιολογημένων δαπανών εμπορικής προώθησης με τις οποίες επιβαρύνθηκε ο αερομεταφορέας. Στην Aer Lingus και την Icelandair προσφέρθηκαν επίσης εφάπαξ επιχορηγήσεις ύψους [...] ευρώ και [...] ευρώ, αντιστοίχως, για τη χρηματοδότηση των δαπανών εμπορικής προώθησης. |
| --- | --- |

(49)

Οι λοιπές συμφωνίες, οι οποίες συνήφθησαν κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του πίνακα του 2004 ή μετά την ημερομηνία αυτή, βασίζονταν κατ’ ουσίαν στις ίδιες αρχές. Στις συμφωνίες περιγράφονταν επίσης τα δρομολόγια που έπρεπε να εκτελούνται από το Schönefeld και οι αντίστοιχες συχνότητες πτήσεων και, συνεπώς, παρεχόταν στους σχετικούς αερομεταφορείς η δυνατότητα να επωφεληθούν από διάφορα οικονομικά κίνητρα. Ωστόσο, οι συμφωνίες περιείχαν «δυναμική παραπομπή» στον γενικό πίνακα τελών του αερολιμένα, με αποτέλεσμα ο πίνακας τελών που εφαρμοζόταν στο Schönefeld να ισχύει για τον σχετικό αερομεταφορέα ανά πάσα στιγμή (20), ακόμη και εάν τροποποιούνταν από την FBS μετά τη σύναψη της συμφωνίας. Οι συμφωνίες περιλάμβαναν ρήτρες βάσει των οποίων η παροχή ορισμένων κινήτρων που προβλέπονταν στον ισχύοντα πίνακα θα εφαρμοζόταν υπό την προϋπόθεση ότι η αεροπορική εταιρεία θα εκτελούσε τουλάχιστον ένα ορισμένο ποσοστό των προγραμματισμένων πτήσεων που αντιστοιχούσαν στις δραστηριότητες που προέβλεπε η συμφωνία. Επιπλέον, σε ορισμένες από αυτές τις συμφωνίες προβλεπόταν ότι η FBS θα παρείχε επιχορηγήσεις για τη χρηματοδότηση μέρους του κόστους εμπορικής προώθησης των αντίστοιχων αεροπορικών εταιρειών. Για παράδειγμα, στη συμφωνία με τη Norwegian Air Shuttle προβλεπόταν εφάπαξ πληρωμή από την FBS της τάξεως των [...] ευρώ για τη χρηματοδότηση αιτιολογημένων δαπανών εμπορικής προώθησης με τις οποίες επιβαρύνθηκε ο αερομεταφορέας. Στην Aer Lingus και την Icelandair προσφέρθηκαν επίσης εφάπαξ επιχορηγήσεις ύψους [...] ευρώ και [...] ευρώ, αντιστοίχως, για τη χρηματοδότηση των δαπανών εμπορικής προώθησης.

| (50) | Στον πίνακα που ακολουθεί παρέχεται επισκόπηση της διάρκειας καθεμίας από τις εν λόγω συμφωνίες.

  Πίνακας 6


  Διάρκεια των συμφωνιών μεταξύ της FBS και διαφόρων ΑΧΚ








  Αεροπορική εταιρεία/Συμφωνία | Ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας | Περίοδος προβλεπόμενης ισχύος της συμφωνίας (21) |
| --- | --- | --- | --- |
| Ryanair (πρώτη συμφωνία) | 31 Μαρτίου 2003 | 1η Μαΐου 2003 – 30 Απριλίου 2004 |
| Ryanair (δεύτερη συμφωνία) | 28 Απριλίου 2004 | 1η Μαΐου 2003 – 30 Απριλίου 2008 |
| Gemanwings (πρώτη συμφωνία) | 14 Οκτωβρίου 2003 (22) | 26 Οκτωβρίου 2003 – 31 Οκτωβρίου 2006 |
| Germanwings (δεύτερη συμφωνία) | 23 Δεκεμβρίου 2004 | 1η Μαΐου 2004 – 30 Απριλίου 2008 |
| Volare | 22 Οκτωβρίου 2003 (23) | 26 Οκτωβρίου 2003 – 31 Μαρτίου 2007 (24) |
| V-Bird | 3 Νοεμβρίου 2003 (25) | 3 Νοεμβρίου 2003 – 3 Νοεμβρίου 2007 (26) |
| Icelandair | 6 Ιουνίου 2004 | 6 Ιουνίου 2004 – 31 Μαρτίου 2009 |
| Norwegian Air Shuttle | 17 Μαΐου 2004 | 29 Μαρτίου 2004 – 31 Μαρτίου 2009 |
| Aer Lingus | 13 Μαΐου 2004 | 30 Μαρτίου 2004 – 31 Μαρτίου 2009 |

(50)

Στον πίνακα που ακολουθεί παρέχεται επισκόπηση της διάρκειας καθεμίας από τις εν λόγω συμφωνίες.

Πίνακας 6

Διάρκεια των συμφωνιών μεταξύ της FBS και διαφόρων ΑΧΚ

Αεροπορική εταιρεία/Συμφωνία

Ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας

Περίοδος προβλεπόμενης ισχύος της συμφωνίας (21)

Ryanair (πρώτη συμφωνία)

31 Μαρτίου 2003

1η Μαΐου 2003 – 30 Απριλίου 2004

Ryanair (δεύτερη συμφωνία)

28 Απριλίου 2004

1η Μαΐου 2003 – 30 Απριλίου 2008

Gemanwings (πρώτη συμφωνία)

14 Οκτωβρίου 2003 (22)

26 Οκτωβρίου 2003 – 31 Οκτωβρίου 2006

Germanwings (δεύτερη συμφωνία)

23 Δεκεμβρίου 2004

1η Μαΐου 2004 – 30 Απριλίου 2008

Volare

22 Οκτωβρίου 2003 (23)

26 Οκτωβρίου 2003 – 31 Μαρτίου 2007 (24)

V-Bird

3 Νοεμβρίου 2003 (25)

3 Νοεμβρίου 2003 – 3 Νοεμβρίου 2007 (26)

Icelandair

6 Ιουνίου 2004

6 Ιουνίου 2004 – 31 Μαρτίου 2009

Norwegian Air Shuttle

17 Μαΐου 2004

29 Μαρτίου 2004 – 31 Μαρτίου 2009

Aer Lingus

13 Μαΐου 2004

30 Μαρτίου 2004 – 31 Μαρτίου 2009

| (51) | Στον πίνακα 7 κατωτέρω απεικονίζεται η εξέλιξη της επιβατικής κίνησης των αντίστοιχων αεροπορικών εταιρειών στο Schönefeld από το 2003 έως το 2010.

  Πίνακας 7


  Εξέλιξη των αριθμών επιβατών των ΑΧΚ που καλύπτονται από την έρευνα στο διάστημα από το 2003 έως το 2010














  Εξέλιξη των αριθμών επιβατών των αεροπορικών εταιρειών με μεμονωμένες συμφωνίες στο διάστημα από το 2003 έως το 2010 |
| --- | --- |
| | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 |
| Germanwings | 71 925 | 341 980 | 826 842 | 1 249 903 | 1 393 362 | 1 284 424 | 1 255 248 | 1 197 054 |
| Ryanair | 190 635 | 239 025 | 227 168 | 358 340 | 444 956 | 756 731 | 1 193 959 | 1 386 332 |
| Norwegian Airshuttle AS | — | 35 381 | 59 035 | 102 682 | 169 376 | 191 742 | 204 508 | 221 237 |
| Aer Lingus | — | 31 992 | 96 991 | 119 750 | 133 014 | 142 728 | 133 670 | 123 269 |
| Icelandair | — | 7 000 | 12 937 | 15 395 | 20 027 | 21 582 | 9 655 | 8 609 |
| Volare | 19 240 | 138 828 | — | — | — | — | — | — |
| V-Bird | 10 978 | 95 925 | — | — | — | — | — | — |
| Συνολικό ποσοστό αυτών των αεροπορικών εταιρειών στην επιβατική κίνηση στο Schönefeld | 17 % | 26 % | 24 % | 30 % | 34 % | 36 % | 41 % | 40 % |

(51)

Στον πίνακα 7 κατωτέρω απεικονίζεται η εξέλιξη της επιβατικής κίνησης των αντίστοιχων αεροπορικών εταιρειών στο Schönefeld από το 2003 έως το 2010.

Πίνακας 7

Εξέλιξη των αριθμών επιβατών των ΑΧΚ που καλύπτονται από την έρευνα στο διάστημα από το 2003 έως το 2010

Εξέλιξη των αριθμών επιβατών των αεροπορικών εταιρειών με μεμονωμένες συμφωνίες στο διάστημα από το 2003 έως το 2010

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

Germanwings

71 925

341 980

826 842

1 249 903

1 393 362

1 284 424

1 255 248

1 197 054

Ryanair

190 635

239 025

227 168

358 340

444 956

756 731

1 193 959

1 386 332

Norwegian Airshuttle AS

—

35 381

59 035

102 682

169 376

191 742

204 508

221 237

Aer Lingus

—

31 992

96 991

119 750

133 014

142 728

133 670

123 269

Icelandair

—

7 000

12 937

15 395

20 027

21 582

9 655

8 609

Volare

19 240

138 828

—

—

—

—

—

—

V-Bird

10 978

95 925

—

—

—

—

—

—

Συνολικό ποσοστό αυτών των αεροπορικών εταιρειών στην επιβατική κίνηση στο Schönefeld

17 %

26 %

24 %

30 %

34 %

36 %

41 %

40 %

| (52) | Συνολικά, η εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ οδήγησε σε κατακόρυφη αύξηση της επιβατικής κίνησης στο Schönefeld. Μάλιστα, όπως φαίνεται στον πίνακα 1, ο αριθμός των επιβατών σχεδόν διπλασιάστηκε στο διάστημα μεταξύ 2003 και 2004, καθώς αυξήθηκε από 1,7 σε 3,3 εκατ. Η κατακόρυφη αυτή αύξηση συνεχίστηκε και μετά, με τον αριθμό επιβατών να ανέρχεται σε 5 εκατ. το 2005 και 6 εκατ. το 2006. Στο διάστημα από το 2003 έως το 2009, ο αριθμός επιβατών τετραπλασιάστηκε. |
| --- | --- |

(52)

Συνολικά, η εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ οδήγησε σε κατακόρυφη αύξηση της επιβατικής κίνησης στο Schönefeld. Μάλιστα, όπως φαίνεται στον πίνακα 1, ο αριθμός των επιβατών σχεδόν διπλασιάστηκε στο διάστημα μεταξύ 2003 και 2004, καθώς αυξήθηκε από 1,7 σε 3,3 εκατ. Η κατακόρυφη αυτή αύξηση συνεχίστηκε και μετά, με τον αριθμό επιβατών να ανέρχεται σε 5 εκατ. το 2005 και 6 εκατ. το 2006. Στο διάστημα από το 2003 έως το 2009, ο αριθμός επιβατών τετραπλασιάστηκε.

3.4.   Αεροσταθμός B και εκμίσθωση των εγκαταστάσεων του συγκεκριμένου αεροσταθμού στην easyJet

| (53) | Στο Schönefeld, οι χώροι του αεροσταθμού B και του αεροσταθμού A συνδέονται μεταξύ τους και αποτελούν από κοινού τον βόρειο αεροσταθμό του αερολιμένα. Από άποψη χωρητικότητας, ο αεροσταθμός Β είναι ένας από τους μικρότερους αεροσταθμούς του Schönefeld. Η πλειονότητα των επιβατών και των αεροπορικών εταιρειών εξυπηρετούνται από τον αεροσταθμό A, ο οποίος είναι πολύ μεγαλύτερος. Οι μόνες εργασίες που εκτελούνται στον αεροσταθμό B είναι οι έλεγχοι εισιτηρίων και αποσκευών καθώς και οι έλεγχοι ασφαλείας επιβατών. Τα λοιπά τμήματα της διαδικασίας για τη διακίνηση των επιβατών (αναμονή αναχώρησης, προετοιμασία επιβίβασης και επιβίβαση) εκτελούνται στον αεροσταθμό A. Επίσης, όλες οι αφίξεις επιβατών και αποσκευών πραγματοποιούνται στον αεροσταθμό A. |
| --- | --- |

(53)

Στο Schönefeld, οι χώροι του αεροσταθμού B και του αεροσταθμού A συνδέονται μεταξύ τους και αποτελούν από κοινού τον βόρειο αεροσταθμό του αερολιμένα. Από άποψη χωρητικότητας, ο αεροσταθμός Β είναι ένας από τους μικρότερους αεροσταθμούς του Schönefeld. Η πλειονότητα των επιβατών και των αεροπορικών εταιρειών εξυπηρετούνται από τον αεροσταθμό A, ο οποίος είναι πολύ μεγαλύτερος. Οι μόνες εργασίες που εκτελούνται στον αεροσταθμό B είναι οι έλεγχοι εισιτηρίων και αποσκευών καθώς και οι έλεγχοι ασφαλείας επιβατών. Τα λοιπά τμήματα της διαδικασίας για τη διακίνηση των επιβατών (αναμονή αναχώρησης, προετοιμασία επιβίβασης και επιβίβαση) εκτελούνται στον αεροσταθμό A. Επίσης, όλες οι αφίξεις επιβατών και αποσκευών πραγματοποιούνται στον αεροσταθμό A.

| (54) | Προβλέποντας ότι η συμφωνία του 2003 με την easyJet θα είχε ως αποτέλεσμα σημαντική πρόσθετη επιβατική κίνηση που θα έπρεπε να εξυπηρετηθεί, η FBS προχώρησε σε σύναψη ακόμη μιας σύμβασης με τον συγκεκριμένο αερομεταφορέα τον Μάρτιο του 2004. Μέσω αυτής της άλλης σύμβασης («σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet»), η FBS χορήγησε στην easyJet την αποκλειστική χρήση των θυρίδων ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών, καθώς και των αιθουσών για μέλη πληρώματος του αεροσταθμού Β του Schönefeld, για την οποία οι συμφωνηθείσες πληρωμές των μισθωμάτων θα πραγματοποιούνταν χωριστά από την καταβολή των αερολιμενικών τελών. Επιπλέον, με την εν λόγω σύμβαση παρέχονταν στην easyJet δικαιώματα προώθησης εμπορικού σήματος, βάσει των οποίων επιτρεπόταν η προβολή του εμπορικού σήματός της σε ορισμένα σημεία του αεροσταθμού. |
| --- | --- |

(54)

Προβλέποντας ότι η συμφωνία του 2003 με την easyJet θα είχε ως αποτέλεσμα σημαντική πρόσθετη επιβατική κίνηση που θα έπρεπε να εξυπηρετηθεί, η FBS προχώρησε σε σύναψη ακόμη μιας σύμβασης με τον συγκεκριμένο αερομεταφορέα τον Μάρτιο του 2004. Μέσω αυτής της άλλης σύμβασης («σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet»), η FBS χορήγησε στην easyJet την αποκλειστική χρήση των θυρίδων ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών, καθώς και των αιθουσών για μέλη πληρώματος του αεροσταθμού Β του Schönefeld, για την οποία οι συμφωνηθείσες πληρωμές των μισθωμάτων θα πραγματοποιούνταν χωριστά από την καταβολή των αερολιμενικών τελών. Επιπλέον, με την εν λόγω σύμβαση παρέχονταν στην easyJet δικαιώματα προώθησης εμπορικού σήματος, βάσει των οποίων επιτρεπόταν η προβολή του εμπορικού σήματός της σε ορισμένα σημεία του αεροσταθμού.

| (55) | Από το 2004 έως το 2007 η easyJet μίσθωνε περίπου [...] m2 χώρων γραφείου και θυρίδων ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών, ήτοι [...]% της συνολικής επιφάνειας δαπέδου του αεροσταθμού B. Τον Φεβρουάριο του 2008 η easyJet μετακόμισε σε χωριστά γραφεία και έκτοτε χρησιμοποιεί μόνον [...] m2 χώρων γραφείου στον αεροσταθμό B. |
| --- | --- |

(55)

Από το 2004 έως το 2007 η easyJet μίσθωνε περίπου [...] m2 χώρων γραφείου και θυρίδων ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών, ήτοι [...]% της συνολικής επιφάνειας δαπέδου του αεροσταθμού B. Τον Φεβρουάριο του 2008 η easyJet μετακόμισε σε χωριστά γραφεία και έκτοτε χρησιμοποιεί μόνον [...] m2 χώρων γραφείου στον αεροσταθμό B.

| (56) | Οι ανοικτοί χώροι του αεροσταθμού B, περιλαμβανομένων των αιθουσών και των διαδρόμων, καθώς και της καφετέριας που βρίσκεται εκεί, μπορούν επίσης να χρησιμοποιούνται και από άλλους επιβάτες πέραν εκείνων που ταξιδεύουν με την easyJet, καθώς δεν υπάρχει φυσικός διαχωρισμός μεταξύ του αεροσταθμού A και του αεροσταθμού B. |
| --- | --- |

(56)

Οι ανοικτοί χώροι του αεροσταθμού B, περιλαμβανομένων των αιθουσών και των διαδρόμων, καθώς και της καφετέριας που βρίσκεται εκεί, μπορούν επίσης να χρησιμοποιούνται και από άλλους επιβάτες πέραν εκείνων που ταξιδεύουν με την easyJet, καθώς δεν υπάρχει φυσικός διαχωρισμός μεταξύ του αεροσταθμού A και του αεροσταθμού B.

| (57) | Η διακίνηση επιβατών στον αεροσταθμό B διαφέρει από εκείνη των άλλων αεροσταθμών ως προς ένα τεχνικό χαρακτηριστικό του εξοπλισμού ασφαλείας του συστήματος διακίνησης αποσκευών. Το σύστημα που χρησιμοποιείται στον αεροσταθμό B διαθέτει ενσωματωμένο μηχάνημα ακτίνων X για τον έλεγχο των αποσκευών. Στον αεροσταθμό A, ο έλεγχος με ακτίνες X πραγματοποιείται χειροκίνητα απευθείας κατά την είσοδο των επιβατών στον χώρο ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών. Η Γερμανία θεωρεί ότι η τεχνική αποτελεσματικότητα του μηχανήματος του αεροσταθμού B είναι ισοδύναμη με εκείνη του συστήματος διακίνησης αποσκευών του αεροσταθμού A. |
| --- | --- |

(57)

Η διακίνηση επιβατών στον αεροσταθμό B διαφέρει από εκείνη των άλλων αεροσταθμών ως προς ένα τεχνικό χαρακτηριστικό του εξοπλισμού ασφαλείας του συστήματος διακίνησης αποσκευών. Το σύστημα που χρησιμοποιείται στον αεροσταθμό B διαθέτει ενσωματωμένο μηχάνημα ακτίνων X για τον έλεγχο των αποσκευών. Στον αεροσταθμό A, ο έλεγχος με ακτίνες X πραγματοποιείται χειροκίνητα απευθείας κατά την είσοδο των επιβατών στον χώρο ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών. Η Γερμανία θεωρεί ότι η τεχνική αποτελεσματικότητα του μηχανήματος του αεροσταθμού B είναι ισοδύναμη με εκείνη του συστήματος διακίνησης αποσκευών του αεροσταθμού A.

3.5.   Μέτρα υποκείμενα στην επίσημη διαδικασία έρευνας

| (58) | Τα μέτρα που υπόκεινται στην επίσημη διαδικασία έρευνας είναι τα εξής:






  — | η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών («μέτρο 1»), για την οποία προσδιορίστηκε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι πιθανός δικαιούχος είναι η FBS· |
| --- | --- | --- |

(58)

Τα μέτρα που υπόκεινται στην επίσημη διαδικασία έρευνας είναι τα εξής:

—

η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών («μέτρο 1»), για την οποία προσδιορίστηκε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι πιθανός δικαιούχος είναι η FBS·

| — | οι ρυθμίσεις περί τελών που καθορίζονται στη συμφωνία του 2003 με την easyJet («μέτρο 2»), για τις οποίες προσδιορίστηκε ότι πιθανός δικαιούχος είναι η easyJet· |
| --- | --- |

—

οι ρυθμίσεις περί τελών που καθορίζονται στη συμφωνία του 2003 με την easyJet («μέτρο 2»), για τις οποίες προσδιορίστηκε ότι πιθανός δικαιούχος είναι η easyJet·

| — | οι όροι, περιλαμβανομένων των εκπτώσεων επί των αερολιμενικών τελών και των διαφόρων οικονομικών κινήτρων, που προσφέρθηκαν σε διάφορους άλλους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους μέσω των συμφωνιών που παρατίθενται στον πίνακα 6 ανωτέρω (εφεξής αναφερόμενοι συλλογικά ως «μέτρο 3»), για τους οποίους προσδιορίστηκε ότι πιθανοί δικαιούχοι είναι η Ryanair, η Volare, η Germanwings, η V-Bird, η Norwegian Air Shuttle, η Aer Lingus και η Icelandair· |
| --- | --- |

—

οι όροι, περιλαμβανομένων των εκπτώσεων επί των αερολιμενικών τελών και των διαφόρων οικονομικών κινήτρων, που προσφέρθηκαν σε διάφορους άλλους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους μέσω των συμφωνιών που παρατίθενται στον πίνακα 6 ανωτέρω (εφεξής αναφερόμενοι συλλογικά ως «μέτρο 3»), για τους οποίους προσδιορίστηκε ότι πιθανοί δικαιούχοι είναι η Ryanair, η Volare, η Germanwings, η V-Bird, η Norwegian Air Shuttle, η Aer Lingus και η Icelandair·

| — | η σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet («μέτρο 4») για την οποία προσδιορίστηκε ότι πιθανός δικαιούχος είναι η easyJet. |
| --- | --- |

—

η σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet («μέτρο 4») για την οποία προσδιορίστηκε ότι πιθανός δικαιούχος είναι η easyJet.

4.   ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

4.1.   Μέτρο 1: η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών

| (59) | Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή επισήμανε ότι το Schönefeld παρήγε ζημίες για ορισμένο διάστημα και εξακολουθούσε να είναι ζημιογόνο. Διαπίστωσε επίσης ότι η αντιστάθμιση των εν λόγω ζημιών από τα κέρδη που παρήγε η BFG ήταν καθοριστικής σημασίας για την επιβίωση της FBS. Η Επιτροπή κατέληξε στο προσωρινό συμπέρασμα ότι αυτή η διασταυρούμενη επιχορήγηση, η οποία απορρέει από τη συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών, παρείχε στην FBS οικονομικό πλεονέκτημα το οποίο η συγκεκριμένη επιχείρηση δεν θα είχε ενδεχομένως αποκτήσει υπό κανονικές συνθήκες της αγοράς. Η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι το οικονομικό πλεονέκτημα ήταν επιλεκτικό εφόσον ωφελούσε μόνο μία εταιρεία, καθώς και ότι νόθευε τον ανταγωνισμό και επηρέαζε τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. |
| --- | --- |

(59)

Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή επισήμανε ότι το Schönefeld παρήγε ζημίες για ορισμένο διάστημα και εξακολουθούσε να είναι ζημιογόνο. Διαπίστωσε επίσης ότι η αντιστάθμιση των εν λόγω ζημιών από τα κέρδη που παρήγε η BFG ήταν καθοριστικής σημασίας για την επιβίωση της FBS. Η Επιτροπή κατέληξε στο προσωρινό συμπέρασμα ότι αυτή η διασταυρούμενη επιχορήγηση, η οποία απορρέει από τη συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών, παρείχε στην FBS οικονομικό πλεονέκτημα το οποίο η συγκεκριμένη επιχείρηση δεν θα είχε ενδεχομένως αποκτήσει υπό κανονικές συνθήκες της αγοράς. Η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι το οικονομικό πλεονέκτημα ήταν επιλεκτικό εφόσον ωφελούσε μόνο μία εταιρεία, καθώς και ότι νόθευε τον ανταγωνισμό και επηρέαζε τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

| (60) | Επιπλέον, η Επιτροπή κατέληξε στο προσωρινό συμπέρασμα ότι το συγκεκριμένο οικονομικό πλεονέκτημα είχε χρηματοδοτηθεί μέσω κρατικών πόρων και ως εκ τούτου έπρεπε να καταλογιστεί στο κράτος. Όσον αφορά τους κρατικούς πόρους, η Επιτροπή τόνισε ότι η FBS ήταν δημόσια επιχείρηση της οποίας οι μέτοχοι ήταν η γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση και δύο γερμανικά ομόσπονδα κράτη (Länder), και ότι 8 από τα 12 μέλη του εποπτικού της συμβουλίου ήταν εκπρόσωποι γερμανικών δημόσιων αρχών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι οι πόροι της FBS έπρεπε να θεωρηθούν κρατικοί πόροι. Όσον αφορά το κατά πόσον το μέτρο 1 έπρεπε να καταλογιστεί στο κράτος, η Επιτροπή τόνισε ιδιαίτερα τη φύση των δραστηριοτήτων της FBS, επισημαίνοντας ότι οι αερολιμένες διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο σε πολλούς τομείς δημόσιας πολιτικής και ότι οι δημόσιες αρχές σπανίως απουσιάζουν από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων όταν ο φορέας εκμετάλλευσης ενός αερολιμένα λαμβάνει αποφάσεις που επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη τέτοιου είδους υποδομών. |
| --- | --- |

(60)

Επιπλέον, η Επιτροπή κατέληξε στο προσωρινό συμπέρασμα ότι το συγκεκριμένο οικονομικό πλεονέκτημα είχε χρηματοδοτηθεί μέσω κρατικών πόρων και ως εκ τούτου έπρεπε να καταλογιστεί στο κράτος. Όσον αφορά τους κρατικούς πόρους, η Επιτροπή τόνισε ότι η FBS ήταν δημόσια επιχείρηση της οποίας οι μέτοχοι ήταν η γερμανική ομοσπονδιακή κυβέρνηση και δύο γερμανικά ομόσπονδα κράτη (Länder), και ότι 8 από τα 12 μέλη του εποπτικού της συμβουλίου ήταν εκπρόσωποι γερμανικών δημόσιων αρχών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι οι πόροι της FBS έπρεπε να θεωρηθούν κρατικοί πόροι. Όσον αφορά το κατά πόσον το μέτρο 1 έπρεπε να καταλογιστεί στο κράτος, η Επιτροπή τόνισε ιδιαίτερα τη φύση των δραστηριοτήτων της FBS, επισημαίνοντας ότι οι αερολιμένες διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο σε πολλούς τομείς δημόσιας πολιτικής και ότι οι δημόσιες αρχές σπανίως απουσιάζουν από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων όταν ο φορέας εκμετάλλευσης ενός αερολιμένα λαμβάνει αποφάσεις που επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη τέτοιου είδους υποδομών.

| (61) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το υπό εξέταση μέτρο ενδέχεται να συνιστά κρατική ενίσχυση. Εξέφρασε δε αμφιβολίες για το κατά πόσον η εν λόγω πιθανή ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά, ιδίως επί τη βάσει της εξαίρεσης που προβλέπεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ. Εν προκειμένω, η Επιτροπή επισήμανε ότι το υπό εξέταση μέτρο θα αποτελούσε ενίσχυση λειτουργίας εάν είχε χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση, ότι δεν φαινόταν να είναι αναγκαίο και αναλογικό για την επίτευξη στόχου δημόσιας πολιτικής και ότι δεν συνδυαζόταν με διαδικασία αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμο του μέτρου με το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, σημειώνοντας ότι οι γερμανικές αρχές δεν είχαν αναφέρει ότι είχαν επιφορτίσει την FBS με τη διαχείριση υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος. Η Επιτροπή παρέπεμψε επίσης στις παραγράφους 34 και 35 των κοινοτικών κατευθύνσεων για τη χρηματοδότηση των αερολιμένων και τις κρατικές ενισχύσεις σε αεροπορικές εταιρείες για την έναρξη νέων γραμμών με αναχώρηση από περιφερειακούς αερολιμένες (27) («κατευθυντήριες γραμμές για τις αεροπορικές μεταφορές»), σύμφωνα με τις οποίες η εκμετάλλευση ενός αερολιμένα μπορεί να θεωρηθεί υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. |
| --- | --- |

(61)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το υπό εξέταση μέτρο ενδέχεται να συνιστά κρατική ενίσχυση. Εξέφρασε δε αμφιβολίες για το κατά πόσον η εν λόγω πιθανή ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά, ιδίως επί τη βάσει της εξαίρεσης που προβλέπεται στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ. Εν προκειμένω, η Επιτροπή επισήμανε ότι το υπό εξέταση μέτρο θα αποτελούσε ενίσχυση λειτουργίας εάν είχε χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση, ότι δεν φαινόταν να είναι αναγκαίο και αναλογικό για την επίτευξη στόχου δημόσιας πολιτικής και ότι δεν συνδυαζόταν με διαδικασία αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμο του μέτρου με το άρθρο 106 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, σημειώνοντας ότι οι γερμανικές αρχές δεν είχαν αναφέρει ότι είχαν επιφορτίσει την FBS με τη διαχείριση υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος. Η Επιτροπή παρέπεμψε επίσης στις παραγράφους 34 και 35 των κοινοτικών κατευθύνσεων για τη χρηματοδότηση των αερολιμένων και τις κρατικές ενισχύσεις σε αεροπορικές εταιρείες για την έναρξη νέων γραμμών με αναχώρηση από περιφερειακούς αερολιμένες (27) («κατευθυντήριες γραμμές για τις αεροπορικές μεταφορές»), σύμφωνα με τις οποίες η εκμετάλλευση ενός αερολιμένα μπορεί να θεωρηθεί υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

4.2.   Μέτρο 2: η συμφωνία του 2003 με την easyJet

| (62) | Η Επιτροπή ανέφερε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι τα αερολιμενικά τέλη που κατέβαλλε η easyJet ήταν πολύ χαμηλότερα από εκείνα που θα προέκυπταν με βάση τον ισχύοντα πίνακα τελών. Επιπλέον, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι, ενώ τα οικονομικά κίνητρα που χορηγήθηκαν σε άλλους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους στο Schönefeld βασίζονταν στον εκάστοτε ισχύοντα πίνακα τελών σε κάθε χρονική στιγμή, η συμφωνία του 2003 με την easyJet δεν περιλάμβανε τέτοια «δυναμική» παραπομπή στον πίνακα τελών. Συνεπώς, η Επιτροπή διατύπωσε την προκαταρκτική άποψη ότι η συμφωνία του 2003 με την easyJet ενδεχομένως χορηγούσε επιλεκτικό πλεονέκτημα στην easyJet, το οποίο φαινόταν να νοθεύει τον ανταγωνισμό και να επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. |
| --- | --- |

(62)

Η Επιτροπή ανέφερε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι τα αερολιμενικά τέλη που κατέβαλλε η easyJet ήταν πολύ χαμηλότερα από εκείνα που θα προέκυπταν με βάση τον ισχύοντα πίνακα τελών. Επιπλέον, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι, ενώ τα οικονομικά κίνητρα που χορηγήθηκαν σε άλλους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους στο Schönefeld βασίζονταν στον εκάστοτε ισχύοντα πίνακα τελών σε κάθε χρονική στιγμή, η συμφωνία του 2003 με την easyJet δεν περιλάμβανε τέτοια «δυναμική» παραπομπή στον πίνακα τελών. Συνεπώς, η Επιτροπή διατύπωσε την προκαταρκτική άποψη ότι η συμφωνία του 2003 με την easyJet ενδεχομένως χορηγούσε επιλεκτικό πλεονέκτημα στην easyJet, το οποίο φαινόταν να νοθεύει τον ανταγωνισμό και να επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

| (63) | Η Επιτροπή κατέληξε επίσης στο προσωρινό συμπέρασμα ότι το εν λόγω μέτρο είχε χρηματοδοτηθεί από κρατικούς πόρους και έπρεπε να καταλογιστεί στο κράτος, μεταξύ άλλων και βάσει των επιχειρημάτων που παρατίθενται συνοπτικά ανωτέρω όσον αφορά το μέτρο 1, τα οποία ισχύουν και για το μέτρο 2. Πέραν των επιχειρημάτων αυτών, η Επιτροπή ανέφερε ότι η σύναψη συμφωνιών όπως αυτή που υπογράφηκε με την easyJet και άλλους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους προϋπέθετε την έγκριση του εποπτικού συμβουλίου, του οποίου τα περισσότερα μέλη ήταν εκπρόσωποι γερμανικών δημόσιων αρχών. Η Επιτροπή επισήμανε ακόμη ότι το καθεστώς εκπτώσεων επί των τελών που τέθηκε σε εφαρμογή από την FBS έπρεπε να εγκριθεί από το Υπουργείο Αστικής Ανάπτυξης, Στέγασης και Μεταφορών του Βραδεμβούργου. Θεωρήθηκε ότι τα στοιχεία αυτά αποτελούσαν ακόμη μία ένδειξη ότι το μέτρο 2 (όπως και το μέτρο 3) έπρεπε να καταλογιστεί στο κράτος. Η Επιτροπή σημείωσε επίσης ότι ο πρωθυπουργός του ομόσπονδου κράτους του Βραδεμβούργου ήταν μέλος του εποπτικού συμβουλίου της FBS, ενώ το Υπουργείο Αστικής Ανάπτυξης, Στέγασης και Μεταφορών υπαγόταν στον πρωθυπουργό. |
| --- | --- |

(63)

Η Επιτροπή κατέληξε επίσης στο προσωρινό συμπέρασμα ότι το εν λόγω μέτρο είχε χρηματοδοτηθεί από κρατικούς πόρους και έπρεπε να καταλογιστεί στο κράτος, μεταξύ άλλων και βάσει των επιχειρημάτων που παρατίθενται συνοπτικά ανωτέρω όσον αφορά το μέτρο 1, τα οποία ισχύουν και για το μέτρο 2. Πέραν των επιχειρημάτων αυτών, η Επιτροπή ανέφερε ότι η σύναψη συμφωνιών όπως αυτή που υπογράφηκε με την easyJet και άλλους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους προϋπέθετε την έγκριση του εποπτικού συμβουλίου, του οποίου τα περισσότερα μέλη ήταν εκπρόσωποι γερμανικών δημόσιων αρχών. Η Επιτροπή επισήμανε ακόμη ότι το καθεστώς εκπτώσεων επί των τελών που τέθηκε σε εφαρμογή από την FBS έπρεπε να εγκριθεί από το Υπουργείο Αστικής Ανάπτυξης, Στέγασης και Μεταφορών του Βραδεμβούργου. Θεωρήθηκε ότι τα στοιχεία αυτά αποτελούσαν ακόμη μία ένδειξη ότι το μέτρο 2 (όπως και το μέτρο 3) έπρεπε να καταλογιστεί στο κράτος. Η Επιτροπή σημείωσε επίσης ότι ο πρωθυπουργός του ομόσπονδου κράτους του Βραδεμβούργου ήταν μέλος του εποπτικού συμβουλίου της FBS, ενώ το Υπουργείο Αστικής Ανάπτυξης, Στέγασης και Μεταφορών υπαγόταν στον πρωθυπουργό.

| (64) | Επιπροσθέτως, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσον το μέτρο ήταν συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά και κατά πόσον θα έπρεπε να χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των κανόνων που προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές για τις αεροπορικές μεταφορές. |
| --- | --- |

(64)

Επιπροσθέτως, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσον το μέτρο ήταν συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά και κατά πόσον θα έπρεπε να χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των κανόνων που προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές για τις αεροπορικές μεταφορές.

4.3.   Μέτρο 3: συμφωνίες με διάφορους άλλους ΑΧΚ

| (65) | Η Επιτροπή επισήμανε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι μόνον ορισμένοι αερομεταφορείς είχαν επωφεληθεί από το καθεστώς εκπτώσεων που καθιερώθηκε στο Schönefeld για να προωθηθεί η αύξηση της επιβατικής κίνησης, και υπογράμμισε την έλλειψη διαφάνειας που χαρακτήριζε το εν λόγω καθεστώς εκπτώσεων. Η Επιτροπή επισήμανε ότι ορισμένες από τις υπό διερεύνηση συμφωνίες συνήφθησαν σε μια περίοδο κατά την οποία δεν προβλέπονταν εκπτώσεις στο πλαίσιο του ισχύοντος πίνακα τελών, καθώς και ότι ο πίνακας του 2004 είχε σχεδιαστεί ειδικά ώστε να παράσχει εκ των υστέρων νομική βάση για τις εν λόγω ρυθμίσεις. Κατά την άποψη της Επιτροπής, το καθεστώς εκπτώσεων που ήταν ενσωματωμένο στον πίνακα του 2004 δεν μπορούσε να τεθεί έγκυρα σε ισχύ, εφόσον ο πίνακας του 2004 είχε εγκριθεί από την αρμόδια αρχή με την επιφύλαξη της κοινοποίησης των ρυθμίσεων περί εκπτώσεων στην Επιτροπή, ενώ τέτοιου είδους κοινοποίηση δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ (28). Υπό το πρίσμα των στοιχείων αυτών, η Επιτροπή διατύπωσε την προκαταρκτική άποψη ότι οι υπό εξέταση συμφωνίες ενδεχομένως απέφεραν επιλεκτικό πλεονέκτημα στις εμπλεκόμενες αεροπορικές εταιρείες. Επιπλέον, η Επιτροπή θεώρησε ότι αυτό το οικονομικό πλεονέκτημα φαινόταν να νοθεύει τον ανταγωνισμό και να επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. |
| --- | --- |

(65)

Η Επιτροπή επισήμανε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι μόνον ορισμένοι αερομεταφορείς είχαν επωφεληθεί από το καθεστώς εκπτώσεων που καθιερώθηκε στο Schönefeld για να προωθηθεί η αύξηση της επιβατικής κίνησης, και υπογράμμισε την έλλειψη διαφάνειας που χαρακτήριζε το εν λόγω καθεστώς εκπτώσεων. Η Επιτροπή επισήμανε ότι ορισμένες από τις υπό διερεύνηση συμφωνίες συνήφθησαν σε μια περίοδο κατά την οποία δεν προβλέπονταν εκπτώσεις στο πλαίσιο του ισχύοντος πίνακα τελών, καθώς και ότι ο πίνακας του 2004 είχε σχεδιαστεί ειδικά ώστε να παράσχει εκ των υστέρων νομική βάση για τις εν λόγω ρυθμίσεις. Κατά την άποψη της Επιτροπής, το καθεστώς εκπτώσεων που ήταν ενσωματωμένο στον πίνακα του 2004 δεν μπορούσε να τεθεί έγκυρα σε ισχύ, εφόσον ο πίνακας του 2004 είχε εγκριθεί από την αρμόδια αρχή με την επιφύλαξη της κοινοποίησης των ρυθμίσεων περί εκπτώσεων στην Επιτροπή, ενώ τέτοιου είδους κοινοποίηση δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ (28). Υπό το πρίσμα των στοιχείων αυτών, η Επιτροπή διατύπωσε την προκαταρκτική άποψη ότι οι υπό εξέταση συμφωνίες ενδεχομένως απέφεραν επιλεκτικό πλεονέκτημα στις εμπλεκόμενες αεροπορικές εταιρείες. Επιπλέον, η Επιτροπή θεώρησε ότι αυτό το οικονομικό πλεονέκτημα φαινόταν να νοθεύει τον ανταγωνισμό και να επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

| (66) | Όσον αφορά το κατά πόσον εμπλέκονται κρατικοί πόροι στο μέτρο 3 και το κατά πόσον το εν λόγω μέτρο έπρεπε να καταλογιστεί στο κράτος, η Επιτροπή προέβαλε τα ίδια επιχειρήματα που παρέθεσε για τη συμφωνία του 2003 με την easyJet. |
| --- | --- |

(66)

Όσον αφορά το κατά πόσον εμπλέκονται κρατικοί πόροι στο μέτρο 3 και το κατά πόσον το εν λόγω μέτρο έπρεπε να καταλογιστεί στο κράτος, η Επιτροπή προέβαλε τα ίδια επιχειρήματα που παρέθεσε για τη συμφωνία του 2003 με την easyJet.

| (67) | Τέλος, η Επιτροπή διατύπωσε αμφιβολίες για το αν οι υπό εξέταση συμφωνίες ήταν συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά και κατά πόσον θα έπρεπε να χαρακτηριστούν κρατικές ενισχύσεις, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των κανόνων που προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές για τις αεροπορικές μεταφορές. |
| --- | --- |

(67)

Τέλος, η Επιτροπή διατύπωσε αμφιβολίες για το αν οι υπό εξέταση συμφωνίες ήταν συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά και κατά πόσον θα έπρεπε να χαρακτηριστούν κρατικές ενισχύσεις, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των κανόνων που προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές για τις αεροπορικές μεταφορές.

4.4.   Μέτρο 4: η σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet

| (68) | Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή παρέθεσε την απόφαση του Πρωτοδικείου του Πότσνταμ (Landgericht Potsdam) (29) όσον αφορά τη σύμβαση μεταξύ της FBS και της easyJet για τη χρήση του αεροσταθμού B του Schönefeld. Το Πρωτοδικείο είχε διαπιστώσει ότι είχε χορηγηθεί στην easyJet η αποκλειστική χρήση ενός ολόκληρου αεροσταθμού στον αερολιμένα Schönefeld (του αεροσταθμού B) και ότι όλες οι άλλες αεροπορικές εταιρείες που χρησιμοποιούσαν στο παρελθόν τον εν λόγω αεροσταθμό είχαν αναγκαστεί να αποχωρήσουν. Ο συγκεκριμένος αεροσταθμός είχε διάφορα χαρακτηριστικά που τον διέκριναν από τους άλλους αεροσταθμούς του Schönefeld. Οι άλλοι αεροσταθμοί δεν ήταν εξοπλισμένοι, για παράδειγμα, με πολυεπίπεδο σύστημα μεταφοράς αποσκευών που καθιστά δυνατή την πολύ ταχύτερη διακίνηση των αποσκευών σε σύγκριση με τα δικά τους συστήματα μεταφοράς ενός μόνον επιπέδου. |
| --- | --- |

(68)

Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή παρέθεσε την απόφαση του Πρωτοδικείου του Πότσνταμ (Landgericht Potsdam) (29) όσον αφορά τη σύμβαση μεταξύ της FBS και της easyJet για τη χρήση του αεροσταθμού B του Schönefeld. Το Πρωτοδικείο είχε διαπιστώσει ότι είχε χορηγηθεί στην easyJet η αποκλειστική χρήση ενός ολόκληρου αεροσταθμού στον αερολιμένα Schönefeld (του αεροσταθμού B) και ότι όλες οι άλλες αεροπορικές εταιρείες που χρησιμοποιούσαν στο παρελθόν τον εν λόγω αεροσταθμό είχαν αναγκαστεί να αποχωρήσουν. Ο συγκεκριμένος αεροσταθμός είχε διάφορα χαρακτηριστικά που τον διέκριναν από τους άλλους αεροσταθμούς του Schönefeld. Οι άλλοι αεροσταθμοί δεν ήταν εξοπλισμένοι, για παράδειγμα, με πολυεπίπεδο σύστημα μεταφοράς αποσκευών που καθιστά δυνατή την πολύ ταχύτερη διακίνηση των αποσκευών σε σύγκριση με τα δικά τους συστήματα μεταφοράς ενός μόνον επιπέδου.

| (69) | Η Επιτροπή ανέφερε επίσης ότι το Πρωτοδικείο είχε υποστηρίξει ότι δεν υπήρχε λόγος να χορηγηθεί αποκλειστικό δικαίωμα στην easyJet, δεδομένου κυρίως του γεγονότος ότι άλλες αεροπορικές εταιρείες που επίσης εξυπηρετούσαν το Schönefeld διακινούσαν τον ίδιο αριθμό επιβατών και εξυπηρετούσαν τον ίδιο αριθμό δρομολογίων στο Schönefeld με την easyJet. Εξάλλου, η Επιτροπή θεώρησε ότι το μηνιαίο μίσθωμα ύψους [...] ευρώ το οποίο χρέωνε η FBS στην easyJet ήταν χαμηλότερο από το αγοραίο μίσθωμα. |
| --- | --- |

(69)

Η Επιτροπή ανέφερε επίσης ότι το Πρωτοδικείο είχε υποστηρίξει ότι δεν υπήρχε λόγος να χορηγηθεί αποκλειστικό δικαίωμα στην easyJet, δεδομένου κυρίως του γεγονότος ότι άλλες αεροπορικές εταιρείες που επίσης εξυπηρετούσαν το Schönefeld διακινούσαν τον ίδιο αριθμό επιβατών και εξυπηρετούσαν τον ίδιο αριθμό δρομολογίων στο Schönefeld με την easyJet. Εξάλλου, η Επιτροπή θεώρησε ότι το μηνιαίο μίσθωμα ύψους [...] ευρώ το οποίο χρέωνε η FBS στην easyJet ήταν χαμηλότερο από το αγοραίο μίσθωμα.

| (70) | Συνεπώς, η Επιτροπή διαμόρφωσε την προκαταρκτική άποψη ότι η σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet ενδεχομένως απέφερε επιλεκτικό πλεονέκτημα στην easyJet. Επιπλέον, η Επιτροπή θεώρησε ότι αυτό το οικονομικό πλεονέκτημα φαινόταν να νοθεύει τον ανταγωνισμό και να επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. |
| --- | --- |

(70)

Συνεπώς, η Επιτροπή διαμόρφωσε την προκαταρκτική άποψη ότι η σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet ενδεχομένως απέφερε επιλεκτικό πλεονέκτημα στην easyJet. Επιπλέον, η Επιτροπή θεώρησε ότι αυτό το οικονομικό πλεονέκτημα φαινόταν να νοθεύει τον ανταγωνισμό και να επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

| (71) | Όσον αφορά το κατά πόσον εμπλέκονται κρατικοί πόροι στο μέτρο 4 και το κατά πόσον το εν λόγω μέτρο έπρεπε να καταλογιστεί στο κράτος, η Επιτροπή προέβαλε τα ίδια επιχειρήματα που παρέθεσε για τη συμφωνία του 2003 με την easyJet. |
| --- | --- |

(71)

Όσον αφορά το κατά πόσον εμπλέκονται κρατικοί πόροι στο μέτρο 4 και το κατά πόσον το εν λόγω μέτρο έπρεπε να καταλογιστεί στο κράτος, η Επιτροπή προέβαλε τα ίδια επιχειρήματα που παρέθεσε για τη συμφωνία του 2003 με την easyJet.

| (72) | Τέλος, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το αν το εν λόγω μέτρο ήταν συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά και κατά πόσον θα έπρεπε να χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των κανόνων που προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές για τις αεροπορικές μεταφορές σχετικά με τις ενισχύσεις σε αεροπορικές εταιρείες για την έναρξη νέων γραμμών. |
| --- | --- |

(72)

Τέλος, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το αν το εν λόγω μέτρο ήταν συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά και κατά πόσον θα έπρεπε να χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των κανόνων που προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές για τις αεροπορικές μεταφορές σχετικά με τις ενισχύσεις σε αεροπορικές εταιρείες για την έναρξη νέων γραμμών.

5.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ

5.1.   Air France

| (73) | Σύμφωνα με την Air France, τα μειωμένα τέλη τα οποία χρέωνε η FBS στο Schönefeld δεν συνιστούν γενικό μέτρο, καθώς στην προκειμένη περίπτωση δεν υπήρξε η απαραίτητη δημοσιοποίηση. Επιπροσθέτως, η διάρκεια της συμφωνίας με την easyJet του 2003 (20 έτη) δεν συνάδει με την πρακτική της Επιτροπής όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων. Η μακροπρόθεσμη χρηματοοικονομική στήριξη δεν μπορούσε να δικαιολογηθεί αντικειμενικά, ενώ επίσης δεν μπορούσε να καταδειχθεί η δημιουργία κινήτρων. |
| --- | --- |

(73)

Σύμφωνα με την Air France, τα μειωμένα τέλη τα οποία χρέωνε η FBS στο Schönefeld δεν συνιστούν γενικό μέτρο, καθώς στην προκειμένη περίπτωση δεν υπήρξε η απαραίτητη δημοσιοποίηση. Επιπροσθέτως, η διάρκεια της συμφωνίας με την easyJet του 2003 (20 έτη) δεν συνάδει με την πρακτική της Επιτροπής όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων. Η μακροπρόθεσμη χρηματοοικονομική στήριξη δεν μπορούσε να δικαιολογηθεί αντικειμενικά, ενώ επίσης δεν μπορούσε να καταδειχθεί η δημιουργία κινήτρων.

| (74) | Όσον αφορά τη χρήση του αεροσταθμού B από την easyJet, η Air France εξέφρασε την άποψη ότι αυτός ήταν ο μόνος αεροσταθμός που διατέθηκε προς χρήση αποκλειστικά από μία αεροπορική εταιρεία. Η σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet δεν αποτέλεσε αντικείμενο καμίας διαδικασίας διαγωνισμού. Η easyJet ήταν η μόνη αεροπορική εταιρεία που ήταν σε θέση να προσφέρει ικανοποιητικές και αξιόπιστες υπηρεσίες παράδοσης αποσκευών στο Schönefeld. |
| --- | --- |

(74)

Όσον αφορά τη χρήση του αεροσταθμού B από την easyJet, η Air France εξέφρασε την άποψη ότι αυτός ήταν ο μόνος αεροσταθμός που διατέθηκε προς χρήση αποκλειστικά από μία αεροπορική εταιρεία. Η σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet δεν αποτέλεσε αντικείμενο καμίας διαδικασίας διαγωνισμού. Η easyJet ήταν η μόνη αεροπορική εταιρεία που ήταν σε θέση να προσφέρει ικανοποιητικές και αξιόπιστες υπηρεσίες παράδοσης αποσκευών στο Schönefeld.

5.2.   Lufthansa

| (75) | Η Deutsche Lufthansa AG («Lufthansa») επισήμανε στις παρατηρήσεις της ότι η εξέλιξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας των τριών αερολιμένων του Βερολίνου (Tegel, Schönefeld και Tempelhof) ήταν εξαιρετικά θετική και ότι ο δείκτης των κερδών προς τις πωλήσεις κατά την τελευταία τριετία κυμαινόταν γύρω στο [...]%. Η Lufthansa διατύπωσε την άποψη ότι το Schönefeld επιχορηγούνταν από τις αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στο Tegel. |
| --- | --- |

(75)

Η Deutsche Lufthansa AG («Lufthansa») επισήμανε στις παρατηρήσεις της ότι η εξέλιξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας των τριών αερολιμένων του Βερολίνου (Tegel, Schönefeld και Tempelhof) ήταν εξαιρετικά θετική και ότι ο δείκτης των κερδών προς τις πωλήσεις κατά την τελευταία τριετία κυμαινόταν γύρω στο [...]%. Η Lufthansa διατύπωσε την άποψη ότι το Schönefeld επιχορηγούνταν από τις αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στο Tegel.

5.3.   Germania

| (76) | Η Germania Fluggesellschaft mbH («Germania») εξέφρασε την άποψη ότι τα πλεονεκτήματα που παρέχονταν στο Schönefeld ως αποτέλεσμα της συμφωνίας ελέγχου και μεταφοράς κερδών μεταξύ της FBS και της BFG χρηματοδοτούνταν από τους επιβάτες που χρησιμοποιούσαν το Tegel. Σύμφωνα με την Germania, ο τρόπος υπολογισμού των τελών και οι συνδέσεις μεταξύ των εταιρειών που δραστηριοποιούνταν στο Schönefeld και στο Tegel, που κατά την άποψη της Germania ισοδυναμούσαν με αθέμιτη σύμπραξη, συνεπάγονταν διασταυρούμενη επιχορήγηση. Η Germania ήταν της γνώμης ότι η FBS δεν ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς όσον αφορά την αντιστάθμιση των ζημιών. Η Germania θεωρούσε ότι ήταν απίθανο να καλύπτονται οι δαπάνες της FBS στο Schönefeld από τις δραστηριότητες. |
| --- | --- |

(76)

Η Germania Fluggesellschaft mbH («Germania») εξέφρασε την άποψη ότι τα πλεονεκτήματα που παρέχονταν στο Schönefeld ως αποτέλεσμα της συμφωνίας ελέγχου και μεταφοράς κερδών μεταξύ της FBS και της BFG χρηματοδοτούνταν από τους επιβάτες που χρησιμοποιούσαν το Tegel. Σύμφωνα με την Germania, ο τρόπος υπολογισμού των τελών και οι συνδέσεις μεταξύ των εταιρειών που δραστηριοποιούνταν στο Schönefeld και στο Tegel, που κατά την άποψη της Germania ισοδυναμούσαν με αθέμιτη σύμπραξη, συνεπάγονταν διασταυρούμενη επιχορήγηση. Η Germania ήταν της γνώμης ότι η FBS δεν ενήργησε ως ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς όσον αφορά την αντιστάθμιση των ζημιών. Η Germania θεωρούσε ότι ήταν απίθανο να καλύπτονται οι δαπάνες της FBS στο Schönefeld από τις δραστηριότητες.

| (77) | Η Germania δήλωσε ότι οι αεροπορικές εταιρείες στο Schönefeld έλαβαν ενίσχυση λειτουργίας ως αποτέλεσμα μεμονωμένων συμφωνιών σχετικά με τα αερολιμενικά τέλη. Ακόμη, η Germania πρόσθεσε ότι ο πίνακας του 2004 ούτε είχε εγκριθεί ούτε είχε δημοσιευτεί. |
| --- | --- |

(77)

Η Germania δήλωσε ότι οι αεροπορικές εταιρείες στο Schönefeld έλαβαν ενίσχυση λειτουργίας ως αποτέλεσμα μεμονωμένων συμφωνιών σχετικά με τα αερολιμενικά τέλη. Ακόμη, η Germania πρόσθεσε ότι ο πίνακας του 2004 ούτε είχε εγκριθεί ούτε είχε δημοσιευτεί.

| (78) | Κατά την άποψη της Germania, το μίσθωμα το οποίο χρεωνόταν στην easyJet για τη χρήση του αεροσταθμού B δεν αντιστοιχούσε στη συνήθη τιμή της αγοράς. Το γεγονός αυτό ισοδυναμούσε με ευνοϊκή μεταχείριση και κρατική ενίσχυση. Η αποκλειστική χρήση ολόκληρου του αεροσταθμού παρείχε στην easyJet τη δυνατότητα να προσφέρει αποδοτικότερες υπηρεσίες, ενώ άλλες αεροπορικές εταιρείες δεν είχαν αυτή την ευκαιρία. |
| --- | --- |

(78)

Κατά την άποψη της Germania, το μίσθωμα το οποίο χρεωνόταν στην easyJet για τη χρήση του αεροσταθμού B δεν αντιστοιχούσε στη συνήθη τιμή της αγοράς. Το γεγονός αυτό ισοδυναμούσε με ευνοϊκή μεταχείριση και κρατική ενίσχυση. Η αποκλειστική χρήση ολόκληρου του αεροσταθμού παρείχε στην easyJet τη δυνατότητα να προσφέρει αποδοτικότερες υπηρεσίες, ενώ άλλες αεροπορικές εταιρείες δεν είχαν αυτή την ευκαιρία.

5.4.   DBA

| (79) | Σύμφωνα με την DBA Luftfahrtgesellschaft («DBA»), που αποτελεί αερομεταφορέα χαμηλού κόστους ο οποίος τελούσε υπό τον έλεγχο της Air Berlin έως την παύση λειτουργίας του το 2008, ο ανταγωνισμός τιμών στην αγορά αεροπορικών μεταφορών του Βερολίνου ήταν ιδιαίτερα έντονος. Το ανταγωνιστικό περιβάλλον είχε οξυνθεί περαιτέρω με την εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ στο Schönefeld, ιδίως με την είσοδο της Germanwings και της easyJet. Αυτό είχε δημιουργήσει πίεση στις αεροπορικές εταιρείες που εκτελούσαν δρομολόγια από το Tegel, ιδίως σε άλλους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους όπως η Air Berlin/DBA. |
| --- | --- |

(79)

Σύμφωνα με την DBA Luftfahrtgesellschaft («DBA»), που αποτελεί αερομεταφορέα χαμηλού κόστους ο οποίος τελούσε υπό τον έλεγχο της Air Berlin έως την παύση λειτουργίας του το 2008, ο ανταγωνισμός τιμών στην αγορά αεροπορικών μεταφορών του Βερολίνου ήταν ιδιαίτερα έντονος. Το ανταγωνιστικό περιβάλλον είχε οξυνθεί περαιτέρω με την εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ στο Schönefeld, ιδίως με την είσοδο της Germanwings και της easyJet. Αυτό είχε δημιουργήσει πίεση στις αεροπορικές εταιρείες που εκτελούσαν δρομολόγια από το Tegel, ιδίως σε άλλους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους όπως η Air Berlin/DBA.

| (80) | Η DBA ήταν της άποψης ότι το μίσθωμα που κατέβαλλε η easyJet για τον αεροσταθμό B δεν μπορούσε να θεωρηθεί συνήθης τιμή της αγοράς. Επιπλέον, η αποκλειστική χρήση του εξοπλισμού διακίνησης αποσκευών στον αεροσταθμό B συνιστούσε προνομιακή μεταχείριση και ενέπιπτε στο πλαίσιο των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις. |
| --- | --- |

(80)

Η DBA ήταν της άποψης ότι το μίσθωμα που κατέβαλλε η easyJet για τον αεροσταθμό B δεν μπορούσε να θεωρηθεί συνήθης τιμή της αγοράς. Επιπλέον, η αποκλειστική χρήση του εξοπλισμού διακίνησης αποσκευών στον αεροσταθμό B συνιστούσε προνομιακή μεταχείριση και ενέπιπτε στο πλαίσιο των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις.

5.5.   Ένωση Ευρωπαϊκών Αεροπορικών Εταιρειών

| (81) | Η Ένωση Ευρωπαϊκών Αεροπορικών Εταιρειών («AEA»), η οποία εκπροσωπεί τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών αερομεταφορέων, ήταν της άποψης ότι η διασταυρούμενη επιχορήγηση μεταξύ Tegel και Schönefeld, καθώς και μεταξύ των εταιρειών-μελών της AEA που εκτελούσαν δρομολόγια κυρίως από το Tegel και των επιχορηγούμενων αεροπορικών εταιρειών που τις ανταγωνίζονταν και είχαν τη βάση τους στο Schönefeld, συνιστούσε διάκριση. Σύμφωνα με την AEA, χωρίς αυτή την αντιανταγωνιστική διασταυρούμενη επιχορήγηση, οι αεροπορικές εταιρείες που εκτελούσαν δρομολόγια από το Schönefeld δεν θα ήταν οικονομικά βιώσιμες και τα τέλη στο Tegel θα μπορούσαν να είναι σημαντικά χαμηλότερα. Καθώς το Tegel βρισκόταν κοντά στο Schönefeld, δεν υπήρχε δημόσια ανάγκη που να δικαιολογεί τις επιχορηγήσεις. |
| --- | --- |

(81)

Η Ένωση Ευρωπαϊκών Αεροπορικών Εταιρειών («AEA»), η οποία εκπροσωπεί τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών αερομεταφορέων, ήταν της άποψης ότι η διασταυρούμενη επιχορήγηση μεταξύ Tegel και Schönefeld, καθώς και μεταξύ των εταιρειών-μελών της AEA που εκτελούσαν δρομολόγια κυρίως από το Tegel και των επιχορηγούμενων αεροπορικών εταιρειών που τις ανταγωνίζονταν και είχαν τη βάση τους στο Schönefeld, συνιστούσε διάκριση. Σύμφωνα με την AEA, χωρίς αυτή την αντιανταγωνιστική διασταυρούμενη επιχορήγηση, οι αεροπορικές εταιρείες που εκτελούσαν δρομολόγια από το Schönefeld δεν θα ήταν οικονομικά βιώσιμες και τα τέλη στο Tegel θα μπορούσαν να είναι σημαντικά χαμηλότερα. Καθώς το Tegel βρισκόταν κοντά στο Schönefeld, δεν υπήρχε δημόσια ανάγκη που να δικαιολογεί τις επιχορηγήσεις.

| (82) | Επιπροσθέτως, η AEA ισχυρίστηκε ότι τα μέτρα που αναφέρονται στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας δεν μπορούσαν να δικαιολογηθούν με αντικειμενικά κριτήρια· οι εκπτώσεις και τα κίνητρα ήταν αυθαίρετα και συνιστούσαν διακριτική μεταχείριση και, ως εκ τούτου, δεν ήταν συμβιβάσιμα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις αεροπορικές μεταφορές. |
| --- | --- |

(82)

Επιπροσθέτως, η AEA ισχυρίστηκε ότι τα μέτρα που αναφέρονται στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας δεν μπορούσαν να δικαιολογηθούν με αντικειμενικά κριτήρια· οι εκπτώσεις και τα κίνητρα ήταν αυθαίρετα και συνιστούσαν διακριτική μεταχείριση και, ως εκ τούτου, δεν ήταν συμβιβάσιμα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις αεροπορικές μεταφορές.

5.6.   Germanwings

| (83) | Η Germanwings ισχυρίστηκε ότι η συμπεριφορά της FBS απέναντί της αντιστοιχούσε πάντοτε στη συμπεριφορά ενός ιδιώτη επενδυτή. Η Germanwings επισήμανε ότι, παρά τη σταδιακή κατάργηση των εκπτώσεών της με την πάροδο του χρόνου, είχε επεκτείνει το δίκτυο των δρομολογίων της με αφετηρία το Schönefeld. Η Germanwings δήλωσε πεπεισμένη ότι οι οικονομικές ρυθμίσεις με την FBS ήταν σύμφωνες με τον νόμο, ιδίως δεδομένου ότι οι τρεις αερολιμένες του Βερολίνου συγκροτούσαν ένα ενοποιημένο σύστημα αερολιμένων. |
| --- | --- |

(83)

Η Germanwings ισχυρίστηκε ότι η συμπεριφορά της FBS απέναντί της αντιστοιχούσε πάντοτε στη συμπεριφορά ενός ιδιώτη επενδυτή. Η Germanwings επισήμανε ότι, παρά τη σταδιακή κατάργηση των εκπτώσεών της με την πάροδο του χρόνου, είχε επεκτείνει το δίκτυο των δρομολογίων της με αφετηρία το Schönefeld. Η Germanwings δήλωσε πεπεισμένη ότι οι οικονομικές ρυθμίσεις με την FBS ήταν σύμφωνες με τον νόμο, ιδίως δεδομένου ότι οι τρεις αερολιμένες του Βερολίνου συγκροτούσαν ένα ενοποιημένο σύστημα αερολιμένων.

| (84) | Η Germanwings ανέφερε ότι δεν θεωρούσε τους αερολιμένες του Αμβούργου, της Δρέσδης, της Λειψίας ή του Lübeck (30) κατάλληλες ανταγωνιστικές εναλλακτικές λύσεις αντί του Schönefeld, διότι η εν λόγω εταιρεία εκτελούσε κυρίως δρομολόγια εσωτερικού στη Γερμανία. Λαμβανομένης υπόψη της σύντομης διάρκειας των πτήσεων εσωτερικού, οι ανωτέρω αερολιμένες ήταν υπερβολικά μακριά από το Βερολίνο για να αποτελούν πρόσφορες λύσεις υποκατάστασης του αερολιμένα Schönefeld. |
| --- | --- |

(84)

Η Germanwings ανέφερε ότι δεν θεωρούσε τους αερολιμένες του Αμβούργου, της Δρέσδης, της Λειψίας ή του Lübeck (30) κατάλληλες ανταγωνιστικές εναλλακτικές λύσεις αντί του Schönefeld, διότι η εν λόγω εταιρεία εκτελούσε κυρίως δρομολόγια εσωτερικού στη Γερμανία. Λαμβανομένης υπόψη της σύντομης διάρκειας των πτήσεων εσωτερικού, οι ανωτέρω αερολιμένες ήταν υπερβολικά μακριά από το Βερολίνο για να αποτελούν πρόσφορες λύσεις υποκατάστασης του αερολιμένα Schönefeld.

| (85) | Η Germanwings δήλωσε επίσης ότι η εκμίσθωση του αεροσταθμού B στην easyJet αντέβαινε στην αντιμονοπωλιακή νομοθεσία και στη νομοθεσία περί κρατικών ενισχύσεων, διότι η easyJet δεν συμμετείχε κατά κανένα τρόπο στη χρηματοδότηση του αεροσταθμού B και η ενοικίαση πραγματοποιήθηκε χωρίς αντίστοιχη διαδικασία διαγωνισμού. Επιπλέον, το μίσθωμα ήταν υπερβολικά χαμηλό δεδομένου ότι ο αεροσταθμός B, σε αντίθεση με τους αεροσταθμούς A και C, διέθετε σύγχρονο σύστημα διακίνησης αποσκευών. |
| --- | --- |

(85)

Η Germanwings δήλωσε επίσης ότι η εκμίσθωση του αεροσταθμού B στην easyJet αντέβαινε στην αντιμονοπωλιακή νομοθεσία και στη νομοθεσία περί κρατικών ενισχύσεων, διότι η easyJet δεν συμμετείχε κατά κανένα τρόπο στη χρηματοδότηση του αεροσταθμού B και η ενοικίαση πραγματοποιήθηκε χωρίς αντίστοιχη διαδικασία διαγωνισμού. Επιπλέον, το μίσθωμα ήταν υπερβολικά χαμηλό δεδομένου ότι ο αεροσταθμός B, σε αντίθεση με τους αεροσταθμούς A και C, διέθετε σύγχρονο σύστημα διακίνησης αποσκευών.

5.7.   Αερολιμένας του Lübeck

| (86) | Ο αερολιμένας του Lübeck ανέφερε ότι δεν είχε παρατηρήσει κανέναν αρνητικό αντίκτυπο της εμπορικής στρατηγικής της FBS στην αγορά. |
| --- | --- |

(86)

Ο αερολιμένας του Lübeck ανέφερε ότι δεν είχε παρατηρήσει κανέναν αρνητικό αντίκτυπο της εμπορικής στρατηγικής της FBS στην αγορά.

5.8.   Ryanair

| (87) | Η Ryanair εξέφρασε την άποψη ότι, όσον αφορά τις πτήσεις μικρών και μεσαίων αποστάσεων, δεν υπήρχε ανταγωνισμός μεταξύ των αερολιμένων της Δρέσδης, του Αμβούργου και του Lübeck αφενός και του αερολιμένα Schönefeld αφετέρου. Η απόσταση μεταξύ του Schönefeld και της Δρέσδης, του Αμβούργου και του Lübeck ήταν υπερβολικά μεγάλη για να αναπτυχθεί τέτοιου είδους ανταγωνισμός. Ως εκ τούτου, μια συμφωνία που αφορούσε το Schönefeld δεν επηρέαζε τους άλλους αερολιμένες που αναφέρθηκαν. |
| --- | --- |

(87)

Η Ryanair εξέφρασε την άποψη ότι, όσον αφορά τις πτήσεις μικρών και μεσαίων αποστάσεων, δεν υπήρχε ανταγωνισμός μεταξύ των αερολιμένων της Δρέσδης, του Αμβούργου και του Lübeck αφενός και του αερολιμένα Schönefeld αφετέρου. Η απόσταση μεταξύ του Schönefeld και της Δρέσδης, του Αμβούργου και του Lübeck ήταν υπερβολικά μεγάλη για να αναπτυχθεί τέτοιου είδους ανταγωνισμός. Ως εκ τούτου, μια συμφωνία που αφορούσε το Schönefeld δεν επηρέαζε τους άλλους αερολιμένες που αναφέρθηκαν.

| (88) | Η Ryanair ισχυρίστηκε ότι τα τέλη τα οποία κατέβαλλε στο Schönefeld ήταν ακριβώς τα ίδια με εκείνα του πίνακα τελών, τα οποία ήταν σύμφωνα με την πάγια πρακτική στον συγκεκριμένο τομέα. Η συμφωνία με την FBS ήταν παρόμοια με εκείνες που είχαν συναφθεί με διάφορους ιδιωτικούς αερολιμένες και θα είχε συναφθεί κατά τον ίδιο τρόπο από έναν ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς. Η Ryanair υπέβαλε μελέτη που εκπονήθηκε από συμβουλευτική εταιρεία ([...]) στο πλαίσιο της οποίας εξετάστηκαν οι συμβατικές ρυθμίσεις μεταξύ της Ryanair και της FBS. Βάσει συγκριτικής ανάλυσης του Schönefeld με τους αερολιμένες του Λίβερπουλ και του Λούτον, η συμβουλευτική εταιρεία είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η συμπεριφορά της FBS έναντι της Ryanair ήταν σύμφωνη με την αναμενόμενη συμπεριφορά ενός ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς. |
| --- | --- |

(88)

Η Ryanair ισχυρίστηκε ότι τα τέλη τα οποία κατέβαλλε στο Schönefeld ήταν ακριβώς τα ίδια με εκείνα του πίνακα τελών, τα οποία ήταν σύμφωνα με την πάγια πρακτική στον συγκεκριμένο τομέα. Η συμφωνία με την FBS ήταν παρόμοια με εκείνες που είχαν συναφθεί με διάφορους ιδιωτικούς αερολιμένες και θα είχε συναφθεί κατά τον ίδιο τρόπο από έναν ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς. Η Ryanair υπέβαλε μελέτη που εκπονήθηκε από συμβουλευτική εταιρεία ([...]) στο πλαίσιο της οποίας εξετάστηκαν οι συμβατικές ρυθμίσεις μεταξύ της Ryanair και της FBS. Βάσει συγκριτικής ανάλυσης του Schönefeld με τους αερολιμένες του Λίβερπουλ και του Λούτον, η συμβουλευτική εταιρεία είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η συμπεριφορά της FBS έναντι της Ryanair ήταν σύμφωνη με την αναμενόμενη συμπεριφορά ενός ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς.

| (89) | Η Ryanair προέβαλε επίσης το επιχείρημα ότι το Βερολίνο, όπως το Λονδίνο και το Μιλάνο, αποτελεί μεγάλο ευρωπαϊκό οικονομικό και διοικητικό κέντρο και, ως εκ τούτου, σημαντικό ευρωπαϊκό προορισμό. Επομένως, οι αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο Βερολίνο μπορούν να βασίζονται στο γεγονός ότι υπάρχει επαρκής αριθμός επιβατών που επιθυμούν να ταξιδέψουν προς τον προορισμό αυτό. |
| --- | --- |

(89)

Η Ryanair προέβαλε επίσης το επιχείρημα ότι το Βερολίνο, όπως το Λονδίνο και το Μιλάνο, αποτελεί μεγάλο ευρωπαϊκό οικονομικό και διοικητικό κέντρο και, ως εκ τούτου, σημαντικό ευρωπαϊκό προορισμό. Επομένως, οι αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο Βερολίνο μπορούν να βασίζονται στο γεγονός ότι υπάρχει επαρκής αριθμός επιβατών που επιθυμούν να ταξιδέψουν προς τον προορισμό αυτό.

5.9.   easyJet

| (90) | Όσον αφορά τη συμφωνία του 2003 με την easyJet, η easyJet ισχυρίστηκε ότι, εάν στη θέση της FBS ήταν ένας φορέας εκμετάλλευσης της οικονομίας της αγοράς, ο εν λόγω φορέας θα είχε και αυτός ακολουθήσει τον ίδιο τύπο στρατηγικής. Μάλιστα, το μέτρο είχε αποφέρει στην FBS σημαντική αύξηση των αριθμών επιβατών και βελτίωση των ετήσιων αποτελεσμάτων. |
| --- | --- |

(90)

Όσον αφορά τη συμφωνία του 2003 με την easyJet, η easyJet ισχυρίστηκε ότι, εάν στη θέση της FBS ήταν ένας φορέας εκμετάλλευσης της οικονομίας της αγοράς, ο εν λόγω φορέας θα είχε και αυτός ακολουθήσει τον ίδιο τύπο στρατηγικής. Μάλιστα, το μέτρο είχε αποφέρει στην FBS σημαντική αύξηση των αριθμών επιβατών και βελτίωση των ετήσιων αποτελεσμάτων.

| (91) | Η easyJet δήλωσε επίσης ότι η ύπαρξη μεμονωμένης ρύθμισης τελών μεταξύ της FBS και της easyJet δεν σήμαινε κατ’ ανάγκη ότι είχαν χορηγηθεί εκπτώσεις που συνιστούσαν διακριτική μεταχείριση. Η easyJet διατύπωσε την άποψη ότι και άλλες αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν με συγκρίσιμους στόχους ανάπτυξης θα είχαν ακριβώς την ίδια αντιμετώπιση με την easyJet. Εν πάση περιπτώσει, οι εκπτώσεις ήταν δικαιολογημένες υπό το πρίσμα των οικονομιών κλίμακας τις οποίες παρείχε η easyJet, που αναλογούσαν σε μεγάλο ποσοστό των επιβατών στο Schönefeld και είχαν συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στη βελτίωση των αποτελεσμάτων της FBS. |
| --- | --- |

(91)

Η easyJet δήλωσε επίσης ότι η ύπαρξη μεμονωμένης ρύθμισης τελών μεταξύ της FBS και της easyJet δεν σήμαινε κατ’ ανάγκη ότι είχαν χορηγηθεί εκπτώσεις που συνιστούσαν διακριτική μεταχείριση. Η easyJet διατύπωσε την άποψη ότι και άλλες αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν με συγκρίσιμους στόχους ανάπτυξης θα είχαν ακριβώς την ίδια αντιμετώπιση με την easyJet. Εν πάση περιπτώσει, οι εκπτώσεις ήταν δικαιολογημένες υπό το πρίσμα των οικονομιών κλίμακας τις οποίες παρείχε η easyJet, που αναλογούσαν σε μεγάλο ποσοστό των επιβατών στο Schönefeld και είχαν συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στη βελτίωση των αποτελεσμάτων της FBS.

| (92) | Όσον αφορά την εκ μέρους της χρήση του αεροσταθμού B, η easyJet επισήμανε ότι δεν επρόκειτο για αποκλεισμένο αεροσταθμό του αερολιμένα. Στην πραγματικότητα, ο χώρος τον οποίο μίσθωνε η easyJet ήταν ένας χωριστός χώρος ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών και ο συνδεδεμένος με αυτόν χώρος γραφείων στον βόρειο αεροσταθμό του Schönefeld. Το μεγαλύτερο μέρος του χώρου ήταν προσβάσιμο στο κοινό και χρησιμοποιούνταν επίσης από επιβάτες άλλων αερομεταφορέων. Κατά τον χρόνο υπογραφής της συμφωνίας με την easyJet, υπήρχε επαρκής διαθέσιμη χωρητικότητα στον αεροσταθμό B και, επομένως, δεν δημιουργήθηκε μειονέκτημα για τις άλλες αεροπορικές εταιρείες. Η easyJet τόνισε ότι, από την έναρξη της δραστηριότητάς της στο Schönefeld το 2004, ήταν μακράν η αεροπορική εταιρεία με τη μεγαλύτερη διακίνηση επιβατών. Ως εκ τούτου, η εκ μέρους της αποκλειστική χρήση ορισμένων τμημάτων του αεροσταθμού B ήταν αντικειμενικά δικαιολογημένη. |
| --- | --- |

(92)

Όσον αφορά την εκ μέρους της χρήση του αεροσταθμού B, η easyJet επισήμανε ότι δεν επρόκειτο για αποκλεισμένο αεροσταθμό του αερολιμένα. Στην πραγματικότητα, ο χώρος τον οποίο μίσθωνε η easyJet ήταν ένας χωριστός χώρος ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών και ο συνδεδεμένος με αυτόν χώρος γραφείων στον βόρειο αεροσταθμό του Schönefeld. Το μεγαλύτερο μέρος του χώρου ήταν προσβάσιμο στο κοινό και χρησιμοποιούνταν επίσης από επιβάτες άλλων αερομεταφορέων. Κατά τον χρόνο υπογραφής της συμφωνίας με την easyJet, υπήρχε επαρκής διαθέσιμη χωρητικότητα στον αεροσταθμό B και, επομένως, δεν δημιουργήθηκε μειονέκτημα για τις άλλες αεροπορικές εταιρείες. Η easyJet τόνισε ότι, από την έναρξη της δραστηριότητάς της στο Schönefeld το 2004, ήταν μακράν η αεροπορική εταιρεία με τη μεγαλύτερη διακίνηση επιβατών. Ως εκ τούτου, η εκ μέρους της αποκλειστική χρήση ορισμένων τμημάτων του αεροσταθμού B ήταν αντικειμενικά δικαιολογημένη.

| (93) | Επιπροσθέτως, η easyJet δήλωσε ότι το σύστημα διακίνησης αποσκευών στον αεροσταθμό B αντικατόπτριζε απλώς τα συνήθη τεχνικά πρότυπα και δεν της παρείχε κανένα πλεονέκτημα σε σύγκριση με τις άλλες αεροπορικές εταιρείες. |
| --- | --- |

(93)

Επιπροσθέτως, η easyJet δήλωσε ότι το σύστημα διακίνησης αποσκευών στον αεροσταθμό B αντικατόπτριζε απλώς τα συνήθη τεχνικά πρότυπα και δεν της παρείχε κανένα πλεονέκτημα σε σύγκριση με τις άλλες αεροπορικές εταιρείες.

| (94) | Όσον αφορά την αγοραία αξία του αεροσταθμού B, η easyJet δήλωσε ότι το μίσθωμα που κατέβαλλε ήταν υψηλότερο από το αγοραίο μίσθωμα για τον αεροσταθμό B, δεδομένου ότι ο αεροσταθμός δεν επαρκούσε για την κάλυψη των αναγκών της easyJet από άποψη χωρητικότητας. Σύγκριση του μισθώματος θα μπορούσε να γίνει μόνο με παρόμοιους χώρους στον αερολιμένα Schönefeld ή, όσον αφορά τα γραφεία, με χώρους γραφείων στην άμεση γειτονία του αερολιμένα. |
| --- | --- |

(94)

Όσον αφορά την αγοραία αξία του αεροσταθμού B, η easyJet δήλωσε ότι το μίσθωμα που κατέβαλλε ήταν υψηλότερο από το αγοραίο μίσθωμα για τον αεροσταθμό B, δεδομένου ότι ο αεροσταθμός δεν επαρκούσε για την κάλυψη των αναγκών της easyJet από άποψη χωρητικότητας. Σύγκριση του μισθώματος θα μπορούσε να γίνει μόνο με παρόμοιους χώρους στον αερολιμένα Schönefeld ή, όσον αφορά τα γραφεία, με χώρους γραφείων στην άμεση γειτονία του αερολιμένα.

5.10.   FBS

| (95) | Η FBS αναφέρθηκε στην ιδιαίτερη κατάσταση του Βερολίνου, συγκεκριμένα στο σύστημα αερολιμένων (που αρχικά περιλάμβανε τρεις αερολιμένες) και στα σχέδια για την κατασκευή του κεντρικού αερολιμένα Βερολίνου-Βραδεμβούργου (BER). Το 2003 το Schönefeld λειτουργούσε μόλις στο ήμισυ σχεδόν της χωρητικότητάς του ως προς τη διαχείριση της κίνησης και αδυνατούσε να καλύψει τις δαπάνες του. Σύμφωνα με την FBS, το κλείσιμο του Schönefeld θα είχε οδηγήσει, μεταξύ άλλων, στην απώλεια της άδειας λειτουργίας του Schönefeld, η οποία ήταν απαραίτητη για τη λειτουργία του BER. |
| --- | --- |

(95)

Η FBS αναφέρθηκε στην ιδιαίτερη κατάσταση του Βερολίνου, συγκεκριμένα στο σύστημα αερολιμένων (που αρχικά περιλάμβανε τρεις αερολιμένες) και στα σχέδια για την κατασκευή του κεντρικού αερολιμένα Βερολίνου-Βραδεμβούργου (BER). Το 2003 το Schönefeld λειτουργούσε μόλις στο ήμισυ σχεδόν της χωρητικότητάς του ως προς τη διαχείριση της κίνησης και αδυνατούσε να καλύψει τις δαπάνες του. Σύμφωνα με την FBS, το κλείσιμο του Schönefeld θα είχε οδηγήσει, μεταξύ άλλων, στην απώλεια της άδειας λειτουργίας του Schönefeld, η οποία ήταν απαραίτητη για τη λειτουργία του BER.

| (96) | Η FBS επισήμανε ότι οι υποτιθέμενοι ανταγωνιστικοί αερολιμένες τους οποίους ανέφερε η Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας στην πραγματικότητα δεν ανταγωνίζονταν τους αερολιμένες του Βερολίνου διότι βρίσκονταν υπερβολικά μακριά. |
| --- | --- |

(96)

Η FBS επισήμανε ότι οι υποτιθέμενοι ανταγωνιστικοί αερολιμένες τους οποίους ανέφερε η Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας στην πραγματικότητα δεν ανταγωνίζονταν τους αερολιμένες του Βερολίνου διότι βρίσκονταν υπερβολικά μακριά.

| (97) | Όσον αφορά τη συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών, η FBS ισχυρίστηκε ότι τέτοιου είδους συμφωνίες μεταξύ εταιρειών στο πλαίσιο ενός ομίλου αποτελούν συχνό φαινόμενο στον επιχειρηματικό κόσμο. Η FBS εξέφρασε την άποψη ότι η μεταφορά κερδών μεταξύ των τριών αερολιμένων του Βερολίνου αποτελούσε αμιγώς εσωτερικό ζήτημα της επιχείρησης. Σύμφωνα με την FBS, το σύστημα αερολιμένων αποτελούσε ενιαία επιχείρηση με κοινά συμφέροντα και με αμοιβαία δέσμευση βάσει του εταιρικού δικαίου. Το σύστημα αερολιμένων συνιστούσε μια ενιαία γεωγραφική αγορά και αγορά προϊόντων. Η προσέγγιση αυτή αποτελούσε συνήθη πρακτική της αγοράς και στην προκειμένη περίπτωση ευσταθούσε και από εμπορική άποψη. |
| --- | --- |

(97)

Όσον αφορά τη συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών, η FBS ισχυρίστηκε ότι τέτοιου είδους συμφωνίες μεταξύ εταιρειών στο πλαίσιο ενός ομίλου αποτελούν συχνό φαινόμενο στον επιχειρηματικό κόσμο. Η FBS εξέφρασε την άποψη ότι η μεταφορά κερδών μεταξύ των τριών αερολιμένων του Βερολίνου αποτελούσε αμιγώς εσωτερικό ζήτημα της επιχείρησης. Σύμφωνα με την FBS, το σύστημα αερολιμένων αποτελούσε ενιαία επιχείρηση με κοινά συμφέροντα και με αμοιβαία δέσμευση βάσει του εταιρικού δικαίου. Το σύστημα αερολιμένων συνιστούσε μια ενιαία γεωγραφική αγορά και αγορά προϊόντων. Η προσέγγιση αυτή αποτελούσε συνήθη πρακτική της αγοράς και στην προκειμένη περίπτωση ευσταθούσε και από εμπορική άποψη.

| (98) | Η FBS αμφισβήτησε ορισμένα από τα προσωρινά πορίσματα της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας όσον αφορά το κατά πόσον είχαν χρησιμοποιηθεί κρατικοί πόροι. Σύμφωνα με την FBS, το γεγονός ότι ο πίνακας τελών έπρεπε να εγκριθεί από τις δημόσιες αρχές δεν αρκούσε για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι πόροι της FBS ήταν υπό κρατικό έλεγχο. Κατά την άποψη της FBS, το σύστημα των πινάκων τελών ίσχυε εξίσου για τους δημόσιους και τους ιδιώτες μετόχους των αερολιμένων και λάμβανε υπόψη το δημόσιο συμφέρον της λειτουργίας των αεροπορικών μεταφορών, σύμφωνα με τα νομικά πρότυπα. Εξάλλου, σύμφωνα με την FBS, ο πρωθυπουργός του Βραδεμβούργου, ο οποίος μετείχε στο εποπτικό συμβούλιο της FBS, δεν μπορούσε να εκδίδει οδηγίες προς το αρμόδιο υπουργείο για την έγκριση πινάκων τελών. Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τον καθορισμό των τελών, η έννομη σχέση μεταξύ του αερολιμένα και των αεροπορικών εταιρειών διεπόταν αποκλειστικά από το ιδιωτικό δίκαιο και ήταν δεσμευτική δυνάμει του αστικού δικαίου, ανεξαρτήτως της έγκρισης από την οικεία αρχή. |
| --- | --- |

(98)

Η FBS αμφισβήτησε ορισμένα από τα προσωρινά πορίσματα της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας όσον αφορά το κατά πόσον είχαν χρησιμοποιηθεί κρατικοί πόροι. Σύμφωνα με την FBS, το γεγονός ότι ο πίνακας τελών έπρεπε να εγκριθεί από τις δημόσιες αρχές δεν αρκούσε για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι πόροι της FBS ήταν υπό κρατικό έλεγχο. Κατά την άποψη της FBS, το σύστημα των πινάκων τελών ίσχυε εξίσου για τους δημόσιους και τους ιδιώτες μετόχους των αερολιμένων και λάμβανε υπόψη το δημόσιο συμφέρον της λειτουργίας των αεροπορικών μεταφορών, σύμφωνα με τα νομικά πρότυπα. Εξάλλου, σύμφωνα με την FBS, ο πρωθυπουργός του Βραδεμβούργου, ο οποίος μετείχε στο εποπτικό συμβούλιο της FBS, δεν μπορούσε να εκδίδει οδηγίες προς το αρμόδιο υπουργείο για την έγκριση πινάκων τελών. Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τον καθορισμό των τελών, η έννομη σχέση μεταξύ του αερολιμένα και των αεροπορικών εταιρειών διεπόταν αποκλειστικά από το ιδιωτικό δίκαιο και ήταν δεσμευτική δυνάμει του αστικού δικαίου, ανεξαρτήτως της έγκρισης από την οικεία αρχή.

| (99) | Η FBS εξήγησε επίσης ότι ο πίνακας τελών είχε το ίδιο αποτέλεσμα με τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις και συνιστούσε αναπόσπαστο τμήμα της σύμβασης μεταξύ αερολιμένα και αεροπορικής εταιρείας, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε επίσημη έγκριση. Ο πίνακας τελών, περιλαμβανομένων των καθεστώτων εκπτώσεων, είχε προσφερθεί σε όλες τις αεροπορικές εταιρείες, αδιακρίτως, από την 1η Μαΐου 2004. Οι μεμονωμένες συμβατικές ρυθμίσεις έγιναν αποκλειστικά με σκοπό να τεθούν διμερείς όροι διευθέτησης και να καθοριστούν αναλυτικά οι στόχοι. Δεν χορηγήθηκαν ειδικά πλεονεκτήματα με τις εν λόγω συμφωνίες. |
| --- | --- |

(99)

Η FBS εξήγησε επίσης ότι ο πίνακας τελών είχε το ίδιο αποτέλεσμα με τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις και συνιστούσε αναπόσπαστο τμήμα της σύμβασης μεταξύ αερολιμένα και αεροπορικής εταιρείας, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε επίσημη έγκριση. Ο πίνακας τελών, περιλαμβανομένων των καθεστώτων εκπτώσεων, είχε προσφερθεί σε όλες τις αεροπορικές εταιρείες, αδιακρίτως, από την 1η Μαΐου 2004. Οι μεμονωμένες συμβατικές ρυθμίσεις έγιναν αποκλειστικά με σκοπό να τεθούν διμερείς όροι διευθέτησης και να καθοριστούν αναλυτικά οι στόχοι. Δεν χορηγήθηκαν ειδικά πλεονεκτήματα με τις εν λόγω συμφωνίες.

| (100) | Η FBS προέβαλε το επιχείρημα ότι, λόγω των διαφορετικών επιπέδων αξιοποίησης της χωρητικότητας στους δύο κύριους αερολιμένες του Βερολίνου –με το Tegel να λειτουργεί σχεδόν στο 100 % της χωρητικότητάς του χωρίς σημαντικές δυνατότητες επέκτασης, σε αντίθεση με το Schönefeld, το οποίο διέθετε σημαντική μη χρησιμοποιούμενη χωρητικότητα και επιπλέον αποτελούσε τη μελλοντική τοποθεσία του BER– είχε αναγκαστεί να λάβει μέτρα το 2003 μετά την αποτυχημένη απόπειρα ιδιωτικοποίησης της εταιρείας με στόχο τη βιώσιμη και οικονομικά αποδοτική λειτουργία των αεροπορικών μεταφορών στο αστικό συγκρότημα του Βερολίνου. |
| --- | --- |

(100)

Η FBS προέβαλε το επιχείρημα ότι, λόγω των διαφορετικών επιπέδων αξιοποίησης της χωρητικότητας στους δύο κύριους αερολιμένες του Βερολίνου –με το Tegel να λειτουργεί σχεδόν στο 100 % της χωρητικότητάς του χωρίς σημαντικές δυνατότητες επέκτασης, σε αντίθεση με το Schönefeld, το οποίο διέθετε σημαντική μη χρησιμοποιούμενη χωρητικότητα και επιπλέον αποτελούσε τη μελλοντική τοποθεσία του BER– είχε αναγκαστεί να λάβει μέτρα το 2003 μετά την αποτυχημένη απόπειρα ιδιωτικοποίησης της εταιρείας με στόχο τη βιώσιμη και οικονομικά αποδοτική λειτουργία των αεροπορικών μεταφορών στο αστικό συγκρότημα του Βερολίνου.

| (101) | Η FBS ισχυρίστηκε επιπλέον ότι ήταν απαραίτητο, προς το συμφέρον του ομίλου FBS, να παραμείνει σε λειτουργία το Schönefeld για τη μελλοντική λειτουργία του BER. Σύμφωνα με την FBS, ακόμη και η προσωρινή διακοπή λειτουργίας του Schönefeld θα είχε καταστήσει εκ των πραγμάτων αδύνατη την επίτευξη του μακροπρόθεσμου στρατηγικού στόχου για τη λειτουργία κεντρικού αεροδρομίου του Βερολίνου στην τοποθεσία Schönefeld. |
| --- | --- |

(101)

Η FBS ισχυρίστηκε επιπλέον ότι ήταν απαραίτητο, προς το συμφέρον του ομίλου FBS, να παραμείνει σε λειτουργία το Schönefeld για τη μελλοντική λειτουργία του BER. Σύμφωνα με την FBS, ακόμη και η προσωρινή διακοπή λειτουργίας του Schönefeld θα είχε καταστήσει εκ των πραγμάτων αδύνατη την επίτευξη του μακροπρόθεσμου στρατηγικού στόχου για τη λειτουργία κεντρικού αεροδρομίου του Βερολίνου στην τοποθεσία Schönefeld.

| (102) | Επομένως, κατά την άποψη της FBS, ήταν απαραίτητο να διατηρηθεί η λειτουργία του Schönefeld, με όσο το δυνατόν οικονομικά πιο αποδοτικό τρόπο, από το 2003 μέχρι την έναρξη λειτουργίας του BER. Η FBS πρόσθεσε ότι, προκειμένου να αξιοποιήσει καλύτερα τη διαθέσιμη χωρητικότητα του Schönefeld, αποφάσισε να εφαρμόσει τη στρατηγική ΑΧΚ την οποία είχε προτείνει μια ευρέως γνωστή συμβουλευτική εταιρεία. Η εν λόγω στρατηγική ΑΧΚ θεωρήθηκε ότι αποτελούσε την οικονομικά ευνοϊκότερη επιλογή για την FBS, εφόσον ο προτεινόμενος πίνακας τελών με ενσωματωμένα καθεστώτα παροχής κινήτρων φαινόταν ότι ήταν πιθανό να οδηγήσει σε αύξηση της κίνησης στο Schönefeld βραχυπρόθεσμα, μέσω στοχευμένων, σταδιακά μειούμενων οικονομικών κινήτρων. |
| --- | --- |

(102)

Επομένως, κατά την άποψη της FBS, ήταν απαραίτητο να διατηρηθεί η λειτουργία του Schönefeld, με όσο το δυνατόν οικονομικά πιο αποδοτικό τρόπο, από το 2003 μέχρι την έναρξη λειτουργίας του BER. Η FBS πρόσθεσε ότι, προκειμένου να αξιοποιήσει καλύτερα τη διαθέσιμη χωρητικότητα του Schönefeld, αποφάσισε να εφαρμόσει τη στρατηγική ΑΧΚ την οποία είχε προτείνει μια ευρέως γνωστή συμβουλευτική εταιρεία. Η εν λόγω στρατηγική ΑΧΚ θεωρήθηκε ότι αποτελούσε την οικονομικά ευνοϊκότερη επιλογή για την FBS, εφόσον ο προτεινόμενος πίνακας τελών με ενσωματωμένα καθεστώτα παροχής κινήτρων φαινόταν ότι ήταν πιθανό να οδηγήσει σε αύξηση της κίνησης στο Schönefeld βραχυπρόθεσμα, μέσω στοχευμένων, σταδιακά μειούμενων οικονομικών κινήτρων.

| (103) | Σύμφωνα με την FBS, η στρατηγική ΑΧΚ είχε αποβεί ιδιαίτερα επιτυχής. Ο αριθμός των επιβατών στο Schönefeld είχε εκτοξευθεί στα ύψη, χωρίς να μειωθεί ο όγκος επιβατών στους άλλους αερολιμένες του Βερολίνου. Η FBS υπογράμμισε ότι η αυξημένη κίνηση είχε οδηγήσει σε αυξημένα έσοδα και οι οικονομικές δυσχέρειες είχαν ταχύτατα αντιμετωπιστεί. Μόλις το 2006 η FBS σημείωσε για πρώτη φορά θετικά αποτελέσματα εκμετάλλευσης (κέρδη προ τόκων και φόρων - EBIT). Σύμφωνα με την FBS, αυτή η θετική τάση επρόκειτο να συνεχιστεί, και αυτό ήταν ιδιαίτερα σημαντικό για τη χρηματοδοτική ικανότητα του νέου αερολιμένα. |
| --- | --- |

(103)

Σύμφωνα με την FBS, η στρατηγική ΑΧΚ είχε αποβεί ιδιαίτερα επιτυχής. Ο αριθμός των επιβατών στο Schönefeld είχε εκτοξευθεί στα ύψη, χωρίς να μειωθεί ο όγκος επιβατών στους άλλους αερολιμένες του Βερολίνου. Η FBS υπογράμμισε ότι η αυξημένη κίνηση είχε οδηγήσει σε αυξημένα έσοδα και οι οικονομικές δυσχέρειες είχαν ταχύτατα αντιμετωπιστεί. Μόλις το 2006 η FBS σημείωσε για πρώτη φορά θετικά αποτελέσματα εκμετάλλευσης (κέρδη προ τόκων και φόρων - EBIT). Σύμφωνα με την FBS, αυτή η θετική τάση επρόκειτο να συνεχιστεί, και αυτό ήταν ιδιαίτερα σημαντικό για τη χρηματοδοτική ικανότητα του νέου αερολιμένα.

| (104) | Η FBS ισχυρίστηκε ότι η στρατηγική αλλαγή που δρομολογήθηκε το 2003 ήταν απαραίτητη για οικονομικούς λόγους και ότι, προβαίνοντας σε αυτή την ενέργεια, η FBS είχε συμπεριφερθεί ως συνετός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς. Βάσει του επιχειρηματικού σχεδίου στο οποίο στηρίχθηκε η στρατηγική ΑΧΚ, η FBS ήταν σε θέση να υποθέσει ότι η λειτουργία του αερολιμένα δεν θα συνέχιζε να είναι ζημιογόνος. Η FBS αναφέρθηκε στη μελέτη που εκπονήθηκε, κατόπιν ανάθεσης, από την ελεγκτική εταιρεία [...] («μελέτη του πρώτου εμπειρογνώμονα»), η οποία ολοκληρώθηκε το 2007 και η οποία επιβεβαίωσε ότι, από την οπτική ενός επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, ήταν ορθολογική η υλοποίηση της στρατηγικής ΑΧΚ και η εφαρμογή αντίστοιχου πίνακα τελών. |
| --- | --- |

(104)

Η FBS ισχυρίστηκε ότι η στρατηγική αλλαγή που δρομολογήθηκε το 2003 ήταν απαραίτητη για οικονομικούς λόγους και ότι, προβαίνοντας σε αυτή την ενέργεια, η FBS είχε συμπεριφερθεί ως συνετός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς. Βάσει του επιχειρηματικού σχεδίου στο οποίο στηρίχθηκε η στρατηγική ΑΧΚ, η FBS ήταν σε θέση να υποθέσει ότι η λειτουργία του αερολιμένα δεν θα συνέχιζε να είναι ζημιογόνος. Η FBS αναφέρθηκε στη μελέτη που εκπονήθηκε, κατόπιν ανάθεσης, από την ελεγκτική εταιρεία [...] («μελέτη του πρώτου εμπειρογνώμονα»), η οποία ολοκληρώθηκε το 2007 και η οποία επιβεβαίωσε ότι, από την οπτική ενός επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, ήταν ορθολογική η υλοποίηση της στρατηγικής ΑΧΚ και η εφαρμογή αντίστοιχου πίνακα τελών.

| (105) | Η FBS ισχυρίστηκε ότι οι μεμονωμένες συμφωνίες που συνήφθησαν με ορισμένους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του πίνακα τελών του 2004 ήταν αναγκαίες για την εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ ούτως ώστε να παρέχεται στις αεροπορικές εταιρείες το κίνητρο να αποκτήσουν βάση στο Schönefeld. Η FBS αναφέρθηκε σε δεύτερη μελέτη, που εκπονήθηκε κατόπιν ανάθεσης από την ελεγκτική εταιρεία [...], η οποία επίσης ολοκληρώθηκε το 2007. Στο πλαίσιο της εν λόγω μελέτης, η συμβουλευτική εταιρεία ανέλυσε την αποδοτικότητα των διαφόρων συμφωνιών που συναποτελούν το μέτρο 3 και διαπίστωσε ότι η συμπεριφορά της FBS αντιστοιχούσε στη συμπεριφορά ορθολογικού φορέα στην οικονομία της αγοράς κατά τη σύναψη καθεμίας από αυτές. Όλες αυτές οι μεμονωμένες συμφωνίες με τις διάφορες αεροπορικές εταιρείες είχαν συναφθεί επί τη βάσει αμιγώς οικονομικών παραμέτρων με στόχο τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης της FBS σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. |
| --- | --- |

(105)

Η FBS ισχυρίστηκε ότι οι μεμονωμένες συμφωνίες που συνήφθησαν με ορισμένους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του πίνακα τελών του 2004 ήταν αναγκαίες για την εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ ούτως ώστε να παρέχεται στις αεροπορικές εταιρείες το κίνητρο να αποκτήσουν βάση στο Schönefeld. Η FBS αναφέρθηκε σε δεύτερη μελέτη, που εκπονήθηκε κατόπιν ανάθεσης από την ελεγκτική εταιρεία [...], η οποία επίσης ολοκληρώθηκε το 2007. Στο πλαίσιο της εν λόγω μελέτης, η συμβουλευτική εταιρεία ανέλυσε την αποδοτικότητα των διαφόρων συμφωνιών που συναποτελούν το μέτρο 3 και διαπίστωσε ότι η συμπεριφορά της FBS αντιστοιχούσε στη συμπεριφορά ορθολογικού φορέα στην οικονομία της αγοράς κατά τη σύναψη καθεμίας από αυτές. Όλες αυτές οι μεμονωμένες συμφωνίες με τις διάφορες αεροπορικές εταιρείες είχαν συναφθεί επί τη βάσει αμιγώς οικονομικών παραμέτρων με στόχο τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης της FBS σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα.

| (106) | Η FBS υποστήριξε ότι η συμφωνία του 2003 με την easyJet είχε αποτελέσει σημαντική συνιστώσα της εφαρμογής της στρατηγικής ΑΧΚ και ότι δεν συνεπαγόταν κρατική ενίσχυση. Η στρατηγική ΑΧΚ είχε δημιουργήσει κίνητρο για την easyJet –έναν από τους κορυφαίους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους στην Ευρώπη– για εγκατάσταση βάσης στο Schönefeld. |
| --- | --- |

(106)

Η FBS υποστήριξε ότι η συμφωνία του 2003 με την easyJet είχε αποτελέσει σημαντική συνιστώσα της εφαρμογής της στρατηγικής ΑΧΚ και ότι δεν συνεπαγόταν κρατική ενίσχυση. Η στρατηγική ΑΧΚ είχε δημιουργήσει κίνητρο για την easyJet –έναν από τους κορυφαίους αερομεταφορείς χαμηλού κόστους στην Ευρώπη– για εγκατάσταση βάσης στο Schönefeld.

| (107) | Βάσει της επιτυχούς σύναψης της συμφωνίας του 2003 με την easyJet (που θεωρήθηκε «εμβληματικός μισθωτής»), η FBS είχε κατορθώσει να προσελκύσει και άλλες αεροπορικές εταιρείες στο Schönefeld. Η συμβατική σχέση με την easyJet (περιλαμβανομένης της υποχρέωσης της τελευταίας να χρησιμοποιεί ως βάση για συγκεκριμένο ελάχιστο αριθμό αεροσκαφών το Schönefeld) είχε εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο βεβαιότητας ως προς τον προγραμματισμό και των δύο πλευρών και είχε συμβάλει σημαντικά στην αύξηση της αποδοτικότητας του Schönefeld. |
| --- | --- |

(107)

Βάσει της επιτυχούς σύναψης της συμφωνίας του 2003 με την easyJet (που θεωρήθηκε «εμβληματικός μισθωτής»), η FBS είχε κατορθώσει να προσελκύσει και άλλες αεροπορικές εταιρείες στο Schönefeld. Η συμβατική σχέση με την easyJet (περιλαμβανομένης της υποχρέωσης της τελευταίας να χρησιμοποιεί ως βάση για συγκεκριμένο ελάχιστο αριθμό αεροσκαφών το Schönefeld) είχε εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο βεβαιότητας ως προς τον προγραμματισμό και των δύο πλευρών και είχε συμβάλει σημαντικά στην αύξηση της αποδοτικότητας του Schönefeld.

| (108) | Η FBS ισχυρίστηκε ότι η συμφωνία του 2003 με την easyJet δεν διέφερε ουσιωδώς από τον πίνακα του 2004 και δεν συνεπαγόταν αδικαιολόγητη χορήγηση πλεονεκτημάτων. Η FBS επισήμανε επίσης ότι η τροποποιητική συμφωνία του 2007 με την easyJet περιείχε ρητή αναφορά στον πίνακα του 2006, ο οποίος ίσχυε τη χρονική εκείνη περίοδο. |
| --- | --- |

(108)

Η FBS ισχυρίστηκε ότι η συμφωνία του 2003 με την easyJet δεν διέφερε ουσιωδώς από τον πίνακα του 2004 και δεν συνεπαγόταν αδικαιολόγητη χορήγηση πλεονεκτημάτων. Η FBS επισήμανε επίσης ότι η τροποποιητική συμφωνία του 2007 με την easyJet περιείχε ρητή αναφορά στον πίνακα του 2006, ο οποίος ίσχυε τη χρονική εκείνη περίοδο.

| (109) | Η FBS τόνισε επιπλέον ότι οι μεμονωμένες συμφωνίες με ΑΧΚ είχαν υπογραφεί πριν από την έγκριση των κατευθυντήριων γραμμών του 2005 για τις αεροπορικές μεταφορές και τουλάχιστον ορισμένες εξ αυτών ακόμη και πριν από την έκδοση της απόφασης Charleroi από την Επιτροπή (31). |
| --- | --- |

(109)

Η FBS τόνισε επιπλέον ότι οι μεμονωμένες συμφωνίες με ΑΧΚ είχαν υπογραφεί πριν από την έγκριση των κατευθυντήριων γραμμών του 2005 για τις αεροπορικές μεταφορές και τουλάχιστον ορισμένες εξ αυτών ακόμη και πριν από την έκδοση της απόφασης Charleroi από την Επιτροπή (31).

| (110) | Εξάλλου, σύμφωνα με την FBS, η εκμίσθωση εγκαταστάσεων στον αεροσταθμό B στην easyJet δεν της χορηγούσε ειδικό πλεονέκτημα. Ένας ολόκληρος αεροσταθμός είχε διατεθεί στην easyJet για οικονομικούς και πρακτικούς λόγους, λόγω της υψηλής κίνησης επιβατών της αεροπορικής εταιρείας στο Schönefeld. Η easyJet είχε καταβάλει τη συνήθη τιμή της αγοράς, η οποία είχε συμφωνηθεί βάσει υφιστάμενων μισθώσεων στο Schönefeld. Η διάθεση χώρων αεροσταθμών αποτελούσε συνήθη πρακτική σε γερμανικούς και διεθνείς αερολιμένες. Επιπλέον, δεν υπήρχαν δικαιώματα διαφήμισης που να παρέχουν στην easyJet πλεονέκτημα έναντι άλλων αεροπορικών εταιρειών, δεδομένου ότι στην easyJet είχαν χορηγηθεί δικαιώματα προώθησης εμπορικού σήματος μόνο στον χώρο ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών, όπως ακριβώς ίσχυε και για οποιαδήποτε άλλη αεροπορική εταιρεία. |
| --- | --- |

(110)

Εξάλλου, σύμφωνα με την FBS, η εκμίσθωση εγκαταστάσεων στον αεροσταθμό B στην easyJet δεν της χορηγούσε ειδικό πλεονέκτημα. Ένας ολόκληρος αεροσταθμός είχε διατεθεί στην easyJet για οικονομικούς και πρακτικούς λόγους, λόγω της υψηλής κίνησης επιβατών της αεροπορικής εταιρείας στο Schönefeld. Η easyJet είχε καταβάλει τη συνήθη τιμή της αγοράς, η οποία είχε συμφωνηθεί βάσει υφιστάμενων μισθώσεων στο Schönefeld. Η διάθεση χώρων αεροσταθμών αποτελούσε συνήθη πρακτική σε γερμανικούς και διεθνείς αερολιμένες. Επιπλέον, δεν υπήρχαν δικαιώματα διαφήμισης που να παρέχουν στην easyJet πλεονέκτημα έναντι άλλων αεροπορικών εταιρειών, δεδομένου ότι στην easyJet είχαν χορηγηθεί δικαιώματα προώθησης εμπορικού σήματος μόνο στον χώρο ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών, όπως ακριβώς ίσχυε και για οποιαδήποτε άλλη αεροπορική εταιρεία.

6.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

6.1.   Κρατική επιρροή

| (111) | Η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι οι πόροι της FBS δεν ήταν υπό κρατικό έλεγχο και ότι η χρήση τους δεν μπορούσε να αποδοθεί στο κράτος. Σύμφωνα με τη Γερμανία, τα υπό εξέταση κίνητρα και οι εκπτώσεις δεν χρηματοδοτήθηκαν με δημόσιους πόρους, αλλά ήταν αποτέλεσμα των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων μιας επιχείρησης που λειτουργούσε στο πλαίσιο του ιδιωτικού δικαίου. |
| --- | --- |

(111)

Η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι οι πόροι της FBS δεν ήταν υπό κρατικό έλεγχο και ότι η χρήση τους δεν μπορούσε να αποδοθεί στο κράτος. Σύμφωνα με τη Γερμανία, τα υπό εξέταση κίνητρα και οι εκπτώσεις δεν χρηματοδοτήθηκαν με δημόσιους πόρους, αλλά ήταν αποτέλεσμα των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων μιας επιχείρησης που λειτουργούσε στο πλαίσιο του ιδιωτικού δικαίου.

| (112) | Η Γερμανία προέβαλε εν προκειμένω το επιχείρημα ότι η FBS και οι θυγατρικές της, αν και ήταν εν μέρει κρατικής ιδιοκτησίας, δεν ανήκαν στη δημόσια διοίκηση, αλλά υπόκεινταν ρητώς στις αρχές του ανταγωνισμού και της ελεύθερης αγοράς. Η Γερμανία πρόσθεσε ότι οι μέτοχοι του δημοσίου ανέμεναν από την FBS να αποφέρει κέρδη. |
| --- | --- |

(112)

Η Γερμανία προέβαλε εν προκειμένω το επιχείρημα ότι η FBS και οι θυγατρικές της, αν και ήταν εν μέρει κρατικής ιδιοκτησίας, δεν ανήκαν στη δημόσια διοίκηση, αλλά υπόκεινταν ρητώς στις αρχές του ανταγωνισμού και της ελεύθερης αγοράς. Η Γερμανία πρόσθεσε ότι οι μέτοχοι του δημοσίου ανέμεναν από την FBS να αποφέρει κέρδη.

6.2.   Η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών (μέτρο 1)

| (113) | Η Γερμανία εξέφρασε την άποψη ότι η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών δεν συνεπαγόταν διασταυρούμενη επιχορήγηση από την οποία να προκύπτει κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(113)

Η Γερμανία εξέφρασε την άποψη ότι η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών δεν συνεπαγόταν διασταυρούμενη επιχορήγηση από την οποία να προκύπτει κρατική ενίσχυση.

| (114) | Η Γερμανία επισήμανε ότι από την άποψη του δημοσίου δικαίου, καθώς και σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία (32), οι αερολιμένες του Βερολίνου ήταν διασυνδεδεμένοι κατά τέτοιον τρόπο ώστε να συγκροτούν ένα ενιαίο «σύστημα αερολιμένων». Ο σκοπός του εν λόγω συστήματος αερολιμένων ήταν να αντιμετωπίζονται οι διάφοροι αερολιμένες ως ένας μοναδικός αερολιμένας με πολλούς διαδρόμους προσγείωσης/απογείωσης. Ως εκ τούτου, η FBS και η BFG έπρεπε να θεωρούνται ενιαία επιχείρηση. Η Γερμανία τόνισε ότι η ίδια η Επιτροπή είχε αναφέρει τη συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών, την κοινή υποδομή ΤΠ, τις κεντρικές βασικές λειτουργίες και τα ενοποιημένα εταιρικά σχέδια ως κριτήρια για να θεωρούνται οι επιμέρους εταιρείες στο πλαίσιο ενός ομίλου ως μη αυτόνομες (33). |
| --- | --- |

(114)

Η Γερμανία επισήμανε ότι από την άποψη του δημοσίου δικαίου, καθώς και σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία (32), οι αερολιμένες του Βερολίνου ήταν διασυνδεδεμένοι κατά τέτοιον τρόπο ώστε να συγκροτούν ένα ενιαίο «σύστημα αερολιμένων». Ο σκοπός του εν λόγω συστήματος αερολιμένων ήταν να αντιμετωπίζονται οι διάφοροι αερολιμένες ως ένας μοναδικός αερολιμένας με πολλούς διαδρόμους προσγείωσης/απογείωσης. Ως εκ τούτου, η FBS και η BFG έπρεπε να θεωρούνται ενιαία επιχείρηση. Η Γερμανία τόνισε ότι η ίδια η Επιτροπή είχε αναφέρει τη συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών, την κοινή υποδομή ΤΠ, τις κεντρικές βασικές λειτουργίες και τα ενοποιημένα εταιρικά σχέδια ως κριτήρια για να θεωρούνται οι επιμέρους εταιρείες στο πλαίσιο ενός ομίλου ως μη αυτόνομες (33).

| (115) | Σύμφωνα με τη Γερμανία, η μεταφορά κερδών δεν συμπεριλάμβανε μεταφορά των δαπανών του Schönefeld στο Tegel και στο Tempelhof. Δεν είχε αντίκτυπο στα αερολιμενικά τέλη στο Tegel. Τα τέλη που επιβάλλονταν και στους τρεις αερολιμένες βασίζονταν στις υποκείμενες δαπάνες σε καθεμία από τις αντίστοιχες τοποθεσίες. |
| --- | --- |

(115)

Σύμφωνα με τη Γερμανία, η μεταφορά κερδών δεν συμπεριλάμβανε μεταφορά των δαπανών του Schönefeld στο Tegel και στο Tempelhof. Δεν είχε αντίκτυπο στα αερολιμενικά τέλη στο Tegel. Τα τέλη που επιβάλλονταν και στους τρεις αερολιμένες βασίζονταν στις υποκείμενες δαπάνες σε καθεμία από τις αντίστοιχες τοποθεσίες.

| (116) | Επιπλέον, η Γερμανία επισήμανε ότι η FBS, όπως κάθε άλλη ιδιωτική επιχείρηση, ακολουθούσε ένα στρατηγικό σχέδιο με στόχο να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμα κέρδη. Το βασικό χαρακτηριστικό του εν λόγω σχεδίου ήταν η δημιουργία ενός μοναδικού αερολιμένα για το Βερολίνο στην τοποθεσία Schönefeld. |
| --- | --- |

(116)

Επιπλέον, η Γερμανία επισήμανε ότι η FBS, όπως κάθε άλλη ιδιωτική επιχείρηση, ακολουθούσε ένα στρατηγικό σχέδιο με στόχο να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμα κέρδη. Το βασικό χαρακτηριστικό του εν λόγω σχεδίου ήταν η δημιουργία ενός μοναδικού αερολιμένα για το Βερολίνο στην τοποθεσία Schönefeld.

6.3.   Νομική εγκυρότητα του πίνακα του 2004

| (117) | Η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι το προσωρινό συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε η Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, σύμφωνα με το οποίο οι πίνακες τελών που δεν είχαν εγκριθεί άνευ όρων από την αρμόδια αρχή του ομόσπονδου κράτους δεν ήταν έγκυροι (34), δεν αποτύπωνε ορθώς τη νομική κατάσταση που επικρατούσε στη Γερμανία. Η έγκριση από την αρμόδια αρχή του ομόσπονδου κράτους σύμφωνα με το άρθρο 43a του διατάγματος περί αδειοδότησης στον τομέα της εναέριας κυκλοφορίας (35) δεν συνιστούσε απαραίτητη προϋπόθεση για τη νομική εγκυρότητα του πίνακα τελών. Κατά πάγια νομολογία του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου (Bundesgerichtshof) και των γερμανικών δικαστηρίων χαμηλότερου βαθμού δικαιοδοσίας, οι δημοσιευμένοι πίνακες τελών των αερολιμένων συνιστούσαν «γενικούς όρους συναλλαγών» (Allgemeine Geschäftsbedingungen) όπως ορίζονται στο πλαίσιο του γερμανικού αστικού δικαίου (36). Αυτό σήμαινε ότι οι πίνακες τελών επείχαν θέση συμβατικών όρων που προσφέρονταν εξ ορισμού στις αεροπορικές εταιρείες που χρησιμοποιούσαν τον αερολιμένα, είτε η αρμόδια αρχή είχε εγκρίνει τον σχετικό πίνακα τελών είτε όχι (37). |
| --- | --- |

(117)

Η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι το προσωρινό συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε η Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, σύμφωνα με το οποίο οι πίνακες τελών που δεν είχαν εγκριθεί άνευ όρων από την αρμόδια αρχή του ομόσπονδου κράτους δεν ήταν έγκυροι (34), δεν αποτύπωνε ορθώς τη νομική κατάσταση που επικρατούσε στη Γερμανία. Η έγκριση από την αρμόδια αρχή του ομόσπονδου κράτους σύμφωνα με το άρθρο 43a του διατάγματος περί αδειοδότησης στον τομέα της εναέριας κυκλοφορίας (35) δεν συνιστούσε απαραίτητη προϋπόθεση για τη νομική εγκυρότητα του πίνακα τελών. Κατά πάγια νομολογία του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου (Bundesgerichtshof) και των γερμανικών δικαστηρίων χαμηλότερου βαθμού δικαιοδοσίας, οι δημοσιευμένοι πίνακες τελών των αερολιμένων συνιστούσαν «γενικούς όρους συναλλαγών» (Allgemeine Geschäftsbedingungen) όπως ορίζονται στο πλαίσιο του γερμανικού αστικού δικαίου (36). Αυτό σήμαινε ότι οι πίνακες τελών επείχαν θέση συμβατικών όρων που προσφέρονταν εξ ορισμού στις αεροπορικές εταιρείες που χρησιμοποιούσαν τον αερολιμένα, είτε η αρμόδια αρχή είχε εγκρίνει τον σχετικό πίνακα τελών είτε όχι (37).

| (118) | Σύμφωνα με τη Γερμανία, στην απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2004, την οποία παραθέτει η Επιτροπή στην παράγραφο 22 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας (38), το Πρωτοδικείο του Πότσνταμ είχε παρερμηνεύσει τις περιστάσεις. Επιπλέον, είχε ασκηθεί έφεση κατά της εν λόγω απόφασης. Στο πλαίσιο αυτό, το Εφετείο του Βραδεμβούργου (Brandenburgisches Oberlandesgericht) εξέδωσε νομική οδηγία («richterlicher Hinweis») σύμφωνα με την οποία η απόφαση του Πρωτοδικείου του Πότσνταμ δεν έπρεπε να επικυρωθεί. Η Γερμανία επισήμανε ότι η προσφυγή βάσει της οποίας κινήθηκε η διαδικασία αποσύρθηκε εν συνεχεία στο πλαίσιο διακανονισμού μεταξύ των μερών που εμπλέκονταν στη διαφορά. Κατά συνέπεια, η απόφαση του Πρωτοδικείου του Πότσνταμ δεν είχε τελεσιδικήσει και κατέστη αλυσιτελής λόγω της απόσυρσης της προσφυγής, παρότι δεν ακυρώθηκε ρητώς. Η Γερμανία ανέφερε ότι το Πρωτοδικείο του Πότσνταμ είχε πλέον αναθεωρήσει την ερμηνεία του για τον νόμο, και σε μια πολύ παρόμοια μεταγενέστερη υπόθεση απέρριψε προσφυγή σχετικά με τον πίνακα τελών του Schönefeld. |
| --- | --- |

(118)

Σύμφωνα με τη Γερμανία, στην απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2004, την οποία παραθέτει η Επιτροπή στην παράγραφο 22 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας (38), το Πρωτοδικείο του Πότσνταμ είχε παρερμηνεύσει τις περιστάσεις. Επιπλέον, είχε ασκηθεί έφεση κατά της εν λόγω απόφασης. Στο πλαίσιο αυτό, το Εφετείο του Βραδεμβούργου (Brandenburgisches Oberlandesgericht) εξέδωσε νομική οδηγία («richterlicher Hinweis») σύμφωνα με την οποία η απόφαση του Πρωτοδικείου του Πότσνταμ δεν έπρεπε να επικυρωθεί. Η Γερμανία επισήμανε ότι η προσφυγή βάσει της οποίας κινήθηκε η διαδικασία αποσύρθηκε εν συνεχεία στο πλαίσιο διακανονισμού μεταξύ των μερών που εμπλέκονταν στη διαφορά. Κατά συνέπεια, η απόφαση του Πρωτοδικείου του Πότσνταμ δεν είχε τελεσιδικήσει και κατέστη αλυσιτελής λόγω της απόσυρσης της προσφυγής, παρότι δεν ακυρώθηκε ρητώς. Η Γερμανία ανέφερε ότι το Πρωτοδικείο του Πότσνταμ είχε πλέον αναθεωρήσει την ερμηνεία του για τον νόμο, και σε μια πολύ παρόμοια μεταγενέστερη υπόθεση απέρριψε προσφυγή σχετικά με τον πίνακα τελών του Schönefeld.

6.4.   Μεμονωμένες συμφωνίες μεταξύ της FBS και ορισμένων αεροπορικών εταιρειών (μέτρα 2 και 3)

| (119) | Η Γερμανία δήλωσε ότι το σύστημα τελών και οι επιμέρους συμβατικές ρυθμίσεις με διάφορες αεροπορικές εταιρείες στο Schönefeld θα έπρεπε να εξεταστούν στο πλαίσιο της εφαρμογής της στρατηγικής ΑΧΚ. |
| --- | --- |

(119)

Η Γερμανία δήλωσε ότι το σύστημα τελών και οι επιμέρους συμβατικές ρυθμίσεις με διάφορες αεροπορικές εταιρείες στο Schönefeld θα έπρεπε να εξεταστούν στο πλαίσιο της εφαρμογής της στρατηγικής ΑΧΚ.

| (120) | Η Γερμανία προέβαλε το επιχείρημα ότι, στο πλαίσιο αυτό, δεδομένου ότι οι αερολιμένες του Βερολίνου αποτελούσαν ενιαίο «σύστημα αερολιμένων», δεν ανταγωνίζονταν ο ένας τον άλλον. Ο ρόλος του Schönefeld ήταν συμπληρωματικός, με σκοπό την ελάφρυνση του φόρτου του Tegel, που λειτουργούσε στα όρια της χωρητικότητάς του. Η στρατηγική ΑΧΚ ήταν ένας θεμιτός τρόπος έμμεσου ελέγχου της επιβατικής κίνησης. Δεν επέφερε καμία μείωση των αριθμών επιβατών στο Tegel. Αντιθέτως, οι αριθμοί επιβατών και στους δύο αερολιμένες αυξήθηκαν σημαντικά κατά τα έτη που προηγήθηκαν της κίνησης της επίσημης διαδικασίας έρευνας. Εξάλλου, δεδομένης της γεωγραφικής απόστασης, οι αερολιμένες του Βερολίνου δεν ανταγωνίζονταν τους αερολιμένες της Λειψίας, της Δρέσδης, του Αμβούργου ή του Lübeck, ιδίως όσον αφορά τους επιβάτες ΑΧΚ που λαμβάνουν ιδιαιτέρως υπόψη το κόστος. |
| --- | --- |

(120)

Η Γερμανία προέβαλε το επιχείρημα ότι, στο πλαίσιο αυτό, δεδομένου ότι οι αερολιμένες του Βερολίνου αποτελούσαν ενιαίο «σύστημα αερολιμένων», δεν ανταγωνίζονταν ο ένας τον άλλον. Ο ρόλος του Schönefeld ήταν συμπληρωματικός, με σκοπό την ελάφρυνση του φόρτου του Tegel, που λειτουργούσε στα όρια της χωρητικότητάς του. Η στρατηγική ΑΧΚ ήταν ένας θεμιτός τρόπος έμμεσου ελέγχου της επιβατικής κίνησης. Δεν επέφερε καμία μείωση των αριθμών επιβατών στο Tegel. Αντιθέτως, οι αριθμοί επιβατών και στους δύο αερολιμένες αυξήθηκαν σημαντικά κατά τα έτη που προηγήθηκαν της κίνησης της επίσημης διαδικασίας έρευνας. Εξάλλου, δεδομένης της γεωγραφικής απόστασης, οι αερολιμένες του Βερολίνου δεν ανταγωνίζονταν τους αερολιμένες της Λειψίας, της Δρέσδης, του Αμβούργου ή του Lübeck, ιδίως όσον αφορά τους επιβάτες ΑΧΚ που λαμβάνουν ιδιαιτέρως υπόψη το κόστος.

| (121) | Σύμφωνα με τη Γερμανία, για την εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ, ήταν απαραίτητη η παρουσία μιας αεροπορικής εταιρείας ως εμβληματικού μισθωτή που θα χρησιμοποιούσε το Schönefeld ως κόμβο. Αυτό ήταν το πρώτο βήμα προς την εξασφάλιση μεγάλου όγκου επιβατικής κίνησης στον εν λόγω αερολιμένα, που θα τον καθιστούσε περισσότερο ελκυστικό για άλλες αεροπορικές εταιρείες. Εάν στο Schönefeld ίσχυαν οι ίδιοι όροι με εκείνους που εφαρμόζονταν στο Tegel, θα ήταν αδύνατο να εξασφαλιστεί η παρουσία εμβληματικού μισθωτή, όπως φάνηκε από τις αποτυχημένες απόπειρες που έγιναν τη δεκαετία του 1990 για να πειστούν οι αεροπορικές εταιρείες να μετεγκατασταθούν από το Tegel στο Schönefeld. Για την εκτροπή της επιβατικής κίνησης και την αποδοτική αξιοποίηση της χωρητικότητας του Schönefeld, ήταν απαραίτητη η προσέλκυση εναέριας κυκλοφορίας στον εν λόγω αερολιμένα. Μέσω της εφαρμογής της στρατηγικής ΑΧΚ παρασχέθηκαν στις αεροπορικές εταιρείες κατάλληλα κίνητρα, που περιλάμβαναν έναν πίνακα τελών με ενσωματωμένες εκπτώσεις βάσει όγκου επιβατών και άλλα οικονομικά κίνητρα. |
| --- | --- |

(121)

Σύμφωνα με τη Γερμανία, για την εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ, ήταν απαραίτητη η παρουσία μιας αεροπορικής εταιρείας ως εμβληματικού μισθωτή που θα χρησιμοποιούσε το Schönefeld ως κόμβο. Αυτό ήταν το πρώτο βήμα προς την εξασφάλιση μεγάλου όγκου επιβατικής κίνησης στον εν λόγω αερολιμένα, που θα τον καθιστούσε περισσότερο ελκυστικό για άλλες αεροπορικές εταιρείες. Εάν στο Schönefeld ίσχυαν οι ίδιοι όροι με εκείνους που εφαρμόζονταν στο Tegel, θα ήταν αδύνατο να εξασφαλιστεί η παρουσία εμβληματικού μισθωτή, όπως φάνηκε από τις αποτυχημένες απόπειρες που έγιναν τη δεκαετία του 1990 για να πειστούν οι αεροπορικές εταιρείες να μετεγκατασταθούν από το Tegel στο Schönefeld. Για την εκτροπή της επιβατικής κίνησης και την αποδοτική αξιοποίηση της χωρητικότητας του Schönefeld, ήταν απαραίτητη η προσέλκυση εναέριας κυκλοφορίας στον εν λόγω αερολιμένα. Μέσω της εφαρμογής της στρατηγικής ΑΧΚ παρασχέθηκαν στις αεροπορικές εταιρείες κατάλληλα κίνητρα, που περιλάμβαναν έναν πίνακα τελών με ενσωματωμένες εκπτώσεις βάσει όγκου επιβατών και άλλα οικονομικά κίνητρα.

| (122) | Ήταν απαραίτητη η εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ μέσω μεμονωμένων συμφωνιών με διάφορες αεροπορικές εταιρείες πριν από την έναρξη ισχύος του πίνακα του 2004, προκειμένου να περιοριστούν όσο το δυνατόν ταχύτερα οι ζημίες του Schönefeld και να εξασφαλιστεί μια ευνοϊκή θέση στην τότε ραγδαία αναπτυσσόμενη αγορά ΑΧΚ. Εν προκειμένω, η Γερμανία επισήμανε ότι η επίσημη τροποποίηση του πίνακα τελών ενός αερολιμένα προϋπέθετε εκτενείς διοικητικές εργασίες και δεν θα είχε μπορέσει να ολοκληρωθεί αρκετά έγκαιρα ώστε να ξεκινήσει η εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ το συντομότερο δυνατό, και συγκεκριμένα έως τα τέλη του 2003. |
| --- | --- |

(122)

Ήταν απαραίτητη η εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ μέσω μεμονωμένων συμφωνιών με διάφορες αεροπορικές εταιρείες πριν από την έναρξη ισχύος του πίνακα του 2004, προκειμένου να περιοριστούν όσο το δυνατόν ταχύτερα οι ζημίες του Schönefeld και να εξασφαλιστεί μια ευνοϊκή θέση στην τότε ραγδαία αναπτυσσόμενη αγορά ΑΧΚ. Εν προκειμένω, η Γερμανία επισήμανε ότι η επίσημη τροποποίηση του πίνακα τελών ενός αερολιμένα προϋπέθετε εκτενείς διοικητικές εργασίες και δεν θα είχε μπορέσει να ολοκληρωθεί αρκετά έγκαιρα ώστε να ξεκινήσει η εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ το συντομότερο δυνατό, και συγκεκριμένα έως τα τέλη του 2003.

| (123) | Η Γερμανία προέβαλε το επιχείρημα ότι η θέσπιση των υπό αξιολόγηση μέτρων από την FBS συνιστούσε συμπεριφορά ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, καθώς οι επιχειρηματικές της αποφάσεις στηρίζονταν στη στρατηγική ΑΧΚ και οι μεμονωμένες συμφωνίες είχαν συναφθεί επί τη βάσει αξιόπιστου επιχειρηματικού σχεδίου που είχε καταρτιστεί από τον σύμβουλο. Η Γερμανία αναφέρθηκε επίσης στις αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν από δύο ελεγκτικές εταιρείες, την [...] και την [...], κατόπιν ανάθεσης από την FBS, με αντικείμενο την αξιολόγηση της συμμόρφωσης της στρατηγικής ΑΧΚ και των μεμονωμένων συμφωνιών με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, η οποία και επιβεβαιώθηκε. |
| --- | --- |

(123)

Η Γερμανία προέβαλε το επιχείρημα ότι η θέσπιση των υπό αξιολόγηση μέτρων από την FBS συνιστούσε συμπεριφορά ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, καθώς οι επιχειρηματικές της αποφάσεις στηρίζονταν στη στρατηγική ΑΧΚ και οι μεμονωμένες συμφωνίες είχαν συναφθεί επί τη βάσει αξιόπιστου επιχειρηματικού σχεδίου που είχε καταρτιστεί από τον σύμβουλο. Η Γερμανία αναφέρθηκε επίσης στις αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν από δύο ελεγκτικές εταιρείες, την [...] και την [...], κατόπιν ανάθεσης από την FBS, με αντικείμενο την αξιολόγηση της συμμόρφωσης της στρατηγικής ΑΧΚ και των μεμονωμένων συμφωνιών με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, η οποία και επιβεβαιώθηκε.

| (124) | Σύμφωνα με τη Γερμανία, οι ελεγκτές είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, όσον αφορά τόσο την απόφαση σε επίπεδο διαχείρισης σχετικά με τον στρατηγικό αναπροσανατολισμό όσο και την καθιέρωση καθεστώτος οικονομικών κινήτρων, θα μπορούσε να καταδειχθεί ότι ένας επενδυτής στην οικονομία της αγοράς, υπό παρόμοιες συνθήκες, θα είχε λάβει τις ίδιες αποφάσεις. Όσον αφορά τη συμφωνία του 2003 με την easyJet και τις μεμονωμένες συμφωνίες που αναφέρονται στον πίνακα 6 (πλην εκείνης με τη V-Bird), η [...] υπολόγισε την καθαρή παρούσα αξία («ΚΠΑ») καθεμίας εξ αυτών, και όλες εμφανίστηκαν θετικές· ως εκ τούτου, το πόρισμα ήταν ότι ένας επενδυτής στην οικονομία της αγοράς θα είχε ενεργήσει κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο που ενήργησε η FBS. Η [...] είχε ωστόσο διατυπώσει συγκεκριμένες αμφιβολίες όσον αφορά τη διάρκεια της συμφωνίας με την easyJet του 2003, όπως είχε αρχικά συμφωνηθεί από τους συμβαλλόμενους. Η [...] θεώρησε ότι, δεδομένης της διάρκειας (10 έτη με δυνατότητα επέκτασης για 10 επιπλέον έτη), ένας ορθολογικός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς, κατά τη σύναψη μιας τέτοιας συμφωνίας, πιθανότατα θα είχε λάβει υπόψη τον αντίκτυπο της εξεταζόμενης συμφωνίας στη μελλοντική λειτουργία του αερολιμένα BER, που είχε προγραμματιστεί να ξεκινήσει πριν από τη λήξη ισχύος της συμφωνίας με την easyJet του 2003 (39). Σύμφωνα με την [...], η ύπαρξη της συμφωνίας με την easyJet του 2003 ασκούσε ενδεχομένως πίεση όσον αφορά τα τέλη που θα ήταν σε θέση να διαπραγματευτεί η FBS με άλλους αερομεταφορείς για τις δραστηριότητές τους στο BER, επηρεάζοντας έτσι την κερδοφορία του μελλοντικού αερολιμένα. Ωστόσο, η Γερμανία επισήμανε ότι αυτοί οι προβληματισμοί σχετικά με την αρχική διάρκεια της συμφωνίας με την easyJet του 2003 δεν ίσχυαν πλέον, εφόσον η εν λόγω συμφωνία είχε τροποποιηθεί με την τροποποιητική συμφωνία του 2007 με την easyJet, στην οποία είχε προστεθεί διάταξη που προέβλεπε τη λήξη ισχύος της συμφωνίας κατά την έναρξη λειτουργίας του BER, που τότε είχε προγραμματιστεί για το 2011. |
| --- | --- |

(124)

Σύμφωνα με τη Γερμανία, οι ελεγκτές είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, όσον αφορά τόσο την απόφαση σε επίπεδο διαχείρισης σχετικά με τον στρατηγικό αναπροσανατολισμό όσο και την καθιέρωση καθεστώτος οικονομικών κινήτρων, θα μπορούσε να καταδειχθεί ότι ένας επενδυτής στην οικονομία της αγοράς, υπό παρόμοιες συνθήκες, θα είχε λάβει τις ίδιες αποφάσεις. Όσον αφορά τη συμφωνία του 2003 με την easyJet και τις μεμονωμένες συμφωνίες που αναφέρονται στον πίνακα 6 (πλην εκείνης με τη V-Bird), η [...] υπολόγισε την καθαρή παρούσα αξία («ΚΠΑ») καθεμίας εξ αυτών, και όλες εμφανίστηκαν θετικές· ως εκ τούτου, το πόρισμα ήταν ότι ένας επενδυτής στην οικονομία της αγοράς θα είχε ενεργήσει κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο που ενήργησε η FBS. Η [...] είχε ωστόσο διατυπώσει συγκεκριμένες αμφιβολίες όσον αφορά τη διάρκεια της συμφωνίας με την easyJet του 2003, όπως είχε αρχικά συμφωνηθεί από τους συμβαλλόμενους. Η [...] θεώρησε ότι, δεδομένης της διάρκειας (10 έτη με δυνατότητα επέκτασης για 10 επιπλέον έτη), ένας ορθολογικός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς, κατά τη σύναψη μιας τέτοιας συμφωνίας, πιθανότατα θα είχε λάβει υπόψη τον αντίκτυπο της εξεταζόμενης συμφωνίας στη μελλοντική λειτουργία του αερολιμένα BER, που είχε προγραμματιστεί να ξεκινήσει πριν από τη λήξη ισχύος της συμφωνίας με την easyJet του 2003 (39). Σύμφωνα με την [...], η ύπαρξη της συμφωνίας με την easyJet του 2003 ασκούσε ενδεχομένως πίεση όσον αφορά τα τέλη που θα ήταν σε θέση να διαπραγματευτεί η FBS με άλλους αερομεταφορείς για τις δραστηριότητές τους στο BER, επηρεάζοντας έτσι την κερδοφορία του μελλοντικού αερολιμένα. Ωστόσο, η Γερμανία επισήμανε ότι αυτοί οι προβληματισμοί σχετικά με την αρχική διάρκεια της συμφωνίας με την easyJet του 2003 δεν ίσχυαν πλέον, εφόσον η εν λόγω συμφωνία είχε τροποποιηθεί με την τροποποιητική συμφωνία του 2007 με την easyJet, στην οποία είχε προστεθεί διάταξη που προέβλεπε τη λήξη ισχύος της συμφωνίας κατά την έναρξη λειτουργίας του BER, που τότε είχε προγραμματιστεί για το 2011.

| (125) | Επιπλέον, στις παρατηρήσεις της επί των σχολίων τρίτων μερών, η Γερμανία εξέφρασε την άποψη ότι οι δηλώσεις ορισμένων τρίτων μερών σχετικά με τον πίνακα τελών του 2004 και τις μεμονωμένες συμφωνίες με ΑΧΚ ήταν εν μέρει ανακριβείς και παρουσιάζονταν εκτός του συναφούς πλαισίου. Η Γερμανία υπογράμμισε ότι ο πίνακας τελών στο Schönefeld προοριζόταν να ενθαρρύνει την έναρξη γραμμών προς νέους προορισμούς και δεν συνεπαγόταν διακρίσεις, εφόσον από τις εκπτώσεις μπορούσε να επωφεληθεί κάθε αεροπορική εταιρεία η οποία κατόρθωνε να προσελκύσει επαρκή αριθμό επιβατών στο Schönefeld ή προέβαινε σε έναρξη νέων γραμμών ή δημιουργούσε νέες συχνότητες δρομολογίων από το Schönefeld. |
| --- | --- |

(125)

Επιπλέον, στις παρατηρήσεις της επί των σχολίων τρίτων μερών, η Γερμανία εξέφρασε την άποψη ότι οι δηλώσεις ορισμένων τρίτων μερών σχετικά με τον πίνακα τελών του 2004 και τις μεμονωμένες συμφωνίες με ΑΧΚ ήταν εν μέρει ανακριβείς και παρουσιάζονταν εκτός του συναφούς πλαισίου. Η Γερμανία υπογράμμισε ότι ο πίνακας τελών στο Schönefeld προοριζόταν να ενθαρρύνει την έναρξη γραμμών προς νέους προορισμούς και δεν συνεπαγόταν διακρίσεις, εφόσον από τις εκπτώσεις μπορούσε να επωφεληθεί κάθε αεροπορική εταιρεία η οποία κατόρθωνε να προσελκύσει επαρκή αριθμό επιβατών στο Schönefeld ή προέβαινε σε έναρξη νέων γραμμών ή δημιουργούσε νέες συχνότητες δρομολογίων από το Schönefeld.

6.5.   Η σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet (μέτρο 4)

| (126) | Όσον αφορά τη χρήση του αεροσταθμού B από την easyJet, η Γερμανία τόνισε ότι η easyJet μισθώνει μέρος μόνο (24 %) της συνολικής ωφέλιμης επιφάνειας του αεροσταθμού Β. Σύμφωνα με τη Γερμανία, η παραχώρηση της χρήσης των χώρων γραφείου και των θυρίδων ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών εντός συγκεκριμένου χώρου αεροσταθμού σε συγκεκριμένη αεροπορική εταιρεία αποτελούσε συνήθη πρακτική στους διεθνείς αερολιμένες και δεν συνιστούσε προνομιακή μεταχείριση. |
| --- | --- |

(126)

Όσον αφορά τη χρήση του αεροσταθμού B από την easyJet, η Γερμανία τόνισε ότι η easyJet μισθώνει μέρος μόνο (24 %) της συνολικής ωφέλιμης επιφάνειας του αεροσταθμού Β. Σύμφωνα με τη Γερμανία, η παραχώρηση της χρήσης των χώρων γραφείου και των θυρίδων ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών εντός συγκεκριμένου χώρου αεροσταθμού σε συγκεκριμένη αεροπορική εταιρεία αποτελούσε συνήθη πρακτική στους διεθνείς αερολιμένες και δεν συνιστούσε προνομιακή μεταχείριση.

| (127) | Όσον αφορά την αποκλειστικότητα που χορηγήθηκε στην easyJet, η Γερμανία τόνισε ότι, δεδομένου του μεγάλου αριθμού επιβατών που διακινούνταν από την easyJet, δεν ήταν εφικτό, για καθαρά πρακτικούς λόγους, ο αεροσταθμός Β να χρησιμοποιείται από άλλες αεροπορικές εταιρείες, καθώς η χωρητικότητα του αεροσταθμού υπερκαλυπτόταν ήδη από την easyJet. |
| --- | --- |

(127)

Όσον αφορά την αποκλειστικότητα που χορηγήθηκε στην easyJet, η Γερμανία τόνισε ότι, δεδομένου του μεγάλου αριθμού επιβατών που διακινούνταν από την easyJet, δεν ήταν εφικτό, για καθαρά πρακτικούς λόγους, ο αεροσταθμός Β να χρησιμοποιείται από άλλες αεροπορικές εταιρείες, καθώς η χωρητικότητα του αεροσταθμού υπερκαλυπτόταν ήδη από την easyJet.

| (128) | Η Γερμανία επισήμανε επιπλέον ότι και σε άλλες αεροπορικές εταιρείες είχε χορηγηθεί αποκλειστική χρήση συγκεκριμένων χώρων αεροσταθμών στο Schönefeld. Συγκεκριμένα, ο όμιλος Lufthansa (Condor, Sun-Express και Germanwings) είχε αρχικά επωφεληθεί από την αποκλειστική χρήση του αεροσταθμού D όταν αυτός κατασκευάστηκε το 2004-2005. |
| --- | --- |

(128)

Η Γερμανία επισήμανε επιπλέον ότι και σε άλλες αεροπορικές εταιρείες είχε χορηγηθεί αποκλειστική χρήση συγκεκριμένων χώρων αεροσταθμών στο Schönefeld. Συγκεκριμένα, ο όμιλος Lufthansa (Condor, Sun-Express και Germanwings) είχε αρχικά επωφεληθεί από την αποκλειστική χρήση του αεροσταθμού D όταν αυτός κατασκευάστηκε το 2004-2005.

| (129) | Η Γερμανία διαφώνησε επίσης με τα σχόλια ορισμένων τρίτων μερών σχετικά με το μέτρο 4 και υποστήριξε ότι τα δεδομένα περί μισθωμάτων που παρέθεσαν ορισμένα από τα εν λόγω τρίτα μέρη ήταν ψευδή και ανυπόστατα. Το μίσθωμα που κατέβαλλε η easyJet είχε καθοριστεί βάσει των γενικών συνήθων μισθωμάτων για το Schönefeld. Η Γερμανία εξέφρασε την άποψη ότι, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς ορισμένων ενδιαφερόμενων μερών, τα μισθώματα στο Schönefeld δεν ήταν συγκρίσιμα με εκείνα που ίσχυαν στο Tegel. |
| --- | --- |

(129)

Η Γερμανία διαφώνησε επίσης με τα σχόλια ορισμένων τρίτων μερών σχετικά με το μέτρο 4 και υποστήριξε ότι τα δεδομένα περί μισθωμάτων που παρέθεσαν ορισμένα από τα εν λόγω τρίτα μέρη ήταν ψευδή και ανυπόστατα. Το μίσθωμα που κατέβαλλε η easyJet είχε καθοριστεί βάσει των γενικών συνήθων μισθωμάτων για το Schönefeld. Η Γερμανία εξέφρασε την άποψη ότι, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς ορισμένων ενδιαφερόμενων μερών, τα μισθώματα στο Schönefeld δεν ήταν συγκρίσιμα με εκείνα που ίσχυαν στο Tegel.

| (130) | Όσον αφορά τα πιθανά πλεονεκτήματα υπέρ της easyJet που δημιουργούνταν από τον ειδικό εξοπλισμό διακίνησης αποσκευών στον αεροσταθμό B, η Γερμανία δήλωσε ότι ο εν λόγω εξοπλισμός είχε κατασκευαστεί από την ίδια εταιρεία όπως και ο εξοπλισμός του αεροσταθμού A και είχε σχεδιαστεί σύμφωνα με τα ίδια τεχνικά πρότυπα. Ωστόσο, λόγω της ενσωμάτωσης της τεχνολογίας ακτίνων Χ, ο εξοπλισμός στον αεροσταθμό B ήταν περισσότερο σύνθετος και, κατά συνέπεια, χαρακτηριζόταν από χαμηλότερη τεχνική δυναμικότητα, μεγαλύτερους χρόνους παράδοσης αποσκευών και μεγαλύτερη ευαισθησία σε βλάβες. Εν προκειμένω, οι εγκαταστάσεις διακίνησης αποσκευών στον αεροσταθμό B στην πραγματικότητα έθεταν την easyJet σε μειονεκτική θέση σε σύγκριση με τις αεροπορικές εταιρείες που εκτελούσαν δρομολόγια από τον αεροσταθμό A. Εξάλλου, λόγω της διάταξης των κτιρίων, η μεταφορά των αποσκευών στο αεροσκάφος εν αναμονή της αναχώρησης μπορούσε να πραγματοποιηθεί από τον αεροσταθμό A σε σημαντικά λιγότερο χρόνο σε σύγκριση με τον αεροσταθμό B. Το γεγονός αυτό αποτελούσε περαιτέρω μειονέκτημα για την easyJet έναντι των αεροπορικών εταιρειών που εξυπηρετούνταν από τον αεροσταθμό A. |
| --- | --- |

(130)

Όσον αφορά τα πιθανά πλεονεκτήματα υπέρ της easyJet που δημιουργούνταν από τον ειδικό εξοπλισμό διακίνησης αποσκευών στον αεροσταθμό B, η Γερμανία δήλωσε ότι ο εν λόγω εξοπλισμός είχε κατασκευαστεί από την ίδια εταιρεία όπως και ο εξοπλισμός του αεροσταθμού A και είχε σχεδιαστεί σύμφωνα με τα ίδια τεχνικά πρότυπα. Ωστόσο, λόγω της ενσωμάτωσης της τεχνολογίας ακτίνων Χ, ο εξοπλισμός στον αεροσταθμό B ήταν περισσότερο σύνθετος και, κατά συνέπεια, χαρακτηριζόταν από χαμηλότερη τεχνική δυναμικότητα, μεγαλύτερους χρόνους παράδοσης αποσκευών και μεγαλύτερη ευαισθησία σε βλάβες. Εν προκειμένω, οι εγκαταστάσεις διακίνησης αποσκευών στον αεροσταθμό B στην πραγματικότητα έθεταν την easyJet σε μειονεκτική θέση σε σύγκριση με τις αεροπορικές εταιρείες που εκτελούσαν δρομολόγια από τον αεροσταθμό A. Εξάλλου, λόγω της διάταξης των κτιρίων, η μεταφορά των αποσκευών στο αεροσκάφος εν αναμονή της αναχώρησης μπορούσε να πραγματοποιηθεί από τον αεροσταθμό A σε σημαντικά λιγότερο χρόνο σε σύγκριση με τον αεροσταθμό B. Το γεγονός αυτό αποτελούσε περαιτέρω μειονέκτημα για την easyJet έναντι των αεροπορικών εταιρειών που εξυπηρετούνταν από τον αεροσταθμό A.

| (131) | Η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι, σε αντίθεση με τα λεγόμενα ορισμένων ενδιαφερόμενων μερών, δεν είχαν ανακαινιστεί οι εγκαταστάσεις διακίνησης αποσκευών για την easyJet. Απλώς, για λόγους ασφαλείας, το 2003 είχε ενσωματωθεί ο εξοπλισμός ακτίνων Χ στο υπάρχον σύστημα διακίνησης αποσκευών. |
| --- | --- |

(131)

Η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι, σε αντίθεση με τα λεγόμενα ορισμένων ενδιαφερόμενων μερών, δεν είχαν ανακαινιστεί οι εγκαταστάσεις διακίνησης αποσκευών για την easyJet. Απλώς, για λόγους ασφαλείας, το 2003 είχε ενσωματωθεί ο εξοπλισμός ακτίνων Χ στο υπάρχον σύστημα διακίνησης αποσκευών.

| (132) | Τέλος, η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι η τοποθέτηση της επιβατικής κίνησης της easyJet στον αεροσταθμό B είχε βασιστεί σε κατάλληλα κριτήρια που δεν συνεπάγονταν διακρίσεις, παρότι δεν διεξήχθη διαδικασία δημόσιου διαγωνισμού, η οποία δεν απαιτούνταν σε τέτοιου είδους περιπτώσεις ούτε βάσει του γερμανικού δικαίου ούτε του ενωσιακού. Σύμφωνα με τη Γερμανία, όταν η easyJet αποφάσισε να ξεκινήσει να δραστηριοποιείται στο Schönefeld το 2004, ήταν σαφές εξαρχής ότι ο συγκεκριμένος αερομεταφορέας θα αντιπροσώπευε πολύ σημαντικό ποσοστό της επιβατικής κίνησης του αερολιμένα. Πράγματι, ήδη το 2004, η easyJet παρήγε το 30 % της κίνησης του αερολιμένα. Ήταν σκόπιμο και λογικό να ενοποιηθούν οι δραστηριότητες της easyJet σε έναν και μόνο αεροσταθμό, και ο αεροσταθμός B κρίθηκε ότι ήταν ο καταλληλότερος δεδομένης της διαθέσιμης χωρητικότητάς του. Κατά την άποψη της Γερμανίας, ούτε περιορίστηκε ούτε εμποδίστηκε η πρόσβαση στο Schönefeld για τους άλλους αερομεταφορείς, εφόσον ο αερολιμένας διέθετε επαρκή χωρητικότητα για να εξυπηρετήσει όλους τους δυνητικώς ενδιαφερόμενους αερομεταφορείς. |
| --- | --- |

(132)

Τέλος, η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι η τοποθέτηση της επιβατικής κίνησης της easyJet στον αεροσταθμό B είχε βασιστεί σε κατάλληλα κριτήρια που δεν συνεπάγονταν διακρίσεις, παρότι δεν διεξήχθη διαδικασία δημόσιου διαγωνισμού, η οποία δεν απαιτούνταν σε τέτοιου είδους περιπτώσεις ούτε βάσει του γερμανικού δικαίου ούτε του ενωσιακού. Σύμφωνα με τη Γερμανία, όταν η easyJet αποφάσισε να ξεκινήσει να δραστηριοποιείται στο Schönefeld το 2004, ήταν σαφές εξαρχής ότι ο συγκεκριμένος αερομεταφορέας θα αντιπροσώπευε πολύ σημαντικό ποσοστό της επιβατικής κίνησης του αερολιμένα. Πράγματι, ήδη το 2004, η easyJet παρήγε το 30 % της κίνησης του αερολιμένα. Ήταν σκόπιμο και λογικό να ενοποιηθούν οι δραστηριότητες της easyJet σε έναν και μόνο αεροσταθμό, και ο αεροσταθμός B κρίθηκε ότι ήταν ο καταλληλότερος δεδομένης της διαθέσιμης χωρητικότητάς του. Κατά την άποψη της Γερμανίας, ούτε περιορίστηκε ούτε εμποδίστηκε η πρόσβαση στο Schönefeld για τους άλλους αερομεταφορείς, εφόσον ο αερολιμένας διέθετε επαρκή χωρητικότητα για να εξυπηρετήσει όλους τους δυνητικώς ενδιαφερόμενους αερομεταφορείς.

7.   ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

| (133) | Δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές». |
| --- | --- |

(133)

Δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές».

| (134) | Τα κριτήρια που ορίζονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ είναι σωρευτικά. Ως εκ τούτου, για να συνιστά ένα μέτρο κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, πρέπει να πληρούνται και οι τέσσερις ακόλουθες προϋποθέσεις. Η χρηματοδοτική στήριξη πρέπει:






  — | να χορηγείται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους· |
| --- | --- | --- |

(134)

Τα κριτήρια που ορίζονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ είναι σωρευτικά. Ως εκ τούτου, για να συνιστά ένα μέτρο κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, πρέπει να πληρούνται και οι τέσσερις ακόλουθες προϋποθέσεις. Η χρηματοδοτική στήριξη πρέπει:

—

να χορηγείται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους·

| — | να ευνοεί ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένους κλάδους παραγωγής· |
| --- | --- |

—

να ευνοεί ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένους κλάδους παραγωγής·

| — | να νοθεύει ή να απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό· και |
| --- | --- |

—

να νοθεύει ή να απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό· και

| — | να επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. |
| --- | --- |

—

να επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

| (135) | Στην παρούσα υπόθεση, η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι η FBS ενήργησε με συνέπεια όπως θα είχε ενεργήσει σε παρόμοια περίπτωση ένας συνετός φορέας στην οικονομία της αγοράς με γνώμονα σκοπούς κερδοφορίας, και επομένως τα υπό εκτίμηση μέτρα δεν χορηγούν οικονομικό πλεονέκτημα που δεν θα είχε αποκτήσει η εταιρεία υπό κανονικές συνθήκες της αγοράς. Εάν όντως ισχύει αυτό, τα μέτρα που εφαρμόστηκαν από την FBS δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(135)

Στην παρούσα υπόθεση, η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι η FBS ενήργησε με συνέπεια όπως θα είχε ενεργήσει σε παρόμοια περίπτωση ένας συνετός φορέας στην οικονομία της αγοράς με γνώμονα σκοπούς κερδοφορίας, και επομένως τα υπό εκτίμηση μέτρα δεν χορηγούν οικονομικό πλεονέκτημα που δεν θα είχε αποκτήσει η εταιρεία υπό κανονικές συνθήκες της αγοράς. Εάν όντως ισχύει αυτό, τα μέτρα που εφαρμόστηκαν από την FBS δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση.

7.1.   Αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς — Γενικά ζητήματα

| (136) | Για να κρίνει κατά πόσον μια συγκεκριμένη συμφωνία, την οποία συνάπτει δημόσια εταιρεία με τρίτο μέρος για την παροχή αγαθών ή υπηρεσιών, παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα στο εν λόγω τρίτο μέρος, η Επιτροπή εξετάζει αν ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς, που ενεργεί με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας, θα είχε θεσπίσει παρόμοια μέτρα σε παρόμοιες συνθήκες. Η σύγκριση μεταξύ της συμπεριφοράς μιας δημόσιας εταιρείας, όπως η FBS, και ενός υποθετικού συνετού επενδυτή στην οικονομία της αγοράς πρέπει να γίνεται έχοντας ως σημείο αναφοράς τη συμπεριφορά που θα επεδείκνυε ο εν λόγω επενδυτής στην οικονομία της αγοράς κατά τον χρόνο σύναψης της συγκεκριμένης πράξης, λαμβάνοντας υπόψη τις διαθέσιμες πληροφορίες και τις προβλεπόμενες εξελίξεις κατά τη δεδομένη χρονική στιγμή, και ανεξάρτητα από τα γεγονότα που ακολούθησαν. |
| --- | --- |

(136)

Για να κρίνει κατά πόσον μια συγκεκριμένη συμφωνία, την οποία συνάπτει δημόσια εταιρεία με τρίτο μέρος για την παροχή αγαθών ή υπηρεσιών, παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα στο εν λόγω τρίτο μέρος, η Επιτροπή εξετάζει αν ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς, που ενεργεί με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας, θα είχε θεσπίσει παρόμοια μέτρα σε παρόμοιες συνθήκες. Η σύγκριση μεταξύ της συμπεριφοράς μιας δημόσιας εταιρείας, όπως η FBS, και ενός υποθετικού συνετού επενδυτή στην οικονομία της αγοράς πρέπει να γίνεται έχοντας ως σημείο αναφοράς τη συμπεριφορά που θα επεδείκνυε ο εν λόγω επενδυτής στην οικονομία της αγοράς κατά τον χρόνο σύναψης της συγκεκριμένης πράξης, λαμβάνοντας υπόψη τις διαθέσιμες πληροφορίες και τις προβλεπόμενες εξελίξεις κατά τη δεδομένη χρονική στιγμή, και ανεξάρτητα από τα γεγονότα που ακολούθησαν.

| (137) | Επομένως, η έννοια της αναμενόμενης κερδοφορίας για τη δημόσια εταιρεία έχει καίρια σημασία. Αυτό δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι, για να μην συνεπάγεται μια πράξη κρατική ενίσχυση, ο επενδυτής πρέπει να προβεί σε αυτήν με αποκλειστικό σκοπό την επίτευξη βραχυπρόθεσμης αποδοτικότητας. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η συμπεριφορά ενός δημόσιου επενδυτή μπορεί να συγκριθεί με εκείνη ενός ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί με γνώμονα προοπτικές μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας (40). |
| --- | --- |

(137)

Επομένως, η έννοια της αναμενόμενης κερδοφορίας για τη δημόσια εταιρεία έχει καίρια σημασία. Αυτό δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι, για να μην συνεπάγεται μια πράξη κρατική ενίσχυση, ο επενδυτής πρέπει να προβεί σε αυτήν με αποκλειστικό σκοπό την επίτευξη βραχυπρόθεσμης αποδοτικότητας. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η συμπεριφορά ενός δημόσιου επενδυτή μπορεί να συγκριθεί με εκείνη ενός ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί με γνώμονα προοπτικές μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας (40).

| (138) | Στην παρούσα υπόθεση, η Επιτροπή αξιολόγησε καταρχάς κατά πόσον η στρατηγική ΑΧΚ, την οποία είχε υιοθετήσει η FBS από το 2003, ήταν ικανή να αποφέρει ενδεχομένως θετικά αποτελέσματα σε μεσοπρόθεσμο έως μακροπρόθεσμο ορίζοντα, καθώς και αν θα ήταν εύλογο, από άποψη αποδοτικότητας, να κλείσει το Schönefeld. Στη συνέχεια, η Επιτροπή ανέλυσε κάθε μέτρο που καλύφθηκε από την επίσημη διαδικασία έρευνας υπό το πρίσμα της αρχής του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα εν λόγω μέτρα δεν συνιστούσαν κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(138)

Στην παρούσα υπόθεση, η Επιτροπή αξιολόγησε καταρχάς κατά πόσον η στρατηγική ΑΧΚ, την οποία είχε υιοθετήσει η FBS από το 2003, ήταν ικανή να αποφέρει ενδεχομένως θετικά αποτελέσματα σε μεσοπρόθεσμο έως μακροπρόθεσμο ορίζοντα, καθώς και αν θα ήταν εύλογο, από άποψη αποδοτικότητας, να κλείσει το Schönefeld. Στη συνέχεια, η Επιτροπή ανέλυσε κάθε μέτρο που καλύφθηκε από την επίσημη διαδικασία έρευνας υπό το πρίσμα της αρχής του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα εν λόγω μέτρα δεν συνιστούσαν κρατική ενίσχυση.

7.2.   Προκαταρκτική ανάλυση: αξιολόγηση των στρατηγικών επιλογών της FBS από την άποψη του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς

| (139) | Το οικονομικό πλαίσιο εντός του οποίου δραστηριοποιούνταν η FBS στο Schönefeld από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 έως το 2003 περιγράφηκε στις ενότητες 2, 3.1 και 3.2 ανωτέρω. |
| --- | --- |

(139)

Το οικονομικό πλαίσιο εντός του οποίου δραστηριοποιούνταν η FBS στο Schönefeld από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 έως το 2003 περιγράφηκε στις ενότητες 2, 3.1 και 3.2 ανωτέρω.

| (140) | Όπως διευκρινίστηκε στις εν λόγω ενότητες, η FBS δραστηριοποιούνταν επίσης και στους άλλους αερολιμένες του Βερολίνου, δηλαδή στο Tempelhof και το Tegel. Εξαρχής, το Tempelhof δεν θεωρούνταν υποδομή κατάλληλη για δυνητική επέκταση, λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του και της θέσης του εντός της πόλης. Το Tegel αποτελούσε έναν σύγχρονο αερολιμένα που ήταν συνολικά περισσότερο ελκυστικός για τις αεροπορικές εταιρείες και τους επιβάτες από ό,τι το Schönefeld, διότι διέθετε πιο σύγχρονες υποδομές και βρισκόταν πιο κοντά στο κέντρο της πόλης. Κατά τη δεκαετία του 1990 το Tegel είχε ήδη καλύψει ποσοστό σχεδόν 100 % της χωρητικότητάς του και δεν ήταν δυνατόν να επεκταθεί σημαντικά προκειμένου να αποφευχθούν μακροπρόθεσμοι περιορισμοί ως προς τη χωρητικότητα. Αντιθέτως, το Schönefeld υπολειτουργούσε σε μεγάλο βαθμό και υπήρχε δυνατότητα επέκτασής του, εάν κρινόταν αναγκαία. |
| --- | --- |

(140)

Όπως διευκρινίστηκε στις εν λόγω ενότητες, η FBS δραστηριοποιούνταν επίσης και στους άλλους αερολιμένες του Βερολίνου, δηλαδή στο Tempelhof και το Tegel. Εξαρχής, το Tempelhof δεν θεωρούνταν υποδομή κατάλληλη για δυνητική επέκταση, λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του και της θέσης του εντός της πόλης. Το Tegel αποτελούσε έναν σύγχρονο αερολιμένα που ήταν συνολικά περισσότερο ελκυστικός για τις αεροπορικές εταιρείες και τους επιβάτες από ό,τι το Schönefeld, διότι διέθετε πιο σύγχρονες υποδομές και βρισκόταν πιο κοντά στο κέντρο της πόλης. Κατά τη δεκαετία του 1990 το Tegel είχε ήδη καλύψει ποσοστό σχεδόν 100 % της χωρητικότητάς του και δεν ήταν δυνατόν να επεκταθεί σημαντικά προκειμένου να αποφευχθούν μακροπρόθεσμοι περιορισμοί ως προς τη χωρητικότητα. Αντιθέτως, το Schönefeld υπολειτουργούσε σε μεγάλο βαθμό και υπήρχε δυνατότητα επέκτασής του, εάν κρινόταν αναγκαία.

| (141) | Ένα δεύτερο σημαντικό στοιχείο εν προκειμένω ήταν η προοπτική ενός ενιαίου αερολιμένα του Βερολίνου που θα υποκαθιστούσε όλους τους υφιστάμενους αερολιμένες του Βερολίνου και θα είχε έδρα το Schönefeld. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη (14), η απόφαση εκτέλεσης ενός τέτοιου έργου οριστικοποιήθηκε στο πλαίσιο συμφωνίας που συνήφθη μεταξύ της γερμανικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των ομόσπονδων κρατών του Βερολίνου και του Βραδεμβούργου τον Μάιο του 1996. |
| --- | --- |

(141)

Ένα δεύτερο σημαντικό στοιχείο εν προκειμένω ήταν η προοπτική ενός ενιαίου αερολιμένα του Βερολίνου που θα υποκαθιστούσε όλους τους υφιστάμενους αερολιμένες του Βερολίνου και θα είχε έδρα το Schönefeld. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη (14), η απόφαση εκτέλεσης ενός τέτοιου έργου οριστικοποιήθηκε στο πλαίσιο συμφωνίας που συνήφθη μεταξύ της γερμανικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των ομόσπονδων κρατών του Βερολίνου και του Βραδεμβούργου τον Μάιο του 1996.

| (142) | Ένα τρίτο σημαντικό στοιχείο ήταν η αποτυχημένη απόπειρα μεταφοράς της επιβατικής κίνησης από το Tegel στο Schönefeld κατά τη δεκαετία του 1990, καθώς και το γεγονός ότι ύστερα από μια περίοδο στασιμότητας κατά το δεύτερο μισό της εν λόγω δεκαετίας, η κίνηση στο Schönefeld μειωνόταν σταθερά από το 2000 έως το 2003, έτος κατά το οποίο οι δημόσιες αρχές αναγκάστηκαν να αναγνωρίσουν ότι απέτυχαν στην προσπάθεια ιδιωτικοποίησης των αερολιμένων του Βερολίνου. |
| --- | --- |

(142)

Ένα τρίτο σημαντικό στοιχείο ήταν η αποτυχημένη απόπειρα μεταφοράς της επιβατικής κίνησης από το Tegel στο Schönefeld κατά τη δεκαετία του 1990, καθώς και το γεγονός ότι ύστερα από μια περίοδο στασιμότητας κατά το δεύτερο μισό της εν λόγω δεκαετίας, η κίνηση στο Schönefeld μειωνόταν σταθερά από το 2000 έως το 2003, έτος κατά το οποίο οι δημόσιες αρχές αναγκάστηκαν να αναγνωρίσουν ότι απέτυχαν στην προσπάθεια ιδιωτικοποίησης των αερολιμένων του Βερολίνου.

| (143) | Αυτό υποχρέωσε τις δημόσιες αρχές και την FBS να εξετάσουν το 2003 τις διάφορες στρατηγικές επιλογές που είχε στη διάθεσή της η FBS. Όπως προαναφέρθηκε, τη δεδομένη χρονική στιγμή, ο στόχος της δημιουργίας ενός νέου, ενιαίου αερολιμένα στο Βερολίνο με έδρα το Schönefeld, που θα ενσωμάτωνε μέρος των υφιστάμενων υποδομών του Schönefeld, δεν αμφισβητήθηκε (41). Στόχος της FBS και των δημόσιων αρχών ήταν, επομένως, να βρεθεί η βέλτιστη στρατηγική για το Schönefeld για την περίοδο από το 2003 έως την έναρξη λειτουργίας του BER, η οποία είχε προγραμματιστεί για το 2011. Στο πλαίσιο αυτό, όπως αναφέρθηκε ήδη στην αιτιολογική σκέψη (28), ανέθεσαν την εκπόνηση μελέτης σε σύμβουλο (η «μελέτη του συμβούλου»), στην οποία προτάθηκε μια στρατηγική για την προσέλκυση αερομεταφορέων χαμηλού κόστους στο Schönefeld (στρατηγική ΑΧΚ). |
| --- | --- |

(143)

Αυτό υποχρέωσε τις δημόσιες αρχές και την FBS να εξετάσουν το 2003 τις διάφορες στρατηγικές επιλογές που είχε στη διάθεσή της η FBS. Όπως προαναφέρθηκε, τη δεδομένη χρονική στιγμή, ο στόχος της δημιουργίας ενός νέου, ενιαίου αερολιμένα στο Βερολίνο με έδρα το Schönefeld, που θα ενσωμάτωνε μέρος των υφιστάμενων υποδομών του Schönefeld, δεν αμφισβητήθηκε (41). Στόχος της FBS και των δημόσιων αρχών ήταν, επομένως, να βρεθεί η βέλτιστη στρατηγική για το Schönefeld για την περίοδο από το 2003 έως την έναρξη λειτουργίας του BER, η οποία είχε προγραμματιστεί για το 2011. Στο πλαίσιο αυτό, όπως αναφέρθηκε ήδη στην αιτιολογική σκέψη (28), ανέθεσαν την εκπόνηση μελέτης σε σύμβουλο (η «μελέτη του συμβούλου»), στην οποία προτάθηκε μια στρατηγική για την προσέλκυση αερομεταφορέων χαμηλού κόστους στο Schönefeld (στρατηγική ΑΧΚ).

| (144) | Πέραν της στρατηγικής ΑΧΚ (εναλλακτική 1), η FBS εξακολουθούσε να διαθέτει τις εναλλακτικές επιλογές διατήρησης της στρατηγικής που εφαρμοζόταν έως τότε στο Schönefeld (εναλλακτική 2), ή προσωρινού κλεισίματος του Schönefeld έως την έναρξη λειτουργίας του νέου αερολιμένα BER (εναλλακτική 3). |
| --- | --- |

(144)

Πέραν της στρατηγικής ΑΧΚ (εναλλακτική 1), η FBS εξακολουθούσε να διαθέτει τις εναλλακτικές επιλογές διατήρησης της στρατηγικής που εφαρμοζόταν έως τότε στο Schönefeld (εναλλακτική 2), ή προσωρινού κλεισίματος του Schönefeld έως την έναρξη λειτουργίας του νέου αερολιμένα BER (εναλλακτική 3).

7.2.1.   Εναλλακτική 1 έναντι εναλλακτικής 2

| (145) | Όπως θα καταδειχτεί στη συνέχεια, ένας συνετός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που θα ενεργούσε με γνώμονα μεσοπρόθεσμες έως μακροπρόθεσμες προοπτικές κερδοφορίας, εάν ήταν στη θέση της FBS εύλογα θα επέλεγε την εναλλακτική 1 αντί της εναλλακτικής 2. |
| --- | --- |

(145)

Όπως θα καταδειχτεί στη συνέχεια, ένας συνετός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που θα ενεργούσε με γνώμονα μεσοπρόθεσμες έως μακροπρόθεσμες προοπτικές κερδοφορίας, εάν ήταν στη θέση της FBS εύλογα θα επέλεγε την εναλλακτική 1 αντί της εναλλακτικής 2.

Η μελέτη του συμβούλου

| (146) | Όπως διευκρινίστηκε στις αιτιολογικές σκέψεις (29) και (30), ο σύμβουλος διαπίστωσε ότι υπήρχαν δυνατότητες σημαντικής επέκτασης της εναέριας κυκλοφορίας στο Βερολίνο για διάφορους λόγους διαρθρωτικής φύσεως και ότι, σε σύγκριση με άλλους αερολιμένες πρωτευουσών, το Βερολίνο εξακολουθούσε να διαθέτει σημαντικές δυνατότητες το 2003 για την καθιέρωση και την αύξηση επιβατικής κίνησης ΑΧΚ. |
| --- | --- |

(146)

Όπως διευκρινίστηκε στις αιτιολογικές σκέψεις (29) και (30), ο σύμβουλος διαπίστωσε ότι υπήρχαν δυνατότητες σημαντικής επέκτασης της εναέριας κυκλοφορίας στο Βερολίνο για διάφορους λόγους διαρθρωτικής φύσεως και ότι, σε σύγκριση με άλλους αερολιμένες πρωτευουσών, το Βερολίνο εξακολουθούσε να διαθέτει σημαντικές δυνατότητες το 2003 για την καθιέρωση και την αύξηση επιβατικής κίνησης ΑΧΚ.

| (147) | Ο σύμβουλος συνέκρινε το Βερολίνο με άλλες μεγάλες πόλεις από την άποψη της επιβατικής κίνησης των ΑΧΚ. Διαπίστωσε ειδικότερα ότι η συχνότητα δρομολογίων ανά κάτοικο στη μητροπολιτική περιοχή ήταν πολύ χαμηλότερη στο Βερολίνο (0,011) σε σχέση με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπως το Λονδίνο (0,029), οι Βρυξέλλες (0,040), η Κολωνία (0,030) και το Δουβλίνο (0,051). Επίσης, ο σύμβουλος διαπίστωσε ότι το ποσοστό της συχνότητας των δρομολογίων των ΑΧΚ επί της συχνότητας του συνόλου των δρομολογίων ήταν πολύ χαμηλότερο στο Βερολίνο σε σχέση με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις και εκτίμησε επί τη βάσει αυτή ότι το εν λόγω ποσοστό μπορούσε να αυξηθεί από [...]% σε τουλάχιστον [...]% και πιθανώς [...]%. |
| --- | --- |

(147)

Ο σύμβουλος συνέκρινε το Βερολίνο με άλλες μεγάλες πόλεις από την άποψη της επιβατικής κίνησης των ΑΧΚ. Διαπίστωσε ειδικότερα ότι η συχνότητα δρομολογίων ανά κάτοικο στη μητροπολιτική περιοχή ήταν πολύ χαμηλότερη στο Βερολίνο (0,011) σε σχέση με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπως το Λονδίνο (0,029), οι Βρυξέλλες (0,040), η Κολωνία (0,030) και το Δουβλίνο (0,051). Επίσης, ο σύμβουλος διαπίστωσε ότι το ποσοστό της συχνότητας των δρομολογίων των ΑΧΚ επί της συχνότητας του συνόλου των δρομολογίων ήταν πολύ χαμηλότερο στο Βερολίνο σε σχέση με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις και εκτίμησε επί τη βάσει αυτή ότι το εν λόγω ποσοστό μπορούσε να αυξηθεί από [...]% σε τουλάχιστον [...]% και πιθανώς [...]%.

| (148) | Ακόμη, με βάση την πείρα από άλλες μεγάλες πόλεις, ο σύμβουλος εκτίμησε ότι εάν λαμβάνονταν μέτρα για την αύξηση της επιβατικής κίνησης των ΑΧΚ, τα δύο τρίτα της πρόσθετης κίνησης αυτού του είδους θα αποτελούνταν από «καινούριους επιβάτες», δηλαδή επιβάτες που δεν θα ταξίδευαν αεροπορικώς από το Βερολίνο εάν δεν δημιουργούνταν η επιπλέον προσφορά ΑΧΚ μέσω των εν λόγω μέτρων (42). Ο σύμβουλος έκρινε ότι ορισμένοι από τους «καινούριους επιβάτες» θα «εκτρέπονταν» από άλλα είδη μεταφορών, όπως οι σιδηρόδρομοι ή τα υπεραστικά λεωφορεία. |
| --- | --- |

(148)

Ακόμη, με βάση την πείρα από άλλες μεγάλες πόλεις, ο σύμβουλος εκτίμησε ότι εάν λαμβάνονταν μέτρα για την αύξηση της επιβατικής κίνησης των ΑΧΚ, τα δύο τρίτα της πρόσθετης κίνησης αυτού του είδους θα αποτελούνταν από «καινούριους επιβάτες», δηλαδή επιβάτες που δεν θα ταξίδευαν αεροπορικώς από το Βερολίνο εάν δεν δημιουργούνταν η επιπλέον προσφορά ΑΧΚ μέσω των εν λόγω μέτρων (42). Ο σύμβουλος έκρινε ότι ορισμένοι από τους «καινούριους επιβάτες» θα «εκτρέπονταν» από άλλα είδη μεταφορών, όπως οι σιδηρόδρομοι ή τα υπεραστικά λεωφορεία.

| (149) | Βάσει των εν λόγω αναλύσεων, ο σύμβουλος προέβλεψε ότι οι δυνατότητες για πρόσθετη κίνηση ΑΧΚ στο Schönefeld αφορούσαν αύξηση μεταξύ 600 000 και 900 000 πρόσθετων επιβατών ετησίως βραχυπρόθεσμα, συγκεκριμένα από το 2003 έως το 2005, και 300 000 πρόσθετων επιβατών ετησίως σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, δηλαδή μεταξύ του 2005 και του 2010. Ως αποτέλεσμα μιας τόσο απότομης αύξησης, αναμενόταν ότι το Schönefeld θα εξυπηρετούσε 3 έως 4,2 εκατ. περισσότερους επιβάτες σε σχέση με το 2003. Αυτό σήμαινε ότι η FBS μπορούσε να ελπίζει ότι ο συνολικός όγκος των επιβατών της στο Schönefeld θα κυμαινόταν μεταξύ 4,7 και 5,9 εκατ. επιβατών το 2010 (43). |
| --- | --- |

(149)

Βάσει των εν λόγω αναλύσεων, ο σύμβουλος προέβλεψε ότι οι δυνατότητες για πρόσθετη κίνηση ΑΧΚ στο Schönefeld αφορούσαν αύξηση μεταξύ 600 000 και 900 000 πρόσθετων επιβατών ετησίως βραχυπρόθεσμα, συγκεκριμένα από το 2003 έως το 2005, και 300 000 πρόσθετων επιβατών ετησίως σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, δηλαδή μεταξύ του 2005 και του 2010. Ως αποτέλεσμα μιας τόσο απότομης αύξησης, αναμενόταν ότι το Schönefeld θα εξυπηρετούσε 3 έως 4,2 εκατ. περισσότερους επιβάτες σε σχέση με το 2003. Αυτό σήμαινε ότι η FBS μπορούσε να ελπίζει ότι ο συνολικός όγκος των επιβατών της στο Schönefeld θα κυμαινόταν μεταξύ 4,7 και 5,9 εκατ. επιβατών το 2010 (43).

| (150) | Ο σύμβουλος προέβη στη συνέχεια σε λεπτομερή αξιολόγηση της σκοπιμότητας μιας στρατηγικής που θα εστίαζε στους ΑΧΚ στο Schönefeld, εντοπίζοντας τα πιθανά εμπόδια και τους παράγοντες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την επιτυχία μιας τέτοιας στρατηγικής. |
| --- | --- |

(150)

Ο σύμβουλος προέβη στη συνέχεια σε λεπτομερή αξιολόγηση της σκοπιμότητας μιας στρατηγικής που θα εστίαζε στους ΑΧΚ στο Schönefeld, εντοπίζοντας τα πιθανά εμπόδια και τους παράγοντες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την επιτυχία μιας τέτοιας στρατηγικής.

| (151) | Ο σύμβουλος ανέλυσε καταρχάς εις βάθος τις λειτουργικές απαιτήσεις των ΑΧΚ, οι οποίες διαφέρουν από εκείνες των παραδοσιακών αερομεταφορέων από διάφορες απόψεις. Βασίζοντας την ανάλυσή του στην κατάσταση μιας σειράς ευρωπαϊκών αερολιμένων που φιλοξενούν ΑΧΚ, διαπίστωσε ότι οι βασικές απαιτήσεις των ΑΧΚ ήταν οι εξής:






  — | μικρός χρόνος παραμονής του αεροσκάφους στον αερολιμένα μεταξύ άφιξης και επόμενης αναχώρησης (25-30 λεπτά (44)) – η πλέον σημαντική απαίτηση· |
| --- | --- | --- |

(151)

Ο σύμβουλος ανέλυσε καταρχάς εις βάθος τις λειτουργικές απαιτήσεις των ΑΧΚ, οι οποίες διαφέρουν από εκείνες των παραδοσιακών αερομεταφορέων από διάφορες απόψεις. Βασίζοντας την ανάλυσή του στην κατάσταση μιας σειράς ευρωπαϊκών αερολιμένων που φιλοξενούν ΑΧΚ, διαπίστωσε ότι οι βασικές απαιτήσεις των ΑΧΚ ήταν οι εξής:

—

μικρός χρόνος παραμονής του αεροσκάφους στον αερολιμένα μεταξύ άφιξης και επόμενης αναχώρησης (25-30 λεπτά (44)) – η πλέον σημαντική απαίτηση·

| — | μείωση στο ελάχιστο μιας σειράς αερολιμενικών υπηρεσιών που αφορούν τη διακίνηση επιβατών και αποσκευών αλλά υψηλή ποιότητα των αιτούμενων υπηρεσιών· |
| --- | --- |

—

μείωση στο ελάχιστο μιας σειράς αερολιμενικών υπηρεσιών που αφορούν τη διακίνηση επιβατών και αποσκευών αλλά υψηλή ποιότητα των αιτούμενων υπηρεσιών·

| — | «επιβίβαση με τα πόδια» (45) αντί για την περισσότερο δαπανηρή χρήση γεφυρών επιβίβασης, με μικρή απόσταση μεταξύ του αεροσταθμού και του χώρου στάθμευσης αεροσκαφών· |
| --- | --- |

—

«επιβίβαση με τα πόδια» (45) αντί για την περισσότερο δαπανηρή χρήση γεφυρών επιβίβασης, με μικρή απόσταση μεταξύ του αεροσταθμού και του χώρου στάθμευσης αεροσκαφών·

| — | απλές και λειτουργικές υποδομές, χωρίς δαπανηρά συστήματα ΤΠ, κατανοητές και απλές διαδρομές εντός του αερολιμένα· |
| --- | --- |

—

απλές και λειτουργικές υποδομές, χωρίς δαπανηρά συστήματα ΤΠ, κατανοητές και απλές διαδρομές εντός του αερολιμένα·

| — | επαρκείς επίγειες μεταφορικές συνδέσεις προς τον αερολιμένα· |
| --- | --- |

—

επαρκείς επίγειες μεταφορικές συνδέσεις προς τον αερολιμένα·

| — | αποκλειστική διάθεση πυλών, θυρίδων πωλήσεων και ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών και παροχή επαρκούς χώρου γραφείων σε ΑΧΚ. |
| --- | --- |

—

αποκλειστική διάθεση πυλών, θυρίδων πωλήσεων και ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών και παροχή επαρκούς χώρου γραφείων σε ΑΧΚ.

| (152) | Ο σύμβουλος διαπίστωσε ότι το Schönefeld πληρούσε εν γένει αυτές τις απαιτήσεις. Ειδικότερα, οι μικροί χρόνοι παραμονής αεροσκαφών στον αερολιμένα μεταξύ άφιξης και επόμενης αναχώρησης στο Schönefeld ήταν εφικτοί από λειτουργική άποψη. Επιπλέον, ο σύμβουλος επισήμανε την ύπαρξη βέλτιστων συνδέσεων προς τον αερολιμένα με λεωφορεία, καθώς και σιδηροδρομικών και οδικών συνδέσεων. Εντούτοις, ο σύμβουλος εντόπισε διάφορα ήσσονος σημασίας κενά και αδυναμίες αναφορικά με την επιβίβαση με τα πόδια, την αποκλειστική διάθεση αιθουσών και χώρων γραφείου στον αεροσταθμό, τις κατανοητές διαδρομές στο εσωτερικό του αερολιμένα και τις αποστάσεις μεταξύ των αεροσταθμών και των χώρων στάθμευσης αεροσκαφών. Λαμβάνοντας ως έναν βαθμό υπόψη τις λύσεις που εφαρμόστηκαν σε άλλους αερολιμένες που φιλοξενούν ΑΧΚ, ο σύμβουλος συνέστησε σειρά περιορισμένων σχετικά προσαρμογών που μπορούσαν να πραγματοποιηθούν για να ικανοποιηθούν πλήρως οι απαιτήσεις των ΑΧΚ που ενδιαφέρονταν να ξεκινήσουν να δραστηριοποιούνται στο Schönefeld. Δεν θεωρήθηκε αναγκαία μεγάλης κλίμακας επένδυση για υποδομές ή σημαντικές τροποποιήσεις στις υφιστάμενες υποδομές. Ειδικότερα, όσον αφορά την επιβίβαση με τα πόδια, φάνηκε ότι θα μπορούσαν να προστεθούν επιπλέον πύλες επιβίβασης με τα πόδια στις υφιστάμενες υποδομές εντός διαστήματος λίγων μηνών και με χαμηλό κόστος. |
| --- | --- |

(152)

Ο σύμβουλος διαπίστωσε ότι το Schönefeld πληρούσε εν γένει αυτές τις απαιτήσεις. Ειδικότερα, οι μικροί χρόνοι παραμονής αεροσκαφών στον αερολιμένα μεταξύ άφιξης και επόμενης αναχώρησης στο Schönefeld ήταν εφικτοί από λειτουργική άποψη. Επιπλέον, ο σύμβουλος επισήμανε την ύπαρξη βέλτιστων συνδέσεων προς τον αερολιμένα με λεωφορεία, καθώς και σιδηροδρομικών και οδικών συνδέσεων. Εντούτοις, ο σύμβουλος εντόπισε διάφορα ήσσονος σημασίας κενά και αδυναμίες αναφορικά με την επιβίβαση με τα πόδια, την αποκλειστική διάθεση αιθουσών και χώρων γραφείου στον αεροσταθμό, τις κατανοητές διαδρομές στο εσωτερικό του αερολιμένα και τις αποστάσεις μεταξύ των αεροσταθμών και των χώρων στάθμευσης αεροσκαφών. Λαμβάνοντας ως έναν βαθμό υπόψη τις λύσεις που εφαρμόστηκαν σε άλλους αερολιμένες που φιλοξενούν ΑΧΚ, ο σύμβουλος συνέστησε σειρά περιορισμένων σχετικά προσαρμογών που μπορούσαν να πραγματοποιηθούν για να ικανοποιηθούν πλήρως οι απαιτήσεις των ΑΧΚ που ενδιαφέρονταν να ξεκινήσουν να δραστηριοποιούνται στο Schönefeld. Δεν θεωρήθηκε αναγκαία μεγάλης κλίμακας επένδυση για υποδομές ή σημαντικές τροποποιήσεις στις υφιστάμενες υποδομές. Ειδικότερα, όσον αφορά την επιβίβαση με τα πόδια, φάνηκε ότι θα μπορούσαν να προστεθούν επιπλέον πύλες επιβίβασης με τα πόδια στις υφιστάμενες υποδομές εντός διαστήματος λίγων μηνών και με χαμηλό κόστος.

| (153) | Επιπλέον, ο σύμβουλος εκτίμησε την ανταγωνιστική πίεση που θα ασκούνταν στις δραστηριότητες των ΑΧΚ στο Schönefeld, σε περίπτωση που η FBS αποφάσιζε να τις αναπτύξει. Ο σύμβουλος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πίεση θα ήταν περιορισμένη, κυρίως διότι οι εγγύτεροι διεθνείς αερολιμένες που μπορούσαν να φιλοξενήσουν σημαντική επιβατική κίνηση ΑΧΚ, όπως εκείνοι της Δρέσδης, της Λειψίας ή του Ανόβερου, βρίσκονταν σε πολύ μεγάλη απόσταση ώστε να είναι σε θέση να ασκήσουν σημαντική ανταγωνιστική πίεση. Σύμφωνα με τον σύμβουλο, το γεγονός αυτό επιβεβαίωνε ότι το μεγάλο δυναμικό αναφορικά με την κίνηση των ΑΧΚ στην περιοχή του Βερολίνου μπορούσε πράγματι να αξιοποιηθεί στο Schönefeld. |
| --- | --- |

(153)

Επιπλέον, ο σύμβουλος εκτίμησε την ανταγωνιστική πίεση που θα ασκούνταν στις δραστηριότητες των ΑΧΚ στο Schönefeld, σε περίπτωση που η FBS αποφάσιζε να τις αναπτύξει. Ο σύμβουλος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πίεση θα ήταν περιορισμένη, κυρίως διότι οι εγγύτεροι διεθνείς αερολιμένες που μπορούσαν να φιλοξενήσουν σημαντική επιβατική κίνηση ΑΧΚ, όπως εκείνοι της Δρέσδης, της Λειψίας ή του Ανόβερου, βρίσκονταν σε πολύ μεγάλη απόσταση ώστε να είναι σε θέση να ασκήσουν σημαντική ανταγωνιστική πίεση. Σύμφωνα με τον σύμβουλο, το γεγονός αυτό επιβεβαίωνε ότι το μεγάλο δυναμικό αναφορικά με την κίνηση των ΑΧΚ στην περιοχή του Βερολίνου μπορούσε πράγματι να αξιοποιηθεί στο Schönefeld.

| (154) | Εξάλλου, ο σύμβουλος εντόπισε και ανέλυσε τις διάφορες εναλλακτικές επιλογές που είχε στη διάθεσή της η FBS για παροχή ελκυστικών αερολιμενικών τελών σε ΑΧΚ. Αυτή η πτυχή θεωρήθηκε καίριας σημασίας στοιχείο μιας πιθανής στρατηγικής ΑΧΚ. Για την ακρίβεια, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ΑΧΚ, εξαιτίας της τιμολογιακής πολιτικής που εφαρμόζουν οι ίδιοι έναντι των επιβατών, η οποία απορρέει από μια στρατηγική εστιασμένη σε υψηλούς όγκους και ελκυστικούς ναύλους, απαιτούν από τους φορείς εκμετάλλευσης των αερολιμένων χαμηλά αερολιμενικά τέλη. Επιπλέον, δεδομένου ότι οι ΑΧΚ λειτουργούν συχνά «από σημείο σε σημείο» και όχι υπό μορφή «ακτινωτού τροχού», είναι σε θέση να δημιουργούν νέα δρομολόγια, να διακόπτουν υφιστάμενα και να αυξάνουν ή να μειώνουν τη συχνότητα των δρομολογίων με πολύ ευέλικτο και δυναμικό τρόπο. Αυτό αυξάνει την ικανότητά τους να ασκούν πίεση στους φορείς εκμετάλλευσης των αερολιμένων προκειμένου να επιτυγχάνουν τα χαμηλότερα δυνατά αερολιμενικά τέλη. Επομένως, ήταν σαφές ότι καμία στρατηγική ΑΧΚ δεν θα μπορούσε να επιτύχει χωρίς ένα ελκυστικότερο σύστημα αερολιμενικών τελών στο Schönefeld. |
| --- | --- |

(154)

Εξάλλου, ο σύμβουλος εντόπισε και ανέλυσε τις διάφορες εναλλακτικές επιλογές που είχε στη διάθεσή της η FBS για παροχή ελκυστικών αερολιμενικών τελών σε ΑΧΚ. Αυτή η πτυχή θεωρήθηκε καίριας σημασίας στοιχείο μιας πιθανής στρατηγικής ΑΧΚ. Για την ακρίβεια, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ΑΧΚ, εξαιτίας της τιμολογιακής πολιτικής που εφαρμόζουν οι ίδιοι έναντι των επιβατών, η οποία απορρέει από μια στρατηγική εστιασμένη σε υψηλούς όγκους και ελκυστικούς ναύλους, απαιτούν από τους φορείς εκμετάλλευσης των αερολιμένων χαμηλά αερολιμενικά τέλη. Επιπλέον, δεδομένου ότι οι ΑΧΚ λειτουργούν συχνά «από σημείο σε σημείο» και όχι υπό μορφή «ακτινωτού τροχού», είναι σε θέση να δημιουργούν νέα δρομολόγια, να διακόπτουν υφιστάμενα και να αυξάνουν ή να μειώνουν τη συχνότητα των δρομολογίων με πολύ ευέλικτο και δυναμικό τρόπο. Αυτό αυξάνει την ικανότητά τους να ασκούν πίεση στους φορείς εκμετάλλευσης των αερολιμένων προκειμένου να επιτυγχάνουν τα χαμηλότερα δυνατά αερολιμενικά τέλη. Επομένως, ήταν σαφές ότι καμία στρατηγική ΑΧΚ δεν θα μπορούσε να επιτύχει χωρίς ένα ελκυστικότερο σύστημα αερολιμενικών τελών στο Schönefeld.

| (155) | Οι επιλογές που αξιολογήθηκαν από τον σύμβουλο ήταν: i) μια γενική μείωση των αερολιμενικών τελών, ii) εκπτώσεις βάσει όγκου, iii) διαφοροποίηση των τελών ανάλογα με τη φύση των παρεχόμενων υπηρεσιών, ή iv) συνδυασμοί αυτών των βασικών εναλλακτικών επιλογών. Βάσει εξέτασης της νομοθεσίας και αξιολόγησης των εν λόγω επιλογών από οικονομική άποψη, ο σύμβουλος συνέστησε μια προσέγγιση που θα συνδύαζε γενική μείωση των αερολιμενικών τελών, έκπτωση των τελών εξυπηρέτησης επιβατών βάσει όγκου και διαφοροποίηση των τελών ανάλογα με το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών, η οποία θα περιλάμβανε κυρίως απαλλαγή από τα τέλη στάθμευσης για χρόνο παραμονής του αεροσκάφους στον αερολιμένα μικρότερο από 30 λεπτά. Εκτός από τη γενική μείωση των αερολιμενικών τελών, τα εν λόγω μέτρα σχεδιάστηκαν με ειδικότερο σκοπό να παρέχουν οφέλη αποκλειστικά στους ΑΧΚ που επρόκειτο να μετεγκατασταθούν στο Schönefeld, και όχι σε αερομεταφορείς που δραστηριοποιούνταν ήδη στον συγκεκριμένο αερολιμένα. Το σκεπτικό της εν λόγω στρατηγικής ήταν η προσέλκυση νέων αερομεταφορέων χωρίς να δημιουργηθούν δυσμενείς επιπτώσεις για τα έσοδα από αερομεταφορείς που δραστηριοποιούνταν ήδη στον αερολιμένα. |
| --- | --- |

(155)

Οι επιλογές που αξιολογήθηκαν από τον σύμβουλο ήταν: i) μια γενική μείωση των αερολιμενικών τελών, ii) εκπτώσεις βάσει όγκου, iii) διαφοροποίηση των τελών ανάλογα με τη φύση των παρεχόμενων υπηρεσιών, ή iv) συνδυασμοί αυτών των βασικών εναλλακτικών επιλογών. Βάσει εξέτασης της νομοθεσίας και αξιολόγησης των εν λόγω επιλογών από οικονομική άποψη, ο σύμβουλος συνέστησε μια προσέγγιση που θα συνδύαζε γενική μείωση των αερολιμενικών τελών, έκπτωση των τελών εξυπηρέτησης επιβατών βάσει όγκου και διαφοροποίηση των τελών ανάλογα με το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών, η οποία θα περιλάμβανε κυρίως απαλλαγή από τα τέλη στάθμευσης για χρόνο παραμονής του αεροσκάφους στον αερολιμένα μικρότερο από 30 λεπτά. Εκτός από τη γενική μείωση των αερολιμενικών τελών, τα εν λόγω μέτρα σχεδιάστηκαν με ειδικότερο σκοπό να παρέχουν οφέλη αποκλειστικά στους ΑΧΚ που επρόκειτο να μετεγκατασταθούν στο Schönefeld, και όχι σε αερομεταφορείς που δραστηριοποιούνταν ήδη στον συγκεκριμένο αερολιμένα. Το σκεπτικό της εν λόγω στρατηγικής ήταν η προσέλκυση νέων αερομεταφορέων χωρίς να δημιουργηθούν δυσμενείς επιπτώσεις για τα έσοδα από αερομεταφορείς που δραστηριοποιούνταν ήδη στον αερολιμένα.

| (156) | Τέλος, ο σύμβουλος εντόπισε και ανέλυσε διάφορα πιθανά μέτρα που αποσκοπούσαν στην αύξηση των μη αεροπορικού χαρακτήρα εσόδων, που θα προέρχονταν συγκεκριμένα από τις δραστηριότητες των εστιατορίων και των αλυσίδων εστίασης, των χώρων στάθμευσης, των λεωφορείων, των διαφημιστικών χώρων κ.λπ. Στις εν λόγω συστάσεις ελήφθησαν υπόψη ο όγκος και το είδος (46) της πρόσθετης επιβατικής κίνησης που αναμενόταν να δημιουργηθεί από την προτεινόμενη στρατηγική ΑΧΚ. |
| --- | --- |

(156)

Τέλος, ο σύμβουλος εντόπισε και ανέλυσε διάφορα πιθανά μέτρα που αποσκοπούσαν στην αύξηση των μη αεροπορικού χαρακτήρα εσόδων, που θα προέρχονταν συγκεκριμένα από τις δραστηριότητες των εστιατορίων και των αλυσίδων εστίασης, των χώρων στάθμευσης, των λεωφορείων, των διαφημιστικών χώρων κ.λπ. Στις εν λόγω συστάσεις ελήφθησαν υπόψη ο όγκος και το είδος (46) της πρόσθετης επιβατικής κίνησης που αναμενόταν να δημιουργηθεί από την προτεινόμενη στρατηγική ΑΧΚ.

| (157) | Στη μελέτη του, ο σύμβουλος εφάρμοσε ορθή μεθοδολογία και προέβη σε λεπτομερή αξιολόγηση λαμβάνοντας υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες. Ειδικότερα, ο ποσοτικός προσδιορισμός του δυναμικού πρόσθετης επιβατικής κίνησης από ΑΧΚ, ο οποίος βασίστηκε στα ειδικά χαρακτηριστικά της περιοχής του Βερολίνου, καθώς και στην πείρα που είχε αποκομιστεί από τις μεγάλες «πόλεις αναφοράς», συνιστά αξιόπιστη ανάλυση. Χρήσιμη υπήρξε επίσης η εκτίμηση του βαθμού στον οποίο η στρατηγική ΑΧΚ μπορούσε να απειληθεί από τον ανταγωνισμό που ασκούσαν άλλοι αερολιμένες, και τα συμπεράσματα που συνάχθηκαν από την εν λόγω ανάλυση είναι εύλογα. Η εξέταση των απαιτήσεων των ΑΧΚ που θα ενδιαφέρονταν ενδεχομένως για την έναρξη εκτέλεσης δρομολογίων από το Schönefeld, καθώς και ο προσδιορισμός μέτρων που είχαν ως στόχο να διευκολύνουν το Schönefeld ώστε να ικανοποιήσει στο έπακρο τις εν λόγω απαιτήσεις, ήταν εξίσου αξιόπιστα. Η εν λόγω ανάλυση ήταν πράγματι συστηματική και πολύ λεπτομερής. Το ίδιο ισχύει και για την ανάλυση των διαφόρων πιθανών καθεστώτων αερολιμενικών τελών με σκοπό την προσέλκυση ΑΧΚ. |
| --- | --- |

(157)

Στη μελέτη του, ο σύμβουλος εφάρμοσε ορθή μεθοδολογία και προέβη σε λεπτομερή αξιολόγηση λαμβάνοντας υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες. Ειδικότερα, ο ποσοτικός προσδιορισμός του δυναμικού πρόσθετης επιβατικής κίνησης από ΑΧΚ, ο οποίος βασίστηκε στα ειδικά χαρακτηριστικά της περιοχής του Βερολίνου, καθώς και στην πείρα που είχε αποκομιστεί από τις μεγάλες «πόλεις αναφοράς», συνιστά αξιόπιστη ανάλυση. Χρήσιμη υπήρξε επίσης η εκτίμηση του βαθμού στον οποίο η στρατηγική ΑΧΚ μπορούσε να απειληθεί από τον ανταγωνισμό που ασκούσαν άλλοι αερολιμένες, και τα συμπεράσματα που συνάχθηκαν από την εν λόγω ανάλυση είναι εύλογα. Η εξέταση των απαιτήσεων των ΑΧΚ που θα ενδιαφέρονταν ενδεχομένως για την έναρξη εκτέλεσης δρομολογίων από το Schönefeld, καθώς και ο προσδιορισμός μέτρων που είχαν ως στόχο να διευκολύνουν το Schönefeld ώστε να ικανοποιήσει στο έπακρο τις εν λόγω απαιτήσεις, ήταν εξίσου αξιόπιστα. Η εν λόγω ανάλυση ήταν πράγματι συστηματική και πολύ λεπτομερής. Το ίδιο ισχύει και για την ανάλυση των διαφόρων πιθανών καθεστώτων αερολιμενικών τελών με σκοπό την προσέλκυση ΑΧΚ.

| (158) | Επιπλέον, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, στο πλαίσιο της μελέτης του, ο σύμβουλος συνέταξε σειρά εγγράφων για την FBS τα οποία, από κοινού με τα έγγραφα που κατάρτισε η ίδια η FBS (συμπεριλαμβανομένου του εκ των προτέρων χρηματοδοτικού σχεδίου της 5ης Σεπτεμβρίου 2003 που περιλάμβανε προβλέψεις αποδοτικότητας), αποτέλεσαν τη βάση για να ληφθεί η απόφαση της FBS σχετικά με την υλοποίηση της στρατηγικής ΑΧΚ. Στον πίνακα 8 παρέχεται επισκόπηση των χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων που αναμένονταν το 2003 από τη στρατηγική ΑΧΚ και από μια στρατηγική βάσει της οποίας η FBS θα συνέχιζε να εστιάζει στην παραδοσιακή κίνηση (που αναφέρεται ως «εναλλακτική 1» στη μελέτη του δεύτερου εμπειρογνώμονα). Όσον αφορά τη στρατηγική ΑΧΚ, προβλέπονται δύο σενάρια, ένα «απαισιόδοξο» και ένα «ρεαλιστικό», που διαφέρουν ως προς το μέγεθος της αναμενόμενης κίνησης ΑΧΚ.

  Πίνακας 8


  Χρηματοοικονομικός αντίκτυπος της εναλλακτικής 1 και της εναλλακτικής 2 από άποψη αναμενόμενων περιθωρίων κέρδους στο Schönefeld κατά την περίοδο 2003-2012 (σε εκατ. ευρώ) | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Περιθώριο κέρδους χωρίς ΑΧΚ (εναλλακτική 1) | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Περιθώριο κέρδους με ΑΧΚ (εναλλακτική 2 - «απαισιόδοξο σενάριο») | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Περιθώριο κέρδους με ΑΧΚ (εναλλακτική 3 - «ρεαλιστικό σενάριο») | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Πηγή: | σχέδιο χρηματοδότησης FBS |

(158)

Επιπλέον, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, στο πλαίσιο της μελέτης του, ο σύμβουλος συνέταξε σειρά εγγράφων για την FBS τα οποία, από κοινού με τα έγγραφα που κατάρτισε η ίδια η FBS (συμπεριλαμβανομένου του εκ των προτέρων χρηματοδοτικού σχεδίου της 5ης Σεπτεμβρίου 2003 που περιλάμβανε προβλέψεις αποδοτικότητας), αποτέλεσαν τη βάση για να ληφθεί η απόφαση της FBS σχετικά με την υλοποίηση της στρατηγικής ΑΧΚ. Στον πίνακα 8 παρέχεται επισκόπηση των χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων που αναμένονταν το 2003 από τη στρατηγική ΑΧΚ και από μια στρατηγική βάσει της οποίας η FBS θα συνέχιζε να εστιάζει στην παραδοσιακή κίνηση (που αναφέρεται ως «εναλλακτική 1» στη μελέτη του δεύτερου εμπειρογνώμονα). Όσον αφορά τη στρατηγική ΑΧΚ, προβλέπονται δύο σενάρια, ένα «απαισιόδοξο» και ένα «ρεαλιστικό», που διαφέρουν ως προς το μέγεθος της αναμενόμενης κίνησης ΑΧΚ.

Πίνακας 8

Χρηματοοικονομικός αντίκτυπος της εναλλακτικής 1 και της εναλλακτικής 2 από άποψη αναμενόμενων περιθωρίων κέρδους στο Schönefeld κατά την περίοδο 2003-2012 (σε εκατ. ευρώ)

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Περιθώριο κέρδους χωρίς ΑΧΚ (εναλλακτική 1)

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Περιθώριο κέρδους με ΑΧΚ (εναλλακτική 2 - «απαισιόδοξο σενάριο»)

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Περιθώριο κέρδους με ΑΧΚ (εναλλακτική 3 - «ρεαλιστικό σενάριο»)

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Πηγή:

σχέδιο χρηματοδότησης FBS

| (159) | Οι ανωτέρω εκτιμήσεις τόσο για το «ρεαλιστικό» όσο και για το «απαισιόδοξο» σενάριο προέκυψαν από τις προβλέψεις για την πρόσθετη κίνηση ΑΧΚ που καταρτίστηκαν από τον σύμβουλο. Οι εν λόγω εκτιμήσεις τείνουν να επιβεβαιώσουν ότι η στρατηγική ΑΧΚ θα είχε ως αποτέλεσμα μια ευνοϊκότερη οικονομική κατάσταση, σε αντίθεση με την αντίστροφη περίπτωση στην οποία η FBS θα συνέχιζε να εστιάζει σε παραδοσιακούς αερομεταφορείς. Για την ακρίβεια, η FBS θα εξακολουθούσε να παρουσιάζει σημαντικές ζημίες έως το 2012 εάν επέλεγε την εναλλακτική 1, χωρίς σημαντική μείωση των εν λόγω ζημιών. Αντίθετα, η στρατηγική ΑΧΚ θα οδηγούσε σε σημαντική και σταθερή μείωση των ζημιών, με επιστροφή στην κερδοφορία από το 2009 βάσει του «ρεαλιστικού σεναρίου». |
| --- | --- |

(159)

Οι ανωτέρω εκτιμήσεις τόσο για το «ρεαλιστικό» όσο και για το «απαισιόδοξο» σενάριο προέκυψαν από τις προβλέψεις για την πρόσθετη κίνηση ΑΧΚ που καταρτίστηκαν από τον σύμβουλο. Οι εν λόγω εκτιμήσεις τείνουν να επιβεβαιώσουν ότι η στρατηγική ΑΧΚ θα είχε ως αποτέλεσμα μια ευνοϊκότερη οικονομική κατάσταση, σε αντίθεση με την αντίστροφη περίπτωση στην οποία η FBS θα συνέχιζε να εστιάζει σε παραδοσιακούς αερομεταφορείς. Για την ακρίβεια, η FBS θα εξακολουθούσε να παρουσιάζει σημαντικές ζημίες έως το 2012 εάν επέλεγε την εναλλακτική 1, χωρίς σημαντική μείωση των εν λόγω ζημιών. Αντίθετα, η στρατηγική ΑΧΚ θα οδηγούσε σε σημαντική και σταθερή μείωση των ζημιών, με επιστροφή στην κερδοφορία από το 2009 βάσει του «ρεαλιστικού σεναρίου».

| (160) | Ως εκ τούτου, τα συμπεράσματα της μελέτης του συμβούλου, από κοινού με τις προβλέψεις της ίδιας της FBS, θα είχαν θεωρηθεί από συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς που ενεργεί με γνώμονα προοπτικές μεσοπρόθεσμης έως μακροπρόθεσμης κερδοφορίας υγιής βάση για τη λήψη στρατηγικής απόφασης. Ως εκ τούτου, θα ήταν εύλογο από την πλευρά ενός συνετού επενδυτή στην οικονομία της αγοράς να επιλέξει την εναλλακτική 1 έναντι της εναλλακτικής 2. |
| --- | --- |

(160)

Ως εκ τούτου, τα συμπεράσματα της μελέτης του συμβούλου, από κοινού με τις προβλέψεις της ίδιας της FBS, θα είχαν θεωρηθεί από συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς που ενεργεί με γνώμονα προοπτικές μεσοπρόθεσμης έως μακροπρόθεσμης κερδοφορίας υγιής βάση για τη λήψη στρατηγικής απόφασης. Ως εκ τούτου, θα ήταν εύλογο από την πλευρά ενός συνετού επενδυτή στην οικονομία της αγοράς να επιλέξει την εναλλακτική 1 έναντι της εναλλακτικής 2.

Η μελέτη του πρώτου εμπειρογνώμονα

| (161) | Όπως ήδη αναφέρθηκε, η FBS ανέθεσε την εκπόνηση μελέτης σε ελεγκτική εταιρεία [...] («ο πρώτος εμπειρογνώμονας») προκειμένου να ελεγχθούν στο πλαίσιο προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων οι πληροφορίες που είχε στη διάθεσή της η FBS όταν αποφάσισε να υλοποιήσει τη στρατηγική ΑΧΚ (η «μελέτη του πρώτου εμπειρογνώμονα»). Η εν λόγω μελέτη οριστικοποιήθηκε το 2007 και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, από την άποψη του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, ήταν εύλογη επιλογή η υλοποίηση της στρατηγικής ΑΧΚ και η εφαρμογή ενός αντίστοιχου πίνακα τελών, συγκεκριμένα του πίνακα του 2004. Ο πρώτος εμπειρογνώμονας βασίστηκε για την ανάλυσή του σε σειρά εγγράφων του 2003, ιδίως σε ένα σχέδιο χρηματοδότησης που εκπονήθηκε από την FBS για την περίοδο από το 2004 έως το 2012, και σε διάφορα έγγραφα που καταρτίστηκαν από τον σύμβουλο στο πλαίσιο της μελέτης που διενεργήθηκε για την FBS. |
| --- | --- |

(161)

Όπως ήδη αναφέρθηκε, η FBS ανέθεσε την εκπόνηση μελέτης σε ελεγκτική εταιρεία [...] («ο πρώτος εμπειρογνώμονας») προκειμένου να ελεγχθούν στο πλαίσιο προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων οι πληροφορίες που είχε στη διάθεσή της η FBS όταν αποφάσισε να υλοποιήσει τη στρατηγική ΑΧΚ (η «μελέτη του πρώτου εμπειρογνώμονα»). Η εν λόγω μελέτη οριστικοποιήθηκε το 2007 και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, από την άποψη του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, ήταν εύλογη επιλογή η υλοποίηση της στρατηγικής ΑΧΚ και η εφαρμογή ενός αντίστοιχου πίνακα τελών, συγκεκριμένα του πίνακα του 2004. Ο πρώτος εμπειρογνώμονας βασίστηκε για την ανάλυσή του σε σειρά εγγράφων του 2003, ιδίως σε ένα σχέδιο χρηματοδότησης που εκπονήθηκε από την FBS για την περίοδο από το 2004 έως το 2012, και σε διάφορα έγγραφα που καταρτίστηκαν από τον σύμβουλο στο πλαίσιο της μελέτης που διενεργήθηκε για την FBS.

| (162) | Τα συμπεράσματα του πρώτου εμπειρογνώμονα συμφωνούν με εκείνα στα οποία κατέληξε η μελέτη του συμβούλου. Παρόλο που η μελέτη του πρώτου εμπειρογνώμονα δεν έχει ουσιώδη σημασία για την αξιολόγηση της Επιτροπής, αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που επιβεβαιώνει ότι εύλογα θα επέλεγε ένας συνετός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς την εναλλακτική 1 αντί της εναλλακτικής 2. |
| --- | --- |

(162)

Τα συμπεράσματα του πρώτου εμπειρογνώμονα συμφωνούν με εκείνα στα οποία κατέληξε η μελέτη του συμβούλου. Παρόλο που η μελέτη του πρώτου εμπειρογνώμονα δεν έχει ουσιώδη σημασία για την αξιολόγηση της Επιτροπής, αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που επιβεβαιώνει ότι εύλογα θα επέλεγε ένας συνετός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς την εναλλακτική 1 αντί της εναλλακτικής 2.

Συμπέρασμα

| (163) | Με βάση τα ανωτέρω, συνάγεται το συμπέρασμα ότι ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς, που θα ενεργούσε με γνώμονα μεσοπρόθεσμες έως μακροπρόθεσμες προοπτικές κερδοφορίας, στη θέση της FBS εύλογα θα επέλεγε την εναλλακτική 1 αντί της εναλλακτικής 2 το 2003. |
| --- | --- |

(163)

Με βάση τα ανωτέρω, συνάγεται το συμπέρασμα ότι ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς, που θα ενεργούσε με γνώμονα μεσοπρόθεσμες έως μακροπρόθεσμες προοπτικές κερδοφορίας, στη θέση της FBS εύλογα θα επέλεγε την εναλλακτική 1 αντί της εναλλακτικής 2 το 2003.

7.2.2.   Εναλλακτική 3 έναντι εναλλακτικών 1 και 2

| (164) | Όπως ήδη αναφέρθηκε, μια πιθανή επιλογή για την FBS θα ήταν το κλείσιμο του Schönefeld (εναλλακτική 3), τουλάχιστον έως την έναρξη λειτουργίας του BER. Η FBS ήταν σε θέση να λάβει μια τέτοια απόφαση όχι μόνο το 2003 (το έτος κατά το οποίο η FBS αποφάσισε να δρομολογήσει τη στρατηγική ΑΧΚ), αλλά τόσο πριν όσο και μετά. Από τα διαθέσιμα έγγραφα φαίνεται ότι η FBS δεν εξέτασε ποτέ σοβαρά την εν λόγω επιλογή, τουλάχιστον όχι μετά τη σύναψη της συμφωνίας ελέγχου και μεταφοράς κερδών του 1992. Επιπλέον, τα οφέλη μιας τέτοιας επιλογής δεν αναλύθηκαν στη μελέτη του συμβούλου. |
| --- | --- |

(164)

Όπως ήδη αναφέρθηκε, μια πιθανή επιλογή για την FBS θα ήταν το κλείσιμο του Schönefeld (εναλλακτική 3), τουλάχιστον έως την έναρξη λειτουργίας του BER. Η FBS ήταν σε θέση να λάβει μια τέτοια απόφαση όχι μόνο το 2003 (το έτος κατά το οποίο η FBS αποφάσισε να δρομολογήσει τη στρατηγική ΑΧΚ), αλλά τόσο πριν όσο και μετά. Από τα διαθέσιμα έγγραφα φαίνεται ότι η FBS δεν εξέτασε ποτέ σοβαρά την εν λόγω επιλογή, τουλάχιστον όχι μετά τη σύναψη της συμφωνίας ελέγχου και μεταφοράς κερδών του 1992. Επιπλέον, τα οφέλη μιας τέτοιας επιλογής δεν αναλύθηκαν στη μελέτη του συμβούλου.

| (165) | Για την αξιολόγηση του κατά πόσον ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που θα ενεργούσε με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας θα έκρινε την εν λόγω επιλογή περισσότερο επωφελή από τις εναλλακτικές 1 και 2, έχει ουσιώδη σημασία να ληφθεί υπόψη το έργο BER. Όπως αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη (14), ο προγραμματισμός για τη δημιουργία ενός ενιαίου αερολιμένα του Βερολίνου ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1992, και στις 20 Ιουνίου 1993 ανακοινώθηκε ότι η περιοχή νοτίως του Schönefeld, δίπλα στον υπάρχοντα αερολιμένα, αποτελούσε μία από τις πιθανές τοποθεσίες για την εγκατάσταση των αερολιμενικών υποδομών του νέου BER. Ως εκ τούτου, ήδη από την περίοδο 1992-1993, το ενδεχόμενο να φιλοξενήσει το Schönefeld τον νέο ενιαίο αερολιμένα του Βερολίνου, ήταν αρκετά μεγάλο. Το ενδεχόμενο αυτό μετατράπηκε σε βεβαιότητα με τη συμφωνία που υπεγράφη στις 28 Μαΐου 1996 από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα ομόσπονδα κράτη του Βερολίνου και του Βραδεμβούργου, η οποία δεν αμφισβητήθηκε ποτέ έκτοτε. |
| --- | --- |

(165)

Για την αξιολόγηση του κατά πόσον ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που θα ενεργούσε με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας θα έκρινε την εν λόγω επιλογή περισσότερο επωφελή από τις εναλλακτικές 1 και 2, έχει ουσιώδη σημασία να ληφθεί υπόψη το έργο BER. Όπως αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη (14), ο προγραμματισμός για τη δημιουργία ενός ενιαίου αερολιμένα του Βερολίνου ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1992, και στις 20 Ιουνίου 1993 ανακοινώθηκε ότι η περιοχή νοτίως του Schönefeld, δίπλα στον υπάρχοντα αερολιμένα, αποτελούσε μία από τις πιθανές τοποθεσίες για την εγκατάσταση των αερολιμενικών υποδομών του νέου BER. Ως εκ τούτου, ήδη από την περίοδο 1992-1993, το ενδεχόμενο να φιλοξενήσει το Schönefeld τον νέο ενιαίο αερολιμένα του Βερολίνου, ήταν αρκετά μεγάλο. Το ενδεχόμενο αυτό μετατράπηκε σε βεβαιότητα με τη συμφωνία που υπεγράφη στις 28 Μαΐου 1996 από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα ομόσπονδα κράτη του Βερολίνου και του Βραδεμβούργου, η οποία δεν αμφισβητήθηκε ποτέ έκτοτε.

| (166) | Με βάση τα ανωτέρω, το κλείσιμο του Schönefeld θα ενείχε σειρά σημαντικών μειονεκτημάτων για έναν συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς. Καταρχάς, θα πρέπει να αναφερθεί εκ νέου ότι, ενώ το Templehof έπαυε σταδιακά τις λειτουργίες του, το Tegel λειτουργούσε ολοένα περισσότερο στα όρια της χωρητικότητάς του από τη δεκαετία του 1990 και, όπως καταδεικνύεται στον πίνακα 1, η επιβατική κίνηση σε αυτό σημειώνει σημαντική αύξηση από τότε (47). Το Tegel δεν μπορούσε, σε καμία περίπτωση, να αναλάβει ολόκληρο τον όγκο της επιβατικής κίνησης από την περιοχή του Βερολίνου. Το Schönefeld ήταν απαραίτητο προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το Βερολίνο θα διέθετε επαρκή αερολιμενική χωρητικότητα, και η αναστολή της λειτουργίας του θα δημιουργούσε σημαντικές ελλείψεις. Για την ακρίβεια, μεταξύ του 1991 και του 2003, το Schönefeld κάλυπτε μεταξύ 13 % και 20 % της συνολικής επιβατικής κίνησης στις αεροπορικές μεταφορές του Βερολίνου. Το Schönefeld ήταν ιδιαίτερα αναγκαίο σε περιόδους αιχμής, δηλαδή σε περιόδους όπου σημειωνόταν υψηλός αριθμός ναυλωμένων πτήσεων από το Βερολίνο. Επιπλέον, το Schönefeld είχε επίσης καίρια σημασία για τις πτήσεις μεταφοράς εμπορευμάτων, διότι, σε αντίθεση με το Tegel, διέθετε άδεια 24ωρης λειτουργίας και μπορούσε συνεπώς να χρησιμοποιείται για νυχτερινές πτήσεις. Εξάλλου, δεν ήταν δυνατή η επέκταση του Tegel και του Tempelhof σε τέτοιο βαθμό ώστε να αντιμετωπιστούν οι περιορισμοί ως προς τη χωρητικότητα σε βάθος χρόνου (48). |
| --- | --- |

(166)

Με βάση τα ανωτέρω, το κλείσιμο του Schönefeld θα ενείχε σειρά σημαντικών μειονεκτημάτων για έναν συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς. Καταρχάς, θα πρέπει να αναφερθεί εκ νέου ότι, ενώ το Templehof έπαυε σταδιακά τις λειτουργίες του, το Tegel λειτουργούσε ολοένα περισσότερο στα όρια της χωρητικότητάς του από τη δεκαετία του 1990 και, όπως καταδεικνύεται στον πίνακα 1, η επιβατική κίνηση σε αυτό σημειώνει σημαντική αύξηση από τότε (47). Το Tegel δεν μπορούσε, σε καμία περίπτωση, να αναλάβει ολόκληρο τον όγκο της επιβατικής κίνησης από την περιοχή του Βερολίνου. Το Schönefeld ήταν απαραίτητο προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το Βερολίνο θα διέθετε επαρκή αερολιμενική χωρητικότητα, και η αναστολή της λειτουργίας του θα δημιουργούσε σημαντικές ελλείψεις. Για την ακρίβεια, μεταξύ του 1991 και του 2003, το Schönefeld κάλυπτε μεταξύ 13 % και 20 % της συνολικής επιβατικής κίνησης στις αεροπορικές μεταφορές του Βερολίνου. Το Schönefeld ήταν ιδιαίτερα αναγκαίο σε περιόδους αιχμής, δηλαδή σε περιόδους όπου σημειωνόταν υψηλός αριθμός ναυλωμένων πτήσεων από το Βερολίνο. Επιπλέον, το Schönefeld είχε επίσης καίρια σημασία για τις πτήσεις μεταφοράς εμπορευμάτων, διότι, σε αντίθεση με το Tegel, διέθετε άδεια 24ωρης λειτουργίας και μπορούσε συνεπώς να χρησιμοποιείται για νυχτερινές πτήσεις. Εξάλλου, δεν ήταν δυνατή η επέκταση του Tegel και του Tempelhof σε τέτοιο βαθμό ώστε να αντιμετωπιστούν οι περιορισμοί ως προς τη χωρητικότητα σε βάθος χρόνου (48).

| (167) | Επιπλέον, το ίδιο το Schönefeld διέθετε σημαντική αναξιοποίητη χωρητικότητα και, ως εκ τούτου, θα μπορούσε να αναλάβει πρόσθετη κίνηση. Όπως καταδεικνύεται από τον πίνακα 1, η παρουσία του Schönefeld συνέβαλε στη σημαντική αύξηση της κίνησης από και προς το Βερολίνο συν τω χρόνω, ιδίως μετά τη δρομολόγηση της στρατηγικής ΑΧΚ το 2003. Μεταξύ του 2003 και του 2006, η επιβατική κίνηση στο Βερολίνο αυξήθηκε από 13,3 σε 18,4 εκατ. επιβάτες, και ποσοστό άνω του 80 % της εν λόγω αύξησης απορροφήθηκε από το Schönefeld. Ως εκ τούτου, το κλείσιμο του Schönefeld θα στερούσε από το Βερολίνο όχι μόνο ένα σημαντικό μερίδιο της υπάρχουσας κίνησης αλλά και σημαντικό δυναμικό αύξησης της εν λόγω κίνησης. |
| --- | --- |

(167)

Επιπλέον, το ίδιο το Schönefeld διέθετε σημαντική αναξιοποίητη χωρητικότητα και, ως εκ τούτου, θα μπορούσε να αναλάβει πρόσθετη κίνηση. Όπως καταδεικνύεται από τον πίνακα 1, η παρουσία του Schönefeld συνέβαλε στη σημαντική αύξηση της κίνησης από και προς το Βερολίνο συν τω χρόνω, ιδίως μετά τη δρομολόγηση της στρατηγικής ΑΧΚ το 2003. Μεταξύ του 2003 και του 2006, η επιβατική κίνηση στο Βερολίνο αυξήθηκε από 13,3 σε 18,4 εκατ. επιβάτες, και ποσοστό άνω του 80 % της εν λόγω αύξησης απορροφήθηκε από το Schönefeld. Ως εκ τούτου, το κλείσιμο του Schönefeld θα στερούσε από το Βερολίνο όχι μόνο ένα σημαντικό μερίδιο της υπάρχουσας κίνησης αλλά και σημαντικό δυναμικό αύξησης της εν λόγω κίνησης.

| (168) | Η προοπτική να προκαλέσει το κλείσιμο ενός αερολιμένα έλλειψη χωρητικότητας στην περιοχή όπου βρίσκεται ο αερολιμένας και να περιορίσει το δυναμικό αύξησης της εναέριας κυκλοφορίας στην εν λόγω περιοχή δεν θα απέτρεπε από μόνη της έναν συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, που θα ενεργούσε με γνώμονα την κερδοφορία και όχι στόχους δημόσιας πολιτικής, από το να προβεί στο κλείσιμο του αερολιμένα. Ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση, το κλείσιμο του Schönefeld και ο αντίκτυπός του στη συνολική χωρητικότητα των αερολιμενικών υποδομών στην περιοχή του Βερολίνου, και κατά συνέπεια, στο σύνολο της εναέριας κυκλοφορίας στη συγκεκριμένη περιοχή, θα είχε σοβαρό αντίκτυπο στην κίνηση του BER, ως μελλοντικού ενιαίου αερολιμένα στην περιοχή του Βερολίνου, κατά την έναρξη των λειτουργιών του. Εάν έκλεινε το Schönefeld, το BER θα ξεκινούσε τη λειτουργία του υπό πολύ χειρότερους επιχειρηματικούς όρους, δηλαδή με πολύ χαμηλότερη κίνηση, από ό,τι εάν το Schönefeld εξακολουθούσε να λειτουργεί. Ο παράγων αυτός θα απέτρεπε έναν συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς που θα ενεργούσε στη θέση της FBS από το να προβεί στην αναστολή της λειτουργίας του Schönefeld, εξαιτίας του αντίκτυπου που θα είχε το κλείσιμο στην αποδοτικότητα της εταιρείας. |
| --- | --- |

(168)

Η προοπτική να προκαλέσει το κλείσιμο ενός αερολιμένα έλλειψη χωρητικότητας στην περιοχή όπου βρίσκεται ο αερολιμένας και να περιορίσει το δυναμικό αύξησης της εναέριας κυκλοφορίας στην εν λόγω περιοχή δεν θα απέτρεπε από μόνη της έναν συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, που θα ενεργούσε με γνώμονα την κερδοφορία και όχι στόχους δημόσιας πολιτικής, από το να προβεί στο κλείσιμο του αερολιμένα. Ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση, το κλείσιμο του Schönefeld και ο αντίκτυπός του στη συνολική χωρητικότητα των αερολιμενικών υποδομών στην περιοχή του Βερολίνου, και κατά συνέπεια, στο σύνολο της εναέριας κυκλοφορίας στη συγκεκριμένη περιοχή, θα είχε σοβαρό αντίκτυπο στην κίνηση του BER, ως μελλοντικού ενιαίου αερολιμένα στην περιοχή του Βερολίνου, κατά την έναρξη των λειτουργιών του. Εάν έκλεινε το Schönefeld, το BER θα ξεκινούσε τη λειτουργία του υπό πολύ χειρότερους επιχειρηματικούς όρους, δηλαδή με πολύ χαμηλότερη κίνηση, από ό,τι εάν το Schönefeld εξακολουθούσε να λειτουργεί. Ο παράγων αυτός θα απέτρεπε έναν συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς που θα ενεργούσε στη θέση της FBS από το να προβεί στην αναστολή της λειτουργίας του Schönefeld, εξαιτίας του αντίκτυπου που θα είχε το κλείσιμο στην αποδοτικότητα της εταιρείας.

| (169) | Επιπλέον, εάν το Schönefeld έκλεινε πριν από την έναρξη λειτουργίας του BER, η FBS θα έπρεπε να δημιουργήσει εκ νέου ολόκληρη την αρχική επιβατική κίνηση του BER. Ως εκ τούτου, θα έπρεπε να πείσει τις αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στο Tegel να μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους στον νέο αερολιμένα (αντί να τις διακόψουν απλά) και εκείνες που δεν εκτελούσαν δρομολόγια από το Βερολίνο να αρχίσουν να το πράττουν. Αυτό θα διαμόρφωνε μια πολύ λιγότερο ευνοϊκή κατάσταση από εκείνη κατά την οποία το Schönefeld θα εξακολουθούσε να λειτουργεί όταν θα άνοιγε το BER. Στη δεύτερη περίπτωση, σημαντικό ποσοστό της αρχικής κίνησης του νέου αερολιμένα θα δημιουργούνταν «με φυσικό τρόπο» από τις αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν ήδη στο Schönefeld, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είχαν προσελκυστεί από το 2003 μέσω της στρατηγικής ΑΧΚ. |
| --- | --- |

(169)

Επιπλέον, εάν το Schönefeld έκλεινε πριν από την έναρξη λειτουργίας του BER, η FBS θα έπρεπε να δημιουργήσει εκ νέου ολόκληρη την αρχική επιβατική κίνηση του BER. Ως εκ τούτου, θα έπρεπε να πείσει τις αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στο Tegel να μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους στον νέο αερολιμένα (αντί να τις διακόψουν απλά) και εκείνες που δεν εκτελούσαν δρομολόγια από το Βερολίνο να αρχίσουν να το πράττουν. Αυτό θα διαμόρφωνε μια πολύ λιγότερο ευνοϊκή κατάσταση από εκείνη κατά την οποία το Schönefeld θα εξακολουθούσε να λειτουργεί όταν θα άνοιγε το BER. Στη δεύτερη περίπτωση, σημαντικό ποσοστό της αρχικής κίνησης του νέου αερολιμένα θα δημιουργούνταν «με φυσικό τρόπο» από τις αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν ήδη στο Schönefeld, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είχαν προσελκυστεί από το 2003 μέσω της στρατηγικής ΑΧΚ.

| (170) | Επιπλέον, το κλείσιμο του Schönefeld θα είχε έντονο διοικητικό αντίκτυπο στο έργο BER. Το κλείσιμο του αερολιμένα θα οδηγούσε σε ανάκληση της άδειας λειτουργίας του. Ως εκ τούτου, για τον νέο αερολιμένα θα απαιτούνταν μια εντελώς νέα διαδικασία προγραμματισμού και μια εντελώς νέα άδεια λειτουργίας. Αντιθέτως, εάν το Schönefeld συνέχιζε να λειτουργεί, για την έναρξη λειτουργίας του BER θα χρειαζόταν απλώς επέκταση της άδειας λειτουργίας του Schönefeld· για την επέκταση αυτή θα απαιτούνταν μια πολύ απλούστερη διοικητική διαδικασία που θα συνεπαγόταν πολύ χαμηλότερες δαπάνες, λιγότερο χρόνο και πολύ μικρότερο βαθμό αβεβαιότητας σχετικά με την έκβαση της διαδικασίας. Στην περίπτωση μιας εντελώς νέας διαδικασίας προγραμματισμού και άδειας λειτουργίας, το άγνωστο αποτέλεσμα της εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου θα δημιουργούσε σημαντική αβεβαιότητα. Επιπλέον, είναι γενικά αποδεκτό ότι η αποδοχή από το κοινό ενός έργου που αφορά έναν εντελώς νέο αερολιμένα είναι πολύ πιο προβληματική από ό,τι η απλή επέκταση υποδομών που ήδη λειτουργούν. |
| --- | --- |

(170)

Επιπλέον, το κλείσιμο του Schönefeld θα είχε έντονο διοικητικό αντίκτυπο στο έργο BER. Το κλείσιμο του αερολιμένα θα οδηγούσε σε ανάκληση της άδειας λειτουργίας του. Ως εκ τούτου, για τον νέο αερολιμένα θα απαιτούνταν μια εντελώς νέα διαδικασία προγραμματισμού και μια εντελώς νέα άδεια λειτουργίας. Αντιθέτως, εάν το Schönefeld συνέχιζε να λειτουργεί, για την έναρξη λειτουργίας του BER θα χρειαζόταν απλώς επέκταση της άδειας λειτουργίας του Schönefeld· για την επέκταση αυτή θα απαιτούνταν μια πολύ απλούστερη διοικητική διαδικασία που θα συνεπαγόταν πολύ χαμηλότερες δαπάνες, λιγότερο χρόνο και πολύ μικρότερο βαθμό αβεβαιότητας σχετικά με την έκβαση της διαδικασίας. Στην περίπτωση μιας εντελώς νέας διαδικασίας προγραμματισμού και άδειας λειτουργίας, το άγνωστο αποτέλεσμα της εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου θα δημιουργούσε σημαντική αβεβαιότητα. Επιπλέον, είναι γενικά αποδεκτό ότι η αποδοχή από το κοινό ενός έργου που αφορά έναν εντελώς νέο αερολιμένα είναι πολύ πιο προβληματική από ό,τι η απλή επέκταση υποδομών που ήδη λειτουργούν.

| (171) | Η διακοπή των δραστηριοτήτων στο Schönefeld θα δημιουργούσε επίσης κόστος λόγω της πραγματοποίησης απολύσεων και της ανάγκης για προσλήψεις, επάνδρωση και κατάρτιση νέου προσωπικού σε μεταγενέστερο στάδιο, κατά το άνοιγμα του BER. Αυτό θα δημιουργούσε πρόσθετες δαπάνες και λειτουργικές δυσκολίες σε σύγκριση με ένα σενάριο στο οποίο το προσωπικό του Schönefeld θα ήταν άμεσα διαθέσιμο να εργαστεί στον νέο αερολιμένα όταν αυτός θα ετίθετο σε λειτουργία. |
| --- | --- |

(171)

Η διακοπή των δραστηριοτήτων στο Schönefeld θα δημιουργούσε επίσης κόστος λόγω της πραγματοποίησης απολύσεων και της ανάγκης για προσλήψεις, επάνδρωση και κατάρτιση νέου προσωπικού σε μεταγενέστερο στάδιο, κατά το άνοιγμα του BER. Αυτό θα δημιουργούσε πρόσθετες δαπάνες και λειτουργικές δυσκολίες σε σύγκριση με ένα σενάριο στο οποίο το προσωπικό του Schönefeld θα ήταν άμεσα διαθέσιμο να εργαστεί στον νέο αερολιμένα όταν αυτός θα ετίθετο σε λειτουργία.

| (172) | Είναι πολύ δύσκολος ο ποσοτικός προσδιορισμός των ανωτέρω πτυχών, δεδομένου ιδίως ότι επηρεάζουν την οικονομική κατάσταση ενός μελλοντικού αερολιμένα σε βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο επίπεδο. Ωστόσο, είναι σαφές ότι επηρεάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό το οικονομικό περιβάλλον εντός του οποίου θα άνοιγε και θα λειτουργούσε το BER, καθώς και τη βιωσιμότητα του έργου, το οποίο έχει μεγάλη στρατηγική σημασία για την FBS. Ως εκ τούτου, ακόμη και σε ποιοτική βάση, αυτοί οι ανασταλτικοί παράγοντες πρέπει να θεωρούνται αρκετά σοβαροί, ώστε να υπερβαίνουν σε σπουδαιότητα τυχόν οφέλη που θα μπορούσαν να αναμένονται από το κλείσιμο του Schönefeld υπό τη μορφή πάγιας εξοικονόμησης κόστους, ιδίως εφόσον ήταν δυνατόν μια στρατηγική που θα στόχευε στην αύξηση της κίνησης ΑΧΚ στο Schönefeld να αποφέρει θετικά οικονομικά αποτελέσματα. |
| --- | --- |

(172)

Είναι πολύ δύσκολος ο ποσοτικός προσδιορισμός των ανωτέρω πτυχών, δεδομένου ιδίως ότι επηρεάζουν την οικονομική κατάσταση ενός μελλοντικού αερολιμένα σε βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο επίπεδο. Ωστόσο, είναι σαφές ότι επηρεάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό το οικονομικό περιβάλλον εντός του οποίου θα άνοιγε και θα λειτουργούσε το BER, καθώς και τη βιωσιμότητα του έργου, το οποίο έχει μεγάλη στρατηγική σημασία για την FBS. Ως εκ τούτου, ακόμη και σε ποιοτική βάση, αυτοί οι ανασταλτικοί παράγοντες πρέπει να θεωρούνται αρκετά σοβαροί, ώστε να υπερβαίνουν σε σπουδαιότητα τυχόν οφέλη που θα μπορούσαν να αναμένονται από το κλείσιμο του Schönefeld υπό τη μορφή πάγιας εξοικονόμησης κόστους, ιδίως εφόσον ήταν δυνατόν μια στρατηγική που θα στόχευε στην αύξηση της κίνησης ΑΧΚ στο Schönefeld να αποφέρει θετικά οικονομικά αποτελέσματα.

7.2.3.   Συμπέρασμα της προκαταρκτικής ανάλυσης

| (173) | Με βάση τα ανωτέρω, συνάγεται το συμπέρασμα ότι από την οπτική ενός συνετού ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς δεν θα θεωρούνταν εύλογο το κλείσιμο του Schönefeld σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή μεταξύ του 1992 και της έναρξης λειτουργίας του BER. Επιπλέον, μεταξύ των τριών στρατηγικών επιλογών που ήταν διαθέσιμες το 2003, ένας συνετός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που θα ενεργούσε με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας θα επέλεγε την εναλλακτική 1, δηλαδή τη στρατηγική ΑΧΚ αντί των εναλλακτικών 2 ή 3. Στο πλαίσιο της εν λόγω στρατηγικής, ο επενδυτής θα προσέφερε ελκυστικά αερολιμενικά τέλη (και/ή οικονομικά κίνητρα για τον περιορισμό του κόστους των αερολιμενικών τελών) στους ΑΧΚ με σκοπό την προσέλκυσή τους στο Schönefeld. |
| --- | --- |

(173)

Με βάση τα ανωτέρω, συνάγεται το συμπέρασμα ότι από την οπτική ενός συνετού ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς δεν θα θεωρούνταν εύλογο το κλείσιμο του Schönefeld σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή μεταξύ του 1992 και της έναρξης λειτουργίας του BER. Επιπλέον, μεταξύ των τριών στρατηγικών επιλογών που ήταν διαθέσιμες το 2003, ένας συνετός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που θα ενεργούσε με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας θα επέλεγε την εναλλακτική 1, δηλαδή τη στρατηγική ΑΧΚ αντί των εναλλακτικών 2 ή 3. Στο πλαίσιο της εν λόγω στρατηγικής, ο επενδυτής θα προσέφερε ελκυστικά αερολιμενικά τέλη (και/ή οικονομικά κίνητρα για τον περιορισμό του κόστους των αερολιμενικών τελών) στους ΑΧΚ με σκοπό την προσέλκυσή τους στο Schönefeld.

7.3.   Αξιολόγηση της συμφωνίας ελέγχου και μεταφοράς κερδών (μέτρο 1)

| (174) | Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, με δεδομένες τις διαρκείς ζημίες που κατέγραφε το Schönefeld, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το αν η FBS ενήργησε ως συνετός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς όταν αντιστάθμισε τις ζημίες που προέκυπταν από το Schönefeld σε επίπεδο ομίλου FBS μέσω κερδών από τις δραστηριότητες στο Tegel και το Tempelhof (49). |
| --- | --- |

(174)

Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, με δεδομένες τις διαρκείς ζημίες που κατέγραφε το Schönefeld, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το αν η FBS ενήργησε ως συνετός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς όταν αντιστάθμισε τις ζημίες που προέκυπταν από το Schönefeld σε επίπεδο ομίλου FBS μέσω κερδών από τις δραστηριότητες στο Tegel και το Tempelhof (49).

| (175) | Η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών υπεγράφη στις 6 Αυγούστου 1992, πολύ πριν από την έκδοση της απόφασης Aéroports de Paris
   (50) στις 12 Δεκεμβρίου 2000. Οι γερμανικές αρχές είχαν εύλογα υποθέσει ότι η χρηματοδότηση των αερολιμενικών υποδομών δεν συνιστούσε κρατική ενίσχυση και ότι, ως εκ τούτου, δεν ήταν αναγκαία η κοινοποίηση των μέτρων στην Επιτροπή. Αυτό σημαίνει ότι η Επιτροπή δεν δύναται να αμφισβητήσει, βάσει των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, τη νομιμότητα των χρηματοδοτικών μέτρων που εγκρίθηκαν (51) πριν από την έκδοση της απόφασης στην υπόθεση Aéroports de Paris
   (52), δηλαδή πριν από τις 12 Δεκεμβρίου 2000. Ως εκ τούτου, η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών θα μπορούσε ενδεχομένως να συνιστά κρατική ενίσχυση αρχής γενομένης μόνον από την ημερομηνία αυτή. Το χρονικό πεδίο εφαρμογής της έρευνας της Επιτροπής σχετικά με το εν λόγω μέτρο περιορίζεται συνεπώς στην περίοδο από τις 12 Δεκεμβρίου 2000 έως την ημερομηνία κατά την οποία κινήθηκε η επίσημη διαδικασία έρευνας. |
| --- | --- |

(175)

Η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών υπεγράφη στις 6 Αυγούστου 1992, πολύ πριν από την έκδοση της απόφασης Aéroports de Paris
   (50) στις 12 Δεκεμβρίου 2000. Οι γερμανικές αρχές είχαν εύλογα υποθέσει ότι η χρηματοδότηση των αερολιμενικών υποδομών δεν συνιστούσε κρατική ενίσχυση και ότι, ως εκ τούτου, δεν ήταν αναγκαία η κοινοποίηση των μέτρων στην Επιτροπή. Αυτό σημαίνει ότι η Επιτροπή δεν δύναται να αμφισβητήσει, βάσει των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, τη νομιμότητα των χρηματοδοτικών μέτρων που εγκρίθηκαν (51) πριν από την έκδοση της απόφασης στην υπόθεση Aéroports de Paris
   (52), δηλαδή πριν από τις 12 Δεκεμβρίου 2000. Ως εκ τούτου, η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών θα μπορούσε ενδεχομένως να συνιστά κρατική ενίσχυση αρχής γενομένης μόνον από την ημερομηνία αυτή. Το χρονικό πεδίο εφαρμογής της έρευνας της Επιτροπής σχετικά με το εν λόγω μέτρο περιορίζεται συνεπώς στην περίοδο από τις 12 Δεκεμβρίου 2000 έως την ημερομηνία κατά την οποία κινήθηκε η επίσημη διαδικασία έρευνας.

| (176) | Όπως διευκρίνισε η Γερμανία, η σύναψη συμφωνιών ελέγχου και μεταφοράς κερδών στο πλαίσιο ομίλων συνιστά συνήθη επιχειρηματική πρακτική, ιδίως για λόγους φορολογίας των εταιρειών. Επιπλέον, η αντιστάθμιση των ζημιών και των κερδών που παράγονται από διάφορες εταιρείες στο εσωτερικό ενός ομίλου αποτελεί επίσης συνήθη πρακτική, και μπορεί να λάβει τη μορφή συμφωνίας μεταφοράς καθώς και απλής καταβολής μερισμάτων από τις θυγατρικές προς τις μητρικές εταιρείες. Μόνον το γεγονός ότι ο όμιλος FBS έθεσε σε εφαρμογή συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών το 1992, την οποία και διατήρησε έκτοτε, δεν συνιστά αυτό καθαυτό κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(176)

Όπως διευκρίνισε η Γερμανία, η σύναψη συμφωνιών ελέγχου και μεταφοράς κερδών στο πλαίσιο ομίλων συνιστά συνήθη επιχειρηματική πρακτική, ιδίως για λόγους φορολογίας των εταιρειών. Επιπλέον, η αντιστάθμιση των ζημιών και των κερδών που παράγονται από διάφορες εταιρείες στο εσωτερικό ενός ομίλου αποτελεί επίσης συνήθη πρακτική, και μπορεί να λάβει τη μορφή συμφωνίας μεταφοράς καθώς και απλής καταβολής μερισμάτων από τις θυγατρικές προς τις μητρικές εταιρείες. Μόνον το γεγονός ότι ο όμιλος FBS έθεσε σε εφαρμογή συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών το 1992, την οποία και διατήρησε έκτοτε, δεν συνιστά αυτό καθαυτό κρατική ενίσχυση.

| (177) | Όπως έχει ήδη αναφέρει η Επιτροπή όσον αφορά την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, «απαιτείται ευρύ περιθώριο κρίσης όσον αφορά τις αποφάσεις της επιχείρησης να προχωρήσει σε επενδύσεις. Η προσέγγιση [του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς] πρέπει να εφαρμόζεται από τη στιγμή που δεν υπάρχει άλλη εύλογη εξήγηση για τη χορήγηση δημόσιων πόρων παρά μόνον ότι αποτελούν ενίσχυση. Αυτή η μέθοδος πρέπει επίσης να χρησιμοποιείται και για κάθε διασταυρούμενη επιχορήγηση ενός κερδοφόρου σκέλους ενός δημοσίου ομίλου προς ένα μη κερδοφόρο τμήμα. Αυτό συμβαίνει στους ιδιωτικούς ομίλους όταν είτε η εν λόγω επιχείρηση έχει ένα στρατηγικό σχέδιο με αρκετές ελπίδες για μακροπρόθεσμα κέρδη είτε όταν η διασταυρούμενη επιχορήγηση αντιπροσωπεύει καθαρό κέρδος για ολόκληρο τον όμιλο. Στις περιπτώσεις διασταυρούμενων επιχορηγήσεων στις εταιρείες χαρτοφυλακίου του δημοσίου, η Επιτροπή θα λάβει υπόψη παρόμοιους στρατηγικούς στόχους». (53) |
| --- | --- |

(177)

Όπως έχει ήδη αναφέρει η Επιτροπή όσον αφορά την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, «απαιτείται ευρύ περιθώριο κρίσης όσον αφορά τις αποφάσεις της επιχείρησης να προχωρήσει σε επενδύσεις. Η προσέγγιση [του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς] πρέπει να εφαρμόζεται από τη στιγμή που δεν υπάρχει άλλη εύλογη εξήγηση για τη χορήγηση δημόσιων πόρων παρά μόνον ότι αποτελούν ενίσχυση. Αυτή η μέθοδος πρέπει επίσης να χρησιμοποιείται και για κάθε διασταυρούμενη επιχορήγηση ενός κερδοφόρου σκέλους ενός δημοσίου ομίλου προς ένα μη κερδοφόρο τμήμα. Αυτό συμβαίνει στους ιδιωτικούς ομίλους όταν είτε η εν λόγω επιχείρηση έχει ένα στρατηγικό σχέδιο με αρκετές ελπίδες για μακροπρόθεσμα κέρδη είτε όταν η διασταυρούμενη επιχορήγηση αντιπροσωπεύει καθαρό κέρδος για ολόκληρο τον όμιλο. Στις περιπτώσεις διασταυρούμενων επιχορηγήσεων στις εταιρείες χαρτοφυλακίου του δημοσίου, η Επιτροπή θα λάβει υπόψη παρόμοιους στρατηγικούς στόχους». (53)

| (178) | Ως εκ τούτου, στην προκειμένη περίπτωση, η διασταυρούμενη επιχορήγηση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα στο Schönefeld εάν αποτελεί μέρος στρατηγικού σχεδίου για μακροπρόθεσμα κέρδη ή εάν είναι γενικότερα επωφελής για τον όμιλο FBS. |
| --- | --- |

(178)

Ως εκ τούτου, στην προκειμένη περίπτωση, η διασταυρούμενη επιχορήγηση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα στο Schönefeld εάν αποτελεί μέρος στρατηγικού σχεδίου για μακροπρόθεσμα κέρδη ή εάν είναι γενικότερα επωφελής για τον όμιλο FBS.

| (179) | Για όλους τους λόγους που αναφέρθηκαν στην ενότητα 7.2.2, είχε καταστεί σαφές ήδη από το 1992, και συνεπώς πολύ πριν από την απόφαση στην υπόθεση Aéroports de Paris
   (54), ότι ήταν εύλογη η συνέχιση της λειτουργίας του Schönefeld αντί της αναστολής της, ακόμη και αν παρήγε ζημίες επί σειρά ετών. Πράγματι, το κλείσιμο του Schönefeld θα είχε προκαλέσει σοβαρή οικονομική ζημία στον αερολιμένα BER (που, ως ο μελλοντικός ενιαίος αερολιμένας του Βερολίνου, αναμενόταν να αποφέρει κέρδη, τουλάχιστον σε βάθος χρόνου) και θα είχε επίσης θέσει υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα αυτού του μεγάλου στρατηγικού έργου. Η απόφαση κατασκευής ενός ενιαίου αερολιμένα στο Βερολίνο ελήφθη όχι μόνο βάσει χωροταξικού σχεδίου ή ζητημάτων περιβαλλοντικού χαρακτήρα, αλλά και με σκοπό την κάλυψη της αναμενόμενης αύξησης της κίνησης και την αύξηση των εσόδων. Όπως αναγνωρίστηκε από την απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση της ενίσχυσης που χορηγήθηκε με σκοπό τη χρηματοδότηση του αερολιμένα BER, η επιτυχία του έργου βασίστηκε στην αναμενόμενη αύξηση της κίνησης στο Βερολίνο (55) σε έναν ενιαίο αερολιμένα (56). Προκειμένου να διατηρηθεί η λειτουργία του Schönefeld, ενδεχομένως με σκοπό τη μετατροπή του σε κερδοφόρο αερολιμένα (καταρχάς, πείθοντας τις αεροπορικές εταιρείες να μετεγκατασταθούν στο Schönefeld και, στη συνέχεια, υλοποιώντας τη στρατηγική ΑΧΚ), κατέστη αναγκαία η διασφάλιση της βιωσιμότητάς του χρησιμοποιώντας μέρος των κερδών που παρήγαν το Tegel και το Tempelhof για τη χρηματοδότησή του. Συνεπώς, η διασταυρούμενη επιχορήγηση στην προκειμένη περίπτωση αποτελεί μέρος «στρατηγικού σχεδίου με αρκετές ελπίδες για μακροπρόθεσμα κέρδη», και σε κάθε περίπτωση, ενέχει οφέλη για τον όμιλο FBS στο σύνολό του σε βάθος χρόνου σε σύγκριση με την αντίστροφη κατάσταση, όπου το Schönefeld θα είχε κλείσει. Η FBS μπορούσε να αναμένει ότι αυτά τα μακροπρόθεσμα οφέλη –το επιτυχημένο άνοιγμα και η κερδοφόρος λειτουργία του ενιαίου νέου αερολιμένα για το πολεοδομικό συγκρότημα του Βερολίνου (συν τα αναμενόμενα κέρδη από τη λειτουργία του Schönefeld ύστερα από ορισμένα έτη υλοποίησης της στρατηγικής ΑΧΚ)– θα υπερέβαιναν τις ζημίες που θα συσσωρεύονταν από το Schönefeld πριν από το άνοιγμα του BER. |
| --- | --- |

(179)

Για όλους τους λόγους που αναφέρθηκαν στην ενότητα 7.2.2, είχε καταστεί σαφές ήδη από το 1992, και συνεπώς πολύ πριν από την απόφαση στην υπόθεση Aéroports de Paris
   (54), ότι ήταν εύλογη η συνέχιση της λειτουργίας του Schönefeld αντί της αναστολής της, ακόμη και αν παρήγε ζημίες επί σειρά ετών. Πράγματι, το κλείσιμο του Schönefeld θα είχε προκαλέσει σοβαρή οικονομική ζημία στον αερολιμένα BER (που, ως ο μελλοντικός ενιαίος αερολιμένας του Βερολίνου, αναμενόταν να αποφέρει κέρδη, τουλάχιστον σε βάθος χρόνου) και θα είχε επίσης θέσει υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα αυτού του μεγάλου στρατηγικού έργου. Η απόφαση κατασκευής ενός ενιαίου αερολιμένα στο Βερολίνο ελήφθη όχι μόνο βάσει χωροταξικού σχεδίου ή ζητημάτων περιβαλλοντικού χαρακτήρα, αλλά και με σκοπό την κάλυψη της αναμενόμενης αύξησης της κίνησης και την αύξηση των εσόδων. Όπως αναγνωρίστηκε από την απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση της ενίσχυσης που χορηγήθηκε με σκοπό τη χρηματοδότηση του αερολιμένα BER, η επιτυχία του έργου βασίστηκε στην αναμενόμενη αύξηση της κίνησης στο Βερολίνο (55) σε έναν ενιαίο αερολιμένα (56). Προκειμένου να διατηρηθεί η λειτουργία του Schönefeld, ενδεχομένως με σκοπό τη μετατροπή του σε κερδοφόρο αερολιμένα (καταρχάς, πείθοντας τις αεροπορικές εταιρείες να μετεγκατασταθούν στο Schönefeld και, στη συνέχεια, υλοποιώντας τη στρατηγική ΑΧΚ), κατέστη αναγκαία η διασφάλιση της βιωσιμότητάς του χρησιμοποιώντας μέρος των κερδών που παρήγαν το Tegel και το Tempelhof για τη χρηματοδότησή του. Συνεπώς, η διασταυρούμενη επιχορήγηση στην προκειμένη περίπτωση αποτελεί μέρος «στρατηγικού σχεδίου με αρκετές ελπίδες για μακροπρόθεσμα κέρδη», και σε κάθε περίπτωση, ενέχει οφέλη για τον όμιλο FBS στο σύνολό του σε βάθος χρόνου σε σύγκριση με την αντίστροφη κατάσταση, όπου το Schönefeld θα είχε κλείσει. Η FBS μπορούσε να αναμένει ότι αυτά τα μακροπρόθεσμα οφέλη –το επιτυχημένο άνοιγμα και η κερδοφόρος λειτουργία του ενιαίου νέου αερολιμένα για το πολεοδομικό συγκρότημα του Βερολίνου (συν τα αναμενόμενα κέρδη από τη λειτουργία του Schönefeld ύστερα από ορισμένα έτη υλοποίησης της στρατηγικής ΑΧΚ)– θα υπερέβαιναν τις ζημίες που θα συσσωρεύονταν από το Schönefeld πριν από το άνοιγμα του BER.

| (180) | Ως εκ τούτου, μέσω της σύναψης και της διατήρησης της συμφωνίας ελέγχου και μεταφοράς κερδών και της διατήρησης του Schönefeld σε λειτουργία, ο όμιλος FBS δεν χορήγησε κανένα οικονομικό πλεονέκτημα στο Schönefeld (57). Συνεπώς, η σύναψη και η εφαρμογή της συμφωνίας ελέγχου και μεταφοράς κερδών από την 12η Δεκεμβρίου 2000 δεν συνιστά κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(180)

Ως εκ τούτου, μέσω της σύναψης και της διατήρησης της συμφωνίας ελέγχου και μεταφοράς κερδών και της διατήρησης του Schönefeld σε λειτουργία, ο όμιλος FBS δεν χορήγησε κανένα οικονομικό πλεονέκτημα στο Schönefeld (57). Συνεπώς, η σύναψη και η εφαρμογή της συμφωνίας ελέγχου και μεταφοράς κερδών από την 12η Δεκεμβρίου 2000 δεν συνιστά κρατική ενίσχυση.

7.4.   Συμφωνίες μεταξύ της FBS και διαφόρων αεροπορικών εταιρειών: προκαταρκτικές παρατηρήσεις

| (181) | Πριν από την αξιολόγηση των συμφωνιών μεταξύ της FBS και διαφόρων αεροπορικών εταιρειών, είναι χρήσιμο να διατυπωθούν ορισμένες προκαταρκτικές παρατηρήσεις, ιδίως υπό το πρίσμα της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου στην υπόθεση Charleroi (η «απόφαση στην υπόθεση Charleroi») (58), που εκδόθηκε μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας στην παρούσα υπόθεση. |
| --- | --- |

(181)

Πριν από την αξιολόγηση των συμφωνιών μεταξύ της FBS και διαφόρων αεροπορικών εταιρειών, είναι χρήσιμο να διατυπωθούν ορισμένες προκαταρκτικές παρατηρήσεις, ιδίως υπό το πρίσμα της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου στην υπόθεση Charleroi (η «απόφαση στην υπόθεση Charleroi») (58), που εκδόθηκε μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας στην παρούσα υπόθεση.

7.4.1.   Εφαρμογή της αρχής του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς στις συμφωνίες μεταξύ της FBS και διαφόρων αεροπορικών εταιρειών

| (182) | Ορισμένα τρίτα μέρη υποστήριξαν ουσιαστικά ότι οι εν λόγω συμφωνίες παρείχαν οικονομικό πλεονέκτημα στις συγκεκριμένες αεροπορικές εταιρείες είτε επειδή οι όροι που προβλέπονταν στο πλαίσιο των εν λόγω συμφωνιών διέφεραν από τους γενικούς κανόνες που ίσχυαν σχετικά με τα αερολιμενικά τέλη στο Schönefeld ή επειδή δεν ίσχυαν οι ίδιοι όροι ομοίως για όλες τις αεροπορικές εταιρείες. |
| --- | --- |

(182)

Ορισμένα τρίτα μέρη υποστήριξαν ουσιαστικά ότι οι εν λόγω συμφωνίες παρείχαν οικονομικό πλεονέκτημα στις συγκεκριμένες αεροπορικές εταιρείες είτε επειδή οι όροι που προβλέπονταν στο πλαίσιο των εν λόγω συμφωνιών διέφεραν από τους γενικούς κανόνες που ίσχυαν σχετικά με τα αερολιμενικά τέλη στο Schönefeld ή επειδή δεν ίσχυαν οι ίδιοι όροι ομοίως για όλες τις αεροπορικές εταιρείες.

| (183) | Το βασικό ερώτημα που τέθηκε από τα εν λόγω επιχειρήματα ήταν το ακόλουθο. Εάν υπάρχει σύστημα δημοσιευμένων τελών που εφαρμόζεται σε αερολιμένα που τελεί υπό εκμετάλλευση από δημόσια εταιρεία, και εάν ο φορέας εκμετάλλευσης του αερολιμένα παρέχει εκπτώσεις επί των τελών αυτών ή οικονομικά κίνητρα που έχουν τα ίδια αποτελέσματα με τις εκπτώσεις (59), χορηγούν οι εν λόγω εκπτώσεις και τα εν λόγω κίνητρα (60) αυτά καθαυτά και σε όλες τις περιπτώσεις, οικονομικό πλεονέκτημα στις εμπλεκόμενες αεροπορικές εταιρείες; |
| --- | --- |

(183)

Το βασικό ερώτημα που τέθηκε από τα εν λόγω επιχειρήματα ήταν το ακόλουθο. Εάν υπάρχει σύστημα δημοσιευμένων τελών που εφαρμόζεται σε αερολιμένα που τελεί υπό εκμετάλλευση από δημόσια εταιρεία, και εάν ο φορέας εκμετάλλευσης του αερολιμένα παρέχει εκπτώσεις επί των τελών αυτών ή οικονομικά κίνητρα που έχουν τα ίδια αποτελέσματα με τις εκπτώσεις (59), χορηγούν οι εν λόγω εκπτώσεις και τα εν λόγω κίνητρα (60) αυτά καθαυτά και σε όλες τις περιπτώσεις, οικονομικό πλεονέκτημα στις εμπλεκόμενες αεροπορικές εταιρείες;

| (184) | Η απάντηση στο ερώτημα είναι όχι. Συγκεκριμένα, στην απόφαση στην υπόθεση Charleroi, που αφορούσε ειδικότερα έκπτωση που παρασχέθηκε από την περιφέρεια της Βαλλονίας προς αεροπορική εταιρεία σε αερολιμένα στον οποίο αρμόδια για τον καθορισμό των αερολιμενικών τελών ήταν η περιφέρεια, το Γενικό Δικαστήριο όρισε τα ακόλουθα: «Εν προκειμένω, το γεγονός απλώς και μόνον ότι η Περιφέρεια Βαλλονίας διαθέτει εξουσίες κανονιστικής φύσεως σε θέματα καθορισμού των τελών αεροδρομίου δεν αποκλείει η εξέταση ενός συστήματος μειώσεως των ως άνω τελών να πρέπει να λάβει χώρα υπό το φως της αρχής του ιδιώτη επενδυτή υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς, δεδομένου ότι παρόμοιο σύστημα μπορεί να πραγματοποιηθεί από τον ιδιώτη επιχειρηματία.». (61) Αυτό συνεπάγεται ότι οι εκπτώσεις επί των αερολιμενικών τελών (ή τα οικονομικά κίνητρα που μειώνουν τις καθαρές χρηματοοικονομικές ροές από τις αεροπορικές εταιρείες προς τον φορέα εκμετάλλευσης του αερολιμένα) δεν χορηγούν αυτομάτως οικονομικό πλεονέκτημα. Προκειμένου να καθοριστεί αν αυτό ισχύει, είναι ανάγκη να εκτιμηθεί κατά πόσον ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που ενεργεί με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας θα είχε δεχτεί να παράσχει παρόμοιες εκπτώσεις και κίνητρα στον συγκεκριμένο αερομεταφορέα (62). |
| --- | --- |

(184)

Η απάντηση στο ερώτημα είναι όχι. Συγκεκριμένα, στην απόφαση στην υπόθεση Charleroi, που αφορούσε ειδικότερα έκπτωση που παρασχέθηκε από την περιφέρεια της Βαλλονίας προς αεροπορική εταιρεία σε αερολιμένα στον οποίο αρμόδια για τον καθορισμό των αερολιμενικών τελών ήταν η περιφέρεια, το Γενικό Δικαστήριο όρισε τα ακόλουθα: «Εν προκειμένω, το γεγονός απλώς και μόνον ότι η Περιφέρεια Βαλλονίας διαθέτει εξουσίες κανονιστικής φύσεως σε θέματα καθορισμού των τελών αεροδρομίου δεν αποκλείει η εξέταση ενός συστήματος μειώσεως των ως άνω τελών να πρέπει να λάβει χώρα υπό το φως της αρχής του ιδιώτη επενδυτή υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς, δεδομένου ότι παρόμοιο σύστημα μπορεί να πραγματοποιηθεί από τον ιδιώτη επιχειρηματία.». (61) Αυτό συνεπάγεται ότι οι εκπτώσεις επί των αερολιμενικών τελών (ή τα οικονομικά κίνητρα που μειώνουν τις καθαρές χρηματοοικονομικές ροές από τις αεροπορικές εταιρείες προς τον φορέα εκμετάλλευσης του αερολιμένα) δεν χορηγούν αυτομάτως οικονομικό πλεονέκτημα. Προκειμένου να καθοριστεί αν αυτό ισχύει, είναι ανάγκη να εκτιμηθεί κατά πόσον ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που ενεργεί με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας θα είχε δεχτεί να παράσχει παρόμοιες εκπτώσεις και κίνητρα στον συγκεκριμένο αερομεταφορέα (62).

| (185) | Ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που αποτελεί φορέα εκμετάλλευσης αερολιμένα μπορεί να έχει πολλούς λόγους για να μην προσφέρει ίδιους όρους σε όλες τις αεροπορικές εταιρείες. Ειδικότερα, θεωρείται εύλογο να παρέχονται ειδικά οικονομικά κίνητρα (μεταξύ άλλων υπό μορφή επιχορηγήσεων εμπορικής προώθησης) και ειδικές εκπτώσεις επί των δημοσιευμένων αεροπορικών τελών προς αεροπορικές εταιρείες που θα φέρουν μεγάλο αριθμό επιβατών στον αερολιμένα. Αυτοί οι ευνοϊκοί όροι μπορούν να δικαιολογηθούν αντικειμενικά από την αναμενόμενη πρόσθετη επιβατική κίνηση και από τα μη αεροπορικού χαρακτήρα έσοδα που θα δημιουργηθούν από αυτή την πρόσθετη κίνηση (63). Μια περαιτέρω αιτιολόγηση είναι ότι το περιθώριο ανά επιβάτη που δημιουργείται από τα αερολιμενικά τέλη που καταβάλλονται από την αεροπορική εταιρεία μπορεί να είναι σημαντικό σε απόλυτες τιμές από την άποψη του αριθμού των επιβατών, ακόμη και αν μειώνεται από τις εκπτώσεις και τα οικονομικά κίνητρα. |
| --- | --- |

(185)

Ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που αποτελεί φορέα εκμετάλλευσης αερολιμένα μπορεί να έχει πολλούς λόγους για να μην προσφέρει ίδιους όρους σε όλες τις αεροπορικές εταιρείες. Ειδικότερα, θεωρείται εύλογο να παρέχονται ειδικά οικονομικά κίνητρα (μεταξύ άλλων υπό μορφή επιχορηγήσεων εμπορικής προώθησης) και ειδικές εκπτώσεις επί των δημοσιευμένων αεροπορικών τελών προς αεροπορικές εταιρείες που θα φέρουν μεγάλο αριθμό επιβατών στον αερολιμένα. Αυτοί οι ευνοϊκοί όροι μπορούν να δικαιολογηθούν αντικειμενικά από την αναμενόμενη πρόσθετη επιβατική κίνηση και από τα μη αεροπορικού χαρακτήρα έσοδα που θα δημιουργηθούν από αυτή την πρόσθετη κίνηση (63). Μια περαιτέρω αιτιολόγηση είναι ότι το περιθώριο ανά επιβάτη που δημιουργείται από τα αερολιμενικά τέλη που καταβάλλονται από την αεροπορική εταιρεία μπορεί να είναι σημαντικό σε απόλυτες τιμές από την άποψη του αριθμού των επιβατών, ακόμη και αν μειώνεται από τις εκπτώσεις και τα οικονομικά κίνητρα.

| (186) | Ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που αποτελεί φορέα εκμετάλλευσης αερολιμένα μπορεί να λάβει υπόψη πολυάριθμους παράγοντες για να καθορίσει τους όρους που θα προσφέρει στις αεροπορικές εταιρείες. Στους εν λόγω παράγοντες περιλαμβάνεται όχι μόνο η αναμενόμενη πρόσθετη επιβατική κίνηση, αλλά και ο χρόνος κατά τον οποίο πραγματοποιούνται οι διαπραγματεύσεις με την αεροπορική εταιρεία για τη σύναψη της συμφωνίας (και η κατάσταση του αερολιμένα κατά την περίοδο αυτή, ιδίως από άποψη αξιοποίησης της χωρητικότητας), τα δρομολόγια που σκοπεύει να πραγματοποιεί η αεροπορική εταιρεία (64), οι λειτουργικές απαιτήσεις της αεροπορικής εταιρείας στον αερολιμένα, το είδος των υπηρεσιών που απαιτούνται στον αερολιμένα και τα χαρακτηριστικά τους, η πίεση που ασκούν οι αεροπορικές εταιρείες στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων (65) κ.λπ. |
| --- | --- |

(186)

Ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που αποτελεί φορέα εκμετάλλευσης αερολιμένα μπορεί να λάβει υπόψη πολυάριθμους παράγοντες για να καθορίσει τους όρους που θα προσφέρει στις αεροπορικές εταιρείες. Στους εν λόγω παράγοντες περιλαμβάνεται όχι μόνο η αναμενόμενη πρόσθετη επιβατική κίνηση, αλλά και ο χρόνος κατά τον οποίο πραγματοποιούνται οι διαπραγματεύσεις με την αεροπορική εταιρεία για τη σύναψη της συμφωνίας (και η κατάσταση του αερολιμένα κατά την περίοδο αυτή, ιδίως από άποψη αξιοποίησης της χωρητικότητας), τα δρομολόγια που σκοπεύει να πραγματοποιεί η αεροπορική εταιρεία (64), οι λειτουργικές απαιτήσεις της αεροπορικής εταιρείας στον αερολιμένα, το είδος των υπηρεσιών που απαιτούνται στον αερολιμένα και τα χαρακτηριστικά τους, η πίεση που ασκούν οι αεροπορικές εταιρείες στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων (65) κ.λπ.

| (187) | Συνεπώς, θεωρείται αιτιολογημένο από συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς που αποτελεί φορέα εκμετάλλευσης αερολιμένα να παρέχει διαφορετικούς όρους σε διαφορετικές αεροπορικές εταιρείες από άποψη αερολιμενικών τελών και οικονομικών κινήτρων, είτε μέσω διμερών συμφωνιών είτε μέσω καθεστώτων εκπτώσεων και οικονομικών κινήτρων που ενσωματώνονται στις νομικές πράξεις στις οποίες καθορίζονται τα τέλη (66). Για τους σκοπούς της αξιολόγησης του κατά πόσον τέτοιου είδους εκπτώσεις και οικονομικά κίνητρα χορηγούν οικονομικό πλεονέκτημα, πρέπει να καθοριστεί αν ο φορέας εκμετάλλευσης του αερολιμένα, κατά τον χρόνο λήψης της απόφασης για την παροχή τους, θα μπορούσε εύλογα να αναμένει ότι η απόφαση θα αποδειχτεί κερδοφόρος, δηλαδή ότι θα οδηγήσει σε επίτευξη υψηλότερου κέρδους (ή χαμηλότερων ζημιών) σε σχέση με εκείνο που θα επιτυγχανόταν στην αντίστροφη περίπτωση. |
| --- | --- |

(187)

Συνεπώς, θεωρείται αιτιολογημένο από συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς που αποτελεί φορέα εκμετάλλευσης αερολιμένα να παρέχει διαφορετικούς όρους σε διαφορετικές αεροπορικές εταιρείες από άποψη αερολιμενικών τελών και οικονομικών κινήτρων, είτε μέσω διμερών συμφωνιών είτε μέσω καθεστώτων εκπτώσεων και οικονομικών κινήτρων που ενσωματώνονται στις νομικές πράξεις στις οποίες καθορίζονται τα τέλη (66). Για τους σκοπούς της αξιολόγησης του κατά πόσον τέτοιου είδους εκπτώσεις και οικονομικά κίνητρα χορηγούν οικονομικό πλεονέκτημα, πρέπει να καθοριστεί αν ο φορέας εκμετάλλευσης του αερολιμένα, κατά τον χρόνο λήψης της απόφασης για την παροχή τους, θα μπορούσε εύλογα να αναμένει ότι η απόφαση θα αποδειχτεί κερδοφόρος, δηλαδή ότι θα οδηγήσει σε επίτευξη υψηλότερου κέρδους (ή χαμηλότερων ζημιών) σε σχέση με εκείνο που θα επιτυγχανόταν στην αντίστροφη περίπτωση.

| (188) | Επιπλέον, αντίθετα με τα όσα υποστήριξαν ορισμένα τρίτα μέρη, όσον αφορά τους όρους που προσφέρονται από τους φορείς εκμετάλλευσης των αερολιμένων στις αεροπορικές εταιρείες στο πλαίσιο διμερών συμφωνιών (για παράδειγμα, ειδικές επιχορηγήσεις για τη δημιουργία νέων δρομολογίων) και δεν απορρέουν από γενικά καθεστώτα εκπτώσεων ή παροχής οικονομικών κινήτρων που περιλαμβάνονται σε δημοσιευμένο πίνακα τελών, ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν έχει κανένα λόγο να διασφαλίσει ότι αυτού του είδους οι όροι βασίζονται σε σειρά γενικών και διαφανών κριτηρίων που ισχύουν για όλους τους αερομεταφορείς. Κατά τη διενέργεια των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη διμερούς συμφωνίας με μια αεροπορική εταιρεία, ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς αναμένεται να λάβει υπόψη όλα τα σχετικά χαρακτηριστικά των προτεινόμενων υπηρεσιών της αεροπορικής εταιρείας και όχι μια σειρά από προκαθορισμένα διαφανή κριτήρια που ενδέχεται να περιορίσουν το περιθώριο διαπραγμάτευσης. Ως εκ τούτου, οι παρατηρήσεις που υπέβαλαν ορισμένα τρίτα μέρη αναφορικά με την εικαζόμενη έλλειψη διαφάνειας των εκπτώσεων και των οικονομικών κινήτρων που παρασχέθηκαν από την FBS στην προκειμένη περίπτωση δεν συνδέονται με την εφαρμογή της αρχής του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς. |
| --- | --- |

(188)

Επιπλέον, αντίθετα με τα όσα υποστήριξαν ορισμένα τρίτα μέρη, όσον αφορά τους όρους που προσφέρονται από τους φορείς εκμετάλλευσης των αερολιμένων στις αεροπορικές εταιρείες στο πλαίσιο διμερών συμφωνιών (για παράδειγμα, ειδικές επιχορηγήσεις για τη δημιουργία νέων δρομολογίων) και δεν απορρέουν από γενικά καθεστώτα εκπτώσεων ή παροχής οικονομικών κινήτρων που περιλαμβάνονται σε δημοσιευμένο πίνακα τελών, ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν έχει κανένα λόγο να διασφαλίσει ότι αυτού του είδους οι όροι βασίζονται σε σειρά γενικών και διαφανών κριτηρίων που ισχύουν για όλους τους αερομεταφορείς. Κατά τη διενέργεια των διαπραγματεύσεων για τη σύναψη διμερούς συμφωνίας με μια αεροπορική εταιρεία, ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς αναμένεται να λάβει υπόψη όλα τα σχετικά χαρακτηριστικά των προτεινόμενων υπηρεσιών της αεροπορικής εταιρείας και όχι μια σειρά από προκαθορισμένα διαφανή κριτήρια που ενδέχεται να περιορίσουν το περιθώριο διαπραγμάτευσης. Ως εκ τούτου, οι παρατηρήσεις που υπέβαλαν ορισμένα τρίτα μέρη αναφορικά με την εικαζόμενη έλλειψη διαφάνειας των εκπτώσεων και των οικονομικών κινήτρων που παρασχέθηκαν από την FBS στην προκειμένη περίπτωση δεν συνδέονται με την εφαρμογή της αρχής του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς.

7.4.2.   Νομιμότητα του πίνακα του 2004 και των διμερών συμφωνιών μεταξύ της FBS και διαφόρων αεροπορικών εταιρειών βάσει του εθνικού δικαίου

| (189) | Το ερώτημα του αν ο πίνακας του 2004 τέθηκε σε ισχύ βάσει του εθνικού δικαίου, μολονότι έχει σημασία στο πλαίσιο του γερμανικού δικαίου, δεν συνδέεται με την εφαρμογή της αρχής του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς. Για την ακρίβεια, το γεγονός ότι χορηγήθηκε έκπτωση σε γενικά αποδεκτά αερολιμενικά τέλη, ή οικονομικό κίνητρο με ισοδύναμο αποτέλεσμα, μέσω διμερούς συμφωνίας και όχι στο πλαίσιο γενικού καθεστώτος που συμπεριλαμβάνεται σε δημοσιευμένο πίνακα τελών δεν έχει σημασία εν προκειμένω. Πιο συγκεκριμένα, ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς μπορεί να αποφασίσει να παράσχει εκπτώσεις ή κίνητρα μέσω οποιουδήποτε από τα δύο είδη μηχανισμών και η αποδοτικότητα αυτού του είδους των αποφάσεων δεν εξαρτάται από τον επιλεγέντα μηχανισμό. Ως εκ τούτου, το ζήτημα του κατά πόσον οι όροι που προσέφερε η FBS σε ορισμένες αεροπορικές εταιρείες συνιστούν αποτέλεσμα της απλής εφαρμογής ενός ισχύοντος, εφαρμοστέου πίνακα τελών ή απορρέουν από διμερείς συμφωνίες δεν έχει σημασία εν προκειμένω. |
| --- | --- |

(189)

Το ερώτημα του αν ο πίνακας του 2004 τέθηκε σε ισχύ βάσει του εθνικού δικαίου, μολονότι έχει σημασία στο πλαίσιο του γερμανικού δικαίου, δεν συνδέεται με την εφαρμογή της αρχής του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς. Για την ακρίβεια, το γεγονός ότι χορηγήθηκε έκπτωση σε γενικά αποδεκτά αερολιμενικά τέλη, ή οικονομικό κίνητρο με ισοδύναμο αποτέλεσμα, μέσω διμερούς συμφωνίας και όχι στο πλαίσιο γενικού καθεστώτος που συμπεριλαμβάνεται σε δημοσιευμένο πίνακα τελών δεν έχει σημασία εν προκειμένω. Πιο συγκεκριμένα, ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς μπορεί να αποφασίσει να παράσχει εκπτώσεις ή κίνητρα μέσω οποιουδήποτε από τα δύο είδη μηχανισμών και η αποδοτικότητα αυτού του είδους των αποφάσεων δεν εξαρτάται από τον επιλεγέντα μηχανισμό. Ως εκ τούτου, το ζήτημα του κατά πόσον οι όροι που προσέφερε η FBS σε ορισμένες αεροπορικές εταιρείες συνιστούν αποτέλεσμα της απλής εφαρμογής ενός ισχύοντος, εφαρμοστέου πίνακα τελών ή απορρέουν από διμερείς συμφωνίες δεν έχει σημασία εν προκειμένω.

| (190) | Εξάλλου, το ζήτημα του κατά πόσον η FBS είχε το δικαίωμα, βάσει του εθνικού δικαίου, να συνάψει διμερείς συμφωνίες που θέτουν όρους διαφορετικούς από τον ισχύοντα πίνακα τελών (67) είναι ομοίως άνευ σημασίας. Όπως δήλωσε το Γενικό Δικαστήριο στην απόφαση στην υπόθεση Charleroi:«... η συμφωνία της συμπεριφοράς του χορηγούντος ενίσχυση στο εθνικό δίκαιο δεν αποτελεί στοιχείο ληπτέο υπόψη προκειμένου να κριθεί αν ενήργησε σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς ή παρέσχε οικονομικό πλεονέκτημα αντίθετο προς το άρθρο 87, παράγραφος 1, ΕΚ» (68). |
| --- | --- |

(190)

Εξάλλου, το ζήτημα του κατά πόσον η FBS είχε το δικαίωμα, βάσει του εθνικού δικαίου, να συνάψει διμερείς συμφωνίες που θέτουν όρους διαφορετικούς από τον ισχύοντα πίνακα τελών (67) είναι ομοίως άνευ σημασίας. Όπως δήλωσε το Γενικό Δικαστήριο στην απόφαση στην υπόθεση Charleroi:«... η συμφωνία της συμπεριφοράς του χορηγούντος ενίσχυση στο εθνικό δίκαιο δεν αποτελεί στοιχείο ληπτέο υπόψη προκειμένου να κριθεί αν ενήργησε σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς ή παρέσχε οικονομικό πλεονέκτημα αντίθετο προς το άρθρο 87, παράγραφος 1, ΕΚ» (68).

7.4.3.   Συνέπειες των όρων που προσφέρθηκαν σε αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στο Tegel

| (191) | Στις παρατηρήσεις τους, ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη ισχυρίστηκαν ότι αεροπορικές εταιρείες που εκτελούσαν δρομολόγια από το Schönefeld επιχορηγούνταν από αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στο Tegel μέσω χαμηλών αερολιμενικών τελών και άλλων ευνοϊκών όρων. Αυτή η εικαζόμενη διασταυρούμενη επιχορήγηση προέκυπτε από το γεγονός ότι η FBS αντιστάθμιζε τις συνέπειες των χαμηλών τελών που επιβάλλονταν στο Schönefeld μέσω της επιβολής υψηλών τελών στο Tegel. |
| --- | --- |

(191)

Στις παρατηρήσεις τους, ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη ισχυρίστηκαν ότι αεροπορικές εταιρείες που εκτελούσαν δρομολόγια από το Schönefeld επιχορηγούνταν από αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στο Tegel μέσω χαμηλών αερολιμενικών τελών και άλλων ευνοϊκών όρων. Αυτή η εικαζόμενη διασταυρούμενη επιχορήγηση προέκυπτε από το γεγονός ότι η FBS αντιστάθμιζε τις συνέπειες των χαμηλών τελών που επιβάλλονταν στο Schönefeld μέσω της επιβολής υψηλών τελών στο Tegel.

| (192) | Στις εν λόγω παρατηρήσεις ελήφθη ως παραδοχή ότι οι όροι που προσφέρονταν στο Schönefeld δεν συνιστούσαν κρατική ενίσχυση μόνον εφόσον ήταν οι ίδιοι με εκείνους που προσφέρονταν στο Tegel. |
| --- | --- |

(192)

Στις εν λόγω παρατηρήσεις ελήφθη ως παραδοχή ότι οι όροι που προσφέρονταν στο Schönefeld δεν συνιστούσαν κρατική ενίσχυση μόνον εφόσον ήταν οι ίδιοι με εκείνους που προσφέρονταν στο Tegel.

| (193) | Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Καταρχάς, το Tegel και το Schönefeld διαφέρουν από πολλές απόψεις που δεν περιορίζονται στα αερολιμενικά τέλη, αλλά αφορούν ιδίως τη φύση των αερολιμενικών υποδομών και την απόσταση από το κέντρο της πόλης. Ως εκ τούτου, δεν μπορούν να θεωρηθούν τέλεια υποκατάστατα το ένα του άλλου. Απόδειξη για αυτό αποτελεί το γεγονός ότι δεν κατέστη δυνατό να πειστούν οι αεροπορικές εταιρείες να μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους από το Tegel στο Schönefeld προτού τεθεί σε εφαρμογή η στρατηγική ΑΧΚ. |
| --- | --- |

(193)

Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Καταρχάς, το Tegel και το Schönefeld διαφέρουν από πολλές απόψεις που δεν περιορίζονται στα αερολιμενικά τέλη, αλλά αφορούν ιδίως τη φύση των αερολιμενικών υποδομών και την απόσταση από το κέντρο της πόλης. Ως εκ τούτου, δεν μπορούν να θεωρηθούν τέλεια υποκατάστατα το ένα του άλλου. Απόδειξη για αυτό αποτελεί το γεγονός ότι δεν κατέστη δυνατό να πειστούν οι αεροπορικές εταιρείες να μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους από το Tegel στο Schönefeld προτού τεθεί σε εφαρμογή η στρατηγική ΑΧΚ.

| (194) | Επιπλέον, οι αεροπορικές εταιρείες δεν είναι υποχρεωμένες να εκτελούν δρομολόγια από το Tegel ή το Schönefeld. Εκτός των ανωτέρω επιλογών, οι αεροπορικές εταιρείες διαθέτουν δύο ακόμα επιλογές: να μην εκτελούν δρομολόγια ούτε από το Tegel ούτε από το Schönefeld ή να δραστηριοποιούνται στους εν λόγω αερολιμένες με μειωμένη ικανότητα (και να χρησιμοποιούν τα αεροσκάφη και το πλήρωμά τους σε δρομολόγια που δεν περιλαμβάνουν το Βερολίνο, δεδομένου ότι οι ΑΧΚ έχουν αποδειχθεί ικανοί να προσαρμόζουν γρήγορα την ικανότητά τους στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς). Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε απόπειρα από την FBS να επιβάλει σε μια αεροπορική εταιρεία που εξετάζει το ενδεχόμενο να δραστηριοποιηθεί στο Schönefeld τους ίδιους όρους με εκείνους που ισχύουν στο Tegel θα μπορούσε απλούστατα να έχει ως αποτέλεσμα η αεροπορική εταιρεία να εγκαταλείψει τα σχέδιά της και να αποφασίσει να μην δραστηριοποιηθεί ούτε στο Schönefeld ούτε στο Tegel ή να μειώσει τον αριθμό των πτήσεων από το Βερολίνο. |
| --- | --- |

(194)

Επιπλέον, οι αεροπορικές εταιρείες δεν είναι υποχρεωμένες να εκτελούν δρομολόγια από το Tegel ή το Schönefeld. Εκτός των ανωτέρω επιλογών, οι αεροπορικές εταιρείες διαθέτουν δύο ακόμα επιλογές: να μην εκτελούν δρομολόγια ούτε από το Tegel ούτε από το Schönefeld ή να δραστηριοποιούνται στους εν λόγω αερολιμένες με μειωμένη ικανότητα (και να χρησιμοποιούν τα αεροσκάφη και το πλήρωμά τους σε δρομολόγια που δεν περιλαμβάνουν το Βερολίνο, δεδομένου ότι οι ΑΧΚ έχουν αποδειχθεί ικανοί να προσαρμόζουν γρήγορα την ικανότητά τους στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς). Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε απόπειρα από την FBS να επιβάλει σε μια αεροπορική εταιρεία που εξετάζει το ενδεχόμενο να δραστηριοποιηθεί στο Schönefeld τους ίδιους όρους με εκείνους που ισχύουν στο Tegel θα μπορούσε απλούστατα να έχει ως αποτέλεσμα η αεροπορική εταιρεία να εγκαταλείψει τα σχέδιά της και να αποφασίσει να μην δραστηριοποιηθεί ούτε στο Schönefeld ούτε στο Tegel ή να μειώσει τον αριθμό των πτήσεων από το Βερολίνο.

| (195) | Συνεπώς, ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν θα είχε κανένα λόγο να λάβει υπόψη τους όρους που ίσχυαν στο Tegel για τον καθορισμό του επιπέδου των τελών που θα επιβάλλονταν στο Schönefeld. Με την ίδια λογική, και λαμβανομένων υπόψη της περιορισμένης οικονομικής σημασίας και του περιορισμού ή της διακοπής των πτήσεων από το Tempelhof, δεν υπήρχε κανένας λόγος για έναν συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς να λάβει υπόψη τους όρους που επικρατούσαν στο Tempelhof για τον καθορισμό του επιπέδου των τελών που θα επιβάλλονταν στο Schönefeld. |
| --- | --- |

(195)

Συνεπώς, ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν θα είχε κανένα λόγο να λάβει υπόψη τους όρους που ίσχυαν στο Tegel για τον καθορισμό του επιπέδου των τελών που θα επιβάλλονταν στο Schönefeld. Με την ίδια λογική, και λαμβανομένων υπόψη της περιορισμένης οικονομικής σημασίας και του περιορισμού ή της διακοπής των πτήσεων από το Tempelhof, δεν υπήρχε κανένας λόγος για έναν συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς να λάβει υπόψη τους όρους που επικρατούσαν στο Tempelhof για τον καθορισμό του επιπέδου των τελών που θα επιβάλλονταν στο Schönefeld.

7.4.4.   Εφαρμογή της αρχής του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς στις συμφωνίες μεταξύ του αερολιμένα και των αεροπορικών εταιρειών

| (196) | Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, στην παρούσα υπόθεση, οι συγκεκριμένες συμφωνίες πρέπει να θεωρηθεί ότι εντάσσονται στην εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ που αναμενόταν να αποφέρει θετικά αποτελέσματα για το Schönefeld σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο διάστημα. |
| --- | --- |

(196)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, στην παρούσα υπόθεση, οι συγκεκριμένες συμφωνίες πρέπει να θεωρηθεί ότι εντάσσονται στην εφαρμογή της στρατηγικής ΑΧΚ που αναμενόταν να αποφέρει θετικά αποτελέσματα για το Schönefeld σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο διάστημα.

| (197) | Για την αξιολόγηση του κατά πόσον οποιαδήποτε από τις συμφωνίες παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα, είναι αναγκαίο να αναλυθεί αν, κατά την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας, ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς θα ανέμενε από τη συμφωνία να του αποφέρει υψηλότερο κέρδος από ό,τι θα επιτυγχανόταν σε διαφορετική περίπτωση. Αυτό το υψηλότερο κέρδος υπολογίζεται από τη διαφορά μεταξύ των πρόσθετων εσόδων που αναμενόταν να παραχθούν από τη σύμβαση (δηλαδή τη διαφορά μεταξύ των εσόδων που θα λαμβάνονταν με τη σύναψη της συμφωνίας και εκείνων που θα λαμβάνονταν χωρίς αυτήν) και των πρόσθετων δαπανών που αναμενόταν να δημιουργηθούν ως αποτέλεσμα της σύμβασης (δηλαδή τη διαφορά μεταξύ των δαπανών που θα προέκυπταν με τη σύναψη της σύμβασης και εκείνων χωρίς αυτήν), με εφαρμογή κατάλληλου συντελεστή προεξόφλησης στις προκύπτουσες ταμειακές ροές. |
| --- | --- |

(197)

Για την αξιολόγηση του κατά πόσον οποιαδήποτε από τις συμφωνίες παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα, είναι αναγκαίο να αναλυθεί αν, κατά την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας, ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς θα ανέμενε από τη συμφωνία να του αποφέρει υψηλότερο κέρδος από ό,τι θα επιτυγχανόταν σε διαφορετική περίπτωση. Αυτό το υψηλότερο κέρδος υπολογίζεται από τη διαφορά μεταξύ των πρόσθετων εσόδων που αναμενόταν να παραχθούν από τη σύμβαση (δηλαδή τη διαφορά μεταξύ των εσόδων που θα λαμβάνονταν με τη σύναψη της συμφωνίας και εκείνων που θα λαμβάνονταν χωρίς αυτήν) και των πρόσθετων δαπανών που αναμενόταν να δημιουργηθούν ως αποτέλεσμα της σύμβασης (δηλαδή τη διαφορά μεταξύ των δαπανών που θα προέκυπταν με τη σύναψη της σύμβασης και εκείνων χωρίς αυτήν), με εφαρμογή κατάλληλου συντελεστή προεξόφλησης στις προκύπτουσες ταμειακές ροές.

| (198) | Επιπλέον, στην εν λόγω ανάλυση πρέπει να ληφθούν υπόψη όλα τα συναφή πρόσθετα έσοδα και οι πρόσθετες δαπάνες που συνδέονταν με την πράξη. Τα διάφορα στοιχεία (εκπτώσεις επί των αερολιμενικών τελών, επιχορηγήσεις εμπορικής προώθησης) δεν πρέπει να αξιολογηθούν χωριστά. Για την ακρίβεια, όπως αναφέρεται στην απόφαση στην υπόθεση Charleroi: «Στο πλαίσιο της εφαρμογής του κριτηρίου του ιδιώτη επενδυτή, απαιτείται η εξέταση της εμπορικής πράξεως στο σύνολό της προκειμένου να ελεγχθεί αν η κρατική οντότητα και η ελεγχόμενη απ’ αυτήν οντότητα συμπεριφέρθηκαν, από κοινού λαμβανόμενες, ως ορθολογιστές επιχειρηματίες υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς. Πράγματι, η Επιτροπή υπέχει την υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη, κατά την εκτίμηση των επίδικων μέτρων, όλα τα λυσιτελή στοιχεία και την αλληλουχία τους ....» (69) |
| --- | --- |

(198)

Επιπλέον, στην εν λόγω ανάλυση πρέπει να ληφθούν υπόψη όλα τα συναφή πρόσθετα έσοδα και οι πρόσθετες δαπάνες που συνδέονταν με την πράξη. Τα διάφορα στοιχεία (εκπτώσεις επί των αερολιμενικών τελών, επιχορηγήσεις εμπορικής προώθησης) δεν πρέπει να αξιολογηθούν χωριστά. Για την ακρίβεια, όπως αναφέρεται στην απόφαση στην υπόθεση Charleroi: «Στο πλαίσιο της εφαρμογής του κριτηρίου του ιδιώτη επενδυτή, απαιτείται η εξέταση της εμπορικής πράξεως στο σύνολό της προκειμένου να ελεγχθεί αν η κρατική οντότητα και η ελεγχόμενη απ’ αυτήν οντότητα συμπεριφέρθηκαν, από κοινού λαμβανόμενες, ως ορθολογιστές επιχειρηματίες υπό συνθήκες οικονομίας της αγοράς. Πράγματι, η Επιτροπή υπέχει την υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη, κατά την εκτίμηση των επίδικων μέτρων, όλα τα λυσιτελή στοιχεία και την αλληλουχία τους ....» (69)

| (199) | Τα αναμενόμενα πρόσθετα έσοδα πρέπει να περιλαμβάνουν ιδίως τα έσοδα από αερολιμενικά τέλη, λαμβανομένων υπόψη των εκπτώσεων, καθώς και την πρόσθετη επιβατική κίνηση που αναμένεται να δημιουργηθεί από τη συμφωνία και τα μη αεροπορικού χαρακτήρα έσοδα που αναμένεται να προκύψουν από την πρόσθετη κίνηση. Στις αναμενόμενες πρόσθετες δαπάνες πρέπει να περιλαμβάνονται κυρίως το σύνολο των πρόσθετων λειτουργικών και επενδυτικών δαπανών που δεν θα είχαν προκύψει χωρίς τη συμφωνία, καθώς και το κόστος των επιχορηγήσεων εμπορικής προώθησης και άλλων οικονομικών κινήτρων. |
| --- | --- |

(199)

Τα αναμενόμενα πρόσθετα έσοδα πρέπει να περιλαμβάνουν ιδίως τα έσοδα από αερολιμενικά τέλη, λαμβανομένων υπόψη των εκπτώσεων, καθώς και την πρόσθετη επιβατική κίνηση που αναμένεται να δημιουργηθεί από τη συμφωνία και τα μη αεροπορικού χαρακτήρα έσοδα που αναμένεται να προκύψουν από την πρόσθετη κίνηση. Στις αναμενόμενες πρόσθετες δαπάνες πρέπει να περιλαμβάνονται κυρίως το σύνολο των πρόσθετων λειτουργικών και επενδυτικών δαπανών που δεν θα είχαν προκύψει χωρίς τη συμφωνία, καθώς και το κόστος των επιχορηγήσεων εμπορικής προώθησης και άλλων οικονομικών κινήτρων.

7.5.   Αξιολόγηση της συμφωνίας του 2003 με την easyJet (μέτρο 2)

| (200) | Η συμφωνία του 2003 με την easyJet συνήφθη πριν από την έναρξη ισχύος του πίνακα του 2004, αρχικά για περίοδο 10 ετών, με δυνατότητα παράτασής της για 10 επιπλέον έτη. |
| --- | --- |

(200)

Η συμφωνία του 2003 με την easyJet συνήφθη πριν από την έναρξη ισχύος του πίνακα του 2004, αρχικά για περίοδο 10 ετών, με δυνατότητα παράτασής της για 10 επιπλέον έτη.

| (201) | Η Γερμανία υπέβαλε αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τις εκ των προτέρων χρηματοοικονομικές προοπτικές του σχεδίου, βασιζόμενη ιδίως στις προβλέψεις της FBS της 17ης Δεκεμβρίου 2003, δηλαδή πριν από την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας μεταξύ της FBS και της easyJet στις 19 Δεκεμβρίου 2003, βλέπε αιτιολογική σκέψη (37). Η FBS υπέθεσε ότι η συμφωνία θα απέφερε αύξηση του λειτουργικού κέρδους για κάθε έτος κατά την περίοδο 2004-2012 και ότι το 2010 θα επιτυγχανόταν το επονομαζόμενο «νεκρό σημείο εκμετάλλευσης» (break-even point).

  Πίνακας 9


  Προβλέψεις της FBS σχετικά με τα πρόσθετα κέρδη που θα παράγονταν από τη συμφωνία του 2003 με την easyJet (σε εκατ. ευρώ) | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Λειτουργικός κέρδος χωρίς την easyJet | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Πρόσθετο λειτουργικό κέρδος με την easyJet | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Ενοποιημένα λειτουργικά κέρδη | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |

(201)

Η Γερμανία υπέβαλε αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τις εκ των προτέρων χρηματοοικονομικές προοπτικές του σχεδίου, βασιζόμενη ιδίως στις προβλέψεις της FBS της 17ης Δεκεμβρίου 2003, δηλαδή πριν από την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας μεταξύ της FBS και της easyJet στις 19 Δεκεμβρίου 2003, βλέπε αιτιολογική σκέψη (37). Η FBS υπέθεσε ότι η συμφωνία θα απέφερε αύξηση του λειτουργικού κέρδους για κάθε έτος κατά την περίοδο 2004-2012 και ότι το 2010 θα επιτυγχανόταν το επονομαζόμενο «νεκρό σημείο εκμετάλλευσης» (break-even point).

Πίνακας 9

Προβλέψεις της FBS σχετικά με τα πρόσθετα κέρδη που θα παράγονταν από τη συμφωνία του 2003 με την easyJet (σε εκατ. ευρώ)

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Λειτουργικός κέρδος χωρίς την easyJet

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Πρόσθετο λειτουργικό κέρδος με την easyJet

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Ενοποιημένα λειτουργικά κέρδη

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

| (202) | Η Επιτροπή φρονεί ότι οι εν λόγω προβλέψεις και οι παραδοχές στις οποίες αυτές στηρίχθηκαν αποτέλεσαν ορθή βάση για τη σύναψη της συμφωνίας του 2003 με την easyJet. |
| --- | --- |

(202)

Η Επιτροπή φρονεί ότι οι εν λόγω προβλέψεις και οι παραδοχές στις οποίες αυτές στηρίχθηκαν αποτέλεσαν ορθή βάση για τη σύναψη της συμφωνίας του 2003 με την easyJet.

| (203) | Οι προβλέψεις όσον αφορά την επιβατική κίνηση που αναμενόταν να δημιουργηθεί από τη συμφωνία του 2003 με την easyJet υπολογίστηκαν με βάση, αφενός, τον αριθμό των αεροσκαφών για τα οποία η easyJet θα χρησιμοποιούσε ως βάση το Schönefeld συν τω χρόνω, όπως προβλεπόταν στη συμφωνία, και, αφετέρου, συντελεστή πληρότητας της τάξης του [...]%, που μοιάζει εύλογος με δεδομένους τους συνήθεις συντελεστές πληρότητας που επιτυγχάνονται από τους ΑΧΚ. |
| --- | --- |

(203)

Οι προβλέψεις όσον αφορά την επιβατική κίνηση που αναμενόταν να δημιουργηθεί από τη συμφωνία του 2003 με την easyJet υπολογίστηκαν με βάση, αφενός, τον αριθμό των αεροσκαφών για τα οποία η easyJet θα χρησιμοποιούσε ως βάση το Schönefeld συν τω χρόνω, όπως προβλεπόταν στη συμφωνία, και, αφετέρου, συντελεστή πληρότητας της τάξης του [...]%, που μοιάζει εύλογος με δεδομένους τους συνήθεις συντελεστές πληρότητας που επιτυγχάνονται από τους ΑΧΚ.

| (204) | Στο επιχειρηματικό σχέδιο ελήφθησαν υπόψη οι προβλέψεις για το σύνολο των πρόσθετων δαπανών και εσόδων, συμπεριλαμβανομένων των εσόδων αεροπορικού και μη αεροπορικού χαρακτήρα, και του κόστους των οικονομικών κινήτρων που προσφέρθηκαν στην easyJet. Στις προβλέψεις ελήφθησαν υπόψη, ιδίως, η πρόσθετη κίνηση και η αύξηση των πτήσεων που αναμένονταν από τη συμφωνία και τους όρους της. |
| --- | --- |

(204)

Στο επιχειρηματικό σχέδιο ελήφθησαν υπόψη οι προβλέψεις για το σύνολο των πρόσθετων δαπανών και εσόδων, συμπεριλαμβανομένων των εσόδων αεροπορικού και μη αεροπορικού χαρακτήρα, και του κόστους των οικονομικών κινήτρων που προσφέρθηκαν στην easyJet. Στις προβλέψεις ελήφθησαν υπόψη, ιδίως, η πρόσθετη κίνηση και η αύξηση των πτήσεων που αναμένονταν από τη συμφωνία και τους όρους της.

| (205) | Προκειμένου να ελέγξει στο πλαίσιο προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων αυτή τη στρατηγική απόφαση, η FBS ανέθεσε σε ελεγκτική εταιρεία [...] («ο δεύτερος εμπειρογνώμονας») να εκτιμήσει εάν ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που θα ενεργούσε με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας θα είχε συνάψει την εν λόγω σύμβαση το 2003. Η εκτίμηση αυτή (η «μελέτη του δεύτερου εμπειρογνώμονα») κάλυψε επίσης συμφωνίες που συνήφθησαν με άλλες αεροπορικές εταιρείες και ολοκληρώθηκε το 2007. |
| --- | --- |

(205)

Προκειμένου να ελέγξει στο πλαίσιο προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων αυτή τη στρατηγική απόφαση, η FBS ανέθεσε σε ελεγκτική εταιρεία [...] («ο δεύτερος εμπειρογνώμονας») να εκτιμήσει εάν ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς που θα ενεργούσε με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας θα είχε συνάψει την εν λόγω σύμβαση το 2003. Η εκτίμηση αυτή (η «μελέτη του δεύτερου εμπειρογνώμονα») κάλυψε επίσης συμφωνίες που συνήφθησαν με άλλες αεροπορικές εταιρείες και ολοκληρώθηκε το 2007.

| (206) | Ο δεύτερος εμπειρογνώμονας βάσισε την ανάλυσή του για τη συμφωνία του 2003 με την easyJet στις προβλέψεις της FBS που προαναφέρθηκαν στην αιτιολογική σκέψη (158). |
| --- | --- |

(206)

Ο δεύτερος εμπειρογνώμονας βάσισε την ανάλυσή του για τη συμφωνία του 2003 με την easyJet στις προβλέψεις της FBS που προαναφέρθηκαν στην αιτιολογική σκέψη (158).

| (207) | Ο δεύτερος εμπειρογνώμονας εξακρίβωσε λεπτομερώς την ορθότητα των προβλέψεων της FBS σχετικά με το κόστος και τα έσοδα και, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών κατά τον χρόνο σύναψης της συμφωνίας, προέβη σε προσαρμογή των παραδοχών της FBS στις περιπτώσεις στις οποίες έκρινε ότι αυτές δεν ήταν κατάλληλες. |
| --- | --- |

(207)

Ο δεύτερος εμπειρογνώμονας εξακρίβωσε λεπτομερώς την ορθότητα των προβλέψεων της FBS σχετικά με το κόστος και τα έσοδα και, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών κατά τον χρόνο σύναψης της συμφωνίας, προέβη σε προσαρμογή των παραδοχών της FBS στις περιπτώσεις στις οποίες έκρινε ότι αυτές δεν ήταν κατάλληλες.

| (208) | Για παράδειγμα, ο δεύτερος εμπειρογνώμονας προέβη σε προσαρμογή του επιχειρηματικού σχεδίου προκειμένου να ενσωματώσει σε αυτό επενδυτικό κόστος ύψους [...] εκατ. ευρώ για τη δημιουργία επιπλέον πυλών για την easyJet στον αεροσταθμό Β. Ακόμη, προέβη σε προσαρμογές με σκοπό να αντικατοπτριστεί το γεγονός ότι οι προβλέψεις της FBS βασίστηκαν σε μια εκδοχή του σχεδίου της συμφωνίας με την easyJet η οποία διέφερε ελαφρώς από τη συμφωνία που τελικά υπεγράφη. Επομένως, ο δεύτερος εμπειρογνώμονας προέβη σε προσαρμογές στο επιχειρηματικό σχέδιο προκειμένου να το εναρμονίσει πλήρως με τους όρους της υπογεγραμμένης συμφωνίας. |
| --- | --- |

(208)

Για παράδειγμα, ο δεύτερος εμπειρογνώμονας προέβη σε προσαρμογή του επιχειρηματικού σχεδίου προκειμένου να ενσωματώσει σε αυτό επενδυτικό κόστος ύψους [...] εκατ. ευρώ για τη δημιουργία επιπλέον πυλών για την easyJet στον αεροσταθμό Β. Ακόμη, προέβη σε προσαρμογές με σκοπό να αντικατοπτριστεί το γεγονός ότι οι προβλέψεις της FBS βασίστηκαν σε μια εκδοχή του σχεδίου της συμφωνίας με την easyJet η οποία διέφερε ελαφρώς από τη συμφωνία που τελικά υπεγράφη. Επομένως, ο δεύτερος εμπειρογνώμονας προέβη σε προσαρμογές στο επιχειρηματικό σχέδιο προκειμένου να το εναρμονίσει πλήρως με τους όρους της υπογεγραμμένης συμφωνίας.

| (209) | Εξάλλου, ο δεύτερος εμπειρογνώμονας υπολόγισε την καθαρή παρούσα αξία (ΚΠΑ) της συμφωνίας του 2003 με την easyJet για την περίοδο 2004-2007 βάσει στοιχείων της 30ής Δεκεμβρίου 2003, σύμφωνα με τις προβλέψεις της FBS, οι οποίες προσαρμόστηκαν όπως διευκρινίστηκε ανωτέρω. Η ΚΠΑ μιας χρονοσειράς αναμενόμενων ταμειακών ροών, τόσο εισερχόμενων όσο και εξερχόμενων, ορίζεται ως το προεξοφλημένο άθροισμα των επιμέρους αναμενόμενων ταμειακών ροών κατά τη σχετική περίοδο. Η ΚΠΑ αποτελεί τυποποιημένο εργαλείο που χρησιμοποιείται από τις επιχειρήσεις για την εκτίμηση της αποδοτικότητας ενός έργου. Ο δεύτερος εμπειρογνώμονας υπολόγισε τη συνολική ΚΠΑ της συμφωνίας του 2003 με την easyJet στο τέλος κάθε έτους έως τη λήξη ισχύος της συμφωνίας. Για τον σκοπό αυτό, ο δεύτερος εμπειρογνώμονας υπολόγισε το προεξοφλητικό επιτόκιο που θα εφαρμοζόταν για την προεξόφληση των ταμειακών ροών βάσει του κλασικού υποδείγματος αποτίμησης κεφαλαιουχικών περιουσιακών στοιχείων (70), ούτως ώστε το προεξοφλητικό επιτόκιο να αντικατοπτρίζει πραγματικά το κόστος κεφαλαίου της FBS το 2003. |
| --- | --- |

(209)

Εξάλλου, ο δεύτερος εμπειρογνώμονας υπολόγισε την καθαρή παρούσα αξία (ΚΠΑ) της συμφωνίας του 2003 με την easyJet για την περίοδο 2004-2007 βάσει στοιχείων της 30ής Δεκεμβρίου 2003, σύμφωνα με τις προβλέψεις της FBS, οι οποίες προσαρμόστηκαν όπως διευκρινίστηκε ανωτέρω. Η ΚΠΑ μιας χρονοσειράς αναμενόμενων ταμειακών ροών, τόσο εισερχόμενων όσο και εξερχόμενων, ορίζεται ως το προεξοφλημένο άθροισμα των επιμέρους αναμενόμενων ταμειακών ροών κατά τη σχετική περίοδο. Η ΚΠΑ αποτελεί τυποποιημένο εργαλείο που χρησιμοποιείται από τις επιχειρήσεις για την εκτίμηση της αποδοτικότητας ενός έργου. Ο δεύτερος εμπειρογνώμονας υπολόγισε τη συνολική ΚΠΑ της συμφωνίας του 2003 με την easyJet στο τέλος κάθε έτους έως τη λήξη ισχύος της συμφωνίας. Για τον σκοπό αυτό, ο δεύτερος εμπειρογνώμονας υπολόγισε το προεξοφλητικό επιτόκιο που θα εφαρμοζόταν για την προεξόφληση των ταμειακών ροών βάσει του κλασικού υποδείγματος αποτίμησης κεφαλαιουχικών περιουσιακών στοιχείων (70), ούτως ώστε το προεξοφλητικό επιτόκιο να αντικατοπτρίζει πραγματικά το κόστος κεφαλαίου της FBS το 2003.

| (210) | Οι προκύπτουσες ΚΠΑ παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα:

  Πίνακας 10


  ΚΠΑ των ταμειακών ροών που αναμένονταν από τη συμφωνία του 2003 με την easyJet



























  Συνολική ΚΠΑ στο τέλος του έτους (σε τιμές της 30ής Δεκεμβρίου 2003): | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ΚΠΑ | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| (σε εκατ. ευρώ) | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| Πηγή: | Μελέτη δεύτερου εμπειρογνώμονα |

(210)

Οι προκύπτουσες ΚΠΑ παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα:

Πίνακας 10

ΚΠΑ των ταμειακών ροών που αναμένονταν από τη συμφωνία του 2003 με την easyJet

Συνολική ΚΠΑ στο τέλος του έτους (σε τιμές της 30ής Δεκεμβρίου 2003):

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

ΚΠΑ

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

(σε εκατ. ευρώ)

Πηγή:

Μελέτη δεύτερου εμπειρογνώμονα

| (211) | Οι εν λόγω ΚΠΑ είναι όλες θετικές και επιβεβαιώνουν ότι ήταν εύλογη η σύναψη της συμφωνίας του 2003 με την easyJet. |
| --- | --- |

(211)

Οι εν λόγω ΚΠΑ είναι όλες θετικές και επιβεβαιώνουν ότι ήταν εύλογη η σύναψη της συμφωνίας του 2003 με την easyJet.

| (212) | Ο δεύτερος εμπειρογνώμονας επισήμανε στην έκθεσή του ότι ο αντίκτυπος της συμφωνίας στον αερολιμένα BER, όπως συνήφθη αρχικά, δηλαδή για περίοδο 10 ετών με δυνατότητα παράτασης για 10 επιπλέον έτη, δεν είχε ληφθεί υπόψη από την FBS το 2003, κατά την αξιολόγηση της σκοπιμότητας σύναψης της συμφωνίας. Όπως επισημάνθηκε από τον δεύτερο εμπειρογνώμονα, η συμφωνία του 2003 με την easyJet, όπως καταρτίστηκε αρχικά, θα εξακολουθούσε να ισχύει για αρκετά έτη μετά την έναρξη λειτουργίας του BER, που είχε προγραμματιστεί για το 2011. Επιπλέον, η εν λόγω συμφωνία έθετε όρους που ήταν εμφανώς ευνοϊκότεροι από εκείνους που προβλέπονταν στα γενικά τέλη που είχαν προγραμματιστεί για το BER κατά το άνοιγμά του. Σύμφωνα με τον δεύτερο εμπειρογνώμονα, υπήρχε συνεπώς κίνδυνος η ύπαρξη της συμφωνίας του 2003 με την easyJet να ωθούσε άλλους αερομεταφορείς να ασκήσουν σημαντική πίεση στην FBS προκειμένου να μειωθεί η διαφορά μεταξύ των γενικών τελών που ίσχυαν στο BER και εκείνων που συμφωνήθηκαν με την easyJet. Ωστόσο, το 2003 αυτό αποτελούσε πολύ μακρινό κίνδυνο που δεν μπορούσε να προβλεφθεί με οποιονδήποτε βαθμό βεβαιότητας, πόσω μάλλον να προσδιοριστεί ποσοτικά, με δεδομένες τις εξελίξεις των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων των ΑΧΚ σε μια ταχέως μεταβαλλόμενη αγορά. Πράγματι, αυτός ο κίνδυνος δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Αντίθετα, η τροποποιητική συμφωνία του 2007 με την easyJet, η ημερομηνία λήξης της οποίας είχε οριστεί ως η ημερομηνία έναρξης λειτουργίας του BER, αντικατέστησε τη συμφωνία του 2003 με την easyJet. |
| --- | --- |

(212)

Ο δεύτερος εμπειρογνώμονας επισήμανε στην έκθεσή του ότι ο αντίκτυπος της συμφωνίας στον αερολιμένα BER, όπως συνήφθη αρχικά, δηλαδή για περίοδο 10 ετών με δυνατότητα παράτασης για 10 επιπλέον έτη, δεν είχε ληφθεί υπόψη από την FBS το 2003, κατά την αξιολόγηση της σκοπιμότητας σύναψης της συμφωνίας. Όπως επισημάνθηκε από τον δεύτερο εμπειρογνώμονα, η συμφωνία του 2003 με την easyJet, όπως καταρτίστηκε αρχικά, θα εξακολουθούσε να ισχύει για αρκετά έτη μετά την έναρξη λειτουργίας του BER, που είχε προγραμματιστεί για το 2011. Επιπλέον, η εν λόγω συμφωνία έθετε όρους που ήταν εμφανώς ευνοϊκότεροι από εκείνους που προβλέπονταν στα γενικά τέλη που είχαν προγραμματιστεί για το BER κατά το άνοιγμά του. Σύμφωνα με τον δεύτερο εμπειρογνώμονα, υπήρχε συνεπώς κίνδυνος η ύπαρξη της συμφωνίας του 2003 με την easyJet να ωθούσε άλλους αερομεταφορείς να ασκήσουν σημαντική πίεση στην FBS προκειμένου να μειωθεί η διαφορά μεταξύ των γενικών τελών που ίσχυαν στο BER και εκείνων που συμφωνήθηκαν με την easyJet. Ωστόσο, το 2003 αυτό αποτελούσε πολύ μακρινό κίνδυνο που δεν μπορούσε να προβλεφθεί με οποιονδήποτε βαθμό βεβαιότητας, πόσω μάλλον να προσδιοριστεί ποσοτικά, με δεδομένες τις εξελίξεις των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων των ΑΧΚ σε μια ταχέως μεταβαλλόμενη αγορά. Πράγματι, αυτός ο κίνδυνος δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Αντίθετα, η τροποποιητική συμφωνία του 2007 με την easyJet, η ημερομηνία λήξης της οποίας είχε οριστεί ως η ημερομηνία έναρξης λειτουργίας του BER, αντικατέστησε τη συμφωνία του 2003 με την easyJet.

| (213) | Ως εκ τούτου, η μελέτη του δεύτερου εμπειρογνώμονα επιβεβαιώνει ότι ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς θα είχε συνάψει τη συμφωνία του 2003 με την easyJet. |
| --- | --- |

(213)

Ως εκ τούτου, η μελέτη του δεύτερου εμπειρογνώμονα επιβεβαιώνει ότι ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς θα είχε συνάψει τη συμφωνία του 2003 με την easyJet.

| (214) | Συμπερασματικά, η συμφωνία του 2003 με την easyJet δεν συνεπάγεται κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(214)

Συμπερασματικά, η συμφωνία του 2003 με την easyJet δεν συνεπάγεται κρατική ενίσχυση.

7.6.   Αξιολόγηση των συμφωνιών με άλλες αεροπορικές εταιρείες (μέτρο 3)

| (215) | Οι αποφάσεις της FBS για σύναψη των συμφωνιών με τις Ryanair, Germanwings, Volare, Icelandair, Norwegian Air Shuttle και Aer Lingus βασίστηκαν επίσης στις εκ των προτέρων προβλέψεις της πρόσθετης κίνησης και των πρόσθετων δαπανών και εσόδων, από τις οποίες προέκυπτε ότι η σύναψη αυτού του είδους των συμφωνιών θα ήταν επικερδής. |
| --- | --- |

(215)

Οι αποφάσεις της FBS για σύναψη των συμφωνιών με τις Ryanair, Germanwings, Volare, Icelandair, Norwegian Air Shuttle και Aer Lingus βασίστηκαν επίσης στις εκ των προτέρων προβλέψεις της πρόσθετης κίνησης και των πρόσθετων δαπανών και εσόδων, από τις οποίες προέκυπτε ότι η σύναψη αυτού του είδους των συμφωνιών θα ήταν επικερδής.

| (216) | Για καθεμία από αυτές τις συμφωνίες, οι προβλέψεις για την αναμενόμενη κίνηση υπολογίστηκαν με βάση, αφενός, τον αριθμό των πτήσεων που αναμένονταν βάσει των προγραμματισμένων δραστηριοτήτων του αερομεταφορέα και, αφετέρου, εύλογες παραδοχές σχετικά με τον συντελεστή πληρότητάς τους. Στις εν λόγω προβλέψεις ελήφθησαν υπόψη όλες οι προβλέψεις για τις συναφείς κατηγορίες πρόσθετων δαπανών και εσόδων, συμπεριλαμβανομένων κατηγοριών εσόδων αεροπορικού και μη αεροπορικού χαρακτήρα και του κόστους των οικονομικών κινήτρων που προσφέρθηκαν στους αερομεταφορείς από την FBS. |
| --- | --- |

(216)

Για καθεμία από αυτές τις συμφωνίες, οι προβλέψεις για την αναμενόμενη κίνηση υπολογίστηκαν με βάση, αφενός, τον αριθμό των πτήσεων που αναμένονταν βάσει των προγραμματισμένων δραστηριοτήτων του αερομεταφορέα και, αφετέρου, εύλογες παραδοχές σχετικά με τον συντελεστή πληρότητάς τους. Στις εν λόγω προβλέψεις ελήφθησαν υπόψη όλες οι προβλέψεις για τις συναφείς κατηγορίες πρόσθετων δαπανών και εσόδων, συμπεριλαμβανομένων κατηγοριών εσόδων αεροπορικού και μη αεροπορικού χαρακτήρα και του κόστους των οικονομικών κινήτρων που προσφέρθηκαν στους αερομεταφορείς από την FBS.

| (217) | Όπως και στην περίπτωση της συμφωνίας του 2003 με την easyJet, οι εκ των προτέρων προβλέψεις της FBS υποβλήθηκαν σε προσομοίωση ακραίων καταστάσεων από τον δεύτερο εμπειρογνώμονα. Από τις προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων διαπιστώθηκε ότι η σύναψη συμβάσεων με τις εν λόγω αεροπορικές εταιρείες θα οδηγούσε και πάλι σε πρόσθετα έσοδα που θα υπερέβαιναν τις πρόσθετες δαπάνες για κάθε έτος ισχύος κάθε σύμβασης καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος των συμφωνιών (παρά την ύπαρξη άλλων, περισσότερο συντηρητικών συμπερασμάτων). Για τη συναγωγή αυτού του συμπεράσματος, ο δεύτερος εμπειρογνώμονας πραγματοποίησε ανάλυση για κάθε σύμβαση με βάση τις εν λόγω προσαρμοσμένες προβλέψεις, η οποία συμμορφωνόταν πλήρως με τη μεθοδολογία που περιγράφηκε στις ενότητες 7.4.4 και 7.5. Ο δεύτερος εμπειρογνώμονας βάσισε την επανεξέταση και τις προσαρμογές του αποκλειστικά σε δεδομένα και προβλέψεις που είχε στη διάθεσή της η FBS κατά την αξιολόγηση της σκοπιμότητας σύναψης της συμφωνίας. |
| --- | --- |

(217)

Όπως και στην περίπτωση της συμφωνίας του 2003 με την easyJet, οι εκ των προτέρων προβλέψεις της FBS υποβλήθηκαν σε προσομοίωση ακραίων καταστάσεων από τον δεύτερο εμπειρογνώμονα. Από τις προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων διαπιστώθηκε ότι η σύναψη συμβάσεων με τις εν λόγω αεροπορικές εταιρείες θα οδηγούσε και πάλι σε πρόσθετα έσοδα που θα υπερέβαιναν τις πρόσθετες δαπάνες για κάθε έτος ισχύος κάθε σύμβασης καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος των συμφωνιών (παρά την ύπαρξη άλλων, περισσότερο συντηρητικών συμπερασμάτων). Για τη συναγωγή αυτού του συμπεράσματος, ο δεύτερος εμπειρογνώμονας πραγματοποίησε ανάλυση για κάθε σύμβαση με βάση τις εν λόγω προσαρμοσμένες προβλέψεις, η οποία συμμορφωνόταν πλήρως με τη μεθοδολογία που περιγράφηκε στις ενότητες 7.4.4 και 7.5. Ο δεύτερος εμπειρογνώμονας βάσισε την επανεξέταση και τις προσαρμογές του αποκλειστικά σε δεδομένα και προβλέψεις που είχε στη διάθεσή της η FBS κατά την αξιολόγηση της σκοπιμότητας σύναψης της συμφωνίας.

| (218) | Οι εκ των προτέρων ΚΠΑ που υπολογίστηκαν από τον δεύτερο εμπειρογνώμονα για οκτώ από τις εννέα συμφωνίες κατά τον χρόνο σύναψης των εν λόγω συμφωνιών, για την περίοδο κατά την οποία επρόκειτο να εφαρμοστούν, παρουσιάζονται στον πίνακα 11 ακολούθως:

  Πίνακας 11


  ΚΠΑ των συμφωνιών μεταξύ της FBS και διαφόρων ΑΧΚ








  Αεροπορική εταιρεία/Συμφωνία | Περίοδος προβλεπόμενης ισχύος της συμφωνίας | ΚΠΑ κατά τη διάρκεια ισχύος της συμφωνίας
  (σε ευρώ) |
| --- | --- | --- | --- |
| Ryanair (πρώτη συμφωνία) | 1η Μαΐου 2003 – 30 Απριλίου 2004 | [...] |
| Ryanair (δεύτερη συμφωνία) | 1η Μαΐου 2003 – 30 Απριλίου 2008 | [...] |
| Gemanwings (πρώτη συμφωνία) | 26 Οκτωβρίου 2003 – 31 Οκτωβρίου 2006 | [...] |
| Germanwings (δεύτερη συμφωνία) | 1η Μαΐου 2004 – 30 Απριλίου 2008 | [...] |
| Volare | 26 Οκτωβρίου 2003 – 31 Μαρτίου 2007 | [...] |
| Icelandair | 6 Ιουνίου 2004 – 31 Μαρτίου 2009 | [...] |
| Norwegian Air Shuttle | 29 Μαρτίου 2004 – 31 Μαρτίου 2009 | [...] |
| Aer Lingus | 30 Μαρτίου 2004 – 31 Μαρτίου 2009 | [...] |
| Πηγή: | Μελέτη δεύτερου εμπειρογνώμονα |

(218)

Οι εκ των προτέρων ΚΠΑ που υπολογίστηκαν από τον δεύτερο εμπειρογνώμονα για οκτώ από τις εννέα συμφωνίες κατά τον χρόνο σύναψης των εν λόγω συμφωνιών, για την περίοδο κατά την οποία επρόκειτο να εφαρμοστούν, παρουσιάζονται στον πίνακα 11 ακολούθως:

Πίνακας 11

ΚΠΑ των συμφωνιών μεταξύ της FBS και διαφόρων ΑΧΚ

Αεροπορική εταιρεία/Συμφωνία

Περίοδος προβλεπόμενης ισχύος της συμφωνίας

ΚΠΑ κατά τη διάρκεια ισχύος της συμφωνίας

(σε ευρώ)

Ryanair (πρώτη συμφωνία)

1η Μαΐου 2003 – 30 Απριλίου 2004

[...]

Ryanair (δεύτερη συμφωνία)

1η Μαΐου 2003 – 30 Απριλίου 2008

[...]

Gemanwings (πρώτη συμφωνία)

26 Οκτωβρίου 2003 – 31 Οκτωβρίου 2006

[...]

Germanwings (δεύτερη συμφωνία)

1η Μαΐου 2004 – 30 Απριλίου 2008

[...]

Volare

26 Οκτωβρίου 2003 – 31 Μαρτίου 2007

[...]

Icelandair

6 Ιουνίου 2004 – 31 Μαρτίου 2009

[...]

Norwegian Air Shuttle

29 Μαρτίου 2004 – 31 Μαρτίου 2009

[...]

Aer Lingus

30 Μαρτίου 2004 – 31 Μαρτίου 2009

[...]

Πηγή:

Μελέτη δεύτερου εμπειρογνώμονα

| (219) | Όπως καταδεικνύεται από τον πίνακα αυτό, όλες οι ΚΠΑ είναι θετικές. Ως εκ τούτου, θα ήταν εύλογο για έναν συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς που θα ενεργούσε με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας να αποδεχτεί τους όρους των εν λόγω συμφωνιών κατά την ημερομηνία κατά την οποία συνήφθησαν. |
| --- | --- |

(219)

Όπως καταδεικνύεται από τον πίνακα αυτό, όλες οι ΚΠΑ είναι θετικές. Ως εκ τούτου, θα ήταν εύλογο για έναν συνετό ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς που θα ενεργούσε με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας να αποδεχτεί τους όρους των εν λόγω συμφωνιών κατά την ημερομηνία κατά την οποία συνήφθησαν.

| (220) | Για τη συμφωνία με τη V-Bird (71), δεν υπολογίστηκε ΚΠΑ. Ο δεύτερος εμπειρογνώμονας επισήμανε ότι δεν υπήρξε εκ των προτέρων επιχειρηματικό σχέδιο για την εν λόγω συμφωνία. Ωστόσο, οι όροι της εν λόγω συμφωνίας είναι πολύ παρόμοιοι με εκείνους της συμφωνίας με τη Volare. Και οι δύο συμφωνίες υπεγράφησαν σχεδόν ταυτόχρονα, για παρόμοιες περιόδους (τριάμισι και τέσσερα έτη αντίστοιχα). Προέβλεπαν δε τη δυνατότητα εφαρμογής του πίνακα του 2003 για τον καθορισμό των αερολιμενικών τελών, καθώς και την καταβολή της ίδιας επιχορήγησης για την παροχή κινήτρων ([...] εκατ. ευρώ) στη Volare και στη V-Bird. Οι όροι λειτουργίας που προβλέπονταν και στις δύο συμφωνίες αφορούσαν πολύ παρόμοιο αριθμό πτήσεων και τον ίδιο τύπο αεροσκάφους. Επιπλέον, κατά τη σύναψη των εν λόγω συμφωνιών, εύλογα θεωρήθηκε ότι και οι δύο αεροπορικές εταιρείες θα διέθεταν παρόμοιο συντελεστή πληρότητας. Συνεπώς, η πρόσθετη κίνηση που αναμενόταν και από τις δύο συμφωνίες ήταν συγκρίσιμη. Τέλος, και οι δύο συμφωνίες αναμενόταν να δημιουργήσουν παρόμοιο πρόσθετο λειτουργικό κόστος για την FBS. Με βάση τις ομοιότητες μεταξύ των δύο αυτών συμφωνιών, ήταν εύλογο να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η συμφωνία με τη V-Bird πληρούσε το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς. |
| --- | --- |

(220)

Για τη συμφωνία με τη V-Bird (71), δεν υπολογίστηκε ΚΠΑ. Ο δεύτερος εμπειρογνώμονας επισήμανε ότι δεν υπήρξε εκ των προτέρων επιχειρηματικό σχέδιο για την εν λόγω συμφωνία. Ωστόσο, οι όροι της εν λόγω συμφωνίας είναι πολύ παρόμοιοι με εκείνους της συμφωνίας με τη Volare. Και οι δύο συμφωνίες υπεγράφησαν σχεδόν ταυτόχρονα, για παρόμοιες περιόδους (τριάμισι και τέσσερα έτη αντίστοιχα). Προέβλεπαν δε τη δυνατότητα εφαρμογής του πίνακα του 2003 για τον καθορισμό των αερολιμενικών τελών, καθώς και την καταβολή της ίδιας επιχορήγησης για την παροχή κινήτρων ([...] εκατ. ευρώ) στη Volare και στη V-Bird. Οι όροι λειτουργίας που προβλέπονταν και στις δύο συμφωνίες αφορούσαν πολύ παρόμοιο αριθμό πτήσεων και τον ίδιο τύπο αεροσκάφους. Επιπλέον, κατά τη σύναψη των εν λόγω συμφωνιών, εύλογα θεωρήθηκε ότι και οι δύο αεροπορικές εταιρείες θα διέθεταν παρόμοιο συντελεστή πληρότητας. Συνεπώς, η πρόσθετη κίνηση που αναμενόταν και από τις δύο συμφωνίες ήταν συγκρίσιμη. Τέλος, και οι δύο συμφωνίες αναμενόταν να δημιουργήσουν παρόμοιο πρόσθετο λειτουργικό κόστος για την FBS. Με βάση τις ομοιότητες μεταξύ των δύο αυτών συμφωνιών, ήταν εύλογο να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η συμφωνία με τη V-Bird πληρούσε το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς.

| (221) | Σε κάθε περίπτωση, η V-Bird διέκοψε τις δραστηριότητές της στις 8 Οκτωβρίου 2004 και υπέβαλε αίτηση πτώχευσης· η αίτηση έγινε δεκτή στις 18 Οκτωβρίου 2004. Η V-Bird τέθηκε σε καθεστώς εκκαθάρισης στις αρχές Ιανουαρίου του 2005. Συνεπώς, δεν υπάρχει πλέον καμία επιχείρηση που θα είχε επωφεληθεί, είτε άμεσα είτε έμμεσα, από τυχόν κρατική ενίσχυση η οποία περιλαμβανόταν στη συμφωνία με τη V-Bird. |
| --- | --- |

(221)

Σε κάθε περίπτωση, η V-Bird διέκοψε τις δραστηριότητές της στις 8 Οκτωβρίου 2004 και υπέβαλε αίτηση πτώχευσης· η αίτηση έγινε δεκτή στις 18 Οκτωβρίου 2004. Η V-Bird τέθηκε σε καθεστώς εκκαθάρισης στις αρχές Ιανουαρίου του 2005. Συνεπώς, δεν υπάρχει πλέον καμία επιχείρηση που θα είχε επωφεληθεί, είτε άμεσα είτε έμμεσα, από τυχόν κρατική ενίσχυση η οποία περιλαμβανόταν στη συμφωνία με τη V-Bird.

| (222) | Με δεδομένα τα ανωτέρω, καμία από τις συμφωνίες που αναφέρονται στον πίνακα 6 δεν συνεπάγεται κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(222)

Με δεδομένα τα ανωτέρω, καμία από τις συμφωνίες που αναφέρονται στον πίνακα 6 δεν συνεπάγεται κρατική ενίσχυση.

7.7.   Αξιολόγηση της σύμβασης μίσθωσης του 2004 με την easyJet (μέτρο 4)

| (223) | Ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη ήταν της γνώμης ότι με τη σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet χορηγήθηκε στην easyJet αποκλειστική χρήση του αεροσταθμού Β του Schönefeld αποκλείοντας την πρόσβαση άλλων αεροπορικών εταιρειών σε αυτόν. |
| --- | --- |

(223)

Ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη ήταν της γνώμης ότι με τη σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet χορηγήθηκε στην easyJet αποκλειστική χρήση του αεροσταθμού Β του Schönefeld αποκλείοντας την πρόσβαση άλλων αεροπορικών εταιρειών σε αυτόν.

| (224) | Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη (55), από το 2004 έως το 2007 η easyJet μίσθωνε περίπου [...] m2 χώρου γραφείων και θυρίδων ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών, ή ποσοστό [...]% του συνολικού εμβαδού του αεροσταθμού Β. Στους δημόσιους χώρους του αεροσταθμού Β (διάδρομοι, αίθουσες, καφετέρια) είχαν πρόσβαση και επιβάτες άλλων αεροπορικών εταιρειών εκτός της easyJet, δεδομένου ότι οι αεροσταθμοί Α και Β συνδέονταν μεταξύ τους. |
| --- | --- |

(224)

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη (55), από το 2004 έως το 2007 η easyJet μίσθωνε περίπου [...] m2 χώρου γραφείων και θυρίδων ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών, ή ποσοστό [...]% του συνολικού εμβαδού του αεροσταθμού Β. Στους δημόσιους χώρους του αεροσταθμού Β (διάδρομοι, αίθουσες, καφετέρια) είχαν πρόσβαση και επιβάτες άλλων αεροπορικών εταιρειών εκτός της easyJet, δεδομένου ότι οι αεροσταθμοί Α και Β συνδέονταν μεταξύ τους.

| (225) | Η διάθεση χώρων ελέγχου εισιτηρίων σε συγκεκριμένες αεροπορικές εταιρείες και η χορήγηση δικαιωμάτων χρήσης εμπορικών σημάτων και διαφήμισης στις εν λόγω εταιρείες στους παρακείμενους χώρους αποτελούν συνήθη επιχειρηματική πρακτική στους ευρωπαϊκούς και τους διεθνείς αερολιμένες, και τέτοιου είδους ρυθμίσεις είναι ευρέως διαδεδομένες. |
| --- | --- |

(225)

Η διάθεση χώρων ελέγχου εισιτηρίων σε συγκεκριμένες αεροπορικές εταιρείες και η χορήγηση δικαιωμάτων χρήσης εμπορικών σημάτων και διαφήμισης στις εν λόγω εταιρείες στους παρακείμενους χώρους αποτελούν συνήθη επιχειρηματική πρακτική στους ευρωπαϊκούς και τους διεθνείς αερολιμένες, και τέτοιου είδους ρυθμίσεις είναι ευρέως διαδεδομένες.

| (226) | Ιδίως στις περιπτώσεις όπου μια αεροπορική εταιρεία ή μια ένωση αεροπορικών εταιρειών μεταφέρει μεγάλο αριθμό επιβατών από ή προς έναν συγκεκριμένο αερολιμένα, είναι εύλογο από λειτουργική (και, επομένως, από επιχειρηματική) άποψη να συγκεντρώνονται οι δραστηριότητές της σε έναν και μόνο αεροσταθμό. Αυτό βελτιστοποιεί τις λειτουργικές διαδικασίες τόσο του αερολιμένα όσο και της αεροπορικής εταιρείας. |
| --- | --- |

(226)

Ιδίως στις περιπτώσεις όπου μια αεροπορική εταιρεία ή μια ένωση αεροπορικών εταιρειών μεταφέρει μεγάλο αριθμό επιβατών από ή προς έναν συγκεκριμένο αερολιμένα, είναι εύλογο από λειτουργική (και, επομένως, από επιχειρηματική) άποψη να συγκεντρώνονται οι δραστηριότητές της σε έναν και μόνο αεροσταθμό. Αυτό βελτιστοποιεί τις λειτουργικές διαδικασίες τόσο του αερολιμένα όσο και της αεροπορικής εταιρείας.

| (227) | Συνεπώς, ένας φορέας εκμετάλλευσης αερολιμένα δεν χορηγεί απαραιτήτως οικονομικό πλεονέκτημα σε μια αεροπορική εταιρεία εάν της παράσχει αποκλειστική χρήση όλων των θυρίδων ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών και χώρων γραφείων σε έναν αεροσταθμό. Αυτό ενδέχεται να ισχύει μόνον εάν ο φορέας εκμετάλλευσης του αερολιμένα παρέχει αποκλειστική χρήση σε χώρους που υπερβαίνουν τις ανάγκες του αερομεταφορέα (αποτρέποντας έτσι άλλες αεροπορικές εταιρείες από τη χρήση της διαθέσιμης χωρητικότητας) ή όταν επιβάλλει παράλογα χαμηλό μίσθωμα. Όπως καταδεικνύεται κατωτέρω, η σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet δεν πληροί κανέναν από τους όρους αυτούς. |
| --- | --- |

(227)

Συνεπώς, ένας φορέας εκμετάλλευσης αερολιμένα δεν χορηγεί απαραιτήτως οικονομικό πλεονέκτημα σε μια αεροπορική εταιρεία εάν της παράσχει αποκλειστική χρήση όλων των θυρίδων ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών και χώρων γραφείων σε έναν αεροσταθμό. Αυτό ενδέχεται να ισχύει μόνον εάν ο φορέας εκμετάλλευσης του αερολιμένα παρέχει αποκλειστική χρήση σε χώρους που υπερβαίνουν τις ανάγκες του αερομεταφορέα (αποτρέποντας έτσι άλλες αεροπορικές εταιρείες από τη χρήση της διαθέσιμης χωρητικότητας) ή όταν επιβάλλει παράλογα χαμηλό μίσθωμα. Όπως καταδεικνύεται κατωτέρω, η σύμβαση μίσθωσης του 2004 με την easyJet δεν πληροί κανέναν από τους όρους αυτούς.

| (228) | Από την έναρξη της εκτέλεσης πτήσεων της easyJet από και προς το Schönefeld, η εν λόγω αεροπορική εταιρεία αποτελούσε μακράν την κυρίαρχη αεροπορική εταιρεία σε αυτό. Μεταξύ του 2004 και του 2007, η easyJet μετέφερε μεταξύ [...]% και [...]% επί του συνόλου των επιβατών του Schönefeld. Το 2003 αναμενόταν ότι η easyJet θα αποτελούσε μακράν τον μεγαλύτερο αερομεταφορέα από άποψη επιβατικής κίνησης. Για την ακρίβεια, λόγω της συμβατικής υποχρέωσης της easyJet να χρησιμοποιεί ως βάση για συγκεκριμένο αριθμό αεροσκαφών της το Schönefeld, η FBS ήταν σε θέση να εξυπηρετεί αντίστοιχα μεγάλο αριθμό επιβατών από τη στιγμή που ξεκίνησαν οι δραστηριότητες της easyJet. |
| --- | --- |

(228)

Από την έναρξη της εκτέλεσης πτήσεων της easyJet από και προς το Schönefeld, η εν λόγω αεροπορική εταιρεία αποτελούσε μακράν την κυρίαρχη αεροπορική εταιρεία σε αυτό. Μεταξύ του 2004 και του 2007, η easyJet μετέφερε μεταξύ [...]% και [...]% επί του συνόλου των επιβατών του Schönefeld. Το 2003 αναμενόταν ότι η easyJet θα αποτελούσε μακράν τον μεγαλύτερο αερομεταφορέα από άποψη επιβατικής κίνησης. Για την ακρίβεια, λόγω της συμβατικής υποχρέωσης της easyJet να χρησιμοποιεί ως βάση για συγκεκριμένο αριθμό αεροσκαφών της το Schönefeld, η FBS ήταν σε θέση να εξυπηρετεί αντίστοιχα μεγάλο αριθμό επιβατών από τη στιγμή που ξεκίνησαν οι δραστηριότητες της easyJet.

| (229) | Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας, η χωρητικότητα του αεροσταθμού Β ανερχόταν σε 600 000 επιβάτες ετησίως, αριθμός σημαντικά χαμηλότερος από εκείνον των επιβατών που αναμενόταν να μεταφέρει η easyJet από και προς το Schönefeld από το 2004 ([...] εκατ. (72)). Συνεπώς, καθίσταται σαφές ότι μέσω της σύμβασης μίσθωσης του 2004 με την easyJet, η FBS δεν εφάρμοζε καμία στρατηγική «αποθεματοποίησης χωρητικότητας» σχεδιασμένη με σκοπό να εμποδίσει άλλες αεροπορικές εταιρείες να ανταγωνιστούν την easyJet στο Schönefeld. Το 2006 [...] εκατ. επιβάτες εξυπηρετήθηκαν από τον αεροσταθμό Β, αριθμός υπερδιπλάσιος από τη θεωρητική χωρητικότητα, χωρίς σημαντικές τεχνικές τροποποιήσεις. Η ικανότητα διεκπεραίωσης τόσο μεγάλου αριθμού επιβατών οφειλόταν ιδίως στη χρήση των εγκαταστάσεων του αεροσταθμού από έναν και μόνο αερομεταφορέα, γεγονός που κατέστησε δυνατή τη βελτιστοποίηση της ροής των επιβατών. |
| --- | --- |

(229)

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας, η χωρητικότητα του αεροσταθμού Β ανερχόταν σε 600 000 επιβάτες ετησίως, αριθμός σημαντικά χαμηλότερος από εκείνον των επιβατών που αναμενόταν να μεταφέρει η easyJet από και προς το Schönefeld από το 2004 ([...] εκατ. (72)). Συνεπώς, καθίσταται σαφές ότι μέσω της σύμβασης μίσθωσης του 2004 με την easyJet, η FBS δεν εφάρμοζε καμία στρατηγική «αποθεματοποίησης χωρητικότητας» σχεδιασμένη με σκοπό να εμποδίσει άλλες αεροπορικές εταιρείες να ανταγωνιστούν την easyJet στο Schönefeld. Το 2006 [...] εκατ. επιβάτες εξυπηρετήθηκαν από τον αεροσταθμό Β, αριθμός υπερδιπλάσιος από τη θεωρητική χωρητικότητα, χωρίς σημαντικές τεχνικές τροποποιήσεις. Η ικανότητα διεκπεραίωσης τόσο μεγάλου αριθμού επιβατών οφειλόταν ιδίως στη χρήση των εγκαταστάσεων του αεροσταθμού από έναν και μόνο αερομεταφορέα, γεγονός που κατέστησε δυνατή τη βελτιστοποίηση της ροής των επιβατών.

| (230) | Όσον αφορά τα τέλη μίσθωσης, δεν έχει νόημα να συγκριθεί το μίσθωμα σε διαφορετικούς αερολιμένες εξαιτίας των διαφορών στη χωρητικότητα, στις συνθήκες της αγοράς και στην ποιότητα των εγκαταστάσεων. Το μίσθωμα που καταβαλλόταν από την easyJet ήταν για την ακρίβεια σύμφωνο με τα μισθώματα που χρέωνε η FBS, χωρίς την παροχή έκπτωσης. |
| --- | --- |

(230)

Όσον αφορά τα τέλη μίσθωσης, δεν έχει νόημα να συγκριθεί το μίσθωμα σε διαφορετικούς αερολιμένες εξαιτίας των διαφορών στη χωρητικότητα, στις συνθήκες της αγοράς και στην ποιότητα των εγκαταστάσεων. Το μίσθωμα που καταβαλλόταν από την easyJet ήταν για την ακρίβεια σύμφωνο με τα μισθώματα που χρέωνε η FBS, χωρίς την παροχή έκπτωσης.

| (231) | Στον αεροσταθμό Β η easyJet κατέβαλλε [...]ευρώ ανά m2 για χώρο θυρίδων και [...] ευρώ ανά m2 για χώρο γραφείων. Παρόμοιες χρεώσεις συμφωνήθηκαν και με άλλες αεροπορικές εταιρείες για παρόμοιες εγκαταστάσεις σε άλλους αεροσταθμούς. Για παράδειγμα, η Germanwings κατέβαλλε επίσης [...] ευρώ ανά m2 για χώρο θυρίδων στον αεροσταθμό Α. Η Aeroflot κατέβαλλε [...] ευρώ ανά m2 για ένα γραφείο στον αεροσταθμό Α. Στον αεροσταθμό Β, η Condor ενοικίαζε γραφεία πριν από την easyJet και κατέβαλλε χαμηλότερο μίσθωμα για εγκαταστάσεις του ίδιου τύπου στον αεροσταθμό Β. Ενώ η easyJet κατέβαλλε [...] ευρώ ανά m2 για χώρο γραφείων, στην Condor η χρέωση ήταν μόλις [...] ευρώ ανά m2. |
| --- | --- |

(231)

Στον αεροσταθμό Β η easyJet κατέβαλλε [...]ευρώ ανά m2 για χώρο θυρίδων και [...] ευρώ ανά m2 για χώρο γραφείων. Παρόμοιες χρεώσεις συμφωνήθηκαν και με άλλες αεροπορικές εταιρείες για παρόμοιες εγκαταστάσεις σε άλλους αεροσταθμούς. Για παράδειγμα, η Germanwings κατέβαλλε επίσης [...] ευρώ ανά m2 για χώρο θυρίδων στον αεροσταθμό Α. Η Aeroflot κατέβαλλε [...] ευρώ ανά m2 για ένα γραφείο στον αεροσταθμό Α. Στον αεροσταθμό Β, η Condor ενοικίαζε γραφεία πριν από την easyJet και κατέβαλλε χαμηλότερο μίσθωμα για εγκαταστάσεις του ίδιου τύπου στον αεροσταθμό Β. Ενώ η easyJet κατέβαλλε [...] ευρώ ανά m2 για χώρο γραφείων, στην Condor η χρέωση ήταν μόλις [...] ευρώ ανά m2.

| (232) | Αυτό το είδος σύγκρισης ενδείκνυται για την αξιολόγηση της ύπαρξης οικονομικού πλεονεκτήματος στο πλαίσιο της σύμβασης μίσθωσης του 2004 με την easyJet. Για την ακρίβεια, σε αντίθεση με μια συμφωνία που διέπει το σύνολο των δραστηριοτήτων μιας αεροπορικής εταιρείας σε έναν αερολιμένα και τις βασικές οικονομικές σχέσεις της με αυτόν (73), μια σύμβαση μίσθωσης θυρίδων ελέγχου εισιτηρίων και χώρων γραφείων συνδέεται με την παροχή πρόσβασης σε εγκαταστάσεις που εν γένει θεωρείται σχετικά συνήθης, τουλάχιστον εντός ενός αερολιμένα. Επιπλέον, τα μισθώματα στο πλαίσιο τέτοιου είδους συμβάσεων ανέρχονται σε μικρά ποσά σε σύγκριση με τα αερολιμενικά τέλη, τις επιχορηγήσεις εμπορικής προώθησης και τα λοιπά οικονομικά κίνητρα. Ως εκ τούτου, ο φορέας εκμετάλλευσης του αερολιμένα δεν έχει σημαντικό κίνητρο ώστε να ορίσει εξατομικευμένα μισθώματα ή να προσπαθήσει να επιτύχει τα υψηλότερα δυνατά μισθώματα μέσω διαπραγματεύσεων με τις αεροπορικές εταιρείες. Το εμπορικό συμφέρον του φορέα εκμετάλλευσης του αερολιμένα έγκειται μάλλον στη συγκέντρωση των δραστηριοτήτων μιας συγκεκριμένης αεροπορικής εταιρείας σε έναν τόπο προκειμένου να διασφαλίζεται η λειτουργική αποδοτικότητα προς όφελος του πελάτη του, ιδίως σε περιπτώσεις όπου, όπως στην περίπτωση της FBS, επιχειρεί να προσελκύσει αεροπορικές εταιρείες και να τις ωθήσει να αυξήσουν την κυκλοφορία τους. |
| --- | --- |

(232)

Αυτό το είδος σύγκρισης ενδείκνυται για την αξιολόγηση της ύπαρξης οικονομικού πλεονεκτήματος στο πλαίσιο της σύμβασης μίσθωσης του 2004 με την easyJet. Για την ακρίβεια, σε αντίθεση με μια συμφωνία που διέπει το σύνολο των δραστηριοτήτων μιας αεροπορικής εταιρείας σε έναν αερολιμένα και τις βασικές οικονομικές σχέσεις της με αυτόν (73), μια σύμβαση μίσθωσης θυρίδων ελέγχου εισιτηρίων και χώρων γραφείων συνδέεται με την παροχή πρόσβασης σε εγκαταστάσεις που εν γένει θεωρείται σχετικά συνήθης, τουλάχιστον εντός ενός αερολιμένα. Επιπλέον, τα μισθώματα στο πλαίσιο τέτοιου είδους συμβάσεων ανέρχονται σε μικρά ποσά σε σύγκριση με τα αερολιμενικά τέλη, τις επιχορηγήσεις εμπορικής προώθησης και τα λοιπά οικονομικά κίνητρα. Ως εκ τούτου, ο φορέας εκμετάλλευσης του αερολιμένα δεν έχει σημαντικό κίνητρο ώστε να ορίσει εξατομικευμένα μισθώματα ή να προσπαθήσει να επιτύχει τα υψηλότερα δυνατά μισθώματα μέσω διαπραγματεύσεων με τις αεροπορικές εταιρείες. Το εμπορικό συμφέρον του φορέα εκμετάλλευσης του αερολιμένα έγκειται μάλλον στη συγκέντρωση των δραστηριοτήτων μιας συγκεκριμένης αεροπορικής εταιρείας σε έναν τόπο προκειμένου να διασφαλίζεται η λειτουργική αποδοτικότητα προς όφελος του πελάτη του, ιδίως σε περιπτώσεις όπου, όπως στην περίπτωση της FBS, επιχειρεί να προσελκύσει αεροπορικές εταιρείες και να τις ωθήσει να αυξήσουν την κυκλοφορία τους.

| (233) | Ως εκ τούτου, αντίθετα με όσα ισχυρίστηκαν τρίτα μέρη, δεν θα ήταν απαραιτήτως εύλογο η κατανομή χώρων στις αεροπορικές εταιρείες να γίνεται με βάση προσκλήσεις υποβολής προσφορών. Για την ακρίβεια, αυτού του είδους η πρακτική φαίνεται να μην συνηθίζεται στους ευρωπαϊκούς αερολιμένες. Η συμπεριφορά που αναμένεται από έναν συνετό φορέα εκμετάλλευσης αερολιμένα που ενεργεί με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας συνίσταται στην εξεύρεση κατάλληλων χώρων για κάθε κύρια αεροπορική εταιρεία που δραστηριοποιείται στον αερολιμένα, από άποψη χωρητικότητας και άλλων χαρακτηριστικών, και στην επιβολή εύλογου μισθώματος σύμφωνα με τις συνήθεις πρακτικές στον αερολιμένα. |
| --- | --- |

(233)

Ως εκ τούτου, αντίθετα με όσα ισχυρίστηκαν τρίτα μέρη, δεν θα ήταν απαραιτήτως εύλογο η κατανομή χώρων στις αεροπορικές εταιρείες να γίνεται με βάση προσκλήσεις υποβολής προσφορών. Για την ακρίβεια, αυτού του είδους η πρακτική φαίνεται να μην συνηθίζεται στους ευρωπαϊκούς αερολιμένες. Η συμπεριφορά που αναμένεται από έναν συνετό φορέα εκμετάλλευσης αερολιμένα που ενεργεί με γνώμονα προοπτικές κερδοφορίας συνίσταται στην εξεύρεση κατάλληλων χώρων για κάθε κύρια αεροπορική εταιρεία που δραστηριοποιείται στον αερολιμένα, από άποψη χωρητικότητας και άλλων χαρακτηριστικών, και στην επιβολή εύλογου μισθώματος σύμφωνα με τις συνήθεις πρακτικές στον αερολιμένα.

| (234) | Για τους λόγους αυτούς, το επίπεδο του μισθώματος δεν παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα εάν αντιστοιχεί εν γένει στα μισθώματα που καταβάλλουν άλλες αεροπορικές εταιρείες στον αερολιμένα. Αυτό ισχύει στην περίπτωση της σύμβασης μίσθωσης του 2004 με την easyJet. |
| --- | --- |

(234)

Για τους λόγους αυτούς, το επίπεδο του μισθώματος δεν παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα εάν αντιστοιχεί εν γένει στα μισθώματα που καταβάλλουν άλλες αεροπορικές εταιρείες στον αερολιμένα. Αυτό ισχύει στην περίπτωση της σύμβασης μίσθωσης του 2004 με την easyJet.

| (235) | Επιπλέον, είναι εύλογο για έναν φορέα εκμετάλλευσης αερολιμένα να συνάπτει τέτοιου είδους συμβάσεις για διάρκεια σύμφωνη με τη διάρκεια της «βασικής» συμφωνίας που διέπει τις δραστηριότητες της αεροπορικής εταιρείας στον αερολιμένα. Αυτό ισχύει στην περίπτωση της σύμβασης μίσθωσης του 2004 με την easyJet. |
| --- | --- |

(235)

Επιπλέον, είναι εύλογο για έναν φορέα εκμετάλλευσης αερολιμένα να συνάπτει τέτοιου είδους συμβάσεις για διάρκεια σύμφωνη με τη διάρκεια της «βασικής» συμφωνίας που διέπει τις δραστηριότητες της αεροπορικής εταιρείας στον αερολιμένα. Αυτό ισχύει στην περίπτωση της σύμβασης μίσθωσης του 2004 με την easyJet.

| (236) | Όσον αφορά τις εγκαταστάσεις διακίνησης αποσκευών, τα συστήματα που υπάρχουν στους αεροσταθμούς Α και Β είναι πανομοιότυπα από τεχνική άποψη, με μία εξαίρεση: η εγκατάσταση στον αεροσταθμό Β περιλαμβάνει σταθερό μηχάνημα ακτίνων Χ. Το μηχάνημα αυτό τοποθετήθηκε κατόπιν αιτήματος της γερμανικής ομοσπονδιακής αστυνομίας. Σε διαφορετική περίπτωση, η άδεια λειτουργίας του αεροσταθμού Β θα είχε ανακληθεί. Ο τεχνικός εξοπλισμός της εγκατάστασης διακίνησης αποσκευών στον αεροσταθμό Β δεν παρέχει στην easyJet κανένα λειτουργικό πλεονέκτημα, όπως ταχύτερη ή ομαλότερη φορτοεκφόρτωση των αποσκευών. Αντίθετα, παρέχει μια ολοκληρωμένη μέθοδο διενέργειας ελέγχων με ακτίνες Χ, χωρίς αυτό να έχει οποιονδήποτε αντίκτυπο στις διαδικασίες ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών της αεροπορικής εταιρείας. |
| --- | --- |

(236)

Όσον αφορά τις εγκαταστάσεις διακίνησης αποσκευών, τα συστήματα που υπάρχουν στους αεροσταθμούς Α και Β είναι πανομοιότυπα από τεχνική άποψη, με μία εξαίρεση: η εγκατάσταση στον αεροσταθμό Β περιλαμβάνει σταθερό μηχάνημα ακτίνων Χ. Το μηχάνημα αυτό τοποθετήθηκε κατόπιν αιτήματος της γερμανικής ομοσπονδιακής αστυνομίας. Σε διαφορετική περίπτωση, η άδεια λειτουργίας του αεροσταθμού Β θα είχε ανακληθεί. Ο τεχνικός εξοπλισμός της εγκατάστασης διακίνησης αποσκευών στον αεροσταθμό Β δεν παρέχει στην easyJet κανένα λειτουργικό πλεονέκτημα, όπως ταχύτερη ή ομαλότερη φορτοεκφόρτωση των αποσκευών. Αντίθετα, παρέχει μια ολοκληρωμένη μέθοδο διενέργειας ελέγχων με ακτίνες Χ, χωρίς αυτό να έχει οποιονδήποτε αντίκτυπο στις διαδικασίες ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών της αεροπορικής εταιρείας.

| (237) | Για την ακρίβεια, το ολοκληρωμένο σύστημα ασφάλειας προκαλεί, αντιθέτως, λειτουργικές δυσκολίες στην easyJet. Εάν εντοπιστεί πρόβλημα με κάποια αποσκευή επιβάτη η οποία πρέπει να υποβληθεί σε χειρωνακτικό έλεγχο, ο επιβάτης πρέπει να κληθεί να επιστρέψει στην περιοχή ασφαλείας του αεροσταθμού Β. Ωστόσο, μέχρι να εντοπιστεί το πρόβλημα ο επιβάτης έχει ήδη φτάσει στον χώρο αναμονής επιβίβασης και πρέπει να ενημερωθεί και να μεταβεί πίσω στον χώρο ασφαλείας. Πρόκειται για μια επαχθή διαδικασία, η οποία συνεπάγεται ότι η διαδικασία ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών των επιβατών στον αεροσταθμό Β του Schönefeld πρέπει να έχει ολοκληρωθεί τουλάχιστον 30 λεπτά πριν από την απογείωση. Η easyJet εφαρμόζει επί του παρόντος χρονικό όριο 40 λεπτών, διότι σε διαφορετική περίπτωση δεν υπάρχει καμία εγγύηση για την έγκαιρη ολοκλήρωση της διαδικασίας. Στον αεροσταθμό Α, αντίθετα, δεν υπάρχουν τέτοιοι περιορισμοί. Ένα χρονικό όριο 20 λεπτών πριν από την απογείωση αποτελεί κοινή πρακτική και δεν προκαλεί τεχνικά προβλήματα. |
| --- | --- |

(237)

Για την ακρίβεια, το ολοκληρωμένο σύστημα ασφάλειας προκαλεί, αντιθέτως, λειτουργικές δυσκολίες στην easyJet. Εάν εντοπιστεί πρόβλημα με κάποια αποσκευή επιβάτη η οποία πρέπει να υποβληθεί σε χειρωνακτικό έλεγχο, ο επιβάτης πρέπει να κληθεί να επιστρέψει στην περιοχή ασφαλείας του αεροσταθμού Β. Ωστόσο, μέχρι να εντοπιστεί το πρόβλημα ο επιβάτης έχει ήδη φτάσει στον χώρο αναμονής επιβίβασης και πρέπει να ενημερωθεί και να μεταβεί πίσω στον χώρο ασφαλείας. Πρόκειται για μια επαχθή διαδικασία, η οποία συνεπάγεται ότι η διαδικασία ελέγχου εισιτηρίων και αποσκευών των επιβατών στον αεροσταθμό Β του Schönefeld πρέπει να έχει ολοκληρωθεί τουλάχιστον 30 λεπτά πριν από την απογείωση. Η easyJet εφαρμόζει επί του παρόντος χρονικό όριο 40 λεπτών, διότι σε διαφορετική περίπτωση δεν υπάρχει καμία εγγύηση για την έγκαιρη ολοκλήρωση της διαδικασίας. Στον αεροσταθμό Α, αντίθετα, δεν υπάρχουν τέτοιοι περιορισμοί. Ένα χρονικό όριο 20 λεπτών πριν από την απογείωση αποτελεί κοινή πρακτική και δεν προκαλεί τεχνικά προβλήματα.

| (238) | Μια άλλη δυσκολία σχετίζεται με το γεγονός ότι οι εγκαταστάσεις διακίνησης αποσκευών στους αεροσταθμούς Α και Β διαφέρουν ως προς την ευαισθησία τους σε τεχνικές βλάβες. Λόγω της τεχνολογίας ολοκληρωμένης ασφάλειας, η οποία είναι περισσότερο σύνθετη, οι εγκαταστάσεις διακίνησης αποσκευών στον αεροσταθμό Β λειτουργούσαν για το [...]% των ωρών λειτουργίας κατά την περίοδο Μαΐου-Δεκεμβρίου 2004, ενώ οι εγκαταστάσεις στον αεροσταθμό Α λειτουργούσαν για το [...]% του χρόνου. |
| --- | --- |

(238)

Μια άλλη δυσκολία σχετίζεται με το γεγονός ότι οι εγκαταστάσεις διακίνησης αποσκευών στους αεροσταθμούς Α και Β διαφέρουν ως προς την ευαισθησία τους σε τεχνικές βλάβες. Λόγω της τεχνολογίας ολοκληρωμένης ασφάλειας, η οποία είναι περισσότερο σύνθετη, οι εγκαταστάσεις διακίνησης αποσκευών στον αεροσταθμό Β λειτουργούσαν για το [...]% των ωρών λειτουργίας κατά την περίοδο Μαΐου-Δεκεμβρίου 2004, ενώ οι εγκαταστάσεις στον αεροσταθμό Α λειτουργούσαν για το [...]% του χρόνου.

| (239) | Από όλα τα ανωτέρω συνάγεται το συμπέρασμα ότι καμία από τις διατάξεις της σύμβασης μίσθωσης του 2004 με την easyJet δεν είχε ως αποτέλεσμα την παροχή οικονομικού πλεονεκτήματος στην easyJet. Ως εκ τούτου, η εν λόγω σύμβαση δεν συνιστά κρατική ενίσχυση, |
| --- | --- |

(239)

Από όλα τα ανωτέρω συνάγεται το συμπέρασμα ότι καμία από τις διατάξεις της σύμβασης μίσθωσης του 2004 με την easyJet δεν είχε ως αποτέλεσμα την παροχή οικονομικού πλεονεκτήματος στην easyJet. Ως εκ τούτου, η εν λόγω σύμβαση δεν συνιστά κρατική ενίσχυση,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Τα ακόλουθα μέτρα που εφάρμοσε η Γερμανία όσον αφορά τις εταιρείες που αναφέρονται στα στοιχεία α)-ιβ) δεν συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης:

| α) | η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών που συνήφθη στις 6 Αυγούστου 1992 μεταξύ της Berlin Brandenburg Flughafen Holding GmbH και της Berliner Flughafen-Gesellschaft mbH· |
| --- | --- |

α)

η συμφωνία ελέγχου και μεταφοράς κερδών που συνήφθη στις 6 Αυγούστου 1992 μεταξύ της Berlin Brandenburg Flughafen Holding GmbH και της Berliner Flughafen-Gesellschaft mbH·

| β) | η συμφωνία που συνήφθη στις 19 Δεκεμβρίου 2003 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της easyJet Airline Company Ltd· |
| --- | --- |

β)

η συμφωνία που συνήφθη στις 19 Δεκεμβρίου 2003 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της easyJet Airline Company Ltd·

| γ) | η συμφωνία που συνήφθη στις 31 Μαρτίου 2003 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Ryanair Limited· |
| --- | --- |

γ)

η συμφωνία που συνήφθη στις 31 Μαρτίου 2003 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Ryanair Limited·

| δ) | η συμφωνία που συνήφθη στις 28 Απριλίου 2004 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Ryanair Limited· |
| --- | --- |

δ)

η συμφωνία που συνήφθη στις 28 Απριλίου 2004 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Ryanair Limited·

| ε) | η συμφωνία που συνήφθη στις 14 Οκτωβρίου 2003 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Germanwings GmbH· |
| --- | --- |

ε)

η συμφωνία που συνήφθη στις 14 Οκτωβρίου 2003 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Germanwings GmbH·

| στ) | η συμφωνία που συνήφθη στις 23 Δεκεμβρίου 2004 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Germanwings GmbH· |
| --- | --- |

στ)

η συμφωνία που συνήφθη στις 23 Δεκεμβρίου 2004 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Germanwings GmbH·

| ζ) | η συμφωνία που συνήφθη στις 22 Οκτωβρίου 2003 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Volare Airlines SpA· |
| --- | --- |

ζ)

η συμφωνία που συνήφθη στις 22 Οκτωβρίου 2003 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Volare Airlines SpA·

| η) | η συμφωνία που συνήφθη στις 3 Νοεμβρίου 2003 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της V-Bird Airlines BV· |
| --- | --- |

η)

η συμφωνία που συνήφθη στις 3 Νοεμβρίου 2003 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της V-Bird Airlines BV·

| θ) | η συμφωνία που συνήφθη στις 6 Ιουνίου 2004 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Icelandair Reykjavik Airport· |
| --- | --- |

θ)

η συμφωνία που συνήφθη στις 6 Ιουνίου 2004 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Icelandair Reykjavik Airport·

| ι) | η συμφωνία που συνήφθη στις 17 Μαΐου 2004 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Norwegian Air Shuttle AS· |
| --- | --- |

ι)

η συμφωνία που συνήφθη στις 17 Μαΐου 2004 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Norwegian Air Shuttle AS·

| ια) | η συμφωνία που συνήφθη στις 13 Μαΐου 2004 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Aer Lingus Limited· |
| --- | --- |

ια)

η συμφωνία που συνήφθη στις 13 Μαΐου 2004 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της Aer Lingus Limited·

| ιβ) | η σύμβαση μίσθωσης που συνήφθη τον Μάρτιο του 2004 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της easyJet Airline Company Ltd για τη χρήση ορισμένων χώρων και εγκαταστάσεων στον αεροσταθμό Β του αερολιμένα Schönefeld. |
| --- | --- |

ιβ)

η σύμβαση μίσθωσης που συνήφθη τον Μάρτιο του 2004 μεταξύ της Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH και της easyJet Airline Company Ltd για τη χρήση ορισμένων χώρων και εγκαταστάσεων στον αεροσταθμό Β του αερολιμένα Schönefeld.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 20 Φεβρουαρίου 2014.

Για την Επιτροπή

Joaquín ALMUNIA

Αντιπρόεδρος

---

(1)  Από την 1η Δεκεμβρίου 2009 τα άρθρα 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ έγιναν αντίστοιχα άρθρα 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Τα δύο σύνολα διατάξεων είναι ουσιαστικά ταυτόσημα. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, οι παραπομπές στα άρθρα 107 και 108 της ΣΛΕΕ νοούνται αντιστοίχως, κατά περίπτωση, ως παραπομπές στα άρθρα 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ. Η ΣΛΕΕ επέφερε επίσης ορισμένες αλλαγές στην ορολογία, όπως η αντικατάσταση του όρου «Κοινότητα» από τον όρο «Ένωση» και του όρου «κοινή αγορά» από τον όρο «εσωτερική αγορά». Στην παρούσα απόφαση χρησιμοποιείται η ορολογία της ΣΛΕΕ.

1

(2)  ΕΕ C 257 της 30.10.2007, σ. 16.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, περί λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή του άρθρου 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1).

3

(4)  Βλέπε υποσημείωση 2.

4

(5)  Βλέπε Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) της 23.5.2003, αριθ. 119, σ. 16 http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/unternehmen/luftfahrt-privatisierung-der-berliner-flughaefen-endgueltig-gescheitert-1101944.html.

5

Frankfurter Allgemeine Zeitung

(6)  Κέρδη προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων.

6

(7)  Κέρδη προ τόκων και φόρων.

7

(8)  Επισήμανση επιχειρηματικού απορρήτου κατά την έννοια της ανακοίνωσης της Επιτροπής C(2003) 4582 της 1ης Δεκεμβρίου 2003 σχετικά με το επαγγελματικό απόρρητο στις αποφάσεις για τις κρατικές ενισχύσεις (ΕΕ C 297 της 9.12.2003, σ. 6).

8

| Πηγή: | παράρτημα 19 των παρατηρήσεων της Γερμανίας της 4ης Οκτωβρίου 2007 μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας |
| --- | --- |

Πηγή:

Πηγή:

παράρτημα 19 των παρατηρήσεων της Γερμανίας της 4ης Οκτωβρίου 2007 μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας

(9)  Αυτή η παροχή δημόσιας χρηματοδότησης είχε εγκριθεί από την Επιτροπή ως συμβιβάσιμη ενίσχυση. Βλέπε απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης αριθ. NN 25/09 (πρώην N 167/09) Γερμανία – Χρηματοδότηση του Διεθνούς Αερολιμένα Βερολίνου-Βραδεμβούργου.

9

(10)  Η Γερμανία διαβίβασε τις εξής πληροφορίες: i) η χωρητικότητα του Schönefeld ανερχόταν σε 4,5 εκατ. επιβάτες ανά έτος το 2003-2004 και έφτασε στα 7 εκατ. επιβάτες ανά έτος το 2005 (σε σύγκριση με την κίνηση της τάξεως των 1,7 εκατ., 3,3 εκατ. και 5 εκατ. επιβατών το 2003, το 2004 και το 2005 αντιστοίχως)· ii) η χωρητικότητα του Tegel ανερχόταν σε 9,5 εκατ. επιβάτες ανά έτος το 2003-2004 και έφτασε στα 11,5 εκατ. επιβάτες το 2005 (σε σύγκριση με την κίνηση της τάξεως των 11,1 εκατ., 11 εκατ. και 11,5 εκατ. επιβατών το 2003, το 2004 και το 2005 αντιστοίχως). Είναι δύσκολο να μετρηθεί η χωρητικότητα σε ένα αεροδρόμιο διότι εξαρτάται από τη μέγιστη χωρητικότητα των διαφόρων στοιχείων της υποδομής, για τα οποία δεν πραγματοποιείται πάντοτε επαρκής μέτρηση ως προς τον μέγιστο αριθμό επιβατών, αλλά ενίοτε, για παράδειγμα, ως προς τον μέγιστο αριθμό κινήσεων αεροσκαφών. Επιπλέον, όταν η σχετική μονάδα μέτρησης είναι ο αριθμός επιβατών, η μέγιστη χωρητικότητα λαμβάνει τη μορφή ανώτατου ορίου ως προς τον μέγιστο ωριαίο ρυθμό εξυπηρέτησης επιβατών, και όχι ως προς τον μέγιστο αριθμό επιβατών ανά έτος. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι σημειώνονται συχνά μεγάλες διακυμάνσεις στον ρυθμό εξυπηρέτησης επιβατών μεταξύ των ημερών και ωρών αιχμής και των λοιπών ημερών και ωρών, ενώ μπορούν επίσης να υπάρχουν εποχικές διακυμάνσεις στον ρυθμό εξυπηρέτησης. Κατά συνέπεια, τα ανωτέρω στοιχεία δεν μπορούν να αποτυπώσουν πλήρως την αξιοποίηση της χωρητικότητας του Schönefeld και του Tegel. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας αερολιμένας μπορεί να λειτουργεί πέραν της θεωρητικής χωρητικότητάς του (για παράδειγμα διακινώντας περισσότερους επιβάτες από τον μέγιστο ωριαίο ρυθμό εξυπηρέτησης) αλλά αυτό ενδέχεται να συνεπάγεται τη δημιουργία κατώτερων του βέλτιστου συνθηκών (μεγάλους χρόνους αναμονής, καθυστερήσεις κ.λπ.). Ωστόσο, είναι αναμφισβήτητο το γεγονός ότι κατά την υπό εξέταση περίοδο το Tegel λειτουργούσε σχεδόν στο 100 % της χωρητικότητάς του, ενώ το Schönefeld υπολειτουργούσε.

10

(11)  Ο εμβληματικός μισθωτής (anchor tenant) είναι ο κορυφαίος αερομεταφορέας σε έναν αερολιμένα (από άποψη κίνησης επιβατών), του οποίου το κύρος και η αναγνώριση της εμπορικής επωνυμίας προσελκύει άλλες αεροπορικές εταιρείες στον αερολιμένα, αυξάνοντας έτσι περαιτέρω την κίνηση.

11

(12)  Η «επιβατική κίνηση εθνοτικών ομάδων» παράγεται από κατοίκους οι οποίοι κατάγονται από μακρινές ξένες χώρες και οι οποίοι χρησιμοποιούν τακτικά τις αεροπορικές μεταφορές για να μεταβούν στις χώρες καταγωγής τους ή δέχονται επισκέψεις από φίλους ή συγγενείς που επίσης ταξιδεύουν αεροπορικώς από τις χώρες αυτές. Το Βερολίνο φιλοξενεί μεγάλες ομάδες μεταναστών πρώτης και δεύτερης γενιάς.

12

(13)  Το Βερολίνο ήταν τότε ο τρίτος μεγαλύτερος τουριστικός προορισμός στην Ευρώπη, καταγράφοντας τον μεγαλύτερο αριθμό διανυκτερεύσεων επισκεπτών στη Γερμανία, και προσελκύοντας μεγάλο ποσοστό ημερήσιων εκδρομέων.

13

(14)  Η κίνηση ΑΧΚ στην Ευρώπη αυξήθηκε σημαντικά στις αρχές της δεκαετίας του 2000, λόγω της κερδοφόρας επέκτασης των κορυφαίων εταιρειών του κλάδου, της Ryanair και της easyJet, καθώς και ορισμένων νεοεισερχόμενων εταιρειών.

14

(15)  Λεπτομερέστερη περιγραφή της αξιολόγησης του συμβούλου διατίθεται στην ενότητα 7.2.1.

15

(16)  Η εν λόγω «επιχορήγηση αύξησης» διαφέρει από το «κίνητρο αύξησης» που προβλεπόταν στον πίνακα του 2004.

16

(17)  Η εν λόγω παραπομπή σχετίζεται με το ύψος των αερολιμενικών τελών καθώς και με το σύστημα εκπτώσεων και τους λοιπούς μηχανισμούς οικονομικών κινήτρων που περιλαμβάνονταν στον πίνακα.

17

(18)  Βλέπε επισκόπηση των εν λόγω μεμονωμένων συμφωνιών στον πίνακα 6.

18

(19)  Για παράδειγμα, η συμβατικά συμφωνηθείσα επιχορήγηση θα καταβαλλόταν στην Germanwings υπό την προϋπόθεση ότι η Germanwings θα εκτελούσε ποσοστό τουλάχιστον [...] % των προγραμματισμένων πτήσεων που αντιστοιχούσαν στις προβλεπόμενες δραστηριότητές της.

19

(20)  Η ίδια προσέγγιση εφαρμόστηκε στην τροποποιητική συμφωνία του 2007 με την easyJet (βλέπε αιτιολογική σκέψη (43)).

20

(21)  Ορισμένες από τις εν λόγω συμφωνίες άρχισαν να εφαρμόζονται αναδρομικά, με ισχύ από προηγούμενη ημερομηνία από την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας. Αυτό συνέβη, για παράδειγμα, στην περίπτωση της δεύτερης συμφωνίας με την Germanwings, η οποία άρχισε να ισχύει αναδρομικά από την ημερομηνία εφαρμογής του πίνακα του 2004. Αυτό συνέβη επίσης στην περίπτωση της δεύτερης συμφωνίας με τη Ryanair, η οποία αντικατέστησε την πρώτη συμφωνία με τη Ryanair και άρχισε να ισχύει αναδρομικά από την 1η Μαΐου 2003, δηλαδή την ημερομηνία κατά την οποία τέθηκε σε ισχύ η πρώτη συμφωνία με τη Ryanair.

21

(22)  Συμφωνία μεταξύ της FBS και της Germanwings είχε ήδη υπογραφεί λίγο νωρίτερα (στις 29 Σεπτεμβρίου 2003) και επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ από τις 26 Οκτωβρίου 2003. Ωστόσο, αντικαταστάθηκε από τη συμφωνία της 14ης Οκτωβρίου 2003 προτού τεθεί σε ισχύ. Ως εκ τούτου, η συμφωνία της 29ης Σεπτεμβρίου 2003 δεν εφαρμόστηκε ποτέ.

22

(23)  Στις 22 Οκτωβρίου 2003 η FBS και η Volare υπέγραψαν δύο συμφωνίες, την «κύρια συμφωνία» και μια «συμπληρωματική συμφωνία». Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, αντιμετωπίζονται ως μία ενιαία συμφωνία.

23

(24)  Ωστόσο, η Volare διέκοψε τις δραστηριότητές της στο Schönefeld το 2004.

24

(25)  Στις 3 Νοεμβρίου 2003 η FBS και η V-Bird υπέγραψαν δύο συμφωνίες, την «κύρια συμφωνία» και μια «συμπληρωματική συμφωνία». Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, αντιμετωπίζονται ως μία ενιαία συμφωνία.

25

(26)  Ωστόσο, η V-Bird διέκοψε τις δραστηριότητές της στο Schönefeld το 2004.

26

| Πηγή: | Παραρτήματα 16 και 20 των παρατηρήσεων της Γερμανίας της 4ης Οκτωβρίου 2007 μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας. |
| --- | --- |

Πηγή:

Πηγή:

Παραρτήματα 16 και 20 των παρατηρήσεων της Γερμανίας της 4ης Οκτωβρίου 2007 μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας.

(27)  ΕΕ C 312 της 9.12.2005, σ. 1.

27

(28)  Προς υποστήριξη του εν λόγω προκαταρκτικού συμπεράσματος, η Επιτροπή παρέθεσε απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2004 που εκδόθηκε από το Πρωτοδικείο του Πότσνταμ (υπόθεση 2 O 70/04, σελίδα 5).

28

(29)  Απόφαση της 20ής Οκτωβρίου 2004 που εκδόθηκε από το Πρωτοδικείο του Πότσνταμ (υπόθεση 2 O 70/04).

29

(30)  Οι εν λόγω αερολιμένες αναφέρονταν στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ως παραδείγματα αερολιμένων που ενδεχομένως ζημιώνονταν από ορισμένα από τα υπό διερεύνηση μέτρα (βλέπε παράγραφο 151 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας).

30

(31)  Απόφαση 2004/393/ΕΚ της Επιτροπής, της 12ης Φεβρουαρίου 2004, για τα πλεονεκτήματα που εκχωρήθηκαν από την περιφέρεια της Βαλλονίας και την Brussels South Charleroi Airport στην αεροπορική εταιρεία Ryanair κατά την εγκατάστασή της στο Charleroi (ΕΕ L 137 της 30.4.2004, σ. 1).

31

(32)  Βλέπε άρθρο 2 στοιχείο η) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 95/93 του Συμβουλίου της 18ης Ιανουαρίου 1993 σχετικά με τους κοινούς κανόνες κατανομής του διαθέσιμου χρόνου χρήσης (slots) στους κοινοτικούς αερολιμένες (ΕΕ L 14 της 22.1.1993, σ. 1).

32

(33)  Απόφαση 2002/346/ΕΚ της Επιτροπής, της 17ης Οκτωβρίου 2001, σχετικά με κρατική ενίσχυση της Γερμανίας υπέρ της Deckel Maho Seebach GmbH, C 27/2000 (ΕΕ L 126 της 13.5.2002, σ. 14), αιτιολογική σκέψη 16· απόφαση 2002/468/ΕΚ της Επιτροπής, της 15ης Ιανουαρίου 2002, σχετικά με κρατική ενίσχυση την οποία χορήγησε η Γερμανία στην εταιρεία Klausner Nordic Timber GmbH & Co. KG, με έδρα το Βίζμαρ του Μεκλεμβούργου-Πρόσω Πομερανίας, C 41/2001 (ΕΕ L 165 της 24.6.2002, σ. 15), αιτιολογική σκέψη 67.

33

(34)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 65.

34

(35)  Άρθρο 43 της παλαιάς έκδοσης του Luftverkehrszulassungsordnung.

35

Luftverkehrszulassungsordnung

(36)  Βλέπε απόφαση του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου, της 24ης Νοεμβρίου 1977, αριθμός υπόθεσης III ZR 27/76, Zeitschrift für Luft- und Weltraumrecht 1979, 140 (143)· απόφαση του Πρωτοδικείου του Βερολίνου, της 25ης Αυγούστου 2000, αριθμός υπόθεσης: 96 O 197/99, Zeitschrift für Luft- und Weltraumrecht 2001, 475 (479)· απόφαση του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου, της 23ης Ιανουαρίου 1997, αριθμός υπόθεσης III ZR 27/96, Zeitschrift für Luft- und Weltraumrecht 1997, 510.

36

(37)  Βλέπε απόφαση του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου, της 24ης Νοεμβρίου 1977, αριθμός υπόθεσης ZR III 27/76, Zeitschrift für Luft- und Weltraumrecht 1979, 140 (148)· απόφαση του Ομοσπονδιακού Διοικητικού Δικαστηρίου (Bundesverwaltungsgericht), της 8ης Ιουλίου 1977, αριθμός υπόθεσης VII C 72/74, Zeitschrift für Luft- und Weltraumrecht 1977, 49· Giemulla, Frankfurter Kommentar zum Luftverkehrsrecht, Giemulla/Schmid, Κολωνία, 2007, άρθρο 43 του διατάγματος περί αδειοδότησης στον τομέα της εναέριας κυκλοφορίας, παράγραφος 16.

37

Bundesverwaltungsgericht

Frankfurter Kommentar zum Luftverkehrsrecht

(38)  Βλέπε υποσημείωση 20.

38

(39)  Αυτός ο αντίκτυπος δεν είχε ληφθεί υπόψη στον υπολογισμό βάσει του οποίου προέκυψε θετική ΚΠΑ για τη συμφωνία του 2003 με την easyJet για τις περιόδους που θα κάλυπτε η αρχικά προβλεπόμενη διάρκειά της (10 έτη ή 20 έτη, αναλόγως εάν η easyJet θα επέλεγε τη 10ετή επέκταση μετά τα πρώτα 10 έτη).

39

(40)  Υπόθεση C-305/89, Ιταλία κατά Επιτροπής (Alfa Romeo), Συλλογή 1991, σ. I-1603, σκέψη 20· υπόθεση T-228/99, Westdeutsche Landesbank Girozentrale κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. II-435, σκέψεις 250-270.

40

Ιταλία

Επιτροπής

Westdeutsche Landesbank Girozentrale

Επιτροπής

(41)  Βλέπε υποσημείωση 8.

41

(42)  Ο σύμβουλος επισήμανε ότι από υφιστάμενες αναλύσεις που αφορούσαν τις ευρωπαϊκές και τις αμερικανικές αγορές είχε καταδειχτεί ότι μεταξύ 50 % και 80 % των επιβατών που μεταφέρονται από νεοεισερχόμενο ΑΧΚ είναι «καινούριοι επιβάτες», με το ακριβές ποσοστό να εξαρτάται από το συγκεκριμένο δρομολόγιο.

42

(43)  Στην πραγματικότητα, η FBS κατέγραψε ακόμα υψηλότερο όγκο (7,3 εκατ. επιβάτες).

43

(44)  Το 2003, δηλαδή πριν από την έναρξη εφαρμογής της στρατηγικής ΑΧΚ, για 26 από τις 32 αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στο Schönefeld οι χρόνοι παραμονής του αεροσκάφους στον αερολιμένα μεταξύ άφιξης και επόμενης αναχώρησης κυμαίνονταν από 45 έως 90 λεπτά.

44

(45)  Η επιβίβαση με τα πόδια σημαίνει ότι οι επιβάτες εγκαταλείπουν τον αεροσταθμό και περπατούν εντός του χώρου στάθμευσης αεροσκαφών προκειμένου να επιβιβαστούν στο αεροσκάφος.

45

(46)  Για παράδειγμα, ο σύμβουλος συνέστησε την εγκατάσταση αλυσίδας ταχυφαγείων στον αερολιμένα με σκοπό τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις μεγάλου αριθμού επιβατών που ταξιδεύουν με ΑΧΚ.

46

(47)  Κατά τη δεδομένη χρονική στιγμή, η κίνηση στο Tempelhof ήταν πολύ περιορισμένη σε σχέση με εκείνη στους δύο άλλους αερολιμένες του Βερολίνου.

47

(48)  Βλέπε αιτιολογικές σκέψεις (9) και (14).

48

(49)  Απόφαση κίνησης διαδικασίας, παράγραφοι 69 έως 71.

49

(50)  Υπόθεση T-128/98, Aéroports de Paris κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II-3929, η οποία επικυρώθηκε στην υπόθεση C-82/01 P· Aéroports de Paris κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. I-9297, σκέψεις 75-79.

50

Aéroports de Paris

Επιτροπής

Aéroports de Paris

Επιτροπής

(51)  Το σχετικό κριτήριο για την ημερομηνία κατά την οποία θεωρείται ότι εγκρίθηκε ένα μέτρο ενίσχυσης είναι η ημερομηνία της νομικώς δεσμευτικής πράξης με την οποία οι δημόσιες αρχές αναλαμβάνουν να χορηγήσουν την εν λόγω ενίσχυση στον δικαιούχο. Βλέπε υπόθεση Τ-358/94, Compagnie Nationale Air France κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. ΙΙ-2109, σκέψη 79· υπόθεση T-109/01, Fleuren Compost BV, Συλλογή 2004, σ. II-127, σκέψη 74· συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-362/05 και T-363/05, Nuova Agricast κατά Επιτροπής, Συλλογή 2008, σ. II-297, σκέψη 80· συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-427/04 και T-17/05, Γαλλική Δημοκρατία και France Télécom κατά Επιτροπής, Συλλογή 2009, σ. II-4315, σκέψη 321.

51

Compagnie Nationale Air France

Επιτροπής

Fleuren Compost BV

Nuova Agricast

Επιτροπής

Γαλλική Δημοκρατία και France Télécom

Επιτροπής

(52)  Απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση C 38/2008, της 3ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τον αεροσταθμό 2 του αερολιμένα του Μονάχου, δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα, αιτιολογικές σκέψεις 74 έως 81.

52

(53)  Ανακοίνωση της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη (ΕΕ C 307 της 13.11.1993, σ. 3) – Εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της συνθήκης ΕΟΚ και του άρθρου 5 της οδηγίας 80/723/ΕΟΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 195 της 29.7.1980, σ. 35) των δημοσίων επιχειρήσεων στον κλάδο της μεταποίησης, αιτιολογική σκέψη 29.

53

(54)  Βλέπε υποσημείωση 42.

54

(55)  Βλέπε ιδίως αιτιολογική σκέψη 82 της απόφασης στην υπόθεση NN 25/09 (πρώην N 167/09).

55

(56)  Βλέπε ιδίως αιτιολογική σκέψη 78 της απόφασης στην υπόθεση NN 25/09 (πρώην N 167/09).

56

(57)  Υποθέτοντας ότι ο αερολιμένας του Schönefeld μπορεί να θεωρηθεί επιχείρηση στο πλαίσιο του ομίλου FBS, μολονότι δεν αποτελεί χωριστή νομική οντότητα, και ότι θα μπορούσε να λάβει κρατική ενίσχυση «από» την FBS.

57

(58)  Υπόθεση T-196/04, Ryanair Ltd κατά Επιτροπής, Συλλογή 2008, σ. II-3643.

58

Ryanair Ltd

Επιτροπής

(59)  Όπως μειώσεις στις πληρωμές ή στα τέλη οι οποίες χορηγούνται για τη δημιουργία νέου δρομολογίου ή αύξησης της συχνότητας ενός δρομολογίου, ή επιχορηγήσεις εμπορικής προώθησης που αποσκοπούν στην κάλυψη μέρους του κόστους εμπορικής προώθησης της αεροπορικής εταιρείας, για παράδειγμα κατά τη δημιουργία νέου δρομολογίου.

59

(60)  Τα εν λόγω κίνητρα προτείνονται στο πλαίσιο διμερών συμφωνιών ή καθεστώτων παροχής οικονομικών κινήτρων που βασίζονται σε παραμέτρους όπως ο αριθμός των επιβατών, και προσδιορίζονται σε δημοσιευμένη νομική πράξη όπως ο πίνακας τελών.

60

(61)  Απόφαση στην υπόθεση Charleroi, σκέψη 101.

61

Charleroi

(62)  Η Επιτροπή ακολούθησε παρόμοια προσέγγιση στην απόφασή της C(2011) 3497 τελικό, της 24ης Μαΐου 2011, για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας στην υπόθεση αριθ. SA.31662 - C/2011 (πρώην NN/2011) – Ρουμανία – Διεθνής Αερολιμένας Timisoara – Wizz Air (ΕΕ C 270 της 13.11.2011, σ. 11). Βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 129, στην οποία η Επιτροπή ανέφερε ότι: Σύμφωνα με την πάγια νομολογία, είναι αναγκαίο να εκτιμηθεί εάν, υπό παρόμοιες συνθήκες, ένας ιδιώτης φορέας εκμετάλλευσης αερολιμένα θα είχε συμφωνήσει με τις ίδιες ή παρόμοιες εμπορικές ρυθμίσεις με αυτές που ισχύουν στον αερολιμένα της Timisoara, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις διαθέσιμες πληροφορίες και τις προβλεπόμενες εξελίξεις κατά την ημερομηνία των εν λόγω συνεισφορών.

62

Σύμφωνα με την πάγια νομολογία, είναι αναγκαίο να εκτιμηθεί εάν, υπό παρόμοιες συνθήκες, ένας ιδιώτης φορέας εκμετάλλευσης αερολιμένα θα είχε συμφωνήσει με τις ίδιες ή παρόμοιες εμπορικές ρυθμίσεις με αυτές που ισχύουν στον αερολιμένα της Timisoara, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις διαθέσιμες πληροφορίες και τις προβλεπόμενες εξελίξεις κατά την ημερομηνία των εν λόγω συνεισφορών

(63)  Δηλαδή τα έσοδα που θα αποκομίσει ο διαχειριστής του αερολιμένα λόγω της πρόσθετης εμπορικής δραστηριότητας στους χώρους στάθμευσης οχημάτων, στα καταστήματα, στα εστιατόρια κ.λπ. ως απόρροια της αύξησης του αριθμού των επιβατών.

63

(64)  Διαφορετικά δρομολόγια μπορούν να προσελκύσουν διαφορετικές κατηγορίες επιβατών, ιδίως από άποψη αγοραστικής συμπεριφοράς στους αερολιμένες, και να παράσχουν στον αερολιμένα αντίστοιχες δυνατότητες δημιουργίας εσόδων μη αεροπορικού χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, δύο διαφορετικές ομάδες δρομολογίων μπορεί να έχουν διαφορετικά αποτελέσματα όσον αφορά τα έσοδα του φορέα εκμετάλλευσης του αερολιμένα.

64

(65)  Καθώς στόχος των ΑΧΚ είναι να παρέχουν στους πελάτες τους τους χαμηλότερους δυνατούς ναύλους, τείνουν να ασκούν περισσότερη πίεση από τους παραδοσιακούς αερομεταφορείς στους φορείς εκμετάλλευσης των αερολιμένων προκειμένου να επιτύχουν χαμηλά αερολιμενικά τέλη.

65

(66)  Όπως τα καθεστώτα παροχής έκπτωσης επί του όγκου των επιβατών, κινήτρων συχνότητας και κινήτρων προορισμού, που περιλαμβάνονταν στον πίνακα του 2004.

66

(67)  Το ζήτημα αυτό αφορά ιδίως τη συμφωνία του 2003 με την easyJet, η οποία συνήφθη κατά τη διάρκεια ισχύος του πίνακα του 2003 και παρέκκλινε σαφώς από τους όρους του (βλέπε αιτιολογική σκέψη (42)). Επιπλέον, η πρώτη συμφωνία με τη Ryanair, η πρώτη συμφωνία με την Germanwings και οι συμφωνίες με τις Volare και V-Bird συνήφθησαν κατά τη διάρκεια ισχύος του πίνακα του 2003 και προέβλεπαν την καταβολή επιχορηγήσεων που δεν περιλαμβάνονταν στον πίνακα (βλέπε αιτιολογική σκέψη (48)). Ομοίως, οι συμφωνίες με τις Aer Lingus, Icelandair και Norwegian Air Shuttle συνήφθησαν κατά τη διάρκεια ισχύος του πίνακα του 2004 και προέβλεπαν την καταβολή από την FBS επιχορηγήσεων για την κάλυψη μέρους των δαπανών εμπορικής προώθησης των εμπλεκόμενων αερομεταφορέων, χωρίς αυτό να περιλαμβάνεται στον πίνακα (βλέπε αιτιολογική σκέψη (49)).

67

(68)  Απόφαση στην υπόθεση Charleroi, σκέψη 98.

68

Charleroi

(69)  Απόφαση στην υπόθεση Charleroi, σκέψη 59.

69

Charleroi

(70)  Βάσει του υποδείγματος αποτίμησης κεφαλαιουχικών περιουσιακών στοιχείων, ο μαθηματικός τύπος για τον καθορισμό του προεξοφλητικού επιτοκίου «ra» είναι ο ακόλουθος:

70

Formula

όπου:

| rrf | = | η απόδοση χρεογράφου μηδενικού κινδύνου |
| --- | --- | --- |
| rm | = | η αναμενόμενη απόδοση στην ευρεία αγορά |
| Ba | = | ο συντελεστής βήτα του περιουσιακού στοιχείου. |

rrf

=

η απόδοση χρεογράφου μηδενικού κινδύνου

rm

=

η αναμενόμενη απόδοση στην ευρεία αγορά

Ba

=

ο συντελεστής βήτα του περιουσιακού στοιχείου.

(71)  Πρόκειται για τη μόνη συμφωνία με ΑΧΚ που καλύπτεται από την επίσημη διαδικασία έρευνας αλλά δεν αναφέρεται στον πίνακα 11.

71

(72)  Μελέτη δεύτερου εμπειρογνώμονα, πίνακας 2, σ. 22.

72

(73)  Όπως η συμφωνία του 2003 με την easyJet.

73

---

| 1.4.2015 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 89/37 |
| --- | --- | --- | --- |

1.4.2015

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 89/37

---

ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/507 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 16ης Σεπτεμβρίου 2014

σχετικά με το μέτρο SA.23129 — (12/C) (πρώην 12/NN) (πρώην CP 141/2007) που χορηγήθηκε από τη Γερμανία

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 6411]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με το προαναφερθέν άρθρο (1) και έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

| (1) | Στις 30 Μαρτίου 2007 η Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft mbH (εφεξής «NEUWOGES») βάσει του άρθρου 20 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου υπέβαλε καταγγελία στην Επιτροπή (2), σύμφωνα με την οποία χορηγήθηκε παράνομη κρατική ενίσχυση στην Bavaria Immobilien Trading GmbH & Co, Immobilien Leasing Objekt Neubrandenburg KG και στην Bavaria Immobilien Beteiligungsgesellschaft mbH & Co. Objekte Neubrandenburg KG (εφεξής «BAVARIA 1» και «BAVARIA 2»· μαζί «BAVARIA») μέσω μιας σύμβασης εμφύτευσης (Erbbaurechtsvertrag, εφεξής EBV) και μιας διοικητικής σύμβασης (Generalverwaltervertrag, εφεξής GVV). Η NEUWOGES ζήτησε την κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(1)

Στις 30 Μαρτίου 2007 η Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft mbH (εφεξής «NEUWOGES») βάσει του άρθρου 20 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου υπέβαλε καταγγελία στην Επιτροπή (2), σύμφωνα με την οποία χορηγήθηκε παράνομη κρατική ενίσχυση στην Bavaria Immobilien Trading GmbH & Co, Immobilien Leasing Objekt Neubrandenburg KG και στην Bavaria Immobilien Beteiligungsgesellschaft mbH & Co. Objekte Neubrandenburg KG (εφεξής «BAVARIA 1» και «BAVARIA 2»· μαζί «BAVARIA») μέσω μιας σύμβασης εμφύτευσης (Erbbaurechtsvertrag, εφεξής EBV) και μιας διοικητικής σύμβασης (Generalverwaltervertrag, εφεξής GVV). Η NEUWOGES ζήτησε την κίνηση επίσημης διαδικασίας έρευνας βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.

| (2) | Στις 6 Αυγούστου 2007, στις 14 Μαΐου 2008, στις 6 Απριλίου 2009 και στις 3 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή ζήτησε περαιτέρω πληροφορίες από τη Γερμανία. Η Γερμανία απάντησε στις 4 Σεπτεμβρίου 2007, στις 12 Οκτωβρίου 2007, στις 17 Οκτωβρίου 2007, στις 11 Ιουλίου 2008, στις 14 Ιουλίου 2008, στις 12 Δεκεμβρίου 2008, στις 30 Ιουνίου 2009 και στις 28 Φεβρουαρίου 2012. Η NEUWOGES υπέβαλε παρατηρήσεις στις 30 Μαΐου 2007, στις 5 Νοεμβρίου 2007, στις 26 Φεβρουαρίου 2008, στις 15 Ιουλίου 2008, στις 30 Σεπτεμβρίου 2008, στις 18 Δεκεμβρίου 2008, στις 6 Μαρτίου 2009, στις 4 Ιουνίου 2009, στις 15 Ιουλίου 2009, στις 26 Αυγούστου 2009, στις 22 Σεπτεμβρίου 2009 και στις 19 Ιανουαρίου 2012. Η BAVARIA υπέβαλε τις παρατηρήσεις της στις 13 Μαΐου 2008. |
| --- | --- |

(2)

Στις 6 Αυγούστου 2007, στις 14 Μαΐου 2008, στις 6 Απριλίου 2009 και στις 3 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή ζήτησε περαιτέρω πληροφορίες από τη Γερμανία. Η Γερμανία απάντησε στις 4 Σεπτεμβρίου 2007, στις 12 Οκτωβρίου 2007, στις 17 Οκτωβρίου 2007, στις 11 Ιουλίου 2008, στις 14 Ιουλίου 2008, στις 12 Δεκεμβρίου 2008, στις 30 Ιουνίου 2009 και στις 28 Φεβρουαρίου 2012. Η NEUWOGES υπέβαλε παρατηρήσεις στις 30 Μαΐου 2007, στις 5 Νοεμβρίου 2007, στις 26 Φεβρουαρίου 2008, στις 15 Ιουλίου 2008, στις 30 Σεπτεμβρίου 2008, στις 18 Δεκεμβρίου 2008, στις 6 Μαρτίου 2009, στις 4 Ιουνίου 2009, στις 15 Ιουλίου 2009, στις 26 Αυγούστου 2009, στις 22 Σεπτεμβρίου 2009 και στις 19 Ιανουαρίου 2012. Η BAVARIA υπέβαλε τις παρατηρήσεις της στις 13 Μαΐου 2008.

| (3) | Στις 28 Νοεμβρίου 2008 το κατώτερο περιφερειακό δικαστήριο του Ροστόκ (εφεξής «LG Rostock») εξέδωσε την απόφασή του στη διαδικασία BAVARIA κατά NEUWOGES. Η BAVARIA άσκησε προσφυγή κατά της NEUWOGES για αθέτηση της σύμβασης που έχει συναφθεί μεταξύ των δύο διαδίκων. Στη συνέχεια, η NEUWOGES ισχυρίστηκε ότι η σύμβαση εμπεριείχε κρατικές ενισχύσεις παράνομες και ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά και, ως εκ τούτου, είναι άκυρη. Το LG Rostock κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει πλεονέκτημα υπέρ της BAVARIA και, ως εκ τούτου, δεν υφίσταται κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Η NEUWOGES άσκησε έφεση κατά της απόφασης. Η διαδικασία ενώπιον του Εφετείου Ροστόκ (εφεξής «OLG Rostock») εκκρεμεί. Επιπλέον, η BAVARIA κίνησε διαδικασίες ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Greifswald (εφεξής «VG Greifswald»), προκειμένου να αποκτήσει διά της δικαστικής οδού πρόσβαση σε όλα τα αρχεία της NEUWOGES ή του Δήμου Neubrandenburg που αφορούν αυτές τις συμβάσεις. Η διαδικασία εκκρεμεί. |
| --- | --- |

(3)

Στις 28 Νοεμβρίου 2008 το κατώτερο περιφερειακό δικαστήριο του Ροστόκ (εφεξής «LG Rostock») εξέδωσε την απόφασή του στη διαδικασία BAVARIA κατά NEUWOGES. Η BAVARIA άσκησε προσφυγή κατά της NEUWOGES για αθέτηση της σύμβασης που έχει συναφθεί μεταξύ των δύο διαδίκων. Στη συνέχεια, η NEUWOGES ισχυρίστηκε ότι η σύμβαση εμπεριείχε κρατικές ενισχύσεις παράνομες και ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά και, ως εκ τούτου, είναι άκυρη. Το LG Rostock κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει πλεονέκτημα υπέρ της BAVARIA και, ως εκ τούτου, δεν υφίσταται κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Η NEUWOGES άσκησε έφεση κατά της απόφασης. Η διαδικασία ενώπιον του Εφετείου Ροστόκ (εφεξής «OLG Rostock») εκκρεμεί. Επιπλέον, η BAVARIA κίνησε διαδικασίες ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου Greifswald (εφεξής «VG Greifswald»), προκειμένου να αποκτήσει διά της δικαστικής οδού πρόσβαση σε όλα τα αρχεία της NEUWOGES ή του Δήμου Neubrandenburg που αφορούν αυτές τις συμβάσεις. Η διαδικασία εκκρεμεί.

| (4) | Με επιστολή της 4ης Ιουνίου 2009 η NEUWOGES ζήτησε σύμφωνα με το άρθρο 265 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ από την Επιτροπή να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας εντός δύο μηνών. |
| --- | --- |

(4)

Με επιστολή της 4ης Ιουνίου 2009 η NEUWOGES ζήτησε σύμφωνα με το άρθρο 265 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ από την Επιτροπή να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας εντός δύο μηνών.

| (5) | Με επιστολή της 29ης Ιουλίου 2009, η Επιτροπή διαβίβασε στη NEUWOGES την προκαταρκτική της εκτίμηση ότι ούτε η EBV ούτε η GVV περιέχουν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(5)

Με επιστολή της 29ης Ιουλίου 2009, η Επιτροπή διαβίβασε στη NEUWOGES την προκαταρκτική της εκτίμηση ότι ούτε η EBV ούτε η GVV περιέχουν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

| (6) | Με επιστολή της 26ης Αυγούστου 2009, ο καταγγέλλων αμφισβήτησε αυτήν την προκαταρκτική εκτίμηση και κάλεσε την Επιτροπή να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας εντός δύο εβδομάδων. |
| --- | --- |

(6)

Με επιστολή της 26ης Αυγούστου 2009, ο καταγγέλλων αμφισβήτησε αυτήν την προκαταρκτική εκτίμηση και κάλεσε την Επιτροπή να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας εντός δύο εβδομάδων.

| (7) | Οι υπηρεσίες της Επιτροπής κοινοποίησαν στη NEUWOGES, με επιστολή της 15ης Σεπτεμβρίου 2009, ότι επρόκειτο να της διαβιβάσουν άλλη επιστολή που θα περιείχε εκτίμηση των τελευταίων παρατηρήσεων της NEUWOGES. Με επιστολή της 22ας Σεπτεμβρίου 2009 η NEUWOGES ενημέρωσε την Επιτροπή ότι διαφωνεί με την πρόταση της τελευταίας. |
| --- | --- |

(7)

Οι υπηρεσίες της Επιτροπής κοινοποίησαν στη NEUWOGES, με επιστολή της 15ης Σεπτεμβρίου 2009, ότι επρόκειτο να της διαβιβάσουν άλλη επιστολή που θα περιείχε εκτίμηση των τελευταίων παρατηρήσεων της NEUWOGES. Με επιστολή της 22ας Σεπτεμβρίου 2009 η NEUWOGES ενημέρωσε την Επιτροπή ότι διαφωνεί με την πρόταση της τελευταίας.

| (8) | Στις 9 Οκτωβρίου 2009 η NEUWOGES άσκησε προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ζήτησε να ακυρωθεί η απόφαση που υποτίθεται ότι περιέχεται στην επιστολή της Επιτροπής της 29ης Ιουλίου 2009 ή, εναλλακτικά, να διαπιστωθεί ότι η Επιτροπή παρέλειψε να ενεργήσει, αφού αρνήθηκε να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Στις 9 Ιανουαρίου 2012 το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή ακύρωσης ως απαράδεκτη και την προσφυγή κατά παραλείψεως ως αβάσιμη. (3) |
| --- | --- |

(8)

Στις 9 Οκτωβρίου 2009 η NEUWOGES άσκησε προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ζήτησε να ακυρωθεί η απόφαση που υποτίθεται ότι περιέχεται στην επιστολή της Επιτροπής της 29ης Ιουλίου 2009 ή, εναλλακτικά, να διαπιστωθεί ότι η Επιτροπή παρέλειψε να ενεργήσει, αφού αρνήθηκε να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Στις 9 Ιανουαρίου 2012 το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή ακύρωσης ως απαράδεκτη και την προσφυγή κατά παραλείψεως ως αβάσιμη. (3)

| (9) | Με επιστολή της 19ης Ιανουαρίου 2012 η NEUWOGES ζήτησε εκ νέου από την Επιτροπή να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(9)

Με επιστολή της 19ης Ιανουαρίου 2012 η NEUWOGES ζήτησε εκ νέου από την Επιτροπή να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.

| (10) | Με επιστολή της 21ης Μαρτίου 2012, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γερμανία σχετικά με την απόφασή της να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας. Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία (εφεξής: «απόφαση κίνησης της διαδικασίας») δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (4) Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το εν λόγω μέτρο. Στις 22 Μαρτίου 2012 η NEUWOGES άσκησε έφεση κατά της απόφασης του Δικαστηρίου της 9ης Ιανουαρίου 2012. Το Δικαστήριο απέρριψε την έφεση στις 15 Νοεμβρίου 2012 ως άνευ αντικειμένου. (5) |
| --- | --- |

(10)

Με επιστολή της 21ης Μαρτίου 2012, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Γερμανία σχετικά με την απόφασή της να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας. Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία (εφεξής: «απόφαση κίνησης της διαδικασίας») δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (4) Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το εν λόγω μέτρο. Στις 22 Μαρτίου 2012 η NEUWOGES άσκησε έφεση κατά της απόφασης του Δικαστηρίου της 9ης Ιανουαρίου 2012. Το Δικαστήριο απέρριψε την έφεση στις 15 Νοεμβρίου 2012 ως άνευ αντικειμένου. (5)

| (11) | Η Επιτροπή στις 17 Ιουλίου 2012, στις 2 Οκτωβρίου 2012, στις 4 Απριλίου 2013 και στις 15 Απριλίου 2014 έλαβε τις παρατηρήσεις της NEUWOGES και στις 18 Ιουνίου 2012 και στις 22 Απριλίου 2013 έλαβε τις παρατηρήσεις της BAVARIA. Οι παρατηρήσεις διαβιβάστηκαν στη Γερμανία στις 7 Αυγούστου 2012 και στις 16 Σεπτεμβρίου 2013. Κατ’ εντολή της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, ο Δήμος Neubrandenburg υπέβαλε παρατηρήσεις στις 23 Ιουνίου 2012, και στις 28 Σεπτεμβρίου 2012· το ομόσπονδο κράτος του Βερολίνου υπέβαλε τις παρατηρήσεις του στις 16 Μαΐου 2012, στις 28 Σεπτεμβρίου 2012 και στις 30 Σεπτεμβρίου 2013. |
| --- | --- |

(11)

Η Επιτροπή στις 17 Ιουλίου 2012, στις 2 Οκτωβρίου 2012, στις 4 Απριλίου 2013 και στις 15 Απριλίου 2014 έλαβε τις παρατηρήσεις της NEUWOGES και στις 18 Ιουνίου 2012 και στις 22 Απριλίου 2013 έλαβε τις παρατηρήσεις της BAVARIA. Οι παρατηρήσεις διαβιβάστηκαν στη Γερμανία στις 7 Αυγούστου 2012 και στις 16 Σεπτεμβρίου 2013. Κατ’ εντολή της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, ο Δήμος Neubrandenburg υπέβαλε παρατηρήσεις στις 23 Ιουνίου 2012, και στις 28 Σεπτεμβρίου 2012· το ομόσπονδο κράτος του Βερολίνου υπέβαλε τις παρατηρήσεις του στις 16 Μαΐου 2012, στις 28 Σεπτεμβρίου 2012 και στις 30 Σεπτεμβρίου 2013.

2.   ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

| (12) | Η NEUWOGES είναι γερμανική εταιρεία περιορισμένης ευθύνης. Ο Δήμος Neubrandenburg κατέχει το 100 % των μεριδίων. Η NEUWOGES ως στόχο έχει την παροχή προσιτής στέγης σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού του Δήμου Neubrandenburg και των γύρω περιοχών. Σήμερα η εταιρεία κατέχει το 33 % των κατοικιών του Δήμου Neubrandenburg. Η BAVARIA 1 και η BAVARIA 2 είναι εταιρείες ακινήτων που συστάθηκαν ειδικά για τη συναλλαγή με τη NEUWOGES και ανήκουν κατά πλειοψηφία σε εταιρείες επενδύσεων σε ακίνητα. Η BAVARIA 1 ανήκει στην BAVARIA Immobilien-Beteiligungsgesellschaft mbH & Co. Erste Leasing Fonds KG (94 %) και στην BAVARIA Immobilien-Management GmbH υπό πτώχευση (6 %), ενώ η BAVARIA 2 ανήκει κατά 100 % στην Perseus Immobilien-Verwaltungs GmbH & Co. KG – LBB Fonds Dreizehn. Τα μερίδια στην BAVARIA Immobilien Beteiligungsgesellschaft mbH & Co. Erste Leasing Fonds KG και στην Perseus Immobilien Verwaltungs GmbH & Co. KG – LBB Fonds Dreizehn ανήκουν σε ιδιώτες επενδυτές. Τα δύο επενδυτικά κεφάλαια υλοποιήθηκαν και διατέθηκαν από την Berliner Immobilien-Holding GmbH, η οποία ως την 1η Ιανουαρίου 2006 ανήκε στην Bankgesellschaft Berlin και έκτοτε ανήκει κατά 100 % στο ομόσπονδο κράτος του Βερολίνου. |
| --- | --- |

(12)

Η NEUWOGES είναι γερμανική εταιρεία περιορισμένης ευθύνης. Ο Δήμος Neubrandenburg κατέχει το 100 % των μεριδίων. Η NEUWOGES ως στόχο έχει την παροχή προσιτής στέγης σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού του Δήμου Neubrandenburg και των γύρω περιοχών. Σήμερα η εταιρεία κατέχει το 33 % των κατοικιών του Δήμου Neubrandenburg. Η BAVARIA 1 και η BAVARIA 2 είναι εταιρείες ακινήτων που συστάθηκαν ειδικά για τη συναλλαγή με τη NEUWOGES και ανήκουν κατά πλειοψηφία σε εταιρείες επενδύσεων σε ακίνητα. Η BAVARIA 1 ανήκει στην BAVARIA Immobilien-Beteiligungsgesellschaft mbH & Co. Erste Leasing Fonds KG (94 %) και στην BAVARIA Immobilien-Management GmbH υπό πτώχευση (6 %), ενώ η BAVARIA 2 ανήκει κατά 100 % στην Perseus Immobilien-Verwaltungs GmbH & Co. KG – LBB Fonds Dreizehn. Τα μερίδια στην BAVARIA Immobilien Beteiligungsgesellschaft mbH & Co. Erste Leasing Fonds KG και στην Perseus Immobilien Verwaltungs GmbH & Co. KG – LBB Fonds Dreizehn ανήκουν σε ιδιώτες επενδυτές. Τα δύο επενδυτικά κεφάλαια υλοποιήθηκαν και διατέθηκαν από την Berliner Immobilien-Holding GmbH, η οποία ως την 1η Ιανουαρίου 2006 ανήκε στην Bankgesellschaft Berlin και έκτοτε ανήκει κατά 100 % στο ομόσπονδο κράτος του Βερολίνου.

| (13) | Η NEUWOGES είναι, μεταξύ άλλων, ιδιοκτήτρια μιας σειράς ακινήτων στο Neubrandenburg, στα οποία βρίσκονται δώδεκα κτήρια κατοικιών με συνολικά 557 κατοικίες και πολλές επαγγελματικές μονάδες. Στις 21 Ιανουαρίου 1998 η NEUWOGES και η BAVARIA σύναψαν την EBV και την GVV («επίμαχες συμβάσεις» και συλλογικά «συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης»). |
| --- | --- |

(13)

Η NEUWOGES είναι, μεταξύ άλλων, ιδιοκτήτρια μιας σειράς ακινήτων στο Neubrandenburg, στα οποία βρίσκονται δώδεκα κτήρια κατοικιών με συνολικά 557 κατοικίες και πολλές επαγγελματικές μονάδες. Στις 21 Ιανουαρίου 1998 η NEUWOGES και η BAVARIA σύναψαν την EBV και την GVV («επίμαχες συμβάσεις» και συλλογικά «συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης»).

2.1.   ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗΣ (ERBBAURECHTSVERTRAG)

| (14) | Στις 21 Ιανουαρίου 1998 η NEUWOGES και η BAVARIA σύναψαν σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτου και πώλησης κτηρίου για δώδεκα κτήρια με συνολικά 557 κατοικίες. Στο πλαίσιο αυτής της σύμβασης, η BAVARIA απέκτησε δικαιώματα εμφύτευσης για τα ακίνητα για περίοδο 75 ετών και απέκτησε τα κτήρια. |
| --- | --- |

(14)

Στις 21 Ιανουαρίου 1998 η NEUWOGES και η BAVARIA σύναψαν σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτου και πώλησης κτηρίου για δώδεκα κτήρια με συνολικά 557 κατοικίες. Στο πλαίσιο αυτής της σύμβασης, η BAVARIA απέκτησε δικαιώματα εμφύτευσης για τα ακίνητα για περίοδο 75 ετών και απέκτησε τα κτήρια.

| (15) | Η EBV εμπεριέχει δύο κύρια στοιχεία:






  α) | Αφενός η BAVARIA δεσμεύτηκε να καταβάλει συνολικά [...] (6) ευρώ (7) στη NEUWOGES: [...] ευρώ ως κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για τη χρήση οικοπέδου όσον αφορά την περίοδο που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2028 και [...] ευρώ ως τιμή αγοράς για τα κτίρια. |
| --- | --- | --- |

(15)

Η EBV εμπεριέχει δύο κύρια στοιχεία:

α)

Αφενός η BAVARIA δεσμεύτηκε να καταβάλει συνολικά [...] (6) ευρώ (7) στη NEUWOGES: [...] ευρώ ως κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για τη χρήση οικοπέδου όσον αφορά την περίοδο που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2028 και [...] ευρώ ως τιμή αγοράς για τα κτίρια.

| β) | Αφετέρου, η BAVARIA από την 1η Ιανουαρίου 2029 και για δεκαετή περίοδο θα πρέπει να καταβάλλει ετησίως μίσθωμα ύψους [...] % της τρέχουσας αξίας του ακινήτου, δηλαδή [...] ευρώ ανά m2 ή [...] ευρώ ανά έτος. Για τον υπολειπόμενο χρόνο της EBV, προβλέπεται προσαρμογή του μισθώματος στον δείκτη τιμών για το συνολικό κόστος διαβίωσης, εφόσον αυτός δεν μεταβληθεί πάνω από [...] %. |
| --- | --- |

β)

Αφετέρου, η BAVARIA από την 1η Ιανουαρίου 2029 και για δεκαετή περίοδο θα πρέπει να καταβάλλει ετησίως μίσθωμα ύψους [...] % της τρέχουσας αξίας του ακινήτου, δηλαδή [...] ευρώ ανά m2 ή [...] ευρώ ανά έτος. Για τον υπολειπόμενο χρόνο της EBV, προβλέπεται προσαρμογή του μισθώματος στον δείκτη τιμών για το συνολικό κόστος διαβίωσης, εφόσον αυτός δεν μεταβληθεί πάνω από [...] %.

| (16) | Το 1997, πριν από τη σύναψη της EBV με τη BAVARIA, η NEUWOGES ανέθεσε σε εσωτερικούς εμπειρογνώμονες την εκτίμηση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων (κτήρια και οικόπεδα). Σύμφωνα με την εν λόγω πραγματογνωμοσύνη, η αξία των περιουσιακών στοιχείων ανερχόταν στα [...] ευρώ. Επιπλέον, το 2007 η NEUWOGES ανέθεσε αναδρομικά σε εξωτερικό εμπειρογνώμονα να συντάξει μία ακόμη πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς των περιουσιακών στοιχείων το 1997. Σύμφωνα με την πραγματογνωμοσύνη του 2007, η εκτιμώμενη αξία των περιουσιακών στοιχείων για το 1997 ανερχόταν σε [...] ευρώ. |
| --- | --- |

(16)

Το 1997, πριν από τη σύναψη της EBV με τη BAVARIA, η NEUWOGES ανέθεσε σε εσωτερικούς εμπειρογνώμονες την εκτίμηση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων (κτήρια και οικόπεδα). Σύμφωνα με την εν λόγω πραγματογνωμοσύνη, η αξία των περιουσιακών στοιχείων ανερχόταν στα [...] ευρώ. Επιπλέον, το 2007 η NEUWOGES ανέθεσε αναδρομικά σε εξωτερικό εμπειρογνώμονα να συντάξει μία ακόμη πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς των περιουσιακών στοιχείων το 1997. Σύμφωνα με την πραγματογνωμοσύνη του 2007, η εκτιμώμενη αξία των περιουσιακών στοιχείων για το 1997 ανερχόταν σε [...] ευρώ.

Altschuldenhilfegesetz

| (17) | Η EBV συνήφθη κατόπιν συνεκτίμησης του Altschuldenhilfegesetz (8) (εφεξής «AHS»). Μετά την επανένωση της Γερμανίας το 1990, οι πρώην κρατικές οικονομικές επιχειρήσεις κατοικίας στην Ανατολική Γερμανία μετατράπηκαν σε νομικά ανεξάρτητες δημοτικές οικοδομικές εταιρείες. Τα στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις των προκατόχων τους μεταβιβάστηκαν σε αυτές τις νέες εταιρείες, γεγονός που τους επέφερε μεγάλη επιβάρυνση. Προκειμένου να έχουν οι οικοδομικές εταιρείες τη δυνατότητα να είναι βιώσιμες σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ο ομοσπονδιακός νομοθέτης θέσπισε τον Altschuldenhilfegesetz (AHG), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 27 Ιουνίου 1993. |
| --- | --- |

(17)

Η EBV συνήφθη κατόπιν συνεκτίμησης του Altschuldenhilfegesetz (8) (εφεξής «AHS»). Μετά την επανένωση της Γερμανίας το 1990, οι πρώην κρατικές οικονομικές επιχειρήσεις κατοικίας στην Ανατολική Γερμανία μετατράπηκαν σε νομικά ανεξάρτητες δημοτικές οικοδομικές εταιρείες. Τα στοιχεία ενεργητικού και οι υποχρεώσεις των προκατόχων τους μεταβιβάστηκαν σε αυτές τις νέες εταιρείες, γεγονός που τους επέφερε μεγάλη επιβάρυνση. Προκειμένου να έχουν οι οικοδομικές εταιρείες τη δυνατότητα να είναι βιώσιμες σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ο ομοσπονδιακός νομοθέτης θέσπισε τον Altschuldenhilfegesetz (AHG), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 27 Ιουνίου 1993.

| (18) | Σύμφωνα με τον AHG, οι δημοτικές οικοδομικές εταιρείες στην Ανατολική Γερμανία μπορούσαν να λάβουν κατόπιν αιτήματος απαλλαγή από τις παλαιές υποχρεώσεις τους. Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφοι 1 έως 2 του AHG, για παλαιές υποχρεώσεις που υπερέβαιναν το ποσό των 76,69 ευρώ ανά m2, μπορούσε να χορηγηθεί μερική απαλλαγή, στην οποία εντούτοις δεν μπορούσαν να ληφθούν υπόψη πάνω από 434,60 ευρώ ανά m2. Σε αντάλλαγμα, η οικοδομική εταιρεία έπρεπε να αποδεχτεί ορισμένες υποχρεώσεις. Γι’ αυτό έπρεπε π.χ. να καταβάλλει εντατικές προσπάθειες για την ιδιωτικοποίηση του 15 % των κατοικιών (άρθρο 4 παράγραφος 5 πρόταση 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 5), να διαθέτει επιχειρηματικό σχέδιο για την ταχεία ιδιωτικοποίηση, τον εκσυγχρονισμό και την επισκευή των αποθεμάτων κατοικιών της (άρθρο 4 παράγραφος 5 εδάφιο 2) και να υποβάλλει εκθέσεις σχετικά με την κατάσταση του επενδυτικού της προγράμματος και τα αποτελέσματα της ιδιωτικοποίησης (άρθρο 4 παράγραφοι 5-7). Σύμφωνα με την έκδοση του νόμου, η οποία ίσχυε κατά την αντίστοιχη χρονική περίοδο (1997/1998), οι οικοδομικές εταιρείες μπορούσαν να εκπληρώσουν την υποχρέωση ιδιωτικοποίησής τους έως την 31η Δεκεμβρίου 2003. Σε περίπτωση που μια οικοδομική εταιρεία δεν εκπληρώσει την υποχρέωση ιδιωτικοποίησής της (δηλαδή δεν καταβάλλει έντονες προσπάθειες για την ιδιωτικοποίηση), η απαλλαγή που έχει ήδη χορηγηθεί θα πρέπει να επιστραφεί. |
| --- | --- |

(18)

Σύμφωνα με τον AHG, οι δημοτικές οικοδομικές εταιρείες στην Ανατολική Γερμανία μπορούσαν να λάβουν κατόπιν αιτήματος απαλλαγή από τις παλαιές υποχρεώσεις τους. Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφοι 1 έως 2 του AHG, για παλαιές υποχρεώσεις που υπερέβαιναν το ποσό των 76,69 ευρώ ανά m2, μπορούσε να χορηγηθεί μερική απαλλαγή, στην οποία εντούτοις δεν μπορούσαν να ληφθούν υπόψη πάνω από 434,60 ευρώ ανά m2. Σε αντάλλαγμα, η οικοδομική εταιρεία έπρεπε να αποδεχτεί ορισμένες υποχρεώσεις. Γι’ αυτό έπρεπε π.χ. να καταβάλλει εντατικές προσπάθειες για την ιδιωτικοποίηση του 15 % των κατοικιών (άρθρο 4 παράγραφος 5 πρόταση 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 5), να διαθέτει επιχειρηματικό σχέδιο για την ταχεία ιδιωτικοποίηση, τον εκσυγχρονισμό και την επισκευή των αποθεμάτων κατοικιών της (άρθρο 4 παράγραφος 5 εδάφιο 2) και να υποβάλλει εκθέσεις σχετικά με την κατάσταση του επενδυτικού της προγράμματος και τα αποτελέσματα της ιδιωτικοποίησης (άρθρο 4 παράγραφοι 5-7). Σύμφωνα με την έκδοση του νόμου, η οποία ίσχυε κατά την αντίστοιχη χρονική περίοδο (1997/1998), οι οικοδομικές εταιρείες μπορούσαν να εκπληρώσουν την υποχρέωση ιδιωτικοποίησής τους έως την 31η Δεκεμβρίου 2003. Σε περίπτωση που μια οικοδομική εταιρεία δεν εκπληρώσει την υποχρέωση ιδιωτικοποίησής της (δηλαδή δεν καταβάλλει έντονες προσπάθειες για την ιδιωτικοποίηση), η απαλλαγή που έχει ήδη χορηγηθεί θα πρέπει να επιστραφεί.

| (19) | Οι οικοδομικές εταιρείες έπρεπε να καταβάλουν ορισμένο ποσοστό των εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις που ξεπερνούσαν τα 76,69 ευρώ ανά m2 στο ταμείο εξόφλησης κληρονομημένου χρέους (εφεξής «ETF»). Εκείνη τη χρονική περίοδο (1997/1998) το άρθρο 5 παράγραφος 2 του AHG προέβλεπε ότι για όλες τις ιδιωτικοποιήσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 1998 έπρεπε να καταβάλλεται το 45 % των εσόδων της εκποίησης. Για τις ιδιωτικοποιήσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000 ή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2003, τα μερίδια των εσόδων είχαν καθοριστεί σε 50 % και 55 % αντίστοιχα. Εάν η ιδιωτικοποίηση πραγματοποιείτο με τη μορφή σύστασης δικαιώματος εμφύτευσης (δηλαδή, αντί της άμεσης πώλησης των κτηρίων και των οικοπέδων πωλούνται μόνο τα κτήρια και για τα οικόπεδα συστήνονται μόνο δικαιώματα εμφύτευσης), τα έσοδα εκποίησης που λαμβάνονταν ως βάση για τον υπολογισμό των υποχρεώσεων καταβολής αποτελούνταν από την τιμή των κτηρίων και την τρέχουσα αξία του συμφωνηθέντος μισθώματος (άρθρο 5 παράγραφος 2). |
| --- | --- |

(19)

Οι οικοδομικές εταιρείες έπρεπε να καταβάλουν ορισμένο ποσοστό των εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις που ξεπερνούσαν τα 76,69 ευρώ ανά m2 στο ταμείο εξόφλησης κληρονομημένου χρέους (εφεξής «ETF»). Εκείνη τη χρονική περίοδο (1997/1998) το άρθρο 5 παράγραφος 2 του AHG προέβλεπε ότι για όλες τις ιδιωτικοποιήσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 1998 έπρεπε να καταβάλλεται το 45 % των εσόδων της εκποίησης. Για τις ιδιωτικοποιήσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2000 ή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2003, τα μερίδια των εσόδων είχαν καθοριστεί σε 50 % και 55 % αντίστοιχα. Εάν η ιδιωτικοποίηση πραγματοποιείτο με τη μορφή σύστασης δικαιώματος εμφύτευσης (δηλαδή, αντί της άμεσης πώλησης των κτηρίων και των οικοπέδων πωλούνται μόνο τα κτήρια και για τα οικόπεδα συστήνονται μόνο δικαιώματα εμφύτευσης), τα έσοδα εκποίησης που λαμβάνονταν ως βάση για τον υπολογισμό των υποχρεώσεων καταβολής αποτελούνταν από την τιμή των κτηρίων και την τρέχουσα αξία του συμφωνηθέντος μισθώματος (άρθρο 5 παράγραφος 2).

| (20) | Κατά τη διάρκεια του 1995 κατέστη σαφές ότι η αρχικά προγραμματισμένη μορφή ιδιωτικοποίησης – δηλαδή η πώληση στους μισθωτές – πιθανώς δεν θα οδηγούσε στο απαιτούμενο ποσοστό ιδιωτικοποίησης 15 %. Κατά συνέπεια, η Kreditanstalt für Wiederaufbau (εφεξής «KfW»), στην οποία ανατέθηκε η διαχείριση της βοήθειας για το παλαιό χρέος, άρχισε να αποδέχεται την αποκαλούμενη «ιδιωτικοποίηση σε ενδιάμεσους αγοραστές». (9) Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, το οποίο έπρεπε να εφαρμόζεται μόνο όταν δεν αναμενόταν να επιτευχθεί η ποσόστωση 15 % με άμεση ιδιωτικοποίηση, μια οικοδομική εταιρεία μπορούσε να πωλεί κτήρια μαζικά σε έναν επαγγελματία αγοραστή. Για να μπορεί να καταλογίζεται η ποσόστωση ιδιωτικοποίησης της οικοδομικής εταιρείας σε ύψος 15 %, ο επαγγελματίας αγοραστής έπρεπε να δεσμευτεί ότι θα ανακαίνιζε τα κτήρια και θα μεταπωλούσε στους μισθωτές όσο το δυνατόν περισσότερες κατοικίες (πάντως τουλάχιστον το ένα τρίτο). (10) Αν μετά την υποβολή συγκεκριμένων προσφορών πώλησης, υπήρχε ενδιαφέρον για αγορά πολύ κάτω από το ένα τρίτο των μισθωτών, ο επαγγελματίας αγοραστής θα μπορούσε να αποκλείσει το 60 % των κατοικιών από την υποχρέωση ιδιωτικοποίησης και με αυτόν τον τρόπο να περιορίσει αυτήν την υποχρέωση στην ιδιωτικοποίηση του ενός τρίτου του υπόλοιπου 40 % των κατοικιών. (11) |
| --- | --- |

(20)

Κατά τη διάρκεια του 1995 κατέστη σαφές ότι η αρχικά προγραμματισμένη μορφή ιδιωτικοποίησης – δηλαδή η πώληση στους μισθωτές – πιθανώς δεν θα οδηγούσε στο απαιτούμενο ποσοστό ιδιωτικοποίησης 15 %. Κατά συνέπεια, η Kreditanstalt für Wiederaufbau (εφεξής «KfW»), στην οποία ανατέθηκε η διαχείριση της βοήθειας για το παλαιό χρέος, άρχισε να αποδέχεται την αποκαλούμενη «ιδιωτικοποίηση σε ενδιάμεσους αγοραστές». (9) Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, το οποίο έπρεπε να εφαρμόζεται μόνο όταν δεν αναμενόταν να επιτευχθεί η ποσόστωση 15 % με άμεση ιδιωτικοποίηση, μια οικοδομική εταιρεία μπορούσε να πωλεί κτήρια μαζικά σε έναν επαγγελματία αγοραστή. Για να μπορεί να καταλογίζεται η ποσόστωση ιδιωτικοποίησης της οικοδομικής εταιρείας σε ύψος 15 %, ο επαγγελματίας αγοραστής έπρεπε να δεσμευτεί ότι θα ανακαίνιζε τα κτήρια και θα μεταπωλούσε στους μισθωτές όσο το δυνατόν περισσότερες κατοικίες (πάντως τουλάχιστον το ένα τρίτο). (10) Αν μετά την υποβολή συγκεκριμένων προσφορών πώλησης, υπήρχε ενδιαφέρον για αγορά πολύ κάτω από το ένα τρίτο των μισθωτών, ο επαγγελματίας αγοραστής θα μπορούσε να αποκλείσει το 60 % των κατοικιών από την υποχρέωση ιδιωτικοποίησης και με αυτόν τον τρόπο να περιορίσει αυτήν την υποχρέωση στην ιδιωτικοποίηση του ενός τρίτου του υπόλοιπου 40 % των κατοικιών. (11)

NEUWOGES και AHG

| (21) | Η EBV αναγνωρίστηκε τελικά από την KfW ως σχετική εκποίηση προσωρινής απόκτησης σύμφωνα με τον AHG. Συνεπώς, η σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης διευκόλυνε την NEUWOGES στην εκπλήρωση της υποχρέωσης ιδιωτικοποίησής της σύμφωνα με τον AHG. Ωστόσο, παραμένει ασαφές και αμφισβητούμενο σε ποιο βαθμό ο AHG επηρέαζε τις επιχειρηματικές θεωρήσεις στις οποίες βασιζόταν η απόφαση της NEUWOGES για τη σύναψη των συμβάσεων και κατά πόσον η απαλλαγή από τον AHG την οποία έλαβε η NEUWOGES πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την εξέταση του ερωτήματος κατά πόσον η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης αποτελεί ενίσχυση για τη BAVARIA. |
| --- | --- |

(21)

Η EBV αναγνωρίστηκε τελικά από την KfW ως σχετική εκποίηση προσωρινής απόκτησης σύμφωνα με τον AHG. Συνεπώς, η σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης διευκόλυνε την NEUWOGES στην εκπλήρωση της υποχρέωσης ιδιωτικοποίησής της σύμφωνα με τον AHG. Ωστόσο, παραμένει ασαφές και αμφισβητούμενο σε ποιο βαθμό ο AHG επηρέαζε τις επιχειρηματικές θεωρήσεις στις οποίες βασιζόταν η απόφαση της NEUWOGES για τη σύναψη των συμβάσεων και κατά πόσον η απαλλαγή από τον AHG την οποία έλαβε η NEUWOGES πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την εξέταση του ερωτήματος κατά πόσον η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης αποτελεί ενίσχυση για τη BAVARIA.

| (22) | Η NEUWOGES έλαβε, σύμφωνα με δικά της στοιχεία, απαλλαγή ύψους συνολικά [...] ευρώ. (12) Η NEUWOGES δήλωσε ότι ήταν δύσκολο να καταμεριστεί αναλογικά στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης ένα μέρος της συνολικής απαλλαγής που ελήφθη αφού, σύμφωνα με τον AHG, η απαλλαγή είναι δυνατή μόνο αν η οικοδομική εταιρεία έχει εκπληρώσει πλήρως την υποχρέωση ιδιωτικοποίησής της. Εάν, ωστόσο, ένα μέρος της συνολικής απαλλαγής που ελήφθη πρέπει να καταμεριστεί σε ένα συγκεκριμένο μέτρο ιδιωτικοποίησης βάσει του μεριδίου αυτών των ιδιωτικοποιήσεων στη συνολική υποχρέωση ιδιωτικοποίησης της NEUWOGES, μια συνολική μεικτή απαλλαγή ύψους [...] ευρώ θα μπορούσε να καταμεριστεί υπολογιστικά στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. Από τα έσοδα από τη συναλλαγή με τη BAVARIA έπρεπε να καταβληθούν [...] ευρώ στο ETF, ούτως ώστε η NEUWOGES να έχει υπολογιστικά μια καθαρή απαλλαγή ύψους [...] ευρώ. (13) |
| --- | --- |

(22)

Η NEUWOGES έλαβε, σύμφωνα με δικά της στοιχεία, απαλλαγή ύψους συνολικά [...] ευρώ. (12) Η NEUWOGES δήλωσε ότι ήταν δύσκολο να καταμεριστεί αναλογικά στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης ένα μέρος της συνολικής απαλλαγής που ελήφθη αφού, σύμφωνα με τον AHG, η απαλλαγή είναι δυνατή μόνο αν η οικοδομική εταιρεία έχει εκπληρώσει πλήρως την υποχρέωση ιδιωτικοποίησής της. Εάν, ωστόσο, ένα μέρος της συνολικής απαλλαγής που ελήφθη πρέπει να καταμεριστεί σε ένα συγκεκριμένο μέτρο ιδιωτικοποίησης βάσει του μεριδίου αυτών των ιδιωτικοποιήσεων στη συνολική υποχρέωση ιδιωτικοποίησης της NEUWOGES, μια συνολική μεικτή απαλλαγή ύψους [...] ευρώ θα μπορούσε να καταμεριστεί υπολογιστικά στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. Από τα έσοδα από τη συναλλαγή με τη BAVARIA έπρεπε να καταβληθούν [...] ευρώ στο ETF, ούτως ώστε η NEUWOGES να έχει υπολογιστικά μια καθαρή απαλλαγή ύψους [...] ευρώ. (13)

2.2.   ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ

| (23) | Επίσης, την 21η Ιανουαρίου 1998 η BAVARIA και η NEUWOGES σύναψαν την GVV, μέσω της οποίας τα κτήρια επαναμισθώθηκαν στη NEUWOGES. Σύμφωνα με την GVV, η NEUWOGES παραμένει υπεύθυνη για τη διαχείριση και την εμπορική εκμετάλλευση των εν λόγω κτηρίων για περίοδο 30 ετών. Όλα τα έσοδα από την εκμίσθωση των κτηρίων παραμένουν στη NEUWOGES. Ως αντάλλαγμα γι’ αυτά τα δικαιώματα χρήσης, η NEUWOGES δεσμεύτηκε για σταθερή καταβολή μηνιαίας πληρωμής μίσθωσης ύψους [...] ευρώ ([...] ευρώ ετησίως) έως την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης και [...] ευρώ ([...] ευρώ ετησίως) για την επόμενη περίοδο. Από την 1η Ιανουαρίου 2000, αυτό το μίσθωμα αυξήθηκε κατά [...] % ετησίως. |
| --- | --- |

(23)

Επίσης, την 21η Ιανουαρίου 1998 η BAVARIA και η NEUWOGES σύναψαν την GVV, μέσω της οποίας τα κτήρια επαναμισθώθηκαν στη NEUWOGES. Σύμφωνα με την GVV, η NEUWOGES παραμένει υπεύθυνη για τη διαχείριση και την εμπορική εκμετάλλευση των εν λόγω κτηρίων για περίοδο 30 ετών. Όλα τα έσοδα από την εκμίσθωση των κτηρίων παραμένουν στη NEUWOGES. Ως αντάλλαγμα γι’ αυτά τα δικαιώματα χρήσης, η NEUWOGES δεσμεύτηκε για σταθερή καταβολή μηνιαίας πληρωμής μίσθωσης ύψους [...] ευρώ ([...] ευρώ ετησίως) έως την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης και [...] ευρώ ([...] ευρώ ετησίως) για την επόμενη περίοδο. Από την 1η Ιανουαρίου 2000, αυτό το μίσθωμα αυξήθηκε κατά [...] % ετησίως.

2.3.   ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΙΜΗΣ ΚΑΤ’ ΑΠΟΚΟΠΗ

| (24) | Η BAVARIA δεσμεύτηκε να αποκαταστήσει τα εν λόγω κτήρια και σύναψε γι’ αυτόν το σκοπό με την BRG Bau-Regie GmbH (εφεξής «BRG»), μια εξ ολοκλήρου θυγατρική της NEUWOGES, γενική σύμβαση τιμής κατ’ αποκοπή (εφεξής «GVP»). Σύμφωνα με την GPV, η BAVARIA κατέβαλε στην BRG ένα κατ’ αποκοπή ποσό [...] ευρώ για τις συμφωνημένες εργασίες αποκατάστασης. |
| --- | --- |

(24)

Η BAVARIA δεσμεύτηκε να αποκαταστήσει τα εν λόγω κτήρια και σύναψε γι’ αυτόν το σκοπό με την BRG Bau-Regie GmbH (εφεξής «BRG»), μια εξ ολοκλήρου θυγατρική της NEUWOGES, γενική σύμβαση τιμής κατ’ αποκοπή (εφεξής «GVP»). Σύμφωνα με την GPV, η BAVARIA κατέβαλε στην BRG ένα κατ’ αποκοπή ποσό [...] ευρώ για τις συμφωνημένες εργασίες αποκατάστασης.

3.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

| (25) | Η Γερμανία περιορίζει την απάντησή της στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν υποβάλλει παρατηρήσεις για την απόφαση και αναθέτει τη ρύθμιση του εν λόγω θέματος στους ενδιαφερόμενους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, στον Δήμο Neubrandenburg και στο ομόσπονδο κράτος του Βερολίνου. |
| --- | --- |

(25)

Η Γερμανία περιορίζει την απάντησή της στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν υποβάλλει παρατηρήσεις για την απόφαση και αναθέτει τη ρύθμιση του εν λόγω θέματος στους ενδιαφερόμενους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, στον Δήμο Neubrandenburg και στο ομόσπονδο κράτος του Βερολίνου.

4.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

4.1.   NEUWOGES

| (26) | Η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι με τη σύναψη των επίμαχων συμβάσεων δεν ενήργησε ως οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς και, ως εκ τούτου, η BAVARIA απέκτησε οικονομικό πλεονέκτημα που συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της NEUWOGES, οι επίμαχες συμβάσεις προκαλούν ζημίες ύψους [...] ευρώ (ονομαστικές) ή [...] ευρώ (σε παρούσα αξία). Η NEUWOGES θεωρεί ότι αυτές τις ζημίες συνιστούν κρατική ενίσχυση για την BAVARIA, ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

(26)

Η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι με τη σύναψη των επίμαχων συμβάσεων δεν ενήργησε ως οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς και, ως εκ τούτου, η BAVARIA απέκτησε οικονομικό πλεονέκτημα που συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της NEUWOGES, οι επίμαχες συμβάσεις προκαλούν ζημίες ύψους [...] ευρώ (ονομαστικές) ή [...] ευρώ (σε παρούσα αξία). Η NEUWOGES θεωρεί ότι αυτές τις ζημίες συνιστούν κρατική ενίσχυση για την BAVARIA, ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά.

| (27) | Κατά την αξιολόγηση του κατά πόσον οι επίμαχες συμβάσεις είναι συμβατές με την αγορά, η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι η EBV και η GVV πρέπει να εξεταστούν χωριστά (τμήμα 4.1.1). Όσον αφορά τις επιμέρους συμβάσεις, η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι ούτε η EBV (τμήμα 4.1.2), ούτε η GVV (τμήμα 4.1.3) θα συνάπτονταν από έναν οικονομικό φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Η NEUWOGES αναφέρει επίσης ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα επέλεγε μια εναλλακτική προσέγγιση (τμήμα 4.1.4). Τέλος, η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι το πλεονέκτημα που χορηγήθηκε στην BAVARIA αποτελεί μεταβίβαση κρατικών πόρων, η οποία πρέπει να καταλογιστεί στον Δήμο Neubrandenburg (τμήμα 4.1.5). |
| --- | --- |

(27)

Κατά την αξιολόγηση του κατά πόσον οι επίμαχες συμβάσεις είναι συμβατές με την αγορά, η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι η EBV και η GVV πρέπει να εξεταστούν χωριστά (τμήμα 4.1.1). Όσον αφορά τις επιμέρους συμβάσεις, η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι ούτε η EBV (τμήμα 4.1.2), ούτε η GVV (τμήμα 4.1.3) θα συνάπτονταν από έναν οικονομικό φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Η NEUWOGES αναφέρει επίσης ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα επέλεγε μια εναλλακτική προσέγγιση (τμήμα 4.1.4). Τέλος, η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι το πλεονέκτημα που χορηγήθηκε στην BAVARIA αποτελεί μεταβίβαση κρατικών πόρων, η οποία πρέπει να καταλογιστεί στον Δήμο Neubrandenburg (τμήμα 4.1.5).

4.1.1.   Κοινή αξιολόγηση έναντι χωριστής αξιολόγησης των επίμαχων συμβάσεων

| (28) | Η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι η EBV και η GVV θα έπρεπε να αξιολογηθούν αυστηρά χωριστά, όσον αφορά το ζήτημα κατά πόσον οι επίμαχες συμβάσεις συνήφθησαν σύμφωνα με τους όρους της αγοράς. Σύμφωνα με τη NEUWOGES, η EBV και η GVV είναι νομικά ανεξάρτητες συμβάσεις που πρέπει να υφίστανται χωριστά. Εάν οι δύο συμβάσεις είχαν πράγματι καταρτιστεί ως μονάδα, σύμφωνα με τη NEUWOGES θα έπρεπε αμφότερες να επικυρωθούν συμβολαιογραφικά. Όμως μόνο η EBV έχει επικυρωθεί συμβολαιογραφικά. |
| --- | --- |

(28)

Η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι η EBV και η GVV θα έπρεπε να αξιολογηθούν αυστηρά χωριστά, όσον αφορά το ζήτημα κατά πόσον οι επίμαχες συμβάσεις συνήφθησαν σύμφωνα με τους όρους της αγοράς. Σύμφωνα με τη NEUWOGES, η EBV και η GVV είναι νομικά ανεξάρτητες συμβάσεις που πρέπει να υφίστανται χωριστά. Εάν οι δύο συμβάσεις είχαν πράγματι καταρτιστεί ως μονάδα, σύμφωνα με τη NEUWOGES θα έπρεπε αμφότερες να επικυρωθούν συμβολαιογραφικά. Όμως μόνο η EBV έχει επικυρωθεί συμβολαιογραφικά.

| (29) | Ως εκ τούτου, η NEUWOGES προσεγγίζει κάθε σύμβαση χωριστά, προκειμένου να αξιολογήσει κατά πόσον είναι συμβατή με την αγορά. |
| --- | --- |

(29)

Ως εκ τούτου, η NEUWOGES προσεγγίζει κάθε σύμβαση χωριστά, προκειμένου να αξιολογήσει κατά πόσον είναι συμβατή με την αγορά.

4.1.2.   Σύμβαση εμφύτευσης (Erbbaurechtsvertrag, EBV)

| (30) | Η NEUWOGES θεωρεί ότι, με βάση τις πραγματογνωμοσύνες που εκπονήθηκαν το 1997 και το 2007 σχετικά με τα επίμαχα περιουσιακά στοιχεία (κτήρια και οικόπεδα), κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς δεν θα είχε συνάψει την EBV με την BAVARIA στη συμφωνηθείσα τιμή. Ούτε η καταβολή μισθωμάτων, ούτε η απαλλαγή του AHG βάσει της EBV, ούτε η υποχρέωση αποκατάστασης ή η κλειστή διαδικασία διαγωνισμού θα μπορούσαν να αλλάξουν κάτι σε αυτό το συμπέρασμα. |
| --- | --- |

(30)

Η NEUWOGES θεωρεί ότι, με βάση τις πραγματογνωμοσύνες που εκπονήθηκαν το 1997 και το 2007 σχετικά με τα επίμαχα περιουσιακά στοιχεία (κτήρια και οικόπεδα), κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς δεν θα είχε συνάψει την EBV με την BAVARIA στη συμφωνηθείσα τιμή. Ούτε η καταβολή μισθωμάτων, ούτε η απαλλαγή του AHG βάσει της EBV, ούτε η υποχρέωση αποκατάστασης ή η κλειστή διαδικασία διαγωνισμού θα μπορούσαν να αλλάξουν κάτι σε αυτό το συμπέρασμα.

4.1.2.1.   Τιμή αγοράς

| (31) | Η NEUWOGES υπενθυμίζει ότι η BAVARIA έχει καταβάλει ένα ποσό σε μετρητά [...] ευρώ για τα κτήρια συν [...] ευρώ ως κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για το οικόπεδο. Στις δύο πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς του 1997 και του 2007, η αξία των περιουσιακών στοιχείων συνολικά (αξία οικοπέδων και κτηρίων) εκτιμήθηκε σε [...] ευρώ και [...] ευρώ αντίστοιχα. Επιπλέον, στις δύο πραγματογνωμοσύνες εξακριβώθηκαν χωριστά όχι μόνο η συνολική αξία των περιουσιακών στοιχείων, αλλά και η αξία των οικοπέδων (πραγματογνωμοσύνη 1997: [...] ευρώ, πραγματογνωμοσύνη 2007: [...] ευρώ) και των κτηρίων (πραγματογνωμοσύνη 1997: [...] ευρώ, πραγματογνωμοσύνη 2007: [...] ευρώ). |
| --- | --- |

(31)

Η NEUWOGES υπενθυμίζει ότι η BAVARIA έχει καταβάλει ένα ποσό σε μετρητά [...] ευρώ για τα κτήρια συν [...] ευρώ ως κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για το οικόπεδο. Στις δύο πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς του 1997 και του 2007, η αξία των περιουσιακών στοιχείων συνολικά (αξία οικοπέδων και κτηρίων) εκτιμήθηκε σε [...] ευρώ και [...] ευρώ αντίστοιχα. Επιπλέον, στις δύο πραγματογνωμοσύνες εξακριβώθηκαν χωριστά όχι μόνο η συνολική αξία των περιουσιακών στοιχείων, αλλά και η αξία των οικοπέδων (πραγματογνωμοσύνη 1997: [...] ευρώ, πραγματογνωμοσύνη 2007: [...] ευρώ) και των κτηρίων (πραγματογνωμοσύνη 1997: [...] ευρώ, πραγματογνωμοσύνη 2007: [...] ευρώ).

| (32) | Η NEUWOGES υποστηρίζει την άποψη ότι η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997 παρουσιάζει μια ρεαλιστική εκτίμηση της αξίας του περιουσιακού στοιχείου τη δεδομένη χρονική περίοδο (1997/1998) και ότι για σκοπούς σύγκρισης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μόνον η τιμή που πράγματι καταβλήθηκε από την BAVARIA για τα κτήρια (και όχι η τιμή για τα κτήρια συν το κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για το οικόπεδο). Αναλόγως, η NEUWOGES έλαβε, κατά την άποψή της, ποσό χαμηλότερο κατά [...] ευρώ από την τιμή αγοράς κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998). Ακόμη και αν ληφθεί υπόψη η απαλλαγή του AHG, η τιμή που καταβλήθηκε από την BAVARIA εξακολουθεί να βρίσκεται 16 % κάτω από τη χαμηλότερη αξία της πραγματογνωμοσύνης του 2007. Η τιμή που καταβλήθηκε από την BAVARIA ήταν, σύμφωνα με τη NEUWOGES, πολύ κάτω από την τιμή της αγοράς, με αποτέλεσμα κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς να μην είχε συμφωνήσει σε πώληση σε αυτήν την τιμή. |
| --- | --- |

(32)

Η NEUWOGES υποστηρίζει την άποψη ότι η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997 παρουσιάζει μια ρεαλιστική εκτίμηση της αξίας του περιουσιακού στοιχείου τη δεδομένη χρονική περίοδο (1997/1998) και ότι για σκοπούς σύγκρισης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη μόνον η τιμή που πράγματι καταβλήθηκε από την BAVARIA για τα κτήρια (και όχι η τιμή για τα κτήρια συν το κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για το οικόπεδο). Αναλόγως, η NEUWOGES έλαβε, κατά την άποψή της, ποσό χαμηλότερο κατά [...] ευρώ από την τιμή αγοράς κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998). Ακόμη και αν ληφθεί υπόψη η απαλλαγή του AHG, η τιμή που καταβλήθηκε από την BAVARIA εξακολουθεί να βρίσκεται 16 % κάτω από τη χαμηλότερη αξία της πραγματογνωμοσύνης του 2007. Η τιμή που καταβλήθηκε από την BAVARIA ήταν, σύμφωνα με τη NEUWOGES, πολύ κάτω από την τιμή της αγοράς, με αποτέλεσμα κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς να μην είχε συμφωνήσει σε πώληση σε αυτήν την τιμή.

| (33) | Σε αυτό το πλαίσιο, η NEUWOGES υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με την «Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τα στοιχεία κρατικής ενίσχυσης στις πωλήσεις γηπέδων-οικοπέδων και κτιρίων από δημόσιες αρχές» (14), υπό ορισμένες περιστάσεις μπορεί να γίνει δεκτή ως τιμή της αγοράς μια τιμή αγοράς που βρίσκεται έως 5 % κάτω από μια αξία αγοράς που προσδιορίστηκε σε ανεξάρτητη πραγματογνωμοσύνη. Αντίθετα, δεν θα μπορούσε να γίνει δεκτή ως τιμή της αγοράς μια τιμή που βρίσκεται τουλάχιστον 16 % κάτω από τη χαμηλότερη αξιολόγηση, ακόμη και με πιο ευνοϊκή αποδοχή. |
| --- | --- |

(33)

Σε αυτό το πλαίσιο, η NEUWOGES υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με την «Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τα στοιχεία κρατικής ενίσχυσης στις πωλήσεις γηπέδων-οικοπέδων και κτιρίων από δημόσιες αρχές» (14), υπό ορισμένες περιστάσεις μπορεί να γίνει δεκτή ως τιμή της αγοράς μια τιμή αγοράς που βρίσκεται έως 5 % κάτω από μια αξία αγοράς που προσδιορίστηκε σε ανεξάρτητη πραγματογνωμοσύνη. Αντίθετα, δεν θα μπορούσε να γίνει δεκτή ως τιμή της αγοράς μια τιμή που βρίσκεται τουλάχιστον 16 % κάτω από τη χαμηλότερη αξιολόγηση, ακόμη και με πιο ευνοϊκή αποδοχή.

4.1.2.2.   Κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για το οικόπεδο

| (34) | Η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι για τη σύγκριση της καταβεβλημένης από την BAVARIA τιμής με τις τιμές που προσδιορίστηκαν στις δύο πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς του 1997 και του 2007 (στις οποίες προσδιορίστηκε η αξία του συνόλου της περιουσίας σε κτήρια και οικόπεδα) δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη τα κεφαλαιοποιημένα μισθώματα για τα πρώτα 30 έτη. Δεδομένου ότι το μίσθωμα για τη σύσταση και τη μεταφορά των δικαιωμάτων εμφύτευσης καταβάλλεται σε περίοδο 75 ετών και όχι για τη μεταφορά της ιδιοκτησίας των ακινήτων, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη σύγκριση μεταξύ της τιμής που κατεβλήθη από την BAVARIA για τα κτήρια και της τιμής που προσδιορίστηκε στις δύο πραγματογνωμοσύνες. |
| --- | --- |

(34)

Η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι για τη σύγκριση της καταβεβλημένης από την BAVARIA τιμής με τις τιμές που προσδιορίστηκαν στις δύο πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς του 1997 και του 2007 (στις οποίες προσδιορίστηκε η αξία του συνόλου της περιουσίας σε κτήρια και οικόπεδα) δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη τα κεφαλαιοποιημένα μισθώματα για τα πρώτα 30 έτη. Δεδομένου ότι το μίσθωμα για τη σύσταση και τη μεταφορά των δικαιωμάτων εμφύτευσης καταβάλλεται σε περίοδο 75 ετών και όχι για τη μεταφορά της ιδιοκτησίας των ακινήτων, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη σύγκριση μεταξύ της τιμής που κατεβλήθη από την BAVARIA για τα κτήρια και της τιμής που προσδιορίστηκε στις δύο πραγματογνωμοσύνες.

4.1.2.3.   Απαλλαγή του AHG

| (35) | Η NEUWOGES δηλώνει επιπλέον ότι η απαλλαγή του AHG που προκύπτει από τις εν λόγω συμβάσεις ύψους [...] ευρώ δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τη σύγκριση της τιμής που κατεβλήθη από την BAVARIA με την τιμή που προσδιορίστηκε στις δύο πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς. Αναφέρονται οι εξής λόγοι:






  — | Η απαλλαγή του AHG είναι ένα πλεονέκτημα που χορηγήθηκε στη NEUWOGES από τρίτο μέρος (KfW), το οποίο δεν σχετίζεται με τον αγοραστή. Δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίο ένας πωλητής θα δεχόταν τιμή κατώτερη από την τιμή αγοράς, μόνο και μόνο διότι μέσω της συναλλαγής προκύπτουν μερικά πρόσθετα πλεονεκτήματα από τρίτους. |
| --- | --- | --- |

(35)

Η NEUWOGES δηλώνει επιπλέον ότι η απαλλαγή του AHG που προκύπτει από τις εν λόγω συμβάσεις ύψους [...] ευρώ δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τη σύγκριση της τιμής που κατεβλήθη από την BAVARIA με την τιμή που προσδιορίστηκε στις δύο πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς. Αναφέρονται οι εξής λόγοι:

—

Η απαλλαγή του AHG είναι ένα πλεονέκτημα που χορηγήθηκε στη NEUWOGES από τρίτο μέρος (KfW), το οποίο δεν σχετίζεται με τον αγοραστή. Δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίο ένας πωλητής θα δεχόταν τιμή κατώτερη από την τιμή αγοράς, μόνο και μόνο διότι μέσω της συναλλαγής προκύπτουν μερικά πρόσθετα πλεονεκτήματα από τρίτους.

| — | Η BAVARIA δεν έχει αναλάβει καμία υποχρέωση από τον AHG, η οποία βάρυνε προηγουμένως τη NEUWOGES και θα επέφερε αποζημίωση υπό μορφή της μείωσης της τιμής αγοράς. Η BAVARIA δεσμεύτηκε μεν «στα χαρτιά» να προσπαθήσει να πωλήσει κάποιες κατοικίες στους μισθωτές, όμως ανέθεσε στη NEUWOGES τη συγκεκριμένη διεξαγωγή της ιδιωτικοποίησης με έξοδα της ίδιας της NEUWOGES. Με αυτόν τον τρόπο, η BAVARIA δεν ανέλαβε πραγματική ευθύνη και δεν έφερε ούτε τον κίνδυνο της αστικής ευθύνης σε περίπτωση αποτυχίας των προσπαθειών ιδιωτικοποίησης. |
| --- | --- |

—

Η BAVARIA δεν έχει αναλάβει καμία υποχρέωση από τον AHG, η οποία βάρυνε προηγουμένως τη NEUWOGES και θα επέφερε αποζημίωση υπό μορφή της μείωσης της τιμής αγοράς. Η BAVARIA δεσμεύτηκε μεν «στα χαρτιά» να προσπαθήσει να πωλήσει κάποιες κατοικίες στους μισθωτές, όμως ανέθεσε στη NEUWOGES τη συγκεκριμένη διεξαγωγή της ιδιωτικοποίησης με έξοδα της ίδιας της NEUWOGES. Με αυτόν τον τρόπο, η BAVARIA δεν ανέλαβε πραγματική ευθύνη και δεν έφερε ούτε τον κίνδυνο της αστικής ευθύνης σε περίπτωση αποτυχίας των προσπαθειών ιδιωτικοποίησης.

| — | Επειδή η απαλλαγή σχετιζόταν με την εκπλήρωση της υποχρέωσης της NEUWOGES να ιδιωτικοποιήσει το 15 % των κατοικιών της και η συναλλαγή με την BAVARIA κάλυπτε μόνο το 20 % των συνολικών υποχρεώσεων ιδιωτικοποίησης, δεν είναι δυνατή μια πραγματική (σε αντίθεση με την υπολογιστική) αναλογική κατανομή της απαλλαγής του AHG που κατέστη δυνατή από τη συναλλαγή με τη BAVARIA. Με άλλα λόγια, αν η NEUWOGES δεν είχε εκπληρώσει πλήρως την υποχρέωση ιδιωτικοποίησής της, η εταιρεία δεν θα είχε αποκτήσει από τη συναλλαγή με τη BAVARIA κανενός είδους πλεονέκτημα σύμφωνα με τον AHG. |
| --- | --- |

—

Επειδή η απαλλαγή σχετιζόταν με την εκπλήρωση της υποχρέωσης της NEUWOGES να ιδιωτικοποιήσει το 15 % των κατοικιών της και η συναλλαγή με την BAVARIA κάλυπτε μόνο το 20 % των συνολικών υποχρεώσεων ιδιωτικοποίησης, δεν είναι δυνατή μια πραγματική (σε αντίθεση με την υπολογιστική) αναλογική κατανομή της απαλλαγής του AHG που κατέστη δυνατή από τη συναλλαγή με τη BAVARIA. Με άλλα λόγια, αν η NEUWOGES δεν είχε εκπληρώσει πλήρως την υποχρέωση ιδιωτικοποίησής της, η εταιρεία δεν θα είχε αποκτήσει από τη συναλλαγή με τη BAVARIA κανενός είδους πλεονέκτημα σύμφωνα με τον AHG.

| — | Η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης θα είχε ενδεχομένως ως αποτέλεσμα να πρέπει η NEUWOGES να καταβάλει στο ETF μόνον ένα σχετικά μικρό ποσοστό (45 % αντί 50 % ή 55 %) των εσόδων, ενώ η μη σύναψη της σύμβασης και η αναζήτηση άλλου αγοραστή θα σχετιζόταν με τον κίνδυνο να πρέπει να καταβληθεί στο ταμείο μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της πώλησης. |
| --- | --- |

—

Η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης θα είχε ενδεχομένως ως αποτέλεσμα να πρέπει η NEUWOGES να καταβάλει στο ETF μόνον ένα σχετικά μικρό ποσοστό (45 % αντί 50 % ή 55 %) των εσόδων, ενώ η μη σύναψη της σύμβασης και η αναζήτηση άλλου αγοραστή θα σχετιζόταν με τον κίνδυνο να πρέπει να καταβληθεί στο ταμείο μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της πώλησης.

| — | Η NEUWOGES ισχυρίζεται σε κάθε περίπτωση ότι έχει εκπληρώσει εντέλει τις υποχρεώσεις ιδιωτικοποίησής της κατά 165 %, με αποτέλεσμα η ήδη χορηγηθείσα απαλλαγή να έχει επιβεβαιωθεί ακόμη και χωρίς τη συναλλαγή με την BAVARIA. |
| --- | --- |

—

Η NEUWOGES ισχυρίζεται σε κάθε περίπτωση ότι έχει εκπληρώσει εντέλει τις υποχρεώσεις ιδιωτικοποίησής της κατά 165 %, με αποτέλεσμα η ήδη χορηγηθείσα απαλλαγή να έχει επιβεβαιωθεί ακόμη και χωρίς τη συναλλαγή με την BAVARIA.

4.1.2.4.   Αποκατάσταση

| (36) | Η NEUWOGES αναφέρει επίσης ότι δεν ωφελήθηκε από την αποκατάσταση που διεξήγαγε η BAVARIA, διότι η BAVARIA ήταν ιδιοκτήτρια των κτηρίων και ως εκ τούτου η μόνη δικαιούχος της αποκατάστασης. |
| --- | --- |

(36)

Η NEUWOGES αναφέρει επίσης ότι δεν ωφελήθηκε από την αποκατάσταση που διεξήγαγε η BAVARIA, διότι η BAVARIA ήταν ιδιοκτήτρια των κτηρίων και ως εκ τούτου η μόνη δικαιούχος της αποκατάστασης.

4.1.2.5.   Διαδικασία διαγωνισμού

| (37) | Η NEUWOGES επιβεβαιώνει ότι η κλειστή διαδικασία διαγωνισμού το 1997 δεν μπορεί να αναφερθεί ως ένδειξη ότι η τιμή που καταβλήθηκε από την BAVARIA ήταν πράγματι η τιμή της αγοράς. Υποστηρίζει ότι η διαδικασία διαγωνισμού δεν ήταν ανοικτή, διαφανής, άνευ όρων και χωρίς διακρίσεις και, ως εκ τούτου, δεν επαρκεί για τον προσδιορισμό της αξίας αγοράς. |
| --- | --- |

(37)

Η NEUWOGES επιβεβαιώνει ότι η κλειστή διαδικασία διαγωνισμού το 1997 δεν μπορεί να αναφερθεί ως ένδειξη ότι η τιμή που καταβλήθηκε από την BAVARIA ήταν πράγματι η τιμή της αγοράς. Υποστηρίζει ότι η διαδικασία διαγωνισμού δεν ήταν ανοικτή, διαφανής, άνευ όρων και χωρίς διακρίσεις και, ως εκ τούτου, δεν επαρκεί για τον προσδιορισμό της αξίας αγοράς.

4.1.3.   Διοικητική σύμβαση (GVV)

| (38) | Η NEUWOGES αναφέρει ότι κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, συγκρίσιμου μεγέθους και σε συγκρίσιμη κατάσταση, δεν θα είχε συνάψει την GVV, αφού ήταν εκ των προτέρων σαφές ότι η σύμβαση θα επέφερε σημαντικές ζημίες. Η NEUWOGES ισχυρίζεται ειδικότερα ότι οι ζημίες ήταν προβλέψιμες από την αρχή, αφού οι υπολογισμοί στους οποίους βασίστηκε η σύμβαση προήλθαν από παραδοχές σχετικά με τη μελλοντική ανάπτυξη της αγοράς μισθωμένων κατοικιών στο Neubrandenburg, οι οποίες ήταν σαφώς υπερβολικά αισιόδοξες. Η NEUWOGES ισχυρίζεται επίσης ότι διάφορες, υποθετικά παρόμοιες, συμβάσεις, τις οποίες παρέθεσε η BAVARIA για λόγους σύγκρισης, δεν μπορούν να αποδείξουν ότι η GVV είναι συμβατή με την αγορά, και ότι η NEUWOGES αποδέχτηκε αυτήν τη σαφώς μειονεκτική σύμβαση μόνο για πολιτικούς λόγους, οι οποίοι δεν συνδέονται με την εφαρμογή του κριτηρίου του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. |
| --- | --- |

(38)

Η NEUWOGES αναφέρει ότι κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, συγκρίσιμου μεγέθους και σε συγκρίσιμη κατάσταση, δεν θα είχε συνάψει την GVV, αφού ήταν εκ των προτέρων σαφές ότι η σύμβαση θα επέφερε σημαντικές ζημίες. Η NEUWOGES ισχυρίζεται ειδικότερα ότι οι ζημίες ήταν προβλέψιμες από την αρχή, αφού οι υπολογισμοί στους οποίους βασίστηκε η σύμβαση προήλθαν από παραδοχές σχετικά με τη μελλοντική ανάπτυξη της αγοράς μισθωμένων κατοικιών στο Neubrandenburg, οι οποίες ήταν σαφώς υπερβολικά αισιόδοξες. Η NEUWOGES ισχυρίζεται επίσης ότι διάφορες, υποθετικά παρόμοιες, συμβάσεις, τις οποίες παρέθεσε η BAVARIA για λόγους σύγκρισης, δεν μπορούν να αποδείξουν ότι η GVV είναι συμβατή με την αγορά, και ότι η NEUWOGES αποδέχτηκε αυτήν τη σαφώς μειονεκτική σύμβαση μόνο για πολιτικούς λόγους, οι οποίοι δεν συνδέονται με την εφαρμογή του κριτηρίου του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς.

4.1.3.1.   GVV κατόπιν συνεκτίμησης των προσδοκιών της αγοράς

| (39) | Η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι οι κεντρικές διατάξεις της GVV – το σταθερό μηνιαίο μίσθωμα που αυξάνεται ετησίως κατά [...] %, η μη τιμαριθμικά αναπροσαρμοζόμενη έκπτωση εξόδων αρχικά περίπου [...] % (συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου απώλειας ενοικίων [...] %) και η διάρκεια 30 ετών – δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που θα είχε δεχτεί ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Σε αυτό το πλαίσιο, η NEUWOGES προβάλλει τα ακόλουθα επιχειρήματα:






  — | Λόγω του χαμηλά εκτιμημένου κινδύνου απώλειας ενοικίων, μόνο [...] % επί των καθαρών εσόδων από ενοίκια, η NEUWOGES φέρει τον οικονομικό κίνδυνο για την επίτευξη ποσοστού χρησιμοποίησης τουλάχιστον [...]%. |
| --- | --- | --- |

(39)

Η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι οι κεντρικές διατάξεις της GVV – το σταθερό μηνιαίο μίσθωμα που αυξάνεται ετησίως κατά [...] %, η μη τιμαριθμικά αναπροσαρμοζόμενη έκπτωση εξόδων αρχικά περίπου [...] % (συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου απώλειας ενοικίων [...] %) και η διάρκεια 30 ετών – δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που θα είχε δεχτεί ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Σε αυτό το πλαίσιο, η NEUWOGES προβάλλει τα ακόλουθα επιχειρήματα:

—

Λόγω του χαμηλά εκτιμημένου κινδύνου απώλειας ενοικίων, μόνο [...] % επί των καθαρών εσόδων από ενοίκια, η NEUWOGES φέρει τον οικονομικό κίνδυνο για την επίτευξη ποσοστού χρησιμοποίησης τουλάχιστον [...]%.

| — | Η τιμαριθμική αναπροσαρμογή του σταθερού μισθώματος κατά [...] % ετησίως σημαίνει ότι η NEUWOGES φέρει τον οικονομικό κίνδυνο να μην μπορεί να εφαρμόσει ετήσιες αυξήσεις ενοικίων αντίστοιχες τουλάχιστον με αυτό το ποσοστό. |
| --- | --- |

—

Η τιμαριθμική αναπροσαρμογή του σταθερού μισθώματος κατά [...] % ετησίως σημαίνει ότι η NEUWOGES φέρει τον οικονομικό κίνδυνο να μην μπορεί να εφαρμόσει ετήσιες αυξήσεις ενοικίων αντίστοιχες τουλάχιστον με αυτό το ποσοστό.

| — | Δεδομένου ότι τα έξοδα δεν αναπροσαρμόζονται τιμαριθμικά, η NEUWOGES φέρει τον οικονομικό κίνδυνο αύξησης των δαπανών διοίκησης και συντήρησης, και μόνο μια αύξηση ενοικίου άνω του [...] % ετησίως θα μπορούσε ενδεχομένως να αντισταθμίσει την αύξηση των εξόδων. |
| --- | --- |

—

Δεδομένου ότι τα έξοδα δεν αναπροσαρμόζονται τιμαριθμικά, η NEUWOGES φέρει τον οικονομικό κίνδυνο αύξησης των δαπανών διοίκησης και συντήρησης, και μόνο μια αύξηση ενοικίου άνω του [...] % ετησίως θα μπορούσε ενδεχομένως να αντισταθμίσει την αύξηση των εξόδων.

| — | Ενόψει της μεγάλης διάρκειας των 30 ετών, αυτοί οι οικονομικοί κίνδυνοι είναι σημαντικοί. |
| --- | --- |

—

Ενόψει της μεγάλης διάρκειας των 30 ετών, αυτοί οι οικονομικοί κίνδυνοι είναι σημαντικοί.

| (40) | Σύμφωνα με τη NEUWOGES, ήταν σαφές από την αρχή ότι θα εμφανίζονταν οι εν λόγω κίνδυνοι, οι οποίοι θα οδηγούσαν σε μεγάλες ζημίες και, ως εκ τούτου, κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς δεν θα είχε συνάψει τη σύμβαση. Ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα σύναπτε μόνο μια σύμβαση που θα ήταν επικερδής ή τουλάχιστον δεν θα προκαλούσε ζημίες. Η NEUWOGES δηλώνει ότι η GVV θα μπορούσε να αποφέρει κέρδος μόνο υπό την εύλογη πιθανότητα ότι μπορούν πράγματι να επιτευχθούν υψηλό ποσοστό χρησιμοποίησης, ετήσιες αυξήσεις ενοικίων [...] % και σταθερά έξοδα. Ωστόσο, ήδη κατά τη σύναψη της σύμβασης ήταν εμφανές ότι δεν μπορούσε να επιτευχθεί μέσο ποσοστό χρησιμοποίησης [...] %, θα ήταν αδύνατη αύξηση ενοικίου τουλάχιστον [...] % ετησίως και ότι οι δαπάνες διοίκησης και συντήρησης θα αυξάνονταν αναπόφευκτα κατά τη διάρκεια της σύμβασης. Προς τεκμηρίωση αυτών των ισχυρισμών, η NEUWOGES παραπέμπει τόσο στην προβλεπόμενη μείωση του πληθυσμού όσο και στην αγορά ακινήτων στο Neubrandenburg, και επιβεβαιώνει ότι βάσει αυτών των πληροφοριών αναμένονταν ζημίες. Επειδή ο πληθυσμός του Neubrandenburg ήδη μειωνόταν πριν από τη σύναψη των επίμαχων συμβάσεων, τουλάχιστον από το 1995 υπήρχε σημαντική υπερπροσφορά κατοικιών, όπου τα λιγότερο ελκυστικά προκατασκευασμένα κτήρια που αποτελούν αντικείμενο της σύμβασης πλήττονταν περισσότερο από κενά διαμερίσματα και χαμηλά ενοίκια. |
| --- | --- |

(40)

Σύμφωνα με τη NEUWOGES, ήταν σαφές από την αρχή ότι θα εμφανίζονταν οι εν λόγω κίνδυνοι, οι οποίοι θα οδηγούσαν σε μεγάλες ζημίες και, ως εκ τούτου, κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς δεν θα είχε συνάψει τη σύμβαση. Ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα σύναπτε μόνο μια σύμβαση που θα ήταν επικερδής ή τουλάχιστον δεν θα προκαλούσε ζημίες. Η NEUWOGES δηλώνει ότι η GVV θα μπορούσε να αποφέρει κέρδος μόνο υπό την εύλογη πιθανότητα ότι μπορούν πράγματι να επιτευχθούν υψηλό ποσοστό χρησιμοποίησης, ετήσιες αυξήσεις ενοικίων [...] % και σταθερά έξοδα. Ωστόσο, ήδη κατά τη σύναψη της σύμβασης ήταν εμφανές ότι δεν μπορούσε να επιτευχθεί μέσο ποσοστό χρησιμοποίησης [...] %, θα ήταν αδύνατη αύξηση ενοικίου τουλάχιστον [...] % ετησίως και ότι οι δαπάνες διοίκησης και συντήρησης θα αυξάνονταν αναπόφευκτα κατά τη διάρκεια της σύμβασης. Προς τεκμηρίωση αυτών των ισχυρισμών, η NEUWOGES παραπέμπει τόσο στην προβλεπόμενη μείωση του πληθυσμού όσο και στην αγορά ακινήτων στο Neubrandenburg, και επιβεβαιώνει ότι βάσει αυτών των πληροφοριών αναμένονταν ζημίες. Επειδή ο πληθυσμός του Neubrandenburg ήδη μειωνόταν πριν από τη σύναψη των επίμαχων συμβάσεων, τουλάχιστον από το 1995 υπήρχε σημαντική υπερπροσφορά κατοικιών, όπου τα λιγότερο ελκυστικά προκατασκευασμένα κτήρια που αποτελούν αντικείμενο της σύμβασης πλήττονταν περισσότερο από κενά διαμερίσματα και χαμηλά ενοίκια.

| (41) | Σύμφωνα με τη NEUWOGES, ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε βασίσει τους υπολογισμούς του σε πιο απαισιόδοξες προσδοκίες, όπως για παράδειγμα προβλεπόμενες αυξήσεις ενοικίων από [...] % έως [...] %, κίνδυνο απώλειας ενοικίων ύψους [...] % και τιμαριθμική αναπροσαρμογή των εξόδων κατά [...] %. Μια εκ των υστέρων ανάλυση των ταμειακών ροών που υποβλήθηκε από τη NEUWOGES από το 2012 αποδεικνύει ότι, με βάση αυτές τις παραδοχές σχετικά με την GVV, αναμένονταν αρνητικές ταμειακές ροές [...] ευρώ (ονομαστικές) ή [...] ευρώ (σε παρούσα αξία). (15) Η NEUWOGES υποστηρίζει ότι αυτό το ποσό αντιπροσωπεύει την κρατική ενίσχυση που έλαβε η BAVARIA. Επιπλέον, παρατίθεται μια σειρά από παραλλαγές της εν λόγω ανάλυσης ταμειακών ροών, από όπου προκύπτει ότι, ακόμη και αν ήταν δικαιολογημένες πιο αισιόδοξες παραδοχές (όπως ένα μέσο ποσοστό κενών ακινήτων [...] % ετήσιες αυξήσεις ενοικίων [...] % και αύξηση των εξόδων [...] %), η προβλεπόμενη συνολική ταμειακή ροή θα ήταν επίσης αρνητική. Με την GVV θα μπορούσε να επιτευχθεί κέρδος μόνο με βάση υποθετικά εντελώς μη ρεαλιστικές παραδοχές ([...] % ποσοστό κενών ακινήτων, ετήσια αύξηση ενοικίων κατά [...] % αύξηση των εξόδων κατά [...] %). |
| --- | --- |

(41)

Σύμφωνα με τη NEUWOGES, ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε βασίσει τους υπολογισμούς του σε πιο απαισιόδοξες προσδοκίες, όπως για παράδειγμα προβλεπόμενες αυξήσεις ενοικίων από [...] % έως [...] %, κίνδυνο απώλειας ενοικίων ύψους [...] % και τιμαριθμική αναπροσαρμογή των εξόδων κατά [...] %. Μια εκ των υστέρων ανάλυση των ταμειακών ροών που υποβλήθηκε από τη NEUWOGES από το 2012 αποδεικνύει ότι, με βάση αυτές τις παραδοχές σχετικά με την GVV, αναμένονταν αρνητικές ταμειακές ροές [...] ευρώ (ονομαστικές) ή [...] ευρώ (σε παρούσα αξία). (15) Η NEUWOGES υποστηρίζει ότι αυτό το ποσό αντιπροσωπεύει την κρατική ενίσχυση που έλαβε η BAVARIA. Επιπλέον, παρατίθεται μια σειρά από παραλλαγές της εν λόγω ανάλυσης ταμειακών ροών, από όπου προκύπτει ότι, ακόμη και αν ήταν δικαιολογημένες πιο αισιόδοξες παραδοχές (όπως ένα μέσο ποσοστό κενών ακινήτων [...] % ετήσιες αυξήσεις ενοικίων [...] % και αύξηση των εξόδων [...] %), η προβλεπόμενη συνολική ταμειακή ροή θα ήταν επίσης αρνητική. Με την GVV θα μπορούσε να επιτευχθεί κέρδος μόνο με βάση υποθετικά εντελώς μη ρεαλιστικές παραδοχές ([...] % ποσοστό κενών ακινήτων, ετήσια αύξηση ενοικίων κατά [...] % αύξηση των εξόδων κατά [...] %).

4.1.3.2.   Παράδειγμα συμβάσεων

| (42) | Η NEUWOGES αμφισβητεί ότι ορισμένες συμβάσεις από συγκρίσιμες συναλλαγές (συμβάσεις [...] (16), [...] (17) και [...] (18)) μπορούν να αποδείξουν ότι η GVV είναι συμβατή με την αγορά. Η NEUWOGES δεν συμμερίζεται την άποψη ότι οι συμβάσεις είναι παρόμοιες, και αναφέρει ότι διαφέρουν από την GVV στα εξής βασικά σημεία:






  — | Επειδή δεν παρατέθηκαν αποδεικτικά στοιχεία ότι υπάρχει επαρκής ομοιότητα μεταξύ της οικονομικής κατάστασης και των μελλοντικών προοπτικών των πόλεων στις οποίες βρίσκονται τα ακίνητα στα οποία αναφέρονται τα παραδείγματα συμβάσεων, καθώς και την κατάσταση και τις προοπτικές του Neubrandenburg, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι συμβάσεις είναι γενικά παρόμοιες. |
| --- | --- | --- |

(42)

Η NEUWOGES αμφισβητεί ότι ορισμένες συμβάσεις από συγκρίσιμες συναλλαγές (συμβάσεις [...] (16), [...] (17) και [...] (18)) μπορούν να αποδείξουν ότι η GVV είναι συμβατή με την αγορά. Η NEUWOGES δεν συμμερίζεται την άποψη ότι οι συμβάσεις είναι παρόμοιες, και αναφέρει ότι διαφέρουν από την GVV στα εξής βασικά σημεία:

—

Επειδή δεν παρατέθηκαν αποδεικτικά στοιχεία ότι υπάρχει επαρκής ομοιότητα μεταξύ της οικονομικής κατάστασης και των μελλοντικών προοπτικών των πόλεων στις οποίες βρίσκονται τα ακίνητα στα οποία αναφέρονται τα παραδείγματα συμβάσεων, καθώς και την κατάσταση και τις προοπτικές του Neubrandenburg, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι συμβάσεις είναι γενικά παρόμοιες.

| — | Η τιμαριθμική αναπροσαρμογή του μισθώματος στις συμβάσεις διακανονισμού διαφέρει σημαντικά από την τιμαριθμική αναπροσαρμογή που προβλέπεται στη GVV (δηλαδή 1,0 % – 1,5 %). |
| --- | --- |

—

Η τιμαριθμική αναπροσαρμογή του μισθώματος στις συμβάσεις διακανονισμού διαφέρει σημαντικά από την τιμαριθμική αναπροσαρμογή που προβλέπεται στη GVV (δηλαδή 1,0 % – 1,5 %).

| — | Οι συμβάσεις που χρησιμοποιήθηκαν ως παράδειγμα δεν ενδείκνυνται προς σύγκριση, διότι οι περιστάσεις είναι διαφορετικές σε κάθε περίπτωση ([...]: λιγότερο δαπανηρές υποχρεώσεις συντήρησης, [...]: δεν υπάρχουν κατοικίες, αλλά εμπορικά ακίνητα με ποσοστό κενών ακινήτων 0 % κατά τη σύναψη της σύμβασης, [...]: ακίνητα σε αναπτυγμένη περιφέρεια). |
| --- | --- |

—

Οι συμβάσεις που χρησιμοποιήθηκαν ως παράδειγμα δεν ενδείκνυνται προς σύγκριση, διότι οι περιστάσεις είναι διαφορετικές σε κάθε περίπτωση ([...]: λιγότερο δαπανηρές υποχρεώσεις συντήρησης, [...]: δεν υπάρχουν κατοικίες, αλλά εμπορικά ακίνητα με ποσοστό κενών ακινήτων 0 % κατά τη σύναψη της σύμβασης, [...]: ακίνητα σε αναπτυγμένη περιφέρεια).

| (43) | Κατά την άποψη της NEUWOGES, τα παραδείγματα συμβάσεων δεν μπορούν να καταδείξουν ότι η GVV είναι συμβατή με την αγορά, αλλά αντίστροφα καταδεικνύουν μάλλον ότι η GVV δεν είναι συμβατή με την αγορά, αφού περιέχουν λιγότερο επιβαρυντικές διατάξεις παρά το γεγονός ότι οι οικονομικές προοπτικές για τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία ήταν καλύτερες. |
| --- | --- |

(43)

Κατά την άποψη της NEUWOGES, τα παραδείγματα συμβάσεων δεν μπορούν να καταδείξουν ότι η GVV είναι συμβατή με την αγορά, αλλά αντίστροφα καταδεικνύουν μάλλον ότι η GVV δεν είναι συμβατή με την αγορά, αφού περιέχουν λιγότερο επιβαρυντικές διατάξεις παρά το γεγονός ότι οι οικονομικές προοπτικές για τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία ήταν καλύτερες.

4.1.3.3.   Λόγοι πολιτικής

| (44) | Η NEUWOGES υποστηρίζει ότι η GVV συνήφθη για λόγους πολιτικής παρ’ όλα τα σαφή οικονομικά μειονεκτήματα. Η NEUWOGES υπενθυμίζει ότι οι λόγοι για τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων δεν είναι συναφείς για τη νομική εκτίμηση και υποστηρίζει ότι οι λόγοι πολιτικής που αναφέρονται καταδεικνύουν ακριβώς ότι τα οικονομικά ζητήματα δεν διαδραματίζουν αποφασιστικό ρόλο. Η NEUWOGES εξηγεί ότι η GVV συνήφθη για τους εξής λόγους:






  — | Υπήρξαν σημαντικές πολιτικές πιέσεις για την προώθηση της αποκατάστασης και της ιδιωτικοποίησης των αποθεμάτων κατοικιών στα νέα ομόσπονδα κρατίδια. |
| --- | --- | --- |

(44)

Η NEUWOGES υποστηρίζει ότι η GVV συνήφθη για λόγους πολιτικής παρ’ όλα τα σαφή οικονομικά μειονεκτήματα. Η NEUWOGES υπενθυμίζει ότι οι λόγοι για τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων δεν είναι συναφείς για τη νομική εκτίμηση και υποστηρίζει ότι οι λόγοι πολιτικής που αναφέρονται καταδεικνύουν ακριβώς ότι τα οικονομικά ζητήματα δεν διαδραματίζουν αποφασιστικό ρόλο. Η NEUWOGES εξηγεί ότι η GVV συνήφθη για τους εξής λόγους:

—

Υπήρξαν σημαντικές πολιτικές πιέσεις για την προώθηση της αποκατάστασης και της ιδιωτικοποίησης των αποθεμάτων κατοικιών στα νέα ομόσπονδα κρατίδια.

| — | Ο Δήμος Neubrandenburg ήλπιζε να καταπολεμήσει τη συνεχή δημογραφική συρρίκνωση μέσω της αποκατάστασης και της ιδιωτικοποίησης κατοικιών. |
| --- | --- |

—

Ο Δήμος Neubrandenburg ήλπιζε να καταπολεμήσει τη συνεχή δημογραφική συρρίκνωση μέσω της αποκατάστασης και της ιδιωτικοποίησης κατοικιών.

| — | Μέσω της σύναψης της GVV σε συνδυασμό με την GPV, το επίπεδο επενδύσεων στο Neubrandenburg διατηρήθηκε σε υψηλό επίπεδο, ενώ οι μειούμενες επενδύσεις είχαν σημαντικό αντίκτυπο στο ποσοστό ανεργίας σε τοπικό επίπεδο. |
| --- | --- |

—

Μέσω της σύναψης της GVV σε συνδυασμό με την GPV, το επίπεδο επενδύσεων στο Neubrandenburg διατηρήθηκε σε υψηλό επίπεδο, ενώ οι μειούμενες επενδύσεις είχαν σημαντικό αντίκτυπο στο ποσοστό ανεργίας σε τοπικό επίπεδο.

4.1.4.   Εναλλακτικές λύσεις

| (45) | Τέλος, η NEUWOGES υποστηρίζει ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε προτιμήσει εναλλακτικές λύσεις για τις επίμαχες συμβάσεις. |
| --- | --- |

(45)

Τέλος, η NEUWOGES υποστηρίζει ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε προτιμήσει εναλλακτικές λύσεις για τις επίμαχες συμβάσεις.

| (46) | Πρώτον, η NEUWOGES αναφέρει ότι θα ήταν προτιμότερη η άμεση πώληση, αφού θα απέφερε κέρδος, ενώ με την GVV αναμένονταν ζημίες από την αρχή. Τα περιουσιακά στοιχεία (κτήρια και οικόπεδα) θα μπορούσαν να πωληθούν στην τιμή που προσδιορίστηκε στις πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς ή πάνω από αυτήν. Ακόμη και αν ένας αγοραστής είχε αποκτήσει μόνο τα οικόπεδα και είχε κατεδαφίσει τα κτήρια, η εν λόγω πώληση θα ήταν πιο επικερδής. Η NEUWOGES επιμένει σε αυτήν την αξιολόγηση, επίσης για την περίπτωση που θα ληφθεί υπόψη η απαλλαγή του AHG, αφού η NEUWOGES θα μπορούσε να προσπαθήσει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της μέσω της ιδιωτικοποίησης άλλων κτηρίων, και η πώληση, ακόμη και χωρίς την απαλλαγή του AHG, θα ήταν πιο επικερδής από τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. Οι λόγοι για την παραίτηση από κάποια από αυτές τις εναλλακτικές λύσεις θα πρέπει να αναζητηθούν στις πολιτικές υποχρεώσεις της NEUWOGES. |
| --- | --- |

(46)

Πρώτον, η NEUWOGES αναφέρει ότι θα ήταν προτιμότερη η άμεση πώληση, αφού θα απέφερε κέρδος, ενώ με την GVV αναμένονταν ζημίες από την αρχή. Τα περιουσιακά στοιχεία (κτήρια και οικόπεδα) θα μπορούσαν να πωληθούν στην τιμή που προσδιορίστηκε στις πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς ή πάνω από αυτήν. Ακόμη και αν ένας αγοραστής είχε αποκτήσει μόνο τα οικόπεδα και είχε κατεδαφίσει τα κτήρια, η εν λόγω πώληση θα ήταν πιο επικερδής. Η NEUWOGES επιμένει σε αυτήν την αξιολόγηση, επίσης για την περίπτωση που θα ληφθεί υπόψη η απαλλαγή του AHG, αφού η NEUWOGES θα μπορούσε να προσπαθήσει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της μέσω της ιδιωτικοποίησης άλλων κτηρίων, και η πώληση, ακόμη και χωρίς την απαλλαγή του AHG, θα ήταν πιο επικερδής από τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. Οι λόγοι για την παραίτηση από κάποια από αυτές τις εναλλακτικές λύσεις θα πρέπει να αναζητηθούν στις πολιτικές υποχρεώσεις της NEUWOGES.

| (47) | Επιπλέον, η NEUWOGES θεωρεί ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα προτιμούσε να χρηματοδοτήσει ο ίδιος μια λιγότερο εκτεταμένη αποκατάσταση, θα είχε συνεχίσει να εκμισθώνει το ακίνητο χωρίς αποκατάσταση ή θα είχε κατεδαφίσει τα κτήρια. Η παραίτηση από αυτές τις εναλλακτικές λύσεις δικαιολογείται επίσης από τις πολιτικές υποχρεώσεις της NEUWOGES. |
| --- | --- |

(47)

Επιπλέον, η NEUWOGES θεωρεί ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα προτιμούσε να χρηματοδοτήσει ο ίδιος μια λιγότερο εκτεταμένη αποκατάσταση, θα είχε συνεχίσει να εκμισθώνει το ακίνητο χωρίς αποκατάσταση ή θα είχε κατεδαφίσει τα κτήρια. Η παραίτηση από αυτές τις εναλλακτικές λύσεις δικαιολογείται επίσης από τις πολιτικές υποχρεώσεις της NEUWOGES.

| (48) | Τέλος, η NEUWOGES υποστηρίζει ότι σε περίπτωση απόφασης για αποκατάσταση θα ήταν σε κάθε περίπτωση πιο επικερδές για τη NEUWOGES να χρηματοδοτήσει αυτές τις εργασίες με διαφορετικό τρόπο. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να ληφθεί δάνειο, για το οποίο ο Δήμος Neubrandenburg θα αναλάμβανε εγγύηση για την εξασφάλιση, ούτως ώστε οι πιστωτικοί όροι να ήταν ευνοϊκότεροι από ό,τι στη συναλλαγή με την BAVARIA. |
| --- | --- |

(48)

Τέλος, η NEUWOGES υποστηρίζει ότι σε περίπτωση απόφασης για αποκατάσταση θα ήταν σε κάθε περίπτωση πιο επικερδές για τη NEUWOGES να χρηματοδοτήσει αυτές τις εργασίες με διαφορετικό τρόπο. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να ληφθεί δάνειο, για το οποίο ο Δήμος Neubrandenburg θα αναλάμβανε εγγύηση για την εξασφάλιση, ούτως ώστε οι πιστωτικοί όροι να ήταν ευνοϊκότεροι από ό,τι στη συναλλαγή με την BAVARIA.

4.1.5.   Κρατικοί πόροι και καταλογισμός

| (49) | Η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι το υποτιθέμενο πλεονέκτημα χορηγήθηκε από κρατικούς πόρους και καταλογίζεται στο κράτος. |
| --- | --- |

(49)

Η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι το υποτιθέμενο πλεονέκτημα χορηγήθηκε από κρατικούς πόρους και καταλογίζεται στο κράτος.

| (50) | Καταρχάς, η NEUWOGES υποστηρίζει ότι ο Δήμος Neubrandenburg είχε δεσπόζουσα επιρροή στην NEUWOGES ως μοναδικός μεριδιούχος και χάρη στην κυρίαρχη επιρροή του στο εποπτικό συμβούλιο. Ενόψει αυτής της σχέσης ελέγχου, οι υποτιθέμενες ζημίες από τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης αποτελούσαν απολεσθέντες κρατικούς πόρους. |
| --- | --- |

(50)

Καταρχάς, η NEUWOGES υποστηρίζει ότι ο Δήμος Neubrandenburg είχε δεσπόζουσα επιρροή στην NEUWOGES ως μοναδικός μεριδιούχος και χάρη στην κυρίαρχη επιρροή του στο εποπτικό συμβούλιο. Ενόψει αυτής της σχέσης ελέγχου, οι υποτιθέμενες ζημίες από τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης αποτελούσαν απολεσθέντες κρατικούς πόρους.

| (51) | Επιπλέον, η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι στην προκειμένη περίπτωση υπάρχουν σχεδόν όλοι οι δείκτες ενός καταλογισμού: ο Δήμος Neubrandenburg ασκεί εκτενή έλεγχο επί της NEUWOGES· για τη NEUWOGES είναι υψίστης σημασίας να υπηρετεί τα συμφέροντα του Δήμου· η επίμαχη συναλλαγή συνήφθη για πολιτικούς λόγους και ο Δήμος Neubrandenburg είχε αποδεδειγμένα τον τελευταίο λόγο κατά τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. |
| --- | --- |

(51)

Επιπλέον, η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι στην προκειμένη περίπτωση υπάρχουν σχεδόν όλοι οι δείκτες ενός καταλογισμού: ο Δήμος Neubrandenburg ασκεί εκτενή έλεγχο επί της NEUWOGES· για τη NEUWOGES είναι υψίστης σημασίας να υπηρετεί τα συμφέροντα του Δήμου· η επίμαχη συναλλαγή συνήφθη για πολιτικούς λόγους και ο Δήμος Neubrandenburg είχε αποδεδειγμένα τον τελευταίο λόγο κατά τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης.

4.2.   BAVARIA

| (52) | Η BAVARIA απορρίπτει τα επιχειρήματα που προέβαλε η NEUWOGES και δηλώνει ότι οι επίμαχες συμβάσεις ήταν κανονικές συναλλαγές της αγοράς και δεν της παρείχαν κανένα πλεονέκτημα. Κατά συνέπεια, δεν αποτελούσαν κρατική ενίσχυση. Η BAVARIA αναφέρει, πρώτον, ότι οι επίμαχες συμβάσεις πρέπει να θεωρηθούν οικονομική μονάδα (τμήμα 4.2.1). Δεύτερον, οι συμβάσεις δεν ήταν συνολικά τέτοιες ώστε κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς να μην τις είχε υπογράψει (τμήμα 4.2.2). Τρίτον, οι εναλλακτικές λύσεις που ανέφερε η NEUWOGES δεν ήταν πιο συμφέρουσες για τη NEUWOGES (τμήμα 4.2.3). Τέλος, η BAVARIA δηλώνει ότι δεν μεταβιβάστηκαν πόροι που καταλογίζονται στο κράτος (τμήμα 4.2.4). |
| --- | --- |

(52)

Η BAVARIA απορρίπτει τα επιχειρήματα που προέβαλε η NEUWOGES και δηλώνει ότι οι επίμαχες συμβάσεις ήταν κανονικές συναλλαγές της αγοράς και δεν της παρείχαν κανένα πλεονέκτημα. Κατά συνέπεια, δεν αποτελούσαν κρατική ενίσχυση. Η BAVARIA αναφέρει, πρώτον, ότι οι επίμαχες συμβάσεις πρέπει να θεωρηθούν οικονομική μονάδα (τμήμα 4.2.1). Δεύτερον, οι συμβάσεις δεν ήταν συνολικά τέτοιες ώστε κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς να μην τις είχε υπογράψει (τμήμα 4.2.2). Τρίτον, οι εναλλακτικές λύσεις που ανέφερε η NEUWOGES δεν ήταν πιο συμφέρουσες για τη NEUWOGES (τμήμα 4.2.3). Τέλος, η BAVARIA δηλώνει ότι δεν μεταβιβάστηκαν πόροι που καταλογίζονται στο κράτος (τμήμα 4.2.4).

4.2.1.   Κοινή αξιολόγηση έναντι χωριστής αξιολόγησης των επίμαχων συμβάσεων

| (53) | Η BAVARIA υποστηρίζει ότι οι επίμαχες συμβάσεις πρέπει να θεωρηθούν ως μία μονάδα και δεν μπορούν να αξιολογηθούν μεμονωμένα η μία από την άλλη. Η πώληση και η επακόλουθη επανεκμίσθωση των κτηρίων είναι δύο αλληλοσυνδεόμενα μέρη μιας ενιαίας συναλλαγής. Η BAVARIA τονίζει ότι η συναλλαγή προσφέρθηκε ως πακέτο και θεωρήθηκε ως πακέτο από τη NEUWOGES, όπως προκύπτει από το εσωτερικό πρωτόκολλο, που τεκμηριώνει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στη NEUWOGES. |
| --- | --- |

(53)

Η BAVARIA υποστηρίζει ότι οι επίμαχες συμβάσεις πρέπει να θεωρηθούν ως μία μονάδα και δεν μπορούν να αξιολογηθούν μεμονωμένα η μία από την άλλη. Η πώληση και η επακόλουθη επανεκμίσθωση των κτηρίων είναι δύο αλληλοσυνδεόμενα μέρη μιας ενιαίας συναλλαγής. Η BAVARIA τονίζει ότι η συναλλαγή προσφέρθηκε ως πακέτο και θεωρήθηκε ως πακέτο από τη NEUWOGES, όπως προκύπτει από το εσωτερικό πρωτόκολλο, που τεκμηριώνει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στη NEUWOGES.

| (54) | Κατά συνέπεια – σύμφωνα με την BAVARIA – το κριτήριο του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς εφαρμόζεται στη συναλλαγή στο σύνολό της και όχι σε κάθε επιμέρους σύμβαση. |
| --- | --- |

(54)

Κατά συνέπεια – σύμφωνα με την BAVARIA – το κριτήριο του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς εφαρμόζεται στη συναλλαγή στο σύνολό της και όχι σε κάθε επιμέρους σύμβαση.

4.2.2.   Η συναλλαγή δεν εξασφάλισε πλεονέκτημα στην BAVARIA

| (55) | Σύμφωνα με την BAVARIA, η πιθανή ύπαρξη πλεονεκτήματος έχει ήδη αποκλειστεί από το γεγονός ότι η NEUWOGES πραγματοποίησε μια διαδικασία διαγωνισμού (έστω και σε περιορισμένο βαθμό), προκειμένου να διερευνήσει την αγορά. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να αμφιβάλλουμε ότι η NEUWOGES επέλεξε την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά. |
| --- | --- |

(55)

Σύμφωνα με την BAVARIA, η πιθανή ύπαρξη πλεονεκτήματος έχει ήδη αποκλειστεί από το γεγονός ότι η NEUWOGES πραγματοποίησε μια διαδικασία διαγωνισμού (έστω και σε περιορισμένο βαθμό), προκειμένου να διερευνήσει την αγορά. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να αμφιβάλλουμε ότι η NEUWOGES επέλεξε την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά.

| (56) | Προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον, ανεξάρτητα από τη διαδικασία διαγωνισμού, ένας οικονομικός φορέας ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, έπρεπε να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη κατάσταση της NEUWOGES. Η NEUWOGES έπρεπε να αντλήσει κεφάλαια και να αποκαταστήσει τις κατοικίες, προκειμένου να τις ιδιωτικοποιήσει (με ακόμη χαμηλότερα ενοίκια) και να αποκτήσει την απαλλαγή του AHG. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την BAVARIA, ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς στην ίδια κατάσταση, θα είχε επίσης συνάψει τη συναλλαγή. |
| --- | --- |

(56)

Προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον, ανεξάρτητα από τη διαδικασία διαγωνισμού, ένας οικονομικός φορέας ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, έπρεπε να ληφθεί υπόψη η ιδιαίτερη κατάσταση της NEUWOGES. Η NEUWOGES έπρεπε να αντλήσει κεφάλαια και να αποκαταστήσει τις κατοικίες, προκειμένου να τις ιδιωτικοποιήσει (με ακόμη χαμηλότερα ενοίκια) και να αποκτήσει την απαλλαγή του AHG. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την BAVARIA, ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς στην ίδια κατάσταση, θα είχε επίσης συνάψει τη συναλλαγή.

| (57) | Όσον αφορά τις διατάξεις της GVV και τους κινδύνους που σχετίζονται με ανάπτυξη της αγοράς ακινήτων χαμηλότερη από την αναμενόμενη στο Neubrandenburg (όπως ένα ποσοστό κενών ακινήτων πάνω από τις προγνώσεις κ.λπ.), η BAVARIA προβάλλει το επιχείρημα ότι ο κίνδυνος να μην μπορέσει να επιτευχθεί το επιθυμητό ενοίκιο και ποσοστό χρησιμοποίησης δεν επιβλήθηκε στη NEUWOGES, αλλά παρέμεινε μάλλον στη NEUWOGES. Η NEUWOGES θα βαρυνόταν με τις συνέπειες της χαμηλότερης από την αναμενόμενη ανάπτυξης της αγοράς, ακόμη και αν δεν υλοποιείτο η συναλλαγή με την BAVARIA. |
| --- | --- |

(57)

Όσον αφορά τις διατάξεις της GVV και τους κινδύνους που σχετίζονται με ανάπτυξη της αγοράς ακινήτων χαμηλότερη από την αναμενόμενη στο Neubrandenburg (όπως ένα ποσοστό κενών ακινήτων πάνω από τις προγνώσεις κ.λπ.), η BAVARIA προβάλλει το επιχείρημα ότι ο κίνδυνος να μην μπορέσει να επιτευχθεί το επιθυμητό ενοίκιο και ποσοστό χρησιμοποίησης δεν επιβλήθηκε στη NEUWOGES, αλλά παρέμεινε μάλλον στη NEUWOGES. Η NEUWOGES θα βαρυνόταν με τις συνέπειες της χαμηλότερης από την αναμενόμενη ανάπτυξης της αγοράς, ακόμη και αν δεν υλοποιείτο η συναλλαγή με την BAVARIA.

| (58) | Όσον αφορά τις επιμέρους διατάξεις της GVV, η BAVARIA ισχυρίζεται ότι το μέσο ενοίκιο ανά m2 που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό του μισθώματος ήταν λίγο χαμηλότερο από τις τιμές που θα αναμένονταν σύμφωνα με τον αντίστοιχο τιμοκατάλογο ενοικίων για το Neubrandenburg. Επιπλέον, η BAVARIA τονίζει ότι στον ίδιο τιμοκατάλογο ενοικίων θεωρήθηκε ως βάση η αύξηση των ενοικίων για την περίοδο μετά την 1η Ιανουαρίου 2000, ούτως ώστε να είναι ρεαλιστική αύξηση ενοικίου ύψους [...] % ετησίως. |
| --- | --- |

(58)

Όσον αφορά τις επιμέρους διατάξεις της GVV, η BAVARIA ισχυρίζεται ότι το μέσο ενοίκιο ανά m2 που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό του μισθώματος ήταν λίγο χαμηλότερο από τις τιμές που θα αναμένονταν σύμφωνα με τον αντίστοιχο τιμοκατάλογο ενοικίων για το Neubrandenburg. Επιπλέον, η BAVARIA τονίζει ότι στον ίδιο τιμοκατάλογο ενοικίων θεωρήθηκε ως βάση η αύξηση των ενοικίων για την περίοδο μετά την 1η Ιανουαρίου 2000, ούτως ώστε να είναι ρεαλιστική αύξηση ενοικίου ύψους [...] % ετησίως.

| (59) | Όσον αφορά την EBV, η BAVARIA τονίζει ότι οι πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς που καταρτίστηκαν το 1997 και το 2007 δεν μπορούν να συγκριθούν άμεσα με την EBV, αφού οι πραγματογνωμοσύνες αφορούσαν μια άμεση αγορά, ενώ η EBV περιείχε μεν πώληση των κτηρίων, όμως μόνο σύσταση δικαιωμάτων εμφύτευσης για τα οικόπεδα. Επειδή η NEUWOGES παρέμεινε ιδιοκτήτρια των ακινήτων, δεν μπορούσε να ληφθεί υπόψη η αξία του ακινήτου που καθορίστηκε στην πραγματογνωμοσύνη. Κατά την άποψη της BAVARIA, οι πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς σε κάθε περίπτωση δεν είναι σημαντικές, διότι σε αυτές προσδιορίστηκε μόνον η θεωρητική αξία των περιουσιακών στοιχείων και όχι η πραγματική αξία που μπορεί να επιτευχθεί στην αγορά. |
| --- | --- |

(59)

Όσον αφορά την EBV, η BAVARIA τονίζει ότι οι πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς που καταρτίστηκαν το 1997 και το 2007 δεν μπορούν να συγκριθούν άμεσα με την EBV, αφού οι πραγματογνωμοσύνες αφορούσαν μια άμεση αγορά, ενώ η EBV περιείχε μεν πώληση των κτηρίων, όμως μόνο σύσταση δικαιωμάτων εμφύτευσης για τα οικόπεδα. Επειδή η NEUWOGES παρέμεινε ιδιοκτήτρια των ακινήτων, δεν μπορούσε να ληφθεί υπόψη η αξία του ακινήτου που καθορίστηκε στην πραγματογνωμοσύνη. Κατά την άποψη της BAVARIA, οι πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς σε κάθε περίπτωση δεν είναι σημαντικές, διότι σε αυτές προσδιορίστηκε μόνον η θεωρητική αξία των περιουσιακών στοιχείων και όχι η πραγματική αξία που μπορεί να επιτευχθεί στην αγορά.

| (60) | Η BAVARIA υποστηρίζει επίσης ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη η απαλλαγή των παλαιών χρεών που επιτεύχθηκε λόγω της συναλλαγής. Ένας από τους στόχους της NEUWOGES κατά τη σύναψη της επίμαχης συναλλαγής ήταν να επιτύχει την απαλλαγή του AHG. |
| --- | --- |

(60)

Η BAVARIA υποστηρίζει επίσης ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη η απαλλαγή των παλαιών χρεών που επιτεύχθηκε λόγω της συναλλαγής. Ένας από τους στόχους της NEUWOGES κατά τη σύναψη της επίμαχης συναλλαγής ήταν να επιτύχει την απαλλαγή του AHG.

| (61) | Εκτός από τους ακριβείς όρους της EBV και της GVV, σύμφωνα με την BAVARIA πρέπει να συνεκτιμηθούν επίσης τα πλεονεκτήματα που απέκτησε η NEUWOGES από την GPV. Η BAVARIA επιβεβαιώνει ότι η NEUWOGES επέμενε να αναθέσει στη θυγατρική της, την BRG, την αποκατάσταση των κατοικιών, γνωρίζοντας ότι η NEUWOGES θα λάμβανε όλα τα κέρδη της BRG (όμως ήταν υπεύθυνη επίσης για την κάλυψη τυχόν ζημιών). Υπό τις συνθήκες αυτές, τα κέρδη από τη σύμβαση με την BRG, τα οποία ανέρχονταν σε [...] ευρώ, πρέπει να θεωρηθούν σημαντικό πλεονέκτημα για τη NEUWOGES. |
| --- | --- |

(61)

Εκτός από τους ακριβείς όρους της EBV και της GVV, σύμφωνα με την BAVARIA πρέπει να συνεκτιμηθούν επίσης τα πλεονεκτήματα που απέκτησε η NEUWOGES από την GPV. Η BAVARIA επιβεβαιώνει ότι η NEUWOGES επέμενε να αναθέσει στη θυγατρική της, την BRG, την αποκατάσταση των κατοικιών, γνωρίζοντας ότι η NEUWOGES θα λάμβανε όλα τα κέρδη της BRG (όμως ήταν υπεύθυνη επίσης για την κάλυψη τυχόν ζημιών). Υπό τις συνθήκες αυτές, τα κέρδη από τη σύμβαση με την BRG, τα οποία ανέρχονταν σε [...] ευρώ, πρέπει να θεωρηθούν σημαντικό πλεονέκτημα για τη NEUWOGES.

| (62) | Τέλος, για τη γενική λογική του μοντέλου πώλησης και επανεκμίσθωσης, η BAVARIA αναφέρει ότι η NEUWOGES φυσικά πρέπει να αποπληρώσει την αρχική επένδυση της BAVARIA συν τους τόκους. Η BAVARIA παραπέμπει στο πρωτόκολλο της εσωτερικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων της NEUWOGES, για να καταδείξει ότι η NEUWOGES γνώριζε καλά το γεγονός ότι με το μίσθωμα επρόκειτο να αποσβεστεί η αρχική επένδυση της BAVARIA. |
| --- | --- |

(62)

Τέλος, για τη γενική λογική του μοντέλου πώλησης και επανεκμίσθωσης, η BAVARIA αναφέρει ότι η NEUWOGES φυσικά πρέπει να αποπληρώσει την αρχική επένδυση της BAVARIA συν τους τόκους. Η BAVARIA παραπέμπει στο πρωτόκολλο της εσωτερικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων της NEUWOGES, για να καταδείξει ότι η NEUWOGES γνώριζε καλά το γεγονός ότι με το μίσθωμα επρόκειτο να αποσβεστεί η αρχική επένδυση της BAVARIA.

4.2.3.   Εναλλακτικές λύσεις

| (63) | Όσον αφορά τις εναλλακτικές λύσεις που προτάθηκαν από τη NEUWOGES και θα ήταν κατά τη γνώμη της πιο συμφέρουσες οικονομικά, η BAVARIA υποστηρίζει ότι αυτές οι εναλλακτικές λύσεις είτε δεν ήταν διαθέσιμες είτε δεν θα ήταν πιο συμφέρουσες. Πρώτον, όσον αφορά τη φερόμενη επιλογή της άμεσης πώλησης στον μισθωτή, η BAVARIA θεωρεί πολύ απίθανο η NEUWOGES να μπορούσε να πωλήσει μη αποκατασταθείσες κατοικίες, όμως παράλληλα δεν διέθετε τους πόρους για τη χρηματοδότηση της απαραίτητης αποκατάστασης. Δεύτερον, η BAVARIA, όσον αφορά τη χρηματοδότηση της αποκατάστασης με δάνειο, αναφέρει ότι η NEUWOGES τότε θα βαρυνόταν με τους ίδιους κινδύνους και κόστος, όπως κατά τη συναλλαγή με την BAVARIA. Επιπλέον, μια άμεση πώληση αποκατασταθεισών κατοικιών στους μισθωτές ή σε επαγγελματία αγοραστή δεν θα ήταν ελκυστική, αφού η NEUWOGES θα έπρεπε να καταβάλει στο ETF ένα σημαντικό ποσοστό της υψηλότερης τιμής. |
| --- | --- |

(63)

Όσον αφορά τις εναλλακτικές λύσεις που προτάθηκαν από τη NEUWOGES και θα ήταν κατά τη γνώμη της πιο συμφέρουσες οικονομικά, η BAVARIA υποστηρίζει ότι αυτές οι εναλλακτικές λύσεις είτε δεν ήταν διαθέσιμες είτε δεν θα ήταν πιο συμφέρουσες. Πρώτον, όσον αφορά τη φερόμενη επιλογή της άμεσης πώλησης στον μισθωτή, η BAVARIA θεωρεί πολύ απίθανο η NEUWOGES να μπορούσε να πωλήσει μη αποκατασταθείσες κατοικίες, όμως παράλληλα δεν διέθετε τους πόρους για τη χρηματοδότηση της απαραίτητης αποκατάστασης. Δεύτερον, η BAVARIA, όσον αφορά τη χρηματοδότηση της αποκατάστασης με δάνειο, αναφέρει ότι η NEUWOGES τότε θα βαρυνόταν με τους ίδιους κινδύνους και κόστος, όπως κατά τη συναλλαγή με την BAVARIA. Επιπλέον, μια άμεση πώληση αποκατασταθεισών κατοικιών στους μισθωτές ή σε επαγγελματία αγοραστή δεν θα ήταν ελκυστική, αφού η NEUWOGES θα έπρεπε να καταβάλει στο ETF ένα σημαντικό ποσοστό της υψηλότερης τιμής.

4.2.4.   Κρατικοί πόροι και καταλογισμός

| (64) | Τέλος, η BAVARIA ισχυρίζεται ότι η συναλλαγή δεν αφορά κρατικούς πόρους και δεν καταλογίζεται στο κράτος. Η NEUWOGES είναι μια κανονική επιχείρηση ιδιωτικού δικαίου, η οποία δεν λαμβάνει ούτε άμεσα ούτε έμμεσα κρατικούς πόρους. Ο γενικός έλεγχος από το εποπτικό συμβούλιο που στελεχώνεται κατά πλειοψηφία από τον δήμο δεν επαρκεί για να καταλογιστεί η συναλλαγή στο κράτος. Το επιχείρημα της NEUWOGES ότι ο Δήμος Neubrandenburg πίεσε τη NEUWOGE να συνάψει τη συναλλαγή για πολιτικούς λόγους, δεν ευσταθεί. |
| --- | --- |

(64)

Τέλος, η BAVARIA ισχυρίζεται ότι η συναλλαγή δεν αφορά κρατικούς πόρους και δεν καταλογίζεται στο κράτος. Η NEUWOGES είναι μια κανονική επιχείρηση ιδιωτικού δικαίου, η οποία δεν λαμβάνει ούτε άμεσα ούτε έμμεσα κρατικούς πόρους. Ο γενικός έλεγχος από το εποπτικό συμβούλιο που στελεχώνεται κατά πλειοψηφία από τον δήμο δεν επαρκεί για να καταλογιστεί η συναλλαγή στο κράτος. Το επιχείρημα της NEUWOGES ότι ο Δήμος Neubrandenburg πίεσε τη NEUWOGE να συνάψει τη συναλλαγή για πολιτικούς λόγους, δεν ευσταθεί.

4.3.   ΔΗΜΟΣ NEUBRANDENBURG

| (65) | Ο Δήμος Neubrandenburg, ο οποίος είναι ιδιοκτήτης της NEUWOGES, υποστηρίζει ότι οι επίμαχες συμβάσεις περιλαμβάνουν κρατικές ενισχύσεις. Ο δήμος συμφωνεί με τα επιχειρήματα που προέβαλε η NEUWOGES και υποβάλλει ο ίδιος παρατηρήσεις για μια σειρά σημείων. |
| --- | --- |

(65)

Ο Δήμος Neubrandenburg, ο οποίος είναι ιδιοκτήτης της NEUWOGES, υποστηρίζει ότι οι επίμαχες συμβάσεις περιλαμβάνουν κρατικές ενισχύσεις. Ο δήμος συμφωνεί με τα επιχειρήματα που προέβαλε η NEUWOGES και υποβάλλει ο ίδιος παρατηρήσεις για μια σειρά σημείων.

4.3.1.   Πλεονέκτημα

| (66) | Πρώτον, το Neubrandenburg θεωρεί ότι η EBV και η GVV πρέπει να αξιολογηθούν χωριστά, διότι τα συμβαλλόμενα μέρη τις είχαν διαχωρίσει προσεκτικά, τόσο από νομική όσο και από οικονομική άποψη. Δεύτερον, το Neubrandenburg παραπέμπει στα επιχειρήματα που προβλήθηκαν από τη NEUWOGES σχετικά με την προβλεπόμενη μείωση του πληθυσμού, την οποία θα είχε λάβει υπόψη ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Το Neubrandenburg τονίζει επίσης ότι τα υψηλά ποσοστά κενών ακινήτων θα ήταν σαφώς προβλέψιμα για έναν οικονομικό φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Τρίτον, το Neubrandenburg υποστηρίζει ότι η αποκατάσταση που ανατέθηκε από την BAVARIA ήταν τόσο απλή, ώστε να μην αναμένονται υψηλά ποσοστά χρησιμοποίησης και σημαντικές αυξήσεις ενοικίων. |
| --- | --- |

(66)

Πρώτον, το Neubrandenburg θεωρεί ότι η EBV και η GVV πρέπει να αξιολογηθούν χωριστά, διότι τα συμβαλλόμενα μέρη τις είχαν διαχωρίσει προσεκτικά, τόσο από νομική όσο και από οικονομική άποψη. Δεύτερον, το Neubrandenburg παραπέμπει στα επιχειρήματα που προβλήθηκαν από τη NEUWOGES σχετικά με την προβλεπόμενη μείωση του πληθυσμού, την οποία θα είχε λάβει υπόψη ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Το Neubrandenburg τονίζει επίσης ότι τα υψηλά ποσοστά κενών ακινήτων θα ήταν σαφώς προβλέψιμα για έναν οικονομικό φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Τρίτον, το Neubrandenburg υποστηρίζει ότι η αποκατάσταση που ανατέθηκε από την BAVARIA ήταν τόσο απλή, ώστε να μην αναμένονται υψηλά ποσοστά χρησιμοποίησης και σημαντικές αυξήσεις ενοικίων.

| (67) | Το Neubrandenburg απορρίπτει επίσης περαιτέρω επιχειρήματα της BAVARIA. Ειδικότερα, το Neubrandenburg υποστηρίζει την άποψη ότι η διαδικασία διαγωνισμού δεν μπορεί να θεωρηθεί ένδειξη ότι η προσφορά της BAVARIA ήταν η φθηνότερη προσφορά που ήταν διαθέσιμη στην αγορά. Ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς δεν θα είχε αποδεχτεί την προσφορά της BAVARIA σε καμία περίπτωση, ακόμη και αν ήταν πράγματι η ευνοϊκότερη προσφορά στην αγορά. Όσον αφορά τις υποτιθέμενες εναλλακτικές λύσεις, το Neubrandenburg αναφέρεται κυρίως στα επιχειρήματα της NEUWOGES. Όσον αφορά τις πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς και το επιχείρημα της BAVARIA ότι δεν θα μπορούσαν να επιτευχθούν οι προσδιοριζόμενες τιμές, το Neubrandenburg δηλώνει ότι η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς πρέπει να ληφθεί υπόψη ως παράμετρος για την τιμή αγοράς κατά την καθοριστική χρονική περίοδο, αφού δεν μπορεί πλέον να διαπιστωθεί ποια τιμή θα μπορούσε πράγματι να έχει επιτύχει η NEUWOGES στην αγορά το 1998. |
| --- | --- |

(67)

Το Neubrandenburg απορρίπτει επίσης περαιτέρω επιχειρήματα της BAVARIA. Ειδικότερα, το Neubrandenburg υποστηρίζει την άποψη ότι η διαδικασία διαγωνισμού δεν μπορεί να θεωρηθεί ένδειξη ότι η προσφορά της BAVARIA ήταν η φθηνότερη προσφορά που ήταν διαθέσιμη στην αγορά. Ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς δεν θα είχε αποδεχτεί την προσφορά της BAVARIA σε καμία περίπτωση, ακόμη και αν ήταν πράγματι η ευνοϊκότερη προσφορά στην αγορά. Όσον αφορά τις υποτιθέμενες εναλλακτικές λύσεις, το Neubrandenburg αναφέρεται κυρίως στα επιχειρήματα της NEUWOGES. Όσον αφορά τις πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς και το επιχείρημα της BAVARIA ότι δεν θα μπορούσαν να επιτευχθούν οι προσδιοριζόμενες τιμές, το Neubrandenburg δηλώνει ότι η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς πρέπει να ληφθεί υπόψη ως παράμετρος για την τιμή αγοράς κατά την καθοριστική χρονική περίοδο, αφού δεν μπορεί πλέον να διαπιστωθεί ποια τιμή θα μπορούσε πράγματι να έχει επιτύχει η NEUWOGES στην αγορά το 1998.

4.3.2.   Κρατικοί πόροι και καταλογισμός

| (68) | Ο Δήμος Neubrandenburg είναι της γνώμης ότι η δικαιοπραξία μπορεί να καταλογιστεί σε αυτόν, διότι ασκούσε επαρκή βαθμό ελέγχου γενικότερα επί της NEUWOGES και ειδικότερα όσον αφορά τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. |
| --- | --- |

(68)

Ο Δήμος Neubrandenburg είναι της γνώμης ότι η δικαιοπραξία μπορεί να καταλογιστεί σε αυτόν, διότι ασκούσε επαρκή βαθμό ελέγχου γενικότερα επί της NEUWOGES και ειδικότερα όσον αφορά τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης.

| (69) | Ως μοναδικός μέτοχος, ο δήμος σύμφωνα με δικά του στοιχεία είχε πλήρη έλεγχο της NEUWOGES. Ως εκ τούτου, η διαχείριση της NEUWOGES δεσμεύεται από τις οδηγίες του δήμου. Επιπλέον, οκτώ από τα δέκα μέλη του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES είναι εκπρόσωποι του δήμου, ούτως ώστε αυτός να διαθέτει έναν επιπλέον μηχανισμό ελέγχου. Ο Δήμος Neubrandenburg είχε την υποχρέωση, βάσει της νομοθεσίας για τους δήμους, να διασφαλίζει ότι θα μπορούσε να ασκεί εύλογη επιρροή στη NEUWOGES. |
| --- | --- |

(69)

Ως μοναδικός μέτοχος, ο δήμος σύμφωνα με δικά του στοιχεία είχε πλήρη έλεγχο της NEUWOGES. Ως εκ τούτου, η διαχείριση της NEUWOGES δεσμεύεται από τις οδηγίες του δήμου. Επιπλέον, οκτώ από τα δέκα μέλη του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES είναι εκπρόσωποι του δήμου, ούτως ώστε αυτός να διαθέτει έναν επιπλέον μηχανισμό ελέγχου. Ο Δήμος Neubrandenburg είχε την υποχρέωση, βάσει της νομοθεσίας για τους δήμους, να διασφαλίζει ότι θα μπορούσε να ασκεί εύλογη επιρροή στη NEUWOGES.

| (70) | Σε σχέση με την επίμαχη συναλλαγή, ο Δήμος Neubrandenburg εξηγεί ότι όχι μόνο είχε τη δυνατότητα να ασκήσει έλεγχο, αλλά πράγματι το έπραξε σε αυτήν τη συναλλαγή. Το Neubrandenburg είναι της άποψης ότι, μεταξύ άλλων, από τα πρακτικά του εποπτικού συμβουλίου προκύπτει η στενή συμμετοχή των εκπροσώπων του δήμου και ότι πριν από τη σύναψη της συναλλαγής απαιτείτο απόφαση του εποπτικού συμβουλίου. Όσον αφορά τους όρους της συναλλαγής, το Neubrandenburg αναφέρει ότι ο δήμος είχε ζητήσει τη διαφύλαξη των συμφερόντων της τοπικής αυτοδιοίκησης. |
| --- | --- |

(70)

Σε σχέση με την επίμαχη συναλλαγή, ο Δήμος Neubrandenburg εξηγεί ότι όχι μόνο είχε τη δυνατότητα να ασκήσει έλεγχο, αλλά πράγματι το έπραξε σε αυτήν τη συναλλαγή. Το Neubrandenburg είναι της άποψης ότι, μεταξύ άλλων, από τα πρακτικά του εποπτικού συμβουλίου προκύπτει η στενή συμμετοχή των εκπροσώπων του δήμου και ότι πριν από τη σύναψη της συναλλαγής απαιτείτο απόφαση του εποπτικού συμβουλίου. Όσον αφορά τους όρους της συναλλαγής, το Neubrandenburg αναφέρει ότι ο δήμος είχε ζητήσει τη διαφύλαξη των συμφερόντων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

| (71) | Συνοψίζοντας, ο Δήμος Neubrandenburg διαπιστώνει ότι ο έλεγχος του δήμου επί της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης, καθώς και η ευθύνη του γι’ αυτήν, αποδεικνύονται από τα γεγονότα, ούτως ώστε η συναλλαγή να καταλογίζεται σε αυτόν. |
| --- | --- |

(71)

Συνοψίζοντας, ο Δήμος Neubrandenburg διαπιστώνει ότι ο έλεγχος του δήμου επί της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης, καθώς και η ευθύνη του γι’ αυτήν, αποδεικνύονται από τα γεγονότα, ούτως ώστε η συναλλαγή να καταλογίζεται σε αυτόν.

4.4.   ΟΜΟΣΠΟΝΔΟ ΚΡΑΤΟΣ ΤΟΥ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ

| (72) | Το ομόσπονδο κράτος του Βερολίνου, το οποίο συνδέεται στενά με την BAVARIA (19), υποστηρίζει ότι οι επίμαχες συμβάσεις δεν περιέχουν κανένα στοιχείο ενίσχυσης, αφού δεν παρασχέθηκε πλεονέκτημα στην BAVARIA. |
| --- | --- |

(72)

Το ομόσπονδο κράτος του Βερολίνου, το οποίο συνδέεται στενά με την BAVARIA (19), υποστηρίζει ότι οι επίμαχες συμβάσεις δεν περιέχουν κανένα στοιχείο ενίσχυσης, αφού δεν παρασχέθηκε πλεονέκτημα στην BAVARIA.

4.4.1.   Πλεονέκτημα

| (73) | Το Βερολίνο ισχυρίζεται, πρώτον, ότι οι επίμαχες συμβάσεις πρέπει να θεωρηθούν ως ενιαία συναλλαγή, αφού είναι συμπληρωματικά μέρη μιας συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. Η NEUWOGES τις αντιμετώπισε επίσης ως τέτοιες. |
| --- | --- |

(73)

Το Βερολίνο ισχυρίζεται, πρώτον, ότι οι επίμαχες συμβάσεις πρέπει να θεωρηθούν ως ενιαία συναλλαγή, αφού είναι συμπληρωματικά μέρη μιας συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. Η NEUWOGES τις αντιμετώπισε επίσης ως τέτοιες.

| (74) | Όσον αφορά το κριτήριο του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, το Βερολίνο επισημαίνει ότι η BAVARIA, δεδομένης της οικονομικής κατάστασης της NEUWOGES κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998) και του είδους της επιδιωκόμενης συναλλαγής (ιδιωτικοποίηση, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις απαλλαγής του AHG, αποκατάσταση του αποθέματος κατοικιών της, διατήρηση της διαχειριστικής δραστηριότητας για τα περιουσιακά στοιχεία της, διατήρηση κοινωνικά αποδεκτών ενοικίων), θα είχε προσφέρει μια ισορροπημένη λύση. |
| --- | --- |

(74)

Όσον αφορά το κριτήριο του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, το Βερολίνο επισημαίνει ότι η BAVARIA, δεδομένης της οικονομικής κατάστασης της NEUWOGES κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998) και του είδους της επιδιωκόμενης συναλλαγής (ιδιωτικοποίηση, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις απαλλαγής του AHG, αποκατάσταση του αποθέματος κατοικιών της, διατήρηση της διαχειριστικής δραστηριότητας για τα περιουσιακά στοιχεία της, διατήρηση κοινωνικά αποδεκτών ενοικίων), θα είχε προσφέρει μια ισορροπημένη λύση.

| (75) | Ειδικότερα, όσον αφορά την EBV, το Βερολίνο αναφέρει ότι, πρώτον, η διαδικασία διαγωνισμού της NEUWOGES καταδεικνύει ότι η NEUWOGES θεώρησε την προσφορά της BAVARIA ως την ευνοϊκότερη προσφορά χρηματοδότησης που ήταν διαθέσιμη στην αγορά κατά την αντίστοιχη χρονική περίοδο (1997/1998). Δεύτερον, το Βερολίνο υποστηρίζει ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη η απαλλαγή του AHG, αφού η εκπλήρωση της υποχρέωσης ιδιωτικοποίησης σύμφωνα με τον AHG ήταν μια σημαντική ανησυχία της NEUWOGES. Τρίτον, το Βερολίνο τονίζει ότι η πώληση σε σχετικά χαμηλή τιμή (μέσω επιλογής μιας πώλησης που συνδεόταν με υποχρεώσεις αποκατάστασης αντί της πώλησης μετά την εκτέλεση εργασιών αποκατάστασης από την ίδια) ήταν προς το οικονομικό συμφέρον της NEUWOGES, διότι μια χαμηλότερη τιμή σήμαινε ότι θα καταβάλλονταν λιγότερα χρήματα στο ETF. |
| --- | --- |

(75)

Ειδικότερα, όσον αφορά την EBV, το Βερολίνο αναφέρει ότι, πρώτον, η διαδικασία διαγωνισμού της NEUWOGES καταδεικνύει ότι η NEUWOGES θεώρησε την προσφορά της BAVARIA ως την ευνοϊκότερη προσφορά χρηματοδότησης που ήταν διαθέσιμη στην αγορά κατά την αντίστοιχη χρονική περίοδο (1997/1998). Δεύτερον, το Βερολίνο υποστηρίζει ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη η απαλλαγή του AHG, αφού η εκπλήρωση της υποχρέωσης ιδιωτικοποίησης σύμφωνα με τον AHG ήταν μια σημαντική ανησυχία της NEUWOGES. Τρίτον, το Βερολίνο τονίζει ότι η πώληση σε σχετικά χαμηλή τιμή (μέσω επιλογής μιας πώλησης που συνδεόταν με υποχρεώσεις αποκατάστασης αντί της πώλησης μετά την εκτέλεση εργασιών αποκατάστασης από την ίδια) ήταν προς το οικονομικό συμφέρον της NEUWOGES, διότι μια χαμηλότερη τιμή σήμαινε ότι θα καταβάλλονταν λιγότερα χρήματα στο ETF.

| (76) | Όσον αφορά την GVV, το Βερολίνο αναφέρει ότι, πρώτον, τα παραδείγματα συμβάσεων κατέδειξαν ότι ούτε η διάρκεια της σύμβασης ούτε η τιμαριθμική αναπροσαρμογή του μισθώματος κατά [...] % ετησίως ήταν ασυνήθιστες. Δεύτερον, η τιμαριθμική αναπροσαρμογή ήταν δικαιολογημένη ενόψει του μέσου ποσοστού πληθωρισμού που υπολογιζόταν εκείνη τη χρονική περίοδο (1997/1998). Τρίτον, το μίσθωμα ανά m2 βρισκόταν εντός των ισχυουσών τιμών του τιμοκαταλόγου ενοικίων για το Neubrandenburg. |
| --- | --- |

(76)

Όσον αφορά την GVV, το Βερολίνο αναφέρει ότι, πρώτον, τα παραδείγματα συμβάσεων κατέδειξαν ότι ούτε η διάρκεια της σύμβασης ούτε η τιμαριθμική αναπροσαρμογή του μισθώματος κατά [...] % ετησίως ήταν ασυνήθιστες. Δεύτερον, η τιμαριθμική αναπροσαρμογή ήταν δικαιολογημένη ενόψει του μέσου ποσοστού πληθωρισμού που υπολογιζόταν εκείνη τη χρονική περίοδο (1997/1998). Τρίτον, το μίσθωμα ανά m2 βρισκόταν εντός των ισχυουσών τιμών του τιμοκαταλόγου ενοικίων για το Neubrandenburg.

4.4.2.   Κρατικοί πόροι και καταλογισμός

| (77) | Όπως και η BAVARIA, το ομόσπονδο κράτος του Βερολίνου υποστηρίζει ότι ο Δήμος Neubrandenburg δεν διαθέτει στη NEUWOGES κανέναν πόρο. Αυτό που μάλλον συμβαίνει είναι ότι στη διάθεση της NEUWOGES θα ήταν μόνο τα έσοδα που είχε αποκτήσει η ίδια, επί των οποίων οι δημοτικές αρχές δεν θα είχαν άμεσο έλεγχο. |
| --- | --- |

(77)

Όπως και η BAVARIA, το ομόσπονδο κράτος του Βερολίνου υποστηρίζει ότι ο Δήμος Neubrandenburg δεν διαθέτει στη NEUWOGES κανέναν πόρο. Αυτό που μάλλον συμβαίνει είναι ότι στη διάθεση της NEUWOGES θα ήταν μόνο τα έσοδα που είχε αποκτήσει η ίδια, επί των οποίων οι δημοτικές αρχές δεν θα είχαν άμεσο έλεγχο.

| (78) | Όσον αφορά τον καταλογισμό, το Βερολίνο θεωρεί απίθανο ότι ο Δήμος Neubrandenburg αποφάσισε να χορηγήσει ενίσχυση σε ένα ταμείο ακινήτων από το Βερολίνο εις βάρος του οικείου τοπικού στεγαστικού οργανισμού. Επιπλέον, δεν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι ο Δήμος Neubrandenburg ήθελε να αναλάβει την ευθύνη για τη σύναψη των συμβάσεων. |
| --- | --- |

(78)

Όσον αφορά τον καταλογισμό, το Βερολίνο θεωρεί απίθανο ότι ο Δήμος Neubrandenburg αποφάσισε να χορηγήσει ενίσχυση σε ένα ταμείο ακινήτων από το Βερολίνο εις βάρος του οικείου τοπικού στεγαστικού οργανισμού. Επιπλέον, δεν υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι ο Δήμος Neubrandenburg ήθελε να αναλάβει την ευθύνη για τη σύναψη των συμβάσεων.

5.   ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

| (79) | Στην απόφασή της να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας, η Επιτροπή είχε υιοθετήσει μια προσωρινή άποψη σε μια σειρά ερωτημάτων και κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να διαβιβάσουν πληροφορίες για τρία συγκεκριμένα ερωτήματα. |
| --- | --- |

(79)

Στην απόφασή της να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας, η Επιτροπή είχε υιοθετήσει μια προσωρινή άποψη σε μια σειρά ερωτημάτων και κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να διαβιβάσουν πληροφορίες για τρία συγκεκριμένα ερωτήματα.

| (80) | Πρώτον, η Επιτροπή δέχθηκε προσωρινά ότι η EBV και η GVV πρέπει να αξιολογηθούν ως μονάδα και όχι χωριστά η μία από την άλλη, αφού και οι δύο αποτελούν μέρος μιας χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων στην παραλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. (20) Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση ενός πιθανού οικονομικού οφέλους βασίζεται στην ανάλυση των εσόδων που θα μπορούσε να αναμένει η NEUWOGES το 1998 από την κοινή σύναψη της EBV και της GVV. (21) |
| --- | --- |

(80)

Πρώτον, η Επιτροπή δέχθηκε προσωρινά ότι η EBV και η GVV πρέπει να αξιολογηθούν ως μονάδα και όχι χωριστά η μία από την άλλη, αφού και οι δύο αποτελούν μέρος μιας χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων στην παραλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. (20) Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση ενός πιθανού οικονομικού οφέλους βασίζεται στην ανάλυση των εσόδων που θα μπορούσε να αναμένει η NEUWOGES το 1998 από την κοινή σύναψη της EBV και της GVV. (21)

| (81) | Για την EBV, η Επιτροπή αναφέρει ειδικότερα δύο ερωτήματα:






  — | Πρώτον, πρέπει να διευκρινιστεί κατά πόσον η απαλλαγή του AHG θα πρέπει να συμπεριληφθεί στην αξιολόγηση. (22) |
| --- | --- | --- |

(81)

Για την EBV, η Επιτροπή αναφέρει ειδικότερα δύο ερωτήματα:

—

Πρώτον, πρέπει να διευκρινιστεί κατά πόσον η απαλλαγή του AHG θα πρέπει να συμπεριληφθεί στην αξιολόγηση. (22)

| — | Δεύτερον, η Επιτροπή ήθελε να λάβει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις διαφορές μεταξύ της πραγματογνωμοσύνης για την αξία αγοράς του 1997 και του 2007, αφού χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποια από αυτές τις πραγματογνωμοσύνες αντικατοπτρίζει ενδεχομένως την πραγματική αξία αγοράς του ακινήτου κατά τα έτη 1997/1998. (23) |
| --- | --- |

—

Δεύτερον, η Επιτροπή ήθελε να λάβει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις διαφορές μεταξύ της πραγματογνωμοσύνης για την αξία αγοράς του 1997 και του 2007, αφού χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποια από αυτές τις πραγματογνωμοσύνες αντικατοπτρίζει ενδεχομένως την πραγματική αξία αγοράς του ακινήτου κατά τα έτη 1997/1998. (23)

| (82) | Όσον αφορά την GVV, η Επιτροπή επισήμανε καταρχάς ότι από τα παραδείγματα συμβάσεων προκύπτει ότι οι όροι που είχαν συμφωνηθεί μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA εκείνη τη χρονική περίοδο (1997/1998) δεν ήταν ασυνήθιστοι στην αγορά. (24) Δεύτερον, η Επιτροπή υποστήριξε ότι η περιορισμένη διαδικασία διαγωνισμού που διεξήγαγε η NEUWOGES αποδεικνύει ότι η NEUWOGES είχε τη δυνατότητα να ενημερωθεί στην αγορά και να λάβει μια οικονομικά ορθολογική απόφαση. (25) Τρίτον, η Επιτροπή αναφέρεται στο γεγονός ότι τα συμβατικά συμφωνημένα ενοίκια για το 2008 πράγματι αντιστοιχούσαν με το μέσο ενοίκιο στην καθοριστική συνοικία το 2008 ή ήταν απλώς ελαφρώς χαμηλότερα. (26) |
| --- | --- |

(82)

Όσον αφορά την GVV, η Επιτροπή επισήμανε καταρχάς ότι από τα παραδείγματα συμβάσεων προκύπτει ότι οι όροι που είχαν συμφωνηθεί μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA εκείνη τη χρονική περίοδο (1997/1998) δεν ήταν ασυνήθιστοι στην αγορά. (24) Δεύτερον, η Επιτροπή υποστήριξε ότι η περιορισμένη διαδικασία διαγωνισμού που διεξήγαγε η NEUWOGES αποδεικνύει ότι η NEUWOGES είχε τη δυνατότητα να ενημερωθεί στην αγορά και να λάβει μια οικονομικά ορθολογική απόφαση. (25) Τρίτον, η Επιτροπή αναφέρεται στο γεγονός ότι τα συμβατικά συμφωνημένα ενοίκια για το 2008 πράγματι αντιστοιχούσαν με το μέσο ενοίκιο στην καθοριστική συνοικία το 2008 ή ήταν απλώς ελαφρώς χαμηλότερα. (26)

| (83) | Παρά το γεγονός ότι όλοι αυτοί οι παράγοντες υποδεικνύουν ότι η GVV είναι συμβατή με την αγορά, η Επιτροπή ζήτησε περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις προσδοκίες των συμμετεχόντων στην αγορά ακινήτων το 1998 προκειμένου να μπορέσει να εξετάσει πιο διεξοδικά τα αντίστοιχα επιχειρήματα. (27) |
| --- | --- |

(83)

Παρά το γεγονός ότι όλοι αυτοί οι παράγοντες υποδεικνύουν ότι η GVV είναι συμβατή με την αγορά, η Επιτροπή ζήτησε περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις προσδοκίες των συμμετεχόντων στην αγορά ακινήτων το 1998 προκειμένου να μπορέσει να εξετάσει πιο διεξοδικά τα αντίστοιχα επιχειρήματα. (27)

| (84) | Τέλος, η Επιτροπή εξέτασε την ανάλυση ταμειακών ροών που υπέβαλε η NEUWOGES και κατέληξε τελικά στο συμπέρασμα ότι αυτή η ανάλυση δεν δύναται να αποδείξει οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της BAVARIA λόγω μεθοδολογικών ελλείψεων. (28) |
| --- | --- |

(84)

Τέλος, η Επιτροπή εξέτασε την ανάλυση ταμειακών ροών που υπέβαλε η NEUWOGES και κατέληξε τελικά στο συμπέρασμα ότι αυτή η ανάλυση δεν δύναται να αποδείξει οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της BAVARIA λόγω μεθοδολογικών ελλείψεων. (28)

| (85) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, με βάση τις πληροφορίες που υποβλήθηκαν, δεν μπορεί να αποδείξει οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της BAVARIA. (29) Ωστόσο, εξέφρασε την πρόθεσή της να εξετάσει πιο διεξοδικά τα επιχειρήματα των συμμετεχόντων στην αγορά και ζήτησε από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να παράσχουν πρόσθετες σχετικές πληροφορίες. (30) |
| --- | --- |

(85)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, με βάση τις πληροφορίες που υποβλήθηκαν, δεν μπορεί να αποδείξει οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της BAVARIA. (29) Ωστόσο, εξέφρασε την πρόθεσή της να εξετάσει πιο διεξοδικά τα επιχειρήματα των συμμετεχόντων στην αγορά και ζήτησε από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να παράσχουν πρόσθετες σχετικές πληροφορίες. (30)

6.   ΕΚΔΙΚΑΣΗ ΕΝΩΠΙΟΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ

| (86) | Στις 28 Νοεμβρίου 2008, το LG Rostock εξέδωσε την απόφασή του στην πρωτοβάθμια διαδικασία μεταξύ της BAVARIA και της NEUWOGES. Η BAVARIA είχε καταθέσει την αγωγή, διότι η NEUWOGES από τον Οκτώβριο του 2006 δεν κατέβαλε στην GVV το συμφωνημένο μηνιαίο μίσθωμα με την αιτιολογία ότι η σύμβαση είναι άκυρη, διότι περιέχει παράνομη κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(86)

Στις 28 Νοεμβρίου 2008, το LG Rostock εξέδωσε την απόφασή του στην πρωτοβάθμια διαδικασία μεταξύ της BAVARIA και της NEUWOGES. Η BAVARIA είχε καταθέσει την αγωγή, διότι η NEUWOGES από τον Οκτώβριο του 2006 δεν κατέβαλε στην GVV το συμφωνημένο μηνιαίο μίσθωμα με την αιτιολογία ότι η σύμβαση είναι άκυρη, διότι περιέχει παράνομη κρατική ενίσχυση.

| (87) | Στην απόφασή του, το LG Rostock ανέφερε αφενός, ότι η EBV και η GVV πρέπει να αξιολογηθούν ως μία μονάδα και όχι μεμονωμένα, αφού οι δύο συμβάσεις αποτελούν μέρος της ίδιας συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης. (31) |
| --- | --- |

(87)

Στην απόφασή του, το LG Rostock ανέφερε αφενός, ότι η EBV και η GVV πρέπει να αξιολογηθούν ως μία μονάδα και όχι μεμονωμένα, αφού οι δύο συμβάσεις αποτελούν μέρος της ίδιας συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης. (31)

| (88) | Όσον αφορά την EBV, το LG Rostock προσδιόρισε αρχικά το ετήσιο μίσθωμα για τα πρώτα 30 έτη της διάρκειας της EBV· αυτό ήταν [...] % ετησίως. Το LG Rostock υποστήριξε ότι δεν πρόκειται για δυσανάλογα χαμηλή αποζημίωση, αφού η NEUWOGES έχει λάβει προκαταβολικά το μίσθωμα για τα πρώτα 30 έτη και θα μπορούσε να το επενδύσει επικερδώς, γεγονός που δεν θα συνέβαινε σε περίπτωση ετήσιας πληρωμής. (32) |
| --- | --- |

(88)

Όσον αφορά την EBV, το LG Rostock προσδιόρισε αρχικά το ετήσιο μίσθωμα για τα πρώτα 30 έτη της διάρκειας της EBV· αυτό ήταν [...] % ετησίως. Το LG Rostock υποστήριξε ότι δεν πρόκειται για δυσανάλογα χαμηλή αποζημίωση, αφού η NEUWOGES έχει λάβει προκαταβολικά το μίσθωμα για τα πρώτα 30 έτη και θα μπορούσε να το επενδύσει επικερδώς, γεγονός που δεν θα συνέβαινε σε περίπτωση ετήσιας πληρωμής. (32)

| (89) | Επιπλέον, το LG Rostock διαπίστωσε ότι πρέπει να ληφθεί πλήρως υπόψη η απαλλαγή από παλαιές υποχρεώσεις την οποία πέτυχε η NEUWOGES χάρη σε αυτήν τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης, αφού αυτή η συναλλαγή δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την απαλλαγή από τις παλαιές υποχρεώσεις. (33) Αν το ποσό της απαλλαγής από παλαιές υποχρεώσεις προστεθεί στην τιμή αγοράς των κτηρίων, η αξία που προκύπτει βρίσκεται μόνο 16 % κάτω από την αξία που αναφέρεται στην πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς των ακινήτων το 2007, και ως εκ τούτου, δεν είναι δυσανάλογη προς την αξία των κτηρίων. (34) Τέλος, το LG Rostock ανέφερε ότι η NEUWOGES είχε συμφέρον σε μια χαμηλή τιμή αγοράς, διότι χάρη στη χαμηλότερη τιμή αγοράς μειώθηκε το συνολικό ποσό επενδύσεων της BAVARIA και το αντίστοιχο μίσθωμα. (35) Επιπλέον, το LG Rostock διαπίστωσε ότι η χαμηλότερη τιμή αγοράς ήταν επίσης συμφέρουσα, διότι οι υποχρεώσεις πληρωμής της NEUWOGES έναντι του ETF εξαρτιόνταν από τα έσοδα της πώλησης. (36) |
| --- | --- |

(89)

Επιπλέον, το LG Rostock διαπίστωσε ότι πρέπει να ληφθεί πλήρως υπόψη η απαλλαγή από παλαιές υποχρεώσεις την οποία πέτυχε η NEUWOGES χάρη σε αυτήν τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης, αφού αυτή η συναλλαγή δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την απαλλαγή από τις παλαιές υποχρεώσεις. (33) Αν το ποσό της απαλλαγής από παλαιές υποχρεώσεις προστεθεί στην τιμή αγοράς των κτηρίων, η αξία που προκύπτει βρίσκεται μόνο 16 % κάτω από την αξία που αναφέρεται στην πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς των ακινήτων το 2007, και ως εκ τούτου, δεν είναι δυσανάλογη προς την αξία των κτηρίων. (34) Τέλος, το LG Rostock ανέφερε ότι η NEUWOGES είχε συμφέρον σε μια χαμηλή τιμή αγοράς, διότι χάρη στη χαμηλότερη τιμή αγοράς μειώθηκε το συνολικό ποσό επενδύσεων της BAVARIA και το αντίστοιχο μίσθωμα. (35) Επιπλέον, το LG Rostock διαπίστωσε ότι η χαμηλότερη τιμή αγοράς ήταν επίσης συμφέρουσα, διότι οι υποχρεώσεις πληρωμής της NEUWOGES έναντι του ETF εξαρτιόνταν από τα έσοδα της πώλησης. (36)

| (90) | Όσον αφορά την GVV, το LG Rostock υποστήριξε ότι, πρώτον, δεν είναι ασυνήθιστη η διάρκεια σύμβασης 30 ετών σε συναλλαγές μίσθωσης ακινήτων. (37) Δεύτερον, το δικαστήριο έκρινε ότι το αρχικό συμβατικά συμφωνημένο μίσθωμα ύψους [...] ευρώ/m2 δεν ήταν δυσανάλογο σε σχέση με τα μέσα ενοίκια για συγκρίσιμα κτήρια την υπό εξέταση χρονική περίοδο (1997/1998). (38) Επιπλέον, το δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ετήσια αύξηση του μισθώματος κατά [...] % ήταν δικαιολογημένη λόγω του πληθωρισμού μεταξύ του 1970 και του 1998 (δηλαδή κατά μέσο όρο 3,52 % ετησίως). (39) Επιπλέον, το LG Rostock επεσήμανε ότι η πραγματική εξέλιξη των μισθωμάτων στις καθοριστικές συνοικίες κατά τα πρώτα 10 έτη της διάρκειας της σύμβασης αντιστοιχούσε περίπου με τη συμβατικά συμφωνημένη αύξηση. Τρίτον, το LG Rostock προέβαλε το επιχείρημα ότι οι δαπάνες διοίκησης και συντήρησης σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές προδιαγραφές είχαν υπολογιστεί και δεν παρέπεμπαν σε πλεονέκτημα για την BAVARIA. (40) |
| --- | --- |

(90)

Όσον αφορά την GVV, το LG Rostock υποστήριξε ότι, πρώτον, δεν είναι ασυνήθιστη η διάρκεια σύμβασης 30 ετών σε συναλλαγές μίσθωσης ακινήτων. (37) Δεύτερον, το δικαστήριο έκρινε ότι το αρχικό συμβατικά συμφωνημένο μίσθωμα ύψους [...] ευρώ/m2 δεν ήταν δυσανάλογο σε σχέση με τα μέσα ενοίκια για συγκρίσιμα κτήρια την υπό εξέταση χρονική περίοδο (1997/1998). (38) Επιπλέον, το δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ετήσια αύξηση του μισθώματος κατά [...] % ήταν δικαιολογημένη λόγω του πληθωρισμού μεταξύ του 1970 και του 1998 (δηλαδή κατά μέσο όρο 3,52 % ετησίως). (39) Επιπλέον, το LG Rostock επεσήμανε ότι η πραγματική εξέλιξη των μισθωμάτων στις καθοριστικές συνοικίες κατά τα πρώτα 10 έτη της διάρκειας της σύμβασης αντιστοιχούσε περίπου με τη συμβατικά συμφωνημένη αύξηση. Τρίτον, το LG Rostock προέβαλε το επιχείρημα ότι οι δαπάνες διοίκησης και συντήρησης σύμφωνα με τις ισχύουσες νομικές προδιαγραφές είχαν υπολογιστεί και δεν παρέπεμπαν σε πλεονέκτημα για την BAVARIA. (40)

| (91) | Όσον αφορά τον κίνδυνο απώλειας ενοικίων ύψους [...] %, το LG Rostock ήταν της άποψης ότι ο μισθωτής σε κάθε σχέση μίσθωσης έπρεπε να φέρει τον κίνδυνο κατά πόσον μπορεί πραγματικά να χρησιμοποιήσει όπως προβλεπόταν το αντικείμενο που του μεταβιβάστηκε προς χρήση. (41) Το LG Rostock τεκμηρίωσε αυτό το συμπέρασμα με το επιχείρημα ότι κανένα πιστωτικό ίδρυμα δεν θα αναλάμβανε την ευθύνη ότι το χρηματοδοτούμενο ακίνητο θα μπορεί να χρησιμοποιείται όπως έχει προγραμματιστεί. |
| --- | --- |

(91)

Όσον αφορά τον κίνδυνο απώλειας ενοικίων ύψους [...] %, το LG Rostock ήταν της άποψης ότι ο μισθωτής σε κάθε σχέση μίσθωσης έπρεπε να φέρει τον κίνδυνο κατά πόσον μπορεί πραγματικά να χρησιμοποιήσει όπως προβλεπόταν το αντικείμενο που του μεταβιβάστηκε προς χρήση. (41) Το LG Rostock τεκμηρίωσε αυτό το συμπέρασμα με το επιχείρημα ότι κανένα πιστωτικό ίδρυμα δεν θα αναλάμβανε την ευθύνη ότι το χρηματοδοτούμενο ακίνητο θα μπορεί να χρησιμοποιείται όπως έχει προγραμματιστεί.

| (92) | Τέλος, το LG Rostock συνέκρινε το μέσο μίσθωμα που προκύπτει από τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης με τα επιτόκια των συμβατικών δανείων. Επειδή το μέσο ετήσιο μίσθωμα ανέρχεται στα [...] % ετησίως, αυτό, σύμφωνα με το LG Rostock, δεν ήταν δυσανάλογο σε σχέση με την αναμενόμενη εξέλιξη των επιτοκίων για τα στεγαστικά δάνεια, διότι τα επιτόκια για τα στεγαστικά δάνεια θα μπορούσαν να ανέρχονται έως και σε 10 % ετησίως. (42) |
| --- | --- |

(92)

Τέλος, το LG Rostock συνέκρινε το μέσο μίσθωμα που προκύπτει από τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης με τα επιτόκια των συμβατικών δανείων. Επειδή το μέσο ετήσιο μίσθωμα ανέρχεται στα [...] % ετησίως, αυτό, σύμφωνα με το LG Rostock, δεν ήταν δυσανάλογο σε σχέση με την αναμενόμενη εξέλιξη των επιτοκίων για τα στεγαστικά δάνεια, διότι τα επιτόκια για τα στεγαστικά δάνεια θα μπορούσαν να ανέρχονται έως και σε 10 % ετησίως. (42)

| (93) | Συνοψίζοντας, το LG Rostock διαπίστωσε ότι δεν χορηγήθηκε κανένα πλεονέκτημα στη BAVARIA, αφού ακόμη κι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε συνάψει τις επίμαχες συμβάσεις. (43) |
| --- | --- |

(93)

Συνοψίζοντας, το LG Rostock διαπίστωσε ότι δεν χορηγήθηκε κανένα πλεονέκτημα στη BAVARIA, αφού ακόμη κι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε συνάψει τις επίμαχες συμβάσεις. (43)

| (94) | Η NEUWOGES άσκησε έφεση κατά της ανωτέρω απόφασης· η διαδικασία ενώπιον του OLG Rostock εκκρεμεί. |
| --- | --- |

(94)

Η NEUWOGES άσκησε έφεση κατά της ανωτέρω απόφασης· η διαδικασία ενώπιον του OLG Rostock εκκρεμεί.

| (95) | Επιπλέον, η BAVARIA κίνησε διαδικασίες ενώπιον του VG Greifswald προκειμένου να αποκτήσει διά της δικαστικής οδού πρόσβαση σε όλα τα αρχεία της NEUWOGES ή του Δήμου Neubrandenburg που αφορούν αυτές τις συμβάσεις. Η BAVARIA δήλωσε ότι είχε προσπαθήσει προηγουμένως να λάβει την εν λόγω δυνατότητα πρόσβασης μέσω μιας αίτησης σύμφωνα με τον Νόμο περί ελευθερίας των πληροφοριών, η οποία είχε ωστόσο απορριφθεί από τον Δήμο Neubrandenburg με το επιχείρημα ότι η BAVARIA, στο πλαίσιο της διαδικασίας ενώπιον του LG/OLG Rostock και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είχε ήδη πρόσβαση σε όλα τα σχετικά έγγραφα. (44) Η διαδικασία ενώπιον του VG Greifswald εκκρεμεί επίσης. |
| --- | --- |

(95)

Επιπλέον, η BAVARIA κίνησε διαδικασίες ενώπιον του VG Greifswald προκειμένου να αποκτήσει διά της δικαστικής οδού πρόσβαση σε όλα τα αρχεία της NEUWOGES ή του Δήμου Neubrandenburg που αφορούν αυτές τις συμβάσεις. Η BAVARIA δήλωσε ότι είχε προσπαθήσει προηγουμένως να λάβει την εν λόγω δυνατότητα πρόσβασης μέσω μιας αίτησης σύμφωνα με τον Νόμο περί ελευθερίας των πληροφοριών, η οποία είχε ωστόσο απορριφθεί από τον Δήμο Neubrandenburg με το επιχείρημα ότι η BAVARIA, στο πλαίσιο της διαδικασίας ενώπιον του LG/OLG Rostock και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είχε ήδη πρόσβαση σε όλα τα σχετικά έγγραφα. (44) Η διαδικασία ενώπιον του VG Greifswald εκκρεμεί επίσης.

7.   ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ

7.1.   ΥΠΑΡΞΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 107 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 ΤΗΣ ΣΛΕΕ

| (96) | Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές». Κατά συνέπεια, ένα μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση εφόσον πληρούνται και οι τέσσερις παρακάτω προϋποθέσεις:






  α) | Το μέτρο παρέχει σε μια επιχείρηση επιλεκτικό οικονομικό πλεονέκτημα. |
| --- | --- | --- |

(96)

Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές». Κατά συνέπεια, ένα μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση εφόσον πληρούνται και οι τέσσερις παρακάτω προϋποθέσεις:

α)

Το μέτρο παρέχει σε μια επιχείρηση επιλεκτικό οικονομικό πλεονέκτημα.

| β) | Το μέτρο μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος και χρηματοδοτείται από κρατικούς πόρους. |
| --- | --- |

β)

Το μέτρο μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος και χρηματοδοτείται από κρατικούς πόρους.

| γ) | Το μέτρο νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό. |
| --- | --- |

γ)

Το μέτρο νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό.

| δ) | Το μέτρο μπορεί να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. |
| --- | --- |

δ)

Το μέτρο μπορεί να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.

7.1.1.   Επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ μιας επιχείρησης: γενικές αρχές

| (97) | Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, οι όροι που πρέπει να πληροί ένα μέτρο προκειμένου να υπαχθεί στον όρο «ενίσχυση» κατά την έννοια του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ, δεν πληρούνται εάν η δικαιούχος επιχείρηση θα μπορούσε, υπό συνθήκες αντίστοιχες με τις κανονικές συνθήκες της αγοράς, να αποκτήσει τα ίδια πλεονεκτήματα με αυτά που της χορηγήθηκαν μέσω κρατικών πόρων. Για να εκτιμηθεί εάν ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς ευρισκόμενος σε κατάσταση όσο το δυνατόν παραπλήσια εκείνης του Δημοσίου θα είχε λάβει το ίδιο μέτρο υπό τους συνήθεις όρους της αγοράς, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μόνο τα πλεονεκτήματα και οι υποχρεώσεις που συνδέονται με την ιδιότητα του Δημοσίου ως μετόχου, αποκλειομένων εκείνων που συνδέονται με την ιδιότητά του ως φορέα δημόσιας εξουσίας. (45) |
| --- | --- |

(97)

Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, οι όροι που πρέπει να πληροί ένα μέτρο προκειμένου να υπαχθεί στον όρο «ενίσχυση» κατά την έννοια του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ, δεν πληρούνται εάν η δικαιούχος επιχείρηση θα μπορούσε, υπό συνθήκες αντίστοιχες με τις κανονικές συνθήκες της αγοράς, να αποκτήσει τα ίδια πλεονεκτήματα με αυτά που της χορηγήθηκαν μέσω κρατικών πόρων. Για να εκτιμηθεί εάν ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς ευρισκόμενος σε κατάσταση όσο το δυνατόν παραπλήσια εκείνης του Δημοσίου θα είχε λάβει το ίδιο μέτρο υπό τους συνήθεις όρους της αγοράς, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μόνο τα πλεονεκτήματα και οι υποχρεώσεις που συνδέονται με την ιδιότητα του Δημοσίου ως μετόχου, αποκλειομένων εκείνων που συνδέονται με την ιδιότητά του ως φορέα δημόσιας εξουσίας. (45)

| (98) | Κατά συνέπεια, η δυνατότητα εφαρμογής της αρχής του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς εξαρτάται, εντέλει, από το κατά πόσον το συγκεκριμένο κράτος μέλος χορηγεί οικονομικό πλεονέκτημα σε μια επιχείρηση με την ιδιότητά του ως οικονομικού φορέα και όχι με την ιδιότητά του ως φορέας δημόσιας εξουσίας. Επομένως, εάν κράτος μέλος επικαλείται, κατά τη διοικητική διαδικασία, την εν λόγω αρχή, εν αμφιβολία, σε αυτό απόκειται να αποδείξει πλήρως και επί τη βάσει αντικειμενικών και επαληθεύσιμων στοιχείων ότι το μέτρο που έλαβε συναρτάται με την ιδιότητά του ως οικονομικού φορέα. Από τα στοιχεία αυτά πρέπει να προκύπτει σαφώς ότι το συγκεκριμένο κράτος μέλος είχε λάβει, πριν ή συγχρόνως με τη χορήγηση του οικονομικού πλεονεκτήματος, την απόφαση να δραστηριοποιηθεί οικονομικά σε σχέση με την επιχείρηση, με το μέτρο που πράγματι εφάρμοσε. Μπορεί, μεταξύ άλλων, να απαιτηθούν συναφώς στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι η απόφαση αυτή στηρίχθηκε σε οικονομικές αξιολογήσεις παρόμοιες με εκείνες στις οποίες, υπό τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, θα είχε προβεί ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς ευρισκόμενος σε κατάσταση όσο το δυνατόν παραπλήσια με εκείνη του εν λόγω κράτους μέλους πριν προχωρήσει στην εν λόγω επένδυση, προκειμένου να προσδιορίσει τη μελλοντική κερδοφορία της. |
| --- | --- |

(98)

Κατά συνέπεια, η δυνατότητα εφαρμογής της αρχής του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς εξαρτάται, εντέλει, από το κατά πόσον το συγκεκριμένο κράτος μέλος χορηγεί οικονομικό πλεονέκτημα σε μια επιχείρηση με την ιδιότητά του ως οικονομικού φορέα και όχι με την ιδιότητά του ως φορέας δημόσιας εξουσίας. Επομένως, εάν κράτος μέλος επικαλείται, κατά τη διοικητική διαδικασία, την εν λόγω αρχή, εν αμφιβολία, σε αυτό απόκειται να αποδείξει πλήρως και επί τη βάσει αντικειμενικών και επαληθεύσιμων στοιχείων ότι το μέτρο που έλαβε συναρτάται με την ιδιότητά του ως οικονομικού φορέα. Από τα στοιχεία αυτά πρέπει να προκύπτει σαφώς ότι το συγκεκριμένο κράτος μέλος είχε λάβει, πριν ή συγχρόνως με τη χορήγηση του οικονομικού πλεονεκτήματος, την απόφαση να δραστηριοποιηθεί οικονομικά σε σχέση με την επιχείρηση, με το μέτρο που πράγματι εφάρμοσε. Μπορεί, μεταξύ άλλων, να απαιτηθούν συναφώς στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι η απόφαση αυτή στηρίχθηκε σε οικονομικές αξιολογήσεις παρόμοιες με εκείνες στις οποίες, υπό τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, θα είχε προβεί ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς ευρισκόμενος σε κατάσταση όσο το δυνατόν παραπλήσια με εκείνη του εν λόγω κράτους μέλους πριν προχωρήσει στην εν λόγω επένδυση, προκειμένου να προσδιορίσει τη μελλοντική κερδοφορία της.

| (99) | Αντιθέτως, οικονομικές αξιολογήσεις οι οποίες γίνονται μετά τη χορήγηση του εν λόγω πλεονεκτήματος, η εκ των υστέρων διαπίστωση ότι η επένδυση που πραγματοποίησε το κράτος μέλος ήταν πράγματι κερδοφόρος ή όψιμοι λόγοι που δικαιολογούν την επιλογή της διαδικασίας που πράγματι εφαρμόστηκε δεν επαρκούν για να αποδείξουν ότι το κράτος μέλος αυτό έλαβε, πριν ή συγχρόνως προς τη χορήγηση αυτή, τέτοια απόφαση με την ιδιότητά του ως οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. (46) |
| --- | --- |

(99)

Αντιθέτως, οικονομικές αξιολογήσεις οι οποίες γίνονται μετά τη χορήγηση του εν λόγω πλεονεκτήματος, η εκ των υστέρων διαπίστωση ότι η επένδυση που πραγματοποίησε το κράτος μέλος ήταν πράγματι κερδοφόρος ή όψιμοι λόγοι που δικαιολογούν την επιλογή της διαδικασίας που πράγματι εφαρμόστηκε δεν επαρκούν για να αποδείξουν ότι το κράτος μέλος αυτό έλαβε, πριν ή συγχρόνως προς τη χορήγηση αυτή, τέτοια απόφαση με την ιδιότητά του ως οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. (46)

| (100) | Από τα ανωτέρω προκύπτει, αφενός, ότι τα έγγραφα που υποβάλλονται από τα συμβαλλόμενα μέρη και καταρτίστηκαν μετά τη θέσπιση του μέτρου δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη ως τέτοια στην προκειμένη περίπτωση κατά την εξέταση της τήρησης της αρχής του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. |
| --- | --- |

(100)

Από τα ανωτέρω προκύπτει, αφενός, ότι τα έγγραφα που υποβάλλονται από τα συμβαλλόμενα μέρη και καταρτίστηκαν μετά τη θέσπιση του μέτρου δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη ως τέτοια στην προκειμένη περίπτωση κατά την εξέταση της τήρησης της αρχής του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς.

| (101) | Δεύτερον, από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η επιρροή του AHG στην οικονομική κατάσταση της NEUWOGES στην προκειμένη περίπτωση δεν μπορεί επίσης να ληφθεί υπόψη κατά την εξέταση της τήρησης της αρχής του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Ο AHG επιδίωκε στην πραγματικότητα έναν πολιτικό στόχο, και μόνο μια μικρή κατηγορία επιχειρήσεων (άρθρο 2 του AHG) ήταν επιλέξιμη για προώθηση. Ο νόμος δεν θα ήταν εφαρμόσιμος σε έναν οικονομικό φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, ευρισκόμενο σε κατάσταση παραπλήσια με εκείνη της NEUWOGES. |
| --- | --- |

(101)

Δεύτερον, από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η επιρροή του AHG στην οικονομική κατάσταση της NEUWOGES στην προκειμένη περίπτωση δεν μπορεί επίσης να ληφθεί υπόψη κατά την εξέταση της τήρησης της αρχής του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Ο AHG επιδίωκε στην πραγματικότητα έναν πολιτικό στόχο, και μόνο μια μικρή κατηγορία επιχειρήσεων (άρθρο 2 του AHG) ήταν επιλέξιμη για προώθηση. Ο νόμος δεν θα ήταν εφαρμόσιμος σε έναν οικονομικό φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, ευρισκόμενο σε κατάσταση παραπλήσια με εκείνη της NEUWOGES.

7.1.2.   Δομή της αξιολόγησης σε αυτό το θέμα

| (102) | Προκειμένου να προσδιοριστεί κατά πόσον χορηγήθηκε στην BAVARIA πλεονέκτημα από τις επίμαχες συμβάσεις, πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον αυτές οι συμβάσεις αντιστοιχούσαν με τέτοιες συμβάσεις τις οποίες θα είχε συνάψει ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, ευρισκόμενος σε κατάσταση παραπλήσια με εκείνη της NEUWOGES. |
| --- | --- |

(102)

Προκειμένου να προσδιοριστεί κατά πόσον χορηγήθηκε στην BAVARIA πλεονέκτημα από τις επίμαχες συμβάσεις, πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον αυτές οι συμβάσεις αντιστοιχούσαν με τέτοιες συμβάσεις τις οποίες θα είχε συνάψει ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, ευρισκόμενος σε κατάσταση παραπλήσια με εκείνη της NEUWOGES.

| (103) | Ο έλεγχος της Επιτροπής περιλαμβάνει τρία βήματα. Στο πρώτο στάδιο αναλύονται οι οικονομικές επιπτώσεις της συναλλαγής στη NEUWOGES για να προσδιοριστεί πόσα κέρδη θα μπορούσε να αναμένει η επιχείρηση (τμήμα 7.2). Στο δεύτερο στάδιο, η συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης συγκρίνεται με άλλες εναλλακτικές λύσεις, όπως η άμεση αγορά, για να προσδιοριστεί αν τυχόν εναλλακτικές λύσεις θα ήταν πιο ελκυστικές οικονομικά (τμήμα 7.3). Στο τρίτο στάδιο διεξάγεται μια συγκριτική αξιολόγηση, όπου η επίμαχη συναλλαγή συγκρίνεται με παρόμοιες συναλλαγές πώλησης και επανεκμίσθωσης που ολοκληρώθηκαν περίπου την ίδια χρονική περίοδο, αναλύονται τα αποτελέσματα μιας περιορισμένης διαδικασίας διαγωνισμού που διεξήχθη από τη NEUWOGES, και οι όροι της συναλλαγής συγκρίνονται με τα συνήθη επιτόκια άλλων συναλλαγών χρηματοδότησης για την υπό εξέταση χρονική περίοδο (τέλη 1997/αρχές 1998) (τμήμα 7.4). Αυτά τα τρία στάδια ανάλυσης επιτρέπουν συνολικά να εξαχθεί συμπέρασμα ως προς το εάν η NEUWOGES συμπεριφέρθηκε ως οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. |
| --- | --- |

(103)

Ο έλεγχος της Επιτροπής περιλαμβάνει τρία βήματα. Στο πρώτο στάδιο αναλύονται οι οικονομικές επιπτώσεις της συναλλαγής στη NEUWOGES για να προσδιοριστεί πόσα κέρδη θα μπορούσε να αναμένει η επιχείρηση (τμήμα 7.2). Στο δεύτερο στάδιο, η συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης συγκρίνεται με άλλες εναλλακτικές λύσεις, όπως η άμεση αγορά, για να προσδιοριστεί αν τυχόν εναλλακτικές λύσεις θα ήταν πιο ελκυστικές οικονομικά (τμήμα 7.3). Στο τρίτο στάδιο διεξάγεται μια συγκριτική αξιολόγηση, όπου η επίμαχη συναλλαγή συγκρίνεται με παρόμοιες συναλλαγές πώλησης και επανεκμίσθωσης που ολοκληρώθηκαν περίπου την ίδια χρονική περίοδο, αναλύονται τα αποτελέσματα μιας περιορισμένης διαδικασίας διαγωνισμού που διεξήχθη από τη NEUWOGES, και οι όροι της συναλλαγής συγκρίνονται με τα συνήθη επιτόκια άλλων συναλλαγών χρηματοδότησης για την υπό εξέταση χρονική περίοδο (τέλη 1997/αρχές 1998) (τμήμα 7.4). Αυτά τα τρία στάδια ανάλυσης επιτρέπουν συνολικά να εξαχθεί συμπέρασμα ως προς το εάν η NEUWOGES συμπεριφέρθηκε ως οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς.

7.2.   ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗ NEUWOGES

| (104) | Το πρώτο βήμα για την ανάλυση των οικονομικών συνεπειών της επίμαχης συναλλαγής είναι να προσδιοριστεί το είδος της συναλλαγής. Σε αυτή την περίπτωση πρόκειται κατά κύριο λόγο για το ερώτημα κατά πόσον οι δύο συμβάσεις που συνήφθησαν μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA αποτελούν δύο μέρη μιας και της αυτής ολοκληρωμένης συναλλαγής ή πρέπει να αξιολογηθούν ως δύο χωριστές συναλλαγές (τμήμα 7.2.1). Δεύτερον, προκειμένου να είναι εφικτή η κατάλληλη αξιολόγηση των οικονομικών συνεπειών της συναλλαγής για τη NEUWOGES, εξετάζονται οι λεπτομέρειες της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης (τμήμα 7.2.2). Ύστερα από διεξοδική ανάλυση των επιμέρους οικονομικών επιπτώσεων της EBV (τμήμα 7.2.3) και της GVV (τμήμα 7.2.4) ακολουθεί σφαιρική ανάλυση της αναμενόμενης για τη NEUWOGES αποδοτικότητας της συναλλαγής (τμήμα 7.2.5). |
| --- | --- |

(104)

Το πρώτο βήμα για την ανάλυση των οικονομικών συνεπειών της επίμαχης συναλλαγής είναι να προσδιοριστεί το είδος της συναλλαγής. Σε αυτή την περίπτωση πρόκειται κατά κύριο λόγο για το ερώτημα κατά πόσον οι δύο συμβάσεις που συνήφθησαν μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA αποτελούν δύο μέρη μιας και της αυτής ολοκληρωμένης συναλλαγής ή πρέπει να αξιολογηθούν ως δύο χωριστές συναλλαγές (τμήμα 7.2.1). Δεύτερον, προκειμένου να είναι εφικτή η κατάλληλη αξιολόγηση των οικονομικών συνεπειών της συναλλαγής για τη NEUWOGES, εξετάζονται οι λεπτομέρειες της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης (τμήμα 7.2.2). Ύστερα από διεξοδική ανάλυση των επιμέρους οικονομικών επιπτώσεων της EBV (τμήμα 7.2.3) και της GVV (τμήμα 7.2.4) ακολουθεί σφαιρική ανάλυση της αναμενόμενης για τη NEUWOGES αποδοτικότητας της συναλλαγής (τμήμα 7.2.5).

7.2.1.   Κοινή αξιολόγηση έναντι χωριστής αξιολόγησης των επίμαχων συμβάσεων

| (105) | Πρώτον, υπενθυμίζεται ότι τόσο στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας της Επιτροπής όσο και στην απόφαση του LG Rostock εκφράζεται η άποψη ότι οι δύο επίμαχες συμβάσεις πρέπει να εξεταστούν από κοινού. (47) Η επίσημη διαδικασία έρευνας επιβεβαίωσε αυτή τη διαπίστωση για τους εξής λόγους:






  α) | Οι δύο συμβάσεις είναι συμπληρωματικά συστατικά μέρη μιας ενιαίας συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης. Στο φυλλάδιο που καταρτίστηκε από την BAVARIA, στο οποίο διαφημίζεται το ιδιάζον μοντέλο πώλησης και επανεκμίσθωσής της, επισημαίνεται ότι η συναλλαγή διεξάγεται μέσω δύο συμβάσεων, εκ των οποίων η μία θα ρύθμιζε την πώληση και η άλλη την επαναμίσθωση. (48) Στη συνέχεια, οι δύο συμβάσεις πάντα αναφέρονταν μόνον ως κοινή συναλλαγή. |
| --- | --- | --- |

(105)

Πρώτον, υπενθυμίζεται ότι τόσο στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας της Επιτροπής όσο και στην απόφαση του LG Rostock εκφράζεται η άποψη ότι οι δύο επίμαχες συμβάσεις πρέπει να εξεταστούν από κοινού. (47) Η επίσημη διαδικασία έρευνας επιβεβαίωσε αυτή τη διαπίστωση για τους εξής λόγους:

α)

Οι δύο συμβάσεις είναι συμπληρωματικά συστατικά μέρη μιας ενιαίας συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης. Στο φυλλάδιο που καταρτίστηκε από την BAVARIA, στο οποίο διαφημίζεται το ιδιάζον μοντέλο πώλησης και επανεκμίσθωσής της, επισημαίνεται ότι η συναλλαγή διεξάγεται μέσω δύο συμβάσεων, εκ των οποίων η μία θα ρύθμιζε την πώληση και η άλλη την επαναμίσθωση. (48) Στη συνέχεια, οι δύο συμβάσεις πάντα αναφέρονταν μόνον ως κοινή συναλλαγή.

| β) | Οι συμβάσεις συνήφθησαν την 21η Ιανουαρίου 1998, δηλαδή την ίδια ημέρα, και αναφέρονται η μία στην άλλη (49), γεγονός που παραπέμπει στη στενή σχέση τους και στο γεγονός ότι καμία από τις δύο συμβάσεις δεν θα είχε συναφθεί χωρίς την άλλη. |
| --- | --- |

β)

Οι συμβάσεις συνήφθησαν την 21η Ιανουαρίου 1998, δηλαδή την ίδια ημέρα, και αναφέρονται η μία στην άλλη (49), γεγονός που παραπέμπει στη στενή σχέση τους και στο γεγονός ότι καμία από τις δύο συμβάσεις δεν θα είχε συναφθεί χωρίς την άλλη.

| γ) | Όπως προκύπτει από τον αρχικό υπολογισμό τιμών της BAVARIA που υπεβλήθη από τη NEUWOGES, οι όροι των συμβάσεων είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι μεταξύ τους. (50) Το ποσό της προκαταβολής σε μετρητά εξαρτάτο από το μηνιαίο μίσθωμα που κατέβαλε η NEUWOGES και την επένδυση που πραγματοποιήθηκε από την BAVARIA για την αποκατάσταση των κτηρίων. Σε περίπτωση συναλλαγής πώλησης και επαναμίσθωσης, το μίσθωμα πρέπει να αποσβέσει την αρχική επένδυση του εκμισθωτή. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση άλλων διατάξεων της GVV τα στοιχεία της EBV θα είχαν επίσης μεταβληθεί, και αντίστροφα. (51) |
| --- | --- |

γ)

Όπως προκύπτει από τον αρχικό υπολογισμό τιμών της BAVARIA που υπεβλήθη από τη NEUWOGES, οι όροι των συμβάσεων είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι μεταξύ τους. (50) Το ποσό της προκαταβολής σε μετρητά εξαρτάτο από το μηνιαίο μίσθωμα που κατέβαλε η NEUWOGES και την επένδυση που πραγματοποιήθηκε από την BAVARIA για την αποκατάσταση των κτηρίων. Σε περίπτωση συναλλαγής πώλησης και επαναμίσθωσης, το μίσθωμα πρέπει να αποσβέσει την αρχική επένδυση του εκμισθωτή. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση άλλων διατάξεων της GVV τα στοιχεία της EBV θα είχαν επίσης μεταβληθεί, και αντίστροφα. (51)

| δ) | Από τα πρακτικά των συνεδριάσεων του διοικητικού συμβουλίου της NEUWOGES προκύπτει ότι η NEUWOGES πάντα θεωρούσε τις δύο συμβάσεις μέρος της ίδιας συναλλαγής. (52) Για παράδειγμα, στα υποβληθέντα έγγραφα του εποπτικού συμβουλίου της 30ής Οκτωβρίου 1997 και της 16ης Δεκεμβρίου 1997 διαπιστώνεται σαφώς ότι η χρηματοδότηση της τιμής αγοράς από τον αγοραστή πραγματοποιείται μέσω ενός μοντέλου χρηματοδοτικής μίσθωσης. Αυτό καταδεικνύει ότι η NEUWOGES γνώριζε πλήρως τη σχέση μεταξύ της EBV και της GVV. Επίσης, κατά τη συνεδρίαση της 16ης Δεκεμβρίου 1997 το διοικητικό συμβούλιο της NEUWOGES δήλωσε στο εποπτικό συμβούλιο ότι η τιμή που συζητήθηκε με την BAVARIA είναι η τιμή που θα μπορούσε να επιτευχθεί γι’ αυτό το «πακέτο» και ότι το «πακέτο» παρουσίαζε ορισμένους κινδύνους για την επιχείρηση, οι οποίοι ήταν εντούτοις ανεκτοί. Η παραπομπή στο «πακέτο» και ο συναφής κίνδυνος αποδεικνύουν και πάλι ότι οι δύο συμβάσεις θεωρήθηκαν ως ενιαία συναλλαγή. |
| --- | --- |

δ)

Από τα πρακτικά των συνεδριάσεων του διοικητικού συμβουλίου της NEUWOGES προκύπτει ότι η NEUWOGES πάντα θεωρούσε τις δύο συμβάσεις μέρος της ίδιας συναλλαγής. (52) Για παράδειγμα, στα υποβληθέντα έγγραφα του εποπτικού συμβουλίου της 30ής Οκτωβρίου 1997 και της 16ης Δεκεμβρίου 1997 διαπιστώνεται σαφώς ότι η χρηματοδότηση της τιμής αγοράς από τον αγοραστή πραγματοποιείται μέσω ενός μοντέλου χρηματοδοτικής μίσθωσης. Αυτό καταδεικνύει ότι η NEUWOGES γνώριζε πλήρως τη σχέση μεταξύ της EBV και της GVV. Επίσης, κατά τη συνεδρίαση της 16ης Δεκεμβρίου 1997 το διοικητικό συμβούλιο της NEUWOGES δήλωσε στο εποπτικό συμβούλιο ότι η τιμή που συζητήθηκε με την BAVARIA είναι η τιμή που θα μπορούσε να επιτευχθεί γι’ αυτό το «πακέτο» και ότι το «πακέτο» παρουσίαζε ορισμένους κινδύνους για την επιχείρηση, οι οποίοι ήταν εντούτοις ανεκτοί. Η παραπομπή στο «πακέτο» και ο συναφής κίνδυνος αποδεικνύουν και πάλι ότι οι δύο συμβάσεις θεωρήθηκαν ως ενιαία συναλλαγή.

| (106) | Τα επιχειρήματα της NEUWOGES σε σχέση με τη μη πιστοποίηση μιας από τις επίμαχες συμβάσεις δεν είναι πειστικά. Η NEUWOGES επικαλείται ως κύριο επιχείρημα το γεγονός ότι αυτή η μη πραγματοποιηθείσα πιστοποίηση αποδεικνύει την πρόθεση των συμβαλλόμενων μερών να συνάψουν δύο χωριστές, ανεξάρτητες μεταξύ τους συμβάσεις. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα κρατικά μέτρα μπορούν να προσλαμβάνουν διαφορετικές μορφές και, κατά συνέπεια, πρέπει να εξετάζονται ως προς τα αποτελέσματά τους, ούτως ώστε να μην μπορεί να αποκλειστεί ότι πολλά διαδοχικά μέτρα του κράτους για τους σκοπούς της εφαρμογής του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ πρέπει να θεωρούνται ως ένα και μοναδικό μέτρο. Αυτό θα μπορούσε να ισχύει, συγκεκριμένα, όταν διαδοχικές παρεμβάσεις συνδέονται τόσο στενά μεταξύ τους, ιδίως λαμβανομένων υπόψη της χρονολογικής σειράς τους, του σκοπού τους και της κατάστασης της επιχείρησης κατά τον χρόνο των εν λόγω παρεμβάσεων, ώστε να καθίσταται αδύνατος ο μεταξύ τους διαχωρισμός. (53) Ως εκ τούτου, η έννοια της ενιαίας συναλλαγής είναι ευρύτερη στη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί ενισχύσεων από ό,τι στο γερμανικό δίκαιο περί συμβάσεων. Οι συλλογισμοί που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 105 καταδεικνύουν ότι οι επίμαχες συμβάσεις σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί ενισχύσεων πρέπει να θεωρηθούν ως ενιαία συναλλαγή, λαμβανομένων υπόψη της χρονολογικής σειράς τους, του σκοπού τους και της κατάστασης της επιχείρησης κατά τον χρόνο της σύναψης των συμβάσεων. |
| --- | --- |

(106)

Τα επιχειρήματα της NEUWOGES σε σχέση με τη μη πιστοποίηση μιας από τις επίμαχες συμβάσεις δεν είναι πειστικά. Η NEUWOGES επικαλείται ως κύριο επιχείρημα το γεγονός ότι αυτή η μη πραγματοποιηθείσα πιστοποίηση αποδεικνύει την πρόθεση των συμβαλλόμενων μερών να συνάψουν δύο χωριστές, ανεξάρτητες μεταξύ τους συμβάσεις. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα κρατικά μέτρα μπορούν να προσλαμβάνουν διαφορετικές μορφές και, κατά συνέπεια, πρέπει να εξετάζονται ως προς τα αποτελέσματά τους, ούτως ώστε να μην μπορεί να αποκλειστεί ότι πολλά διαδοχικά μέτρα του κράτους για τους σκοπούς της εφαρμογής του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ πρέπει να θεωρούνται ως ένα και μοναδικό μέτρο. Αυτό θα μπορούσε να ισχύει, συγκεκριμένα, όταν διαδοχικές παρεμβάσεις συνδέονται τόσο στενά μεταξύ τους, ιδίως λαμβανομένων υπόψη της χρονολογικής σειράς τους, του σκοπού τους και της κατάστασης της επιχείρησης κατά τον χρόνο των εν λόγω παρεμβάσεων, ώστε να καθίσταται αδύνατος ο μεταξύ τους διαχωρισμός. (53) Ως εκ τούτου, η έννοια της ενιαίας συναλλαγής είναι ευρύτερη στη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί ενισχύσεων από ό,τι στο γερμανικό δίκαιο περί συμβάσεων. Οι συλλογισμοί που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 105 καταδεικνύουν ότι οι επίμαχες συμβάσεις σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί ενισχύσεων πρέπει να θεωρηθούν ως ενιαία συναλλαγή, λαμβανομένων υπόψη της χρονολογικής σειράς τους, του σκοπού τους και της κατάστασης της επιχείρησης κατά τον χρόνο της σύναψης των συμβάσεων.

7.2.2.   Ιστορικό: Διαμόρφωση της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης

| (107) | Η συναλλαγή μεταξύ της BAVARIA και της NEUWOGES βασίζεται στο «μοντέλο χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων» της BAVARIA. Αυτό το μοντέλο προβλέπει ότι ο αγοραστής (BAVARIA) χρηματοδοτεί την αρχική επένδυσή του μέσω επαναμίσθωσης των κτηρίων που αποκτώνται στον πωλητή (NEUWOGES). Για τον προσδιορισμό του ποσού επενδύσεων και των αντίστοιχων μισθωμάτων, το μοντέλο χρηματοδοτικής μίσθωσης χρησιμοποιεί έναν απλό τύπο, σύμφωνα με τον οποίο το ποσό της επένδυσης υπολογίζεται μέσω διαίρεσης των ονομαστικών ετήσιων πληρωμών μίσθωσης διά το μίσθωμα (σε %):






  Το μίσθωμα με τη σειρά του προκύπτει από έναν συνδυασμό της διάρκειας της σύμβασης, της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής του μισθώματος και της υπολειμματικής αξίας των κτηρίων:

  Μίσθωμα (σε %):

  Διάρκεια: 25 έτη | Υπολειμματική αξία (σε%) |
| --- | --- | --- |
| Τιμαριθμική αναπροσαρμογή | | 0 | 1 | 1,5 | 2 | 2,5 | 3 | 3,5 |
| 10 | 8,385 | 7,687 | 7,35 | 7,02 | 6,701 | 6,39 | 6,068 |
| 50 | 7,80 | 7,149 | 6,836 | 6,53 | 6,232 | 5,943 | 5,661 |
| 100 | 7,066 | 6,478 | 6,194 | 5,917 | 5,647 | 5,384 | 5,129 |

(107)

Η συναλλαγή μεταξύ της BAVARIA και της NEUWOGES βασίζεται στο «μοντέλο χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων» της BAVARIA. Αυτό το μοντέλο προβλέπει ότι ο αγοραστής (BAVARIA) χρηματοδοτεί την αρχική επένδυσή του μέσω επαναμίσθωσης των κτηρίων που αποκτώνται στον πωλητή (NEUWOGES). Για τον προσδιορισμό του ποσού επενδύσεων και των αντίστοιχων μισθωμάτων, το μοντέλο χρηματοδοτικής μίσθωσης χρησιμοποιεί έναν απλό τύπο, σύμφωνα με τον οποίο το ποσό της επένδυσης υπολογίζεται μέσω διαίρεσης των ονομαστικών ετήσιων πληρωμών μίσθωσης διά το μίσθωμα (σε %):

Formula

Formula

Το μίσθωμα με τη σειρά του προκύπτει από έναν συνδυασμό της διάρκειας της σύμβασης, της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής του μισθώματος και της υπολειμματικής αξίας των κτηρίων:

Μίσθωμα (σε %):

Διάρκεια: 25 έτη

Υπολειμματική αξία (σε%)

Τιμαριθμική αναπροσαρμογή

0

1

1,5

2

2,5

3

3,5

10

8,385

7,687

7,35

7,02

6,701

6,39

6,068

50

7,80

7,149

6,836

6,53

6,232

5,943

5,661

100

7,066

6,478

6,194

5,917

5,647

5,384

5,129

Διάρκεια: 30 ετών

| | Υπολειμματική αξία (σε%) |
| --- | --- |
| Τιμαριθμική αναπροσαρμογή | | 0 | 1 | 1,5 | 2 | 2,5 | 3 | 3,5 |
| 10 | 7,94 | 7,196 | 6,83 | 6,488 | 6,148 | 5,81 | 5,498 |
| 50 | 7,552 | 6,844 | 6,503 | 6,177 | 5,847 | 5,53 | 5,229 |
| 100 | 7,069 | 6,464 | 6,08 | 5,774 | 5,47 | 5,17 | 4,893 |

Υπολειμματική αξία (σε%)

Τιμαριθμική αναπροσαρμογή

0

1

1,5

2

2,5

3

3,5

10

7,94

7,196

6,83

6,488

6,148

5,81

5,498

50

7,552

6,844

6,503

6,177

5,847

5,53

5,229

100

7,069

6,464

6,08

5,774

5,47

5,17

4,893

| (108) | Ως εκ τούτου, είναι σαφές ότι το ποσό επενδύσεων εξαρτάται τόσο από το μίσθωμα όσο και από τις μηνιαίες πληρωμές μίσθωσης, και αντίστροφα. Οι παράμετροι που λείπουν μπορούν να υπολογιστούν μόλις τα συμβαλλόμενα μέρη καθορίσουν τις βασικές παραμέτρους (διάρκεια, ετήσια τιμαριθμική αναπροσαρμογή, υπολειμματική αξία), καθώς και είτε το επιδιωκόμενο συνολικό ποσό επενδύσεων είτε τις προγραμματισμένες μηνιαίες πληρωμές μίσθωσης. Σύμφωνα με τον τύπο, η συντομότερη διάρκεια, η μικρότερη υπολειμματική αξία, η χαμηλότερη τιμαριθμική αναπροσαρμογή ή οι χαμηλότερες ονομαστικές μηνιαίες πληρωμές μίσθωσης έχουν ως αποτέλεσμα χαμηλότερο συνολικό ποσό επενδύσεων. |
| --- | --- |

(108)

Ως εκ τούτου, είναι σαφές ότι το ποσό επενδύσεων εξαρτάται τόσο από το μίσθωμα όσο και από τις μηνιαίες πληρωμές μίσθωσης, και αντίστροφα. Οι παράμετροι που λείπουν μπορούν να υπολογιστούν μόλις τα συμβαλλόμενα μέρη καθορίσουν τις βασικές παραμέτρους (διάρκεια, ετήσια τιμαριθμική αναπροσαρμογή, υπολειμματική αξία), καθώς και είτε το επιδιωκόμενο συνολικό ποσό επενδύσεων είτε τις προγραμματισμένες μηνιαίες πληρωμές μίσθωσης. Σύμφωνα με τον τύπο, η συντομότερη διάρκεια, η μικρότερη υπολειμματική αξία, η χαμηλότερη τιμαριθμική αναπροσαρμογή ή οι χαμηλότερες ονομαστικές μηνιαίες πληρωμές μίσθωσης έχουν ως αποτέλεσμα χαμηλότερο συνολικό ποσό επενδύσεων.

| (109) | Μετά τον καθορισμό του συνολικού ποσού επενδύσεων, αφαιρούνται τα έξοδα αποκατάστασης και οι φόροι, καθώς και άλλες πιθανές δαπάνες. Το υπόλοιπο ποσό αντιστοιχεί με την τιμή αγοράς. Στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA, στην τιμή αγοράς (προκαταβολή σε μετρητά) δεν γίνεται διάκριση μεταξύ της τιμής που καταβάλλεται για την κυριότητα των κτηρίων και των μισθωμάτων.






  Υπολογισμός για τη συναλλαγή μεταξύ της BAVARIA και της NEUWOGES |
| --- | --- |
| Συνολικό ποσό επενδύσεων | [...] ευρώ |
| Αποκατάσταση | [...] ευρώ |
| Τέλη και φόροι | [...] ευρώ |
| Αποζημίωση ιδιωτικοποίησης | [...] ευρώ |
| Τιμή αγοράς | [...] ευρώ |

(109)

Μετά τον καθορισμό του συνολικού ποσού επενδύσεων, αφαιρούνται τα έξοδα αποκατάστασης και οι φόροι, καθώς και άλλες πιθανές δαπάνες. Το υπόλοιπο ποσό αντιστοιχεί με την τιμή αγοράς. Στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA, στην τιμή αγοράς (προκαταβολή σε μετρητά) δεν γίνεται διάκριση μεταξύ της τιμής που καταβάλλεται για την κυριότητα των κτηρίων και των μισθωμάτων.

Υπολογισμός για τη συναλλαγή μεταξύ της BAVARIA και της NEUWOGES

Συνολικό ποσό επενδύσεων

[...] ευρώ

Αποκατάσταση

[...] ευρώ

Τέλη και φόροι

[...] ευρώ

Αποζημίωση ιδιωτικοποίησης

[...] ευρώ

Τιμή αγοράς

[...] ευρώ

| (110) | Η επίμαχη συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης έχει δύο συστατικά μέρη, την EBV και την GVV. Αυτές με τη σειρά τους σχετίζονται με την GPV. Οι οικονομικές συνέπειες της EBV, της GVV και της GPV για τη NEUWOGES πρέπει να αξιολογηθούν με βάση αυτό το ιστορικό. |
| --- | --- |

(110)

Η επίμαχη συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης έχει δύο συστατικά μέρη, την EBV και την GVV. Αυτές με τη σειρά τους σχετίζονται με την GPV. Οι οικονομικές συνέπειες της EBV, της GVV και της GPV για τη NEUWOGES πρέπει να αξιολογηθούν με βάση αυτό το ιστορικό.

7.2.3.   Προσδιορισμός των αναμενόμενων οικονομικών επιπτώσεων της EBV για τη NEUWOGES

| (111) | Τα κύρια συστατικά μέρη της EBV είναι η πώληση των κτηρίων και η σύσταση δικαιωμάτων εμφύτευσης στα οικόπεδα στα οποία βρίσκονται τα κτήρια, για περίοδο 75 ετών. Η BAVARIA δεσμεύτηκε για καταβολή ύψους συνολικά [...] ευρώ στη NEUWOGES, εκ των οποίων [...] ευρώ ως κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για το οικόπεδο για την περίοδο που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2028 και [...] ευρώ ως τιμή αγοράς για τα κτήρια. (54) Αφετέρου, η BAVARIA από την 1η Ιανουαρίου 2029 και για δεκαετή περίοδο θα πρέπει να καταβάλλει ετησίως μίσθωμα ύψους [...] % της τρέχουσας αξίας του ακινήτου, δηλαδή [...] ευρώ/m2 ή [...] ευρώ ανά έτος. (55) Για τον υπολειπόμενο χρόνο της EBV – από το 2039 και έως τα τέλη του 2073 – προβλέπεται προσαρμογή του μισθώματος στον τιμάριθμο για το συνολικό κόστος διαβίωσης, εφόσον αυτός δεν μεταβληθεί πάνω από [...]%. (56) |
| --- | --- |

(111)

Τα κύρια συστατικά μέρη της EBV είναι η πώληση των κτηρίων και η σύσταση δικαιωμάτων εμφύτευσης στα οικόπεδα στα οποία βρίσκονται τα κτήρια, για περίοδο 75 ετών. Η BAVARIA δεσμεύτηκε για καταβολή ύψους συνολικά [...] ευρώ στη NEUWOGES, εκ των οποίων [...] ευρώ ως κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για το οικόπεδο για την περίοδο που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2028 και [...] ευρώ ως τιμή αγοράς για τα κτήρια. (54) Αφετέρου, η BAVARIA από την 1η Ιανουαρίου 2029 και για δεκαετή περίοδο θα πρέπει να καταβάλλει ετησίως μίσθωμα ύψους [...] % της τρέχουσας αξίας του ακινήτου, δηλαδή [...] ευρώ/m2 ή [...] ευρώ ανά έτος. (55) Για τον υπολειπόμενο χρόνο της EBV – από το 2039 και έως τα τέλη του 2073 – προβλέπεται προσαρμογή του μισθώματος στον τιμάριθμο για το συνολικό κόστος διαβίωσης, εφόσον αυτός δεν μεταβληθεί πάνω από [...]%. (56)

| (112) | Επιπροσθέτως προς την αγορά των κτηρίων και την απόκτηση των δικαιωμάτων εμφύτευσης επί των αντίστοιχων οικοπέδων, η BAVARIA έχει δεσμευτεί για την αποκατάσταση των κτηρίων και συμφώνησε στη σύναψη σύμβασης με την BRG, θυγατρική της NEUWOGES, σχετικά με την εκτέλεση των κατασκευαστικών εργασιών. |
| --- | --- |

(112)

Επιπροσθέτως προς την αγορά των κτηρίων και την απόκτηση των δικαιωμάτων εμφύτευσης επί των αντίστοιχων οικοπέδων, η BAVARIA έχει δεσμευτεί για την αποκατάσταση των κτηρίων και συμφώνησε στη σύναψη σύμβασης με την BRG, θυγατρική της NEUWOGES, σχετικά με την εκτέλεση των κατασκευαστικών εργασιών.

| (113) | Για τον προσδιορισμό του ύψους της τιμής αγοράς που πρέπει να καταβληθεί από την BAVARIA στην NEUWOGES στο πλαίσιο της EBV, τα συμβαλλόμενα μέρη θεώρησαν ως βάση μηνιαία πληρωμή μίσθωσης ύψους [...] ευρώ/m2, τιμαριθμική αναπροσαρμογή κατά [...] % ετησίως, υπολειμματική αξία των κτηρίων ύψους [...] % (η οποία θα έπρεπε να καταβληθεί από τη NEUWOGES μετά το τέλος της σύμβασης που συνήφθη για 75 έτη σχετικά με τη σύσταση δικαιωμάτων εμφύτευσης βάσει πραγματογνωμοσύνης εμπειρογνώμονα που θα καταρτιστεί την αντίστοιχη χρονική περίοδο), καθώς και διάρκεια 30 ετών για την επανεκμίσθωση. (57) Το προκύπτον από αυτές τις παραδοχές συνολικό ποσό επενδύσεων ανήλθε σε [...] εκατ. ευρώ. (58) Μετά την αφαίρεση του κόστους αποκατάστασης ύψους [...] ευρώ, του κόστους ιδιωτικοποίησης ύψους [...] ευρώ καθώς και των φόρων/τελών ύψους [...] ευρώ, η τιμή πώλησης ανήλθε σε [...] ευρώ. (59) |
| --- | --- |

(113)

Για τον προσδιορισμό του ύψους της τιμής αγοράς που πρέπει να καταβληθεί από την BAVARIA στην NEUWOGES στο πλαίσιο της EBV, τα συμβαλλόμενα μέρη θεώρησαν ως βάση μηνιαία πληρωμή μίσθωσης ύψους [...] ευρώ/m2, τιμαριθμική αναπροσαρμογή κατά [...] % ετησίως, υπολειμματική αξία των κτηρίων ύψους [...] % (η οποία θα έπρεπε να καταβληθεί από τη NEUWOGES μετά το τέλος της σύμβασης που συνήφθη για 75 έτη σχετικά με τη σύσταση δικαιωμάτων εμφύτευσης βάσει πραγματογνωμοσύνης εμπειρογνώμονα που θα καταρτιστεί την αντίστοιχη χρονική περίοδο), καθώς και διάρκεια 30 ετών για την επανεκμίσθωση. (57) Το προκύπτον από αυτές τις παραδοχές συνολικό ποσό επενδύσεων ανήλθε σε [...] εκατ. ευρώ. (58) Μετά την αφαίρεση του κόστους αποκατάστασης ύψους [...] ευρώ, του κόστους ιδιωτικοποίησης ύψους [...] ευρώ καθώς και των φόρων/τελών ύψους [...] ευρώ, η τιμή πώλησης ανήλθε σε [...] ευρώ. (59)

Formula

Formula

| (114) | Στη συνέχεια, αυτή η τελική τιμή διασπάστηκε στην τιμή για τα κτήρια ([...] % = [...] ευρώ) και το κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για το οικόπεδο ([...] % = [...] ευρώ). (60) Τα ποσά που αντιστοιχούν με το οικόπεδο και τα κτήρια δεν υπολογίζονταν χωριστά, αλλά κάθε φορά καθορίζονταν ως ποσοστό της συνολικής τιμής πώλησης. |
| --- | --- |

(114)

Στη συνέχεια, αυτή η τελική τιμή διασπάστηκε στην τιμή για τα κτήρια ([...] % = [...] ευρώ) και το κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για το οικόπεδο ([...] % = [...] ευρώ). (60) Τα ποσά που αντιστοιχούν με το οικόπεδο και τα κτήρια δεν υπολογίζονταν χωριστά, αλλά κάθε φορά καθορίζονταν ως ποσοστό της συνολικής τιμής πώλησης.

| (115) | Ως εκ τούτου, τα πρώτα πλεονεκτήματα που προέκυψαν για τη NEUWOGES από τη συναλλαγή ήταν η καταβολή μετρητών ύψους [...] ευρώ και τα έσοδα από τα μισθώματα που είναι καταβλητέα στην BAVARIA ύστερα από 30 έτη. |
| --- | --- |

(115)

Ως εκ τούτου, τα πρώτα πλεονεκτήματα που προέκυψαν για τη NEUWOGES από τη συναλλαγή ήταν η καταβολή μετρητών ύψους [...] ευρώ και τα έσοδα από τα μισθώματα που είναι καταβλητέα στην BAVARIA ύστερα από 30 έτη.

7.2.3.1.   Άλλοι παράγοντες

Αποζημίωση ιδιωτικοποίησης

| (116) | Καταρχάς πρέπει να διαπιστωθεί ότι σε κάθε περίπτωση πρέπει να ληφθούν υπόψη οι καταβολές μετρητών ύψους [...] ευρώ που έχουν πραγματοποιηθεί από την BAVARIA ως αποζημίωση ιδιωτικοποίησης στη NEUWOGES. |
| --- | --- |

(116)

Καταρχάς πρέπει να διαπιστωθεί ότι σε κάθε περίπτωση πρέπει να ληφθούν υπόψη οι καταβολές μετρητών ύψους [...] ευρώ που έχουν πραγματοποιηθεί από την BAVARIA ως αποζημίωση ιδιωτικοποίησης στη NEUWOGES.

| (117) | Ως αγοραστής των κτηρίων και κάτοχος των δικαιωμάτων εμφύτευσης στα οικόπεδα, η BAVARIA έπρεπε σύμφωνα με τις επίμαχες συμφωνίες να καταβάλει σαφώς προδιαγεγραμμένες προσπάθειες για την πώληση ενός μέρους των κατοικιών στους μισθωτές. Αυτή η υποχρέωση έχει καθοριστεί συμβατικά, ούτως ώστε η πώληση να μπορεί να αναγνωριστεί ως «ιδιωτικοποίηση σε ενδιάμεσους αγοραστές» για τους σκοπούς του AHG. Σύμφωνα με τον εν λόγω νόμο, ένας επαγγελματίας αγοραστής έπρεπε να προσπαθήσει να πωλήσει στους μισθωτές το μέγιστο δυνατό μέρος, όμως τουλάχιστον το 1/3 του αποθέματος κατοικιών που είχε αναλάβει στο πλαίσιο της συναλλαγής. (61) Στο πλαίσιο αυτής της υποχρέωσης, έπρεπε να καταβληθούν επίσης προσπάθειες για να ενημερωθούν οι μισθωτές σχετικά με τις δυνατότητες που τους προσφέρονται και να ερευνηθεί το ενδιαφέρον τους να αγοράσουν κατοικίες. Η EBV ανέθεσε εκ νέου στη NEUWOGES το καθήκον της καταβολής των αντίστοιχων προσπαθειών (Μέρος V άρθρα 1-3). Επιπλέον, συμφωνήθηκε ότι η NEUWOGES θα λάβει γι’ αυτόν το σκοπό αποζημίωση ύψους [...] ευρώ/m2, με την οποία η συνολική αποζημίωση για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης ανέρχονται σε [...] ευρώ. |
| --- | --- |

(117)

Ως αγοραστής των κτηρίων και κάτοχος των δικαιωμάτων εμφύτευσης στα οικόπεδα, η BAVARIA έπρεπε σύμφωνα με τις επίμαχες συμφωνίες να καταβάλει σαφώς προδιαγεγραμμένες προσπάθειες για την πώληση ενός μέρους των κατοικιών στους μισθωτές. Αυτή η υποχρέωση έχει καθοριστεί συμβατικά, ούτως ώστε η πώληση να μπορεί να αναγνωριστεί ως «ιδιωτικοποίηση σε ενδιάμεσους αγοραστές» για τους σκοπούς του AHG. Σύμφωνα με τον εν λόγω νόμο, ένας επαγγελματίας αγοραστής έπρεπε να προσπαθήσει να πωλήσει στους μισθωτές το μέγιστο δυνατό μέρος, όμως τουλάχιστον το 1/3 του αποθέματος κατοικιών που είχε αναλάβει στο πλαίσιο της συναλλαγής. (61) Στο πλαίσιο αυτής της υποχρέωσης, έπρεπε να καταβληθούν επίσης προσπάθειες για να ενημερωθούν οι μισθωτές σχετικά με τις δυνατότητες που τους προσφέρονται και να ερευνηθεί το ενδιαφέρον τους να αγοράσουν κατοικίες. Η EBV ανέθεσε εκ νέου στη NEUWOGES το καθήκον της καταβολής των αντίστοιχων προσπαθειών (Μέρος V άρθρα 1-3). Επιπλέον, συμφωνήθηκε ότι η NEUWOGES θα λάβει γι’ αυτόν το σκοπό αποζημίωση ύψους [...] ευρώ/m2, με την οποία η συνολική αποζημίωση για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης ανέρχονται σε [...] ευρώ.

| (118) | Αρχικά, δεν ήταν προγραμματισμένο να λάβει η NEUWOGES αποζημίωση για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησής της. Το ποσό που κατεβλήθη αργότερα χωριστά ως αποζημίωση για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης αρχικά ήταν απλώς ένα μέρος της σχεδιαζόμενης τιμής πώλησης. (62) Στην πραγματικότητα, δεν είχε νόημα για την BAVARIA να καταβάλει αποζημίωση στη NEUWOGES για δραστηριότητες στις οποίες η BAVARIA δεν είχε κανένα οικονομικό συμφέρον. Η χορήγηση απαλλαγής σύμφωνα με τον AHG, η οποία συνδεόταν με την υποχρέωση καταβολής προσπαθειών ιδιωτικοποίησης, ήταν μόνο προς το οικονομικό συμφέρον της NEUWOGES. |
| --- | --- |

(118)

Αρχικά, δεν ήταν προγραμματισμένο να λάβει η NEUWOGES αποζημίωση για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησής της. Το ποσό που κατεβλήθη αργότερα χωριστά ως αποζημίωση για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης αρχικά ήταν απλώς ένα μέρος της σχεδιαζόμενης τιμής πώλησης. (62) Στην πραγματικότητα, δεν είχε νόημα για την BAVARIA να καταβάλει αποζημίωση στη NEUWOGES για δραστηριότητες στις οποίες η BAVARIA δεν είχε κανένα οικονομικό συμφέρον. Η χορήγηση απαλλαγής σύμφωνα με τον AHG, η οποία συνδεόταν με την υποχρέωση καταβολής προσπαθειών ιδιωτικοποίησης, ήταν μόνο προς το οικονομικό συμφέρον της NEUWOGES.

| (119) | Ωστόσο, η αποζημίωση για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης αφαιρέθηκε αργότερα από την τιμή πώλησης και αντ’ αυτού κατεβλήθη με τη μορφή χωριστής πληρωμής. Ο λόγος γι’ αυτό θα μπορούσε να είναι ότι το επίμαχο ποσό, αν είχε παραμείνει μέρος της τιμής πώλησης, θα υπόκειτο στην υποχρέωση καταβολής στο ETF. Η τιμή πώλησης που καταβλήθηκε από την BAVARIA στη NEUWOGES μειώθηκε κατά το αντίστοιχο ποσό. Από τη σκοπιά της BAVARIA, αυτό δεν είχε καμία διαφορά σε οικονομικό επίπεδο. Η NEUWOGES έλαβε από την BAVARIA ακριβώς το ποσό το οποίο θα λάμβανε αν δεν είχε συμφωνηθεί χωριστή αποζημίωση ιδιωτικοποίησης. Στην πραγματικότητα, η NEUWOGES πρόσθετε ακόμη και τις πληρωμές ιδιωτικοποίησης στα αναμενόμενα έσοδα από τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. (63) |
| --- | --- |

(119)

Ωστόσο, η αποζημίωση για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης αφαιρέθηκε αργότερα από την τιμή πώλησης και αντ’ αυτού κατεβλήθη με τη μορφή χωριστής πληρωμής. Ο λόγος γι’ αυτό θα μπορούσε να είναι ότι το επίμαχο ποσό, αν είχε παραμείνει μέρος της τιμής πώλησης, θα υπόκειτο στην υποχρέωση καταβολής στο ETF. Η τιμή πώλησης που καταβλήθηκε από την BAVARIA στη NEUWOGES μειώθηκε κατά το αντίστοιχο ποσό. Από τη σκοπιά της BAVARIA, αυτό δεν είχε καμία διαφορά σε οικονομικό επίπεδο. Η NEUWOGES έλαβε από την BAVARIA ακριβώς το ποσό το οποίο θα λάμβανε αν δεν είχε συμφωνηθεί χωριστή αποζημίωση ιδιωτικοποίησης. Στην πραγματικότητα, η NEUWOGES πρόσθετε ακόμη και τις πληρωμές ιδιωτικοποίησης στα αναμενόμενα έσοδα από τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. (63)

| (120) | Ο υπολογισμός αυτών των πληρωμών ως χωριστή αποζημίωση και όχι ως μέρος της τιμής πώλησης ήταν σημαντικός για τη NEUWOGES μόνο στο πλαίσιο του AHG. Όπως προαναφέρθηκε (βλέπε αιτιολογική σκέψη 101), ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς δεν θα είχε λάβει υπόψη τον AHG. Το γεγονός ότι η NEUWOGES έχει αναλάβει τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης και έχει δαπανήσει πόρους γι’ αυτόν το σκοπό δεν είναι σημαντικό στο παρόν πλαίσιο. Ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, ο οποίος δεν λειτουργεί στο πλαίσιο του AHG, δεν θα είχε καταβάλει προσπάθειες ιδιωτικοποίησης και ως εκ τούτου δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο της εφαρμογής του κριτηρίου του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. |
| --- | --- |

(120)

Ο υπολογισμός αυτών των πληρωμών ως χωριστή αποζημίωση και όχι ως μέρος της τιμής πώλησης ήταν σημαντικός για τη NEUWOGES μόνο στο πλαίσιο του AHG. Όπως προαναφέρθηκε (βλέπε αιτιολογική σκέψη 101), ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς δεν θα είχε λάβει υπόψη τον AHG. Το γεγονός ότι η NEUWOGES έχει αναλάβει τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης και έχει δαπανήσει πόρους γι’ αυτόν το σκοπό δεν είναι σημαντικό στο παρόν πλαίσιο. Ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, ο οποίος δεν λειτουργεί στο πλαίσιο του AHG, δεν θα είχε καταβάλει προσπάθειες ιδιωτικοποίησης και ως εκ τούτου δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο της εφαρμογής του κριτηρίου του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς.

| (121) | Αντίστοιχα, η αποζημίωση που καταβάλλεται από την BAVARIA στη NEUWOGES για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης πρέπει να θεωρηθεί σημαντικό πλεονέκτημα για τη NEUWOGES, το οποίο πρέπει να προστεθεί στην τιμή πώλησης προκειμένου να προσδιοριστούν οι οικονομικές επιπτώσεις της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης για τη NEUWOGES συνολικά. |
| --- | --- |

(121)

Αντίστοιχα, η αποζημίωση που καταβάλλεται από την BAVARIA στη NEUWOGES για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης πρέπει να θεωρηθεί σημαντικό πλεονέκτημα για τη NEUWOGES, το οποίο πρέπει να προστεθεί στην τιμή πώλησης προκειμένου να προσδιοριστούν οι οικονομικές επιπτώσεις της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης για τη NEUWOGES συνολικά.

Αποκατάσταση

| (122) | Η αποκατάσταση που διεξάγεται στο πλαίσιο της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης είχε επιπλέον πρόσθετες επιπτώσεις για τη NEUWOGES. Θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι το κόστος αποκατάστασης ήταν σε άμεση σχέση με την πληρωμή της BAVARIA στη NEUWOGES σύμφωνα με την EBV, η οποία προέκυψε από τον υπολογισμό του συνολικού ποσού επενδύσεων μείον τα έξοδα, συμπεριλαμβανομένου του κόστους αποκατάστασης (βλέπε αιτιολογική σκέψη (109)). Δηλαδή: Όσο υψηλότερο είναι το κόστος αποκατάστασης τόσο χαμηλότερη είναι η τιμή αγοράς. Για τον λόγο αυτόν, σε περίπτωση εναλλακτικού υπολογισμού της συναλλαγής, κατά τον οποίο θεωρούνται ως βάση χαμηλότερα ενοίκια, μικρότερη τιμαριθμική αναπροσαρμογή και ως εκ τούτου σημαντικά χαμηλότερα ενοίκια, η τιμή αγοράς παρ’ όλα αυτά βρισκόταν πάνω από την τιμή που συμφωνήθηκε στην EBV. Κατά κύριο λόγο αυτό οφειλόταν στο γεγονός ότι το κόστος αποκατάστασης σε αυτόν τον εναλλακτικό υπολογισμό εκτιμήθηκε σημαντικά χαμηλότερο από ό,τι είχε συμφωνηθεί τελικά μεταξύ της BAVARIA και της BRG. (64) |
| --- | --- |

(122)

Η αποκατάσταση που διεξάγεται στο πλαίσιο της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης είχε επιπλέον πρόσθετες επιπτώσεις για τη NEUWOGES. Θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι το κόστος αποκατάστασης ήταν σε άμεση σχέση με την πληρωμή της BAVARIA στη NEUWOGES σύμφωνα με την EBV, η οποία προέκυψε από τον υπολογισμό του συνολικού ποσού επενδύσεων μείον τα έξοδα, συμπεριλαμβανομένου του κόστους αποκατάστασης (βλέπε αιτιολογική σκέψη (109)). Δηλαδή: Όσο υψηλότερο είναι το κόστος αποκατάστασης τόσο χαμηλότερη είναι η τιμή αγοράς. Για τον λόγο αυτόν, σε περίπτωση εναλλακτικού υπολογισμού της συναλλαγής, κατά τον οποίο θεωρούνται ως βάση χαμηλότερα ενοίκια, μικρότερη τιμαριθμική αναπροσαρμογή και ως εκ τούτου σημαντικά χαμηλότερα ενοίκια, η τιμή αγοράς παρ’ όλα αυτά βρισκόταν πάνω από την τιμή που συμφωνήθηκε στην EBV. Κατά κύριο λόγο αυτό οφειλόταν στο γεγονός ότι το κόστος αποκατάστασης σε αυτόν τον εναλλακτικό υπολογισμό εκτιμήθηκε σημαντικά χαμηλότερο από ό,τι είχε συμφωνηθεί τελικά μεταξύ της BAVARIA και της BRG. (64)

| (123) | Υπό τις συνθήκες αυτές, θα πρέπει να σημειωθεί ότι το κατ’ αποκοπή ποσό που καταβλήθηκε σύμφωνα με την GPV από την BAVARIA στην BRG, μια εξ ολοκλήρου θυγατρική της NEUWOGES, για τις εργασίες αποκατάστασης ήταν σημαντικά υψηλότερο από το κόστος αποκατάστασης που εκτιμήθηκε αρχικά από τη NEUWOGES. (65) Ενώ η NEUWOGES στην αρχική της αξιολόγηση εκτίμησε το κόστος συνολικά σε [...] ευρώ, δηλαδή [...] ευρώ/m2, το κατ’ αποκοπήν ποσό που συμφωνήθηκε τελικά μεταξύ της BAVARIA και της θυγατρικής της NEUWOGES, της BRG, για την αποκατάσταση ανήλθε σε [...] ευρώ, δηλαδή [...] ευρώ/m2. Δηλαδή: Το συμφωνηθέν κόστος υπερέβη το αρχικά εκτιμημένο κόστος κατά [...] ευρώ ή [...] %. Το σημαντικά υψηλότερο συμφωνηθέν κατ’ αποκοπήν κόστος μείωσε σημαντικά την τιμή αγοράς που κατεβλήθη από την BAVARIA στη NEUWOGES σύμφωνα με την EBV. |
| --- | --- |

(123)

Υπό τις συνθήκες αυτές, θα πρέπει να σημειωθεί ότι το κατ’ αποκοπή ποσό που καταβλήθηκε σύμφωνα με την GPV από την BAVARIA στην BRG, μια εξ ολοκλήρου θυγατρική της NEUWOGES, για τις εργασίες αποκατάστασης ήταν σημαντικά υψηλότερο από το κόστος αποκατάστασης που εκτιμήθηκε αρχικά από τη NEUWOGES. (65) Ενώ η NEUWOGES στην αρχική της αξιολόγηση εκτίμησε το κόστος συνολικά σε [...] ευρώ, δηλαδή [...] ευρώ/m2, το κατ’ αποκοπήν ποσό που συμφωνήθηκε τελικά μεταξύ της BAVARIA και της θυγατρικής της NEUWOGES, της BRG, για την αποκατάσταση ανήλθε σε [...] ευρώ, δηλαδή [...] ευρώ/m2. Δηλαδή: Το συμφωνηθέν κόστος υπερέβη το αρχικά εκτιμημένο κόστος κατά [...] ευρώ ή [...] %. Το σημαντικά υψηλότερο συμφωνηθέν κατ’ αποκοπήν κόστος μείωσε σημαντικά την τιμή αγοράς που κατεβλήθη από την BAVARIA στη NEUWOGES σύμφωνα με την EBV.

| (124) | Δεν αναφέρθηκε αιτιολογία για τη διαφορά μεταξύ της αρχικής εκτίμησης του κόστους και του συμφωνηθέντος κατ’ αποκοπήν ποσού. Αυτό προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη, διότι η NEUWOGES είχε αναφέρει αρχικά το εκτιμώμενο κόστος αποκατάστασης ύψους κατά μέσο όρο [...] ευρώ/m2 ως «γενικά σύνηθες []». (66) Επίσης στην πραγματογνωμοσύνη που προσκομίστηκε από τη NEUWOGES Μεταξύ αποκατάστασης και κατεδάφισης: προκατασκευασμένα κτήρια στα νέα ομόσπονδα κρατίδια (εφεξής «Πραγματογνωμοσύνη Pestel»), το κόστος αποκατάστασης, όπως πραγματοποιήθηκε από την BRG, εκτιμήθηκε σε [...] ευρώ/m2 έως [...] ευρώ/m2. (67) Ως ιδιοκτήτρια και διαχειρίστρια των κτηρίου, η NEUWOGES είχε ακριβή γνώση της ανάγκης για αποκατάσταση και είναι δύσκολο να κατανοηθεί για ποιο λόγο αυτή υποτιμήθηκε τόσο δραστικά. |
| --- | --- |

(124)

Δεν αναφέρθηκε αιτιολογία για τη διαφορά μεταξύ της αρχικής εκτίμησης του κόστους και του συμφωνηθέντος κατ’ αποκοπήν ποσού. Αυτό προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη, διότι η NEUWOGES είχε αναφέρει αρχικά το εκτιμώμενο κόστος αποκατάστασης ύψους κατά μέσο όρο [...] ευρώ/m2 ως «γενικά σύνηθες []». (66) Επίσης στην πραγματογνωμοσύνη που προσκομίστηκε από τη NEUWOGES Μεταξύ αποκατάστασης και κατεδάφισης: προκατασκευασμένα κτήρια στα νέα ομόσπονδα κρατίδια (εφεξής «Πραγματογνωμοσύνη Pestel»), το κόστος αποκατάστασης, όπως πραγματοποιήθηκε από την BRG, εκτιμήθηκε σε [...] ευρώ/m2 έως [...] ευρώ/m2. (67) Ως ιδιοκτήτρια και διαχειρίστρια των κτηρίου, η NEUWOGES είχε ακριβή γνώση της ανάγκης για αποκατάσταση και είναι δύσκολο να κατανοηθεί για ποιο λόγο αυτή υποτιμήθηκε τόσο δραστικά.

| (125) | Το κόστος αποκατάστασης πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τον καθορισμό των οικονομικών επιπτώσεων της EBV. Πρώτα απ’ όλα είναι προφανές ότι δεν έχει σημασία για την BAVARIA σε ποιο βαθμό η θυγατρική της NEUWOGES, η BRG, θα χρέωνε το κόστος αποκατάστασής της, αφού κάθε πρόσθετο κόστος αποκατάστασης απλά θα συμψηφιζόταν με την τιμή αγοράς. Αντιθέτως, η NEUWOGES είχε προφανές οικονομικό συμφέρον να συνάψει η BAVARIA σύμβαση με την BRG σχετικά με την εκτέλεση των εργασιών αποκατάστασης και ένα μέρος της τιμής αγοράς να καταλογιστεί στο κόστος αποκατάστασης. Ο τελευταίος συλλογισμός βασίστηκε στο γεγονός ότι τα κέρδη που απέκτησε η θυγατρική της NEUWOGES χάρη στην αποκατάσταση δεν υπόκεινταν στην υποχρέωση καταβολής σύμφωνα με τον AHG. Σύμφωνα με δικές της εκτιμήσεις, τα κέρδη που απέκτησε η BRG (και κατά συνέπεια η NEUWOGES) από τις αποκαταστάσεις της BAVARIA ανήλθαν σε [...] ευρώ. (68) Αυτό το κέρδος αντιπροσωπεύει ένα άμεσο πλεονέκτημα για τη NEUWOGES, το οποίο πρέπει να ληφθεί υπόψη. Πράγματι, το διοικητικό συμβούλιο της NEUWOGES για να δικαιολογήσει την τιμή πώλησης παρέπεμψε στη σύμβαση που συνήφθη με την BRG για την εκτέλεση των εργασιών αποκατάστασης. (69) |
| --- | --- |

(125)

Το κόστος αποκατάστασης πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τον καθορισμό των οικονομικών επιπτώσεων της EBV. Πρώτα απ’ όλα είναι προφανές ότι δεν έχει σημασία για την BAVARIA σε ποιο βαθμό η θυγατρική της NEUWOGES, η BRG, θα χρέωνε το κόστος αποκατάστασής της, αφού κάθε πρόσθετο κόστος αποκατάστασης απλά θα συμψηφιζόταν με την τιμή αγοράς. Αντιθέτως, η NEUWOGES είχε προφανές οικονομικό συμφέρον να συνάψει η BAVARIA σύμβαση με την BRG σχετικά με την εκτέλεση των εργασιών αποκατάστασης και ένα μέρος της τιμής αγοράς να καταλογιστεί στο κόστος αποκατάστασης. Ο τελευταίος συλλογισμός βασίστηκε στο γεγονός ότι τα κέρδη που απέκτησε η θυγατρική της NEUWOGES χάρη στην αποκατάσταση δεν υπόκεινταν στην υποχρέωση καταβολής σύμφωνα με τον AHG. Σύμφωνα με δικές της εκτιμήσεις, τα κέρδη που απέκτησε η BRG (και κατά συνέπεια η NEUWOGES) από τις αποκαταστάσεις της BAVARIA ανήλθαν σε [...] ευρώ. (68) Αυτό το κέρδος αντιπροσωπεύει ένα άμεσο πλεονέκτημα για τη NEUWOGES, το οποίο πρέπει να ληφθεί υπόψη. Πράγματι, το διοικητικό συμβούλιο της NEUWOGES για να δικαιολογήσει την τιμή πώλησης παρέπεμψε στη σύμβαση που συνήφθη με την BRG για την εκτέλεση των εργασιών αποκατάστασης. (69)

Μίσθωμα για το οικόπεδο

| (126) | Όσον αφορά το μίσθωμα, σε αυτό το σημείο πρέπει να ληφθεί υπόψη το επιχείρημα της NEUWOGES ότι η BAVARIA για τα πρώτα 30 έτη δεν χρειάζεται να πραγματοποιήσει πληρωμές, αφού το κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για το οικόπεδο συμπεριλαμβανόταν στην τιμή πώλησης. Ωστόσο, το ερώτημα κατά πόσον το μίσθωμα καταβάλλεται ετησίως ή προκαταβολικά ως κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα έχει μικρή σημασία για την εκτίμηση που πρόκειται να πραγματοποιηθεί. Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι μια τέτοια συμφωνία ήταν αλόγιστη. Απλώς ήταν η έκφραση της προτίμησης της NEUWOGES για προηγούμενη ρευστότητα. |
| --- | --- |

(126)

Όσον αφορά το μίσθωμα, σε αυτό το σημείο πρέπει να ληφθεί υπόψη το επιχείρημα της NEUWOGES ότι η BAVARIA για τα πρώτα 30 έτη δεν χρειάζεται να πραγματοποιήσει πληρωμές, αφού το κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα για το οικόπεδο συμπεριλαμβανόταν στην τιμή πώλησης. Ωστόσο, το ερώτημα κατά πόσον το μίσθωμα καταβάλλεται ετησίως ή προκαταβολικά ως κεφαλαιοποιημένο μίσθωμα έχει μικρή σημασία για την εκτίμηση που πρόκειται να πραγματοποιηθεί. Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι μια τέτοια συμφωνία ήταν αλόγιστη. Απλώς ήταν η έκφραση της προτίμησης της NEUWOGES για προηγούμενη ρευστότητα.

| (127) | Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς ότι η BAVARIA είναι υποχρεωμένη να καταβάλλει το μίσθωμα για το οικόπεδο, ακόμη και μετά τη λήξη της GVV. Από την 1η Ιανουαρίου 2029 και για δεκαετή περίοδο θα πρέπει να καταβάλλει ετησίως μίσθωμα ύψους [...] % της τρέχουσας αξίας του ακινήτου, δηλαδή [...] ευρώ/m2. Για τον υπολειπόμενο χρόνο προβλέπεται προσαρμογή του μισθώματος στον τιμάριθμο για το συνολικό κόστος διαβίωσης, εφόσον αυτός δεν μεταβληθεί πάνω από [...] %. Αν υποτεθεί για λόγους απλούστευσης ότι ο δείκτης κόστους ζωής δεν θα έχει διακυμάνσεις, αυτές οι μελλοντικές πληρωμές θα πρέπει να εκτιμηθούν με ονομαστική αξία ευρώ [...]. Σε περίπτωση γενικής αξιολόγησης, η παρούσα αξία το 1998 αυτών των μελλοντικών πληρωμών πρέπει επίσης να θεωρηθεί μέρος του πλεονεκτήματος που επιτεύχθηκε από τη NEUWOGES. |
| --- | --- |

(127)

Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάει κανείς ότι η BAVARIA είναι υποχρεωμένη να καταβάλλει το μίσθωμα για το οικόπεδο, ακόμη και μετά τη λήξη της GVV. Από την 1η Ιανουαρίου 2029 και για δεκαετή περίοδο θα πρέπει να καταβάλλει ετησίως μίσθωμα ύψους [...] % της τρέχουσας αξίας του ακινήτου, δηλαδή [...] ευρώ/m2. Για τον υπολειπόμενο χρόνο προβλέπεται προσαρμογή του μισθώματος στον τιμάριθμο για το συνολικό κόστος διαβίωσης, εφόσον αυτός δεν μεταβληθεί πάνω από [...] %. Αν υποτεθεί για λόγους απλούστευσης ότι ο δείκτης κόστους ζωής δεν θα έχει διακυμάνσεις, αυτές οι μελλοντικές πληρωμές θα πρέπει να εκτιμηθούν με ονομαστική αξία ευρώ [...]. Σε περίπτωση γενικής αξιολόγησης, η παρούσα αξία το 1998 αυτών των μελλοντικών πληρωμών πρέπει επίσης να θεωρηθεί μέρος του πλεονεκτήματος που επιτεύχθηκε από τη NEUWOGES.

7.2.3.2.   Τελικά συμπεράσματα

| (128) | Σε αυτό το σημείο πρέπει να υπενθυμιστεί ότι η παραπάνω ανάλυση είχε στόχο να προσδιορίσει όσο το δυνατόν ακριβέστερα τις οικονομικές επιπτώσεις της EBV για τη NEUWOGES. Από την ανάλυση προκύπτει ότι τα σημαντικά πλεονεκτήματα που απέκτησε η NEUWOGES περιλαμβάνουν τα εξής:






  α) | την τιμή τοις μετρητοίς που κατέβαλε η BAVARIA ([...] ευρώ)· |
| --- | --- | --- |

(128)

Σε αυτό το σημείο πρέπει να υπενθυμιστεί ότι η παραπάνω ανάλυση είχε στόχο να προσδιορίσει όσο το δυνατόν ακριβέστερα τις οικονομικές επιπτώσεις της EBV για τη NEUWOGES. Από την ανάλυση προκύπτει ότι τα σημαντικά πλεονεκτήματα που απέκτησε η NEUWOGES περιλαμβάνουν τα εξής:

α)

την τιμή τοις μετρητοίς που κατέβαλε η BAVARIA ([...] ευρώ)·

| β) | την αποζημίωση που κατεβλήθη για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης ([...] ευρώ)· |
| --- | --- |

β)

την αποζημίωση που κατεβλήθη για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης ([...] ευρώ)·

| γ) | τα κέρδη που αποκτήθηκαν από την αποκατάσταση ([...] ευρώ)· |
| --- | --- |

γ)

τα κέρδη που αποκτήθηκαν από την αποκατάσταση ([...] ευρώ)·

| δ) | την παρούσα αξία του μισθώματος για την περίοδο από το 2029 και μετά (σε παρούσα αξία [...] ευρώ). |
| --- | --- |

δ)

την παρούσα αξία του μισθώματος για την περίοδο από το 2029 και μετά (σε παρούσα αξία [...] ευρώ).

7.2.4.   Προσδιορισμός των αναμενόμενων οικονομικών επιπτώσεων της GVV για τη NEUWOGES

| (129) | Σύμφωνα με την GVV, η NEUWOGES είναι αρμόδια για τη διαχείριση των επίμαχων κτηρίων. Η NEUWOGES δικαιούται όλα τα έσοδα από την εκμίσθωση των κατοικιών και των επαγγελματικών μονάδων. Σε αντάλλαγμα, πρέπει να καταβάλλει στην ιδιοκτήτρια (BAVARIA) σταθερό μηνιαίο μίσθωμα που έχει οριστεί σε [...] ευρώ μέχρι τη σύναψη των εργασιών αποκατάστασης και σε [...] ευρώ για την επόμενη περίοδο (άρθρο 3 της GVV). Η σύμβαση έχει διάρκεια 30 ετών, από την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης (άρθρο 2 παράγραφος 1). Το μηνιαίο μίσθωμα ανέρχεται σε [...] % ετησίως, με τιμαριθμική αναπροσαρμογή (άρθρο 4 παράγραφος 2). Σκοπός της παρακάτω ανάλυσης είναι να προσδιορίσει τις οικονομικές επιπτώσεις της GVV για τη NEUWOGES. |
| --- | --- |

(129)

Σύμφωνα με την GVV, η NEUWOGES είναι αρμόδια για τη διαχείριση των επίμαχων κτηρίων. Η NEUWOGES δικαιούται όλα τα έσοδα από την εκμίσθωση των κατοικιών και των επαγγελματικών μονάδων. Σε αντάλλαγμα, πρέπει να καταβάλλει στην ιδιοκτήτρια (BAVARIA) σταθερό μηνιαίο μίσθωμα που έχει οριστεί σε [...] ευρώ μέχρι τη σύναψη των εργασιών αποκατάστασης και σε [...] ευρώ για την επόμενη περίοδο (άρθρο 3 της GVV). Η σύμβαση έχει διάρκεια 30 ετών, από την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης (άρθρο 2 παράγραφος 1). Το μηνιαίο μίσθωμα ανέρχεται σε [...] % ετησίως, με τιμαριθμική αναπροσαρμογή (άρθρο 4 παράγραφος 2). Σκοπός της παρακάτω ανάλυσης είναι να προσδιορίσει τις οικονομικές επιπτώσεις της GVV για τη NEUWOGES.

7.2.4.1.   Ιστορικό (υπολογισμοί)

| (130) | Το μηνιαίο μίσθωμα προκύπτει μέσω πολλαπλασιασμού του αναμενόμενου καθαρού ενοικίου ανά m2 και μήνα – μείον τις δαπάνες διοίκησης, τις δαπάνες συντήρησης και τον κίνδυνο απώλειας ενοικίων – επί τον αριθμό των διαθέσιμων τετραγωνικών μέτρων. (70) Ως εκ τούτου, οι βασικές παραδοχές αφορούν το αναμενόμενο καθαρό ενοίκιο ανά m2 και μήνα, καθώς και το αναμενόμενο κόστος. Στη GVV τα συμβαλλόμενα μέρη θεώρησαν ως βάση καθαρό ενοίκιο ύψους [...] ευρώ/m2 μετά την αποκατάσταση και τα έξοδα ύψους [...] ευρώ/m2. Αντίστοιχα, το μηνιαίο μίσθωμα ορίστηκε σε [...] ευρώ/m2. (71) |
| --- | --- |

(130)

Το μηνιαίο μίσθωμα προκύπτει μέσω πολλαπλασιασμού του αναμενόμενου καθαρού ενοικίου ανά m2 και μήνα – μείον τις δαπάνες διοίκησης, τις δαπάνες συντήρησης και τον κίνδυνο απώλειας ενοικίων – επί τον αριθμό των διαθέσιμων τετραγωνικών μέτρων. (70) Ως εκ τούτου, οι βασικές παραδοχές αφορούν το αναμενόμενο καθαρό ενοίκιο ανά m2 και μήνα, καθώς και το αναμενόμενο κόστος. Στη GVV τα συμβαλλόμενα μέρη θεώρησαν ως βάση καθαρό ενοίκιο ύψους [...] ευρώ/m2 μετά την αποκατάσταση και τα έξοδα ύψους [...] ευρώ/m2. Αντίστοιχα, το μηνιαίο μίσθωμα ορίστηκε σε [...] ευρώ/m2. (71)

Formula

Formula

| (131) | Κατά τον καθορισμό των συγκεκριμένων παραμέτρων, οι οποίες τελικά ενσωματώθηκαν στην GVV, η NEUWOGES είχε την επιλογή. (72) Είχε τη δυνατότητα να προσδιορίσει με ακρίβεια τις μηνιαίες πληρωμές που πρέπει να πραγματοποιεί κατά τη διάρκεια της σύμβασης καθώς και τα έσοδα της πώλησης, προσδιορίζοντας διαφορετικό ύψος μισθώματος ή υψηλότερη τιμαριθμική αναπροσαρμογή. (73) Υπήρχε άμεση συσχέτιση μεταξύ της ανάληψης υψηλότερου ή χαμηλότερου κινδύνου, μέσω καθορισμού ενός συγκεκριμένου μισθώματος (όπως μέσω καθορισμού διαφορετικού ύψους μισθώματος, διαφορετικής τιμαριθμικής αναπροσαρμογής και διαφορετικών δαπανών) και της ρευστότητας που προκύπτει με τη μορφή της τιμής πώλησης. Για παράδειγμα, ύστερα από εναλλακτικό υπολογισμό που διεξήχθη από την BAVARIA, ο οποίος βασίστηκε σε τιμαριθμική αναπροσαρμογή 2,0 %, ύψος μισθώματος [...] ευρώ και κατά συνέπεια τιμή μίσθωσης [...] ευρώ, το μηνιαίο ποσό μίσθωσης ανέρχεται σε [...] ευρώ αντί [...] ευρώ. (74) Φυσικά, και η τιμή πώλησης θα προέκυπτε χαμηλότερη. |
| --- | --- |

(131)

Κατά τον καθορισμό των συγκεκριμένων παραμέτρων, οι οποίες τελικά ενσωματώθηκαν στην GVV, η NEUWOGES είχε την επιλογή. (72) Είχε τη δυνατότητα να προσδιορίσει με ακρίβεια τις μηνιαίες πληρωμές που πρέπει να πραγματοποιεί κατά τη διάρκεια της σύμβασης καθώς και τα έσοδα της πώλησης, προσδιορίζοντας διαφορετικό ύψος μισθώματος ή υψηλότερη τιμαριθμική αναπροσαρμογή. (73) Υπήρχε άμεση συσχέτιση μεταξύ της ανάληψης υψηλότερου ή χαμηλότερου κινδύνου, μέσω καθορισμού ενός συγκεκριμένου μισθώματος (όπως μέσω καθορισμού διαφορετικού ύψους μισθώματος, διαφορετικής τιμαριθμικής αναπροσαρμογής και διαφορετικών δαπανών) και της ρευστότητας που προκύπτει με τη μορφή της τιμής πώλησης. Για παράδειγμα, ύστερα από εναλλακτικό υπολογισμό που διεξήχθη από την BAVARIA, ο οποίος βασίστηκε σε τιμαριθμική αναπροσαρμογή 2,0 %, ύψος μισθώματος [...] ευρώ και κατά συνέπεια τιμή μίσθωσης [...] ευρώ, το μηνιαίο ποσό μίσθωσης ανέρχεται σε [...] ευρώ αντί [...] ευρώ. (74) Φυσικά, και η τιμή πώλησης θα προέκυπτε χαμηλότερη.

7.2.4.2.   Ανάλυση των οικονομικών επιπτώσεων

Γενικές παρατηρήσεις

| (132) | Κατά τον προσδιορισμό των οικονομικών επιπτώσεων της GVV για τη NEUWOGES, πρέπει να ληφθούν υπόψη δύο συλλογισμοί. Πρώτον: Το μίσθωμα υπολογίζεται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα. Επειδή ορισμένες κατοικίες πωλήθηκαν μετά τη σύναψη της σύμβασης με την BAVARIA, το συνολικό εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα μεταβλήθηκε από αρχικά [...] m2 σε [...] m2 το 1999, [...] m2 το 2000 και [...] m2 το 2001. Μετά το 2001, το καθοριστικό εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα παρέμεινε αμετάβλητο στα [...] m2. Στις παρατηρήσεις της, η NEUWOGES για τον υπολογισμό των προβλεπόμενων ταμειακών ροών βασίστηκε σε αυτό το σταδιακά μειούμενο εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα. Επειδή όμως σημαντική είναι μόνο η εκ των προτέρων θεώρηση, η NEUWOGES δεν θα έπρεπε να μειώσει το εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα στο οποίο βασίστηκε το συνολικό εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα κατά το εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα που πωλήθηκε πραγματικά, αλλά κατά το εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα, στη μεταπώλησή του οποίου βασίστηκε στις αρχές του 1998. Κατά συνέπεια, η παρακάτω ανάλυση δεν βασίζεται στα στοιχεία που αναφέρονται από τη NEUWOGES στις παρατηρήσεις της. Αντίθετα, χρησιμοποιούνται ως βάση τα στοιχεία που χρησιμοποίησε η NEUWOGES στην αρχική πρόβλεψη κερδών της, συγκεκριμένα σταδιακή μείωση από [...] m2 σε [...] m2 έως το 2003. Δεύτερον: Προκειμένου να προσδιοριστούν οι οικονομικές επιπτώσεις της σύμβασης για τη NEUWOGES οι οποίες αναμένονται κατά την ημερομηνία σύναψης της συναλλαγής, πρέπει να προεξοφληθούν τα μελλοντικά έσοδα και έξοδα, γεγονός που απαιτεί τον καθορισμό ενός προεξοφλητικού επιτοκίου. Σύμφωνα με την αρχική επιστολή και τις αναλύσεις ταμειακών ροών που υποβλήθηκαν από τη NEUWOGES, η Επιτροπή βασίζεται σε προεξοφλητικό επιτόκιο 5 % ετησίως. (75) |
| --- | --- |

(132)

Κατά τον προσδιορισμό των οικονομικών επιπτώσεων της GVV για τη NEUWOGES, πρέπει να ληφθούν υπόψη δύο συλλογισμοί. Πρώτον: Το μίσθωμα υπολογίζεται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα. Επειδή ορισμένες κατοικίες πωλήθηκαν μετά τη σύναψη της σύμβασης με την BAVARIA, το συνολικό εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα μεταβλήθηκε από αρχικά [...] m2 σε [...] m2 το 1999, [...] m2 το 2000 και [...] m2 το 2001. Μετά το 2001, το καθοριστικό εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα παρέμεινε αμετάβλητο στα [...] m2. Στις παρατηρήσεις της, η NEUWOGES για τον υπολογισμό των προβλεπόμενων ταμειακών ροών βασίστηκε σε αυτό το σταδιακά μειούμενο εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα. Επειδή όμως σημαντική είναι μόνο η εκ των προτέρων θεώρηση, η NEUWOGES δεν θα έπρεπε να μειώσει το εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα στο οποίο βασίστηκε το συνολικό εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα κατά το εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα που πωλήθηκε πραγματικά, αλλά κατά το εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα, στη μεταπώλησή του οποίου βασίστηκε στις αρχές του 1998. Κατά συνέπεια, η παρακάτω ανάλυση δεν βασίζεται στα στοιχεία που αναφέρονται από τη NEUWOGES στις παρατηρήσεις της. Αντίθετα, χρησιμοποιούνται ως βάση τα στοιχεία που χρησιμοποίησε η NEUWOGES στην αρχική πρόβλεψη κερδών της, συγκεκριμένα σταδιακή μείωση από [...] m2 σε [...] m2 έως το 2003. Δεύτερον: Προκειμένου να προσδιοριστούν οι οικονομικές επιπτώσεις της σύμβασης για τη NEUWOGES οι οποίες αναμένονται κατά την ημερομηνία σύναψης της συναλλαγής, πρέπει να προεξοφληθούν τα μελλοντικά έσοδα και έξοδα, γεγονός που απαιτεί τον καθορισμό ενός προεξοφλητικού επιτοκίου. Σύμφωνα με την αρχική επιστολή και τις αναλύσεις ταμειακών ροών που υποβλήθηκαν από τη NEUWOGES, η Επιτροπή βασίζεται σε προεξοφλητικό επιτόκιο 5 % ετησίως. (75)

Αξιοπιστία των αναλύσεων ταμειακών ροών της NEUWOGES

| (133) | Πριν από μια ανεξάρτητη οικονομική ανάλυση της GVV, πρώτα είναι απαραίτητο να σχολιαστούν οι εκ των υστέρων αναλύσεις ταμειακών ροών που υποβλήθηκαν από τη NEUWOGES, οι οποίες αναμένεται να καταδείξουν ποιες εκ των προτέρων προσδοκίες θα είχε ένας συνετός οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες όσον αφορά τις ταμειακές ροές που δημιουργούνται από την GVV. Η NEUWOGES υποστηρίζει ότι η GVV βάσει ρεαλιστικών εκ των προτέρων παραδοχών – αυτό συνέβαινε, κατά την άποψή της, σε περίπτωση αύξησης ενοικίου κατά [...] % ετησίως, τιμαριθμική αναπροσαρμογή του κόστους ύψους [...] % ετησίως και ποσοστό κενών ακινήτων [...] % – θα δημιουργούσε προσδοκίες για αρνητικές συνολικές ταμειακές ροές ονομαστικού ύψους [...] ευρώ και σε παρούσα αξία ύψους -[...] ευρώ (76). Η NEUWOGES υποστηρίζει επίσης ότι η GVV μόνο στην περίπτωση υποτιθέμενων μη ρεαλιστικών εκ των προτέρων παραδοχών – αύξηση ενοικίου κατά [...] % ετησίως, ποσοστό κενών ακινήτων [...] %, σταθερά έξοδα – θα μπορούσε να προσφέρει θετική ονομαστική αξία [...] ευρώ και σε παρούσα αξία [...] ευρώ. (77) Ως εκ τούτου, κατά την άποψη της NEUWOGES ήταν σαφές από την αρχή ότι μόνο για να επιτευχθεί το μίσθωμα, θα έπρεπε να εφαρμόζονται ετησίως αυξήσεις ενοικίων ύψους [...] %, όπου δεν θα έμενε περιθώριο για αυξήσεις του κόστους. |
| --- | --- |

(133)

Πριν από μια ανεξάρτητη οικονομική ανάλυση της GVV, πρώτα είναι απαραίτητο να σχολιαστούν οι εκ των υστέρων αναλύσεις ταμειακών ροών που υποβλήθηκαν από τη NEUWOGES, οι οποίες αναμένεται να καταδείξουν ποιες εκ των προτέρων προσδοκίες θα είχε ένας συνετός οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες όσον αφορά τις ταμειακές ροές που δημιουργούνται από την GVV. Η NEUWOGES υποστηρίζει ότι η GVV βάσει ρεαλιστικών εκ των προτέρων παραδοχών – αυτό συνέβαινε, κατά την άποψή της, σε περίπτωση αύξησης ενοικίου κατά [...] % ετησίως, τιμαριθμική αναπροσαρμογή του κόστους ύψους [...] % ετησίως και ποσοστό κενών ακινήτων [...] % – θα δημιουργούσε προσδοκίες για αρνητικές συνολικές ταμειακές ροές ονομαστικού ύψους [...] ευρώ και σε παρούσα αξία ύψους -[...] ευρώ (76). Η NEUWOGES υποστηρίζει επίσης ότι η GVV μόνο στην περίπτωση υποτιθέμενων μη ρεαλιστικών εκ των προτέρων παραδοχών – αύξηση ενοικίου κατά [...] % ετησίως, ποσοστό κενών ακινήτων [...] %, σταθερά έξοδα – θα μπορούσε να προσφέρει θετική ονομαστική αξία [...] ευρώ και σε παρούσα αξία [...] ευρώ. (77) Ως εκ τούτου, κατά την άποψη της NEUWOGES ήταν σαφές από την αρχή ότι μόνο για να επιτευχθεί το μίσθωμα, θα έπρεπε να εφαρμόζονται ετησίως αυξήσεις ενοικίων ύψους [...] %, όπου δεν θα έμενε περιθώριο για αυξήσεις του κόστους.

| (134) | Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η NEUWOGES θεωρεί ως βάση παραδοχές σχετικά με το ύψος των εξόδων, οι οποίες δεν είναι πολύ πειστικές (το αρχικό επίπεδο των εξόδων είναι πανομοιότυπο σε όλες τις αναλύσεις που υποβλήθηκαν από τη NEUWOGES). Οι υπολογισμοί στους οποίους βασίστηκε η GVV που συνήφθη θεωρούν ως βάση συνολικές δαπάνες (διοίκησης, συντήρησης, κίνδυνο απώλειας ενοικίων) ύψους περίπου [...] % των ενοικίων, αντίθετα οι αναλύσεις των ταμειακών ροών της NEUWOGES θεωρούν ως βάση επίπεδο δαπανών (μετά την αποκατάσταση) τουλάχιστον [...] % ([...] % κίνδυνο απώλειας ενοικίων, [...] % διοίκηση και συντήρηση). Ακόμη και αν δεν ληφθεί υπόψη η δραστική αύξηση στις απώλειες ενοικίων (από [...] % σε [...] %), εξακολουθεί, ωστόσο, να διαπιστώνεται αύξηση από [...] % σε [...] % των ενοικίων. Στις παρατηρήσεις της NEUWOGES δεν υπάρχει επαρκής αιτιολογία για την αύξηση αυτή. Αντίθετα, η NEUWOGES διαπιστώνει ότι [...] % ([...] ευρώ/m2) είναι μια εύλογη τιμή για το χρονικό διάστημα αμέσως μετά τον εκσυγχρονισμό, ότι αυτή η τιμή όμως θα πρέπει να αυξάνεται στη συνέχεια κατά [...] % ετησίως. (78) Επίσης, η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς την οποία είχε αναθέσει η NEUWOGES πριν από την πώληση, θεωρούσε ως βάση συνολικό επίπεδο δαπανών (συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου απώλειας ενοικίων (79)) μεταξύ [...] % και [...] % (πραγματογνωμοσύνη του 1997). Επειδή στην πραγματογνωμοσύνη δεν αναφέρεται λεπτομερώς με ποιο ποσοστό εκτιμώνται οι απώλειες ενοικίων, δεν μπορεί να προσδιοριστεί σε ποιο βαθμό οι βασικές παραδοχές σε σχέση με τα λοιπά έξοδα αποκλίνουν από τις παραδοχές της NEUWOGES. Σε κάθε περίπτωση, τα λοιπά έξοδα που εκτιμώνται τώρα από τη NEUWOGES είναι υψηλότερα, ακόμη και με την παραδοχή ότι ο κίνδυνος απώλειας ενοικίων στην πραγματογνωμοσύνη του 1997 θα εκτιμάτο σε [...] %. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αναλύσεις των ταμειακών ροών της NEUWOGES δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές και πρέπει να διορθωθούν, με βάση σε ένα αρχικό επίπεδο δαπανών [...] % – χωρίς κίνδυνο απώλειας ενοικίων. (80) |
| --- | --- |

(134)

Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η NEUWOGES θεωρεί ως βάση παραδοχές σχετικά με το ύψος των εξόδων, οι οποίες δεν είναι πολύ πειστικές (το αρχικό επίπεδο των εξόδων είναι πανομοιότυπο σε όλες τις αναλύσεις που υποβλήθηκαν από τη NEUWOGES). Οι υπολογισμοί στους οποίους βασίστηκε η GVV που συνήφθη θεωρούν ως βάση συνολικές δαπάνες (διοίκησης, συντήρησης, κίνδυνο απώλειας ενοικίων) ύψους περίπου [...] % των ενοικίων, αντίθετα οι αναλύσεις των ταμειακών ροών της NEUWOGES θεωρούν ως βάση επίπεδο δαπανών (μετά την αποκατάσταση) τουλάχιστον [...] % ([...] % κίνδυνο απώλειας ενοικίων, [...] % διοίκηση και συντήρηση). Ακόμη και αν δεν ληφθεί υπόψη η δραστική αύξηση στις απώλειες ενοικίων (από [...] % σε [...] %), εξακολουθεί, ωστόσο, να διαπιστώνεται αύξηση από [...] % σε [...] % των ενοικίων. Στις παρατηρήσεις της NEUWOGES δεν υπάρχει επαρκής αιτιολογία για την αύξηση αυτή. Αντίθετα, η NEUWOGES διαπιστώνει ότι [...] % ([...] ευρώ/m2) είναι μια εύλογη τιμή για το χρονικό διάστημα αμέσως μετά τον εκσυγχρονισμό, ότι αυτή η τιμή όμως θα πρέπει να αυξάνεται στη συνέχεια κατά [...] % ετησίως. (78) Επίσης, η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς την οποία είχε αναθέσει η NEUWOGES πριν από την πώληση, θεωρούσε ως βάση συνολικό επίπεδο δαπανών (συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου απώλειας ενοικίων (79)) μεταξύ [...] % και [...] % (πραγματογνωμοσύνη του 1997). Επειδή στην πραγματογνωμοσύνη δεν αναφέρεται λεπτομερώς με ποιο ποσοστό εκτιμώνται οι απώλειες ενοικίων, δεν μπορεί να προσδιοριστεί σε ποιο βαθμό οι βασικές παραδοχές σε σχέση με τα λοιπά έξοδα αποκλίνουν από τις παραδοχές της NEUWOGES. Σε κάθε περίπτωση, τα λοιπά έξοδα που εκτιμώνται τώρα από τη NEUWOGES είναι υψηλότερα, ακόμη και με την παραδοχή ότι ο κίνδυνος απώλειας ενοικίων στην πραγματογνωμοσύνη του 1997 θα εκτιμάτο σε [...] %. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αναλύσεις των ταμειακών ροών της NEUWOGES δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές και πρέπει να διορθωθούν, με βάση σε ένα αρχικό επίπεδο δαπανών [...] % – χωρίς κίνδυνο απώλειας ενοικίων. (80)

| (135) | Επιπλέον, σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να διαπιστωθεί ότι είναι εσφαλμένος ο ισχυρισμός της NEUWOGES ότι πρέπει να επιβληθούν αυξήσεις ενοικίων ύψους [...] %, προκειμένου να αντισταθμιστεί μόνο η αύξηση του μισθώματος. Δεδομένου ότι το μίσθωμα υπολογίζεται ως ποσοστό επί του αρχικού συνολικού ενοικίου (σε αυτήν την περίπτωση [...] %), μια αύξηση ενοικίου ύψους [...] % θα έδινε δυνατότητα να απορροφηθούν τόσο η αύξηση του μισθώματος όσο και η αύξηση των εξόδων κατά [...] %. Σε περίπτωση σταθερών εξόδων, θα αρκούσε ήδη μια μικρή αύξηση ενοικίου για να αντισταθμιστεί η αύξηση του μισθώματος. Πράγματι, με βάση κίνδυνο απώλειας ενοικίων [...] % και κατά τα λοιπά σταθερές δαπάνες, μια ετήσια αύξηση του ενοικίου κατά [...] % θα επαρκούσε για να αντισταθμίσει την αύξηση του μισθώματος. Η NEUWOGES θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει κάθε περαιτέρω αύξηση για την εξόφληση αυξανόμενων εξόδων ή για την επίτευξη κέρδους. |
| --- | --- |

(135)

Επιπλέον, σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να διαπιστωθεί ότι είναι εσφαλμένος ο ισχυρισμός της NEUWOGES ότι πρέπει να επιβληθούν αυξήσεις ενοικίων ύψους [...] %, προκειμένου να αντισταθμιστεί μόνο η αύξηση του μισθώματος. Δεδομένου ότι το μίσθωμα υπολογίζεται ως ποσοστό επί του αρχικού συνολικού ενοικίου (σε αυτήν την περίπτωση [...] %), μια αύξηση ενοικίου ύψους [...] % θα έδινε δυνατότητα να απορροφηθούν τόσο η αύξηση του μισθώματος όσο και η αύξηση των εξόδων κατά [...] %. Σε περίπτωση σταθερών εξόδων, θα αρκούσε ήδη μια μικρή αύξηση ενοικίου για να αντισταθμιστεί η αύξηση του μισθώματος. Πράγματι, με βάση κίνδυνο απώλειας ενοικίων [...] % και κατά τα λοιπά σταθερές δαπάνες, μια ετήσια αύξηση του ενοικίου κατά [...] % θα επαρκούσε για να αντισταθμίσει την αύξηση του μισθώματος. Η NEUWOGES θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει κάθε περαιτέρω αύξηση για την εξόφληση αυξανόμενων εξόδων ή για την επίτευξη κέρδους.

Ανάλυση των οικονομικών επιπτώσεων

| (136) | Κατά τη στιγμή της σύναψης της σύμβασης, η NEUWOGES πραγματοποίησε η ίδια μια ανάλυση των ονομαστικών ταμειακών ροών. (81) Σε αυτήν την ανάλυση, θεώρησε ως βάση ότι οι δικές της δαπάνες (διοίκηση, συντήρηση) θα αυξάνονταν κατά [...] % ετησίως, ότι θα μπορούσε να αυξάνει τα ενοίκια ανά τρία έτη κατά [...] %, ότι θα μπορούσε να διατηρείται ένα ποσοστό κενών ακινήτων [...] % και ότι το [...] % των κατοικιών θα πωλούνταν στους μισθωτές. Σε αυτή τη βάση, η NEUWOGES ανέμενε να δημιουργηθούν από την GVV ονομαστικές ταμειακές ροές ύψους [...] ευρώ κατά τη διάρκεια των 30 ετών. |
| --- | --- |

(136)

Κατά τη στιγμή της σύναψης της σύμβασης, η NEUWOGES πραγματοποίησε η ίδια μια ανάλυση των ονομαστικών ταμειακών ροών. (81) Σε αυτήν την ανάλυση, θεώρησε ως βάση ότι οι δικές της δαπάνες (διοίκηση, συντήρηση) θα αυξάνονταν κατά [...] % ετησίως, ότι θα μπορούσε να αυξάνει τα ενοίκια ανά τρία έτη κατά [...] %, ότι θα μπορούσε να διατηρείται ένα ποσοστό κενών ακινήτων [...] % και ότι το [...] % των κατοικιών θα πωλούνταν στους μισθωτές. Σε αυτή τη βάση, η NEUWOGES ανέμενε να δημιουργηθούν από την GVV ονομαστικές ταμειακές ροές ύψους [...] ευρώ κατά τη διάρκεια των 30 ετών.

| (137) | Στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας, δεν προέκυψαν αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία να επιβεβαιώνουν την εικασία ότι οι παραπάνω υπολογισμοί είχαν πραγματοποιηθεί σκόπιμα βάσει υπερβολικά αισιόδοξων προσδοκιών. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι εκπρόσωποι της NEUWOGES που υπέβαλαν αυτά τα στοιχεία στο εποπτικό συμβούλιο της NEUWOGES το είχαν πράξει γνωρίζοντας ότι ήταν εσφαλμένα στοιχεία. Στην πραγματικότητα η NEUWOGES δεν φαίνεται να ισχυρίζεται ότι το διοικητικό της συμβούλιο ενεπλάκη συνειδητά σε μια επιζήμια συναλλαγή για λόγους πολιτικής, αλλά μάλλον ότι υπέπεσε σε λανθασμένη εκτίμηση κατά την αξιολόγηση των οικονομικών επιπτώσεων (πράγμα που κατά τη γνώμη της NEUWOGES δεν θα είχε συμβεί σε περίπτωση οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς). (82) |
| --- | --- |

(137)

Στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας, δεν προέκυψαν αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία να επιβεβαιώνουν την εικασία ότι οι παραπάνω υπολογισμοί είχαν πραγματοποιηθεί σκόπιμα βάσει υπερβολικά αισιόδοξων προσδοκιών. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι εκπρόσωποι της NEUWOGES που υπέβαλαν αυτά τα στοιχεία στο εποπτικό συμβούλιο της NEUWOGES το είχαν πράξει γνωρίζοντας ότι ήταν εσφαλμένα στοιχεία. Στην πραγματικότητα η NEUWOGES δεν φαίνεται να ισχυρίζεται ότι το διοικητικό της συμβούλιο ενεπλάκη συνειδητά σε μια επιζήμια συναλλαγή για λόγους πολιτικής, αλλά μάλλον ότι υπέπεσε σε λανθασμένη εκτίμηση κατά την αξιολόγηση των οικονομικών επιπτώσεων (πράγμα που κατά τη γνώμη της NEUWOGES δεν θα είχε συμβεί σε περίπτωση οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς). (82)

| (138) | Ωστόσο, πρέπει να εξεταστεί αν οι προσδοκίες ήταν πράγματι τέτοιες ώστε κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς να μη στήριζε την απόφασή του σε αυτές. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, κατά την άποψη της NEUWOGES, ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε θεωρήσει ως βάση μια αύξηση ενοικίου μόνο [...] % ετησίως, κίνδυνο απώλειας ενοικίων ύψους [...] % και αύξηση των δαπανών διοίκησης και συντήρησης κατά [...] %. (83) Με βάση αυτές τις παραδοχές, σύμφωνα με τη NEUWOGES οι συνολικές ταμειακές ροές ανέρχονται ονομαστικά σε -[...] ευρώ και σε παρούσα αξία σε -[...] ευρώ, όπου αφήνει κέρδη κυρίως η πάνω από επταπλάσια αύξηση της απώλειας ενοικίων. |
| --- | --- |

(138)

Ωστόσο, πρέπει να εξεταστεί αν οι προσδοκίες ήταν πράγματι τέτοιες ώστε κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς να μη στήριζε την απόφασή του σε αυτές. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι, κατά την άποψη της NEUWOGES, ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε θεωρήσει ως βάση μια αύξηση ενοικίου μόνο [...] % ετησίως, κίνδυνο απώλειας ενοικίων ύψους [...] % και αύξηση των δαπανών διοίκησης και συντήρησης κατά [...] %. (83) Με βάση αυτές τις παραδοχές, σύμφωνα με τη NEUWOGES οι συνολικές ταμειακές ροές ανέρχονται ονομαστικά σε -[...] ευρώ και σε παρούσα αξία σε -[...] ευρώ, όπου αφήνει κέρδη κυρίως η πάνω από επταπλάσια αύξηση της απώλειας ενοικίων.

7.2.4.3.   Προσδοκίες της αγοράς

| (139) | Καταρχάς, γίνεται παραπομπή στα έγγραφα που παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τις πραγματικές προσδοκίες των δύο συμβαλλόμενων μερών που συμμετέχουν στη συναλλαγή. Πρώτον, τα πρακτικά της συνεδρίασης του εποπτικού συμβουλίου στις 16 Δεκεμβρίου 1997 καταδεικνύουν ότι το διοικητικό συμβούλιο της NEUWOGES κατέταξαν τους κινδύνους που συνδέονται με τη συναλλαγή ως «ανεκτούς». (84) Επιπλέον, από τα πρακτικά προκύπτει ότι η NEUWOGES στις ενέργειές της βασίστηκε σε υπολογισμούς που θεωρούσαν ως βάση αύξηση ενοικίων κατά [...] % ανά τρία έτη, αύξηση των εξόδων (χωρίς κίνδυνο απώλειας ενοικίων) ύψους [...] % και κίνδυνο απώλειας ενοικίων ύψους [...] %. (85) |
| --- | --- |

(139)

Καταρχάς, γίνεται παραπομπή στα έγγραφα που παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τις πραγματικές προσδοκίες των δύο συμβαλλόμενων μερών που συμμετέχουν στη συναλλαγή. Πρώτον, τα πρακτικά της συνεδρίασης του εποπτικού συμβουλίου στις 16 Δεκεμβρίου 1997 καταδεικνύουν ότι το διοικητικό συμβούλιο της NEUWOGES κατέταξαν τους κινδύνους που συνδέονται με τη συναλλαγή ως «ανεκτούς». (84) Επιπλέον, από τα πρακτικά προκύπτει ότι η NEUWOGES στις ενέργειές της βασίστηκε σε υπολογισμούς που θεωρούσαν ως βάση αύξηση ενοικίων κατά [...] % ανά τρία έτη, αύξηση των εξόδων (χωρίς κίνδυνο απώλειας ενοικίων) ύψους [...] % και κίνδυνο απώλειας ενοικίων ύψους [...] %. (85)

| (140) | Πριν από την υπογραφή των συμβάσεων, η NEUWOGES συμβουλεύτηκε την επιχείρηση λογιστικού ελέγχου Nordrevision, σύμφωνα με την εκτίμηση της οποίας μια αύξηση ενοικίου [...] % αντιστοιχούσε μεν με το γενικό ποσοστό πληθωρισμού, αλλά ήταν μάλλον ανέφικτη. (86) Εκτός αυτού, η Nordrevision ήταν της άποψης ότι το αρχικό επίπεδο των δαπανών (οι υπολογισμοί βασίζονται σε εκτιμώμενες δαπάνες ύψους [...] % των ενοικίων) είναι ρεαλιστικό, με παραδοχή μηδενικών κενών ακινήτων, αλλά ότι είναι απαραίτητη η τιμαριθμική αναπροσαρμογή των δαπανών σύμφωνα με την τιμαριθμική αναπροσαρμογή του μισθώματος. (87) |
| --- | --- |

(140)

Πριν από την υπογραφή των συμβάσεων, η NEUWOGES συμβουλεύτηκε την επιχείρηση λογιστικού ελέγχου Nordrevision, σύμφωνα με την εκτίμηση της οποίας μια αύξηση ενοικίου [...] % αντιστοιχούσε μεν με το γενικό ποσοστό πληθωρισμού, αλλά ήταν μάλλον ανέφικτη. (86) Εκτός αυτού, η Nordrevision ήταν της άποψης ότι το αρχικό επίπεδο των δαπανών (οι υπολογισμοί βασίζονται σε εκτιμώμενες δαπάνες ύψους [...] % των ενοικίων) είναι ρεαλιστικό, με παραδοχή μηδενικών κενών ακινήτων, αλλά ότι είναι απαραίτητη η τιμαριθμική αναπροσαρμογή των δαπανών σύμφωνα με την τιμαριθμική αναπροσαρμογή του μισθώματος. (87)

| (141) | Η BAVARIA από την πλευρά της θεώρησε ως βάση ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σταθερής εξέλιξης του πληθυσμού στο Neubrandenburg (λόγω της εγκατάστασης πολλών μεγάλων παρόχων υπηρεσιών) (88) και της καλής θέσης των κτηρίων, αναμένεται πολύ χαμηλό ποσοστό κενών ακινήτων. (89) Επιπλέον, θεώρησε ως βάση ότι είναι δυνατές αυξήσεις ενοικίων αντίστοιχες με την τιμαριθμική αναπροσαρμογή των πληρωμών μίσθωσης. (90) |
| --- | --- |

(141)

Η BAVARIA από την πλευρά της θεώρησε ως βάση ότι, δεδομένης της αναμενόμενης σταθερής εξέλιξης του πληθυσμού στο Neubrandenburg (λόγω της εγκατάστασης πολλών μεγάλων παρόχων υπηρεσιών) (88) και της καλής θέσης των κτηρίων, αναμένεται πολύ χαμηλό ποσοστό κενών ακινήτων. (89) Επιπλέον, θεώρησε ως βάση ότι είναι δυνατές αυξήσεις ενοικίων αντίστοιχες με την τιμαριθμική αναπροσαρμογή των πληρωμών μίσθωσης. (90)

| (142) | Τέλος, επισημαίνεται ότι η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997 την οποία είχε αναθέσει η NEUWOGES πριν από την πώληση, περιείχε στοιχεία για τις αναμενόμενες σχετικές εξελίξεις. Η πραγματογνωμοσύνη του 1997 θεώρησε ως βάση επίπεδο δαπανών [...] % έως [...] %, όπου όμως δεν δόθηκαν πληροφορίες σχετικά με το ποσοστό με το οποίο εκτιμήθηκε ο κίνδυνος απώλειας ενοικίων. (91) |
| --- | --- |

(142)

Τέλος, επισημαίνεται ότι η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997 την οποία είχε αναθέσει η NEUWOGES πριν από την πώληση, περιείχε στοιχεία για τις αναμενόμενες σχετικές εξελίξεις. Η πραγματογνωμοσύνη του 1997 θεώρησε ως βάση επίπεδο δαπανών [...] % έως [...] %, όπου όμως δεν δόθηκαν πληροφορίες σχετικά με το ποσοστό με το οποίο εκτιμήθηκε ο κίνδυνος απώλειας ενοικίων. (91)

7.2.4.4.   Εκτίμηση

Διοικητικές δαπάνες

| (143) | Πρώτον, οι προσδοκίες σε σχέση με τις δαπάνες διοίκησης και συντήρησης, τόσο σε σχέση με το αρχικό επίπεδο ([...] ευρώ/m2 ή [...] % των ενοικίων), όσο και σε σχέση με την αναμενόμενη αύξηση ([...] % ετησίως), φαίνονται αληθοφανείς. Όσον αφορά το αρχικό επίπεδο των δαπανών, αυτό το συμπέρασμα προκύπτει από τη διαπίστωση της ίδιας της NEUWOGES ότι με αυτόν τον τρόπο το κόστος, τουλάχιστον για την περίοδο αμέσως μετά την αποκατάσταση, είχε εκτιμηθεί σε επαρκές ύψος. Δεύτερον, στην πραγματογνωμοσύνη PESTEL διαπιστώθηκε ότι οι δαπάνες διοίκησης και συντήρησης θα ανέρχονταν το 1997 κατά μέσο όρο σε [...] ευρώ/m2. Αυτό το ποσό είναι κατά [...] ευρώ λιγότερο από ό,τι είχε εκτιμηθεί για τις ίδιες δαπάνες στο πλαίσιο της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης. (92) Τέλος, οι δαπάνες που εκτιμήθηκαν στην πραγματογνωμοσύνη των εμπειρογνωμόνων κινήθηκαν επίσης σε αυτή την τάξη μεγέθους. Μια αύξηση αυτών των δαπανών θεωρήθηκε με βεβαιότητα ως δεδομένη. Η παραδοχή αύξησης κατά [...] % ετησίως φαινόταν αληθοφανής και μάλλον συνετά εκτιμημένη. H Nordrevision είχε προτείνει μόνο να ευθυγραμμιστεί μια τέτοια τιμαριθμική αναπροσαρμογή στην τιμαριθμική αναπροσαρμογή των μισθωμάτων. Με αυτόν τον τρόπο θα προέκυπτε ετήσια αύξηση κατά [...] %, δηλαδή μικρότερη αύξηση από εκείνη που είχε υποτεθεί στην πραγματικότητα από τη NEUWOGES. Και κατά τα λοιπά, η NEUWOGES είναι τώρα πλέον η ίδια της άποψης ότι θα μπορούσε να αναμένεται ρεαλιστικά μια αύξηση κατά [...] % ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι μια αξία [...] % ετησίως ασφαλώς δεν ήταν απαράδεκτα χαμηλή. |
| --- | --- |

(143)

Πρώτον, οι προσδοκίες σε σχέση με τις δαπάνες διοίκησης και συντήρησης, τόσο σε σχέση με το αρχικό επίπεδο ([...] ευρώ/m2 ή [...] % των ενοικίων), όσο και σε σχέση με την αναμενόμενη αύξηση ([...] % ετησίως), φαίνονται αληθοφανείς. Όσον αφορά το αρχικό επίπεδο των δαπανών, αυτό το συμπέρασμα προκύπτει από τη διαπίστωση της ίδιας της NEUWOGES ότι με αυτόν τον τρόπο το κόστος, τουλάχιστον για την περίοδο αμέσως μετά την αποκατάσταση, είχε εκτιμηθεί σε επαρκές ύψος. Δεύτερον, στην πραγματογνωμοσύνη PESTEL διαπιστώθηκε ότι οι δαπάνες διοίκησης και συντήρησης θα ανέρχονταν το 1997 κατά μέσο όρο σε [...] ευρώ/m2. Αυτό το ποσό είναι κατά [...] ευρώ λιγότερο από ό,τι είχε εκτιμηθεί για τις ίδιες δαπάνες στο πλαίσιο της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης. (92) Τέλος, οι δαπάνες που εκτιμήθηκαν στην πραγματογνωμοσύνη των εμπειρογνωμόνων κινήθηκαν επίσης σε αυτή την τάξη μεγέθους. Μια αύξηση αυτών των δαπανών θεωρήθηκε με βεβαιότητα ως δεδομένη. Η παραδοχή αύξησης κατά [...] % ετησίως φαινόταν αληθοφανής και μάλλον συνετά εκτιμημένη. H Nordrevision είχε προτείνει μόνο να ευθυγραμμιστεί μια τέτοια τιμαριθμική αναπροσαρμογή στην τιμαριθμική αναπροσαρμογή των μισθωμάτων. Με αυτόν τον τρόπο θα προέκυπτε ετήσια αύξηση κατά [...] %, δηλαδή μικρότερη αύξηση από εκείνη που είχε υποτεθεί στην πραγματικότητα από τη NEUWOGES. Και κατά τα λοιπά, η NEUWOGES είναι τώρα πλέον η ίδια της άποψης ότι θα μπορούσε να αναμένεται ρεαλιστικά μια αύξηση κατά [...] % ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι μια αξία [...] % ετησίως ασφαλώς δεν ήταν απαράδεκτα χαμηλή.

Κίνδυνο απώλειας ενοικίων

| (144) | Όσον αφορά τον κίνδυνο απώλειας ενοικίων, δεν ήταν μη ρεαλιστικό να αναμένεται γενική απώλεια ενοικίων ύψους [...] %. Πρώτον, πρέπει να διαπιστωθεί ότι αυτή η παραδοχή δεν αμφισβητήθηκε κατά την αξιολόγηση των συμβάσεων από τη Nordrevision, παρά το γεγονός ότι οι σύμβουλοι εξέφρασαν ανησυχία, δεδομένης της γενικής οικονομικής κατάστασης και της αγοράς ακινήτων στο Neubrandenburg. (93) Δεύτερον, η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997, ακόμη αν και δεν δόθηκαν ακριβείς πληροφορίες για τον υποτιθέμενο κίνδυνο απώλειας ενοικίων, δεν φαινόταν ότι θεωρούσε δεδομένους σημαντικά υψηλότερους κινδύνους απώλειας ενοικίων. (94) |
| --- | --- |

(144)

Όσον αφορά τον κίνδυνο απώλειας ενοικίων, δεν ήταν μη ρεαλιστικό να αναμένεται γενική απώλεια ενοικίων ύψους [...] %. Πρώτον, πρέπει να διαπιστωθεί ότι αυτή η παραδοχή δεν αμφισβητήθηκε κατά την αξιολόγηση των συμβάσεων από τη Nordrevision, παρά το γεγονός ότι οι σύμβουλοι εξέφρασαν ανησυχία, δεδομένης της γενικής οικονομικής κατάστασης και της αγοράς ακινήτων στο Neubrandenburg. (93) Δεύτερον, η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997, ακόμη αν και δεν δόθηκαν ακριβείς πληροφορίες για τον υποτιθέμενο κίνδυνο απώλειας ενοικίων, δεν φαινόταν ότι θεωρούσε δεδομένους σημαντικά υψηλότερους κινδύνους απώλειας ενοικίων. (94)

| (145) | Όπως προκύπτει από τα εσωτερικά έγγραφα λήψης αποφάσεων της BAVARIA, η BAVARIA βάσει της εγκατάστασης διάφορων μεγάλων παρόχων υπηρεσιών θεώρησε ως δεδομένο ότι ο πληθυσμός θα παραμείνει σταθερός στο Neubrandenburg και ότι οι επίμαχες κατοικίες θα μπορούσαν να εκμισθωθούν σχεδόν πλήρως μετά την αποκατάσταση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της NEUWOGES, ο Δήμος Neubrandenburg και το ομόσπονδο κράτος Mecklenburg-Vorpommern κατά τα έτη 1997/1998 ανέμεναν στην πραγματικότητα σταθερούς πληθυσμούς και σταθερή εξέλιξη των εισοδημάτων. |
| --- | --- |

(145)

Όπως προκύπτει από τα εσωτερικά έγγραφα λήψης αποφάσεων της BAVARIA, η BAVARIA βάσει της εγκατάστασης διάφορων μεγάλων παρόχων υπηρεσιών θεώρησε ως δεδομένο ότι ο πληθυσμός θα παραμείνει σταθερός στο Neubrandenburg και ότι οι επίμαχες κατοικίες θα μπορούσαν να εκμισθωθούν σχεδόν πλήρως μετά την αποκατάσταση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της NEUWOGES, ο Δήμος Neubrandenburg και το ομόσπονδο κράτος Mecklenburg-Vorpommern κατά τα έτη 1997/1998 ανέμεναν στην πραγματικότητα σταθερούς πληθυσμούς και σταθερή εξέλιξη των εισοδημάτων.

| (146) | Τέλος, θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το διοικητικό συμβούλιο της NEUWOGES – το οποίο διοικούσε μια επιχείρηση που ήταν ιδιοκτήτρια άνω του 30 % των κατοικιών στο Neubrandenburg και κατά συνέπεια είχε πλήρη γνώση της τοπικής αγοράς ακινήτων – θεωρούσε ανεκτούς τους κινδύνους που συνδέονται με τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης και στις δικές του προβλέψεις θεωρούσε ως βάση κίνδυνο απώλειας ενοικίων ύψους [...] %. Δεν διαφαίνεται κανένας λόγος για τον οποίο αναγνωρισμένοι εμπειρογνώμονες θα είχαν βασίσει τους υπολογισμούς τους για την τοπική αγορά ακινήτων σε αυτήν την παραδοχή, αν αυτή είχε εκτιμηθεί σε τόσο μη ρεαλιστικά χαμηλό επίπεδο όσο ισχυρίζεται τώρα η NEUWOGES. |
| --- | --- |

(146)

Τέλος, θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το διοικητικό συμβούλιο της NEUWOGES – το οποίο διοικούσε μια επιχείρηση που ήταν ιδιοκτήτρια άνω του 30 % των κατοικιών στο Neubrandenburg και κατά συνέπεια είχε πλήρη γνώση της τοπικής αγοράς ακινήτων – θεωρούσε ανεκτούς τους κινδύνους που συνδέονται με τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης και στις δικές του προβλέψεις θεωρούσε ως βάση κίνδυνο απώλειας ενοικίων ύψους [...] %. Δεν διαφαίνεται κανένας λόγος για τον οποίο αναγνωρισμένοι εμπειρογνώμονες θα είχαν βασίσει τους υπολογισμούς τους για την τοπική αγορά ακινήτων σε αυτήν την παραδοχή, αν αυτή είχε εκτιμηθεί σε τόσο μη ρεαλιστικά χαμηλό επίπεδο όσο ισχυρίζεται τώρα η NEUWOGES.

| (147) | Ταυτόχρονα πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα έγγραφα που είχε υποβάλει η NEUWOGES σε σχέση με το ζήτημα κατά πόσον ένας συνετός συμμετέχων στη σχετική αγορά ακινήτων (προκατασκευασμένα κτήρια στην Ανατολική Γερμανία) θα ανέμενε υψηλότερα ποσοστά κενών ακινήτων, εφόσον τα σχετικά έγγραφα προέρχονται από την περίοδο πριν από τη σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επαναγοράς. Από τις υποβληθείσες πραγματογνωμοσύνες, μόνο η πραγματογνωμοσύνη Pestel καταρτίστηκε κατά την περίοδο πριν από τη σύναψη των επίμαχων συμβάσεων. Ωστόσο, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η πραγματογνωμοσύνη Pestel αφορά την Ανατολική Γερμανία στο σύνολό της και όχι τις ειδικές τοπικές συνθήκες στο Neubrandenburg, με αποτέλεσμα η αποδεικτική αξία της να είναι περιορισμένη στο παρόν πλαίσιο. Στην πραγματογνωμοσύνη αναφέρονται ορισμένα γενικά προβλήματα της αγοράς ακινήτων στην Ανατολική Γερμανία, ωστόσο, η πραγματογνωμοσύνη από μόνη της δεν παρέχει επαρκείς ενδείξεις ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς κατά τη λήψη επενδυτικών αποφάσεων δεν θα είχε θεωρήσει ως βάση κίνδυνο απώλειας ενοικίων [...] %. |
| --- | --- |

(147)

Ταυτόχρονα πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα έγγραφα που είχε υποβάλει η NEUWOGES σε σχέση με το ζήτημα κατά πόσον ένας συνετός συμμετέχων στη σχετική αγορά ακινήτων (προκατασκευασμένα κτήρια στην Ανατολική Γερμανία) θα ανέμενε υψηλότερα ποσοστά κενών ακινήτων, εφόσον τα σχετικά έγγραφα προέρχονται από την περίοδο πριν από τη σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επαναγοράς. Από τις υποβληθείσες πραγματογνωμοσύνες, μόνο η πραγματογνωμοσύνη Pestel καταρτίστηκε κατά την περίοδο πριν από τη σύναψη των επίμαχων συμβάσεων. Ωστόσο, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η πραγματογνωμοσύνη Pestel αφορά την Ανατολική Γερμανία στο σύνολό της και όχι τις ειδικές τοπικές συνθήκες στο Neubrandenburg, με αποτέλεσμα η αποδεικτική αξία της να είναι περιορισμένη στο παρόν πλαίσιο. Στην πραγματογνωμοσύνη αναφέρονται ορισμένα γενικά προβλήματα της αγοράς ακινήτων στην Ανατολική Γερμανία, ωστόσο, η πραγματογνωμοσύνη από μόνη της δεν παρέχει επαρκείς ενδείξεις ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς κατά τη λήψη επενδυτικών αποφάσεων δεν θα είχε θεωρήσει ως βάση κίνδυνο απώλειας ενοικίων [...] %.

Ενοίκια

| (148) | Όσον αφορά τα ενοίκια, πρώτα πρέπει να επισημανθεί ότι η NEUWOGES δεν είναι της άποψης ότι το ύψος του ενοικίου που αναμένεται μετά την αποκατάσταση είχε εκτιμηθεί σε υπερβολικά μεγάλο ύψος. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι τα ενοίκια δεν θα μπορούσαν να αυξηθούν στην αναμενόμενη έκταση. Υπό το φως της διαπίστωσης του LG Rostock ότι το μέσο ύψος ενοικίων [...] ευρώ/m2 που αποτέλεσε τη βάση της GVV κινείτο εντός του εύρους του εφαρμοζόμενου τιμοκαταλόγου ενοικίων (95), μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι το αρχικό μέσο ύψος ενοικίου είχε εκτιμηθεί ρεαλιστικά. |
| --- | --- |

(148)

Όσον αφορά τα ενοίκια, πρώτα πρέπει να επισημανθεί ότι η NEUWOGES δεν είναι της άποψης ότι το ύψος του ενοικίου που αναμένεται μετά την αποκατάσταση είχε εκτιμηθεί σε υπερβολικά μεγάλο ύψος. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι τα ενοίκια δεν θα μπορούσαν να αυξηθούν στην αναμενόμενη έκταση. Υπό το φως της διαπίστωσης του LG Rostock ότι το μέσο ύψος ενοικίων [...] ευρώ/m2 που αποτέλεσε τη βάση της GVV κινείτο εντός του εύρους του εφαρμοζόμενου τιμοκαταλόγου ενοικίων (95), μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι το αρχικό μέσο ύψος ενοικίου είχε εκτιμηθεί ρεαλιστικά.

| (149) | Όσον αφορά την τιμαριθμική αναπροσαρμογή του συμφωνηθέντος μισθώματος, δεν υπάρχουν άμεσες αποδείξεις βάσει των οποίων θα μπορούσε να είναι ρεαλιστική μέση αύξηση ενοικίου γενικά το 1998. Η Nordrevision διαπίστωσε απλώς ότι το αρχικά εκτιμηθέν ποσοστό [...] % ετησίως αντιστοιχούσε με το γενικό ποσοστό πληθωρισμού, όμως ήταν απίθανο να υλοποιηθεί στο Neubrandenburg. (96) Το γεγονός ότι η NEUWOGES τελικά συμφώνησε με τιμαριθμική αναπροσαρμογή κατά «μόνο» [...] % και θεώρησε ότι μπορεί να επιβάλλει ανά τρία έτη αυξήσεις ενοικίων κατά [...] % (ή [...] % ετησίως) φαίνεται να υποδεικνύει ότι έχει λάβει υπόψη αυτήν την προειδοποίηση. Στην πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς δεν διατυπώθηκαν ρητές προσδοκίες όσον αφορά τις μελλοντικές αυξήσεις ενοικίων. Παρ’ όλα αυτά, θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς, αφού δεν περιείχαν ρητές παραδοχές σχετικά με την εξέλιξη του πληθωρισμού και των ενοικίων, προφανώς θεώρησαν δεδομένο ότι η αύξηση των ενοικίων θα συγκλίνει με το γενικό πληθωρισμό (ο οποίος κατά τις προηγούμενες δεκαετίες ήταν περίπου 3,5 %). (97) Το LG Rostock ήταν της άποψης ότι η τιμαριθμική αναπροσαρμογή, υπό το πρίσμα του μέσου ετήσιου ποσοστού πληθωρισμού 3,52 % ανά έτος ήταν δικαιολογημένη κατά τα 28 έτη πριν από τη σύναψη των συμβάσεων. (98) Επιπλέον, παρατήρησε ότι η εξέλιξη των μισθωμάτων φυσικά θα ήταν δύσκολο να προβλεφθεί για μια περίοδο 30 ετών, αλλά ότι δεν μπορούσε να αναγνωρίσει εμφανή δυσαναλογία μεταξύ της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής του μισθώματος και της αναμενόμενης εξέλιξης των μισθωμάτων. |
| --- | --- |

(149)

Όσον αφορά την τιμαριθμική αναπροσαρμογή του συμφωνηθέντος μισθώματος, δεν υπάρχουν άμεσες αποδείξεις βάσει των οποίων θα μπορούσε να είναι ρεαλιστική μέση αύξηση ενοικίου γενικά το 1998. Η Nordrevision διαπίστωσε απλώς ότι το αρχικά εκτιμηθέν ποσοστό [...] % ετησίως αντιστοιχούσε με το γενικό ποσοστό πληθωρισμού, όμως ήταν απίθανο να υλοποιηθεί στο Neubrandenburg. (96) Το γεγονός ότι η NEUWOGES τελικά συμφώνησε με τιμαριθμική αναπροσαρμογή κατά «μόνο» [...] % και θεώρησε ότι μπορεί να επιβάλλει ανά τρία έτη αυξήσεις ενοικίων κατά [...] % (ή [...] % ετησίως) φαίνεται να υποδεικνύει ότι έχει λάβει υπόψη αυτήν την προειδοποίηση. Στην πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς δεν διατυπώθηκαν ρητές προσδοκίες όσον αφορά τις μελλοντικές αυξήσεις ενοικίων. Παρ’ όλα αυτά, θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς, αφού δεν περιείχαν ρητές παραδοχές σχετικά με την εξέλιξη του πληθωρισμού και των ενοικίων, προφανώς θεώρησαν δεδομένο ότι η αύξηση των ενοικίων θα συγκλίνει με το γενικό πληθωρισμό (ο οποίος κατά τις προηγούμενες δεκαετίες ήταν περίπου 3,5 %). (97) Το LG Rostock ήταν της άποψης ότι η τιμαριθμική αναπροσαρμογή, υπό το πρίσμα του μέσου ετήσιου ποσοστού πληθωρισμού 3,52 % ανά έτος ήταν δικαιολογημένη κατά τα 28 έτη πριν από τη σύναψη των συμβάσεων. (98) Επιπλέον, παρατήρησε ότι η εξέλιξη των μισθωμάτων φυσικά θα ήταν δύσκολο να προβλεφθεί για μια περίοδο 30 ετών, αλλά ότι δεν μπορούσε να αναγνωρίσει εμφανή δυσαναλογία μεταξύ της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής του μισθώματος και της αναμενόμενης εξέλιξης των μισθωμάτων.

| (150) | Η πραγματογνωμοσύνη Pestel που υπέβαλε η NEUWOGES δεν περιέχει δεδομένα σχετικά με τις πραγματικές προσδοκίες των συμμετεχόντων στην αγορά ακινήτων στην Ανατολική Γερμανία ούτε συγκεκριμένα δεδομένα για το Neubrandenburg. Μολαταύτα, περιέχει ενδείξεις ότι η αγορά ακινήτων στην Ανατολική Γερμανία αποτελεί μια δυνητικά δύσκολη αγορά. Ωστόσο, στο πλαίσιο των άλλων γεγονότων που αναφέρονται, η πραγματογνωμοσύνη Pestel δεν επαρκεί με τη σειρά της για να αποδείξει ότι η συμφωνία σε τιμαριθμική αναπροσαρμογή των πληρωμών μίσθωσης κατά [...] % ετησίως και η προσδοκία ότι θα μπορούσαν να επιβληθούν αυξήσεις ενοικίων ύψους [...] % ετησίως ήταν εσφαλμένες. |
| --- | --- |

(150)

Η πραγματογνωμοσύνη Pestel που υπέβαλε η NEUWOGES δεν περιέχει δεδομένα σχετικά με τις πραγματικές προσδοκίες των συμμετεχόντων στην αγορά ακινήτων στην Ανατολική Γερμανία ούτε συγκεκριμένα δεδομένα για το Neubrandenburg. Μολαταύτα, περιέχει ενδείξεις ότι η αγορά ακινήτων στην Ανατολική Γερμανία αποτελεί μια δυνητικά δύσκολη αγορά. Ωστόσο, στο πλαίσιο των άλλων γεγονότων που αναφέρονται, η πραγματογνωμοσύνη Pestel δεν επαρκεί με τη σειρά της για να αποδείξει ότι η συμφωνία σε τιμαριθμική αναπροσαρμογή των πληρωμών μίσθωσης κατά [...] % ετησίως και η προσδοκία ότι θα μπορούσαν να επιβληθούν αυξήσεις ενοικίων ύψους [...] % ετησίως ήταν εσφαλμένες.

Διάρκεια

| (151) | Τέλος, όσον αφορά τη διάρκεια της σύμβασης, το LG Rostock υποστήριξε ότι ορισμένες συμβάσεις μίσθωσης χαρακτηρίζονταν από τη μεγάλη διάρκεια (έως 30 έτη) και ότι, ως εκ τούτου, μια σύμβαση όπως η επίμαχη δεν ήταν ασυνήθιστη. (99) Παρά το γεγονός ότι η διάρκεια 30 ετών έκρυβε κάποιους κινδύνους, προσέφερε επίσης τη δυνατότητα να επιτευχθούν σταθερά κέρδη, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται υψηλός βαθμός βεβαιότητας όσον αφορά τις αναμενόμενες δαπάνες. Επιπλέον, μια μεγάλη διάρκεια σήμαινε επίσης ότι οι μηνιαίες πληρωμές μίσθωσης που απαιτούνταν για την απόσβεση των επενδύσεων του αγοραστή προέκυπταν χαμηλότερες ή ότι η τιμή πώλησης σε εξίσου υψηλές πληρωμές μίσθωσης ήταν υψηλότερη από ό,τι θα συνέβαινε σε περίπτωση μικρότερης διάρκειας. (100) Υπό αυτό το πρίσμα, η συμφωνία για διάρκεια 30 ετών δεν φαίνεται παράλογη. |
| --- | --- |

(151)

Τέλος, όσον αφορά τη διάρκεια της σύμβασης, το LG Rostock υποστήριξε ότι ορισμένες συμβάσεις μίσθωσης χαρακτηρίζονταν από τη μεγάλη διάρκεια (έως 30 έτη) και ότι, ως εκ τούτου, μια σύμβαση όπως η επίμαχη δεν ήταν ασυνήθιστη. (99) Παρά το γεγονός ότι η διάρκεια 30 ετών έκρυβε κάποιους κινδύνους, προσέφερε επίσης τη δυνατότητα να επιτευχθούν σταθερά κέρδη, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται υψηλός βαθμός βεβαιότητας όσον αφορά τις αναμενόμενες δαπάνες. Επιπλέον, μια μεγάλη διάρκεια σήμαινε επίσης ότι οι μηνιαίες πληρωμές μίσθωσης που απαιτούνταν για την απόσβεση των επενδύσεων του αγοραστή προέκυπταν χαμηλότερες ή ότι η τιμή πώλησης σε εξίσου υψηλές πληρωμές μίσθωσης ήταν υψηλότερη από ό,τι θα συνέβαινε σε περίπτωση μικρότερης διάρκειας. (100) Υπό αυτό το πρίσμα, η συμφωνία για διάρκεια 30 ετών δεν φαίνεται παράλογη.

7.2.4.5.   Συμπέρασμα

| (152) | Ως εκ τούτου, οι προσδοκίες που εξέφρασε η NEUWOGES στον αρχικό της υπολογισμό δεν μπορούν να θεωρηθούν μη ρεαλιστικές. Συνεπώς, υπό το φως των σημερινών εγγράφων η NEUWOGES θα μπορούσε να θεωρήσει ότι θα επιτύγχανε κέρδος στο πλαίσιο της GVV. Αν τα αναμενόμενα ονομαστικά κέρδη προεξοφληθούν στην καθοριστική χρονική περίοδο (αρχές του 1998), αποδεικνύεται ότι η απόφαση της NEUWOGES βασίστηκε στην παραδοχή ότι η GVV θα είχε παρούσα αξία [...] ευρώ. |
| --- | --- |

(152)

Ως εκ τούτου, οι προσδοκίες που εξέφρασε η NEUWOGES στον αρχικό της υπολογισμό δεν μπορούν να θεωρηθούν μη ρεαλιστικές. Συνεπώς, υπό το φως των σημερινών εγγράφων η NEUWOGES θα μπορούσε να θεωρήσει ότι θα επιτύγχανε κέρδος στο πλαίσιο της GVV. Αν τα αναμενόμενα ονομαστικά κέρδη προεξοφληθούν στην καθοριστική χρονική περίοδο (αρχές του 1998), αποδεικνύεται ότι η απόφαση της NEUWOGES βασίστηκε στην παραδοχή ότι η GVV θα είχε παρούσα αξία [...] ευρώ.

7.2.5.   Συνολική αξιολόγηση

| (153) | Η Επιτροπή έχει ήδη καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η EBV και η GVV αποτελούν μέρη μιας και της αυτής ολοκληρωμένης συναλλαγής. Συνεπώς, για τον προσδιορισμό της συνολικής αξίας της συναλλαγής για τη NEUWOGES πρέπει να αθροιστεί η παρούσα αξία των δύο συμβάσεων. Υπενθύμιση: Η NEUWOGES μπορούσε να αναμένει τα εξής πλεονεκτήματα από την EBV:






  α) | την τιμή τοις μετρητοίς που κατέβαλε η BAVARIA ([...] ευρώ)· |
| --- | --- | --- |

(153)

Η Επιτροπή έχει ήδη καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η EBV και η GVV αποτελούν μέρη μιας και της αυτής ολοκληρωμένης συναλλαγής. Συνεπώς, για τον προσδιορισμό της συνολικής αξίας της συναλλαγής για τη NEUWOGES πρέπει να αθροιστεί η παρούσα αξία των δύο συμβάσεων. Υπενθύμιση: Η NEUWOGES μπορούσε να αναμένει τα εξής πλεονεκτήματα από την EBV:

α)

την τιμή τοις μετρητοίς που κατέβαλε η BAVARIA ([...] ευρώ)·

| β) | την αποζημίωση που κατεβλήθη για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης ([...] ευρώ)· |
| --- | --- |

β)

την αποζημίωση που κατεβλήθη για τις προσπάθειες ιδιωτικοποίησης ([...] ευρώ)·

| γ) | τα κέρδη που αποκτήθηκαν από την αποκατάσταση ([...] ευρώ)· |
| --- | --- |

γ)

τα κέρδη που αποκτήθηκαν από την αποκατάσταση ([...] ευρώ)·

| δ) | την παρούσα αξία του μισθώματος για την περίοδο από το 2029 και μετά (σε παρούσα αξία [...] ευρώ). |
| --- | --- |

δ)

την παρούσα αξία του μισθώματος για την περίοδο από το 2029 και μετά (σε παρούσα αξία [...] ευρώ).

| (154) | Επιπλέον, η GVV, όπως διαπιστώνεται στο σημείο 7.2.4, με βάση τις ρεαλιστικές προσδοκίες της NEUWOGES έπρεπε να εκτιμηθεί με προεξοφλημένη παρούσα αξία [...] ευρώ. Ως εκ τούτου, η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης είχε συνολική αξία [...] ευρώ για τη NEUWOGES. |
| --- | --- |

(154)

Επιπλέον, η GVV, όπως διαπιστώνεται στο σημείο 7.2.4, με βάση τις ρεαλιστικές προσδοκίες της NEUWOGES έπρεπε να εκτιμηθεί με προεξοφλημένη παρούσα αξία [...] ευρώ. Ως εκ τούτου, η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης είχε συνολική αξία [...] ευρώ για τη NEUWOGES.

7.3.   ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ

| (155) | Για να μπορεί να προσδιοριστεί κατά πόσον η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης που σύναψε η NEUWOGES με την BAVARIA αντιστοιχεί με τις συμβάσεις για τις οποίες ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, η αξία αυτής της συναλλαγής πρέπει να συγκριθεί τώρα με την αξία άλλων οικονομικών επιλογών. Αν η NEUWOGES είχε μια πιο ευνοϊκή εναλλακτική λύση από οικονομική άποψη, η απόφαση για τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί επιλογή δράσης, την οποία θα είχε κάνει ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. |
| --- | --- |

(155)

Για να μπορεί να προσδιοριστεί κατά πόσον η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης που σύναψε η NEUWOGES με την BAVARIA αντιστοιχεί με τις συμβάσεις για τις οποίες ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, η αξία αυτής της συναλλαγής πρέπει να συγκριθεί τώρα με την αξία άλλων οικονομικών επιλογών. Αν η NEUWOGES είχε μια πιο ευνοϊκή εναλλακτική λύση από οικονομική άποψη, η απόφαση για τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί επιλογή δράσης, την οποία θα είχε κάνει ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς.

| (156) | Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να σημειωθεί ότι η εκμίσθωση των κτηρίων χωρίς αποκατάσταση ή ακόμη και η κατεδάφιση θα ήταν ελάχιστα εφαρμόσιμες εναλλακτικές λύσεις. Καταρχάς, μια εκμίσθωση χωρίς αποκατάσταση θα δημιουργούσε περιορισμένα μόνο έσοδα. Επιπλέον, ήταν σαφές ότι τα μη αποκαταστημένα κτήρια θα πλήττονταν σε μεγαλύτερο βαθμό από κενά ακίνητα, από ό,τι τα αποκαταστημένα κτήρια. (101) Ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία που να οδηγούν στο συμπέρασμα ότι σε περίπτωση εκμίσθωσης μη αποκαταστημένων κτηρίων θα μπορούσαν να αναμένονται υψηλότερα κέρδη από ό,τι αναμενόταν στο πλαίσιο της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης. Η κατεδάφιση δεν θα έφερνε κανενός είδους έσοδα, αλλά θα συνεπαγόταν τις αντίστοιχες δαπάνες κατεδάφισης. Ως εκ τούτου, ούτε αυτή κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998) δεν θα ήταν εφαρμόσιμη εναλλακτική λύση. |
| --- | --- |

(156)

Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να σημειωθεί ότι η εκμίσθωση των κτηρίων χωρίς αποκατάσταση ή ακόμη και η κατεδάφιση θα ήταν ελάχιστα εφαρμόσιμες εναλλακτικές λύσεις. Καταρχάς, μια εκμίσθωση χωρίς αποκατάσταση θα δημιουργούσε περιορισμένα μόνο έσοδα. Επιπλέον, ήταν σαφές ότι τα μη αποκαταστημένα κτήρια θα πλήττονταν σε μεγαλύτερο βαθμό από κενά ακίνητα, από ό,τι τα αποκαταστημένα κτήρια. (101) Ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία που να οδηγούν στο συμπέρασμα ότι σε περίπτωση εκμίσθωσης μη αποκαταστημένων κτηρίων θα μπορούσαν να αναμένονται υψηλότερα κέρδη από ό,τι αναμενόταν στο πλαίσιο της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης. Η κατεδάφιση δεν θα έφερνε κανενός είδους έσοδα, αλλά θα συνεπαγόταν τις αντίστοιχες δαπάνες κατεδάφισης. Ως εκ τούτου, ούτε αυτή κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998) δεν θα ήταν εφαρμόσιμη εναλλακτική λύση.

7.3.1.   Χρηματοδότηση μέσω δανείων ως πιθανή επιλογή

| (157) | Ως πρώτη πιθανή εναλλακτική λύση θα λαμβανόταν υπόψη η χρηματοδότηση μέσω δανείων. Αν η NEUWOGES χρηματοδοτήσει την αποκατάσταση των επίμαχων κτηρίων μέσω δανείων, θα μπορούσε να υλοποιήσει κατά ένα μέρος τα ίδια κέρδη, όπως στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. Πρώτον, θα είχε εκμισθώσει το αποκατεστημένο κτήριο και κατά συνέπεια θα μπορούσε να επιτύχει καλά έσοδα. Επιπλέον, θα είχε παραμείνει – σε αντίθεση με τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης – ιδιοκτήτρια των κτηρίων. |
| --- | --- |

(157)

Ως πρώτη πιθανή εναλλακτική λύση θα λαμβανόταν υπόψη η χρηματοδότηση μέσω δανείων. Αν η NEUWOGES χρηματοδοτήσει την αποκατάσταση των επίμαχων κτηρίων μέσω δανείων, θα μπορούσε να υλοποιήσει κατά ένα μέρος τα ίδια κέρδη, όπως στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. Πρώτον, θα είχε εκμισθώσει το αποκατεστημένο κτήριο και κατά συνέπεια θα μπορούσε να επιτύχει καλά έσοδα. Επιπλέον, θα είχε παραμείνει – σε αντίθεση με τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης – ιδιοκτήτρια των κτηρίων.

| (158) | Ωστόσο, είναι προφανές ότι μια χρηματοδότηση μέσω δανείων θα συνδεόταν επίσης με ορισμένα μειονεκτήματα. Πρώτον, η NEUWOGES θα έπρεπε να διαθέσει το 30 % του ποσού επενδύσεων από τα ίδια κεφάλαια της, αφού κατά την άποψη της NEUWOGES έπρεπε να διατηρηθεί δείκτης ίδιων κεφαλαίων 30 %. (102) Στα τέλη του 1997, στο εποπτικό συμβούλιο της NEUWOGES συζητήθηκε η δυνατότητα να μειωθεί ο δείκτης ίδιων κεφαλαίων για να δοθεί δυνατότητα μεγαλύτερων επενδύσεων. Ωστόσο, αυτή η πρόταση απορρίφθηκε από το διοικητικό συμβούλιο ως οικονομικά ασύμφορη, διότι θα οδηγούσε σε απαράδεκτα υψηλό χρέος. (103) Το διοικητικό συμβούλιο δήλωσε σχετικά: «Η μείωση του δείκτη ίδιων κεφαλαίων από 30 σε 25 % θα ήταν απαράδεκτη (ύψος χρέους)». (104) Ο κ. Räuber, μέλος του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES, διαπίστωσε επίσης ότι «από την πλευρά της οικονομίας των επιχειρήσεων, είναι αδιανόητη η μείωση του δείκτη ίδιων κεφαλαίων. Οι υποχρεώσεις της επιχείρησης πρέπει να εκπληρώνονται». (105) Ως εκ τούτου, για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων αποκατάστασης ύψους [...] ευρώ, η NEUWOGES θα έπρεπε να συνεισφέρει [...] ευρώ ως ίδια κεφάλαια. Υπάρχουν σημαντικές αμφιβολίες ότι θα ήταν άμεσα διαθέσιμα ίδια κεφάλαια σε αυτό το ύψος. Από τα πρακτικά του εποπτικού συμβουλίου προκύπτει ότι το πιθανό συνολικό ποσό επενδύσεων για το 1998 (συμπεριλαμβανομένων των δανείων) ανερχόταν περίπου σε [...] ευρώ και ότι αυτό το ποσό είχε ήδη προγραμματιστεί για άλλα σχέδια. (106) Με αυτόν τον τρόπο ήταν σαφές ότι η NEUWOGES θα μπορούσε να είχε χρηματοδοτήσει τις εργασίες αποκατάστασης μέσω δανείου μόνο αν είχε παραιτηθεί από άλλα έργα. |
| --- | --- |

(158)

Ωστόσο, είναι προφανές ότι μια χρηματοδότηση μέσω δανείων θα συνδεόταν επίσης με ορισμένα μειονεκτήματα. Πρώτον, η NEUWOGES θα έπρεπε να διαθέσει το 30 % του ποσού επενδύσεων από τα ίδια κεφάλαια της, αφού κατά την άποψη της NEUWOGES έπρεπε να διατηρηθεί δείκτης ίδιων κεφαλαίων 30 %. (102) Στα τέλη του 1997, στο εποπτικό συμβούλιο της NEUWOGES συζητήθηκε η δυνατότητα να μειωθεί ο δείκτης ίδιων κεφαλαίων για να δοθεί δυνατότητα μεγαλύτερων επενδύσεων. Ωστόσο, αυτή η πρόταση απορρίφθηκε από το διοικητικό συμβούλιο ως οικονομικά ασύμφορη, διότι θα οδηγούσε σε απαράδεκτα υψηλό χρέος. (103) Το διοικητικό συμβούλιο δήλωσε σχετικά: «Η μείωση του δείκτη ίδιων κεφαλαίων από 30 σε 25 % θα ήταν απαράδεκτη (ύψος χρέους)». (104) Ο κ. Räuber, μέλος του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES, διαπίστωσε επίσης ότι «από την πλευρά της οικονομίας των επιχειρήσεων, είναι αδιανόητη η μείωση του δείκτη ίδιων κεφαλαίων. Οι υποχρεώσεις της επιχείρησης πρέπει να εκπληρώνονται». (105) Ως εκ τούτου, για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων αποκατάστασης ύψους [...] ευρώ, η NEUWOGES θα έπρεπε να συνεισφέρει [...] ευρώ ως ίδια κεφάλαια. Υπάρχουν σημαντικές αμφιβολίες ότι θα ήταν άμεσα διαθέσιμα ίδια κεφάλαια σε αυτό το ύψος. Από τα πρακτικά του εποπτικού συμβουλίου προκύπτει ότι το πιθανό συνολικό ποσό επενδύσεων για το 1998 (συμπεριλαμβανομένων των δανείων) ανερχόταν περίπου σε [...] ευρώ και ότι αυτό το ποσό είχε ήδη προγραμματιστεί για άλλα σχέδια. (106) Με αυτόν τον τρόπο ήταν σαφές ότι η NEUWOGES θα μπορούσε να είχε χρηματοδοτήσει τις εργασίες αποκατάστασης μέσω δανείου μόνο αν είχε παραιτηθεί από άλλα έργα.

| (159) | Σε αντίθεση με τη χρηματοδότηση μέσω δανείων, η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης είχε το πλεονέκτημα ότι η NEUWOGES όχι μόνο δεν χρειαζόταν να χρησιμοποιήσει ίδια κεφάλαια, αλλά ελάμβανε ακόμη και νέα ρευστότητα και επιπλέον εξασφαλιζόταν η πλήρης χρηματοδότηση της αποκατάστασης των κτηρίων. |
| --- | --- |

(159)

Σε αντίθεση με τη χρηματοδότηση μέσω δανείων, η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης είχε το πλεονέκτημα ότι η NEUWOGES όχι μόνο δεν χρειαζόταν να χρησιμοποιήσει ίδια κεφάλαια, αλλά ελάμβανε ακόμη και νέα ρευστότητα και επιπλέον εξασφαλιζόταν η πλήρης χρηματοδότηση της αποκατάστασης των κτηρίων.

| (160) | Αν ληφθούν υπόψη όλοι αυτοί οι συλλογισμοί, δεν μπορεί να θεωρηθεί αποδεδειγμένο ότι θα ήταν δυνατή μια αποκατάσταση χρηματοδοτούμενη από δάνεια ή, εφόσον θα ήταν δυνατή, θα ήταν πιο συμφέρουσα για τη NEUWOGES από ό,τι μια συναλλαγή με την BAVARIA. Το γεγονός ότι η NEUWOGES σχεδόν δεν διέθετε τα ίδια κεφάλαια που απαιτούνται για τη χορήγηση δανείου και δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει την πρόσθετη ρευστότητα για τη χρηματοδότηση άλλων επενδύσεων οδηγεί μάλλον στο συμπέρασμα ότι ήταν λογική η απόφαση υπέρ της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης και κατά της χρηματοδότησης μέσω δανείων. |
| --- | --- |

(160)

Αν ληφθούν υπόψη όλοι αυτοί οι συλλογισμοί, δεν μπορεί να θεωρηθεί αποδεδειγμένο ότι θα ήταν δυνατή μια αποκατάσταση χρηματοδοτούμενη από δάνεια ή, εφόσον θα ήταν δυνατή, θα ήταν πιο συμφέρουσα για τη NEUWOGES από ό,τι μια συναλλαγή με την BAVARIA. Το γεγονός ότι η NEUWOGES σχεδόν δεν διέθετε τα ίδια κεφάλαια που απαιτούνται για τη χορήγηση δανείου και δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει την πρόσθετη ρευστότητα για τη χρηματοδότηση άλλων επενδύσεων οδηγεί μάλλον στο συμπέρασμα ότι ήταν λογική η απόφαση υπέρ της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης και κατά της χρηματοδότησης μέσω δανείων.

7.3.2.   Άμεση πώληση ως πιθανή επιλογή

| (161) | Μια δεύτερη σοβαρή υπό εξέταση επιλογή θα ήταν η άμεση πώληση των κτηρίων και του οικοπέδου. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσον η εν λόγω πώληση θα ήταν πιο συμφέρουσα. |
| --- | --- |

(161)

Μια δεύτερη σοβαρή υπό εξέταση επιλογή θα ήταν η άμεση πώληση των κτηρίων και του οικοπέδου. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσον η εν λόγω πώληση θα ήταν πιο συμφέρουσα.

7.3.2.1.   Εκτίμηση λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς του 1997 και του 2007

| (162) | Κατά τη σύγκριση της αξίας της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης για τη NEUWOGES και όσον αφορά τα πλεονεκτήματα που θα είχε η άμεση αγορά, το κεντρικό ερώτημα είναι ποια τιμή θα μπορούσε να επιτύχει η NEUWOGES σε περίπτωση «κανονικής» πώλησης. Στην περίπτωση αυτή, οι δύο πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς του 1997 και του 2007 διαδραματίζουν συγκεκριμένο ρόλο. |
| --- | --- |

(162)

Κατά τη σύγκριση της αξίας της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης για τη NEUWOGES και όσον αφορά τα πλεονεκτήματα που θα είχε η άμεση αγορά, το κεντρικό ερώτημα είναι ποια τιμή θα μπορούσε να επιτύχει η NEUWOGES σε περίπτωση «κανονικής» πώλησης. Στην περίπτωση αυτή, οι δύο πραγματογνωμοσύνες για την αξία αγοράς του 1997 και του 2007 διαδραματίζουν συγκεκριμένο ρόλο.

| (163) | Αυτές οι δύο πραγματογνωμοσύνες ανατέθηκαν από τη NEUWOGES προκειμένου να εκτιμηθούν τα επίμαχα περιουσιακά στοιχεία (κτήρια και οικόπεδα) το 1997. Η μία πραγματογνωμοσύνη καταρτίστηκε το 1997 από εσωτερικό εμπειρογνώμονα της εταιρείας και η άλλη το 2007 καταρτίστηκε αναδρομικά από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα. Στην πραγματογνωμοσύνη του 1997, η αξία εκτιμήθηκε σε [...] ευρώ, αντίθετα στη πραγματογνωμοσύνη του 2007 σε [...] ευρώ. (107) Στις δύο πραγματογνωμοσύνες τα κτήρια (1997: [...] ευρώ, 2007: [...] ευρώ) και τα οικόπεδα (1997: [...] ευρώ, 2007: [...] ευρώ) αξιολογήθηκαν χωριστά. Οι δύο πραγματογνωμοσύνες βασίζονται ουσιαστικά στην ίδια μέθοδο («Μέθοδος ταμειακής ροής»). |
| --- | --- |

(163)

Αυτές οι δύο πραγματογνωμοσύνες ανατέθηκαν από τη NEUWOGES προκειμένου να εκτιμηθούν τα επίμαχα περιουσιακά στοιχεία (κτήρια και οικόπεδα) το 1997. Η μία πραγματογνωμοσύνη καταρτίστηκε το 1997 από εσωτερικό εμπειρογνώμονα της εταιρείας και η άλλη το 2007 καταρτίστηκε αναδρομικά από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα. Στην πραγματογνωμοσύνη του 1997, η αξία εκτιμήθηκε σε [...] ευρώ, αντίθετα στη πραγματογνωμοσύνη του 2007 σε [...] ευρώ. (107) Στις δύο πραγματογνωμοσύνες τα κτήρια (1997: [...] ευρώ, 2007: [...] ευρώ) και τα οικόπεδα (1997: [...] ευρώ, 2007: [...] ευρώ) αξιολογήθηκαν χωριστά. Οι δύο πραγματογνωμοσύνες βασίζονται ουσιαστικά στην ίδια μέθοδο («Μέθοδος ταμειακής ροής»).

| (164) | Δεδομένου ότι η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 2007 δεν καταρτίστηκε παρά μόνο μετά τη σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης, κατά την άποψη της Επιτροπής δεν μπορεί να χρησιμεύσει ως αξιόπιστη βάση για τον προσδιορισμό της αξίας των περιουσιακών στοιχείων το 1997, σύμφωνα με το τότε επίπεδο γνώσεων της NEUWOGES. Η NEUWOGES τελικά δεν μπόρεσε να στηρίξει την απόφασή της για το αν θα έπρεπε να συνάψει τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης με την BAVARIA στην πραγματογνωμοσύνη που καταρτίστηκε το 2007 αναδρομικά. |
| --- | --- |

(164)

Δεδομένου ότι η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 2007 δεν καταρτίστηκε παρά μόνο μετά τη σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης, κατά την άποψη της Επιτροπής δεν μπορεί να χρησιμεύσει ως αξιόπιστη βάση για τον προσδιορισμό της αξίας των περιουσιακών στοιχείων το 1997, σύμφωνα με το τότε επίπεδο γνώσεων της NEUWOGES. Η NEUWOGES τελικά δεν μπόρεσε να στηρίξει την απόφασή της για το αν θα έπρεπε να συνάψει τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης με την BAVARIA στην πραγματογνωμοσύνη που καταρτίστηκε το 2007 αναδρομικά.

| (165) | Ωστόσο, κατά την άποψη της Επιτροπής, ούτε η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997 δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αξιόπιστος δείκτης για την αξία των ακινήτων το 1997 σύμφωνα με το τότε επίπεδο γνώσεων της NEUWOGES. Όπως διαπιστώθηκε κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, το διοικητικό συμβούλιο της NEUWOGES γνώριζε καλά ότι η πραγματογνωμοσύνη του 1997 δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί αξιόπιστη βάση αποτίμησης κατά τη στιγμή της σύναψης των επίμαχων συμβάσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, διαφωτιστικές είναι οι εξής διαπιστώσεις:






  α) | Ενοίκια
  Η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997 βασίστηκε σε ενοίκιο μεταξύ [...] ευρώ/m2 και [...] ευρώ/m2. Ταυτόχρονα, ο πρώτος τιμοκατάλογος ενοικίων για το Δήμο Neubrandenburg που ίσχυε από την 1η Ιανουαρίου 1998 και βασιζόταν σε δεδομένα του 1997 για αποκατεστημένες κατοικίες εμπεριείχε μέσο επίπεδο ενοικίων μεταξύ 3,90 ευρώ/m2 και 4,38 ευρώ/m2. Ως μεγάλη εταιρεία ακινήτων που δραστηριοποιείται στο Neubrandenburg, η NEUWOGES θα έπρεπε αναγκαστικά να γνωρίζει το μέσο επίπεδο ενοικίων στο Neubrandenburg. Κατά συνέπεια, η NEUWOGES κατά την εκτίμηση των ακινήτων θα έπρεπε να στηρίζεται σε αυτά τα δεδομένα. Στην πραγματικότητα, η σύμβαση συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης για την περίοδο μετά την αποκατάσταση (άρα μετά το 1999, δηλαδή σε στιγμή μεταγενέστερη κατά δύο έτη από τη στιγμή κατά την οποία συγκεντρώθηκαν τα δεδομένα στα οποία βασίστηκε ο πρώτος τιμοκατάλογος ενοικίων) προέβλεπε ύψος ενοικίου κατά μέσο όρο [...] ευρώ/m2, γεγονός που αντιστοιχούσε επίσης με τον τιμοκατάλογο ενοικίων. |
| --- | --- | --- |

(165)

Ωστόσο, κατά την άποψη της Επιτροπής, ούτε η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997 δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αξιόπιστος δείκτης για την αξία των ακινήτων το 1997 σύμφωνα με το τότε επίπεδο γνώσεων της NEUWOGES. Όπως διαπιστώθηκε κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, το διοικητικό συμβούλιο της NEUWOGES γνώριζε καλά ότι η πραγματογνωμοσύνη του 1997 δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί αξιόπιστη βάση αποτίμησης κατά τη στιγμή της σύναψης των επίμαχων συμβάσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, διαφωτιστικές είναι οι εξής διαπιστώσεις:

α)

Ενοίκια

Η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997 βασίστηκε σε ενοίκιο μεταξύ [...] ευρώ/m2 και [...] ευρώ/m2. Ταυτόχρονα, ο πρώτος τιμοκατάλογος ενοικίων για το Δήμο Neubrandenburg που ίσχυε από την 1η Ιανουαρίου 1998 και βασιζόταν σε δεδομένα του 1997 για αποκατεστημένες κατοικίες εμπεριείχε μέσο επίπεδο ενοικίων μεταξύ 3,90 ευρώ/m2 και 4,38 ευρώ/m2. Ως μεγάλη εταιρεία ακινήτων που δραστηριοποιείται στο Neubrandenburg, η NEUWOGES θα έπρεπε αναγκαστικά να γνωρίζει το μέσο επίπεδο ενοικίων στο Neubrandenburg. Κατά συνέπεια, η NEUWOGES κατά την εκτίμηση των ακινήτων θα έπρεπε να στηρίζεται σε αυτά τα δεδομένα. Στην πραγματικότητα, η σύμβαση συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης για την περίοδο μετά την αποκατάσταση (άρα μετά το 1999, δηλαδή σε στιγμή μεταγενέστερη κατά δύο έτη από τη στιγμή κατά την οποία συγκεντρώθηκαν τα δεδομένα στα οποία βασίστηκε ο πρώτος τιμοκατάλογος ενοικίων) προέβλεπε ύψος ενοικίου κατά μέσο όρο [...] ευρώ/m2, γεγονός που αντιστοιχούσε επίσης με τον τιμοκατάλογο ενοικίων.

| β) | Κόστος αποκατάστασης
  Κατά τη διάρκεια της σύνταξης της πραγματογνωμοσύνης για την αξία αγοράς την άνοιξη του 1997 με βάση έξοδα αποκατάστασης ύψους [...] ευρώ, το διοικητικό συμβούλιο της NEUWOGES ανέφερε την ίδια χρονική περίοδο (Μάρτιος 1997) σε μια επιστολή στην BAVARIA ότι εκτιμούσε το κόστος αποκατάστασης σε [...] ευρώ. Συνεπώς, είναι προφανές ότι η NEUWOGES πολύ πιθανόν γνώριζε ότι το απαιτούμενο κόστος αποκατάστασης στην πραγματογνωμοσύνη του 1997 είχε υποτιμηθεί σημαντικά. Το κατ’ αποκοπή ποσό που συμφωνήθηκε μεταξύ της BAVARIA και της θυγατρικής της NEUWOGES, της BRG, για την αποκατάσταση των ακινήτων ήταν ακόμη και σημαντικά υψηλότερο ([...] ευρώ), γεγονός που πρέπει να θεωρηθεί ένδειξη ότι η NEUWOGES κατά τη σύναψη των συμβάσεων με την BAVARIA γνώριζε ότι το κόστος αποκατάστασης στην πραγματογνωμοσύνη του 1997 είχε εκτιμηθεί υπερβολικά χαμηλά κατά σχεδόν 10 εκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

β)

Κόστος αποκατάστασης

Κατά τη διάρκεια της σύνταξης της πραγματογνωμοσύνης για την αξία αγοράς την άνοιξη του 1997 με βάση έξοδα αποκατάστασης ύψους [...] ευρώ, το διοικητικό συμβούλιο της NEUWOGES ανέφερε την ίδια χρονική περίοδο (Μάρτιος 1997) σε μια επιστολή στην BAVARIA ότι εκτιμούσε το κόστος αποκατάστασης σε [...] ευρώ. Συνεπώς, είναι προφανές ότι η NEUWOGES πολύ πιθανόν γνώριζε ότι το απαιτούμενο κόστος αποκατάστασης στην πραγματογνωμοσύνη του 1997 είχε υποτιμηθεί σημαντικά. Το κατ’ αποκοπή ποσό που συμφωνήθηκε μεταξύ της BAVARIA και της θυγατρικής της NEUWOGES, της BRG, για την αποκατάσταση των ακινήτων ήταν ακόμη και σημαντικά υψηλότερο ([...] ευρώ), γεγονός που πρέπει να θεωρηθεί ένδειξη ότι η NEUWOGES κατά τη σύναψη των συμβάσεων με την BAVARIA γνώριζε ότι το κόστος αποκατάστασης στην πραγματογνωμοσύνη του 1997 είχε εκτιμηθεί υπερβολικά χαμηλά κατά σχεδόν 10 εκατ. ευρώ.

| γ) | Απομένουσα ωφέλιμη ζωή
  Στην πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997, σε σχέση με την προγραμματισμένη αποκατάσταση γενικά θεωρήθηκε ως βάση απομένουσα ωφέλιμη ζωή [...] έως [...] ετών. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι το χαμηλό κόστος αποκατάστασης που είχε εκτιμηθεί στην πραγματογνωμοσύνη του 1997 δεν είναι οπωσδήποτε συμβατό με την παραδοχή ότι η αποκατάσταση θα παρέτεινε σημαντικά τη διάρκεια ζωής των κτηρίων. |
| --- | --- |

γ)

Απομένουσα ωφέλιμη ζωή

Στην πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997, σε σχέση με την προγραμματισμένη αποκατάσταση γενικά θεωρήθηκε ως βάση απομένουσα ωφέλιμη ζωή [...] έως [...] ετών. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι το χαμηλό κόστος αποκατάστασης που είχε εκτιμηθεί στην πραγματογνωμοσύνη του 1997 δεν είναι οπωσδήποτε συμβατό με την παραδοχή ότι η αποκατάσταση θα παρέτεινε σημαντικά τη διάρκεια ζωής των κτηρίων.

| δ) | Αξία οικοπέδων
  Πρέπει να διαπιστωθεί ότι στην πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997, κατά την εκτίμηση των επίμαχων οικοπέδων δεν ελήφθησαν υπόψη παράγοντες μείωσης της αξίας (αντίθετα, στην πραγματογνωμοσύνη του 2007 ελήφθησαν υπόψη). Σε αυτούς τους παράγοντες συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, οι υφιστάμενες υποδομές που δεν μπορούν να μετακινηθούν ή να αφαιρεθούν (συστήματα αποχέτευσης, αγωγοί) ή ακόμη και μια δυσμενής κατάτμηση του οικοπέδου. Κατά κανόνα, αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της αξίας. Αυτοί οι παράγοντες έπρεπε να ήταν γνωστοί στη NEUWOGES, ως ιδιοκτήτρια των οικοπέδων. Κατά συνέπεια, έπρεπε επίσης να γνωρίζει ότι η αξία των οικοπέδων είχε εκτιμηθεί σε υπερβολικά μεγάλο ύψος στην πραγματογνωμοσύνη του 1997. |
| --- | --- |

δ)

Αξία οικοπέδων

Πρέπει να διαπιστωθεί ότι στην πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997, κατά την εκτίμηση των επίμαχων οικοπέδων δεν ελήφθησαν υπόψη παράγοντες μείωσης της αξίας (αντίθετα, στην πραγματογνωμοσύνη του 2007 ελήφθησαν υπόψη). Σε αυτούς τους παράγοντες συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, οι υφιστάμενες υποδομές που δεν μπορούν να μετακινηθούν ή να αφαιρεθούν (συστήματα αποχέτευσης, αγωγοί) ή ακόμη και μια δυσμενής κατάτμηση του οικοπέδου. Κατά κανόνα, αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της αξίας. Αυτοί οι παράγοντες έπρεπε να ήταν γνωστοί στη NEUWOGES, ως ιδιοκτήτρια των οικοπέδων. Κατά συνέπεια, έπρεπε επίσης να γνωρίζει ότι η αξία των οικοπέδων είχε εκτιμηθεί σε υπερβολικά μεγάλο ύψος στην πραγματογνωμοσύνη του 1997.

| (166) | Συνοψίζοντας, μπορεί να διαπιστωθεί ότι η NEUWOGES αποδεδειγμένα γνώριζε ότι ορισμένες από τις κεντρικές παραδοχές στις οποίες βασίστηκε η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997, ιδίως όσον αφορά τις κόστος αποκατάστασης, δεν ευσταθούσαν. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η πραγματογνωμοσύνη του 1997 δεν παρέχει αξιόπιστα δεδομένα για την αξία των περιουσιακών στοιχείων το 1997, σύμφωνα με το τότε επίπεδο γνώσεων της NEUWOGES. |
| --- | --- |

(166)

Συνοψίζοντας, μπορεί να διαπιστωθεί ότι η NEUWOGES αποδεδειγμένα γνώριζε ότι ορισμένες από τις κεντρικές παραδοχές στις οποίες βασίστηκε η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997, ιδίως όσον αφορά τις κόστος αποκατάστασης, δεν ευσταθούσαν. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η πραγματογνωμοσύνη του 1997 δεν παρέχει αξιόπιστα δεδομένα για την αξία των περιουσιακών στοιχείων το 1997, σύμφωνα με το τότε επίπεδο γνώσεων της NEUWOGES.

| (167) | Επιπλέον, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, ο οποίος θα είχε βρεθεί στην κατάσταση της NEUWOGES, βάσει των πληροφοριών που ήταν διαθέσιμες στη NEUWOGES κατά την καθοριστική χρονική περίοδο κατά την εκ των προτέρων εκτίμηση της αξίας του ακινήτου θα είχε πιθανώς καταλήξει σε αποτελέσματα που θα ήταν πολύ παρόμοια με εκείνα της πραγματογνωμοσύνης του 2007 η οποία καταρτίστηκε αναδρομικά. Όπως συνέβη επίσης σε αυτήν την αναδρομική πραγματογνωμοσύνη του 2007, ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς στην κατάσταση της NEUWOGES, στηριζόμενος στις εκ των προτέρων προσδοκίες του όσον αφορά τα ανακτήσιμα ενοίκια που αναφέρονται στον καθοριστικό τιμοκατάλογο ενοικίων, θα είχε εκτιμήσει το κόστος αποκατάστασης σε ύψος που θα προσέγγιζε περισσότερο το ποσό που είχε συμφωνηθεί μεταξύ της BAVARIA και BRG και θα είχε προσαρμόσει την αξία του οικοπέδου, λαμβάνοντας υπόψη τους παράγοντες μείωσης της αξίας που θα του ήταν γνωστοί. Εκτός αυτού, ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς στην κατάσταση της NEUWOGES, υπό το πρίσμα των σχεδιαζόμενων μέτρων αποκατάστασης και από συγκριτικά στοιχεία (όπως είχε συμβεί και στην αξιολόγηση του 2007) θα είχε εξετάσει προσεκτικά την απομένουσα ωφέλιμη ζωή, ούτως ώστε να μπορεί να εξαχθεί εύλογα το συμπέρασμα ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς στην κατάσταση της NEUWOGES θα είχε στηρίξει την αξιολόγησή του σε αξιολογήσεις της απομένουσας ωφέλιμης ζωής που θα προσέγγιζαν εκείνες της αναδρομικής αξιολόγησης του 2007. |
| --- | --- |

(167)

Επιπλέον, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, ο οποίος θα είχε βρεθεί στην κατάσταση της NEUWOGES, βάσει των πληροφοριών που ήταν διαθέσιμες στη NEUWOGES κατά την καθοριστική χρονική περίοδο κατά την εκ των προτέρων εκτίμηση της αξίας του ακινήτου θα είχε πιθανώς καταλήξει σε αποτελέσματα που θα ήταν πολύ παρόμοια με εκείνα της πραγματογνωμοσύνης του 2007 η οποία καταρτίστηκε αναδρομικά. Όπως συνέβη επίσης σε αυτήν την αναδρομική πραγματογνωμοσύνη του 2007, ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς στην κατάσταση της NEUWOGES, στηριζόμενος στις εκ των προτέρων προσδοκίες του όσον αφορά τα ανακτήσιμα ενοίκια που αναφέρονται στον καθοριστικό τιμοκατάλογο ενοικίων, θα είχε εκτιμήσει το κόστος αποκατάστασης σε ύψος που θα προσέγγιζε περισσότερο το ποσό που είχε συμφωνηθεί μεταξύ της BAVARIA και BRG και θα είχε προσαρμόσει την αξία του οικοπέδου, λαμβάνοντας υπόψη τους παράγοντες μείωσης της αξίας που θα του ήταν γνωστοί. Εκτός αυτού, ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς στην κατάσταση της NEUWOGES, υπό το πρίσμα των σχεδιαζόμενων μέτρων αποκατάστασης και από συγκριτικά στοιχεία (όπως είχε συμβεί και στην αξιολόγηση του 2007) θα είχε εξετάσει προσεκτικά την απομένουσα ωφέλιμη ζωή, ούτως ώστε να μπορεί να εξαχθεί εύλογα το συμπέρασμα ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς στην κατάσταση της NEUWOGES θα είχε στηρίξει την αξιολόγησή του σε αξιολογήσεις της απομένουσας ωφέλιμης ζωής που θα προσέγγιζαν εκείνες της αναδρομικής αξιολόγησης του 2007.

| (168) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς στην κατάσταση της NEUWOGES θα είχε εκτιμήσει την αξία των περιουσιακών στοιχείων πριν από τη σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης λογικά κατά προσέγγιση σε [...] ευρώ (όπως και στην πραγματογνωμοσύνη του 2007). |
| --- | --- |

(168)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς στην κατάσταση της NEUWOGES θα είχε εκτιμήσει την αξία των περιουσιακών στοιχείων πριν από τη σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης λογικά κατά προσέγγιση σε [...] ευρώ (όπως και στην πραγματογνωμοσύνη του 2007).

7.3.2.2.   Σύγκριση των επιλογών «άμεση πώληση» και «πώληση και επανεκμίσθωση»

| (169) | Υπενθύμιση: Η συνολική αξία της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης ανήλθε σε [...] ευρώ για τη NEUWOGES. Ωστόσο, η παραπάνω ανάλυση έδειξε ότι η NEUWOGES ρεαλιστικά θα μπορούσε να θεωρήσει ως βάση αξία του περιουσιακού στοιχείου [...] ευρώ, η οποία που βρίσκεται μόνο [...] % πάνω από την αξία της συναλλαγής πώλησης και επαναμίσθωσης. Αυτή η μικρή διαφορά δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε επιλέξει αναγκαστικά την άμεση πώληση.






  α) | Πρώτον, δεν πρέπει να παραβλέπεται το γεγονός ότι η επίμαχη επιλογή της άμεσης πώλησης αφορούσε πώληση των κτηρίων καθώς και των αντίστοιχων οικοπέδων, ενώ η BAVARIA έχει αγοράσει μόνο τα κτήρια, ενώ για το οικόπεδο έχει αποκτήσει μόνο δικαιώματα εμφύτευσης για περίοδο 75 ετών. Τα οικόπεδα παρέμειναν με αυτή τη μορφή στην κυριότητα της NEUWOGES. Η αξία των οικοπέδων και μόνο θα είχε εκτιμηθεί από τη NEUWOGES σε αξία [...] ευρώ (όπως και στη πραγματογνωμοσύνη 2007). Είναι βεβαίως δύσκολο να υπολογιστεί με ακρίβεια η αξία που διατηρήθηκε για τη NEUWOGES λόγω του γεγονότος ότι δεν έχει πωλήσει τα οικόπεδα, αλλά έχει συστήσει μόνο δικαιώματα εμφύτευσης σε αυτά. Πρέπει, ωστόσο, να θεωρηθεί ότι η παραμονή της κυριότητας των οικοπέδων στη NEUWOGES δικαιολογούσε μια κάπως χαμηλότερη τιμή συναλλαγής. |
| --- | --- | --- |

(169)

Υπενθύμιση: Η συνολική αξία της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης ανήλθε σε [...] ευρώ για τη NEUWOGES. Ωστόσο, η παραπάνω ανάλυση έδειξε ότι η NEUWOGES ρεαλιστικά θα μπορούσε να θεωρήσει ως βάση αξία του περιουσιακού στοιχείου [...] ευρώ, η οποία που βρίσκεται μόνο [...] % πάνω από την αξία της συναλλαγής πώλησης και επαναμίσθωσης. Αυτή η μικρή διαφορά δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε επιλέξει αναγκαστικά την άμεση πώληση.

α)

Πρώτον, δεν πρέπει να παραβλέπεται το γεγονός ότι η επίμαχη επιλογή της άμεσης πώλησης αφορούσε πώληση των κτηρίων καθώς και των αντίστοιχων οικοπέδων, ενώ η BAVARIA έχει αγοράσει μόνο τα κτήρια, ενώ για το οικόπεδο έχει αποκτήσει μόνο δικαιώματα εμφύτευσης για περίοδο 75 ετών. Τα οικόπεδα παρέμειναν με αυτή τη μορφή στην κυριότητα της NEUWOGES. Η αξία των οικοπέδων και μόνο θα είχε εκτιμηθεί από τη NEUWOGES σε αξία [...] ευρώ (όπως και στη πραγματογνωμοσύνη 2007). Είναι βεβαίως δύσκολο να υπολογιστεί με ακρίβεια η αξία που διατηρήθηκε για τη NEUWOGES λόγω του γεγονότος ότι δεν έχει πωλήσει τα οικόπεδα, αλλά έχει συστήσει μόνο δικαιώματα εμφύτευσης σε αυτά. Πρέπει, ωστόσο, να θεωρηθεί ότι η παραμονή της κυριότητας των οικοπέδων στη NEUWOGES δικαιολογούσε μια κάπως χαμηλότερη τιμή συναλλαγής.

| β) | Δεύτερον, πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχουν αμφιβολίες ως προς το αν θα μπορούσε πράγματι να έχει επιτευχθεί η τιμή την οποία ο οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε εκτιμήσει στην ίδια κατάσταση όπως η NEUWOGES. Η μόνη συγκεκριμένη προσφορά αγοράς για την οποία η NEUWOGES προσκόμισε πληροφορίες υπεβλήθη από την εταιρεία Felske-Immobilien, η οποία φέρεται να είχε προσφέρει τιμή [...] ευρώ/m2, η οποία θα είχε οδηγήσει σε συνολική τιμή αγοράς [...] ευρώ. (108) Αυτή η προσφορά ήταν χαμηλότερη κατά πολύ πάνω από 1 εκατ. ευρώ από την τιμή την οποία ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε εκτιμήσει στην ίδια κατάσταση όπως η NEUWOGES. |
| --- | --- |

β)

Δεύτερον, πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχουν αμφιβολίες ως προς το αν θα μπορούσε πράγματι να έχει επιτευχθεί η τιμή την οποία ο οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε εκτιμήσει στην ίδια κατάσταση όπως η NEUWOGES. Η μόνη συγκεκριμένη προσφορά αγοράς για την οποία η NEUWOGES προσκόμισε πληροφορίες υπεβλήθη από την εταιρεία Felske-Immobilien, η οποία φέρεται να είχε προσφέρει τιμή [...] ευρώ/m2, η οποία θα είχε οδηγήσει σε συνολική τιμή αγοράς [...] ευρώ. (108) Αυτή η προσφορά ήταν χαμηλότερη κατά πολύ πάνω από 1 εκατ. ευρώ από την τιμή την οποία ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς θα είχε εκτιμήσει στην ίδια κατάσταση όπως η NEUWOGES.

| γ) | Τρίτον, η NEUWOGES κατά την εκτίμηση των κερδών που αναμένονται στο πλαίσιο της GVV υπολόγισε ψευδώς μόνο τα κέρδη έως και το 2027. Επειδή όμως η διάρκεια της GVV ήταν 30 έτη από την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης (δηλαδή 30 έτη από τις αρχές του 1999), στον υπολογισμό θα έπρεπε να συμπεριληφθούν τα κέρδη έως και το 2028. Με την κατάλληλη διόρθωση της εκτίμησης, η αξία της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης θα αυξανόταν. |
| --- | --- |

γ)

Τρίτον, η NEUWOGES κατά την εκτίμηση των κερδών που αναμένονται στο πλαίσιο της GVV υπολόγισε ψευδώς μόνο τα κέρδη έως και το 2027. Επειδή όμως η διάρκεια της GVV ήταν 30 έτη από την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης (δηλαδή 30 έτη από τις αρχές του 1999), στον υπολογισμό θα έπρεπε να συμπεριληφθούν τα κέρδη έως και το 2028. Με την κατάλληλη διόρθωση της εκτίμησης, η αξία της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης θα αυξανόταν.

| δ) | Κατά τον υπολογισμό της παρούσας αξίας των μελλοντικών μισθωμάτων που θα καταβληθούν από την BAVARIA στη NEUWOGES υποτέθηκε για λόγους απλούστευσης ότι το κόστος ζωής παραμένει αμετάβλητο και, ως εκ τούτου, δεν χρειάζεται να προσαρμοστούν οι πληρωμές. Ωστόσο, είναι ρεαλιστικότερο να αναμένεται γενική αύξηση του κόστους ζωής, με αποτέλεσμα οι πληρωμές που θα πρέπει να γίνουν μελλοντικά να προκύψουν υψηλότερες από ό,τι αναμενόταν. Και αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της αξίας της σύμβασης. |
| --- | --- |

δ)

Κατά τον υπολογισμό της παρούσας αξίας των μελλοντικών μισθωμάτων που θα καταβληθούν από την BAVARIA στη NEUWOGES υποτέθηκε για λόγους απλούστευσης ότι το κόστος ζωής παραμένει αμετάβλητο και, ως εκ τούτου, δεν χρειάζεται να προσαρμοστούν οι πληρωμές. Ωστόσο, είναι ρεαλιστικότερο να αναμένεται γενική αύξηση του κόστους ζωής, με αποτέλεσμα οι πληρωμές που θα πρέπει να γίνουν μελλοντικά να προκύψουν υψηλότερες από ό,τι αναμενόταν. Και αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της αξίας της σύμβασης.

| (170) | Υπό το φως αυτών των συλλογισμών πρέπει να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι δεν θα ήταν λογικό από οικονομική άποψη να προτιμηθεί η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης αντί της απόπειρας για άμεση πώληση. |
| --- | --- |

(170)

Υπό το φως αυτών των συλλογισμών πρέπει να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι δεν θα ήταν λογικό από οικονομική άποψη να προτιμηθεί η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης αντί της απόπειρας για άμεση πώληση.

7.3.3.   Συμπέρασμα

| (171) | Αν συγκριθεί η αξία της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης για τη NEUWOGES με την αξία άλλων επιλογών, το συμπέρασμα πρέπει να είναι ότι η συναλλαγή ήταν διαμορφωμένη με τρόπο ώστε και ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς να την είχε συνάψει. |
| --- | --- |

(171)

Αν συγκριθεί η αξία της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης για τη NEUWOGES με την αξία άλλων επιλογών, το συμπέρασμα πρέπει να είναι ότι η συναλλαγή ήταν διαμορφωμένη με τρόπο ώστε και ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς να την είχε συνάψει.

7.4.   ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

| (172) | Αφού τώρα πλέον μπορεί να διαπιστωθεί ότι η απόφαση υπέρ της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης και κατά εναλλακτικών λύσεων αντιστοιχεί πλήρως με τη συμπεριφορά ενός οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, η Επιτροπή έλεγξε επίσης, ως μέτρο προφύλαξης, κατά πόσον η συναλλαγή είναι σύμφωνη με άλλες συμβάσεις, οι οποίες μπορούσαν να παρατηρηθούν την υπό εξέταση χρονική περίοδο στη σχετική αγορά και κατά πόσον υπάρχουν άλλες ενδείξεις που να υποστηρίζουν το συμπέρασμα της Επιτροπής ότι η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης ανταποκρίνεται στην αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. |
| --- | --- |

(172)

Αφού τώρα πλέον μπορεί να διαπιστωθεί ότι η απόφαση υπέρ της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης και κατά εναλλακτικών λύσεων αντιστοιχεί πλήρως με τη συμπεριφορά ενός οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, η Επιτροπή έλεγξε επίσης, ως μέτρο προφύλαξης, κατά πόσον η συναλλαγή είναι σύμφωνη με άλλες συμβάσεις, οι οποίες μπορούσαν να παρατηρηθούν την υπό εξέταση χρονική περίοδο στη σχετική αγορά και κατά πόσον υπάρχουν άλλες ενδείξεις που να υποστηρίζουν το συμπέρασμα της Επιτροπής ότι η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης ανταποκρίνεται στην αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς.

| (173) | Οι διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με συγκρίσιμες συναλλαγές αφορούν συμφωνίες πώλησης και επανεκμίσθωσης που συνήφθησαν από την BAVARIA περίπου την ίδια χρονική περίοδο όπως το επίμαχο μέτρο. Οι αντίστοιχες συμβάσεις μπορούν να παρέχουν ενδείξεις για το αν και άλλοι φορείς της αγοράς, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών επιχειρήσεων, έχουν αποφασίσει υπέρ αυτού του είδους συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης, γεγονός που θα μπορούσε να θεωρηθεί ένδειξη συμβατότητας με την αγορά (τμήμα 7.4.1). Επιπλέον, η περιορισμένη διαδικασία διαγωνισμού που διεξήγαγε η NEUWOGES και η σύγκριση με άλλες χρηματοδοτικές συναλλαγές μπορούν να είναι διαφωτιστικές σχετικά με τη συμβατότητα της επίμαχης συναλλαγής με την αγορά (τμήματα 7.4.2 και 7.4.3). |
| --- | --- |

(173)

Οι διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με συγκρίσιμες συναλλαγές αφορούν συμφωνίες πώλησης και επανεκμίσθωσης που συνήφθησαν από την BAVARIA περίπου την ίδια χρονική περίοδο όπως το επίμαχο μέτρο. Οι αντίστοιχες συμβάσεις μπορούν να παρέχουν ενδείξεις για το αν και άλλοι φορείς της αγοράς, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών επιχειρήσεων, έχουν αποφασίσει υπέρ αυτού του είδους συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης, γεγονός που θα μπορούσε να θεωρηθεί ένδειξη συμβατότητας με την αγορά (τμήμα 7.4.1). Επιπλέον, η περιορισμένη διαδικασία διαγωνισμού που διεξήγαγε η NEUWOGES και η σύγκριση με άλλες χρηματοδοτικές συναλλαγές μπορούν να είναι διαφωτιστικές σχετικά με τη συμβατότητα της επίμαχης συναλλαγής με την αγορά (τμήματα 7.4.2 και 7.4.3).

7.4.1.   Παράδειγμα συμβάσεων

| (174) | Για σκοπούς σύγκρισης, χρησιμοποιήθηκαν συμβάσεις για τρεις συγκρίσιμες δικαιοπραξίες ([...]). Ωστόσο, μπορούν να ληφθούν υπόψη μόνο η σύμβαση [...] και η σύμβαση [...], διότι μόνο αυτές είχαν συναφθεί την ίδια χρονική περίοδο με τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης μεταξύ της BAVARIA και της NEUWOGES. Καταρχάς, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι δύο συγκρινόμενες συναλλαγές όσον αφορά τη διάρκεια, την τιμαριθμική αναπροσαρμογή του σταθερού μισθώματος και την αποκατάσταση διαφέρουν από την επίμαχη συναλλαγή. Η NEUWOGES βασίζεται ιδίως στη διαφορετική τιμαριθμική αναπροσαρμογή ([...]: 1,5 % ετησίως· [...]: προσαρμογή στην εξέλιξη του κόστους ζωής) για να αποδείξει ότι η GVV περιείχε διατάξεις που δεν ήταν σύμφωνες με τη συνήθη πρακτική της αγοράς κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998). |
| --- | --- |

(174)

Για σκοπούς σύγκρισης, χρησιμοποιήθηκαν συμβάσεις για τρεις συγκρίσιμες δικαιοπραξίες ([...]). Ωστόσο, μπορούν να ληφθούν υπόψη μόνο η σύμβαση [...] και η σύμβαση [...], διότι μόνο αυτές είχαν συναφθεί την ίδια χρονική περίοδο με τη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης μεταξύ της BAVARIA και της NEUWOGES. Καταρχάς, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι δύο συγκρινόμενες συναλλαγές όσον αφορά τη διάρκεια, την τιμαριθμική αναπροσαρμογή του σταθερού μισθώματος και την αποκατάσταση διαφέρουν από την επίμαχη συναλλαγή. Η NEUWOGES βασίζεται ιδίως στη διαφορετική τιμαριθμική αναπροσαρμογή ([...]: 1,5 % ετησίως· [...]: προσαρμογή στην εξέλιξη του κόστους ζωής) για να αποδείξει ότι η GVV περιείχε διατάξεις που δεν ήταν σύμφωνες με τη συνήθη πρακτική της αγοράς κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998).

| (175) | Η BAVARIA αναφέρει τη συναλλαγή [...] και τη συναλλαγή [...] ως παραδείγματα της εφαρμογής του «μοντέλου χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων» (109), γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι διατάξεις αυτών των συμβάσεων καθορίστηκαν βάσει υπολογισμών παρόμοιων με εκείνους στους οποίους βασίστηκε η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης της NEUWOGES/BAVARIA. |
| --- | --- |

(175)

Η BAVARIA αναφέρει τη συναλλαγή [...] και τη συναλλαγή [...] ως παραδείγματα της εφαρμογής του «μοντέλου χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων» (109), γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι διατάξεις αυτών των συμβάσεων καθορίστηκαν βάσει υπολογισμών παρόμοιων με εκείνους στους οποίους βασίστηκε η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης της NEUWOGES/BAVARIA.

| (176) | Όπως ήδη προαναφέρθηκε (βλέπε αιτιολογική σκέψη (131)), η NEUWOGES μπορούσε να επιλέξει ελεύθερα τις παραμέτρους της σύμβασης στο πλαίσιο του μοντέλου μίσθωσης που προσφέρεται από την BAVARIA. Ως εκ τούτου, η NEUWOGES είχε τη δυνατότητα να επιλέξει χαμηλότερη τιμαριθμική αναπροσαρμογή ή να αφαιρέσει υψηλότερες δαπάνες. Το αποτέλεσμα θα ήταν, φυσικά, μικρότερο ύψος της καταβαλλόμενης προκαταβολής. Μπορεί να υποτεθεί ότι αυτό ίσχυε και για την [...] και την [...]. |
| --- | --- |

(176)

Όπως ήδη προαναφέρθηκε (βλέπε αιτιολογική σκέψη (131)), η NEUWOGES μπορούσε να επιλέξει ελεύθερα τις παραμέτρους της σύμβασης στο πλαίσιο του μοντέλου μίσθωσης που προσφέρεται από την BAVARIA. Ως εκ τούτου, η NEUWOGES είχε τη δυνατότητα να επιλέξει χαμηλότερη τιμαριθμική αναπροσαρμογή ή να αφαιρέσει υψηλότερες δαπάνες. Το αποτέλεσμα θα ήταν, φυσικά, μικρότερο ύψος της καταβαλλόμενης προκαταβολής. Μπορεί να υποτεθεί ότι αυτό ίσχυε και για την [...] και την [...].

| (177) | Επειδή τα συμβαλλόμενα μέρη προφανώς μπορούσαν να επιλέγουν ελεύθερα τις ακριβείς παραμέτρους στο πλαίσιο του μοντέλου που προσφέρεται από την BAVARIA, δεν φαίνεται ότι έχει μεγάλη σημασία για την αξιολόγηση της συμβατότητας της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης των NEUWOGES/BAVARIA το αν οι παράμετροι που έχουν επιλεγεί από τη NEUWOGES ήταν ταυτόσημες με τις παραμέτρους που θα είχαν επιλέξει τα συμβαλλόμενα μέρη της συναλλαγής [...] και της συναλλαγής [...]. Η επιλογή των παραμέτρων ήταν απλώς η συνέπεια των στρατηγικών επιχειρηματικών αποφάσεων των συμβαλλόμενων μερών που συμμετέχουν. Σημαντικότερο είναι το γεγονός ότι όλες αυτές οι συναλλαγές βασίζονται στο ίδιο μοντέλο συναλλαγής. |
| --- | --- |

(177)

Επειδή τα συμβαλλόμενα μέρη προφανώς μπορούσαν να επιλέγουν ελεύθερα τις ακριβείς παραμέτρους στο πλαίσιο του μοντέλου που προσφέρεται από την BAVARIA, δεν φαίνεται ότι έχει μεγάλη σημασία για την αξιολόγηση της συμβατότητας της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης των NEUWOGES/BAVARIA το αν οι παράμετροι που έχουν επιλεγεί από τη NEUWOGES ήταν ταυτόσημες με τις παραμέτρους που θα είχαν επιλέξει τα συμβαλλόμενα μέρη της συναλλαγής [...] και της συναλλαγής [...]. Η επιλογή των παραμέτρων ήταν απλώς η συνέπεια των στρατηγικών επιχειρηματικών αποφάσεων των συμβαλλόμενων μερών που συμμετέχουν. Σημαντικότερο είναι το γεγονός ότι όλες αυτές οι συναλλαγές βασίζονται στο ίδιο μοντέλο συναλλαγής.

| (178) | Εφόσον η σύμβαση [...] και η σύμβαση [...] βασίστηκαν στο ίδιο μοντέλο υπολογισμού, γεγονός που δεν υπάρχει λόγος να αμφισβητηθεί βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι το μοντέλο συναλλαγής στο οποίο βασίστηκε και η συναλλαγή της NEUWOGES, ήταν συμβατό με την αγορά. Σε αυτό το πλαίσιο, σημαντικό είναι ότι το «μοντέλο χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων» προφανώς επελέγη εξίσου από δημόσιες επιχειρήσεις ([...]) και ιδιωτικές επιχειρήσεις ([...]) και ότι προσφέρθηκε τόσο σε επιχειρήσεις που ήθελαν να επωφεληθούν από μια απαλλαγή σύμφωνα με τον AHG, όσο και σε συμβαλλόμενα μέρη που δεν υπάγονται σε αυτόν το νόμο. |
| --- | --- |

(178)

Εφόσον η σύμβαση [...] και η σύμβαση [...] βασίστηκαν στο ίδιο μοντέλο υπολογισμού, γεγονός που δεν υπάρχει λόγος να αμφισβητηθεί βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι το μοντέλο συναλλαγής στο οποίο βασίστηκε και η συναλλαγή της NEUWOGES, ήταν συμβατό με την αγορά. Σε αυτό το πλαίσιο, σημαντικό είναι ότι το «μοντέλο χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων» προφανώς επελέγη εξίσου από δημόσιες επιχειρήσεις ([...]) και ιδιωτικές επιχειρήσεις ([...]) και ότι προσφέρθηκε τόσο σε επιχειρήσεις που ήθελαν να επωφεληθούν από μια απαλλαγή σύμφωνα με τον AHG, όσο και σε συμβαλλόμενα μέρη που δεν υπάγονται σε αυτόν το νόμο.

7.4.2.   Διαδικασία διαγωνισμού

7.4.2.1.   Ιστορικό

| (179) | Όπως έχει ήδη εξηγηθεί, η NEUWOGES, ενόψει της ιδιωτικοποίησης των κτηρίων που πωλήθηκαν τελικά στην BAVARIA, δεν διεξήγαγε πλήρη, ανοιχτή, διαφανή διαδικασία διαγωνισμού, άνευ όρων και διακρίσεων. Ωστόσο, η NEUWOGES ζήτησε αρχικά από 72 πιθανούς αγοραστές να υποβάλουν προσφορά. Η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι επέλεξε τους παραλήπτες λίγο-πολύ τυχαία και ότι η επιλογή δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί αντιπροσωπευτική του συνόλου της αγοράς. Μετά την αποστολή αυτών των πρώτων προσκλήσεων εκδήλωσης ενδιαφέροντος, έγιναν περαιτέρω επαφές, μεταξύ άλλων με την BAVARIA, η οποία αρχικά δεν είχε εγγραφεί. |
| --- | --- |

(179)

Όπως έχει ήδη εξηγηθεί, η NEUWOGES, ενόψει της ιδιωτικοποίησης των κτηρίων που πωλήθηκαν τελικά στην BAVARIA, δεν διεξήγαγε πλήρη, ανοιχτή, διαφανή διαδικασία διαγωνισμού, άνευ όρων και διακρίσεων. Ωστόσο, η NEUWOGES ζήτησε αρχικά από 72 πιθανούς αγοραστές να υποβάλουν προσφορά. Η NEUWOGES ισχυρίζεται ότι επέλεξε τους παραλήπτες λίγο-πολύ τυχαία και ότι η επιλογή δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί αντιπροσωπευτική του συνόλου της αγοράς. Μετά την αποστολή αυτών των πρώτων προσκλήσεων εκδήλωσης ενδιαφέροντος, έγιναν περαιτέρω επαφές, μεταξύ άλλων με την BAVARIA, η οποία αρχικά δεν είχε εγγραφεί.

7.4.2.2.   Αποτέλεσμα της διαδικασίας διαγωνισμού

| (180) | Από τις προσφορές που παρελήφθησαν, ο αριθμός των οποίων δεν είναι γνωστός, πέντε θεωρήθηκαν ως «αξιοποιήσιμες». (110) Ωστόσο, δύο εξ αυτών απορρίφθηκαν, διότι οι δυνητικοί αγοραστές ελλείψει χρόνου δεν ήταν σε θέση να υποβάλουν μια πλήρη προσφορά. Επιπλέον, δύο προσφορές απορρίφθηκαν για οικονομικούς λόγους. Η πέμπτη προσφορά – που υποβλήθηκε από τη Felske-Immobilien – απορρίφθηκε διότι η προσφερόμενη τιμή κρίθηκε υπερβολικά χαμηλή (η Felske είχε προσφέρει τιμή [...] ευρώ/m2, η οποία αντιστοιχούσε με συνολική τιμή αγοράς [...] ευρώ). Εκτός από τις πέντε προαναφερόμενες, υποβλήθηκαν τρεις ακόμη προσφορές – μία από την BAVARIA και δύο από άλλους υποψηφίους που δεν είχαν προσκληθεί να υποβάλουν προσφορές. Άρχισαν επίσης διαπραγματεύσεις με έναν από τους άλλους δύο υποψηφίους, οι οποίοι είχαν υποβάλει προσφορά από μόνοι τους, όμως αυτή η προσφορά στο τέλος απορρίφθηκε, επίσης για απροσδιόριστους οικονομικούς λόγους. (111) |
| --- | --- |

(180)

Από τις προσφορές που παρελήφθησαν, ο αριθμός των οποίων δεν είναι γνωστός, πέντε θεωρήθηκαν ως «αξιοποιήσιμες». (110) Ωστόσο, δύο εξ αυτών απορρίφθηκαν, διότι οι δυνητικοί αγοραστές ελλείψει χρόνου δεν ήταν σε θέση να υποβάλουν μια πλήρη προσφορά. Επιπλέον, δύο προσφορές απορρίφθηκαν για οικονομικούς λόγους. Η πέμπτη προσφορά – που υποβλήθηκε από τη Felske-Immobilien – απορρίφθηκε διότι η προσφερόμενη τιμή κρίθηκε υπερβολικά χαμηλή (η Felske είχε προσφέρει τιμή [...] ευρώ/m2, η οποία αντιστοιχούσε με συνολική τιμή αγοράς [...] ευρώ). Εκτός από τις πέντε προαναφερόμενες, υποβλήθηκαν τρεις ακόμη προσφορές – μία από την BAVARIA και δύο από άλλους υποψηφίους που δεν είχαν προσκληθεί να υποβάλουν προσφορές. Άρχισαν επίσης διαπραγματεύσεις με έναν από τους άλλους δύο υποψηφίους, οι οποίοι είχαν υποβάλει προσφορά από μόνοι τους, όμως αυτή η προσφορά στο τέλος απορρίφθηκε, επίσης για απροσδιόριστους οικονομικούς λόγους. (111)

| (181) | Μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, οι συμβάσεις έπρεπε να εγκριθούν από το εποπτικό συμβούλιο της NEUWOGES. Κατά την υποβολή των συμβάσεων στο εποπτικό συμβούλιο, το διοικητικό συμβούλιο υποστήριξε ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί υψηλότερη τιμή πώλησης, αφού οι συμβάσεις αφορούσαν μόνο τη σύσταση δικαιωμάτων εμφύτευσης στα οικόπεδα (και όχι άμεση πώληση), στην BRG ανατέθηκε η πραγματοποίηση των εργασιών αποκατάστασης και η NEUWOGES θα εκμεταλλευόταν τα κτήρια για 30 ακόμη έτη. (112) Στην ερώτηση για τη διαφορά σε σύγκριση με την πραγματογνωμοσύνη του 1997, το διοικητικό συμβούλιο δήλωσε πάλι ότι δεν επιτεύχθηκε υψηλότερη τιμή για τη συναλλαγή. (113) |
| --- | --- |

(181)

Μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, οι συμβάσεις έπρεπε να εγκριθούν από το εποπτικό συμβούλιο της NEUWOGES. Κατά την υποβολή των συμβάσεων στο εποπτικό συμβούλιο, το διοικητικό συμβούλιο υποστήριξε ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί υψηλότερη τιμή πώλησης, αφού οι συμβάσεις αφορούσαν μόνο τη σύσταση δικαιωμάτων εμφύτευσης στα οικόπεδα (και όχι άμεση πώληση), στην BRG ανατέθηκε η πραγματοποίηση των εργασιών αποκατάστασης και η NEUWOGES θα εκμεταλλευόταν τα κτήρια για 30 ακόμη έτη. (112) Στην ερώτηση για τη διαφορά σε σύγκριση με την πραγματογνωμοσύνη του 1997, το διοικητικό συμβούλιο δήλωσε πάλι ότι δεν επιτεύχθηκε υψηλότερη τιμή για τη συναλλαγή. (113)

7.4.2.3.   Εκτίμηση

| (182) | Βεβαίως η διαδικασία διαγωνισμού δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ανοιχτή, διαφανής, άνευ όρων και διακρίσεων, όμως επιτρέπει να εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα σχετικά με την κατάσταση της προσφοράς στην αγορά. Σε αυτό το πλαίσιο είναι διαφωτιστικό επίσης το γεγονός ότι φαίνεται ότι ελήφθη μια σειρά από αυτόκλητες προσφορές. Αυτό αποδεικνύει ότι και δυνητικοί αγοραστές, οι οποίοι δεν ανήκαν στις 72 επιχειρήσεις με τις οποίες έγινε αρχικά επαφή, έλαβαν γνώση της διαδικασίας και μπόρεσαν να συμμετάσχουν σε αυτήν. |
| --- | --- |

(182)

Βεβαίως η διαδικασία διαγωνισμού δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ανοιχτή, διαφανής, άνευ όρων και διακρίσεων, όμως επιτρέπει να εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα σχετικά με την κατάσταση της προσφοράς στην αγορά. Σε αυτό το πλαίσιο είναι διαφωτιστικό επίσης το γεγονός ότι φαίνεται ότι ελήφθη μια σειρά από αυτόκλητες προσφορές. Αυτό αποδεικνύει ότι και δυνητικοί αγοραστές, οι οποίοι δεν ανήκαν στις 72 επιχειρήσεις με τις οποίες έγινε αρχικά επαφή, έλαβαν γνώση της διαδικασίας και μπόρεσαν να συμμετάσχουν σε αυτήν.

| (183) | Η αξιολόγηση των προσφορών από τη NEUWOGES καταδεικνύει ότι η προσφορά της BAVARIA κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998) θεωρήθηκε από τη NEUWOGES η καλύτερη προσφορά που ήταν διαθέσιμη στην αγορά. Το επιχείρημα της NEUWOGES ότι τουλάχιστον η προσφορά της Felske ήταν ευνοϊκότερη δεν ευσταθεί. Παρά το γεγονός ότι η τιμή που φαίνεται ότι προσέφερε η Felske ([...] ευρώ) υπερέβαινε την πληρωμή που πραγματοποίησε τελικά η BAVARIA εκ των προτέρων ([...] ευρώ), πρέπει να υπενθυμιστεί ότι η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης πρέπει να αξιολογηθεί στο σύνολό της και ότι η συνολική αξία της ([...] ευρώ) υπερέβαινε την τιμή που προσφέρθηκε από τη Felske. |
| --- | --- |

(183)

Η αξιολόγηση των προσφορών από τη NEUWOGES καταδεικνύει ότι η προσφορά της BAVARIA κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998) θεωρήθηκε από τη NEUWOGES η καλύτερη προσφορά που ήταν διαθέσιμη στην αγορά. Το επιχείρημα της NEUWOGES ότι τουλάχιστον η προσφορά της Felske ήταν ευνοϊκότερη δεν ευσταθεί. Παρά το γεγονός ότι η τιμή που φαίνεται ότι προσέφερε η Felske ([...] ευρώ) υπερέβαινε την πληρωμή που πραγματοποίησε τελικά η BAVARIA εκ των προτέρων ([...] ευρώ), πρέπει να υπενθυμιστεί ότι η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης πρέπει να αξιολογηθεί στο σύνολό της και ότι η συνολική αξία της ([...] ευρώ) υπερέβαινε την τιμή που προσφέρθηκε από τη Felske.

| (184) | Υπό το φως αυτών των σκέψεων, πρέπει να διαπιστωθεί ότι η διαδικασία διαγωνισμού δεν πληρούσε βεβαίως επαρκείς προϋποθέσεις για να μπορεί να θεωρηθεί από μόνη της αποδεικτικό στοιχείο ότι η προσφορά της BAVARIA ήταν η καλύτερη προσφορά που ήταν διαθέσιμη στην αγορά, όμως αποτελεί σαφή ένδειξη αυτού. Σε κάθε περίπτωση, η περιορισμένη διαδικασία διαγωνισμού δεν παρέχει δικαιολογημένη ένδειξη ότι η NEUWOGES κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998) θα είχε υποβάλει καλύτερη προσφορά. |
| --- | --- |

(184)

Υπό το φως αυτών των σκέψεων, πρέπει να διαπιστωθεί ότι η διαδικασία διαγωνισμού δεν πληρούσε βεβαίως επαρκείς προϋποθέσεις για να μπορεί να θεωρηθεί από μόνη της αποδεικτικό στοιχείο ότι η προσφορά της BAVARIA ήταν η καλύτερη προσφορά που ήταν διαθέσιμη στην αγορά, όμως αποτελεί σαφή ένδειξη αυτού. Σε κάθε περίπτωση, η περιορισμένη διαδικασία διαγωνισμού δεν παρέχει δικαιολογημένη ένδειξη ότι η NEUWOGES κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998) θα είχε υποβάλει καλύτερη προσφορά.

7.4.3.   Άλλα είδη συναλλαγών κατά την καθοριστική χρονική περίοδο

7.4.3.1.   Πλαίσιο αξιολόγησης

| (185) | Είναι χρήσιμο η επίμαχη συναλλαγή να εξεταστεί στο πλαίσιο άλλων παρόμοιων ειδών συναλλαγών που προσφέρθηκαν στην αγορά κατά το υπό εξέταση χρονικό διάστημα (1997/1998). |
| --- | --- |

(185)

Είναι χρήσιμο η επίμαχη συναλλαγή να εξεταστεί στο πλαίσιο άλλων παρόμοιων ειδών συναλλαγών που προσφέρθηκαν στην αγορά κατά το υπό εξέταση χρονικό διάστημα (1997/1998).

| (186) | Η επίμαχη συναλλαγή αποτελεί μια τυπική συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. Οι συμφωνίες πώλησης και επανεκμίσθωσης είναι από τη φύση τους χρηματοοικονομικές συναλλαγές. Μέσω της αγοράς ενός ακινήτου από τον μισθωτή, ο εκμισθωτής παρέχει στον μισθωτή μετρητά ή χρηματοδοτεί μεγαλύτερες επενδύσεις, όπως η αποκατάσταση παλαιών κτηρίων. Για να μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιείται το ακίνητο – για εμπορικούς ή άλλους σκοπούς – ο μισθωτής επανεκμισθώνει το ακίνητο, με αποτέλεσμα η επένδυση του εκμισθωτή να αποσβένεται (εν όλω ή εν μέρει) κατά τη διάρκεια της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης. |
| --- | --- |

(186)

Η επίμαχη συναλλαγή αποτελεί μια τυπική συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης. Οι συμφωνίες πώλησης και επανεκμίσθωσης είναι από τη φύση τους χρηματοοικονομικές συναλλαγές. Μέσω της αγοράς ενός ακινήτου από τον μισθωτή, ο εκμισθωτής παρέχει στον μισθωτή μετρητά ή χρηματοδοτεί μεγαλύτερες επενδύσεις, όπως η αποκατάσταση παλαιών κτηρίων. Για να μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιείται το ακίνητο – για εμπορικούς ή άλλους σκοπούς – ο μισθωτής επανεκμισθώνει το ακίνητο, με αποτέλεσμα η επένδυση του εκμισθωτή να αποσβένεται (εν όλω ή εν μέρει) κατά τη διάρκεια της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης.

| (187) | Ως συναλλαγή χρηματοδότησης, μια συμφωνία πώλησης και επανεκμίσθωσης παρουσιάζει μια ορισμένη ομοιότητα με τα τραπεζικά δάνεια και τα ενυπόθηκα δάνεια. Ωστόσο, υπάρχουν επίσης μερικές σημαντικές διαφορές που δεν πρέπει να αγνοηθούν. Η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης επιτρέπει στον πωλητή/μισθωτή να χρηματοδοτεί μεγαλύτερες επενδύσεις και να διαθέτει άμεσα μετρητά, χωρίς να χρειάζεται να καταφύγει σε ίδια κεφάλαια. Αυτό σημαίνει ότι είναι διαθέσιμα τα ίδια κεφάλαια και τα μετρητά που αποκτήθηκαν επιπροσθέτως για άλλες επενδύσεις ή ότι ο μισθωτής μπορεί να πραγματοποιεί επενδύσεις για τις οποίες δεν θα χορηγείτο συμβατικό δάνειο λόγω έλλειψης ίδιων κεφαλαίων ή υψηλού δείκτη χρέους. Επειδή ο αγοραστής/εκμισθωτής πρέπει να αναχρηματοδοτήσει την αρχική επένδυσή του και να αποκομίσει κέρδος, το μίσθωμα κατά κανόνα είναι ελαφρώς υψηλότερο από το επιτόκιο για ένα συγκρίσιμο τραπεζικό δάνειο (όπως εξηγείται λεπτομερέστερα στο επόμενο τμήμα). Μετά τη λήξη της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης, ο μισθωτής πρέπει είτε να επαναγοράσει το ακίνητο, είτε αυτό να παραμένει στην κυριότητα του εκμισθωτή και να είναι διαθέσιμο για περαιτέρω χρήση. Αυτό σημαίνει ότι το μίσθωμα εξαρτάται από την υπολειμματική αξία του ακινήτου μετά τη λήξη της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης που έχει συναφθεί μεταξύ των δύο συμβαλλόμενων μερών. Επειδή συχνά είναι δύσκολο να προβλεφθεί η υπολειμματική αξία, ιδίως σε περίπτωση μακροχρόνιων συμβάσεων μίσθωσης, αποτελεί για τον εκμισθωτή παράγοντα κινδύνου, ο οποίος αντικατοπτρίζεται στο μίσθωμα. Ένας τέτοιος κίνδυνος δεν υπάρχει στα συμβατικά τραπεζικά δάνεια, ενώ στα ενυπόθηκα δάνεια υπάρχει μόνο σε κάποιο βαθμό. |
| --- | --- |

(187)

Ως συναλλαγή χρηματοδότησης, μια συμφωνία πώλησης και επανεκμίσθωσης παρουσιάζει μια ορισμένη ομοιότητα με τα τραπεζικά δάνεια και τα ενυπόθηκα δάνεια. Ωστόσο, υπάρχουν επίσης μερικές σημαντικές διαφορές που δεν πρέπει να αγνοηθούν. Η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης επιτρέπει στον πωλητή/μισθωτή να χρηματοδοτεί μεγαλύτερες επενδύσεις και να διαθέτει άμεσα μετρητά, χωρίς να χρειάζεται να καταφύγει σε ίδια κεφάλαια. Αυτό σημαίνει ότι είναι διαθέσιμα τα ίδια κεφάλαια και τα μετρητά που αποκτήθηκαν επιπροσθέτως για άλλες επενδύσεις ή ότι ο μισθωτής μπορεί να πραγματοποιεί επενδύσεις για τις οποίες δεν θα χορηγείτο συμβατικό δάνειο λόγω έλλειψης ίδιων κεφαλαίων ή υψηλού δείκτη χρέους. Επειδή ο αγοραστής/εκμισθωτής πρέπει να αναχρηματοδοτήσει την αρχική επένδυσή του και να αποκομίσει κέρδος, το μίσθωμα κατά κανόνα είναι ελαφρώς υψηλότερο από το επιτόκιο για ένα συγκρίσιμο τραπεζικό δάνειο (όπως εξηγείται λεπτομερέστερα στο επόμενο τμήμα). Μετά τη λήξη της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης, ο μισθωτής πρέπει είτε να επαναγοράσει το ακίνητο, είτε αυτό να παραμένει στην κυριότητα του εκμισθωτή και να είναι διαθέσιμο για περαιτέρω χρήση. Αυτό σημαίνει ότι το μίσθωμα εξαρτάται από την υπολειμματική αξία του ακινήτου μετά τη λήξη της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης που έχει συναφθεί μεταξύ των δύο συμβαλλόμενων μερών. Επειδή συχνά είναι δύσκολο να προβλεφθεί η υπολειμματική αξία, ιδίως σε περίπτωση μακροχρόνιων συμβάσεων μίσθωσης, αποτελεί για τον εκμισθωτή παράγοντα κινδύνου, ο οποίος αντικατοπτρίζεται στο μίσθωμα. Ένας τέτοιος κίνδυνος δεν υπάρχει στα συμβατικά τραπεζικά δάνεια, ενώ στα ενυπόθηκα δάνεια υπάρχει μόνο σε κάποιο βαθμό.

| (188) | Ως εκ τούτου, τα μισθώματα και τα επιτόκια των δανείων/ενυπόθηκων δανείων δεν είναι απολύτως συγκρίσιμα. Αν συγκριθεί το μίσθωμα της επίμαχης συναλλαγής με τα μέσα επιτόκια για δάνεια/ενυπόθηκα δάνεια κατά την επίμαχη χρονική περίοδο (1997/1998), δεν είναι δυνατόν να διαπιστωθεί με σαφήνεια κατά πόσον το ζητούμενο μίσθωμα κατά την επίμαχη χρονική περίοδο (1997/1998) ήταν συμβατό με την αγορά. Ωστόσο, είναι δυνατόν να εκτιμηθεί κατά πόσον το μίσθωμα ήταν τόσο υψηλό, ώστε πιθανότατα κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς να μην είχε προβεί στη συναλλαγή. |
| --- | --- |

(188)

Ως εκ τούτου, τα μισθώματα και τα επιτόκια των δανείων/ενυπόθηκων δανείων δεν είναι απολύτως συγκρίσιμα. Αν συγκριθεί το μίσθωμα της επίμαχης συναλλαγής με τα μέσα επιτόκια για δάνεια/ενυπόθηκα δάνεια κατά την επίμαχη χρονική περίοδο (1997/1998), δεν είναι δυνατόν να διαπιστωθεί με σαφήνεια κατά πόσον το ζητούμενο μίσθωμα κατά την επίμαχη χρονική περίοδο (1997/1998) ήταν συμβατό με την αγορά. Ωστόσο, είναι δυνατόν να εκτιμηθεί κατά πόσον το μίσθωμα ήταν τόσο υψηλό, ώστε πιθανότατα κανένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς να μην είχε προβεί στη συναλλαγή.

7.4.3.2.   Εκτίμηση

| (189) | Στην επίμαχη δικαιοπραξία, το μίσθωμα καθορίστηκε αρχικά σε [...] % του συνολικού ποσού επενδύσεων ετησίως. Μέσω της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής του καταβλητέου ποσού κατά [...] % ετησίως, το μίσθωμα κατά το τέλος της διάρκειας της σύμβασης θα είναι [...] %, το οποίο αντιστοιχεί με μέσο μίσθωμα [...] % ετησίως. Σύγκριση: Αν η NEUWOGES είχε αποφασίσει να μην αναπροσαρμόζει τιμαριθμικά το μίσθωμα, αυτό θα είχε καθοριστεί σε [...] % ετησίως καθ’ όλη τη διάρκεια των 30 ετών. Τότε η «προσαύξηση» αποτελεί το τίμημα της απόφασης, στην αρχή να πληρώνονται χαμηλότερα και προς το τέλος της διάρκειας της σύμβασης υψηλότερα μισθώματα, αντί να πληρώνονται σταθερά επιτόκια καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης. |
| --- | --- |

(189)

Στην επίμαχη δικαιοπραξία, το μίσθωμα καθορίστηκε αρχικά σε [...] % του συνολικού ποσού επενδύσεων ετησίως. Μέσω της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής του καταβλητέου ποσού κατά [...] % ετησίως, το μίσθωμα κατά το τέλος της διάρκειας της σύμβασης θα είναι [...] %, το οποίο αντιστοιχεί με μέσο μίσθωμα [...] % ετησίως. Σύγκριση: Αν η NEUWOGES είχε αποφασίσει να μην αναπροσαρμόζει τιμαριθμικά το μίσθωμα, αυτό θα είχε καθοριστεί σε [...] % ετησίως καθ’ όλη τη διάρκεια των 30 ετών. Τότε η «προσαύξηση» αποτελεί το τίμημα της απόφασης, στην αρχή να πληρώνονται χαμηλότερα και προς το τέλος της διάρκειας της σύμβασης υψηλότερα μισθώματα, αντί να πληρώνονται σταθερά επιτόκια καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης.

| (190) | Αρχικά πρέπει να υπενθυμιστεί ότι το κατώτερο περιφερειακό δικαστήριο του Ροστόκ εκτίμησε το μίσθωμα σε σύγκριση με τα επιτόκια άλλων συναλλαγών. Διαπίστωσε ότι ενώ είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η εξέλιξη των επιτοκίων για ενυπόθηκα δάνεια εντός περιόδου 30 ετών, σε φάσεις υψηλών επιτοκίων, ωστόσο, είναι πιθανό να αναμένονται επιτόκια άνω του 10 %. Ως εκ τούτου, το μέσο μίσθωμα που ζητεί η NEUWOGES δεν ήταν ασύμβατο με την αγορά. |
| --- | --- |

(190)

Αρχικά πρέπει να υπενθυμιστεί ότι το κατώτερο περιφερειακό δικαστήριο του Ροστόκ εκτίμησε το μίσθωμα σε σύγκριση με τα επιτόκια άλλων συναλλαγών. Διαπίστωσε ότι ενώ είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η εξέλιξη των επιτοκίων για ενυπόθηκα δάνεια εντός περιόδου 30 ετών, σε φάσεις υψηλών επιτοκίων, ωστόσο, είναι πιθανό να αναμένονται επιτόκια άνω του 10 %. Ως εκ τούτου, το μέσο μίσθωμα που ζητεί η NEUWOGES δεν ήταν ασύμβατο με την αγορά.

| (191) | Διαθέσιμα για σύγκριση είναι μόνο πολύ γενικά στοιχεία. Από όλα τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από την Deutsche Bundesbank για τον Ιανουάριο του 1998 (χρονική περίοδος κατά την οποία πραγματοποιήθηκε η επίμαχη δικαιοπραξία), δύο είδη επιτοκίων μπορούν να θεωρηθούν συναφή. Αφενός, τα επιτόκια για «ενυπόθηκα δάνεια για κατοικίες με σταθερό επιτόκιο για 10 έτη» έχουν ενδιαφέρον, αφού και η NEUWOGES θα χρησιμοποιούσε κατοικίες για να εξασφαλίσει ένα δάνειο (ανεξάρτητα από το αν αυτό το δάνειο θα πληρούσε όλες τις τυπικές προϋποθέσεις ενός ενυπόθηκου δανείου). Αφετέρου, τα επιτόκια για «μακροπρόθεσμα δάνεια προς επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενους ύψους 500 000 έως κάτω από 5 εκατ. ευρώ» είναι επίσης κατάλληλα για σύγκριση, αφού η NEUWOGES μπορεί να θεωρηθεί επιχείρηση (τα ενυπόθηκα δάνεια λαμβάνονται συνήθως από ιδιώτες, οι οποίοι κατοικούν οι ίδιοι στο ακίνητο και δεν το εκμισθώνουν). |
| --- | --- |

(191)

Διαθέσιμα για σύγκριση είναι μόνο πολύ γενικά στοιχεία. Από όλα τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από την Deutsche Bundesbank για τον Ιανουάριο του 1998 (χρονική περίοδος κατά την οποία πραγματοποιήθηκε η επίμαχη δικαιοπραξία), δύο είδη επιτοκίων μπορούν να θεωρηθούν συναφή. Αφενός, τα επιτόκια για «ενυπόθηκα δάνεια για κατοικίες με σταθερό επιτόκιο για 10 έτη» έχουν ενδιαφέρον, αφού και η NEUWOGES θα χρησιμοποιούσε κατοικίες για να εξασφαλίσει ένα δάνειο (ανεξάρτητα από το αν αυτό το δάνειο θα πληρούσε όλες τις τυπικές προϋποθέσεις ενός ενυπόθηκου δανείου). Αφετέρου, τα επιτόκια για «μακροπρόθεσμα δάνεια προς επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενους ύψους 500 000 έως κάτω από 5 εκατ. ευρώ» είναι επίσης κατάλληλα για σύγκριση, αφού η NEUWOGES μπορεί να θεωρηθεί επιχείρηση (τα ενυπόθηκα δάνεια λαμβάνονται συνήθως από ιδιώτες, οι οποίοι κατοικούν οι ίδιοι στο ακίνητο και δεν το εκμισθώνουν).

| (192) | Σύμφωνα με την Bundesbank, το μέσο επιτόκιο των ενυπόθηκων δανείων στη Γερμανία με σταθερό επιτόκιο για 10 έτη τον Ιανουάριο του 1998 ήταν 6,40 % ετησίως. Εκείνη την εποχή, τα επιτόκια σε αυτά τα είδη δανείων κινούνταν κανονικά εντός εύρους 6,17 % ετησίως (κατώτερο όριο του εύρους) και 6,97 % ετησίως (ανώτερο όριο του εύρους). Στα μακροπρόθεσμα ενυπόθηκα δάνεια σταθερού επιτοκίου, το μέσο επιτόκιο τον Ιανουάριο του 1998 ήταν 6,35 % ετησίως και κινείτο εντός εύρους 5,55 % (κατώτερο όριο του εύρους) έως 7,73 % ανά έτος (ανώτερο όριο του εύρους). Ωστόσο, η Bundesbank δεν αναφέρει τη μέση διάρκεια ενός «μακροπρόθεσμου» δανείου. Εντούτοις, μπορεί να θεωρηθεί ότι η μέση διάρκεια θα ήταν το πολύ 10 έτη και πιθανώς χαμηλότερη. (114) |
| --- | --- |

(192)

Σύμφωνα με την Bundesbank, το μέσο επιτόκιο των ενυπόθηκων δανείων στη Γερμανία με σταθερό επιτόκιο για 10 έτη τον Ιανουάριο του 1998 ήταν 6,40 % ετησίως. Εκείνη την εποχή, τα επιτόκια σε αυτά τα είδη δανείων κινούνταν κανονικά εντός εύρους 6,17 % ετησίως (κατώτερο όριο του εύρους) και 6,97 % ετησίως (ανώτερο όριο του εύρους). Στα μακροπρόθεσμα ενυπόθηκα δάνεια σταθερού επιτοκίου, το μέσο επιτόκιο τον Ιανουάριο του 1998 ήταν 6,35 % ετησίως και κινείτο εντός εύρους 5,55 % (κατώτερο όριο του εύρους) έως 7,73 % ανά έτος (ανώτερο όριο του εύρους). Ωστόσο, η Bundesbank δεν αναφέρει τη μέση διάρκεια ενός «μακροπρόθεσμου» δανείου. Εντούτοις, μπορεί να θεωρηθεί ότι η μέση διάρκεια θα ήταν το πολύ 10 έτη και πιθανώς χαμηλότερη. (114)

| (193) | Κατά τη σύγκριση του επιτοκίου που κατεβλήθη από τη NEUWOGES με τα επιτόκια που αναφέρονται από την Bundesbank για τα δάνεια που χορηγήθηκαν κατά την ίδια περίοδο (δηλαδή τον Ιανουάριο του 1998), θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα εξής ζητήματα:






  — | Το μέσο ετήσιο μίσθωμα κατά τη διάρκεια της σύμβασης των 30 ετών είναι [...] %. Όπως προαναφέρθηκε, η NEUWOGES αποφάσισε ελεύθερα να καταβάλλει στην αρχή της διάρκειας της σύμβασης χαμηλότερο μίσθωμα, το οποίο αντισταθμίζεται από το υψηλότερο μίσθωμα σε μεταγενέστερη χρονική περίοδο. Αυτή η απόφαση έχει τίμημα. Και τούτο διότι αν η NEUWOGES είχε αποφασίσει από την αρχή για σταθερό μίσθωμα, θα έπρεπε να καταβάλλει επιτόκιο μόνο [...] % ετησίως. (115) Τα στοιχεία της Bundesbank αφορούν τα δάνεια σταθερού επιτοκίου, δηλαδή το επιτόκιο είναι το ίδιο κάθε χρόνο. Αν θεωρηθεί ότι η NEUWOGES θα ήταν σε θέση να διαπραγματευτεί ένα δάνειο με παρόμοιους όρους πληρωμής (δηλαδή χαμηλότερες πληρωμές τόκων στην αρχή και υψηλότερες πληρωμές προς το τέλος), αυτό θα είχε επίσης το τίμημά του (για τους ίδιους λόγους όπως και στην περίπτωση της BAVARIA). (116) Ως εκ τούτου, τα επιτόκια της Bundesbank θα έπρεπε να συγκριθούν με το σταθερό μίσθωμα [...] %. |
| --- | --- | --- |

(193)

Κατά τη σύγκριση του επιτοκίου που κατεβλήθη από τη NEUWOGES με τα επιτόκια που αναφέρονται από την Bundesbank για τα δάνεια που χορηγήθηκαν κατά την ίδια περίοδο (δηλαδή τον Ιανουάριο του 1998), θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα εξής ζητήματα:

—

Το μέσο ετήσιο μίσθωμα κατά τη διάρκεια της σύμβασης των 30 ετών είναι [...] %. Όπως προαναφέρθηκε, η NEUWOGES αποφάσισε ελεύθερα να καταβάλλει στην αρχή της διάρκειας της σύμβασης χαμηλότερο μίσθωμα, το οποίο αντισταθμίζεται από το υψηλότερο μίσθωμα σε μεταγενέστερη χρονική περίοδο. Αυτή η απόφαση έχει τίμημα. Και τούτο διότι αν η NEUWOGES είχε αποφασίσει από την αρχή για σταθερό μίσθωμα, θα έπρεπε να καταβάλλει επιτόκιο μόνο [...] % ετησίως. (115) Τα στοιχεία της Bundesbank αφορούν τα δάνεια σταθερού επιτοκίου, δηλαδή το επιτόκιο είναι το ίδιο κάθε χρόνο. Αν θεωρηθεί ότι η NEUWOGES θα ήταν σε θέση να διαπραγματευτεί ένα δάνειο με παρόμοιους όρους πληρωμής (δηλαδή χαμηλότερες πληρωμές τόκων στην αρχή και υψηλότερες πληρωμές προς το τέλος), αυτό θα είχε επίσης το τίμημά του (για τους ίδιους λόγους όπως και στην περίπτωση της BAVARIA). (116) Ως εκ τούτου, τα επιτόκια της Bundesbank θα έπρεπε να συγκριθούν με το σταθερό μίσθωμα [...] %.

| — | Το μίσθωμα καθορίστηκε για χρονικό διάστημα 30 ετών. Παρά την ετήσια τιμαριθμική αναπροσαρμογή, ήταν απολύτως δυνατόν να υπολογιστεί ήδη κατά την αρχή της διάρκειας της σύμβασης το μέσο μίσθωμα για όλη τη διάρκεια της σύμβασης. Τα επιτόκια που αναφέρονται από την Bundesbank για τα ενυπόθηκα δάνεια καθορίζονται σε 10 έτη (όπως εξηγήθηκε πιο πάνω, δεν είναι γνωστό για ποια περίοδο καθορίζονται οι τόκοι για τις επιχειρήσεις· μπορεί να θεωρηθεί, ωστόσο, ότι η περίοδος δεν υπερβαίνει τα 10 έτη). Το πιο κατάλληλο σημείο αναφοράς θα ήταν επιτόκια καθορισμένα για 30 έτη. Ωστόσο, τέτοια δεδομένα δεν δημοσιεύονται από την Bundesbank. Σε γενικές γραμμές, τα δάνεια σταθερού επιτοκίου γίνονται ακριβότερα όσο αυξάνεται η διάρκεια. Για παράδειγμα, τα στοιχεία της Bundesbank για τον Ιανουάριο του 1998 καταδεικνύουν ότι το μέσο επιτόκιο για ενυπόθηκα δάνεια σταθερού επιτοκίου με σταθερό επιτόκιο για 5 έτη ήταν 5,85 %, ενώ το επιτόκιο για δάνεια σταθερού μισθώματος με διάρκεια 10 ετών ήταν 6,40 %. Ως εκ τούτου, είναι λογικό να υποτεθεί ότι οι τόκοι για ένα δάνειο σταθερού επιτοκίου με διάρκεια 30 ετών θα ήταν σημαντικά υψηλότεροι από τα μέσα επιτόκια 6,35 % και 6,40 % που αναφέρονται από την Bundesbank. |
| --- | --- |

—

Το μίσθωμα καθορίστηκε για χρονικό διάστημα 30 ετών. Παρά την ετήσια τιμαριθμική αναπροσαρμογή, ήταν απολύτως δυνατόν να υπολογιστεί ήδη κατά την αρχή της διάρκειας της σύμβασης το μέσο μίσθωμα για όλη τη διάρκεια της σύμβασης. Τα επιτόκια που αναφέρονται από την Bundesbank για τα ενυπόθηκα δάνεια καθορίζονται σε 10 έτη (όπως εξηγήθηκε πιο πάνω, δεν είναι γνωστό για ποια περίοδο καθορίζονται οι τόκοι για τις επιχειρήσεις· μπορεί να θεωρηθεί, ωστόσο, ότι η περίοδος δεν υπερβαίνει τα 10 έτη). Το πιο κατάλληλο σημείο αναφοράς θα ήταν επιτόκια καθορισμένα για 30 έτη. Ωστόσο, τέτοια δεδομένα δεν δημοσιεύονται από την Bundesbank. Σε γενικές γραμμές, τα δάνεια σταθερού επιτοκίου γίνονται ακριβότερα όσο αυξάνεται η διάρκεια. Για παράδειγμα, τα στοιχεία της Bundesbank για τον Ιανουάριο του 1998 καταδεικνύουν ότι το μέσο επιτόκιο για ενυπόθηκα δάνεια σταθερού επιτοκίου με σταθερό επιτόκιο για 5 έτη ήταν 5,85 %, ενώ το επιτόκιο για δάνεια σταθερού μισθώματος με διάρκεια 10 ετών ήταν 6,40 %. Ως εκ τούτου, είναι λογικό να υποτεθεί ότι οι τόκοι για ένα δάνειο σταθερού επιτοκίου με διάρκεια 30 ετών θα ήταν σημαντικά υψηλότεροι από τα μέσα επιτόκια 6,35 % και 6,40 % που αναφέρονται από την Bundesbank.

| — | Η Bundesbank αναφέρει τόσο ένα μέσο επιτόκιο όσο και ένα εύρος, τα οποία βασίζονται σε ένα μεγάλο αριθμό δανειακών συμβάσεων που συνήφθησαν τον Ιανουάριο του 1998. Το μίσθωμα που έχει καθοριστεί για τη NEUWOGES αντανακλά σιωπηρώς τον κίνδυνο για την BAVARIA που ενυπάρχει στη συναλλαγή. Η BAVARIA ήταν πιο εκτεθειμένη στον πιστωτικό κίνδυνο, δηλαδή τον κίνδυνο η NEUWOGES να πτωχεύσει ή να μην μπορεί πλέον για άλλο λόγο να ανταποκριθεί στην υποχρέωσή της να καταβάλλει τα απαιτούμενα μισθώματα. Ομοίως, μια τράπεζα πριν από τη χορήγηση δανείου θα είχε αξιολογήσει την πιστοληπτική ικανότητα της NEUWOGES. Οι πελάτες με χειρότερη πιστοληπτική ικανότητα (ή υψηλότερο πιστωτικό κίνδυνο για την τράπεζα) πρέπει κατά κανόνα να καταβάλλουν υψηλότερο επιτόκιο, ως αντιστάθμιση του υψηλότερου κινδύνου. (117) Όπως αναφέρεται στο τμήμα 7.3.1, η NEUWOGES, λόγω του σχετικά υψηλού χρέους της και του γεγονότος ότι τα ίδια κεφάλαιά της ήταν δεσμευμένα σε άλλα επενδυτικά σχέδια, είχε περιορισμένες μόνο δυνατότητες να συνάψει νέες δανειακές συμβάσεις. Αν, ωστόσο, μια τράπεζα ήταν πρόθυμη να χορηγήσει δάνειο στη NEUWOGES, θα είχε εξετάσει αυτά τα ζητήματα κατά τον καθορισμό του επιτοκίου. Τα επιτόκια των δανείων σε σχετικά υπερχρεωμένες επιχειρήσεις που μπορούν να συνεισφέρουν λίγα μόνο ίδια κεφάλαια στην επένδυσή τους είναι υψηλότερα. Για τον λόγο αυτόν, σε κάθε σύγκριση των μισθωμάτων που καταβάλλονται από τη NEUWOGES με τα επιτόκια των δανείων που είναι διαθέσιμα στην αγορά πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο τα υψηλότερα ποσοστά του εύρους της Bundesbank. (118) |
| --- | --- |

—

Η Bundesbank αναφέρει τόσο ένα μέσο επιτόκιο όσο και ένα εύρος, τα οποία βασίζονται σε ένα μεγάλο αριθμό δανειακών συμβάσεων που συνήφθησαν τον Ιανουάριο του 1998. Το μίσθωμα που έχει καθοριστεί για τη NEUWOGES αντανακλά σιωπηρώς τον κίνδυνο για την BAVARIA που ενυπάρχει στη συναλλαγή. Η BAVARIA ήταν πιο εκτεθειμένη στον πιστωτικό κίνδυνο, δηλαδή τον κίνδυνο η NEUWOGES να πτωχεύσει ή να μην μπορεί πλέον για άλλο λόγο να ανταποκριθεί στην υποχρέωσή της να καταβάλλει τα απαιτούμενα μισθώματα. Ομοίως, μια τράπεζα πριν από τη χορήγηση δανείου θα είχε αξιολογήσει την πιστοληπτική ικανότητα της NEUWOGES. Οι πελάτες με χειρότερη πιστοληπτική ικανότητα (ή υψηλότερο πιστωτικό κίνδυνο για την τράπεζα) πρέπει κατά κανόνα να καταβάλλουν υψηλότερο επιτόκιο, ως αντιστάθμιση του υψηλότερου κινδύνου. (117) Όπως αναφέρεται στο τμήμα 7.3.1, η NEUWOGES, λόγω του σχετικά υψηλού χρέους της και του γεγονότος ότι τα ίδια κεφάλαιά της ήταν δεσμευμένα σε άλλα επενδυτικά σχέδια, είχε περιορισμένες μόνο δυνατότητες να συνάψει νέες δανειακές συμβάσεις. Αν, ωστόσο, μια τράπεζα ήταν πρόθυμη να χορηγήσει δάνειο στη NEUWOGES, θα είχε εξετάσει αυτά τα ζητήματα κατά τον καθορισμό του επιτοκίου. Τα επιτόκια των δανείων σε σχετικά υπερχρεωμένες επιχειρήσεις που μπορούν να συνεισφέρουν λίγα μόνο ίδια κεφάλαια στην επένδυσή τους είναι υψηλότερα. Για τον λόγο αυτόν, σε κάθε σύγκριση των μισθωμάτων που καταβάλλονται από τη NEUWOGES με τα επιτόκια των δανείων που είναι διαθέσιμα στην αγορά πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο τα υψηλότερα ποσοστά του εύρους της Bundesbank. (118)

| — | Όπως προαναφέρθηκε, μια εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης πρέπει να αναχρηματοδοτήσει την αρχική επένδυσή της (σε αυτήν την περίπτωση, κυρίως την τιμή αγοράς για τα κτήρια και το κόστος αποκατάστασης). Το επιτόκιο το οποίο πρέπει να πληρώσει για τη δική της αναχρηματοδότηση εξαρτάται από πολλά ζητήματα, όπως π.χ. το δικό της μέγεθος, τον όγκο του χρέος της και τα ακίνητα που περιλαμβάνονται στο χαρτοφυλάκιό της. Ωστόσο, αυτό το επιτόκιο είναι μόνο η αφετηρία, αφού η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης (η BAVARIA) πρέπει να αποζημιωθεί και για τους κινδύνους που έχει αναλάβει. Σε αυτούς περιλαμβάνονται ο κίνδυνος μεταβολής του επιτοκίου (ο ενεχόμενος κίνδυνος να πρέπει να αναχρηματοδοτήσει την επένδυσή της με κυμαινόμενο επιτόκιο, ενώ οι πληρωμές μίσθωσης έχουν σταθερό επιτόκιο), ο πιστωτικός κίνδυνος (η προαναφερθείσα πιθανότητα ή NEUWOGES να πτωχεύσει και η BAVARIA να μη λάβει τις εκκρεμείς πληρωμές μίσθωσης), καθώς και ο κίνδυνος για την υπολειμματική αξία (η αβεβαιότητα σχετικά με την αξία του ακινήτου μετά τη λήξη της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης). Η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης βαρύνεται πιθανώς με ορισμένα γενικά έξοδα, τα οποία αντανακλώνται επίσης στο μίσθωμα. (119) Επιπλέον, η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης θα αποκομίσει επίσης κέρδη και λαμβάνει υπόψη αυτό το γεγονός κατά τον καθορισμό του μισθώματος. (120) Ακόμη και αν η BAVARIA ήταν σε θέση να αναχρηματοδοτήσει τις επενδύσεις της με χαμηλότερο επιτόκιο από εκείνο που θα είχε πληρώσει η NEUWOGES για ένα τραπεζικό δάνειο, το επιτόκιο αναχρηματοδότησης θα έπρεπε ωστόσο να αυξηθεί κατά αυτά τα διαφορετικά στοιχεία (ασφάλιστρο κινδύνου, έξοδα και κέρδος), για να αποκτηθεί το μίσθωμα που ζητήθηκε, το οποίο τελικά θα μπορούσε να είναι υψηλότερο από το επιτόκιο για ένα συμβατικό δάνειο. |
| --- | --- |

—

Όπως προαναφέρθηκε, μια εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης πρέπει να αναχρηματοδοτήσει την αρχική επένδυσή της (σε αυτήν την περίπτωση, κυρίως την τιμή αγοράς για τα κτήρια και το κόστος αποκατάστασης). Το επιτόκιο το οποίο πρέπει να πληρώσει για τη δική της αναχρηματοδότηση εξαρτάται από πολλά ζητήματα, όπως π.χ. το δικό της μέγεθος, τον όγκο του χρέος της και τα ακίνητα που περιλαμβάνονται στο χαρτοφυλάκιό της. Ωστόσο, αυτό το επιτόκιο είναι μόνο η αφετηρία, αφού η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης (η BAVARIA) πρέπει να αποζημιωθεί και για τους κινδύνους που έχει αναλάβει. Σε αυτούς περιλαμβάνονται ο κίνδυνος μεταβολής του επιτοκίου (ο ενεχόμενος κίνδυνος να πρέπει να αναχρηματοδοτήσει την επένδυσή της με κυμαινόμενο επιτόκιο, ενώ οι πληρωμές μίσθωσης έχουν σταθερό επιτόκιο), ο πιστωτικός κίνδυνος (η προαναφερθείσα πιθανότητα ή NEUWOGES να πτωχεύσει και η BAVARIA να μη λάβει τις εκκρεμείς πληρωμές μίσθωσης), καθώς και ο κίνδυνος για την υπολειμματική αξία (η αβεβαιότητα σχετικά με την αξία του ακινήτου μετά τη λήξη της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης). Η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης βαρύνεται πιθανώς με ορισμένα γενικά έξοδα, τα οποία αντανακλώνται επίσης στο μίσθωμα. (119) Επιπλέον, η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης θα αποκομίσει επίσης κέρδη και λαμβάνει υπόψη αυτό το γεγονός κατά τον καθορισμό του μισθώματος. (120) Ακόμη και αν η BAVARIA ήταν σε θέση να αναχρηματοδοτήσει τις επενδύσεις της με χαμηλότερο επιτόκιο από εκείνο που θα είχε πληρώσει η NEUWOGES για ένα τραπεζικό δάνειο, το επιτόκιο αναχρηματοδότησης θα έπρεπε ωστόσο να αυξηθεί κατά αυτά τα διαφορετικά στοιχεία (ασφάλιστρο κινδύνου, έξοδα και κέρδος), για να αποκτηθεί το μίσθωμα που ζητήθηκε, το οποίο τελικά θα μπορούσε να είναι υψηλότερο από το επιτόκιο για ένα συμβατικό δάνειο.

| (194) | Αν ληφθούν υπόψη όλοι οι προαναφερόμενοι παράγοντες, ένα μίσθωμα [...] % ετησίως σε περίπτωση σταθερού μισθώματος (ή ακόμη και [...] % σε περίπτωση μισθώματος με τιμαριθμική αναπροσαρμογή κατά [...] %, το οποίο όμως φαίνεται λιγότερο κατάλληλο για σύγκριση) φαίνεται αρκετά λογικό σε σύγκριση με τα επιτόκια που αναφέρονται από την Bundesbank για τα δάνεια. Θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι τα στοιχεία της Bundesbank θα πρέπει να αναχθούν για παράδειγμα σε διάρκεια 30 ετών με σταθερό επιτόκιο. Παρά το γεγονός ότι η διόρθωση που είναι απαραίτητη για να επιτευχθεί κατάλληλη συγκριτική αξιολόγηση δεν μπορεί να προσδιοριστεί ποσοτικά με ακρίβεια, η διαφορά μεταξύ του μέσου όρου των επιτοκίων για δάνεια/ενυπόθηκα δάνεια και του μισθώματος φαίνεται επαρκώς δικαιολογημένη, για να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η BAVARIA ζήτησε υπερβολικό μίσθωμα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μίσθωμα της BAVARIA κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (τέλη 1997/αρχές 1998) ήταν συμβατό με την αγορά. |
| --- | --- |

(194)

Αν ληφθούν υπόψη όλοι οι προαναφερόμενοι παράγοντες, ένα μίσθωμα [...] % ετησίως σε περίπτωση σταθερού μισθώματος (ή ακόμη και [...] % σε περίπτωση μισθώματος με τιμαριθμική αναπροσαρμογή κατά [...] %, το οποίο όμως φαίνεται λιγότερο κατάλληλο για σύγκριση) φαίνεται αρκετά λογικό σε σύγκριση με τα επιτόκια που αναφέρονται από την Bundesbank για τα δάνεια. Θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι τα στοιχεία της Bundesbank θα πρέπει να αναχθούν για παράδειγμα σε διάρκεια 30 ετών με σταθερό επιτόκιο. Παρά το γεγονός ότι η διόρθωση που είναι απαραίτητη για να επιτευχθεί κατάλληλη συγκριτική αξιολόγηση δεν μπορεί να προσδιοριστεί ποσοτικά με ακρίβεια, η διαφορά μεταξύ του μέσου όρου των επιτοκίων για δάνεια/ενυπόθηκα δάνεια και του μισθώματος φαίνεται επαρκώς δικαιολογημένη, για να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η BAVARIA ζήτησε υπερβολικό μίσθωμα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μίσθωμα της BAVARIA κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (τέλη 1997/αρχές 1998) ήταν συμβατό με την αγορά.

7.4.4.   Συμπέρασμα

| (195) | Οι διαθέσιμες πληροφορίες υποδηλώνουν ότι η συναλλαγή μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA θα είχε συναφθεί ακόμη και από έναν οικονομικό φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Τα παραδείγματα συμβάσεων, η διαδικασία διαγωνισμού και η σύγκριση με άλλα συναφή χρηματοδοτικά μέσα υποδηλώνουν στο σύνολό του ότι η συναλλαγή πραγματοποιήθηκε με τους τότε επικρατούντες όρους της αγοράς και ότι το μοντέλο της BAVARIA δεν ήταν υπερτιμημένο. |
| --- | --- |

(195)

Οι διαθέσιμες πληροφορίες υποδηλώνουν ότι η συναλλαγή μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA θα είχε συναφθεί ακόμη και από έναν οικονομικό φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Τα παραδείγματα συμβάσεων, η διαδικασία διαγωνισμού και η σύγκριση με άλλα συναφή χρηματοδοτικά μέσα υποδηλώνουν στο σύνολό του ότι η συναλλαγή πραγματοποιήθηκε με τους τότε επικρατούντες όρους της αγοράς και ότι το μοντέλο της BAVARIA δεν ήταν υπερτιμημένο.

7.5.   ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

| (196) | Ως εκ τούτου, ο πρωτογενής έλεγχος της Επιτροπής δείχνει ότι η απόφαση της NEUWOGES να προβεί στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης συνάδει με την αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, δηλαδή η συναλλαγή με την BAVARIA δεν παρέχει πλεονέκτημα και κατά συνέπεια δεν της χορηγήθηκε ενίσχυση. Ωστόσο, η Επιτροπή εξέτασε επίσης κατά πόσον ένα άλλο αποτέλεσμα – συγκεκριμένα ότι στη BAVARIA πράγματι χορηγήθηκε πλεονέκτημα από τη NEUWOGES – θα οδηγούσε αναπόφευκτα στο συμπέρασμα ότι η συναλλαγή αποτελεί κρατική ενίσχυση ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά. Ως εκ τούτου, με βάση την υποθετική παραδοχή ότι η NEUWOGES δεν θα είχε συμμορφωθεί με την αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς και κατά συνέπεια στη BAVARIA θα είχε χορηγηθεί πλεονέκτημα, η Επιτροπή εξέτασε κατά πόσον τα μέτρα συνιστούν κρατική ενίσχυση υπέρ της BAVARIA και κατά πόσον αυτές οι ενδεχόμενες ενισχύσεις μπορούν να κηρυχθούν συμβατές με την εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

(196)

Ως εκ τούτου, ο πρωτογενής έλεγχος της Επιτροπής δείχνει ότι η απόφαση της NEUWOGES να προβεί στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης συνάδει με την αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, δηλαδή η συναλλαγή με την BAVARIA δεν παρέχει πλεονέκτημα και κατά συνέπεια δεν της χορηγήθηκε ενίσχυση. Ωστόσο, η Επιτροπή εξέτασε επίσης κατά πόσον ένα άλλο αποτέλεσμα – συγκεκριμένα ότι στη BAVARIA πράγματι χορηγήθηκε πλεονέκτημα από τη NEUWOGES – θα οδηγούσε αναπόφευκτα στο συμπέρασμα ότι η συναλλαγή αποτελεί κρατική ενίσχυση ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά. Ως εκ τούτου, με βάση την υποθετική παραδοχή ότι η NEUWOGES δεν θα είχε συμμορφωθεί με την αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς και κατά συνέπεια στη BAVARIA θα είχε χορηγηθεί πλεονέκτημα, η Επιτροπή εξέτασε κατά πόσον τα μέτρα συνιστούν κρατική ενίσχυση υπέρ της BAVARIA και κατά πόσον αυτές οι ενδεχόμενες ενισχύσεις μπορούν να κηρυχθούν συμβατές με την εσωτερική αγορά.

7.5.1.   Υπόλοιπα στοιχεία ενίσχυσης

7.5.1.1.   Επιχείρηση

| (197) | Η χορήγηση δημόσιων πόρων μπορεί να χαρακτηριστεί ως κρατική ενίσχυση μόνο αν ο αποδέκτης είναι «επιχείρηση» κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η έννοια της επιχείρησης περιλαμβάνει κάθε μονάδα που ασκεί οικονομική δραστηριότητα. (121) Αποτελεί οικονομική δραστηριότητα κάθε δραστηριότητα η οποία συνίσταται στην προσφορά αγαθών ή υπηρεσιών στην αγορά. (122) |
| --- | --- |

(197)

Η χορήγηση δημόσιων πόρων μπορεί να χαρακτηριστεί ως κρατική ενίσχυση μόνο αν ο αποδέκτης είναι «επιχείρηση» κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η έννοια της επιχείρησης περιλαμβάνει κάθε μονάδα που ασκεί οικονομική δραστηριότητα. (121) Αποτελεί οικονομική δραστηριότητα κάθε δραστηριότητα η οποία συνίσταται στην προσφορά αγαθών ή υπηρεσιών στην αγορά. (122)

| (198) | Η BAVARIA ασκεί μια σειρά από οικονομικές δραστηριότητες, όπως εμπορικές επενδύσεις σε ακίνητα και μίσθωση αυτών των ακινήτων σε επαγγελματίες και ιδιώτες πελάτες. Ως εκ τούτου, η BAVARIA είναι επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(198)

Η BAVARIA ασκεί μια σειρά από οικονομικές δραστηριότητες, όπως εμπορικές επενδύσεις σε ακίνητα και μίσθωση αυτών των ακινήτων σε επαγγελματίες και ιδιώτες πελάτες. Ως εκ τούτου, η BAVARIA είναι επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

7.5.1.2.   Χρήση κρατικών πόρων και καταλογισμός στο κράτος

| (199) | Το μέτρο πρέπει να καταλογιστεί στο κράτος και να χρηματοδοτείται από κρατικούς πόρους. Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου στην υπόθεση Stardust Marine, (123) οι κρατικές ενισχύσεις, οι οποίες δεν χρηματοδοτούνται απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό, μπορούν επίσης να εκπληρώνουν αυτό το κριτήριο, εφόσον οι πόροι υπόκεινται στον έλεγχο του κράτους και η απόφαση σχετικά με τη μεταβίβαση αυτών των πόρων μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος. |
| --- | --- |

(199)

Το μέτρο πρέπει να καταλογιστεί στο κράτος και να χρηματοδοτείται από κρατικούς πόρους. Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου στην υπόθεση Stardust Marine, (123) οι κρατικές ενισχύσεις, οι οποίες δεν χρηματοδοτούνται απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό, μπορούν επίσης να εκπληρώνουν αυτό το κριτήριο, εφόσον οι πόροι υπόκεινται στον έλεγχο του κράτους και η απόφαση σχετικά με τη μεταβίβαση αυτών των πόρων μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος.

| (200) | Η NEUWOGES ανήκει κατά 100 % στο Δήμο Neubrandenburg και κατά συνέπεια είναι δημόσια επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο β) της οδηγίας 2006/111/ΕΚ της Επιτροπής την οποία επικαλέστηκε το Δικαστήριο στην υπόθεση Stardust Marine. (124) Ο Δήμος Neubrandenburg κατέχει όλα τα μερίδια της NEUWOGES και μπορεί να ασκεί σημαντικό έλεγχο επί της NEUWOGES ως μοναδικός εταίρος, μέσω του εποπτικού συμβουλίου και της συνέλευσης των εταίρων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο δήμος έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τη χρήση των πόρων από τη NEUWOGES. Κατά συνέπεια, η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης περιελάμβανε κρατικούς πόρους. |
| --- | --- |

(200)

Η NEUWOGES ανήκει κατά 100 % στο Δήμο Neubrandenburg και κατά συνέπεια είναι δημόσια επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχείο β) της οδηγίας 2006/111/ΕΚ της Επιτροπής την οποία επικαλέστηκε το Δικαστήριο στην υπόθεση Stardust Marine. (124) Ο Δήμος Neubrandenburg κατέχει όλα τα μερίδια της NEUWOGES και μπορεί να ασκεί σημαντικό έλεγχο επί της NEUWOGES ως μοναδικός εταίρος, μέσω του εποπτικού συμβουλίου και της συνέλευσης των εταίρων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο δήμος έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τη χρήση των πόρων από τη NEUWOGES. Κατά συνέπεια, η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης περιελάμβανε κρατικούς πόρους.

| (201) | Όσον αφορά τον καταλογισμό στο κράτος, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ο Δήμος Neubrandenburg σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες συμμετείχε καθοριστικά στη σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης. Η συναλλαγή έπρεπε να εγκριθεί από το εποπτικό συμβούλιο της NEUWOGES, τα μέλη του οποίου ενεργούσαν κατ’ εντολή του δήμου. Τα έγγραφα αποδεικνύουν επίσης ότι το εποπτικό συμβούλιο συμμετείχε ενεργά στη διαπραγμάτευση των συμβάσεων. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι η σύναψη της σύμβασης πώλησης και επανεκμίσθωσης πρέπει να καταλογιστεί στο κράτος. |
| --- | --- |

(201)

Όσον αφορά τον καταλογισμό στο κράτος, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ο Δήμος Neubrandenburg σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες συμμετείχε καθοριστικά στη σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης. Η συναλλαγή έπρεπε να εγκριθεί από το εποπτικό συμβούλιο της NEUWOGES, τα μέλη του οποίου ενεργούσαν κατ’ εντολή του δήμου. Τα έγγραφα αποδεικνύουν επίσης ότι το εποπτικό συμβούλιο συμμετείχε ενεργά στη διαπραγμάτευση των συμβάσεων. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι η σύναψη της σύμβασης πώλησης και επανεκμίσθωσης πρέπει να καταλογιστεί στο κράτος.

7.5.1.3.   Επιλεκτικότητα

| (202) | Το άρθρο 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ επιβάλλει, για να μπορεί ένα μέτρο να χαρακτηριστεί ως κρατική ενίσχυση, να συνιστά ευνοϊκή μεταχείριση «ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής». Κατά συνέπεια, στην έννοια της κρατικής ενίσχυσης εμπίπτουν μόνο τα μέτρα υπέρ επιχειρήσεων που παρέχουν ένα επιλεκτικό πλεονέκτημα σε αυτές τις επιχειρήσεις. |
| --- | --- |

(202)

Το άρθρο 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ επιβάλλει, για να μπορεί ένα μέτρο να χαρακτηριστεί ως κρατική ενίσχυση, να συνιστά ευνοϊκή μεταχείριση «ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής». Κατά συνέπεια, στην έννοια της κρατικής ενίσχυσης εμπίπτουν μόνο τα μέτρα υπέρ επιχειρήσεων που παρέχουν ένα επιλεκτικό πλεονέκτημα σε αυτές τις επιχειρήσεις.

| (203) | Δεδομένου ότι τα επίμαχα μέτρα αφορούν μια διμερή συναλλαγή μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA, κάθε πλεονέκτημα που είχε χορηγήσει η NEUWOGES στην BAVARIA ήταν επιλεκτικό, αφού καμία άλλη επιχείρηση δεν θα είχε πρόσβαση σε αυτό. |
| --- | --- |

(203)

Δεδομένου ότι τα επίμαχα μέτρα αφορούν μια διμερή συναλλαγή μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA, κάθε πλεονέκτημα που είχε χορηγήσει η NEUWOGES στην BAVARIA ήταν επιλεκτικό, αφού καμία άλλη επιχείρηση δεν θα είχε πρόσβαση σε αυτό.

7.5.1.4.   Στρέβλωση του ανταγωνισμού και αντίκτυπος στο εμπόριο

| (204) | Οι δημόσιες επιχορηγήσεις για επιχειρήσεις αφορούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ μόνο εφόσον νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και επηρεάζουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Ένα μέτρο που χορηγείται από το Δημόσιο θεωρείται ότι νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό, όταν είναι ικανό να βελτιώσει την ανταγωνιστική θέση της δικαιούχου επιχείρησης σε σχέση με άλλες επιχειρήσεις με τις οποίες ανταγωνίζεται. (125) Ως εκ τούτου, θεωρείται ότι υπάρχει στρέβλωση του ανταγωνισμού, εφόσον το κράτος χορηγεί οικονομικό πλεονέκτημα σε μια επιχείρηση σε έναν απελευθερωμένο κλάδο της οικονομίας στον οποίο επικρατεί ή θα μπορούσε να επικρατεί ανταγωνισμός. |
| --- | --- |

(204)

Οι δημόσιες επιχορηγήσεις για επιχειρήσεις αφορούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ μόνο εφόσον νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και επηρεάζουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. Ένα μέτρο που χορηγείται από το Δημόσιο θεωρείται ότι νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό, όταν είναι ικανό να βελτιώσει την ανταγωνιστική θέση της δικαιούχου επιχείρησης σε σχέση με άλλες επιχειρήσεις με τις οποίες ανταγωνίζεται. (125) Ως εκ τούτου, θεωρείται ότι υπάρχει στρέβλωση του ανταγωνισμού, εφόσον το κράτος χορηγεί οικονομικό πλεονέκτημα σε μια επιχείρηση σε έναν απελευθερωμένο κλάδο της οικονομίας στον οποίο επικρατεί ή θα μπορούσε να επικρατεί ανταγωνισμός.

| (205) | Σύμφωνα με την πάγια νομολογία των Δικαστηρίων της Ένωσης, οι ενισχύσεις υπέρ επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην εσωτερική αγορά είναι ικανές να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. (126) |
| --- | --- |

(205)

Σύμφωνα με την πάγια νομολογία των Δικαστηρίων της Ένωσης, οι ενισχύσεις υπέρ επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην εσωτερική αγορά είναι ικανές να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. (126)

| (206) | Η BAVARIA ανταγωνίζεται με άλλες εταιρείες επενδύσεων σε ακίνητα και εταιρικούς επενδυτές από τη Γερμανία και άλλα κράτη μέλη της Ένωσης για επενδυτές και επενδυτικές δυνατότητες. Ένα οικονομικό πλεονέκτημα που θα χορηγείτο στην BAVARIA θα ενίσχυε την ανταγωνιστική θέση αυτής της επιχείρησης και ως εκ τούτου θα ήταν ικανό να νοθεύσει τον ανταγωνισμό. Δεδομένου ότι η αγορά των επενδύσεων σε ακίνητα αποτελεί αγορά σε ολόκληρη την Ένωση, κάθε οικονομικό πλεονέκτημα για την BAVARIA θα ενίσχυε τη θέση της επιχείρησης στην αγορά σε σύγκριση με τους ανταγωνιστές της από άλλα κράτη μέλη και ως εκ τούτου θα είχε επιπτώσεις στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. |
| --- | --- |

(206)

Η BAVARIA ανταγωνίζεται με άλλες εταιρείες επενδύσεων σε ακίνητα και εταιρικούς επενδυτές από τη Γερμανία και άλλα κράτη μέλη της Ένωσης για επενδυτές και επενδυτικές δυνατότητες. Ένα οικονομικό πλεονέκτημα που θα χορηγείτο στην BAVARIA θα ενίσχυε την ανταγωνιστική θέση αυτής της επιχείρησης και ως εκ τούτου θα ήταν ικανό να νοθεύσει τον ανταγωνισμό. Δεδομένου ότι η αγορά των επενδύσεων σε ακίνητα αποτελεί αγορά σε ολόκληρη την Ένωση, κάθε οικονομικό πλεονέκτημα για την BAVARIA θα ενίσχυε τη θέση της επιχείρησης στην αγορά σε σύγκριση με τους ανταγωνιστές της από άλλα κράτη μέλη και ως εκ τούτου θα είχε επιπτώσεις στο εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών.

7.5.1.5.   Συμπέρασμα

| (207) | Αν υποτεθεί ότι η συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης – αντίθετα προς το προαναφερθέν κύριο συμπέρασμα της Επιτροπής – δεν συνάδει με την αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς και ως εκ τούτου θα χορηγείτο πλεονέκτημα στην BAVARIA, θα έπρεπε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης συνιστά κρατική ενίσχυση. Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο αυτής της υπόθεσης θα έπρεπε να ελέγχει κατά πόσο μπορεί να θεωρηθεί ότι αυτή η ενδεχόμενη κρατική ενίσχυση συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

(207)

Αν υποτεθεί ότι η συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης – αντίθετα προς το προαναφερθέν κύριο συμπέρασμα της Επιτροπής – δεν συνάδει με την αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς και ως εκ τούτου θα χορηγείτο πλεονέκτημα στην BAVARIA, θα έπρεπε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης συνιστά κρατική ενίσχυση. Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο αυτής της υπόθεσης θα έπρεπε να ελέγχει κατά πόσο μπορεί να θεωρηθεί ότι αυτή η ενδεχόμενη κρατική ενίσχυση συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά.

7.5.2.   Συμβατότητα με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ της ΣΛΕΕ

| (208) | Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, οι ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντιτίθετο προς το κοινό συμφέρον. Κατά την εφαρμογή του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ), η Επιτροπή πρέπει να σταθμίσει τα θετικά και επιθυμητά αποτελέσματα του μέτρου ενίσχυσης προς τις αρνητικές επιπτώσεις του στους όρους των συναλλαγών που προκύπτουν από την εφαρμογή του. |
| --- | --- |

(208)

Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, οι ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντιτίθετο προς το κοινό συμφέρον. Κατά την εφαρμογή του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ), η Επιτροπή πρέπει να σταθμίσει τα θετικά και επιθυμητά αποτελέσματα του μέτρου ενίσχυσης προς τις αρνητικές επιπτώσεις του στους όρους των συναλλαγών που προκύπτουν από την εφαρμογή του.

| (209) | Προκειμένου ένα μέτρο ενίσχυσης να ικανοποιεί το κριτήριο της εξισορρόπησης, πρέπει να πληροί πέντε προϋποθέσεις. Πρώτον, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει να υπηρετεί έναν σαφώς καθορισμένο στόχο κοινού ενδιαφέροντος. Δεύτερον, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει να αποτελεί κατάλληλο μέσο για την επίτευξη αυτού του στόχου. Τρίτον, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει να είναι απαραίτητο και να έχει προτρεπτικό αποτέλεσμα. Τέταρτον, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει να είναι εύλογο. Πέμπτον, η ενίσχυση δεν πρέπει να επηρεάζει τους όρους του εμπορίου σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον. |
| --- | --- |

(209)

Προκειμένου ένα μέτρο ενίσχυσης να ικανοποιεί το κριτήριο της εξισορρόπησης, πρέπει να πληροί πέντε προϋποθέσεις. Πρώτον, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει να υπηρετεί έναν σαφώς καθορισμένο στόχο κοινού ενδιαφέροντος. Δεύτερον, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει να αποτελεί κατάλληλο μέσο για την επίτευξη αυτού του στόχου. Τρίτον, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει να είναι απαραίτητο και να έχει προτρεπτικό αποτέλεσμα. Τέταρτον, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει να είναι εύλογο. Πέμπτον, η ενίσχυση δεν πρέπει να επηρεάζει τους όρους του εμπορίου σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον.

7.5.2.1.   Στόχος κοινού ενδιαφέροντος

| (210) | Σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 174 της ΣΛΕΕ, η οικονομική και κοινωνική συνοχή αποτελεί στόχο της Ένωσης. Η ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής προϋποθέτει τη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής των κατοίκων των πόλεων. Η πολιτική της συνοχής μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία βιώσιμων κοινοτήτων, διασφαλίζοντας ότι τα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα επιλύονται με τη βοήθεια ολοκληρωμένων στρατηγικών για την ανανέωση, την αναγέννηση και την εξέλιξη τόσο των αστικών όσο και των αγροτικών περιοχών. Τούτο μπορεί να επιτευχθεί με διάφορους τρόπους. (127) |
| --- | --- |

(210)

Σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 174 της ΣΛΕΕ, η οικονομική και κοινωνική συνοχή αποτελεί στόχο της Ένωσης. Η ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής προϋποθέτει τη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής των κατοίκων των πόλεων. Η πολιτική της συνοχής μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία βιώσιμων κοινοτήτων, διασφαλίζοντας ότι τα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα επιλύονται με τη βοήθεια ολοκληρωμένων στρατηγικών για την ανανέωση, την αναγέννηση και την εξέλιξη τόσο των αστικών όσο και των αγροτικών περιοχών. Τούτο μπορεί να επιτευχθεί με διάφορους τρόπους. (127)

| (211) | Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ο καταστατικός στόχος της NEUWOGES είναι να διασφαλίσει επαρκή προσφορά κατοικιών στην περιφέρεια. Η Επιτροπή διαπιστώνει επίσης ότι η NEUWOGES με τη σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης επιδίωκε ορισμένους στόχους (τοπικής) πολιτικής. Η NEUWOGES υποστηρίζει ότι






  — | κατά τη δεκαετία του 1990, μετά την επανένωση, υπήρχε ένα σημαντικό πολιτικό σχέδιο για την εξίσωση των συνθηκών στέγασης στην Ανατολική Γερμανία με τις συνθήκες στέγασης στη Δυτική Γερμανία· αυτό είχε ως αποτέλεσμα την προώθηση της ιδιωτικοποίησης και της αποκατάστασης των αποθεμάτων κατοικιών στην Ανατολική Γερμανία, ανεξάρτητα από το αν αυτό είχε νόημα από οικονομική άποψη ή όχι· |
| --- | --- | --- |

(211)

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ο καταστατικός στόχος της NEUWOGES είναι να διασφαλίσει επαρκή προσφορά κατοικιών στην περιφέρεια. Η Επιτροπή διαπιστώνει επίσης ότι η NEUWOGES με τη σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης επιδίωκε ορισμένους στόχους (τοπικής) πολιτικής. Η NEUWOGES υποστηρίζει ότι

—

κατά τη δεκαετία του 1990, μετά την επανένωση, υπήρχε ένα σημαντικό πολιτικό σχέδιο για την εξίσωση των συνθηκών στέγασης στην Ανατολική Γερμανία με τις συνθήκες στέγασης στη Δυτική Γερμανία· αυτό είχε ως αποτέλεσμα την προώθηση της ιδιωτικοποίησης και της αποκατάστασης των αποθεμάτων κατοικιών στην Ανατολική Γερμανία, ανεξάρτητα από το αν αυτό είχε νόημα από οικονομική άποψη ή όχι·

| — | η ιδιωτικοποίηση και η αποκατάσταση των κτηρίων που αποτελούν το αντικείμενο της σύμβασης πώλησης και επανεκμίσθωσης, εξυπηρετούσαν την εξασφάλιση των μελλοντικών προοπτικών του δήμου Neubrandenburg: μέσω της παροχής προσιτών κατοικιών με υψηλή ποιότητα στέγασης και της ιδιωτικοποίησής τους (για την οποία ήταν υποχρεωμένη η BAVARIA), η NEUWOGES ήλπιζε να αυξήσει την ελκυστικότητα του Neubrandenburg για τους πολίτες του. |
| --- | --- |

—

η ιδιωτικοποίηση και η αποκατάσταση των κτηρίων που αποτελούν το αντικείμενο της σύμβασης πώλησης και επανεκμίσθωσης, εξυπηρετούσαν την εξασφάλιση των μελλοντικών προοπτικών του δήμου Neubrandenburg: μέσω της παροχής προσιτών κατοικιών με υψηλή ποιότητα στέγασης και της ιδιωτικοποίησής τους (για την οποία ήταν υποχρεωμένη η BAVARIA), η NEUWOGES ήλπιζε να αυξήσει την ελκυστικότητα του Neubrandenburg για τους πολίτες του.

| (212) | Επιπλέον, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η BAVARIA έχει δεσμευτεί να επιχειρήσει να πωλήσει έναν ορισμένο αριθμό κατοικιών στους τρέχοντες μισθωτές. Τότε η BAVARIA δεν μπορούσε να απαιτήσει τιμή καθορισμένη ελεύθερα από την αγορά, αλλά έπρεπε να τηρεί ορισμένα ανώτατα όρια. (128) Ως εκ τούτου, η σύμβαση με αυτές τις υποχρεώσεις παρείχε στους τρέχοντες μισθωτές των επίμαχων κτηρίων κάποιο πλεονέκτημα. |
| --- | --- |

(212)

Επιπλέον, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η BAVARIA έχει δεσμευτεί να επιχειρήσει να πωλήσει έναν ορισμένο αριθμό κατοικιών στους τρέχοντες μισθωτές. Τότε η BAVARIA δεν μπορούσε να απαιτήσει τιμή καθορισμένη ελεύθερα από την αγορά, αλλά έπρεπε να τηρεί ορισμένα ανώτατα όρια. (128) Ως εκ τούτου, η σύμβαση με αυτές τις υποχρεώσεις παρείχε στους τρέχοντες μισθωτές των επίμαχων κτηρίων κάποιο πλεονέκτημα.

| (213) | Αν η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA πραγματικά χαρακτηριζόταν ως κρατική ενίσχυση, γεγονός που δεν συμβαίνει, η εν λόγω ενίσχυση θα είχε χορηγηθεί για την επίτευξη των παραπάνω στόχων πολιτικής. Ο εφοδιασμός μια περιφέρειας με επαρκή στέγαση, η συμβολή στην επίτευξη ενός εθνικού στόχου πολιτικής (ευθυγράμμιση των συνθηκών διαβίωσης στην Ανατολική και τη Δυτική Γερμανία μετά την επανένωση) και η εξασφάλιση των μελλοντικών προοπτικών του Δήμου Neubrandenburg μέσω της παροχής προσιτών κατοικιών με υψηλή ποιότητα διαβίωσης για τον πληθυσμό (και η εύνοια προς τους τρέχοντες μισθωτές των επίμαχων κτηρίων) μπορούν να θεωρηθούν όλοι ως καλά καθορισμένοι στόχοι κοινού ενδιαφέροντος. Κατά την άποψη της Επιτροπής, η συναλλαγή πρέπει συνεπώς να θεωρηθεί μέτρο για την επίτευξη ενός στόχου κοινού ενδιαφέροντος. |
| --- | --- |

(213)

Αν η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA πραγματικά χαρακτηριζόταν ως κρατική ενίσχυση, γεγονός που δεν συμβαίνει, η εν λόγω ενίσχυση θα είχε χορηγηθεί για την επίτευξη των παραπάνω στόχων πολιτικής. Ο εφοδιασμός μια περιφέρειας με επαρκή στέγαση, η συμβολή στην επίτευξη ενός εθνικού στόχου πολιτικής (ευθυγράμμιση των συνθηκών διαβίωσης στην Ανατολική και τη Δυτική Γερμανία μετά την επανένωση) και η εξασφάλιση των μελλοντικών προοπτικών του Δήμου Neubrandenburg μέσω της παροχής προσιτών κατοικιών με υψηλή ποιότητα διαβίωσης για τον πληθυσμό (και η εύνοια προς τους τρέχοντες μισθωτές των επίμαχων κτηρίων) μπορούν να θεωρηθούν όλοι ως καλά καθορισμένοι στόχοι κοινού ενδιαφέροντος. Κατά την άποψη της Επιτροπής, η συναλλαγή πρέπει συνεπώς να θεωρηθεί μέτρο για την επίτευξη ενός στόχου κοινού ενδιαφέροντος.

7.5.2.2.   Καταλληλότητα των μέτρων

| (214) | Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η σύμβαση πώλησης και επανεκμίσθωσης μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA έχει επιτύχει τους επιδιωκόμενους στόχους. Άρα, η συναλλαγή είχε ως αποτέλεσμα την άμεση αποκατάσταση και ιδιωτικοποίηση των κτηρίων που αγοράστηκαν από την BAVARIA και την προσφορά χαμηλότερης τιμής αγοράς στους τρέχοντες μισθωτές, καθώς και την αύξηση της προσφοράς στέγασης υψηλής ποιότητας στην περιφέρεια και, ως εκ τούτου, τη βελτίωση των μελλοντικών προοπτικών της Neubrandenburg. |
| --- | --- |

(214)

Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η σύμβαση πώλησης και επανεκμίσθωσης μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA έχει επιτύχει τους επιδιωκόμενους στόχους. Άρα, η συναλλαγή είχε ως αποτέλεσμα την άμεση αποκατάσταση και ιδιωτικοποίηση των κτηρίων που αγοράστηκαν από την BAVARIA και την προσφορά χαμηλότερης τιμής αγοράς στους τρέχοντες μισθωτές, καθώς και την αύξηση της προσφοράς στέγασης υψηλής ποιότητας στην περιφέρεια και, ως εκ τούτου, τη βελτίωση των μελλοντικών προοπτικών της Neubrandenburg.

| (215) | Κατά την αναζήτηση νέου αγοραστή για τα κτήρια και κατά την αξιολόγηση των επιλογών της, η NEUWOGES ανέλαβε μια σειρά μέτρων που διασφάλιζαν στην πραγματικότητα ότι σε περίπτωση που η συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης περιελάμβανε ενίσχυση, αυτή θα έπρεπε να περιοριστεί στο ελάχιστο απαιτούμενο ύψος για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων. Ειδικότερα, η NEUWOGES εφάρμοσε μια κλειστή διαδικασία διαγωνισμού, διαπραγματεύτηκε τους όρους της σύμβασης με την BAVARIA για περίοδο πολλών μηνών, και τελικά πείστηκε ότι η συναλλαγή αποτελούσε την καλύτερη προσφορά που υπήρχε στην αγορά. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι, ακόμη και αν η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης περιελάμβανε ενίσχυση, αυτή η ενίσχυση θα υπερέβαινε το ελάχιστο απαιτούμενο ύψος. Η ανάλυση που γίνεται στο τμήμα 7.3, στο πλαίσιο της οποίας η συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης συγκρίθηκε με διάφορες άλλες επιλογές (όπως μια αποκατάσταση των κτηρίων βασιζόμενη σε πίστωση ή άμεση πώληση), έδειξε ότι δεν θα υπήρχε εναλλακτική λύση στην οποία θα είχαν επιτευχθεί οι ίδιοι στόχοι χωρίς τη χορήγηση ενίσχυσης ή με χαμηλότερο ποσό ενίσχυσης. Ως εκ τούτου, η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης και κάθε πιθανή ενίσχυση που περιλαμβάνεται σε αυτήν ήταν ένα κατάλληλο μέσο για την επίτευξη των στόχων κοινού ενδιαφέροντος. |
| --- | --- |

(215)

Κατά την αναζήτηση νέου αγοραστή για τα κτήρια και κατά την αξιολόγηση των επιλογών της, η NEUWOGES ανέλαβε μια σειρά μέτρων που διασφάλιζαν στην πραγματικότητα ότι σε περίπτωση που η συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης περιελάμβανε ενίσχυση, αυτή θα έπρεπε να περιοριστεί στο ελάχιστο απαιτούμενο ύψος για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων. Ειδικότερα, η NEUWOGES εφάρμοσε μια κλειστή διαδικασία διαγωνισμού, διαπραγματεύτηκε τους όρους της σύμβασης με την BAVARIA για περίοδο πολλών μηνών, και τελικά πείστηκε ότι η συναλλαγή αποτελούσε την καλύτερη προσφορά που υπήρχε στην αγορά. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι, ακόμη και αν η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης περιελάμβανε ενίσχυση, αυτή η ενίσχυση θα υπερέβαινε το ελάχιστο απαιτούμενο ύψος. Η ανάλυση που γίνεται στο τμήμα 7.3, στο πλαίσιο της οποίας η συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης συγκρίθηκε με διάφορες άλλες επιλογές (όπως μια αποκατάσταση των κτηρίων βασιζόμενη σε πίστωση ή άμεση πώληση), έδειξε ότι δεν θα υπήρχε εναλλακτική λύση στην οποία θα είχαν επιτευχθεί οι ίδιοι στόχοι χωρίς τη χορήγηση ενίσχυσης ή με χαμηλότερο ποσό ενίσχυσης. Ως εκ τούτου, η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης και κάθε πιθανή ενίσχυση που περιλαμβάνεται σε αυτήν ήταν ένα κατάλληλο μέσο για την επίτευξη των στόχων κοινού ενδιαφέροντος.

7.5.2.3.   Αναγκαιότητα και προτρεπτικό αποτέλεσμα

| (216) | Με βάση την παραδοχή ότι η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης πράγματι περιελάμβανε κρατική ενίσχυση, θα έπρεπε επίσης να εξεταστεί κατά πόσον η εν λόγω ενίσχυση είχε προτρεπτικό αποτέλεσμα. Η NEUWOGES και η BAVARIA διαπραγματεύτηκαν τους όρους της συναλλαγής για περίοδο πολλών μηνών. Η BAVARIA κατά τα φαινόμενα προέβη σε μια συναλλαγή που δεν ταιριάζει με το «μοντέλο χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων» της. Αν η συναλλαγή που διεξήχθη τελευταία, η οποία βασίστηκε στο «μοντέλο χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων» της BAVARIA, περιελάμβανε κρατική ενίσχυση, τότε είναι αδιαμφισβήτητο ότι η BAVARIA δεν θα είχε προβεί στη συναλλαγή χωρίς την εν λόγω ενίσχυση. |
| --- | --- |

(216)

Με βάση την παραδοχή ότι η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης πράγματι περιελάμβανε κρατική ενίσχυση, θα έπρεπε επίσης να εξεταστεί κατά πόσον η εν λόγω ενίσχυση είχε προτρεπτικό αποτέλεσμα. Η NEUWOGES και η BAVARIA διαπραγματεύτηκαν τους όρους της συναλλαγής για περίοδο πολλών μηνών. Η BAVARIA κατά τα φαινόμενα προέβη σε μια συναλλαγή που δεν ταιριάζει με το «μοντέλο χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων» της. Αν η συναλλαγή που διεξήχθη τελευταία, η οποία βασίστηκε στο «μοντέλο χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων» της BAVARIA, περιελάμβανε κρατική ενίσχυση, τότε είναι αδιαμφισβήτητο ότι η BAVARIA δεν θα είχε προβεί στη συναλλαγή χωρίς την εν λόγω ενίσχυση.

7.5.2.4.   Αναλογικότητα

| (217) | Η Επιτροπή έχει ήδη επισημάνει ότι οι στόχοι που επιδιώκονται από τη NEUWOGES κατά τη σύναψη αυτής της συναλλαγής πρέπει να θεωρηθούν σημαντικοί. Η αποκατάσταση και η ιδιωτικοποίηση των κτηρίων, καθώς και η πώλησή τους σε χαμηλότερη τιμή στους μισθωτές έχουν συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στην Ένωση. Ταυτόχρονα, το ποσό ενίσχυσης που περιλαμβάνεται στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης υπέρ της BAVARIA ήταν σε κάθε περίπτωση περιορισμένο, με αποτέλεσμα να ήταν περιορισμένες τυχόν στρεβλωτικές για τον ανταγωνισμό συνέπειες του μέτρου. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε ενίσχυση που περιλαμβανόταν στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA ήταν αναλογική ενόψει του επιδιωκόμενου στόχου. |
| --- | --- |

(217)

Η Επιτροπή έχει ήδη επισημάνει ότι οι στόχοι που επιδιώκονται από τη NEUWOGES κατά τη σύναψη αυτής της συναλλαγής πρέπει να θεωρηθούν σημαντικοί. Η αποκατάσταση και η ιδιωτικοποίηση των κτηρίων, καθώς και η πώλησή τους σε χαμηλότερη τιμή στους μισθωτές έχουν συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στην Ένωση. Ταυτόχρονα, το ποσό ενίσχυσης που περιλαμβάνεται στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης υπέρ της BAVARIA ήταν σε κάθε περίπτωση περιορισμένο, με αποτέλεσμα να ήταν περιορισμένες τυχόν στρεβλωτικές για τον ανταγωνισμό συνέπειες του μέτρου. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε ενίσχυση που περιλαμβανόταν στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης μεταξύ της NEUWOGES και της BAVARIA ήταν αναλογική ενόψει του επιδιωκόμενου στόχου.

7.5.2.5.   Δεν υπάρχουν επιπτώσεις στους όρους του εμπορίου που θα ήταν αντίθετες προς το κοινό συμφέρον

| (218) | Υπενθυμίζεται ότι το ποσό ενίσχυσης που περιλαμβάνεται στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης υπέρ της BAVARIA ήταν σε κάθε περίπτωση ελάχιστο. Ως εκ τούτου, οι επιπτώσεις του μέτρου στους όρους των συναλλαγών ήταν επίσης περιορισμένες. Ενώ κάθε ενίσχυση που περιλαμβάνεται στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης θα είχε βελτιώσει την ανταγωνιστική θέση της BAVARIA, η οποία, τουλάχιστον δυνητικά, βρισκόταν σε ανταγωνισμό με άλλες επιχειρήσεις (επίσης με επιχειρήσεις από άλλα κράτη μέλη), η έκταση αυτών των επιπτώσεων εξαρτάται από το ποσό της ληφθείσας ενίσχυσης. Ως εκ τούτου, επειδή η ανταγωνιστική θέση της BAVARIA είχε βελτιωθεί μόνο ελαφρώς, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης, ακόμη και αν περιελάμβανε ενίσχυση, δεν θα είχε επηρεάσει τους όρους του εμπορίου σε τέτοιο βαθμό ώστε να αντίκειται προς το κοινό συμφέρον. |
| --- | --- |

(218)

Υπενθυμίζεται ότι το ποσό ενίσχυσης που περιλαμβάνεται στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης υπέρ της BAVARIA ήταν σε κάθε περίπτωση ελάχιστο. Ως εκ τούτου, οι επιπτώσεις του μέτρου στους όρους των συναλλαγών ήταν επίσης περιορισμένες. Ενώ κάθε ενίσχυση που περιλαμβάνεται στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης θα είχε βελτιώσει την ανταγωνιστική θέση της BAVARIA, η οποία, τουλάχιστον δυνητικά, βρισκόταν σε ανταγωνισμό με άλλες επιχειρήσεις (επίσης με επιχειρήσεις από άλλα κράτη μέλη), η έκταση αυτών των επιπτώσεων εξαρτάται από το ποσό της ληφθείσας ενίσχυσης. Ως εκ τούτου, επειδή η ανταγωνιστική θέση της BAVARIA είχε βελτιωθεί μόνο ελαφρώς, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης, ακόμη και αν περιελάμβανε ενίσχυση, δεν θα είχε επηρεάσει τους όρους του εμπορίου σε τέτοιο βαθμό ώστε να αντίκειται προς το κοινό συμφέρον.

7.5.3.   Συμπέρασμα για τα υπόλοιπα στοιχεία ενίσχυσης και τη συμβατότητα με την εσωτερική αγορά

| (219) | Σε περίπτωση που η συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης παρείχε πλεονέκτημα στην BAVARIA, η Επιτροπή, για τους λόγους που αναφέρονται στο σημείο 7.5.2, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Ωστόσο, η Επιτροπή διαπιστώνει επίσης ότι κάθε κρατική ενίσχυση που περιλαμβάνεται στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης θα ήταν συμβατή με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107, παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(219)

Σε περίπτωση που η συναλλαγή πώλησης και επαναμίσθωσης παρείχε πλεονέκτημα στην BAVARIA, η Επιτροπή, για τους λόγους που αναφέρονται στο σημείο 7.5.2, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Ωστόσο, η Επιτροπή διαπιστώνει επίσης ότι κάθε κρατική ενίσχυση που περιλαμβάνεται στη συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης θα ήταν συμβατή με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107, παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ.

7.6.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

| (220) | Από την ανάλυση της αξίας της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης για τη NEUWOGES, τη σύγκριση με άλλες πιθανές συναλλαγές και την εξέταση κατά πόσον η συναλλαγή είναι συμβατή με την αγορά, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η συναλλαγή είναι σύμφωνη με την αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Με τη σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης η NEUWOGES έχει επιδείξει μια συμπεριφορά την οποία θα είχε επιλέξει ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο ότι ούτε ήταν διαθέσιμη μια πιο ελκυστική οικονομικά εναλλακτική λύση, ούτε θα θεωρούνταν ασύμβατοι με την αγορά οι όροι της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998) υπό το φως των διαθέσιμων σημείων αναφοράς, καθώς και των άλλων προσφορών που θα προέκυπταν από τη διαδικασία διαγωνισμού. |
| --- | --- |

(220)

Από την ανάλυση της αξίας της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης για τη NEUWOGES, τη σύγκριση με άλλες πιθανές συναλλαγές και την εξέταση κατά πόσον η συναλλαγή είναι συμβατή με την αγορά, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η συναλλαγή είναι σύμφωνη με την αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Με τη σύναψη της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης η NEUWOGES έχει επιδείξει μια συμπεριφορά την οποία θα είχε επιλέξει ένας οικονομικός φορέας που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο ότι ούτε ήταν διαθέσιμη μια πιο ελκυστική οικονομικά εναλλακτική λύση, ούτε θα θεωρούνταν ασύμβατοι με την αγορά οι όροι της συναλλαγής πώλησης και επανεκμίσθωσης κατά την καθοριστική χρονική περίοδο (1997/1998) υπό το φως των διαθέσιμων σημείων αναφοράς, καθώς και των άλλων προσφορών που θα προέκυπταν από τη διαδικασία διαγωνισμού.

| (221) | Ως εκ τούτου, πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η σύμβαση με τη NEUWOGES δεν εξασφάλισε κανένα πλεονέκτημα στην BAVARIA, αφού η συμπεριφορά της NEUWOGES αντιστοιχούσε με εκείνη ενός φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς Επειδή στο πλαίσιο του επίμαχου μέτρου δεν χορηγήθηκε κανένα πλεονέκτημα, δεν πληρούται μία από τις προϋποθέσεις για την κατάταξη στην κρατική ενίσχυση. Συνεπώς, το μέτρο δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(221)

Ως εκ τούτου, πρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η σύμβαση με τη NEUWOGES δεν εξασφάλισε κανένα πλεονέκτημα στην BAVARIA, αφού η συμπεριφορά της NEUWOGES αντιστοιχούσε με εκείνη ενός φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς Επειδή στο πλαίσιο του επίμαχου μέτρου δεν χορηγήθηκε κανένα πλεονέκτημα, δεν πληρούται μία από τις προϋποθέσεις για την κατάταξη στην κρατική ενίσχυση. Συνεπώς, το μέτρο δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

| (222) | Εκτός από την πρωτογενή διαπίστωση ότι η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης δεν εξασφάλισε κανένα πλεονέκτημα στην BAVARIA και ως εκ τούτου δεν περιέχει κρατική ενίσχυση, η Επιτροπή καταλήγει στο πρόσθετο συμπέρασμα ότι σε περίπτωση που η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης θα εξασφάλιζε παρ’ όλα αυτά πλεονέκτημα στην BAVARIA, αυτό θα συνιστούσε στην πράξη κρατική ενίσχυση. Ωστόσο, αυτή η κρατική ενίσχυση θα ήταν συμβατή με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(222)

Εκτός από την πρωτογενή διαπίστωση ότι η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης δεν εξασφάλισε κανένα πλεονέκτημα στην BAVARIA και ως εκ τούτου δεν περιέχει κρατική ενίσχυση, η Επιτροπή καταλήγει στο πρόσθετο συμπέρασμα ότι σε περίπτωση που η συναλλαγή πώλησης και επανεκμίσθωσης θα εξασφάλιζε παρ’ όλα αυτά πλεονέκτημα στην BAVARIA, αυτό θα συνιστούσε στην πράξη κρατική ενίσχυση. Ωστόσο, αυτή η κρατική ενίσχυση θα ήταν συμβατή με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η δικαιοπραξία που συνήφθη στις 21 Ιανουαρίου 1998 μεταξύ της Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft mbH, της Bavaria Immobilien Trading GmbH & Co, Immobilien Leasing Objekt Neubrandenburg KG και της Bavaria Immobilien Beteiligungsgesellschaft mbH & Co. Objekte Neubrandenburg KG με τη μορφή σύμβασης εμφύτευσης και διοικητικής σύμβασης δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

Άρθρο 2

Σε περίπτωση που η δικαιοπραξία που συνήφθη στις 21 Ιανουαρίου 1998 μεταξύ της Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft mbH, της Bavaria Immobilien Trading GmbH & Co, Immobilien Leasing Objekt Neubrandenburg KG και της Bavaria Immobilien Beteiligungsgesellschaft mbH & Co. Objekte Neubrandenburg KG με τη μορφή σύμβασης εμφύτευσης και διοικητικής σύμβασης συνιστούσε παρ’ όλα αυτά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, αυτή είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 16 Σεπτεμβρίου 2014.

Για την Επιτροπή

Joaquín ALMUNIA

Αντιπρόεδρος

---

(1)  ΕΕ C 141 της 17.5.2012, σ. 28.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999 περί λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή του άρθρου 108 της συνθήκης για τη λειτουργια της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1).

2

(3)  Διάταξη του Δικαστηρίου της 9ης Ιανουαρίου 2012, Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft κατά Επιτροπής, T-407/09, ECLI:EU:T:2012:1.

3

Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft κατά Επιτροπής

(4)  Βλέπε υποσημείωση 1.

4

(5)  Διάταξη του Δικαστηρίου της 15ης Νοεμβρίου 2012, Neubrandenburger Wohnungsgesellschaft κατά Επιτροπής, C-145/12 P, ECLI:EU:C:2012:724.

5

Wohnungsgesellschaft κατά Επιτροπής

(6)  Μέρη του κειμένου τροποποιήθηκαν για να διασφαλιστεί η μη δημοσίευση εμπιστευτικών πληροφοριών. Αυτά τα μέρη αντικαθίστανται εφεξής από αγκύλες.

6

(7)  Η Επιτροπή στην παρούσα απόφαση μετέτρεψε σε ευρώ όλα τα ποσά που αναφέρονταν αρχικά σε γερμανικά μάρκα σύμφωνα με την επίσημη ισοτιμία 1 ευρώ = 1,95583 γερμανικά μάρκα. Κατά τη μετατροπή ενδέχεται να έχουν εμφανιστεί μικρά σφάλματα στρογγυλοποίησης. Τα ψηφία μετά την υποδιαστολή δεν ελήφθησαν υπόψη στην παρούσα απόφαση.

7

(8)  Altschuldenhilfegesetz της 23ης Ιουνίου 1993 (Εφημερίδα της κυβερνήσεως της ΟΔΓ I, σ. 944, 986), όπως τροποποιήθηκε τελευταία την 31η Οκτωβρίου 2006 (Εφημερίδα της κυβερνήσεως της ΟΔΓ I, σ. 2407).

8

(9)  Βλέπε επιστολή του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Χωροταξίας «Αναγνώριση μορφών ιδιωτικοποίησης που σχετίζονται με τους μισθωτές» της 18ης Μαΐου 1995 και «Οδηγίες για την ιδιωτικοποίηση σε μισθωτές, τις μορφές ιδιωτικοποίησης που σχετίζονται με τους μισθωτές και την επικουρική πώληση σε τρίτους» της KfW της 22ας Δεκεμβρίου 1995.

9

(10)  Επιστολή του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Χωροταξίας «Αναγνώριση μορφών ιδιωτικοποίησης που σχετίζονται με τους μισθωτές» της 18ης Μαΐου 1995, σ. 183.

10

(11)  «Οδηγίες για την ιδιωτικοποίηση σε μισθωτές, τις μορφές ιδιωτικοποίησης που σχετίζονται με τους μισθωτές και την επικουρική πώληση σε τρίτους» της KfW της 22ας Δεκεμβρίου 1995, σ. 5-6.

11

(12)  Η NEUWOGES δήλωσε πρώτα ότι η συνολική απαλλαγή ανερχόταν σε [...] ευρώ και το καταλογιστέο μερίδιο σε [...] ευρώ. Ωστόσο, η NEUWOGES διόρθωσε αργότερα το καταλογιστέο μερίδιο σε [...] ευρώ. Αν θεωρηθεί ότι αυτή η διόρθωση προκύπτει από διόρθωση της συνολικής απαλλαγής, αυτό το ποσό διορθώθηκε αναλόγως.

12

(13)  Βλέπε LG Rostock, απόφαση της 28ης Νοεμβρίου 2008 (εφεξής «απόφαση LG Rostock»), σ. 24.

13

(14)  ΕΕ C 209 της 10.7.1997, σ. 3.

14

(15)  Η NEUWOGES στήριξε τους υπολογισμούς της σε προεξοφλητικό επιτόκιο 5 %.

15

(16)  Διοικητική σύμβαση με την [...] της 19ης Δεκεμβρίου 1997.

16

(17)  Διοικητική σύμβαση και σύμβαση εγγύησης ενοικίου με την [...] της 13ης Αυγούστου 1998.

17

(18)  Διοικητική σύμβαση και σύμβαση εγγύησης ενοικίου με την εργολαβική εταιρεία [...] της 1ης Δεκεμβρίου 1999.

18

(19)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 12.

19

(20)  Αιτιολογική σκέψη 46 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

20

(21)  Αιτιολογική σκέψη 47 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

21

(22)  Αιτιολογική σκέψη 55 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

22

(23)  Αιτιολογική σκέψη 56 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

23

(24)  Αιτιολογική σκέψη 60 επ. της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

24

(25)  Αιτιολογική σκέψη 62 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

25

(26)  Αιτιολογική σκέψη 64 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

26

(27)  Αιτιολογική σκέψη 66 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

27

(28)  Αιτιολογική σκέψη 68 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

28

(29)  Αιτιολογική σκέψη 69 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

29

(30)  Αιτιολογική σκέψη 70 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

30

(31)  Απόφαση LG Rostock, σ. 18.

31

(32)  Απόφαση LG Rostock, σ. 23-24.

32

(33)  Απόφαση LG Rostock, σ. 24-25.

33

(34)  Απόφαση LG Rostock, σ. 26.

34

(35)  Απόφαση LG Rostock, σ. 26.

35

(36)  Απόφαση LG Rostock, σ. 26.

36

(37)  Απόφαση LG Rostock, σ. 19.

37

(38)  Απόφαση LG Rostock, σ. 19-20.

38

(39)  Απόφαση LG Rostock, σ. 20.

39

(40)  Απόφαση LG Rostock, σ. 20-21.

40

(41)  Απόφαση LG Rostock, σ. 21.

41

(42)  Απόφαση LG Rostock, σσ. 22-23.

42

(43)  Απόφαση LG Rostock, σ. 26.

43

(44)  Παρατηρήσεις της BAVARIA της 18ης Ιουνίου 2012, σσ. 4-5.

44

(45)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 5ης Ιουνίου 2012, Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά Électricité de France (EDF) C-124/10 P, δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στη Συλλογή, σκέψεις 78 και 79.

45

Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά Électricité de France (EDF)

(46)  Ομοίως, σκέψεις 81 έως 85.

46

(47)  Βλέπε αιτιολογικές σκέψεις (80) και (87).

47

(48)  Φυλλάδιο της BAVARIA «Μοντέλο χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων», σ. 4.

48

(49)  Βλέπε π.χ. Μέρος I (3) της EBV και προοίμιο της GVV.

49

(50)  Παρατηρήσεις της NEUWOGES της 17ης Ιουλίου 2012, παράρτημα 1.

50

(51)  Βλέπε επίσης το φυλλάδιο της BAVARIA «Μοντέλο χρηματοδοτικής μίσθωσης ακινήτων», σ. 8 και 10.

51

(52)  Κατάθεση 110/97 για τη συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 30 Οκτωβρίου 1997. Πρακτικά της συνεδρίασης του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 30 Οκτωβρίου 1997. Κατάθεση 114/97 για τη συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 12 Δεκεμβρίου 1997. Πρακτικά της συνεδρίασης του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 16 Δεκεμβρίου 1997.

52

(53)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 19ης Μαρτίου 2013, Bouygues κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής και λοιπών, C-399/10 P, που δεν δημοσιεύθηκε ακόμη στη Συλλογή, σκέψεις 103 και 104.

53

Bouygues κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής και λοιπών

(54)  Μέρος IV άρθρο 1 της EBV.

54

(55)  Μέρος III άρθρο 10 παράγραφος 2 της EBV.

55

(56)  Μέρος III άρθρο 10 παράγραφος 3 της EBV.

56

(57)  Άρθρα 2-4 της GVV.

57

(58)  Παρατηρήσεις της NEUWOGES της 17ης Ιουλίου 2012, παράρτημα 1.

58

(59)  Παρατηρήσεις της NEUWOGES της 17ης Ιουλίου 2012, παράρτημα 1.

59

(60)  Βλέπε επιστολή της NEUWOGES στην BAVARIA της 24ης Νοεμβρίου 1997, σ. 2.

60

(61)  Βλέπε Μέρος IV άρθρο 3 της EBV σε συνδυασμό με το Μέρος V άρθρο 3 και άρθρο 4 της EBV.

61

(62)  Βλέπε παρατηρήσεις της BAVARIA της 22ας Απριλίου 2013, παράρτημα 12.

62

(63)  Βλέπε κατάθεση 114/97 για τη συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 12 Δεκεμβρίου 1997.

63

(64)  Παρατηρήσεις της BAVARIA της 18ης Ιουνίου 2012, παράρτημα 11.

64

(65)  Βλέπε επιστολή της NEUWOGES στην BAVARIA της 7ης Μαρτίου 1997 και την επόμενη πρώτη προσφορά της BAVARIA (παρατηρήσεις της BAVARIA της 18ης Ιουνίου 2012, Παραρτήματα 9 και 10).

65

(66)  Βλέπε επιστολή της NEUWOGES στην BAVARIA της 7ης Μαρτίου 1997 (παρατηρήσεις της BAVARIA της 18ης Ιουνίου 2012, παράρτημα 9).

66

(67)  Πραγματογνωμοσύνη Pestel (κατάθεση της NEUWOGES της 17ης Ιουλίου 2012, παράρτημα 2), σ. 68 («Βαθμίδα αποκατάστασης 2»).

67

(68)  Παρατηρήσεις της BAVARIA της 27ης Σεπτεμβρίου 2012, παράρτημα.

68

(69)  Κατάθεση 114/97 για τη συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 12 Δεκεμβρίου 1997, σ. 3.

69

(70)  Πρβ. Παρατηρήσεις της NEUWOGES της 17ης Ιουλίου 2012, παράρτημα 1.

70

(71)  Αυτόθι.,

71

(72)  Η BAVARIA ισχυρίζεται ότι η NEUWOGES έχει επιλέξει ελεύθερα τις αντίστοιχες παραμέτρους. Βλέπε παρατηρήσεις της BAVARIA της 22ας Απριλίου 2013, σκέψη 23. Βλέπε επίσης την επιστολή της NEUWOGES στην BAVARIA της 6ης Μαΐου 1997 (παρατηρήσεις της BAVARIA της 18ης Ιουνίου 2012, παράρτημα 1α), στην οποία η NEUWOGES ζήτησε από την BAVARIA, να προβλέψει κατά τη σύνταξη των συμβάσεων διάρκεια 30 ετών, τιμαριθμική αναπροσαρμογή των μισθωμάτων κατά [...]% και υπολειμματική αξία [...] %.

72

(73)  Είναι σημαντικό να σημειωθεί σε αυτό το πλαίσιο ότι το συνολικό ποσό επενδύσεων προκύπτει από το μηνιαίο μίσθωμα, μαζί με την ετήσια τιμαριθμική αναπροσαρμογή (στην προκείμενη περίπτωση [...] % ετησίως), τη διάρκεια της σύμβασης (στην προκείμενη 30 έτη) και την υπολειμματική αξία των κτηρίων (στην προκείμενη περίπτωση [...] %). Αυτό σημαίνει ότι το συνολικό ποσό επενδύσεων μειώνεται αν ληφθούν υπόψη χαμηλότερα ενοίκια, υψηλότερες δαπάνες ή χαμηλότερη τιμαριθμική αναπροσαρμογή. Επειδή η τιμή πώλησης προκύπτει με τη σειρά της άμεσα από το συνολικό ποσό επενδύσεων μείον τις δαπάνες αποκατάστασης, τις δαπάνες ιδιωτικοποίησης και τους φόρους/τα τέλη, η τιμή πώλησης εξαρτάται άμεσα από το ύψος του ενοικίου, τις δαπάνες, την τιμαριθμική αναπροσαρμογή κ.λπ.

73

(74)  Παρατηρήσεις της BAVARIA της 18ης Ιουνίου 2012, παράρτημα 11.

74

(75)  Το προεξοφλητικό επιτόκιο αναφοράς της Επιτροπής για την αντίστοιχη περίοδο ανέρχεται σε 5,94 % (http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/reference_rates_eu15_en.pdf). Ωστόσο, επειδή η απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας βασίστηκε σε προεξοφλητικό επιτόκιο 5 % και στη συνέχεια αυτό υιοθετήθηκε από τη NEUWOGES για τους δικούς της υπολογισμούς, η Επιτροπή αποφάσισε να συνεχίσει να εφαρμόζει μειωμένο επιτόκιο 5 %.

75

(76)  Παρατηρήσεις της NEUWOGES της 17ης Ιουλίου 2012, παράρτημα 7.

76

(77)  Παρατηρήσεις της NEUWOGES της 17ης Ιουλίου 2012, παράρτημα 8 ε).

77

(78)  Παρατηρήσεις της NEUWOGES της 17ης Ιουλίου 2012, σ. 60.

78

(79)  Βλέπε άρθρο 18 του Wertermittlungsverordnung (κανονισμός για τον προσδιορισμό της αξίας) της 6ης Δεκεμβρίου 1988, Εφημερίδα της κυβερνήσεως της ΟΔΓ I, σ. 2209.

79

(80)  Η Επιτροπή σημειώνει ότι η NEUWOGES στης αναλύσεις των ταμειακών ροών της έχει ήδη προσαρμόσει τιμαριθμικά τα έξοδα για το 1999. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν πραγματοποιεί τιμαριθμική αναπροσαρμογή των εξόδων παρά μόνο από το 2000. Ο λόγος για τον οποίο συμβαίνει αυτό είναι ότι οι υπολογισμοί των εξόδων πραγματοποιήθηκαν σε σχέση με τη φάση μετά την αποκατάσταση, η οποία άρχισε το 1999. Επίσης η NEUWOGES στις παρατηρήσεις της αναγνωρίζει ότι το επίπεδο του κόστους αμέσως μετά την αποκατάσταση, άρα το 1999, ήταν εύλογο. Ως εκ τούτου, φαίνεται πιο ενδεδειγμένο να προβλεφθεί αύξηση του κόστους μόνο από το 2000 και μετά.

80

(81)  Βλέπε κατάθεση 114/97 για τη συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 12 Δεκεμβρίου 1997, παράρτημα 6.

81

(82)  Βλέπε π.χ. παρατηρήσεις της NEUWOGES της 5ης Νοεμβρίου 2007, σ. 4.

82

(83)  Παρατηρήσεις της NEUWOGES της 17ης Ιουλίου 2012, σ. 61.

83

(84)  Πρακτικά της συνεδρίασης του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 16 Δεκεμβρίου 1997, σ. 5.

84

(85)  Βλέπε κατάθεση 114/97 για τη συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 12 Δεκεμβρίου 1997, παράρτημα 6.

85

(86)  Επιστολή της Nordrevision στη NEUWOGES της 20ής Νοεμβρίου 1997 (κατάθεση της NEUWOGES της 25ης Απριλίου 2007, παράρτημα 13), σ. 3.

86

(87)  Αυτόθι,

87

(88)  Πρέπει να σημειωθεί ότι ο Δήμος Neubrandenburg και το ομόσπονδο κράτος Mecklenburg-Vorpommern κατά τα έτη 1997/1998 θεώρησαν ως βάση σταθερούς πληθυσμούς. Βλέπε παρατηρήσεις της Γερμανίας της 4ης Σεπτεμβρίου 2007, σ. 6.

88

(89)  Πρόταση απόφασης για τη συνεδρίαση της επιτροπής προϊόντων της BAVARIA της 13ης Σεπτεμβρίου 1997 (κατάθεση της BAVARIA της 22ας Απριλίου 2013, παράρτημα 15), σ. 2.

89

(90)  Αυτόθι, σ. 3.

90

(91)  Βλέπε παρατηρήσεις της NEUWOGES της 5ης Νοεμβρίου 2007, Παραρτήματα 1 και 5.

91

(92)  Πραγματογνωμοσύνη Pestel, σ. 62.

92

(93)  Επιστολή της Nordrevision στη NEUWOGES της 20ής Νοεμβρίου 1997 (κατάθεση της NEUWOGES της 25ης Απριλίου 2007, παράρτημα 13), σ. 3.

93

(94)  Πρέπει να επισημανθούν τα ακόλουθα σημεία: Εάν η πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς του 1997 θεώρησε ως βάση μεγαλύτερο κίνδυνο απώλειας ενοικίων, αυτό θα σήμαινε ότι ταυτόχρονα χρησιμοποιήθηκαν ως βάση αντίστοιχα χαμηλότερες δαπάνες διοίκησης και συντήρησης.

94

(95)  Απόφαση LG Rostock, σ. 19-20.

95

(96)  Επιστολή της Nordrevision στη NEUWOGES της 20ής Νοεμβρίου 1997 (κατάθεση της NEUWOGES της 25ης Απριλίου 2007, παράρτημα 13), σ. 3.

96

(97)  Αν, ωστόσο, ληφθεί υπόψη ότι τα ενοίκια – είτε λόγω μη προσαρμοσμένων τιμαριθμικά συμβάσεων μίσθωσης είτε βάσει της εξέλιξης στην αγορά – αυξάνονται αργότερα από τον γενικό πληθωρισμό, είναι συνήθης πρακτική ο τόκος ακίνητης περιουσίας να προσαυξάνεται κατά ένα περιθώριο που αντιστοιχεί με την αναμενόμενη διαφορά μεταξύ της αύξησης των ενοικίων και του πληθωρισμού.

97

(98)  Απόφαση LG Rostock, σ. 20.

98

(99)  Απόφαση LG Rostock, σ. 19.

99

(100)  Συνεπώς, το αρχικό μίσθωμα δεν θα ήταν [...] %, αλλά [...] %, αν η διάρκεια είχε οριστεί σε 20 αντί 30 ετών.

100

(101)  Βλέπε π.χ. την πραγματογνωμοσύνη για την αξία αγοράς GA 22b/07 (κατάθεση της NEUWOGES της 5ης Νοεμβρίου 2007, παράρτημα 5), σ. 19: «Για να μπορεί [το κτίριο] να εκμισθωθεί μακροπρόθεσμα, απαιτείται επειγόντως εκσυγχρονισμός σε συνδυασμό με επισκευή. ... Κενά ακίνητα παρουσιάζονται ιδίως σε μη αποκατεστημένα κτίρια.»

101

(102)  Πρακτικά της συνεδρίασης του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 16 Δεκεμβρίου 1997, σ. 3.

102

(103)  Πρακτικά της συνεδρίασης του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 16 Δεκεμβρίου 1997, σ. 3.

103

(104)  Πρακτικά της συνεδρίασης του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 16 Δεκεμβρίου 1997, σ. 3.

104

(105)  Πρακτικά της συνεδρίασης του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 16 Δεκεμβρίου 1997, σ. 2.

105

(106)  Πρακτικά της συνεδρίασης του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 30 Οκτωβρίου 1997, σ. 3.

106

(107)  Παρατηρήσεις της NEUWOGES της 5ης Νοεμβρίου 2007, Παραρτήματα 2 και 6.

107

(108)  Κατάθεση 97/97 για τη συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 17 Απριλίου 1997, σ. 3.

108

(109)  Παρατηρήσεις της Γερμανίας της 11ης Ιουλίου 2008, σ. 10-11.

109

(110)  Κατάθεση 97/97 για τη συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 17 Απριλίου 1997, σ. 2.

110

(111)  Βλέπε κατάθεση 110/97 για τη συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 30 Οκτωβρίου 1997, σ. 3.

111

(112)  Κατάθεση 114/97 για τη συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 12 Δεκεμβρίου 1997, σ. 3.

112

(113)  Πρακτικά της συνεδρίασης του εποπτικού συμβουλίου της NEUWOGES στις 16 Δεκεμβρίου 1997, σ. 5.

113

(114)  Κατά κανόνα, οι τράπεζες προτιμούν δάνεια με κυμαινόμενα επιτόκια, διότι με αυτά μειώνεται ο κίνδυνος μεταβολής του επιτοκίου τον οποίο υφίστανται. Όταν χορηγούν δάνεια σταθερού επιτοκίου, είναι προς το συμφέρον τους να συντομεύουν τη διάρκεια της σύμβασης, προκειμένου να μειώσουν αυτόν τον κίνδυνο. Για δάνεια σε επιχειρήσεις, είναι σύνηθες να συνάπτονται ανακυκλούμενες συμβάσεις, στις οποίες μετά το τέλος της αρχικής δανειακής σύμβασης συνάπτεται αυτόματα νέα σύμβαση με προσαρμοσμένο επιτόκιο (που αντικατοπτρίζει τις συνθήκες της αγοράς κατά την επίμαχη χρονική περίοδο) (εφόσον η πιστοληπτική ικανότητα της επιχείρησης δεν έχει επιδεινωθεί). Εκτός από τον κίνδυνο μεταβολής των επιτοκίων, οι τράπεζες φέρουν επίσης τον πιστωτικό κίνδυνο. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για να περιοριστεί η διάρκεια των δανειακών συμβάσεων με τις επιχειρήσεις (αφού τα σχετικά ποσά είναι σημαντικά υψηλότερα από ό,τι σε ενυπόθηκα δάνεια, τα οποία κατά κανόνα έχουν διάρκεια 20 έως 30 ετών).

114

(115)  Ο λόγος γι’ αυτήν την προσαύξηση (δηλαδή το υψηλότερο μέσο μίσθωμα σε σύγκριση με ένα σταθερό μίσθωμα από την αρχή) είναι ότι η BAVARIA έχει συμφωνήσει ότι ένα μέρος των μισθωμάτων αναβάλλεται για τα επόμενα έτη της διάρκειας της σύμβασης. Αν είχε λάβει αυτές τις πληρωμές χωρίς αυτήν την «αναβολή», θα μπορούσε να επενδύσει τα χρήματα και ως εκ τούτου να επιτύχει απόδοση ή να εξοφλήσει το δάνειό της και με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να εξοικονομήσει τόκους. Συνεπώς, η αναβολή ενός μέρους των πληρωμών συνδέεται με κόστος για την BAVARIA, το οποίο μετακυλίεται στη NEUWOGES μέσω υψηλότερου μέσου μισθώματος.

115

(116)  Αυτό δεν θα ήταν πλέον «πραγματικό» δάνειο σταθερού επιτοκίου (δηλαδή δάνειο με πληρωμές τόκων ίσου ύψους), αλλά ένα δάνειο στο οποίο τα διαφορετικά ετήσια επιτόκια καθορίζονται εκ των προτέρων (δηλαδή δεν πρόκειται για δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο).

116

(117)  Αν ο κίνδυνος θεωρηθεί πολύ υψηλός, η αίτηση του πελάτη για δάνειο συνήθως απορρίπτεται. Αν ο κίνδυνος θεωρηθεί αποδεκτός, απαιτείται υψηλότερο επιτόκιο και μπορεί να ληφθούν πρόσθετα μέτρα. Κατά συνέπεια, μπορούν να ζητηθούν πρόσθετες εγγυήσεις ή να μειωθεί το ποσό του δανείου. Η σύμβαση πίστωσης μπορεί επίσης να περιέχει πρόσθετες υποχρεώσεις που επιτρέπουν στην τράπεζα να παρακολουθεί την οικονομική κατάσταση του δανειολήπτη.

117

(118)  Βλέπε επίσης την προαναφερθείσα πραγματογνωμοσύνη Pestel που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 1996, σύμφωνα με την οποία οι τοπικοί στεγαστικοί οργανισμοί στην Ανατολική Γερμανία μπορούσαν να λαμβάνουν δάνεια στην ανοικτή κεφαλαιαγορά με επιτόκιο 7,5 %.

118

(119)  Αυτά τα έξοδα υπάγονται επιπλέον στα έξοδα που χρεώνονται από μια τράπεζα κατά την παροχή δανείου. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης κατά την αναχρηματοδότηση της επένδυσής της πρέπει επίσης να πληρώσει και τα έξοδα της τράπεζας (και θα ελάμβανε αυτό το γεγονός υπόψη στο μίσθωμα). Επιπλέον, θα πρέπει να καταβάλλει τα δικά της γενικά έξοδα.

119

(120)  Στο δάνειο, ο πελάτης συμβάλλει στα κέρδη της τράπεζας μέσω του επιτοκίου. Στη σύμβαση μίσθωσης, ο πελάτης συμβάλλει ουσιαστικά τόσο στα κέρδη της τράπεζας (αφού η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης αναχρηματοδοτεί την επένδυσή της στην τράπεζα και στη συνέχεια μετακυλύει τις αντίστοιχες δαπάνες στον μισθωτή) όσο και στα κέρδη της ίδιας της εταιρείας χρηματοδοτικής μίσθωσης. Το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις είναι πρόθυμες να πληρώνουν αυτά τα πρόσθετα έξοδα δείχνει ότι οι υπηρεσίες που προσφέρονται από τις εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης έχουν προστιθέμενη αξία για το μισθωτή.

120

(121)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 12ης Σεπτεμβρίου 2000, Pavlov κ.λπ. κατά Stichting Pensioenfonds Medische Specialisten, C-180/98 έως C-184/98, Συλλογή 2000, σ. I-6451, σκέψη 74.

121

Pavlov κ.λπ. κατά Stichting Pensioenfonds Medische Specialisten

(122)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 16ης Ιουνίου 1987, C-118/85, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ιταλικής Δημοκρατίας, Συλλογή 1987, σ. 2599, σκέψη 7.

122

Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ιταλικής Δημοκρατίας

(123)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 16ης Μαΐου 2002, Γαλλία κατά Επιτροπής (Stardust Marine), C-482/99, Συλλογή 2002, σ. I-4397.

123

Γαλλία κατά Επιτροπής (Stardust Marine)

(124)  Οδηγία 2006/111/ΕΚ της Επιτροπής, της 16ης Νοεμβρίου 2006, για τη διαφάνεια των χρηματοοικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημοσίων επιχειρήσεων καθώς και για τη χρηματοοικονομική διαφάνεια εντός ορισμένων επιχειρήσεων (ΕΕ L 318 της 17.11.2006, σ. 17).

124

(125)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 17ης Σεπτεμβρίου 1980, Philip Morris κατά Επιτροπής, 730/79, Συλλογή 1980, σ. 2671, σκέψη 11· απόφαση του Πρωτοδικείου της 15ης Ιουνίου 2000, Alzetta Mauro και λοιποί κατά Επιτροπής, συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-298/97, T-312/97 κ.λπ., Συλλογή 2000, σ. ΙΙ-2325, σκέψη 80.

125

Philip Morris κατά Επιτροπής

Alzetta Mauro και λοιποί κατά Επιτροπής

(126)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 17ης Σεπτεμβρίου 1980, Philip Morris Holland BV κατά Επιτροπής, 730/79, Συλλογή 1980, 2671, σκέψεις 11 και 12. Απόφαση του Πρωτοδικείου της 30ής Απριλίου 1998, Het Vlaamse Gewest κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, T-214/95, Συλλογή 1998, σ. ΙΙ-717, σκέψεις 48-50.

126

Philip Morris Holland BV κατά Επιτροπής

Het Vlaamse Gewest κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

(127)  Απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση C(2011) 4940 final της 5ης Οκτωβρίου 2011 στην Υπόθεση SA.31877 – Κάτω Χώρες: Grondverkoop en woningbouw Apeldoorn (ΕΕ C 343 της 23.11.2011, σ. 11), αιτιολογικές σκέψεις 47 και 48.

127

(128)  Βλέπε κεφάλαιο V άρθρο 3 σημείο 2 της EBV.

128

---

| 1.4.2015 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 89/72 |
| --- | --- | --- | --- |

1.4.2015

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 89/72

---

ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/508 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 1ης Οκτωβρίου 2014

σχετικά με την εικαζόμενη ενίσχυση υποδομής της Γερμανίας υπέρ της Propapier PM2 GmbH κρατική ενίσχυση SA.36147 (C 30/10) (πρώην NN 45/10, πρώην CP 327/08)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 6847]

(Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου της 22ας Μαρτίου 1999 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 108 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (1),

Αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις (2) και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

| (1) | Με επιστολή της 29ης Οκτωβρίου 2008, ο όμιλος Smurfit Kappa Group (εφεξής «Smurfit Kappa» ή «καταγγέλλων») υπέβαλε καταγγελία στην Επιτροπή, βάσει της οποίας η Propapier PM2 GmbH είχε λάβει ενίσχυση υποδομής. Η καταγγελία πρωτοκολλήθηκε υπό τον αριθ. CP 327/2008 και (υπό τον αριθ. NN 45/2010) μεταβιβάστηκε στο μητρώο παράνομων ενισχύσεων. |
| --- | --- |

(1)

Με επιστολή της 29ης Οκτωβρίου 2008, ο όμιλος Smurfit Kappa Group (εφεξής «Smurfit Kappa» ή «καταγγέλλων») υπέβαλε καταγγελία στην Επιτροπή, βάσει της οποίας η Propapier PM2 GmbH είχε λάβει ενίσχυση υποδομής. Η καταγγελία πρωτοκολλήθηκε υπό τον αριθ. CP 327/2008 και (υπό τον αριθ. NN 45/2010) μεταβιβάστηκε στο μητρώο παράνομων ενισχύσεων.

| (2) | Με επιστολή της 27ης Οκτωβρίου 2010 η Επιτροπή κοινοποίησε στη Γερμανία ότι, όσον αφορά την εικαζόμενη ενίσχυση, είχε αποφασίσει να κινήσει τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
| --- | --- |

(2)

Με επιστολή της 27ης Οκτωβρίου 2010 η Επιτροπή κοινοποίησε στη Γερμανία ότι, όσον αφορά την εικαζόμενη ενίσχυση, είχε αποφασίσει να κινήσει τη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

| (3) | Η απόφαση της Επιτροπής για κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
   (3). Η Επιτροπή κάλεσε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εικαζόμενη ενίσχυση. |
| --- | --- |

(3)

Η απόφαση της Επιτροπής για κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
   (3). Η Επιτροπή κάλεσε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την εικαζόμενη ενίσχυση.

| (4) | Με επιστολή της 28ης Ιανουαρίου 2011 η Γερμανία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της (η μη εμπιστευτική εκδοχή των παρατηρήσεων αυτών υποβλήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2011). Η Επιτροπή έλαβε επίσης παρατηρήσεις από τα παρακάτω ενδιαφερόμενα μέρη: στις 11 Φεβρουαρίου 2011 κοινές παρατηρήσεις από το Deutscher Städtetag (Συμβούλιο Γερμανικών Πόλεων), το Deutscher Landkreistag (Συμβούλιο Γερμανικών Διοικητικών Περιφερειών), το Deutscher Städte- und Gemeindebund (Συμβούλιο Γερμανικών Δήμων και Κοινοτήτων) και από την Verband kommunaler Unternehmen (Ένωση δημοτικών επιχειρήσεων) και στις 14 Φεβρουαρίου 2011 τις παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος (η μη εμπιστευτική εκδοχή των παρατηρήσεων αυτών υποβλήθηκε την 1η Μαρτίου 2011). Η Επιτροπή διαβίβασε τις εν λόγω παρατηρήσεις στις γερμανικές αρχές προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα διατύπωσης των παρατηρήσεων τους. Οι σχετικές παρατηρήσεις της Γερμανίας υποβλήθηκαν στην Επιτροπή στις 13 Απριλίου 2011 (η μη εμπιστευτική έκδοση στις 26 Απριλίου 2011). |
| --- | --- |

(4)

Με επιστολή της 28ης Ιανουαρίου 2011 η Γερμανία υπέβαλε τις παρατηρήσεις της (η μη εμπιστευτική εκδοχή των παρατηρήσεων αυτών υποβλήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2011). Η Επιτροπή έλαβε επίσης παρατηρήσεις από τα παρακάτω ενδιαφερόμενα μέρη: στις 11 Φεβρουαρίου 2011 κοινές παρατηρήσεις από το Deutscher Städtetag (Συμβούλιο Γερμανικών Πόλεων), το Deutscher Landkreistag (Συμβούλιο Γερμανικών Διοικητικών Περιφερειών), το Deutscher Städte- und Gemeindebund (Συμβούλιο Γερμανικών Δήμων και Κοινοτήτων) και από την Verband kommunaler Unternehmen (Ένωση δημοτικών επιχειρήσεων) και στις 14 Φεβρουαρίου 2011 τις παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος (η μη εμπιστευτική εκδοχή των παρατηρήσεων αυτών υποβλήθηκε την 1η Μαρτίου 2011). Η Επιτροπή διαβίβασε τις εν λόγω παρατηρήσεις στις γερμανικές αρχές προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα διατύπωσης των παρατηρήσεων τους. Οι σχετικές παρατηρήσεις της Γερμανίας υποβλήθηκαν στην Επιτροπή στις 13 Απριλίου 2011 (η μη εμπιστευτική έκδοση στις 26 Απριλίου 2011).

| (5) | Στις 17 Ιανουαρίου 2013 πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση μεταξύ αντιπροσώπων των υπηρεσιών της Επιτροπής και αντιπροσώπων της Γερμανίας. Με επιστολή της 25ης Φεβρουαρίου 2013 η Γερμανία διαβίβασε συμπληρωματικές πληροφορίες. Με επιστολή της 26ης Απριλίου 2013, στην οποία η Γερμανία απάντησε με επιστολή της 14ης Μαΐου 2013, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ζήτησαν επιπλέον πληροφορίες. |
| --- | --- |

(5)

Στις 17 Ιανουαρίου 2013 πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση μεταξύ αντιπροσώπων των υπηρεσιών της Επιτροπής και αντιπροσώπων της Γερμανίας. Με επιστολή της 25ης Φεβρουαρίου 2013 η Γερμανία διαβίβασε συμπληρωματικές πληροφορίες. Με επιστολή της 26ης Απριλίου 2013, στην οποία η Γερμανία απάντησε με επιστολή της 14ης Μαΐου 2013, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ζήτησαν επιπλέον πληροφορίες.

| (6) | Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 23ης Μαΐου 2013 η Επιτροπή ζήτησε επιπλέον πληροφορίες, τις οποίες η Γερμανία διαβίβασε με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 24 Μαΐου 2013, στις 27 Μαΐου 2013 και στις 28 Μαΐου 2013. |
| --- | --- |

(6)

Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 23ης Μαΐου 2013 η Επιτροπή ζήτησε επιπλέον πληροφορίες, τις οποίες η Γερμανία διαβίβασε με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 24 Μαΐου 2013, στις 27 Μαΐου 2013 και στις 28 Μαΐου 2013.

| (7) | Κατόπιν συνεδρίασης της 6ης Ιουνίου 2013 εκπροσώπων των υπηρεσιών της Επιτροπής, της Γερμανίας, της δικαιούχου επιχείρησης και εμπειρογνωμόνων, η Γερμανία γνωστοποίησε πιθανά συμπληρωματικά έγγραφα. Σε πρόσθετη αίτηση παροχής πληροφοριών της 15ης Οκτωβρίου 2013 η Γερμανία διαβίβασε πολλές πρόσθετες παρατηρήσεις με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 4 Νοεμβρίου 2013, στις 13 Δεκεμβρίου 2013, στις 18 Δεκεμβρίου 2013, στις 6 Ιανουαρίου 2014 και στις 24 Απριλίου 2014. |
| --- | --- |

(7)

Κατόπιν συνεδρίασης της 6ης Ιουνίου 2013 εκπροσώπων των υπηρεσιών της Επιτροπής, της Γερμανίας, της δικαιούχου επιχείρησης και εμπειρογνωμόνων, η Γερμανία γνωστοποίησε πιθανά συμπληρωματικά έγγραφα. Σε πρόσθετη αίτηση παροχής πληροφοριών της 15ης Οκτωβρίου 2013 η Γερμανία διαβίβασε πολλές πρόσθετες παρατηρήσεις με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 4 Νοεμβρίου 2013, στις 13 Δεκεμβρίου 2013, στις 18 Δεκεμβρίου 2013, στις 6 Ιανουαρίου 2014 και στις 24 Απριλίου 2014.

2.   ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

| (8) | Η Propapier PM2 GmbH (εφεξής «Propapier») ανήκει στην Progroup AG (εφεξής «Progroup»). Η Progroup κατασκευάζει και διαθέτει στο εμπόριο κυματοειδή προϊόντα συσκευασίας και συμπαγές κυματιστό χαρτόνι μέσω των θυγατρικών εταιρειών της. Ο καταγγέλλων, Smurfit Kappa, είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς χαρτιού της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
| --- | --- |

(8)

Η Propapier PM2 GmbH (εφεξής «Propapier») ανήκει στην Progroup AG (εφεξής «Progroup»). Η Progroup κατασκευάζει και διαθέτει στο εμπόριο κυματοειδή προϊόντα συσκευασίας και συμπαγές κυματιστό χαρτόνι μέσω των θυγατρικών εταιρειών της. Ο καταγγέλλων, Smurfit Kappa, είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς χαρτιού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

| (9) | Στις 2 Απριλίου 2008 η Επιτροπή (4) ενέκρινε μια ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα για την κατασκευή μιας χαρτοποιίας για κυματοειδή προϊόντα συσκευασίας και ενός σχετικού σταθμού παραγωγής ενέργειας από την Propapier σε μια νέα επέκταση της υπάρχουσας βιομηχανικής περιοχής «Industriegebiet am Oder-Spree-Kanal» στο Eisenhüttenstadt στο ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου – περιοχή που ήταν επιλέξιμη για ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα την περίοδο εκείνη σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(9)

Στις 2 Απριλίου 2008 η Επιτροπή (4) ενέκρινε μια ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα για την κατασκευή μιας χαρτοποιίας για κυματοειδή προϊόντα συσκευασίας και ενός σχετικού σταθμού παραγωγής ενέργειας από την Propapier σε μια νέα επέκταση της υπάρχουσας βιομηχανικής περιοχής «Industriegebiet am Oder-Spree-Kanal» στο Eisenhüttenstadt στο ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου – περιοχή που ήταν επιλέξιμη για ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα την περίοδο εκείνη σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ.

| (10) | Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι ορισμένα έργα υποδομής που χρηματοδοτήθηκαν με κρατικούς πόρους στην επέκταση της βιομηχανικής ζώνης, στην οποία βρίσκεται το νέο εργοστάσιο της Propapier, προορίζονται αποκλειστικά για τη χαρτοποιία και, ως εκ τούτου, πρέπει να χαρακτηρίζονται ως υποδομές αποκλειστικής χρήσης και κρατική ενίσχυση υπέρ της Propapier. |
| --- | --- |

(10)

Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι ορισμένα έργα υποδομής που χρηματοδοτήθηκαν με κρατικούς πόρους στην επέκταση της βιομηχανικής ζώνης, στην οποία βρίσκεται το νέο εργοστάσιο της Propapier, προορίζονται αποκλειστικά για τη χαρτοποιία και, ως εκ τούτου, πρέπει να χαρακτηρίζονται ως υποδομές αποκλειστικής χρήσης και κρατική ενίσχυση υπέρ της Propapier.

| (11) | Στο πλαίσιο αυτό, ο καταγγέλλων ανέφερε τα παρακάτω έργα υποδομής (βλέπε τμήμα 2.1): κατασκευή μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, κατασκευή χώρου στάθμευσης και νέας οδού, καθώς και διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε. |
| --- | --- |

(11)

Στο πλαίσιο αυτό, ο καταγγέλλων ανέφερε τα παρακάτω έργα υποδομής (βλέπε τμήμα 2.1): κατασκευή μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, κατασκευή χώρου στάθμευσης και νέας οδού, καθώς και διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε.

| (12) | Επίσης, ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι τα τέλη χρήσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων είναι πολύ χαμηλά προς όφελος της Propapier (βλέπε τμήμα 2.2). |
| --- | --- |

(12)

Επίσης, ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι τα τέλη χρήσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων είναι πολύ χαμηλά προς όφελος της Propapier (βλέπε τμήμα 2.2).

2.1.   ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ

| (13) | Τον Ιούλιο του 2008 το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου χορήγησε από πόρους του προγράμματος για την επέκταση των δημοτικών υποδομών στήριξης των οικονομικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του κοινού καθεστώτος ενισχύσεων (Gemeinschaftsausgabe) «Βελτίωση της περιφερειακής οικονομικής διάρθρωσης» (εφεξής «ρύθμιση GA» (5)) μια άμεση επιχορήγηση ύψους 33 808 200 ευρώ (6) για την κατασκευή μονάδας επεξεργασίας λυμάτων σε μια επέκταση της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε στο Eisenhüttenstadt. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ρύθμιση GA για τη χρηματοδότηση της κατασκευής και της επέκτασης μονάδων επεξεργασίας λυμάτων αποτελούσε αντικείμενο της υπόθεσης κρατικής ενίσχυσης N 644e/02 (7), για την οποία η Επιτροπή είχε επισημάνει το 2003, για την περίοδο προγραμματισμού 2004-2006, ότι η στήριξη που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του εν λόγω σχεδίου δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ υπέρ του ιδιοκτήτη και φορέα εκμετάλλευσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. |
| --- | --- |

(13)

Τον Ιούλιο του 2008 το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου χορήγησε από πόρους του προγράμματος για την επέκταση των δημοτικών υποδομών στήριξης των οικονομικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του κοινού καθεστώτος ενισχύσεων (Gemeinschaftsausgabe) «Βελτίωση της περιφερειακής οικονομικής διάρθρωσης» (εφεξής «ρύθμιση GA» (5)) μια άμεση επιχορήγηση ύψους 33 808 200 ευρώ (6) για την κατασκευή μονάδας επεξεργασίας λυμάτων σε μια επέκταση της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε στο Eisenhüttenstadt. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ρύθμιση GA για τη χρηματοδότηση της κατασκευής και της επέκτασης μονάδων επεξεργασίας λυμάτων αποτελούσε αντικείμενο της υπόθεσης κρατικής ενίσχυσης N 644e/02 (7), για την οποία η Επιτροπή είχε επισημάνει το 2003, για την περίοδο προγραμματισμού 2004-2006, ότι η στήριξη που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του εν λόγω σχεδίου δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ υπέρ του ιδιοκτήτη και φορέα εκμετάλλευσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων.

| (14) | Στην εν λόγω απόφαση του 2003 η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι επιχορηγήσεις βάσει του σχεδίου που ίσχυε από το 2004 έως το 2006 πρέπει να θεωρούνται εσωτερική μεταφορά κρατικών πόρων και δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση υπέρ των ιδιοκτητών και φορέων εκμετάλλευσης, διότι οι αποδέκτες δεν είναι εμπορικές επιχειρήσεις και η υπηρεσία έπρεπε να παρέχεται ως τυπική δημόσια υπηρεσία από τους δήμους. Σύμφωνα με τις διατάξεις του σχεδίου, ο αποδέκτης πρέπει να είναι πάντα ένας οργανισμός της τοπικής αυτοδιοίκησης ή μια ένωση ειδικού σκοπού που υπόκειται στην εποπτεία του δήμου. Η στήριξη είναι δυνατή μόνο εφόσον δεν υπάρχουν νομικές, προσωπικές ή οικονομικές σχέσεις μεταξύ του αποδέκτη του μέτρου, ήτοι της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, και του χρήστη της μονάδας. |
| --- | --- |

(14)

Στην εν λόγω απόφαση του 2003 η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι επιχορηγήσεις βάσει του σχεδίου που ίσχυε από το 2004 έως το 2006 πρέπει να θεωρούνται εσωτερική μεταφορά κρατικών πόρων και δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση υπέρ των ιδιοκτητών και φορέων εκμετάλλευσης, διότι οι αποδέκτες δεν είναι εμπορικές επιχειρήσεις και η υπηρεσία έπρεπε να παρέχεται ως τυπική δημόσια υπηρεσία από τους δήμους. Σύμφωνα με τις διατάξεις του σχεδίου, ο αποδέκτης πρέπει να είναι πάντα ένας οργανισμός της τοπικής αυτοδιοίκησης ή μια ένωση ειδικού σκοπού που υπόκειται στην εποπτεία του δήμου. Η στήριξη είναι δυνατή μόνο εφόσον δεν υπάρχουν νομικές, προσωπικές ή οικονομικές σχέσεις μεταξύ του αποδέκτη του μέτρου, ήτοι της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, και του χρήστη της μονάδας.

| (15) | Η επιχορήγηση ανήλθε στο 80 % των επιλέξιμων συνολικών δαπανών σε 42 260 340 ευρώ. Αποδέκτης της επιχορήγησης είναι η ένωση Trinkwasser- und Abwasserzweckverband Oderaue Eisenhüttenstadt (εφεξής «TAZV»), μια διαδημοτική ένωση δημοσίου δικαίου, η οποία ασχολείται με την εξασφάλιση πόσιμου νερού και την επεξεργασία λυμάτων. Η TAZV είναι ταυτόχρονα ιδιοκτήτης και φορέας εκμετάλλευσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. Η ένωση κάλυψε το υπόλοιπο 20 % του συνολικού δημόσιου επενδυτικού κόστους. |
| --- | --- |

(15)

Η επιχορήγηση ανήλθε στο 80 % των επιλέξιμων συνολικών δαπανών σε 42 260 340 ευρώ. Αποδέκτης της επιχορήγησης είναι η ένωση Trinkwasser- und Abwasserzweckverband Oderaue Eisenhüttenstadt (εφεξής «TAZV»), μια διαδημοτική ένωση δημοσίου δικαίου, η οποία ασχολείται με την εξασφάλιση πόσιμου νερού και την επεξεργασία λυμάτων. Η TAZV είναι ταυτόχρονα ιδιοκτήτης και φορέας εκμετάλλευσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. Η ένωση κάλυψε το υπόλοιπο 20 % του συνολικού δημόσιου επενδυτικού κόστους.

| (16) | Η ενίσχυση χορηγήθηκε υπό τον όρο ότι έως τις 15 Αυγούστου 2008 θα πληρούνται αποδεδειγμένα οι νομικές και οικονομικές προϋποθέσεις για την εγκατάσταση ενός βασικού επενδυτή (στην προκειμένη περίπτωση της Propapier). Η κατασκευή της μονάδας ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2008 και η μονάδα άρχισε να λειτουργεί τον Μάρτιο του 2010. |
| --- | --- |

(16)

Η ενίσχυση χορηγήθηκε υπό τον όρο ότι έως τις 15 Αυγούστου 2008 θα πληρούνται αποδεδειγμένα οι νομικές και οικονομικές προϋποθέσεις για την εγκατάσταση ενός βασικού επενδυτή (στην προκειμένη περίπτωση της Propapier). Η κατασκευή της μονάδας ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2008 και η μονάδα άρχισε να λειτουργεί τον Μάρτιο του 2010.

| (17) | Ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι η μονάδα TAZV αποτελεί υποδομή αποκλειστικής χρήσης, διότι στην πράξη η συνολική ικανότητα επεξεργασίας λυμάτων της μονάδας χρησιμοποιείται από την Propapier. Ισχυρίζεται ότι η μονάδα σχεδιάστηκε από την αρχή ως μονάδα επεξεργασίας λυμάτων για την Propapier και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εγκατάσταση μιας χαρτοποιίας στην περιοχή (δεδομένου ότι για την παραγωγή χαρτιού απαιτούνται μεγάλες ποσότητες νερού). |
| --- | --- |

(17)

Ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι η μονάδα TAZV αποτελεί υποδομή αποκλειστικής χρήσης, διότι στην πράξη η συνολική ικανότητα επεξεργασίας λυμάτων της μονάδας χρησιμοποιείται από την Propapier. Ισχυρίζεται ότι η μονάδα σχεδιάστηκε από την αρχή ως μονάδα επεξεργασίας λυμάτων για την Propapier και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εγκατάσταση μιας χαρτοποιίας στην περιοχή (δεδομένου ότι για την παραγωγή χαρτιού απαιτούνται μεγάλες ποσότητες νερού).

| (18) | Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, και τα υπόλοιπα έργα υποδομής – η κατασκευή χώρου στάθμευσης δίπλα στις εγκαταστάσεις της Propapier και νέας οδού για τη σύνδεση της βιομηχανικής ζώνης με τον αυτοκινητόδρομο 112, καθώς και η διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε – αποτελούν μέτρα υποδομής που παραχωρούνται στην Propapier. Στο στάδιο αυτό της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα παραπάνω δεν συνιστούν επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier και συνεπώς δεν θεωρούνται υποδομές αποκλειστικής χρήσης. Εντούτοις, κάλεσε τρίτα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τα εν λόγω μέτρα. |
| --- | --- |

(18)

Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, και τα υπόλοιπα έργα υποδομής – η κατασκευή χώρου στάθμευσης δίπλα στις εγκαταστάσεις της Propapier και νέας οδού για τη σύνδεση της βιομηχανικής ζώνης με τον αυτοκινητόδρομο 112, καθώς και η διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε – αποτελούν μέτρα υποδομής που παραχωρούνται στην Propapier. Στο στάδιο αυτό της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα παραπάνω δεν συνιστούν επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier και συνεπώς δεν θεωρούνται υποδομές αποκλειστικής χρήσης. Εντούτοις, κάλεσε τρίτα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τα εν λόγω μέτρα.

2.2.   ΜΕΙΩΜΕΝΑ ΤΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ

| (19) | Άλλο στοιχείο της καταγγελίας σε σχέση με τη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είναι ότι το τέλος ύψους 0,95 ευρώ ανά κυβικό μέτρο που καλείται να καταβάλει η Propapier για τη χρήση της μονάδας είναι μικρότερο από τη χρέωση ενός ιδιώτη επενδυτή για αντίστοιχη υπηρεσία. |
| --- | --- |

(19)

Άλλο στοιχείο της καταγγελίας σε σχέση με τη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είναι ότι το τέλος ύψους 0,95 ευρώ ανά κυβικό μέτρο που καλείται να καταβάλει η Propapier για τη χρήση της μονάδας είναι μικρότερο από τη χρέωση ενός ιδιώτη επενδυτή για αντίστοιχη υπηρεσία.

| (20) | Το ύψος των τελών χρήσης προκύπτει από τον αντίστοιχο νόμο του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη (Kommunalabgabengesetz für das Land Brandenburg (8), εφεξής «KAG Brandenburg»). Σύμφωνα με το άρθρο 6 του KAG Brandenburg, τα τέλη πρέπει να υπολογίζονται με τέτοιον τρόπο ώστε να καλύπτεται το συνολικό εύλογο κόστος της αντίστοιχης μονάδας επεξεργασίας λυμάτων (δαπάνες για κατασκευή, συντήρηση και επισκευή, λειτουργία, προσωπικό και διοικητικές εισφορές), οι τεκμαρτοί τόκοι και οι τεκμαρτές αποσβέσεις, αλλά να μην γίνεται υπέρβαση αυτών. Ωστόσο, η χρηματοδότηση που λαμβάνει ο δήμος από άλλες κρατικές πηγές (στην προκειμένη περίπτωση, επιχορήγηση ύψους 33,8 εκατ. ευρώ από τη ρύθμιση GA), δεν λαμβάνεται υπόψη (9) για τους τεκμαρτούς τόκους του απασχολούμενου κεφαλαίου. Ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι η χρηματοδότηση που έλαβε η TAZV από τη ρύθμιση GA μεταβιβάστηκε από τον αποδέκτη TAZV με τη μορφή μειωμένων τελών στον χρήστη της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. |
| --- | --- |

(20)

Το ύψος των τελών χρήσης προκύπτει από τον αντίστοιχο νόμο του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη (Kommunalabgabengesetz für das Land Brandenburg (8), εφεξής «KAG Brandenburg»). Σύμφωνα με το άρθρο 6 του KAG Brandenburg, τα τέλη πρέπει να υπολογίζονται με τέτοιον τρόπο ώστε να καλύπτεται το συνολικό εύλογο κόστος της αντίστοιχης μονάδας επεξεργασίας λυμάτων (δαπάνες για κατασκευή, συντήρηση και επισκευή, λειτουργία, προσωπικό και διοικητικές εισφορές), οι τεκμαρτοί τόκοι και οι τεκμαρτές αποσβέσεις, αλλά να μην γίνεται υπέρβαση αυτών. Ωστόσο, η χρηματοδότηση που λαμβάνει ο δήμος από άλλες κρατικές πηγές (στην προκειμένη περίπτωση, επιχορήγηση ύψους 33,8 εκατ. ευρώ από τη ρύθμιση GA), δεν λαμβάνεται υπόψη (9) για τους τεκμαρτούς τόκους του απασχολούμενου κεφαλαίου. Ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι η χρηματοδότηση που έλαβε η TAZV από τη ρύθμιση GA μεταβιβάστηκε από τον αποδέκτη TAZV με τη μορφή μειωμένων τελών στον χρήστη της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων.

3.   ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
   (10)

| (21) | Τα επίμαχα μέτρα θεωρούνται κρατικές ενισχύσεις, εφόσον πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις: i) το μέτρο αποτελεί κρατική ενίσχυση ή ενίσχυση που χορηγείται με κρατικούς πόρους, ii) προκύπτει οικονομικό πλεονέκτημα για την επιχείρηση, iii) το πλεονέκτημα είναι επιλεκτικό, και iv) το μέτρο νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές. Η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης επιβεβαιώνεται όταν πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(21)

Τα επίμαχα μέτρα θεωρούνται κρατικές ενισχύσεις, εφόσον πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις: i) το μέτρο αποτελεί κρατική ενίσχυση ή ενίσχυση που χορηγείται με κρατικούς πόρους, ii) προκύπτει οικονομικό πλεονέκτημα για την επιχείρηση, iii) το πλεονέκτημα είναι επιλεκτικό, και iv) το μέτρο νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές. Η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης επιβεβαιώνεται όταν πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

| (22) | Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας δεν αμφισβητήθηκε το γεγονός ότι όλα τα μέτρα περιλαμβάνουν τη χρήση κρατικών πόρων και ότι θα μπορούσαν ενδεχομένως να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

(22)

Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας δεν αμφισβητήθηκε το γεγονός ότι όλα τα μέτρα περιλαμβάνουν τη χρήση κρατικών πόρων και ότι θα μπορούσαν ενδεχομένως να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά.

| (23) | Η Επιτροπή διαπίστωσε σε σχέση με τα σημεία της καταγγελίας ότι πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ 1) μιας εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης υπέρ της TAZV για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων και 2) μιας εικαζόμενης ενίσχυσης υπέρ της Propapier υπό τη μορφή μειωμένων τελών για την επεξεργασία λυμάτων. |
| --- | --- |

(23)

Η Επιτροπή διαπίστωσε σε σχέση με τα σημεία της καταγγελίας ότι πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ 1) μιας εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης υπέρ της TAZV για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων και 2) μιας εικαζόμενης ενίσχυσης υπέρ της Propapier υπό τη μορφή μειωμένων τελών για την επεξεργασία λυμάτων.

| (24) | Επίσης, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας εξετάστηκε κατά πόσον για την εταιρεία Propapier






  i. | με την κατασκευή μονάδας επεξεργασίας λυμάτων
  καθώς και με τα άλλα έργα υποδομών στην επέκταση της βιομηχανικής ζώνης, στην οποία βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της Propapier, και ειδικότερα με |
| --- | --- | --- |

(24)

Επίσης, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας εξετάστηκε κατά πόσον για την εταιρεία Propapier

i.

με την κατασκευή μονάδας επεξεργασίας λυμάτων

καθώς και με τα άλλα έργα υποδομών στην επέκταση της βιομηχανικής ζώνης, στην οποία βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της Propapier, και ειδικότερα με

| ii. | τον νέο χώρο στάθμευσης, |
| --- | --- |

ii.

τον νέο χώρο στάθμευσης,

| iii. | τη νέα οδό και |
| --- | --- |

iii.

τη νέα οδό και

| iv. | τη διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε
  προκύπτει επιλεκτικό πλεονέκτημα ή πρόκειται για υποδομή αποκλειστικής χρήσης της Propapier. (11) Δεδομένου ότι ένα μέτρο σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 μπορεί να χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση μόνο εφόσον είναι επιλεκτικό (ήτοι όταν μεταχειρίζεται διαφορετικά μια επιχείρηση, η οποία βρίσκεται σε παρόμοια έννομη και πραγματική κατάσταση σε σχέση με τον στόχο που επιδιώκεται με το μέτρο), η Επιτροπή έπρεπε να εξετάσει κατά πόσο από τα μέτρα προέκυψε επιλεκτικό πλεονέκτημα για την Propapier. |
| --- | --- |

iv.

τη διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε

προκύπτει επιλεκτικό πλεονέκτημα ή πρόκειται για υποδομή αποκλειστικής χρήσης της Propapier. (11) Δεδομένου ότι ένα μέτρο σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 μπορεί να χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση μόνο εφόσον είναι επιλεκτικό (ήτοι όταν μεταχειρίζεται διαφορετικά μια επιχείρηση, η οποία βρίσκεται σε παρόμοια έννομη και πραγματική κατάσταση σε σχέση με τον στόχο που επιδιώκεται με το μέτρο), η Επιτροπή έπρεπε να εξετάσει κατά πόσο από τα μέτρα προέκυψε επιλεκτικό πλεονέκτημα για την Propapier.

| (25) | Η Επιτροπή έχει ήδη χορηγήσει μία επενδυτική ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα υπέρ της Propapier. Δεδομένου ότι τα μέτρα για τα άλλα έργα υποδομής εκτελούνται σε μια ενισχυόμενη περιοχή, η οποία είναι επιλέξιμη για περιφερειακές ενισχύσεις σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) ΣΛΕΕ, και τα εν λόγω μέτρα ενδέχεται να συνδέονται στενά με ένα έργο υποδομής ή να αφορούν αποκλειστικά αυτό, σε αυτό το στάδιο η Επιτροπή υποστήριξε την άποψη ότι τα μέτρα, εάν αποδεικνύεται ότι είναι επιλεκτικά υπέρ της Propapier, θα αποτελούσαν μέρος του επενδυτικού έργου της Propapier, με αποτέλεσμα να πρέπει να ικανοποιούνται οι απαιτήσεις των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα 2007-2013 (12) (εφεξής «ΚΓΠΕ»). Η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σε σχέση με τη συμβατότητα των επενδυτικών ενισχύσεων με τη μορφή υποδομών αποκλειστικής χρήσης, ιδίως σε σχέση με την τήρηση της μέγιστης έντασης της ενίσχυσης και της δημιουργίας κινήτρου. |
| --- | --- |

(25)

Η Επιτροπή έχει ήδη χορηγήσει μία επενδυτική ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα υπέρ της Propapier. Δεδομένου ότι τα μέτρα για τα άλλα έργα υποδομής εκτελούνται σε μια ενισχυόμενη περιοχή, η οποία είναι επιλέξιμη για περιφερειακές ενισχύσεις σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) ΣΛΕΕ, και τα εν λόγω μέτρα ενδέχεται να συνδέονται στενά με ένα έργο υποδομής ή να αφορούν αποκλειστικά αυτό, σε αυτό το στάδιο η Επιτροπή υποστήριξε την άποψη ότι τα μέτρα, εάν αποδεικνύεται ότι είναι επιλεκτικά υπέρ της Propapier, θα αποτελούσαν μέρος του επενδυτικού έργου της Propapier, με αποτέλεσμα να πρέπει να ικανοποιούνται οι απαιτήσεις των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα 2007-2013 (12) (εφεξής «ΚΓΠΕ»). Η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σε σχέση με τη συμβατότητα των επενδυτικών ενισχύσεων με τη μορφή υποδομών αποκλειστικής χρήσης, ιδίως σε σχέση με την τήρηση της μέγιστης έντασης της ενίσχυσης και της δημιουργίας κινήτρου.

| (26) | Σύμφωνα με τις ΚΓΠΕ οι επιχειρήσεις στις οποίες χορηγήθηκε μια επενδυτική ενίσχυση, μπορούν να λάβουν και μια λειτουργική ενίσχυση. Ωστόσο, η συμβατότητα της λειτουργικής ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά πρέπει να εξετάζεται ανεξάρτητα από τη συμβατότητα της επενδυτικής ενίσχυσης και ειδικότερα με βάση τα κριτήρια της παραγράφου 5 των ΚΓΠΕ. Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι εάν υπήρχε λειτουργική ενίσχυση της Propapier με τη μορφή μειωμένων τελών για την επεξεργασία λυμάτων, η οποία δεν θα ήταν συμβατή με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, αυτή η λειτουργική ενίσχυση θα χαρακτηριζόταν ασύμβατη με τις ΚΓΠΕ και την αντίστοιχη διαδικασία έγκρισης της Επιτροπής σε σχέση με τις λειτουργικές ενισχύσεις. Διότι ο τόπος εγκατάστασης του αποδέκτη της ενίσχυσης βρίσκεται μεν σε μια περιφέρεια επιλέξιμη για λειτουργικές ενισχύσεις (ενισχυόμενη περιοχή σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ), αλλά δεν πληρούνται άλλες σημαντικές προϋποθέσεις για τη συμβατότητα της λειτουργικής ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά. Επομένως, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που θα μπορούσε να δικαιολογήσει τη λειτουργική ενίσχυση ως προς το είδος της ή σε σχέση με τη στήριξη της περιφερειακής ανάπτυξης ή ότι το ύψος της είναι ανάλογο με τα μειονεκτήματα που εξαλείφει. Επιπλέον, οι λειτουργικές ενισχύσεις δεν είναι ούτε προσωρινές ούτε μειώνονται με τον χρόνο. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες αναφορικά με τη συμβατότητα των λειτουργικών ενισχύσεων με τη μορφή μειωμένων τελών με την εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

(26)

Σύμφωνα με τις ΚΓΠΕ οι επιχειρήσεις στις οποίες χορηγήθηκε μια επενδυτική ενίσχυση, μπορούν να λάβουν και μια λειτουργική ενίσχυση. Ωστόσο, η συμβατότητα της λειτουργικής ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά πρέπει να εξετάζεται ανεξάρτητα από τη συμβατότητα της επενδυτικής ενίσχυσης και ειδικότερα με βάση τα κριτήρια της παραγράφου 5 των ΚΓΠΕ. Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι εάν υπήρχε λειτουργική ενίσχυση της Propapier με τη μορφή μειωμένων τελών για την επεξεργασία λυμάτων, η οποία δεν θα ήταν συμβατή με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, αυτή η λειτουργική ενίσχυση θα χαρακτηριζόταν ασύμβατη με τις ΚΓΠΕ και την αντίστοιχη διαδικασία έγκρισης της Επιτροπής σε σχέση με τις λειτουργικές ενισχύσεις. Διότι ο τόπος εγκατάστασης του αποδέκτη της ενίσχυσης βρίσκεται μεν σε μια περιφέρεια επιλέξιμη για λειτουργικές ενισχύσεις (ενισχυόμενη περιοχή σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ), αλλά δεν πληρούνται άλλες σημαντικές προϋποθέσεις για τη συμβατότητα της λειτουργικής ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά. Επομένως, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που θα μπορούσε να δικαιολογήσει τη λειτουργική ενίσχυση ως προς το είδος της ή σε σχέση με τη στήριξη της περιφερειακής ανάπτυξης ή ότι το ύψος της είναι ανάλογο με τα μειονεκτήματα που εξαλείφει. Επιπλέον, οι λειτουργικές ενισχύσεις δεν είναι ούτε προσωρινές ούτε μειώνονται με τον χρόνο. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες αναφορικά με τη συμβατότητα των λειτουργικών ενισχύσεων με τη μορφή μειωμένων τελών με την εσωτερική αγορά.

3.1.   ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΜΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ

3.1.1.   Χώρος στάθμευσης, διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε, κατασκευή νέας οδού

| (27) | Στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης διαπιστώθηκε ότι η χωρητικότητα του χώρου στάθμευσης δεν ταυτίζεται με την περιγραφή του καταγγέλλοντος και ότι ο χώρος στάθμευσης δεν βρίσκεται σε άμεση γειτονία με τις εγκαταστάσεις της Propapier. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η πρόσβαση στον χώρο είναι ελεύθερη και δεν εξυπηρετεί μόνο τις ανάγκες της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, αλλά και άλλους επαγγελματικούς χώρους εντός της πόλης και ότι ο αριθμός των θέσεων του χώρου στάθμευσης θα επέτρεπε στον δήμο να κλείσει χώρους στάθμευσης φορτηγών εντός της πόλης. Συνεπώς, η Propapier κατασκευάζει έτσι τις δικές θέσεις στάθμευσης που είναι προσβάσιμες και σε φορτηγά. Για τον λόγο αυτό η Επιτροπή συμπέρανε ότι με την κατασκευή του χώρου στάθμευσης πιθανώς δεν προκύπτει κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier. |
| --- | --- |

(27)

Στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης διαπιστώθηκε ότι η χωρητικότητα του χώρου στάθμευσης δεν ταυτίζεται με την περιγραφή του καταγγέλλοντος και ότι ο χώρος στάθμευσης δεν βρίσκεται σε άμεση γειτονία με τις εγκαταστάσεις της Propapier. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η πρόσβαση στον χώρο είναι ελεύθερη και δεν εξυπηρετεί μόνο τις ανάγκες της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, αλλά και άλλους επαγγελματικούς χώρους εντός της πόλης και ότι ο αριθμός των θέσεων του χώρου στάθμευσης θα επέτρεπε στον δήμο να κλείσει χώρους στάθμευσης φορτηγών εντός της πόλης. Συνεπώς, η Propapier κατασκευάζει έτσι τις δικές θέσεις στάθμευσης που είναι προσβάσιμες και σε φορτηγά. Για τον λόγο αυτό η Επιτροπή συμπέρανε ότι με την κατασκευή του χώρου στάθμευσης πιθανώς δεν προκύπτει κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier.

| (28) | Αναφορικά με την κατασκευή νέας οδού για τη σύνδεση της βιομηχανικής ζώνης με τον αυτοκινητόδρομο 112, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι με την κατασκευή της οδού μειώνεται ο κυκλοφοριακός φόρτος και η ατμοσφαιρική ρύπανση στο κέντρο του Eisenhüttenstadt, διότι τα φορτηγά που κατευθύνονται προς τη βιομηχανική ζώνη μπορούν να παρακάμψουν το κέντρο της πόλης και μειώνεται ο χρόνος οδήγησης προς το πλησιέστερο κέντρο της περιφέρειας. Για τον λόγο αυτό η Επιτροπή συμπέρανε ότι με την κατασκευή της νέας οδού πιθανώς δεν προκύπτει κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier. |
| --- | --- |

(28)

Αναφορικά με την κατασκευή νέας οδού για τη σύνδεση της βιομηχανικής ζώνης με τον αυτοκινητόδρομο 112, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι με την κατασκευή της οδού μειώνεται ο κυκλοφοριακός φόρτος και η ατμοσφαιρική ρύπανση στο κέντρο του Eisenhüttenstadt, διότι τα φορτηγά που κατευθύνονται προς τη βιομηχανική ζώνη μπορούν να παρακάμψουν το κέντρο της πόλης και μειώνεται ο χρόνος οδήγησης προς το πλησιέστερο κέντρο της περιφέρειας. Για τον λόγο αυτό η Επιτροπή συμπέρανε ότι με την κατασκευή της νέας οδού πιθανώς δεν προκύπτει κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier.

| (29) | Αναφορικά με τα έργα διαπλάτυνσης και εκβάθυνσης της διώρυγας Όντερ-Σπρέε, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν εκτελέστηκαν για να παρέχουν επιλεκτικό πλεονέκτημα στην Propapier, αλλά ότι αποτελούν τμήμα των έργων τακτικής συντήρησης των πλωτών οδών. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή συμπέρανε ότι με τη διαπλάτυνση και εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε πιθανώς δεν προκύπτει κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier. |
| --- | --- |

(29)

Αναφορικά με τα έργα διαπλάτυνσης και εκβάθυνσης της διώρυγας Όντερ-Σπρέε, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν εκτελέστηκαν για να παρέχουν επιλεκτικό πλεονέκτημα στην Propapier, αλλά ότι αποτελούν τμήμα των έργων τακτικής συντήρησης των πλωτών οδών. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή συμπέρανε ότι με τη διαπλάτυνση και εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε πιθανώς δεν προκύπτει κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier.

| (30) | Ωστόσο, στο σημείο αυτό η Επιτροπή δεν μπορεί να αποκλείσει τελείως το γεγονός ότι η Propapier επωφελείται από τα επίμαχα μέτρα υποδομής σε μεγαλύτερο βαθμό από οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση. |
| --- | --- |

(30)

Ωστόσο, στο σημείο αυτό η Επιτροπή δεν μπορεί να αποκλείσει τελείως το γεγονός ότι η Propapier επωφελείται από τα επίμαχα μέτρα υποδομής σε μεγαλύτερο βαθμό από οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση.

| (31) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κάλεσε τρίτους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους πριν τη διαμόρφωση τελικής γνώμης σχετικά με την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης όσον αφορά τα επίμαχα μέτρα. Επίσης την ίδια περίοδο κάλεσε τη Γερμανία, κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, να διαβιβάσει πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με την κατασκευή του χώρου στάθμευσης και της νέας οδού, καθώς και σχετικά με τη διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε. |
| --- | --- |

(31)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κάλεσε τρίτους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους πριν τη διαμόρφωση τελικής γνώμης σχετικά με την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης όσον αφορά τα επίμαχα μέτρα. Επίσης την ίδια περίοδο κάλεσε τη Γερμανία, κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, να διαβιβάσει πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με την κατασκευή του χώρου στάθμευσης και της νέας οδού, καθώς και σχετικά με τη διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε.

3.1.2.   Επιχορήγηση για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων

| (32) | Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι εάν το καθεστώς ενίσχυσης N 644e/2002 στο μεταξύ θεωρηθεί ενίσχυση λόγω της ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς, θα θεωρείται υφιστάμενη ενίσχυση υπέρ της TAZV. |
| --- | --- |

(32)

Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι εάν το καθεστώς ενίσχυσης N 644e/2002 στο μεταξύ θεωρηθεί ενίσχυση λόγω της ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς, θα θεωρείται υφιστάμενη ενίσχυση υπέρ της TAZV.

| (33) | Ωστόσο, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το γεγονός ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί υποδομή αποκλειστικής χρήσης. Στο πλαίσιο αυτό διαπιστώθηκε ότι, εκτός από την Propapier, υπάρχουν άλλοι δύο χρήστες της μονάδας: η καναδική εταιρεία προμήθειας φωτοβολταϊκών συστημάτων 5N PV και ο προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας EnBW. Επίσης, δεν ήταν γνωστό ποιο μέρος του δυναμικού της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων αντιστοιχεί πραγματικά στους δύο αυτούς πελάτες. Με βάση τις πληροφορίες που ήταν διαθέσιμες έως τη στιγμή της έρευνας, η Επιτροπή δεν μπορούσε να αξιολογήσει κατά πόσο η κατασκευή μιας νέας μονάδας επεξεργασίας λυμάτων ήταν απαραίτητη σε σχέση με τις δύο αυτές επιχειρήσεις. Επιπλέον, ένας από αυτούς τους δύο χρήστες, ήτοι ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που αποτελεί αντικείμενο εκμετάλλευσης της EnBW, συμμετέχει άμεσα στο έργο της Propapier, δεδομένου ότι η επιχείρηση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προμηθεύει το ρεύμα για την παραγωγική διαδικασία της χαρτοποιίας. (13) |
| --- | --- |

(33)

Ωστόσο, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το γεγονός ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί υποδομή αποκλειστικής χρήσης. Στο πλαίσιο αυτό διαπιστώθηκε ότι, εκτός από την Propapier, υπάρχουν άλλοι δύο χρήστες της μονάδας: η καναδική εταιρεία προμήθειας φωτοβολταϊκών συστημάτων 5N PV και ο προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας EnBW. Επίσης, δεν ήταν γνωστό ποιο μέρος του δυναμικού της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων αντιστοιχεί πραγματικά στους δύο αυτούς πελάτες. Με βάση τις πληροφορίες που ήταν διαθέσιμες έως τη στιγμή της έρευνας, η Επιτροπή δεν μπορούσε να αξιολογήσει κατά πόσο η κατασκευή μιας νέας μονάδας επεξεργασίας λυμάτων ήταν απαραίτητη σε σχέση με τις δύο αυτές επιχειρήσεις. Επιπλέον, ένας από αυτούς τους δύο χρήστες, ήτοι ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που αποτελεί αντικείμενο εκμετάλλευσης της EnBW, συμμετέχει άμεσα στο έργο της Propapier, δεδομένου ότι η επιχείρηση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προμηθεύει το ρεύμα για την παραγωγική διαδικασία της χαρτοποιίας. (13)

| (34) | Εάν η Propapier χρησιμοποιεί πράγματι το 90 % του δυναμικού της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, όπως ισχυρίζεται ο καταγγέλλων, τότε κατά την άποψη της Επιτροπής τίθεται το ερώτημα κατά πόσο αυτό το γεγονός από μόνο του δεν αποτελεί επαρκή απόδειξη ότι η μονάδα προορίζεται αποκλειστικά ή τουλάχιστον κατά προτεραιότητα για χρήση από την Propapier (και συνεπώς για αποκλειστική χρήση της Propapier). Κατά συνέπεια, το επιχείρημα της Γερμανίας ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων θα χρησιμοποιείται στο μέλλον και από άλλους χρήστες, έπρεπε να εξεταστεί πιο διεξοδικά. |
| --- | --- |

(34)

Εάν η Propapier χρησιμοποιεί πράγματι το 90 % του δυναμικού της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, όπως ισχυρίζεται ο καταγγέλλων, τότε κατά την άποψη της Επιτροπής τίθεται το ερώτημα κατά πόσο αυτό το γεγονός από μόνο του δεν αποτελεί επαρκή απόδειξη ότι η μονάδα προορίζεται αποκλειστικά ή τουλάχιστον κατά προτεραιότητα για χρήση από την Propapier (και συνεπώς για αποκλειστική χρήση της Propapier). Κατά συνέπεια, το επιχείρημα της Γερμανίας ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων θα χρησιμοποιείται στο μέλλον και από άλλους χρήστες, έπρεπε να εξεταστεί πιο διεξοδικά.

| (35) | Επίσης, διαπιστώθηκε ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη ο μέγιστος αριθμός επενδυτών που μπορούν να εγκατασταθούν στη βιομηχανική ζώνη της διώρυγας Όντερ-Σπρέε και ποιο μέρος του δυναμικού της μονάδας θα χρησιμοποιούσαν κατά μέσο όρο. Στο πλαίσιο αυτό, ζητήθηκε από τη Γερμανία να παράσχει αναλυτικότερες πληροφορίες σχετικά με το συνολικό σχέδιο αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης και το εναπομείναν δυναμικό της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων που θα μπορούσε να αντιστοιχεί στους πιθανούς χρήστες. Η Γερμανία θα πρέπει επίσης να προσκομίσει περισσότερα στοιχεία σχετικά με την τεχνική σκοπιμότητα της σπονδυλωτής προσέγγισης κατά την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. (14) |
| --- | --- |

(35)

Επίσης, διαπιστώθηκε ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη ο μέγιστος αριθμός επενδυτών που μπορούν να εγκατασταθούν στη βιομηχανική ζώνη της διώρυγας Όντερ-Σπρέε και ποιο μέρος του δυναμικού της μονάδας θα χρησιμοποιούσαν κατά μέσο όρο. Στο πλαίσιο αυτό, ζητήθηκε από τη Γερμανία να παράσχει αναλυτικότερες πληροφορίες σχετικά με το συνολικό σχέδιο αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης και το εναπομείναν δυναμικό της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων που θα μπορούσε να αντιστοιχεί στους πιθανούς χρήστες. Η Γερμανία θα πρέπει επίσης να προσκομίσει περισσότερα στοιχεία σχετικά με την τεχνική σκοπιμότητα της σπονδυλωτής προσέγγισης κατά την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. (14)

| (36) | Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η Επιτροπή κατέληξε στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι τα μέτρα των έργων υποδομής, στον βαθμό που αποδείχτηκαν ως επιλεκτικά, θα αποτελούσαν μέρος του έργου υποδομής της Propapier, ώστε να χρειάζεται να ικανοποιούν τις απαιτήσεις των ΚΓΠΕ και ιδίως τις διατάξεις σε σχέση με τη μέγιστη ένταση της ενίσχυσης και τη δημιουργία κινήτρου. |
| --- | --- |

(36)

Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η Επιτροπή κατέληξε στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι τα μέτρα των έργων υποδομής, στον βαθμό που αποδείχτηκαν ως επιλεκτικά, θα αποτελούσαν μέρος του έργου υποδομής της Propapier, ώστε να χρειάζεται να ικανοποιούν τις απαιτήσεις των ΚΓΠΕ και ιδίως τις διατάξεις σε σχέση με τη μέγιστη ένταση της ενίσχυσης και τη δημιουργία κινήτρου.

3.2.   ΜΕΙΩΜΕΝΑ ΤΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ

| (37) | Η Γερμανία υποστήριξε την ίδια άποψη όπως με το μέτρο για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, ότι εφόσον τα τέλη που έπρεπε να καταβάλει η Propapier περιείχαν στοιχεία ενίσχυσης, επρόκειτο για υφιστάμενη ενίσχυση. Κατά την άποψη της Γερμανίας, η απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση N 644e/2002, με την οποία εγκρίθηκε η ρύθμιση GA, καλύπτει και τα έμμεσα αποτελέσματα της ρύθμισης. |
| --- | --- |

(37)

Η Γερμανία υποστήριξε την ίδια άποψη όπως με το μέτρο για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, ότι εφόσον τα τέλη που έπρεπε να καταβάλει η Propapier περιείχαν στοιχεία ενίσχυσης, επρόκειτο για υφιστάμενη ενίσχυση. Κατά την άποψη της Γερμανίας, η απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση N 644e/2002, με την οποία εγκρίθηκε η ρύθμιση GA, καλύπτει και τα έμμεσα αποτελέσματα της ρύθμισης.

| (38) | Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πιθανή ενίσχυση με τη μορφή μειωμένων τελών για τα λύματα δεν συμπεριλήφθηκε στην απόφαση N 644e/2002 και, εφόσον τα τέλη χαρακτηρίζονταν ως ενίσχυση, η ενίσχυση αυτή θα ήταν μια νέα ενίσχυση. |
| --- | --- |

(38)

Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πιθανή ενίσχυση με τη μορφή μειωμένων τελών για τα λύματα δεν συμπεριλήφθηκε στην απόφαση N 644e/2002 και, εφόσον τα τέλη χαρακτηρίζονταν ως ενίσχυση, η ενίσχυση αυτή θα ήταν μια νέα ενίσχυση.

| (39) | Στο πλαίσιο της αξιολόγησης του ζητήματος κατά πόσο τα τέλη συνιστούν οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες κατά πόσο τα τέλη που επιβάλλει η TAZV αντικατοπτρίζουν το πλήρες κόστος και κατά πόσο ένας ιδιώτης επενδυτής θα είχε καθορίσει το ίδιο ποσό τελών. |
| --- | --- |

(39)

Στο πλαίσιο της αξιολόγησης του ζητήματος κατά πόσο τα τέλη συνιστούν οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες κατά πόσο τα τέλη που επιβάλλει η TAZV αντικατοπτρίζουν το πλήρες κόστος και κατά πόσο ένας ιδιώτης επενδυτής θα είχε καθορίσει το ίδιο ποσό τελών.

| (40) | Η Επιτροπή υποστήριξε την άποψη ότι τα τέλη επεξεργασίας λυμάτων που καταβάλλει η Propapier δεν καλύπτουν το πλήρες κόστος της επεξεργασίας λυμάτων, δεδομένου ότι η ίδια η Γερμανία έχει παραδεχτεί ότι τα τέλη αυτά καλύπτουν μόνο το 20 % των τεκμαρτών τόκων του απασχολούμενου κεφαλαίου, διότι η επιχορήγηση ύψους 80 %, την οποία έχει λάβει ο δήμος από άλλους κρατικούς πόρους για την κατασκευή της μονάδας, δεν λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό των τεκμαρτών τόκων. Συνεπώς, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή αρχικά διαπίστωσε ότι τόσο η οδηγία 2000/60/ΕΚ (εφεξής «οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα») (15) όσο και ο KAG Brandenburg προβλέπουν ότι τα τέλη χρήσης μιας μονάδας επεξεργασίας λυμάτων πρέπει να καλύπτουν το συνολικό κόστος. (16) Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας γίνεται επίσης παραπομπή στις υποθέσεις InfraLeuna
   (17) και Kimberly-Clark/Scott (18), στις οποίες η Επιτροπή υποστήριξε την άποψη ότι τα τέλη που καθορίζονται στο επίπεδο του πλήρους κόστους αντιστοιχούν στο κόστος με το οποίο συνήθως επιβαρύνεται μια επιχείρηση. |
| --- | --- |

(40)

Η Επιτροπή υποστήριξε την άποψη ότι τα τέλη επεξεργασίας λυμάτων που καταβάλλει η Propapier δεν καλύπτουν το πλήρες κόστος της επεξεργασίας λυμάτων, δεδομένου ότι η ίδια η Γερμανία έχει παραδεχτεί ότι τα τέλη αυτά καλύπτουν μόνο το 20 % των τεκμαρτών τόκων του απασχολούμενου κεφαλαίου, διότι η επιχορήγηση ύψους 80 %, την οποία έχει λάβει ο δήμος από άλλους κρατικούς πόρους για την κατασκευή της μονάδας, δεν λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό των τεκμαρτών τόκων. Συνεπώς, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή αρχικά διαπίστωσε ότι τόσο η οδηγία 2000/60/ΕΚ (εφεξής «οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα») (15) όσο και ο KAG Brandenburg προβλέπουν ότι τα τέλη χρήσης μιας μονάδας επεξεργασίας λυμάτων πρέπει να καλύπτουν το συνολικό κόστος. (16) Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας γίνεται επίσης παραπομπή στις υποθέσεις InfraLeuna
   (17) και Kimberly-Clark/Scott (18), στις οποίες η Επιτροπή υποστήριξε την άποψη ότι τα τέλη που καθορίζονται στο επίπεδο του πλήρους κόστους αντιστοιχούν στο κόστος με το οποίο συνήθως επιβαρύνεται μια επιχείρηση.

| (41) | Ο καταγγέλλων υποστήριξε ότι για να επαληθευτεί η ύπαρξη πλεονεκτήματος πρέπει να γίνει σύγκριση μεταξύ του ποσού των τελών που καταβάλλονται στην πραγματικότητα από την Propapier με το ποσό των τελών που θα χρέωνε ένας ιδιώτης επενδυτής στη θέση του TAZV. |
| --- | --- |

(41)

Ο καταγγέλλων υποστήριξε ότι για να επαληθευτεί η ύπαρξη πλεονεκτήματος πρέπει να γίνει σύγκριση μεταξύ του ποσού των τελών που καταβάλλονται στην πραγματικότητα από την Propapier με το ποσό των τελών που θα χρέωνε ένας ιδιώτης επενδυτής στη θέση του TAZV.

| (42) | Η Γερμανία πρότεινε τη σύγκριση των τελών που καταβάλλονται από την Propapier με το μέσο τιμολόγιο του κλάδου και ανέφερε μια έρευνα, σύμφωνα με την οποία το μέσο τιμολόγιο κυμαίνεται από 0,24 έως 1 ευρώ ανά κυβικό μέτρο. (19) |
| --- | --- |

(42)

Η Γερμανία πρότεινε τη σύγκριση των τελών που καταβάλλονται από την Propapier με το μέσο τιμολόγιο του κλάδου και ανέφερε μια έρευνα, σύμφωνα με την οποία το μέσο τιμολόγιο κυμαίνεται από 0,24 έως 1 ευρώ ανά κυβικό μέτρο. (19)

| (43) | Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή διαπίστωσε ότι στην προκειμένη περίπτωση η αρχή του ιδιώτη επενδυτή φαίνεται εφαρμόσιμη. Ωστόσο, εξέφρασε αμφιβολίες κατά πόσο η εφαρμογή μιας τέτοιας τιμής αναφοράς αποκλείει την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης, αφού τα δεδομένα είναι εμφανώς διαστρεβλωμένα. Έστω και αν τα αναφερθέντα τέλη άλλων δήμων αντιστοιχούν στο πλήρες κόστος, τα διαφορετικά τιμολόγια προκύπτουν προφανώς από διαφορετικά τοπικά δεδομένα, τα οποία δικαιολογούν για κάθε ιδιώτη επενδυτή διαφορετικά τιμολογιακά επίπεδα. Ως εκ τούτου, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με τη δυνατότητα αποκλεισμού της ύπαρξης πλεονεκτήματος υπέρ της Propapier βάσει των δεδομένων αυτών. |
| --- | --- |

(43)

Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή διαπίστωσε ότι στην προκειμένη περίπτωση η αρχή του ιδιώτη επενδυτή φαίνεται εφαρμόσιμη. Ωστόσο, εξέφρασε αμφιβολίες κατά πόσο η εφαρμογή μιας τέτοιας τιμής αναφοράς αποκλείει την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης, αφού τα δεδομένα είναι εμφανώς διαστρεβλωμένα. Έστω και αν τα αναφερθέντα τέλη άλλων δήμων αντιστοιχούν στο πλήρες κόστος, τα διαφορετικά τιμολόγια προκύπτουν προφανώς από διαφορετικά τοπικά δεδομένα, τα οποία δικαιολογούν για κάθε ιδιώτη επενδυτή διαφορετικά τιμολογιακά επίπεδα. Ως εκ τούτου, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με τη δυνατότητα αποκλεισμού της ύπαρξης πλεονεκτήματος υπέρ της Propapier βάσει των δεδομένων αυτών.

| (44) | Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 26, εφόσον το μέτρο αποτελεί στην πραγματικότητα μια νέα ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ, η Επιτροπή διατυπώνει αμφιβολίες για τη συμβατότητά του με την αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ. Εάν αποδεικνυόταν ότι τα τέλη αποτελούν περιφερειακή λειτουργική ενίσχυση, τότε θα υπήρχαν αμφιβολίες για τη συμβατότητά τους με την εσωτερική αγορά, δεδομένου ότι η ενίσχυση αυτή δεν είναι προσωρινή ούτε μειώνεται με τον χρόνο και ούτε προορίζεται να ισοσταθμίσει συγκεκριμένα (μη αποδεδειγμένα) μειονεκτήματα της περιφέρειας. |
| --- | --- |

(44)

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 26, εφόσον το μέτρο αποτελεί στην πραγματικότητα μια νέα ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ, η Επιτροπή διατυπώνει αμφιβολίες για τη συμβατότητά του με την αγορά σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ. Εάν αποδεικνυόταν ότι τα τέλη αποτελούν περιφερειακή λειτουργική ενίσχυση, τότε θα υπήρχαν αμφιβολίες για τη συμβατότητά τους με την εσωτερική αγορά, δεδομένου ότι η ενίσχυση αυτή δεν είναι προσωρινή ούτε μειώνεται με τον χρόνο και ούτε προορίζεται να ισοσταθμίσει συγκεκριμένα (μη αποδεδειγμένα) μειονεκτήματα της περιφέρειας.

4.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΡΙΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

4.1.   ΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΔΗΜΟΣΙΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ PROPAPIER

4.1.1.   Χώρος στάθμευσης

Παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος

| (45) | Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή δεν παραδέχτηκε τον αριθμό των θέσεων στάθμευσης που ανέφερε ο καταγγέλλων. Σύμφωνα με δηλώσεις του καταγγέλλοντος, τα αναφερθέντα στοιχεία (θέσεις στάθμευσης για 186 Ι.Χ. και 71 φορτηγά) προέρχονταν από το προσωρινό σχέδιο αξιοποίησης που ανατέθηκε από το Eisenhüttenstadt. |
| --- | --- |

(45)

Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας η Επιτροπή δεν παραδέχτηκε τον αριθμό των θέσεων στάθμευσης που ανέφερε ο καταγγέλλων. Σύμφωνα με δηλώσεις του καταγγέλλοντος, τα αναφερθέντα στοιχεία (θέσεις στάθμευσης για 186 Ι.Χ. και 71 φορτηγά) προέρχονταν από το προσωρινό σχέδιο αξιοποίησης που ανατέθηκε από το Eisenhüttenstadt.

| (46) | Σύμφωνα με δηλώσεις του καταγγέλλοντος, τα αρχικά κατασκευαστικά σχέδια της Propapier δεν προβλέπουν έναν ιδιωτικό χώρο στάθμευσης και έστω και αν η Propapier κατασκευάσει τον δικό της χώρο στάθμευσης, από τον δημόσιο χώρο στάθμευσης θα επωφελείται κυρίως η Propapier: υπάρχει μια πινακίδα που δείχνει τις θέσεις στάθμευσης για τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και για τη χαρτοποιία. Επίσης, ο χώρος στάθμευσης βρίσκεται πολύ κοντά στις εγκαταστάσεις της Propapier (φτάνει ως τα σύνορα της χαρτοποιίας και συνορεύει με τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που αρχικά ήταν μέρος του έργου της Propapier). Ο χώρος στάθμευσης δεν προσφέρει χώρο ανάπαυσης που ήταν αναμενόμενο να υπάρχει σε ένα τέτοιου είδους δημόσιο χώρο στάθμευσης. |
| --- | --- |

(46)

Σύμφωνα με δηλώσεις του καταγγέλλοντος, τα αρχικά κατασκευαστικά σχέδια της Propapier δεν προβλέπουν έναν ιδιωτικό χώρο στάθμευσης και έστω και αν η Propapier κατασκευάσει τον δικό της χώρο στάθμευσης, από τον δημόσιο χώρο στάθμευσης θα επωφελείται κυρίως η Propapier: υπάρχει μια πινακίδα που δείχνει τις θέσεις στάθμευσης για τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και για τη χαρτοποιία. Επίσης, ο χώρος στάθμευσης βρίσκεται πολύ κοντά στις εγκαταστάσεις της Propapier (φτάνει ως τα σύνορα της χαρτοποιίας και συνορεύει με τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που αρχικά ήταν μέρος του έργου της Propapier). Ο χώρος στάθμευσης δεν προσφέρει χώρο ανάπαυσης που ήταν αναμενόμενο να υπάρχει σε ένα τέτοιου είδους δημόσιο χώρο στάθμευσης.

| (47) | Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η τοποθεσία του χώρου στάθμευσης είναι δυσμενής και πολύ απομακρυσμένη, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλες επιχειρήσεις στο κέντρο της πόλης και να οδηγήσει τον δήμο να κλείσει χώρους στάθμευσης φορτηγών στο κέντρο της πόλης. |
| --- | --- |

(47)

Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η τοποθεσία του χώρου στάθμευσης είναι δυσμενής και πολύ απομακρυσμένη, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλες επιχειρήσεις στο κέντρο της πόλης και να οδηγήσει τον δήμο να κλείσει χώρους στάθμευσης φορτηγών στο κέντρο της πόλης.

Παρατηρήσεις της Γερμανίας

| (48) | Σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας, ο χώρος στάθμευσης δεν παρέχει στην Propapier κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα. Είναι γενικά προσβάσιμος και δεν εξυπηρετεί μόνο τη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Επιπλέον, η Propapier διαθέτει δικές της θέσεις στάθμευσης (213 για Ι.Χ. και 27 για φορτηγά) και έχει χορηγηθεί οικοδομική άδεια για συμπληρωματικούς χώρους στάθμευσης για 120 Ι.Χ. |
| --- | --- |

(48)

Σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας, ο χώρος στάθμευσης δεν παρέχει στην Propapier κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα. Είναι γενικά προσβάσιμος και δεν εξυπηρετεί μόνο τη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Επιπλέον, η Propapier διαθέτει δικές της θέσεις στάθμευσης (213 για Ι.Χ. και 27 για φορτηγά) και έχει χορηγηθεί οικοδομική άδεια για συμπληρωματικούς χώρους στάθμευσης για 120 Ι.Χ.

| (49) | Η Γερμανία δεν συμμερίζεται την άποψη που εκφράζεται από τον καταγγέλλοντα, ότι από τον χώρο στάθμευσης επωφελείται κυρίως η Propapier και ότι η τοποθεσία του χώρου στάθμευσης είναι δυσμενής και πολύ απομακρυσμένη για να μπορεί να εξυπηρετεί άλλες επιχειρήσεις εντός του Eisenhüttenstadt. |
| --- | --- |

(49)

Η Γερμανία δεν συμμερίζεται την άποψη που εκφράζεται από τον καταγγέλλοντα, ότι από τον χώρο στάθμευσης επωφελείται κυρίως η Propapier και ότι η τοποθεσία του χώρου στάθμευσης είναι δυσμενής και πολύ απομακρυσμένη για να μπορεί να εξυπηρετεί άλλες επιχειρήσεις εντός του Eisenhüttenstadt.

| (50) | Σύμφωνα με τη Γερμανία, η πινακίδα που ανέφερε ο καταγγέλλων και αποδεικνύει τις θέσεις στάθμευσης Ι.Χ. για τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, είναι προσωρινή και αφορά τις κατασκευαστικές εργασίες στον σταθμό. Οι εν λόγω εργασίες ολοκληρώθηκαν στα τέλη Μαΐου 2011. Οι πινακίδες που δείχνουν την είσοδο στον χώρο στάθμευσης τοποθετήθηκαν στον νέο δρόμο και οι πινακίδες δεν αφορούν συγκεκριμένη επιχείρηση ή εγκατάσταση. |
| --- | --- |

(50)

Σύμφωνα με τη Γερμανία, η πινακίδα που ανέφερε ο καταγγέλλων και αποδεικνύει τις θέσεις στάθμευσης Ι.Χ. για τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, είναι προσωρινή και αφορά τις κατασκευαστικές εργασίες στον σταθμό. Οι εν λόγω εργασίες ολοκληρώθηκαν στα τέλη Μαΐου 2011. Οι πινακίδες που δείχνουν την είσοδο στον χώρο στάθμευσης τοποθετήθηκαν στον νέο δρόμο και οι πινακίδες δεν αφορούν συγκεκριμένη επιχείρηση ή εγκατάσταση.

4.1.2.   Οδός

Παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος

| (51) | Ο καταγγέλλων δεν συμμερίζεται τους ισχυρισμούς της Γερμανίας ότι η νέα οδός συνδέει τη βιομηχανική ζώνη με τον αυτοκινητόδρομο B 112· σύμφωνα με στοιχεία του καταγγέλλοντος, η οδός τελειώνει λίγα μέτρα πίσω από τη χαρτοποιία, χωρίς να υπάρχει εμφανής πρόθεση να συνεχιστεί· ωστόσο, εάν συνεχιστεί, δεν θα εξυπηρετεί άλλες επιχειρήσεις, διότι στην περιοχή της προέκτασης δεν υπάρχει καμία επιχείρηση. |
| --- | --- |

(51)

Ο καταγγέλλων δεν συμμερίζεται τους ισχυρισμούς της Γερμανίας ότι η νέα οδός συνδέει τη βιομηχανική ζώνη με τον αυτοκινητόδρομο B 112· σύμφωνα με στοιχεία του καταγγέλλοντος, η οδός τελειώνει λίγα μέτρα πίσω από τη χαρτοποιία, χωρίς να υπάρχει εμφανής πρόθεση να συνεχιστεί· ωστόσο, εάν συνεχιστεί, δεν θα εξυπηρετεί άλλες επιχειρήσεις, διότι στην περιοχή της προέκτασης δεν υπάρχει καμία επιχείρηση.

| (52) | Ως εκ τούτου, ο καταγγέλλων θεωρεί ότι ο χώρος στάθμευσης και η οδός προσφέρουν στην Propapier ένα επιλεκτικό πλεονέκτημα και η χρήση τους προορίζεται για την Propapier. |
| --- | --- |

(52)

Ως εκ τούτου, ο καταγγέλλων θεωρεί ότι ο χώρος στάθμευσης και η οδός προσφέρουν στην Propapier ένα επιλεκτικό πλεονέκτημα και η χρήση τους προορίζεται για την Propapier.

Παρατηρήσεις της Γερμανίας

| (53) | Σύμφωνα με τη Γερμανία, η νέα οδός συνδέει την εν λόγω βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε και τις βόρειες προεκτάσεις της με τον αυτοκινητόδρομο B 112. Μειώνει τον κυκλοφοριακό φόρτο και την ατμοσφαιρική ρύπανση στο κέντρο του Eisenhüttenstadt, επιτρέπει στα φορτηγά να αποφεύγουν το κέντρο και θα μειώσει τον χρόνο οδήγησης προς τη Φρανκφούρτη (Όντερ) κατά τουλάχιστον 1/3 για την κίνηση που αφορά τη βιομηχανία και το εμπόριο. Αποτελεί τμήμα της συνολικής αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης που σχεδιάστηκε ήδη από το 1993 και προσφέρει στις επιχειρήσεις στη Φρανκφούρτη καλύτερη πρόσβαση στο εσωτερικό λιμάνι του Eisenhüttenstadt. Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η οδός είχε ήδη σχεδιαστεί στο πρόγραμμα της κυβέρνησης του ομόσπονδου κράτους για τον Όντερ. |
| --- | --- |

(53)

Σύμφωνα με τη Γερμανία, η νέα οδός συνδέει την εν λόγω βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε και τις βόρειες προεκτάσεις της με τον αυτοκινητόδρομο B 112. Μειώνει τον κυκλοφοριακό φόρτο και την ατμοσφαιρική ρύπανση στο κέντρο του Eisenhüttenstadt, επιτρέπει στα φορτηγά να αποφεύγουν το κέντρο και θα μειώσει τον χρόνο οδήγησης προς τη Φρανκφούρτη (Όντερ) κατά τουλάχιστον 1/3 για την κίνηση που αφορά τη βιομηχανία και το εμπόριο. Αποτελεί τμήμα της συνολικής αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης που σχεδιάστηκε ήδη από το 1993 και προσφέρει στις επιχειρήσεις στη Φρανκφούρτη καλύτερη πρόσβαση στο εσωτερικό λιμάνι του Eisenhüttenstadt. Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η οδός είχε ήδη σχεδιαστεί στο πρόγραμμα της κυβέρνησης του ομόσπονδου κράτους για τον Όντερ.

| (54) | Για τη βιομηχανική ζώνη ArcelorMittal και άλλες βιομηχανικές ζώνες προσφέρει δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης. Η οδός έχει κατασκευαστεί σε δύο στάδια· μετά από συγκεκριμένη καθυστέρηση λόγω τεχνικών δυσκολιών το τελευταίο μέρος ολοκληρώθηκε το 2013. |
| --- | --- |

(54)

Για τη βιομηχανική ζώνη ArcelorMittal και άλλες βιομηχανικές ζώνες προσφέρει δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης. Η οδός έχει κατασκευαστεί σε δύο στάδια· μετά από συγκεκριμένη καθυστέρηση λόγω τεχνικών δυσκολιών το τελευταίο μέρος ολοκληρώθηκε το 2013.

4.1.3.   Διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε

| (55) | Το 2008 το Eisenhüttenstadt επέκτεινε τη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, προκειμένου να προσελκύσει επιχειρήσεις. Σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας, οι εργασίες διαπλάτυνσης και εκβάθυνσης της διώρυγας Όντερ-Σπρέε πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της απαραίτητης τακτικής συντήρησης των πλωτών οδών που αποτελούν τμήμα των διευρωπαϊκών δικτύων. Από το 2003 κατασκευάστηκαν στο συνολικό μήκος της διώρυγας υδατοφράκτες (επί του παρόντος ο υδατοφράκτης Kersdorf, η ανακατασκευή του υδατοφράκτη Fürstenwalde αναβλήθηκε). Η Γερμανία εξηγεί ότι δεν υφίσταται καμία σχέση με την εγκατάσταση της Propapier και ότι η Propapier δεν θα έχει κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα. |
| --- | --- |

(55)

Το 2008 το Eisenhüttenstadt επέκτεινε τη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, προκειμένου να προσελκύσει επιχειρήσεις. Σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας, οι εργασίες διαπλάτυνσης και εκβάθυνσης της διώρυγας Όντερ-Σπρέε πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της απαραίτητης τακτικής συντήρησης των πλωτών οδών που αποτελούν τμήμα των διευρωπαϊκών δικτύων. Από το 2003 κατασκευάστηκαν στο συνολικό μήκος της διώρυγας υδατοφράκτες (επί του παρόντος ο υδατοφράκτης Kersdorf, η ανακατασκευή του υδατοφράκτη Fürstenwalde αναβλήθηκε). Η Γερμανία εξηγεί ότι δεν υφίσταται καμία σχέση με την εγκατάσταση της Propapier και ότι η Propapier δεν θα έχει κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα.

4.1.4.   Η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είναι υποδομή που προορίζεται ειδικά για την Propapier;

Παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος

| (56) | Ο καταγγέλλων εξηγεί ότι η ενίσχυση δεν μπορεί να εμπίπτει στη ρύθμιση που δεν συνιστά ενίσχυση βάσει της απόφασης στην υπόθεση N 644e/2002, δεδομένου ότι η διάρκεια ισχύος της εν λόγω ρύθμισης έληξε στο τέλος του 2006 και επομένως κατά τον χρόνο χορήγησης της επενδυτικής ενίσχυσης για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων της TAZV η ρύθμιση είχε πάψει να ισχύει. |
| --- | --- |

(56)

Ο καταγγέλλων εξηγεί ότι η ενίσχυση δεν μπορεί να εμπίπτει στη ρύθμιση που δεν συνιστά ενίσχυση βάσει της απόφασης στην υπόθεση N 644e/2002, δεδομένου ότι η διάρκεια ισχύος της εν λόγω ρύθμισης έληξε στο τέλος του 2006 και επομένως κατά τον χρόνο χορήγησης της επενδυτικής ενίσχυσης για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων της TAZV η ρύθμιση είχε πάψει να ισχύει.

| (57) | Επιπλέον, ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η ρύθμιση δεν μπορούσε επίσης να εφαρμοστεί, διότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν παρέχει καμία δημόσια υπηρεσία, αλλά κατασκευάστηκε πρωτίστως για αποκλειστική χρήση από την Propapier. |
| --- | --- |

(57)

Επιπλέον, ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η ρύθμιση δεν μπορούσε επίσης να εφαρμοστεί, διότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν παρέχει καμία δημόσια υπηρεσία, αλλά κατασκευάστηκε πρωτίστως για αποκλειστική χρήση από την Propapier.

| (58) | Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η χαρτοβιομηχανία – και στη Γερμανία – διαθέτει κατά κανόνα δικές της μονάδες επεξεργασίας λυμάτων για εργοστάσια παραγωγής ανακυκλωμένου χαρτιού, συνεπώς, το επιχείρημα της Γερμανίας ότι οι επιχειρήσεις έχουν την υποχρέωση σύνδεσης με το δημόσιο αποχετευτικό σύστημα, είναι αβάσιμο. |
| --- | --- |

(58)

Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η χαρτοβιομηχανία – και στη Γερμανία – διαθέτει κατά κανόνα δικές της μονάδες επεξεργασίας λυμάτων για εργοστάσια παραγωγής ανακυκλωμένου χαρτιού, συνεπώς, το επιχείρημα της Γερμανίας ότι οι επιχειρήσεις έχουν την υποχρέωση σύνδεσης με το δημόσιο αποχετευτικό σύστημα, είναι αβάσιμο.

| (59) | Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν αποτελεί τμήμα ενός συνολικού οικονομικού σχεδιασμού για τη βιομηχανική ζώνη που αφορά όλους τους πιθανούς επενδυτές, αλλά αναπτύχθηκε και παρουσιάστηκε ήδη από το 2007, ταυτόχρονα με τη χαρτοποιία Propapier και τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η πρόταση απόφασης του Eisenhüttenstadt σχετικά με την αξιοποίηση της βιομηχανικής ζώνης της 7ης Νοεμβρίου 2007 αφορά μόνο δύο ή τρεις επενδυτές. Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι το Eisenhüttenstadt άρχισε να διαφημίζει τη βιομηχανική ζώνη μόλις το 2010 και επισημαίνει ότι ο δήμος ξεκίνησε την αναζήτηση κι άλλων επενδυτών μόνο κατόπιν της καταγγελίας από την Smurfit Kappa. |
| --- | --- |

(59)

Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν αποτελεί τμήμα ενός συνολικού οικονομικού σχεδιασμού για τη βιομηχανική ζώνη που αφορά όλους τους πιθανούς επενδυτές, αλλά αναπτύχθηκε και παρουσιάστηκε ήδη από το 2007, ταυτόχρονα με τη χαρτοποιία Propapier και τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η πρόταση απόφασης του Eisenhüttenstadt σχετικά με την αξιοποίηση της βιομηχανικής ζώνης της 7ης Νοεμβρίου 2007 αφορά μόνο δύο ή τρεις επενδυτές. Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι το Eisenhüttenstadt άρχισε να διαφημίζει τη βιομηχανική ζώνη μόλις το 2010 και επισημαίνει ότι ο δήμος ξεκίνησε την αναζήτηση κι άλλων επενδυτών μόνο κατόπιν της καταγγελίας από την Smurfit Kappa.

| (60) | Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, από τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά της μονάδας της TAZV προκύπτει με σαφήνεια ότι είναι προσαρμοσμένα αποκλειστικά στις ανάγκες της Propapier. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων αφορούν κατά κύριο λόγο τον τομέα. Οι μονάδες επεξεργασίας λυμάτων για εργοστάσια παραγωγής ανακυκλωμένου χαρτιού περιελάμβαναν κατά κανόνα ένα στάδιο αναερόβιου και ένα στάδιο αερόβιου καθαρισμού, ενώ τα παραδοσιακά αποχετευτικά συστήματα του δήμου συνήθως χρησιμοποιούσαν μόνο το αερόβιο στάδιο καθαρισμού. Το γεγονός ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της TAZV περιλαμβάνει αμφότερα τα στάδια, αποτελεί ένα επιπλέον επιχείρημα υπέρ του ότι δεν εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, αλλά αποτελεί υποδομή της Propapier. |
| --- | --- |

(60)

Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, από τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά της μονάδας της TAZV προκύπτει με σαφήνεια ότι είναι προσαρμοσμένα αποκλειστικά στις ανάγκες της Propapier. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων αφορούν κατά κύριο λόγο τον τομέα. Οι μονάδες επεξεργασίας λυμάτων για εργοστάσια παραγωγής ανακυκλωμένου χαρτιού περιελάμβαναν κατά κανόνα ένα στάδιο αναερόβιου και ένα στάδιο αερόβιου καθαρισμού, ενώ τα παραδοσιακά αποχετευτικά συστήματα του δήμου συνήθως χρησιμοποιούσαν μόνο το αερόβιο στάδιο καθαρισμού. Το γεγονός ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της TAZV περιλαμβάνει αμφότερα τα στάδια, αποτελεί ένα επιπλέον επιχείρημα υπέρ του ότι δεν εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, αλλά αποτελεί υποδομή της Propapier.

| (61) | Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, είναι πολύ απίθανο κατά τον σχεδιασμό της μονάδας να λήφθηκαν υπόψη ανάγκες χωρητικότητας διαφορετικές από εκείνες της χαρτοποιίας Propapier (και του συμπληρωματικού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ο οποίος πλέον αποτελεί ιδιοκτησία της EnWB). Ο καταγγέλλων επιχειρηματολογεί ότι η EnWB δεν είναι ανεξάρτητος χρήστης, δεδομένου ότι η επένδυση στον σταθμό συνδέεται στενά με την κατασκευή της χαρτοποιίας και χωρίς αυτή δεν θα λειτουργούσε το εργοστάσιο Propapier. |
| --- | --- |

(61)

Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, είναι πολύ απίθανο κατά τον σχεδιασμό της μονάδας να λήφθηκαν υπόψη ανάγκες χωρητικότητας διαφορετικές από εκείνες της χαρτοποιίας Propapier (και του συμπληρωματικού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ο οποίος πλέον αποτελεί ιδιοκτησία της EnWB). Ο καταγγέλλων επιχειρηματολογεί ότι η EnWB δεν είναι ανεξάρτητος χρήστης, δεδομένου ότι η επένδυση στον σταθμό συνδέεται στενά με την κατασκευή της χαρτοποιίας και χωρίς αυτή δεν θα λειτουργούσε το εργοστάσιο Propapier.

| (62) | Ο καταγγέλλων παρατηρεί ότι η άλλη επενδυτική εταιρεία που είναι εγκατεστημένη στη βιομηχανική ζώνη, η 5N PV, χρησιμοποιεί πολύ μικρό ποσοστό του διαθέσιμου δυναμικού της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων της TAZV και ότι οι ανάγκες της στον τομέα της επεξεργασίας λυμάτων θα μπορούσαν να είχαν καλυφτεί από την ήδη υπάρχουσα μονάδα επεξεργασίας λυμάτων. Δεδομένου ότι η 5N PV ξεκίνησε να δραστηριοποιείται τον Μάιο του 2008, δηλαδή δύο χρόνια πριν την έναρξη λειτουργίας της νέας μονάδας της TAZV, χρησιμοποίησε αρχικά την υφιστάμενη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων. |
| --- | --- |

(62)

Ο καταγγέλλων παρατηρεί ότι η άλλη επενδυτική εταιρεία που είναι εγκατεστημένη στη βιομηχανική ζώνη, η 5N PV, χρησιμοποιεί πολύ μικρό ποσοστό του διαθέσιμου δυναμικού της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων της TAZV και ότι οι ανάγκες της στον τομέα της επεξεργασίας λυμάτων θα μπορούσαν να είχαν καλυφτεί από την ήδη υπάρχουσα μονάδα επεξεργασίας λυμάτων. Δεδομένου ότι η 5N PV ξεκίνησε να δραστηριοποιείται τον Μάιο του 2008, δηλαδή δύο χρόνια πριν την έναρξη λειτουργίας της νέας μονάδας της TAZV, χρησιμοποίησε αρχικά την υφιστάμενη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων.

| (63) | Ο καταγγέλλων αναφέρει ότι δεν υπάρχουν προβλέψεις για πιθανούς άλλους επενδυτές που θα καλύψουν τις εκτιμώμενες ανάγκες επεξεργασίας λυμάτων και δεν υπάρχουν πληροφορίες κατά πόσο και πότε θα προκύψει το πρόσθετο αυτό δυναμικό. Επί του παρόντος πάντως δεν υπάρχει διαθέσιμο δυναμικό. Επίσης, ο καταγγέλλων αναφέρεται σε ένα άρθρο του τύπου (Märkische Oderzeitung της 3ης Φεβρουαρίου 2011), το οποίο αφορά ένα τεχνικό ελάττωμα σε λεκάνη αερισμού και στο οποίο διαπιστώθηκε ότι ο χρήστης κατά την περίοδο εκείνη θα χρειαζόταν όλες τις διαθέσιμες δεξαμενές. |
| --- | --- |

(63)

Ο καταγγέλλων αναφέρει ότι δεν υπάρχουν προβλέψεις για πιθανούς άλλους επενδυτές που θα καλύψουν τις εκτιμώμενες ανάγκες επεξεργασίας λυμάτων και δεν υπάρχουν πληροφορίες κατά πόσο και πότε θα προκύψει το πρόσθετο αυτό δυναμικό. Επί του παρόντος πάντως δεν υπάρχει διαθέσιμο δυναμικό. Επίσης, ο καταγγέλλων αναφέρεται σε ένα άρθρο του τύπου (Märkische Oderzeitung της 3ης Φεβρουαρίου 2011), το οποίο αφορά ένα τεχνικό ελάττωμα σε λεκάνη αερισμού και στο οποίο διαπιστώθηκε ότι ο χρήστης κατά την περίοδο εκείνη θα χρειαζόταν όλες τις διαθέσιμες δεξαμενές.

| (64) | Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, η Γερμανία επιβεβαίωσε εμμέσως ότι καμία άλλη επιχείρηση δεν θα χρησιμοποιήσει τη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων, όταν διαπίστωσε ότι τα τέλη της νέας μονάδας της TAZV ήταν χαμηλότερα από τα τέλη της υφιστάμενης μονάδας, διότι για τη νέα μονάδα δεν χρειαζόταν ακριβό σύστημα αποχετευτικών αγωγών μεταξύ των μεμονωμένων χρηστών (και συνεπώς επιβεβαίωσε ότι δεν θα προστεθεί άλλος χρήστης). |
| --- | --- |

(64)

Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, η Γερμανία επιβεβαίωσε εμμέσως ότι καμία άλλη επιχείρηση δεν θα χρησιμοποιήσει τη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων, όταν διαπίστωσε ότι τα τέλη της νέας μονάδας της TAZV ήταν χαμηλότερα από τα τέλη της υφιστάμενης μονάδας, διότι για τη νέα μονάδα δεν χρειαζόταν ακριβό σύστημα αποχετευτικών αγωγών μεταξύ των μεμονωμένων χρηστών (και συνεπώς επιβεβαίωσε ότι δεν θα προστεθεί άλλος χρήστης).

| (65) | Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, από τα στοιχεία της TAZV προκύπτει ότι η Propapier χρησιμοποιεί τουλάχιστον το 90 % του ημερήσιου δυναμικού της μονάδας. |
| --- | --- |

(65)

Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, από τα στοιχεία της TAZV προκύπτει ότι η Propapier χρησιμοποιεί τουλάχιστον το 90 % του ημερήσιου δυναμικού της μονάδας.

| (66) | Ο καταγγέλλων εξηγεί ότι ο σπονδυλωτός τρόπος κατασκευής της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, υπέρ του οποίου επιχειρηματολόγησε η Γερμανία, έχει μόνο θεωρητικό χαρακτήρα και δεν επιφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα, καθώς η δεύτερη μονάδα κοστίζει από 80 % έως 90 % της πρώτης. Το εξίσου υψηλό κόστος για την προσθήκη μονάδων συνηγορεί υπέρ του ότι η αρχική επένδυση ύψους 42 δισεκατ. ευρώ αποβαίνει προς όφελος κυρίως της Propapier ως επιλεκτικό μέτρο. |
| --- | --- |

(66)

Ο καταγγέλλων εξηγεί ότι ο σπονδυλωτός τρόπος κατασκευής της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, υπέρ του οποίου επιχειρηματολόγησε η Γερμανία, έχει μόνο θεωρητικό χαρακτήρα και δεν επιφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα, καθώς η δεύτερη μονάδα κοστίζει από 80 % έως 90 % της πρώτης. Το εξίσου υψηλό κόστος για την προσθήκη μονάδων συνηγορεί υπέρ του ότι η αρχική επένδυση ύψους 42 δισεκατ. ευρώ αποβαίνει προς όφελος κυρίως της Propapier ως επιλεκτικό μέτρο.

| (67) | Σύμφωνα με στοιχεία του καταγγέλλοντος, η Propapier δεδομένου του γεγονότος ότι η νέα μονάδα της TAZV βρίσκεται πολύ κοντά στη μονάδα της Propapier δίπλα στον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και στη χαρτοποιία, μπορεί να επαναχρησιμοποιεί το βιοαέριο που προκύπτει κατά την αναερόβια επεξεργασία των λυμάτων της. |
| --- | --- |

(67)

Σύμφωνα με στοιχεία του καταγγέλλοντος, η Propapier δεδομένου του γεγονότος ότι η νέα μονάδα της TAZV βρίσκεται πολύ κοντά στη μονάδα της Propapier δίπλα στον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και στη χαρτοποιία, μπορεί να επαναχρησιμοποιεί το βιοαέριο που προκύπτει κατά την αναερόβια επεξεργασία των λυμάτων της.

| (68) | Με βάση τα παραπάνω, ο καταγγέλλων συμπεραίνει ότι η μονάδα της TAZV αποτελεί υποδομή που παραχωρείται υπέρ της Propapier και ότι η δημόσια χρηματοδότηση της κατασκευής της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί επενδυτική ενίσχυση υπέρ της Propapier. Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, η Επιτροπή συνεπώς πρέπει να εξετάσει κατά πόσο το εν λόγω μέτρο σε συνδυασμό με την επενδυτική ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα που χορηγήθηκε υπέρ του εργοστασίου της Propapier (υπόθεση ενίσχυσης SA.23827) πληροί όλες τις προϋποθέσεις των ΚΓΠΕ. |
| --- | --- |

(68)

Με βάση τα παραπάνω, ο καταγγέλλων συμπεραίνει ότι η μονάδα της TAZV αποτελεί υποδομή που παραχωρείται υπέρ της Propapier και ότι η δημόσια χρηματοδότηση της κατασκευής της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί επενδυτική ενίσχυση υπέρ της Propapier. Κατά την άποψη του καταγγέλλοντος, η Επιτροπή συνεπώς πρέπει να εξετάσει κατά πόσο το εν λόγω μέτρο σε συνδυασμό με την επενδυτική ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα που χορηγήθηκε υπέρ του εργοστασίου της Propapier (υπόθεση ενίσχυσης SA.23827) πληροί όλες τις προϋποθέσεις των ΚΓΠΕ.

Παρατηρήσεις της Γερμανίας

| (69) | Τα μέτρα που εξασφαλίστηκαν στο πλαίσιο της ρύθμισης N 644e/02, η οποία δεν συνεπάγεται ενίσχυση, δεν αποτελούν ενισχύσεις. |
| --- | --- |

(69)

Τα μέτρα που εξασφαλίστηκαν στο πλαίσιο της ρύθμισης N 644e/02, η οποία δεν συνεπάγεται ενίσχυση, δεν αποτελούν ενισχύσεις.

Οι δημόσιες υποδομές είναι διαθέσιμες σε όλους υπό τις ίδιες προϋποθέσεις

| (70) | Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν αφορά ειδικά την Propapier: είναι δημόσια υποδομή που εμπίπτει στον τομέα της αποτροπής κινδύνων και συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος και στην προστασία του πληθυσμού από ασθένειες. Όλες οι επιχειρήσεις οι οποίες σήμερα είναι εγκατεστημένες στη βιομηχανική ζώνη της διώρυγας Όντερ-Σπρέε ή πρόκειται να εγκατασταθούν εκεί στο μέλλον, θα έχουν το δικαίωμα να συνδεθούν στη δημόσια μονάδα επεξεργασίας λυμάτων και να τη χρησιμοποιήσουν υπό τις ίδιες προϋποθέσεις. Τα τέλη υπολογίστηκαν σύμφωνα με τις ίδιες αρχές που προβλέπονται από τη νομοθεσία. Η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων εμπίπτει στον τομέα αρμοδιοτήτων των δήμων της Γερμανίας, ενώ υφίσταται επίσης η υποχρέωση σύνδεσης και χρήσης. Οι χρήστες δεν μπορούν να επιλέξουν άλλον φορέα παροχής υπηρεσιών εκτός από τον δήμο. |
| --- | --- |

(70)

Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν αφορά ειδικά την Propapier: είναι δημόσια υποδομή που εμπίπτει στον τομέα της αποτροπής κινδύνων και συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος και στην προστασία του πληθυσμού από ασθένειες. Όλες οι επιχειρήσεις οι οποίες σήμερα είναι εγκατεστημένες στη βιομηχανική ζώνη της διώρυγας Όντερ-Σπρέε ή πρόκειται να εγκατασταθούν εκεί στο μέλλον, θα έχουν το δικαίωμα να συνδεθούν στη δημόσια μονάδα επεξεργασίας λυμάτων και να τη χρησιμοποιήσουν υπό τις ίδιες προϋποθέσεις. Τα τέλη υπολογίστηκαν σύμφωνα με τις ίδιες αρχές που προβλέπονται από τη νομοθεσία. Η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων εμπίπτει στον τομέα αρμοδιοτήτων των δήμων της Γερμανίας, ενώ υφίσταται επίσης η υποχρέωση σύνδεσης και χρήσης. Οι χρήστες δεν μπορούν να επιλέξουν άλλον φορέα παροχής υπηρεσιών εκτός από τον δήμο.

| (71) | Η Γερμανία απορρίπτει το επιχείρημα του καταγγέλλοντος ότι τα εργοστάσια παραγωγής χαρτιού κατά κανόνα έχουν το δικό τους σύστημα επεξεργασίας λυμάτων και δεν είναι υποχρεωμένα να συνδεθούν στο αποχετευτικό σύστημα του δήμου και επισημαίνει ότι η Propapier εκ του νόμου διατηρεί την υποχρέωση (20) σύνδεσης με τη μονάδα της TAZV και χρήσης αυτής. Οι εξαιρέσεις από την εν λόγω υποχρέωση σύνδεσης είναι πολύ περιορισμένες (μόνο εάν η σύνδεση δεν είναι εφικτή ή μη ρεαλιστική). Γενικά προσβάσιμα στοιχεία σχετικά με την επεξεργασία λυμάτων των εργοστασίων παραγωγής χαρτιού υπάρχουν μόνο σε περιορισμένο βαθμό, αλλά από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι μεγάλος αριθμός εργοστασίων έχει συνδεθεί με μονάδες επεξεργασίας λυμάτων του δήμου. |
| --- | --- |

(71)

Η Γερμανία απορρίπτει το επιχείρημα του καταγγέλλοντος ότι τα εργοστάσια παραγωγής χαρτιού κατά κανόνα έχουν το δικό τους σύστημα επεξεργασίας λυμάτων και δεν είναι υποχρεωμένα να συνδεθούν στο αποχετευτικό σύστημα του δήμου και επισημαίνει ότι η Propapier εκ του νόμου διατηρεί την υποχρέωση (20) σύνδεσης με τη μονάδα της TAZV και χρήσης αυτής. Οι εξαιρέσεις από την εν λόγω υποχρέωση σύνδεσης είναι πολύ περιορισμένες (μόνο εάν η σύνδεση δεν είναι εφικτή ή μη ρεαλιστική). Γενικά προσβάσιμα στοιχεία σχετικά με την επεξεργασία λυμάτων των εργοστασίων παραγωγής χαρτιού υπάρχουν μόνο σε περιορισμένο βαθμό, αλλά από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι μεγάλος αριθμός εργοστασίων έχει συνδεθεί με μονάδες επεξεργασίας λυμάτων του δήμου.

Οι υποδομές δεν κατασκευάστηκαν ειδικά για την Propapier

| (72) | Η Γερμανία δεν συμφωνεί με τη δήλωση του καταγγέλλοντος ότι η μονάδα της TAZV έχει προσαρμοστεί στις τεχνικές ανάγκες της Propapier: Η επεξεργασία λυμάτων σε δύο στάδια δεν αφορά μόνο τη χαρτοβιομηχανία, αλλά χρησιμοποιείται σε πολλές διαφορετικές βιομηχανίες και σε πολλές δημοτικές μονάδες επεξεργασίας λυμάτων η επεξεργασία λυμάτων εκτελείται σε δύο στάδια. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά της μονάδας της TAZV (βιολογική διαδικασία σε δύο στάδια) στηρίζονταν στα ισχύοντα τεχνικά πρότυπα, ενώ πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι μεγάλο μέρος των λυμάτων είναι άκρως μολυσμένο. Η Γερμανία παραδέχεται ότι οι δημοτικές μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, οι οποίες επεξεργάζονται μόνο λύματα από εγκαταστάσεις υγιεινής ή ελαφρώς μολυσμένα ύδατα, δεν έχουν κατά κανόνα ξεχωριστό προκαταρκτικό στάδιο επεξεργασίας, αλλά επισημαίνει ότι η επεξεργασία σε δύο στάδια συνηθίζεται για μονάδες επεξεργασίας βιομηχανικών λυμάτων. Η Γερμανία προσκόμισε κατάλογο με 18 εργοστάσια παραγωγής χαρτιού, τα οποία παράγουν ανακυκλωμένα χαρτί και είναι συνδεδεμένα στο δημοτικό αποχετευτικό δίκτυο, και διαπιστώνει ότι τα δύο είδη δημοτικών αποχετευτικών συστημάτων (ενός και δύο επιπέδων) χρησιμοποιήθηκαν στη χαρτοβιομηχανία. |
| --- | --- |

(72)

Η Γερμανία δεν συμφωνεί με τη δήλωση του καταγγέλλοντος ότι η μονάδα της TAZV έχει προσαρμοστεί στις τεχνικές ανάγκες της Propapier: Η επεξεργασία λυμάτων σε δύο στάδια δεν αφορά μόνο τη χαρτοβιομηχανία, αλλά χρησιμοποιείται σε πολλές διαφορετικές βιομηχανίες και σε πολλές δημοτικές μονάδες επεξεργασίας λυμάτων η επεξεργασία λυμάτων εκτελείται σε δύο στάδια. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά της μονάδας της TAZV (βιολογική διαδικασία σε δύο στάδια) στηρίζονταν στα ισχύοντα τεχνικά πρότυπα, ενώ πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι μεγάλο μέρος των λυμάτων είναι άκρως μολυσμένο. Η Γερμανία παραδέχεται ότι οι δημοτικές μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, οι οποίες επεξεργάζονται μόνο λύματα από εγκαταστάσεις υγιεινής ή ελαφρώς μολυσμένα ύδατα, δεν έχουν κατά κανόνα ξεχωριστό προκαταρκτικό στάδιο επεξεργασίας, αλλά επισημαίνει ότι η επεξεργασία σε δύο στάδια συνηθίζεται για μονάδες επεξεργασίας βιομηχανικών λυμάτων. Η Γερμανία προσκόμισε κατάλογο με 18 εργοστάσια παραγωγής χαρτιού, τα οποία παράγουν ανακυκλωμένα χαρτί και είναι συνδεδεμένα στο δημοτικό αποχετευτικό δίκτυο, και διαπιστώνει ότι τα δύο είδη δημοτικών αποχετευτικών συστημάτων (ενός και δύο επιπέδων) χρησιμοποιήθηκαν στη χαρτοβιομηχανία.

| (73) | Σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας, η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί τμήμα μιας δέσμης συνολικών μέτρων υποδομής τα οποία λήφθηκαν με σκοπό την αξιοποίηση της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Κανένα από τα εν λόγω μέτρα δεν αφορά αποκλειστικά μία επιχείρηση. Οι αποφάσεις σχετικά με την κατασκευή της μονάδας, τη σύνδεση με τη μονάδα και τη χρήση της μονάδας δεν υπόκεινται στη διακριτική ευχέρεια της Propapier ή πιθανών χρηστών. |
| --- | --- |

(73)

Σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας, η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί τμήμα μιας δέσμης συνολικών μέτρων υποδομής τα οποία λήφθηκαν με σκοπό την αξιοποίηση της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Κανένα από τα εν λόγω μέτρα δεν αφορά αποκλειστικά μία επιχείρηση. Οι αποφάσεις σχετικά με την κατασκευή της μονάδας, τη σύνδεση με τη μονάδα και τη χρήση της μονάδας δεν υπόκεινται στη διακριτική ευχέρεια της Propapier ή πιθανών χρηστών.

| (74) | Η Γερμανία απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της TAZV κατασκευάστηκε αποκλειστικά για την Propapier. Οι αρχές εξηγούν ότι η κατασκευή είχε ήδη σχεδιαστεί στο πλαίσιο άλλων πιθανών επενδύσεων κατά τα έτη 2004-2006, καιρό πριν την εγκατάσταση της Propapier. |
| --- | --- |

(74)

Η Γερμανία απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της TAZV κατασκευάστηκε αποκλειστικά για την Propapier. Οι αρχές εξηγούν ότι η κατασκευή είχε ήδη σχεδιαστεί στο πλαίσιο άλλων πιθανών επενδύσεων κατά τα έτη 2004-2006, καιρό πριν την εγκατάσταση της Propapier.

| (75) | Η Γερμανία αναφέρει ότι το υπάρχον δυναμικό της υποδομής επεξεργασίας λυμάτων εκτός της βιομηχανικής ζώνης είναι περιορισμένο και το διαθέσιμο εναπομείναν δυναμικό επαρκεί προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες ενός επιπρόσθετου (μικρότερου) επενδυτή· η Γερμανία επιβεβαιώνει ότι η 5N PV στην πραγματικότητα ήταν αρχικά συνδεδεμένη με την υφιστάμενη μονάδα. |
| --- | --- |

(75)

Η Γερμανία αναφέρει ότι το υπάρχον δυναμικό της υποδομής επεξεργασίας λυμάτων εκτός της βιομηχανικής ζώνης είναι περιορισμένο και το διαθέσιμο εναπομείναν δυναμικό επαρκεί προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες ενός επιπρόσθετου (μικρότερου) επενδυτή· η Γερμανία επιβεβαιώνει ότι η 5N PV στην πραγματικότητα ήταν αρχικά συνδεδεμένη με την υφιστάμενη μονάδα.

| (76) | Το γεγονός ότι η εγκατάσταση της Propapier ήταν η αφορμή για την εγκατάσταση της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων που είχε σχεδιαστεί πριν καιρό, σύμφωνα με τη Γερμανία, δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier. Η Γερμανία παραπέμπει στις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα van Greven, ο οποίος στην υπόθεση C-255/91 (Matra κατά Επιτροπής) (21) επιβεβαίωσε ότι είναι αναπόφευκτη η χρήση της υποδομής κατά τον χρόνο προσαρμογής κυρίως από την πρώτη επιχείρηση, η οποία έχει εγκατασταθεί στη νεόκτιστη βιομηχανική ζώνη. Ωστόσο, αυτό αλλάζει εάν η ανάπτυξη της περιφέρειας ακολουθήσει την προσδοκώμενη πορεία. |
| --- | --- |

(76)

Το γεγονός ότι η εγκατάσταση της Propapier ήταν η αφορμή για την εγκατάσταση της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων που είχε σχεδιαστεί πριν καιρό, σύμφωνα με τη Γερμανία, δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier. Η Γερμανία παραπέμπει στις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα van Greven, ο οποίος στην υπόθεση C-255/91 (Matra κατά Επιτροπής) (21) επιβεβαίωσε ότι είναι αναπόφευκτη η χρήση της υποδομής κατά τον χρόνο προσαρμογής κυρίως από την πρώτη επιχείρηση, η οποία έχει εγκατασταθεί στη νεόκτιστη βιομηχανική ζώνη. Ωστόσο, αυτό αλλάζει εάν η ανάπτυξη της περιφέρειας ακολουθήσει την προσδοκώμενη πορεία.

| (77) | Η Γερμανία κοινοποιεί ότι και οι τρεις επιχειρήσεις, οι οποίες επί του παρόντος είναι εγκατεστημένες στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, ήτοι η Propapier, η 5N PV και ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας EnBW-Kraftwerk, είναι συνδεδεμένες στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων και τη χρησιμοποιούν. Η Γερμανία αναφέρει επίσης ότι σε διαφορετικές ημερομηνίες εξετάστηκαν πολλές ακόμα εγκαταστάσεις (μία ή δύο μονάδες παραγωγής υποκατάστατων καυσίμων, ένα εργοστάσιο φωτοβολταϊκών υαλοπινάκων, επενδυτικές προτάσεις τις οποίες υπέβαλαν πολλοί επενδυτές από διάφορους τομείς και επίσκεψη της τοποθεσίας από πολλούς πιθανούς επενδυτές), αλλά για την περαιτέρω ανάπτυξη της βιομηχανικής ζώνης, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη την κρίση, η οποία έχει πλήξει σημαντικά κυρίως τις μειονεκτούσες περιοχές, θα χρειαστεί χρόνος. |
| --- | --- |

(77)

Η Γερμανία κοινοποιεί ότι και οι τρεις επιχειρήσεις, οι οποίες επί του παρόντος είναι εγκατεστημένες στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, ήτοι η Propapier, η 5N PV και ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας EnBW-Kraftwerk, είναι συνδεδεμένες στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων και τη χρησιμοποιούν. Η Γερμανία αναφέρει επίσης ότι σε διαφορετικές ημερομηνίες εξετάστηκαν πολλές ακόμα εγκαταστάσεις (μία ή δύο μονάδες παραγωγής υποκατάστατων καυσίμων, ένα εργοστάσιο φωτοβολταϊκών υαλοπινάκων, επενδυτικές προτάσεις τις οποίες υπέβαλαν πολλοί επενδυτές από διάφορους τομείς και επίσκεψη της τοποθεσίας από πολλούς πιθανούς επενδυτές), αλλά για την περαιτέρω ανάπτυξη της βιομηχανικής ζώνης, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη την κρίση, η οποία έχει πλήξει σημαντικά κυρίως τις μειονεκτούσες περιοχές, θα χρειαστεί χρόνος.

Τρέχουσα παραγωγική ικανότητα

| (78) | Η Γερμανία απορρίπτει τους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος, σύμφωνα με τους οποίους η Γερμανία δεν είχε δηλώσει την ικανότητα επεξεργασίας λυμάτων για τους χρήστες της μονάδας της TAZV, ότι η Propapier χρησιμοποιεί τη διαθέσιμη ικανότητα κατά τουλάχιστον 90 % και δεν υπάρχει πλεονάζουσα ικανότητα. |
| --- | --- |

(78)

Η Γερμανία απορρίπτει τους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος, σύμφωνα με τους οποίους η Γερμανία δεν είχε δηλώσει την ικανότητα επεξεργασίας λυμάτων για τους χρήστες της μονάδας της TAZV, ότι η Propapier χρησιμοποιεί τη διαθέσιμη ικανότητα κατά τουλάχιστον 90 % και δεν υπάρχει πλεονάζουσα ικανότητα.

| (79) | Σύμφωνα με τη Γερμανία, η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της TAZV στην παρούσα κατάστασή της διαθέτει πλεονάζουσα ικανότητα για πιθανούς νέους επενδυτές. Οι τρεις παρόντες χρήστες χρησιμοποιούν από κοινού ικανότητα [< 500] (22) m3/h, ενώ η μέγιστη ικανότητα της μονάδας TAZV ανέρχεται σε 638 m3/h. Επομένως, η συνολική ικανότητα ανέρχεται σε περ. [60-80] % και υπάρχει πλεονάζουσα ικανότητα περ. [150-250] m3/h. Η μέση ικανότητα που χρησιμοποιείται από την Propapier ανέρχεται σε [300-500] m3/h και η μέγιστη τιμή ανέρχεται σε [400-500] m3/h. Συνεπώς, η Propapier χρησιμοποιεί κατά μέσο όρο το [< 70] % και έως το [< 70] % της συνολικής ικανότητας της μονάδας της TAZV. |
| --- | --- |

(79)

Σύμφωνα με τη Γερμανία, η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της TAZV στην παρούσα κατάστασή της διαθέτει πλεονάζουσα ικανότητα για πιθανούς νέους επενδυτές. Οι τρεις παρόντες χρήστες χρησιμοποιούν από κοινού ικανότητα [< 500] (22) m3/h, ενώ η μέγιστη ικανότητα της μονάδας TAZV ανέρχεται σε 638 m3/h. Επομένως, η συνολική ικανότητα ανέρχεται σε περ. [60-80] % και υπάρχει πλεονάζουσα ικανότητα περ. [150-250] m3/h. Η μέση ικανότητα που χρησιμοποιείται από την Propapier ανέρχεται σε [300-500] m3/h και η μέγιστη τιμή ανέρχεται σε [400-500] m3/h. Συνεπώς, η Propapier χρησιμοποιεί κατά μέσο όρο το [< 70] % και έως το [< 70] % της συνολικής ικανότητας της μονάδας της TAZV.

Σπονδυλωτός σχεδιασμός κατασκευής της μονάδας της TAZV

| (80) | Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η μονάδα της TAZV σχεδιάστηκε από την αρχή με σκοπό τη σπονδυλωτή επέκταση στο πλαίσιο της σταδιακής αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Ο σπονδυλωτός σχεδιασμός της μονάδας προκύπτει από τη συνοπτική περιγραφή της TAZV του 2007, στην οποία γίνεται λόγος για το πιθανώς άκρως μολυσμένο νερό από τη χαρτοβιομηχανία, την παραγωγή βιοαιθανόλης και άλλους τομείς της βιομηχανίας. |
| --- | --- |

(80)

Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι η μονάδα της TAZV σχεδιάστηκε από την αρχή με σκοπό τη σπονδυλωτή επέκταση στο πλαίσιο της σταδιακής αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Ο σπονδυλωτός σχεδιασμός της μονάδας προκύπτει από τη συνοπτική περιγραφή της TAZV του 2007, στην οποία γίνεται λόγος για το πιθανώς άκρως μολυσμένο νερό από τη χαρτοβιομηχανία, την παραγωγή βιοαιθανόλης και άλλους τομείς της βιομηχανίας.

| (81) | Η Γερμανία αναφέρει ότι τα βασικά κατασκευαστικά μέρη της μονάδας στο τρέχον στάδιο έχουν ήδη σχεδιαστεί για μέγιστη ικανότητα μετά από επέκταση. Έτσι, η ονομαστική διάμετρος του αποχετευτικού αγωγού μήκους 5 km έως τον ποταμό Όντερ είναι, για παράδειγμα, περισσότερο από τρεις φορές μεγαλύτερος από ό,τι απαιτείται στο τρέχον στάδιο κατασκευής (μπορεί να χωρέσει όγκο 1 945 m3/h, ενώ η σημερινή μέγιστη εκροή είναι μόνο 638 m3/h) και η TAZV έχει την επιλογή να επεκτείνει την επιφάνεια της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων κατά 3,3 εκτάρια στο μεγάλο γειτονικό οικόπεδο. Μετά από τέτοια σπονδυλωτή επέκταση και οι πιθανοί χρήστες θα έχουν ίση πρόσβαση στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων. |
| --- | --- |

(81)

Η Γερμανία αναφέρει ότι τα βασικά κατασκευαστικά μέρη της μονάδας στο τρέχον στάδιο έχουν ήδη σχεδιαστεί για μέγιστη ικανότητα μετά από επέκταση. Έτσι, η ονομαστική διάμετρος του αποχετευτικού αγωγού μήκους 5 km έως τον ποταμό Όντερ είναι, για παράδειγμα, περισσότερο από τρεις φορές μεγαλύτερος από ό,τι απαιτείται στο τρέχον στάδιο κατασκευής (μπορεί να χωρέσει όγκο 1 945 m3/h, ενώ η σημερινή μέγιστη εκροή είναι μόνο 638 m3/h) και η TAZV έχει την επιλογή να επεκτείνει την επιφάνεια της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων κατά 3,3 εκτάρια στο μεγάλο γειτονικό οικόπεδο. Μετά από τέτοια σπονδυλωτή επέκταση και οι πιθανοί χρήστες θα έχουν ίση πρόσβαση στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων.

| (82) | Ως εκ τούτου, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι το τρέχον υψηλό ποσοστό της Propapier στη συνολική ικανότητα της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων δεν αιτιολογεί κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα, απλώς αποτελεί μια προσωρινή εικόνα, δεδομένου ότι οι υποδομές έχουν σχεδιαστεί – με σπονδυλωτή επέκταση – ώστε να εξυπηρετούν περισσότερους χρήστες υπό τις ίδιες προϋποθέσεις. Για αυτό θα χρειαστεί χρόνος, διότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί τμήμα ενός οικονομικού συνολικού σχεδίου ανάπτυξης της περιοχής, το οποίο περιλαμβάνει επεκτάσεις σε διαφορετικά στάδια. Η σημερινή κατάσταση με τρεις μόνο εγκατεστημένους επενδυτές αποτελεί ένα μεταβατικό στάδιο αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης στην εν λόγω περιοχή από το 1994. Περίπου το μισό της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε (35 εκτάρια) διατίθεται ακόμα για άλλους επενδυτές. Η Γερμανία εκτίμησε το 2011 ότι η έκταση αυτή θα είναι κατειλημμένη εντός 5 ετών, και προσθέτει ότι είναι πιθανή επιπλέον επέκταση στις άλλες περιοχές «Nordost» (40 εκτάρια) και «Nord» (160 εκτάρια). |
| --- | --- |

(82)

Ως εκ τούτου, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι το τρέχον υψηλό ποσοστό της Propapier στη συνολική ικανότητα της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων δεν αιτιολογεί κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα, απλώς αποτελεί μια προσωρινή εικόνα, δεδομένου ότι οι υποδομές έχουν σχεδιαστεί – με σπονδυλωτή επέκταση – ώστε να εξυπηρετούν περισσότερους χρήστες υπό τις ίδιες προϋποθέσεις. Για αυτό θα χρειαστεί χρόνος, διότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί τμήμα ενός οικονομικού συνολικού σχεδίου ανάπτυξης της περιοχής, το οποίο περιλαμβάνει επεκτάσεις σε διαφορετικά στάδια. Η σημερινή κατάσταση με τρεις μόνο εγκατεστημένους επενδυτές αποτελεί ένα μεταβατικό στάδιο αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης στην εν λόγω περιοχή από το 1994. Περίπου το μισό της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε (35 εκτάρια) διατίθεται ακόμα για άλλους επενδυτές. Η Γερμανία εκτίμησε το 2011 ότι η έκταση αυτή θα είναι κατειλημμένη εντός 5 ετών, και προσθέτει ότι είναι πιθανή επιπλέον επέκταση στις άλλες περιοχές «Nordost» (40 εκτάρια) και «Nord» (160 εκτάρια).

| (83) | Η Γερμανία απορρίπτει τους ισχυρισμούς ότι η σπονδυλωτή κατασκευή της μονάδας της TAZV δεν θα οδηγήσει σε οικονομίες κλίμακας. Οι γερμανικές αρχές εξηγούν ότι η σπονδυλωτή επέκταση της μονάδας της TAZV είναι εφικτή σε τρία στάδια και ειδικότερα για σημαντικά χαμηλότερο κόστος ανά προστιθέμενη χωρητικότητα σε m3 σε σύγκριση με την αρχική επένδυση:






  — | Το στάδιο 1 (αύξηση ικανότητας κατά 33 %, με πρόσθετη ποσότητα λυμάτων 213 m3) είναι υλοποιήσιμο εντός λίγων μηνών και θα κοστίσει από 1,2 έως 1,5 εκατ. ευρώ για επιπρόσθετη έκταση της βιομηχανικής ζώνης περ. 19 εκταρίων· |
| --- | --- | --- |

(83)

Η Γερμανία απορρίπτει τους ισχυρισμούς ότι η σπονδυλωτή κατασκευή της μονάδας της TAZV δεν θα οδηγήσει σε οικονομίες κλίμακας. Οι γερμανικές αρχές εξηγούν ότι η σπονδυλωτή επέκταση της μονάδας της TAZV είναι εφικτή σε τρία στάδια και ειδικότερα για σημαντικά χαμηλότερο κόστος ανά προστιθέμενη χωρητικότητα σε m3 σε σύγκριση με την αρχική επένδυση:

—

Το στάδιο 1 (αύξηση ικανότητας κατά 33 %, με πρόσθετη ποσότητα λυμάτων 213 m3) είναι υλοποιήσιμο εντός λίγων μηνών και θα κοστίσει από 1,2 έως 1,5 εκατ. ευρώ για επιπρόσθετη έκταση της βιομηχανικής ζώνης περ. 19 εκταρίων·

| — | Το στάδιο 2 (αύξηση ικανότητας κατά 69 %, με πρόσθετη ποσότητα λυμάτων 426 m3) είναι υλοποιήσιμο εντός λίγων μηνών και θα κοστίσει από 5,3 έως 5,6 εκατ. ευρώ για επιπρόσθετη έκταση της βιομηχανικής ζώνης περ. 38 εκταρίων· |
| --- | --- |

—

Το στάδιο 2 (αύξηση ικανότητας κατά 69 %, με πρόσθετη ποσότητα λυμάτων 426 m3) είναι υλοποιήσιμο εντός λίγων μηνών και θα κοστίσει από 5,3 έως 5,6 εκατ. ευρώ για επιπρόσθετη έκταση της βιομηχανικής ζώνης περ. 38 εκταρίων·

| — | Το στάδιο 3 (επέκταση σε γειτονικό οικόπεδο· αύξηση ικανότητας κατά 100 %, με πρόσθετη ποσότητα λυμάτων 638 m3) θα κοστίσει από 17 έως 18 εκατ. ευρώ για επιπρόσθετη έκταση της βιομηχανικής ζώνης περ. 57 εκταρίων. Μια αύξηση της ικανότητας κατά 100 % θα απαιτούσε την άσκηση του δικαιώματος επιλογής στο γειτονικό οικόπεδο και θα κόστιζε έως 15 εκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

—

Το στάδιο 3 (επέκταση σε γειτονικό οικόπεδο· αύξηση ικανότητας κατά 100 %, με πρόσθετη ποσότητα λυμάτων 638 m3) θα κοστίσει από 17 έως 18 εκατ. ευρώ για επιπρόσθετη έκταση της βιομηχανικής ζώνης περ. 57 εκταρίων. Μια αύξηση της ικανότητας κατά 100 % θα απαιτούσε την άσκηση του δικαιώματος επιλογής στο γειτονικό οικόπεδο και θα κόστιζε έως 15 εκατ. ευρώ.

| (84) | Η Γερμανία υποστηρίζει ότι η σπονδυλωτή κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων αντιστοιχεί στην απαίτηση της αποδοτικής και οικονομικής χρήσης των πόρων και πρέπει να εξετάζεται στο πλαίσιο της προηγούμενης υπερδιαστασιολόγησης των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων στα νέα ομόσπονδα κράτη. Η έγκριση μιας τέτοιας σπονδυλωτής διαστασιολόγησης ως επιλεκτικού πλεονεκτήματος θα οδηγούσε στην πραγματικότητα στην υπερδιαστασιολόγηση υποδομών που θα ήταν εκ των προτέρων μη αποδοτικές. Επιπλέον, τα τέλη δεν θα κάλυπταν το κόστος μιας τέτοιας υπερδιαστασιολόγησης. |
| --- | --- |

(84)

Η Γερμανία υποστηρίζει ότι η σπονδυλωτή κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων αντιστοιχεί στην απαίτηση της αποδοτικής και οικονομικής χρήσης των πόρων και πρέπει να εξετάζεται στο πλαίσιο της προηγούμενης υπερδιαστασιολόγησης των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων στα νέα ομόσπονδα κράτη. Η έγκριση μιας τέτοιας σπονδυλωτής διαστασιολόγησης ως επιλεκτικού πλεονεκτήματος θα οδηγούσε στην πραγματικότητα στην υπερδιαστασιολόγηση υποδομών που θα ήταν εκ των προτέρων μη αποδοτικές. Επιπλέον, τα τέλη δεν θα κάλυπταν το κόστος μιας τέτοιας υπερδιαστασιολόγησης.

| (85) | Ο χαρακτηρισμός του σημερινού περιορισμού της μονάδας ως επιλεκτικού πλεονεκτήματος θα παρακινούσε τη μη αποδοτική υπερδιαστασιολόγηση της υποδομής. |
| --- | --- |

(85)

Ο χαρακτηρισμός του σημερινού περιορισμού της μονάδας ως επιλεκτικού πλεονεκτήματος θα παρακινούσε τη μη αποδοτική υπερδιαστασιολόγηση της υποδομής.

| (86) | Κατά την άποψη της Γερμανίας, το άρθρο του τύπου που αναφέρθηκε από τον καταγγέλλοντα (πρβ. αιτιολογική σκέψη 63) δεν είναι συναφές. Σύμφωνα με τις αρχές, η δημιουργία μιας πρόσθετης μη χρησιμοποιούμενης δεξαμενής μόνο για τεχνικές περιπτώσεις θα αντέβαινε τις προδιαγραφές ενός οικονομικού και αποδοτικού σχεδιασμού, όπως προβλέπεται στο πλαίσιο του σχεδίου κοινού ενδιαφέροντος (Gemeinschaftsaufgabe). |
| --- | --- |

(86)

Κατά την άποψη της Γερμανίας, το άρθρο του τύπου που αναφέρθηκε από τον καταγγέλλοντα (πρβ. αιτιολογική σκέψη 63) δεν είναι συναφές. Σύμφωνα με τις αρχές, η δημιουργία μιας πρόσθετης μη χρησιμοποιούμενης δεξαμενής μόνο για τεχνικές περιπτώσεις θα αντέβαινε τις προδιαγραφές ενός οικονομικού και αποδοτικού σχεδιασμού, όπως προβλέπεται στο πλαίσιο του σχεδίου κοινού ενδιαφέροντος (Gemeinschaftsaufgabe).

| (87) | Σύμφωνα με στοιχεία του καταγγέλλοντος, οι χρήστες της νέας μονάδας της TAZV καταβάλλουν χαμηλότερα τέλη από ό,τι αυτοί της υφιστάμενης δημοτικής μονάδας, διότι στη νέα μονάδα δεν είναι απαραίτητο κανένα σύστημα αγωγών προκειμένου να συνδέονται μεταξύ τους όλοι οι χρήστες. Η Γερμανία απορρίπτει το συμπέρασμα του καταγγέλλοντος ότι δεν είναι δυνατή η προσθήκη άλλων χρηστών στη νέα μονάδα. Η Γερμανία κρίνει ότι είναι δυνατή η ανεμπόδιστη σύνδεση κι άλλων βιομηχανικών χρηστών, ενώ ο περιορισμός καθορίζεται κυρίως από το μέγεθος του αγωγού ο οποίος μεταφέρει το επεξεργασμένο νερό στον Όντερ. |
| --- | --- |

(87)

Σύμφωνα με στοιχεία του καταγγέλλοντος, οι χρήστες της νέας μονάδας της TAZV καταβάλλουν χαμηλότερα τέλη από ό,τι αυτοί της υφιστάμενης δημοτικής μονάδας, διότι στη νέα μονάδα δεν είναι απαραίτητο κανένα σύστημα αγωγών προκειμένου να συνδέονται μεταξύ τους όλοι οι χρήστες. Η Γερμανία απορρίπτει το συμπέρασμα του καταγγέλλοντος ότι δεν είναι δυνατή η προσθήκη άλλων χρηστών στη νέα μονάδα. Η Γερμανία κρίνει ότι είναι δυνατή η ανεμπόδιστη σύνδεση κι άλλων βιομηχανικών χρηστών, ενώ ο περιορισμός καθορίζεται κυρίως από το μέγεθος του αγωγού ο οποίος μεταφέρει το επεξεργασμένο νερό στον Όντερ.

| (88) | Η Γερμανία απορρίπτει τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος ότι η Propapier μπορεί να χρησιμοποιήσει το βιοαέριο που παράγεται από τη μονάδα της TAZV. Οι χρήστες της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων δεν έχουν τη δυνατότητα χρήσης του βιοαερίου. Η TAZV χρησιμοποιεί το βιοαέριο στον δικό της σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 3 MW. |
| --- | --- |

(88)

Η Γερμανία απορρίπτει τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος ότι η Propapier μπορεί να χρησιμοποιήσει το βιοαέριο που παράγεται από τη μονάδα της TAZV. Οι χρήστες της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων δεν έχουν τη δυνατότητα χρήσης του βιοαερίου. Η TAZV χρησιμοποιεί το βιοαέριο στον δικό της σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 3 MW.

| (89) | Η Γερμανία απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι αμέσως μετά την καταγγελία από την Smurfit Kappa άρχισε να διαφημίζεται η βιομηχανική ζώνη σε άλλους πιθανούς επενδυτές: ήδη από το 1998 το Eisenhüttenstadt ανέθεσε στο Investor Center Ostbrandenburg τη διάθεση βιομηχανικών και επαγγελματικών χώρων, μεταξύ άλλων στη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Από το 1995 υπήρχαν έγγραφα σχεδιασμού για τη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. |
| --- | --- |

(89)

Η Γερμανία απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι αμέσως μετά την καταγγελία από την Smurfit Kappa άρχισε να διαφημίζεται η βιομηχανική ζώνη σε άλλους πιθανούς επενδυτές: ήδη από το 1998 το Eisenhüttenstadt ανέθεσε στο Investor Center Ostbrandenburg τη διάθεση βιομηχανικών και επαγγελματικών χώρων, μεταξύ άλλων στη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Από το 1995 υπήρχαν έγγραφα σχεδιασμού για τη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε.

| (90) | Η Γερμανία συμπεραίνει ότι η μονάδα της TAZV δεν αποτελεί ειδική υποδομή της Propapier. |
| --- | --- |

(90)

Η Γερμανία συμπεραίνει ότι η μονάδα της TAZV δεν αποτελεί ειδική υποδομή της Propapier.

| (91) | Η Γερμανία συμπεραίνει επίσης ότι τα μέτρα υποδομής στην επεκτεινόμενη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε (κατασκευή και διάθεση της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων και τα λοιπά κατασκευαστικά μέτρα – χώρος στάθμευσης, οδός, εκβάθυνση/διαπλάτυνση της διώρυγας) συνιστούν γενικά μέτρα αξιοποίησης τα οποία δεν δημιουργούσαν κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier και δεν επιφυλάσσονταν για χρήση από την Propapier. Κατά την άποψη της Γερμανίας, το γεγονός ότι η υποδομή χρησιμοποιείται επί του παρόντος μόνο από λίγες επιχειρήσεις που εγκαταστάθηκαν αρχικά, αποτελεί φυσιολογικό μεταβατικό στάδιο στην προοπτική ανάπτυξης. |
| --- | --- |

(91)

Η Γερμανία συμπεραίνει επίσης ότι τα μέτρα υποδομής στην επεκτεινόμενη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε (κατασκευή και διάθεση της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων και τα λοιπά κατασκευαστικά μέτρα – χώρος στάθμευσης, οδός, εκβάθυνση/διαπλάτυνση της διώρυγας) συνιστούν γενικά μέτρα αξιοποίησης τα οποία δεν δημιουργούσαν κανένα επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier και δεν επιφυλάσσονταν για χρήση από την Propapier. Κατά την άποψη της Γερμανίας, το γεγονός ότι η υποδομή χρησιμοποιείται επί του παρόντος μόνο από λίγες επιχειρήσεις που εγκαταστάθηκαν αρχικά, αποτελεί φυσιολογικό μεταβατικό στάδιο στην προοπτική ανάπτυξης.

4.2.   ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ PROPAPIER ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΙΩΜΕΝΑ ΤΕΛΗ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ

Παρατηρήσεις του καταγγέλλοντος

| (92) | Ο καταγγέλλων συμφωνεί με τη θέση που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας (πρβ. αιτιολογική σκέψη 63 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας και αιτιολογική σκέψη 38 της ίδιας απόφασης) που αναφέρει ότι η απόφαση στην υπόθεση N 644e/02 δεν καλύπτει τα τέλη χρήσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. Ως εκ τούτου, τα τέλη πρέπει να αντιστοιχούν στο συνολικό κόστος της χρήσης. Το γεγονός ότι ο υπολογισμός των τελών στηρίζεται στον νόμο για τα δημοτικά τέλη δεν δικαιολογεί χαμηλότερα τέλη και το πλεονέκτημα που προκύπτει υπέρ της Propapier. |
| --- | --- |

(92)

Ο καταγγέλλων συμφωνεί με τη θέση που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας (πρβ. αιτιολογική σκέψη 63 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας και αιτιολογική σκέψη 38 της ίδιας απόφασης) που αναφέρει ότι η απόφαση στην υπόθεση N 644e/02 δεν καλύπτει τα τέλη χρήσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. Ως εκ τούτου, τα τέλη πρέπει να αντιστοιχούν στο συνολικό κόστος της χρήσης. Το γεγονός ότι ο υπολογισμός των τελών στηρίζεται στον νόμο για τα δημοτικά τέλη δεν δικαιολογεί χαμηλότερα τέλη και το πλεονέκτημα που προκύπτει υπέρ της Propapier.

| (93) | Ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν παρέχει καμία δημόσια υπηρεσία, αλλά κατασκευάστηκε πρωτίστως για αποκλειστική χρήση από την Propapier. |
| --- | --- |

(93)

Ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν παρέχει καμία δημόσια υπηρεσία, αλλά κατασκευάστηκε πρωτίστως για αποκλειστική χρήση από την Propapier.

| (94) | Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, οι τρεις μέθοδοι που προτείνονται από την Επιτροπή στην αντίστοιχη απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας (μέθοδος ολικής κοστολόγησης, τιμή ιδιώτη επενδυτή, τιμή αναφοράς) καταλήγουν στο ότι από τα επιβαλλόμενα τέλη προκύπτει πλεονέκτημα για την Propapier. |
| --- | --- |

(94)

Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, οι τρεις μέθοδοι που προτείνονται από την Επιτροπή στην αντίστοιχη απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας (μέθοδος ολικής κοστολόγησης, τιμή ιδιώτη επενδυτή, τιμή αναφοράς) καταλήγουν στο ότι από τα επιβαλλόμενα τέλη προκύπτει πλεονέκτημα για την Propapier.

Μέθοδος ολικής κοστολόγησης

| (95) | Επιπλέον, ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι όχι μόνο το άρθρο 9 της οδηγίας-πλαισίου της ΕΕ για τα ύδατα, αλλά και το γεγονός ότι τα περισσότερα εργοστάσια παραγωγής ανακυκλωμένου χαρτιού διέθεταν τη δική τους μονάδα επεξεργασίας λυμάτων, συνηγορούν υπέρ του υπολογισμού του πλήρους κόστους. Το τέλος που καταβάλλεται από την Propapier καλύπτει μόνο το 20 % των τεκμαρτών τόκων των κεφαλαιουχικών δαπανών και δεν λαμβάνει υπόψη το ποσοστό του ιδίου κεφαλαίου το οποίο αντιστοιχεί στο 80 % της δημόσιας συνεισφοράς σε σχέση με το κόστος κατασκευής της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. |
| --- | --- |

(95)

Επιπλέον, ο καταγγέλλων υποστηρίζει ότι όχι μόνο το άρθρο 9 της οδηγίας-πλαισίου της ΕΕ για τα ύδατα, αλλά και το γεγονός ότι τα περισσότερα εργοστάσια παραγωγής ανακυκλωμένου χαρτιού διέθεταν τη δική τους μονάδα επεξεργασίας λυμάτων, συνηγορούν υπέρ του υπολογισμού του πλήρους κόστους. Το τέλος που καταβάλλεται από την Propapier καλύπτει μόνο το 20 % των τεκμαρτών τόκων των κεφαλαιουχικών δαπανών και δεν λαμβάνει υπόψη το ποσοστό του ιδίου κεφαλαίου το οποίο αντιστοιχεί στο 80 % της δημόσιας συνεισφοράς σε σχέση με το κόστος κατασκευής της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων.

Τιμή ενός ιδιώτη επενδυτή (Κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή)

| (96) | Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, ένας οικονομικός φορέας του ιδιωτικού τομέα ή ένας ιδιοκτήτης χαρτοποιίας προτίθεται να καλύψει τουλάχιστον το συνολικό κόστος και, συνεπώς, αυτή η μέθοδος ταυτίζεται με την προαναφερθείσα μέθοδο ολικής κοστολόγησης. |
| --- | --- |

(96)

Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, ένας οικονομικός φορέας του ιδιωτικού τομέα ή ένας ιδιοκτήτης χαρτοποιίας προτίθεται να καλύψει τουλάχιστον το συνολικό κόστος και, συνεπώς, αυτή η μέθοδος ταυτίζεται με την προαναφερθείσα μέθοδο ολικής κοστολόγησης.

Τιμές αναφοράς

| (97) | Ο καταγγέλλων συμφωνεί με την άποψη που εκφράστηκε από την Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η χρήση των τιμών αναφοράς πιθανώς δεν μπορεί να αποκλείσει την ύπαρξη ενισχύσεων. Μόνο η σύγκριση εργοστασίων παραγωγής χαρτιού που χρησιμοποιούν δημοτικά αποχετευτικά συστήματα δεν είναι αντιπροσωπευτική, διότι τα περισσότερα εργοστάσια παραγωγής χαρτιού έχουν δικές τους μονάδες επεξεργασίας λυμάτων. |
| --- | --- |

(97)

Ο καταγγέλλων συμφωνεί με την άποψη που εκφράστηκε από την Επιτροπή στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η χρήση των τιμών αναφοράς πιθανώς δεν μπορεί να αποκλείσει την ύπαρξη ενισχύσεων. Μόνο η σύγκριση εργοστασίων παραγωγής χαρτιού που χρησιμοποιούν δημοτικά αποχετευτικά συστήματα δεν είναι αντιπροσωπευτική, διότι τα περισσότερα εργοστάσια παραγωγής χαρτιού έχουν δικές τους μονάδες επεξεργασίας λυμάτων.

| (98) | Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η Γερμανία έχει υποβάλει μόνο πολύ επιλεκτικές πληροφορίες σε σχέση με τα τέλη για τα λύματα που καταβάλλονται από άλλα εργοστάσια παραγωγής χαρτιού (μια έρευνα, σύγκριση με τα τιμολόγια της βιομηχανικής ζώνης Spreetal/Schwarze Pumpe και μια παλιά απόφαση του 1990) και ότι συνεπώς τα παραδείγματα αυτά μεταξύ άλλων δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν βάση υπολογισμού, διότι τα τέλη εξαρτώνται από επιχορηγήσεις και το επενδυτικό κόστος και η νομοθεσία μπορεί να διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Ο καταγγέλλων συγκρίνει με τη δική του μονάδα που χρησιμοποιεί το δημοτικό αποχετευτικό σύστημα σε (εμπιστευτικές πληροφορίες) και υπολογίζει ότι η Propapier, λαμβάνοντας υπόψη τις επενδύσεις για την κατασκευή ύψους 42 εκατ. ευρώ (όπως στο Eisenhüttenstadt) θα έπρεπε να καταβάλει 4 ευρώ/m3, το οποίο απέχει κατά πολύ από το ποσό που καταβάλλει επί του παρόντος η Propapier. |
| --- | --- |

(98)

Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η Γερμανία έχει υποβάλει μόνο πολύ επιλεκτικές πληροφορίες σε σχέση με τα τέλη για τα λύματα που καταβάλλονται από άλλα εργοστάσια παραγωγής χαρτιού (μια έρευνα, σύγκριση με τα τιμολόγια της βιομηχανικής ζώνης Spreetal/Schwarze Pumpe και μια παλιά απόφαση του 1990) και ότι συνεπώς τα παραδείγματα αυτά μεταξύ άλλων δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν βάση υπολογισμού, διότι τα τέλη εξαρτώνται από επιχορηγήσεις και το επενδυτικό κόστος και η νομοθεσία μπορεί να διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Ο καταγγέλλων συγκρίνει με τη δική του μονάδα που χρησιμοποιεί το δημοτικό αποχετευτικό σύστημα σε (εμπιστευτικές πληροφορίες) και υπολογίζει ότι η Propapier, λαμβάνοντας υπόψη τις επενδύσεις για την κατασκευή ύψους 42 εκατ. ευρώ (όπως στο Eisenhüttenstadt) θα έπρεπε να καταβάλει 4 ευρώ/m3, το οποίο απέχει κατά πολύ από το ποσό που καταβάλλει επί του παρόντος η Propapier.

| (99) | Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι το άρθρο που ανέφερε η Γερμανία δημοσιεύθηκε το 2004 και στηρίζεται σε μια έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2002, η οποία χρησιμοποιεί στοιχεία του 2000/2001. Εδώ ο καταγγέλλων αναφέρεται στο παράρτημα 6 του δικογράφου της Γερμανίας της 30ής Ιανουαρίου 2009, το οποίο περιείχε ένα άρθρο από τη διαδικτυακή πηγή ειδήσεων «Das Papier 2004-T174» (23). Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η έρευνα αφορά μόνο επτά εργοστάσια παραγωγής χαρτιού που διατηρούν την ανωνυμία τους και δεν καθίσταται σαφές κατά πόσο λειτουργούν με δική τους μονάδα επεξεργασίας λυμάτων ή είναι συνδεδεμένα στο δημοτικό σύστημα και κατά πόσο το κόστος που εξετάζεται περιλαμβάνει μόνο το λειτουργικό κόστος (χωρίς το κεφαλαιουχικό ή άλλο μη λειτουργικό κόστος). Όταν η έρευνα συγκρίνει μόνο εργοστάσια παραγωγής χαρτιού με δικές τους μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το κεφαλαιουχικό κόστος. |
| --- | --- |

(99)

Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι το άρθρο που ανέφερε η Γερμανία δημοσιεύθηκε το 2004 και στηρίζεται σε μια έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2002, η οποία χρησιμοποιεί στοιχεία του 2000/2001. Εδώ ο καταγγέλλων αναφέρεται στο παράρτημα 6 του δικογράφου της Γερμανίας της 30ής Ιανουαρίου 2009, το οποίο περιείχε ένα άρθρο από τη διαδικτυακή πηγή ειδήσεων «Das Papier 2004-T174» (23). Σύμφωνα με τον καταγγέλλοντα, η έρευνα αφορά μόνο επτά εργοστάσια παραγωγής χαρτιού που διατηρούν την ανωνυμία τους και δεν καθίσταται σαφές κατά πόσο λειτουργούν με δική τους μονάδα επεξεργασίας λυμάτων ή είναι συνδεδεμένα στο δημοτικό σύστημα και κατά πόσο το κόστος που εξετάζεται περιλαμβάνει μόνο το λειτουργικό κόστος (χωρίς το κεφαλαιουχικό ή άλλο μη λειτουργικό κόστος). Όταν η έρευνα συγκρίνει μόνο εργοστάσια παραγωγής χαρτιού με δικές τους μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το κεφαλαιουχικό κόστος.

Παρατηρήσεις της Γερμανίας

| (100) | Η Γερμανία διατηρεί την άποψή της ότι ενδεχόμενο πλεονέκτημα, το οποίο προκύπτει από τα τέλη που επιβάλλονται για τη χρήση της μονάδας της TAZV, δεν θα αποτελούσε κρατική ενίσχυση, δεδομένου ότι η απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση N 644e/2002 κατά την άποψη της Γερμανίας καλύπτει και τις έμμεσες επιπτώσεις της ρύθμισης GA, δηλαδή τα τέλη. Η Γερμανία υποστηρίζει επίσης ότι το μέτρο, το οποίο στην υπόθεση N 644e/2002 θεωρήθηκε ότι δεν συνεπάγεται ενίσχυση, δεν μπορεί να αποτελεί κρατική ενίσχυση στο επίπεδο του χρήστη. Κατά την άποψη της Γερμανίας, η Επιτροπή τροποποίησε τη θέση της αναφορικά με το ζήτημα κατά πόσο είναι δυνατή η μεταβίβαση ενίσχυσης για έναν διαχειριστή υποδομής σε έναν χρήστη υποδομής, αμέσως μετά την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου στην υπόθεση Flughafen Leipzig-Halle GmbH (24). |
| --- | --- |

(100)

Η Γερμανία διατηρεί την άποψή της ότι ενδεχόμενο πλεονέκτημα, το οποίο προκύπτει από τα τέλη που επιβάλλονται για τη χρήση της μονάδας της TAZV, δεν θα αποτελούσε κρατική ενίσχυση, δεδομένου ότι η απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση N 644e/2002 κατά την άποψη της Γερμανίας καλύπτει και τις έμμεσες επιπτώσεις της ρύθμισης GA, δηλαδή τα τέλη. Η Γερμανία υποστηρίζει επίσης ότι το μέτρο, το οποίο στην υπόθεση N 644e/2002 θεωρήθηκε ότι δεν συνεπάγεται ενίσχυση, δεν μπορεί να αποτελεί κρατική ενίσχυση στο επίπεδο του χρήστη. Κατά την άποψη της Γερμανίας, η Επιτροπή τροποποίησε τη θέση της αναφορικά με το ζήτημα κατά πόσο είναι δυνατή η μεταβίβαση ενίσχυσης για έναν διαχειριστή υποδομής σε έναν χρήστη υποδομής, αμέσως μετά την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου στην υπόθεση Flughafen Leipzig-Halle GmbH (24).

| (101) | Η Γερμανία παραδέχεται ότι η ισχύς της απόφασης στην υπόθεση N 644e/2002 είχε λήξει κατά τον χρόνο χορήγησης της επενδυτικής ενίσχυσης υπέρ της TAZV. Ωστόσο, οι γερμανικές αρχές υπογραμμίζουν ότι η αντίστοιχη νομοθετική διάταξη, στην οποία βασίζεται η απόφαση στην υπόθεση N 644e/2002, συμφωνεί με τις διατάξεις βάσει των οποίων χορηγήθηκε το μέτρο υπέρ της TAZV. Η νομική βάση απλώς ενημερώθηκε, ωστόσο το περιεχόμενό της παρέμεινε αμετάβλητο. Ως εκ τούτου, η Γερμανία υποστηρίζει ότι από μόνη της η ενημέρωση μιας νομικής βάσης δεν δημιουργεί αυτόματα τον χαρακτηρισμό ως κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(101)

Η Γερμανία παραδέχεται ότι η ισχύς της απόφασης στην υπόθεση N 644e/2002 είχε λήξει κατά τον χρόνο χορήγησης της επενδυτικής ενίσχυσης υπέρ της TAZV. Ωστόσο, οι γερμανικές αρχές υπογραμμίζουν ότι η αντίστοιχη νομοθετική διάταξη, στην οποία βασίζεται η απόφαση στην υπόθεση N 644e/2002, συμφωνεί με τις διατάξεις βάσει των οποίων χορηγήθηκε το μέτρο υπέρ της TAZV. Η νομική βάση απλώς ενημερώθηκε, ωστόσο το περιεχόμενό της παρέμεινε αμετάβλητο. Ως εκ τούτου, η Γερμανία υποστηρίζει ότι από μόνη της η ενημέρωση μιας νομικής βάσης δεν δημιουργεί αυτόματα τον χαρακτηρισμό ως κρατική ενίσχυση.

| (102) | Η Γερμανία υπογραμμίζει ότι ο υπολογισμός του κόστους είναι διαφανής και προβλέπεται εκ του νόμου. |
| --- | --- |

(102)

Η Γερμανία υπογραμμίζει ότι ο υπολογισμός του κόστους είναι διαφανής και προβλέπεται εκ του νόμου.

Κανένα οικονομικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier

| (103) | Η Γερμανία υποβάλλει τις παρατηρήσεις της σχετικά με τις τρεις δυνατότητες υπολογισμού των τελών για μια επιχείρηση που χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες επεξεργασίας λυμάτων (αιτιολογική σκέψη 68 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας): μέθοδος ολικής κοστολόγησης, τιμή ιδιώτη επενδυτή, τιμή αναφοράς. |
| --- | --- |

(103)

Η Γερμανία υποβάλλει τις παρατηρήσεις της σχετικά με τις τρεις δυνατότητες υπολογισμού των τελών για μια επιχείρηση που χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες επεξεργασίας λυμάτων (αιτιολογική σκέψη 68 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας): μέθοδος ολικής κοστολόγησης, τιμή ιδιώτη επενδυτή, τιμή αναφοράς.

Κατά την εφαρμογή της μεθόδου ολικής κοστολόγησης δεν προέκυψε κανένα πλεονέκτημα

| (104) | Η Γερμανία απορρίπτει την άποψη ότι τα τέλη που κατέβαλε η Propapier δεν καλύπτουν το πλήρες κόστος. Ο υπολογισμός του κόστους προβλέπεται εκ του νόμου (και πρέπει κατά βάση να καλύπτει το κόστος, με εξαίρεση το γεγονός ότι δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιχορηγήσεις τρίτων κατά τον υπολογισμό των τεκμαρτών τόκων (25)). Σύμφωνα με τις νομοθετικές διατάξεις, το κόστος πρέπει να καλύπτεται, αλλά να μην γίνεται υπέρβαση αυτού. Το συνολικό κόστος που προκύπτει από την TAZV καλύπτεται, συμπεριλαμβανομένων των τόκων στο ποσοστό του επενδυμένου κεφαλαίου της TAZV. Ο υπολογισμός πλασματικών τόκων σε επιχορηγήσεις από το ομόσπονδο κράτος δεν δικαιολογείται, δεδομένου ότι αυτό το κόστος δεν δημιουργήθηκε από την TAZV. |
| --- | --- |

(104)

Η Γερμανία απορρίπτει την άποψη ότι τα τέλη που κατέβαλε η Propapier δεν καλύπτουν το πλήρες κόστος. Ο υπολογισμός του κόστους προβλέπεται εκ του νόμου (και πρέπει κατά βάση να καλύπτει το κόστος, με εξαίρεση το γεγονός ότι δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιχορηγήσεις τρίτων κατά τον υπολογισμό των τεκμαρτών τόκων (25)). Σύμφωνα με τις νομοθετικές διατάξεις, το κόστος πρέπει να καλύπτεται, αλλά να μην γίνεται υπέρβαση αυτού. Το συνολικό κόστος που προκύπτει από την TAZV καλύπτεται, συμπεριλαμβανομένων των τόκων στο ποσοστό του επενδυμένου κεφαλαίου της TAZV. Ο υπολογισμός πλασματικών τόκων σε επιχορηγήσεις από το ομόσπονδο κράτος δεν δικαιολογείται, δεδομένου ότι αυτό το κόστος δεν δημιουργήθηκε από την TAZV.

| (105) | Δεν προκύπτει επιλεκτικό πλεονέκτημα για την Propapier, δεδομένου ότι τα τέλη είναι ίδια για όλους τους χρήστες της νεόκτιστης μονάδας. |
| --- | --- |

(105)

Δεν προκύπτει επιλεκτικό πλεονέκτημα για την Propapier, δεδομένου ότι τα τέλη είναι ίδια για όλους τους χρήστες της νεόκτιστης μονάδας.

| (106) | Το κατά πόσον τα τέλη θα ήταν υψηλότερα χωρίς τις επιχορηγήσεις στο πλαίσιο της ρύθμισης GA για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, π.χ. από τη διαθεσιμότητα άλλων χρηματοδοτικών πόρων. |
| --- | --- |

(106)

Το κατά πόσον τα τέλη θα ήταν υψηλότερα χωρίς τις επιχορηγήσεις στο πλαίσιο της ρύθμισης GA για την κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, π.χ. από τη διαθεσιμότητα άλλων χρηματοδοτικών πόρων.

| (107) | Οι αρχές δεν είναι υποχρεωμένες ούτε με βάση την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» ούτε με βάση την οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα να συμπεριλάβουν επιχορηγήσεις στον υπολογισμό των τόκων για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες. Η οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα προβλέπει ότι πρέπει να καλύπτεται το κόστος των υπηρεσιών ύδατος, ωστόσο, αφήνει ένα περιθώριο ελιγμών στα κράτη μέλη για τον καθορισμό του τρόπου υλοποίησης. Στην προκειμένη περίπτωση καλύπτεται το συνολικό κόστος της TAZV (της υπηρεσίας ύδατος). Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» δεν ισχύει απόλυτα, αλλά πρέπει να «λαμβάνεται υπόψη». Στην προκειμένη περίπτωση η αρχή αυτή λαμβάνεται υπόψη μέσω του υπολογισμού του συνολικού κόστους της TAZV. |
| --- | --- |

(107)

Οι αρχές δεν είναι υποχρεωμένες ούτε με βάση την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» ούτε με βάση την οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα να συμπεριλάβουν επιχορηγήσεις στον υπολογισμό των τόκων για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες. Η οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα προβλέπει ότι πρέπει να καλύπτεται το κόστος των υπηρεσιών ύδατος, ωστόσο, αφήνει ένα περιθώριο ελιγμών στα κράτη μέλη για τον καθορισμό του τρόπου υλοποίησης. Στην προκειμένη περίπτωση καλύπτεται το συνολικό κόστος της TAZV (της υπηρεσίας ύδατος). Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» δεν ισχύει απόλυτα, αλλά πρέπει να «λαμβάνεται υπόψη». Στην προκειμένη περίπτωση η αρχή αυτή λαμβάνεται υπόψη μέσω του υπολογισμού του συνολικού κόστους της TAZV.

| (108) | Στην οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα γίνεται λόγος για «κατάλληλη» συμβολή. Η Γερμανία εξηγεί ότι τα τέλη για την Propapier είναι υψηλά συγκριτικά με άλλες περιοχές στη Γερμανία ή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι γερμανικές αρχές διαπιστώνουν επίσης ότι τα κράτη μέλη σύμφωνα με την οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν υπόψη τις κοινωνικές, οικολογικές και οικονομικές επιπτώσεις της κάλυψης του κόστους, καθώς και τα γεωγραφικά και κλιματικά δεδομένα των θιγόμενων περιφερειών. |
| --- | --- |

(108)

Στην οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα γίνεται λόγος για «κατάλληλη» συμβολή. Η Γερμανία εξηγεί ότι τα τέλη για την Propapier είναι υψηλά συγκριτικά με άλλες περιοχές στη Γερμανία ή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι γερμανικές αρχές διαπιστώνουν επίσης ότι τα κράτη μέλη σύμφωνα με την οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα έχουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν υπόψη τις κοινωνικές, οικολογικές και οικονομικές επιπτώσεις της κάλυψης του κόστους, καθώς και τα γεωγραφικά και κλιματικά δεδομένα των θιγόμενων περιφερειών.

| (109) | Η Γερμανία αναφέρει ότι δεν είναι βάσιμη η σύγκριση με τις υποθέσεις Kimberly-Clark ή InfraLeuna (βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 70 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας). Αντικείμενο της υπόθεσης Kimberly-Clark είναι ένα προνομιακό τιμολόγιο υπέρ μιας επιχείρησης, βάσει του οποίου δημιουργήθηκε η υπόνοια ότι ενδεχομένως δεν καλύφθηκε το συνολικό κόστος. Στην προκειμένη περίπτωση καλύφθηκε το συνολικό κόστος και οι τιμολογιακοί όροι ήταν ίδιοι για όλους τους χρήστες. Στην υπόθεση Kimberly-Clark έχει αναπτυχθεί μια βιομηχανική ζώνη σύμφωνα για τις ιδιαίτερες ανάγκες μιας επιχείρησης, ενώ η βιομηχανική ζώνη στην προκειμένη περίπτωση έχει αναπτυχθεί για πολλές επιχειρήσεις. |
| --- | --- |

(109)

Η Γερμανία αναφέρει ότι δεν είναι βάσιμη η σύγκριση με τις υποθέσεις Kimberly-Clark ή InfraLeuna (βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 70 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας). Αντικείμενο της υπόθεσης Kimberly-Clark είναι ένα προνομιακό τιμολόγιο υπέρ μιας επιχείρησης, βάσει του οποίου δημιουργήθηκε η υπόνοια ότι ενδεχομένως δεν καλύφθηκε το συνολικό κόστος. Στην προκειμένη περίπτωση καλύφθηκε το συνολικό κόστος και οι τιμολογιακοί όροι ήταν ίδιοι για όλους τους χρήστες. Στην υπόθεση Kimberly-Clark έχει αναπτυχθεί μια βιομηχανική ζώνη σύμφωνα για τις ιδιαίτερες ανάγκες μιας επιχείρησης, ενώ η βιομηχανική ζώνη στην προκειμένη περίπτωση έχει αναπτυχθεί για πολλές επιχειρήσεις.

| (110) | Αντικείμενο της απόφασης στην υπόθεση InfraLeuna είναι η διαμόρφωση των τιμών ιδιωτικών επιχειρήσεων για τη χρήση ιδιωτικών υποδομών, ενώ η παρούσα υπόθεση αναφέρεται στη χρήση δημοτικών υποδομών εκ του νόμου προβλεπόμενων τελών που δεν συνδέονται με την αγορά. Στην προκειμένη περίπτωση οι χρήστες επιβαρύνθηκαν με το συνολικό κόστος, το οποίο πρέπει κανονικά να καλύπτεται από την εταιρεία παροχής υπηρεσιών για τα λύματα. Σε μια μη απελευθερωμένη αγορά λυμάτων οι προς εξέταση παράγοντες κόστους προβλέπονται εκ του νόμου και είναι ίδιοι για όλες τις επιχειρήσεις (KAG Brandenburg). |
| --- | --- |

(110)

Αντικείμενο της απόφασης στην υπόθεση InfraLeuna είναι η διαμόρφωση των τιμών ιδιωτικών επιχειρήσεων για τη χρήση ιδιωτικών υποδομών, ενώ η παρούσα υπόθεση αναφέρεται στη χρήση δημοτικών υποδομών εκ του νόμου προβλεπόμενων τελών που δεν συνδέονται με την αγορά. Στην προκειμένη περίπτωση οι χρήστες επιβαρύνθηκαν με το συνολικό κόστος, το οποίο πρέπει κανονικά να καλύπτεται από την εταιρεία παροχής υπηρεσιών για τα λύματα. Σε μια μη απελευθερωμένη αγορά λυμάτων οι προς εξέταση παράγοντες κόστους προβλέπονται εκ του νόμου και είναι ίδιοι για όλες τις επιχειρήσεις (KAG Brandenburg).

| (111) | Οι αποφάσεις που αναφέρονται στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας στις υποθέσεις Wagner και Weida Leder (αιτιολογική σκέψη 71 και υποσημείωση 20) αφορούν επιχορηγήσεις για την κατασκευή ιδιωτικών μονάδων επεξεργασίας λυμάτων. Στην προκειμένη περίπτωση, ωστόσο, η Propapier δεν λαμβάνει επιχορηγήσεις για εκούσιες ιδιωτικές επενδύσεις, αλλά καταβάλλει τα τέλη χρήσης που επιβάλλονται εκ του νόμου. |
| --- | --- |

(111)

Οι αποφάσεις που αναφέρονται στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας στις υποθέσεις Wagner και Weida Leder (αιτιολογική σκέψη 71 και υποσημείωση 20) αφορούν επιχορηγήσεις για την κατασκευή ιδιωτικών μονάδων επεξεργασίας λυμάτων. Στην προκειμένη περίπτωση, ωστόσο, η Propapier δεν λαμβάνει επιχορηγήσεις για εκούσιες ιδιωτικές επενδύσεις, αλλά καταβάλλει τα τέλη χρήσης που επιβάλλονται εκ του νόμου.

Δεν μπορεί να εφαρμοστεί το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή

| (112) | Κατά την άποψη της Γερμανίας, το νερό δεν είναι ένα σύνηθες εμπορικό προϊόν. Ο τομέας επεξεργασίας λυμάτων στη Γερμανία κατανέμεται σε περιφερειακά μονοπώλια των δημόσιων φορέων του δήμου. Επομένως, η επεξεργασία λυμάτων στη Γερμανία δεν αποτελεί οικονομική δραστηριότητα, αλλά υποχρεωτικό καθήκον των δήμων. Η TAZV ενεργεί ως επίσημη αρχή και όχι ως επιχείρηση της οποίας οι ενέργειες εξετάζονται σύμφωνα με το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή. Στη Γερμανία υπάρχει μια υποχρέωση σύνδεσης και χρήσης. Οι χρήστες δεν μπορούν να επιλέξουν άλλον φορέα παροχής υπηρεσιών εκτός από τον δήμο. Τα τέλη προβλέπονται εκ του νόμου, αποφασίζονται από τις αρχές και δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν το κόστος. |
| --- | --- |

(112)

Κατά την άποψη της Γερμανίας, το νερό δεν είναι ένα σύνηθες εμπορικό προϊόν. Ο τομέας επεξεργασίας λυμάτων στη Γερμανία κατανέμεται σε περιφερειακά μονοπώλια των δημόσιων φορέων του δήμου. Επομένως, η επεξεργασία λυμάτων στη Γερμανία δεν αποτελεί οικονομική δραστηριότητα, αλλά υποχρεωτικό καθήκον των δήμων. Η TAZV ενεργεί ως επίσημη αρχή και όχι ως επιχείρηση της οποίας οι ενέργειες εξετάζονται σύμφωνα με το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή. Στη Γερμανία υπάρχει μια υποχρέωση σύνδεσης και χρήσης. Οι χρήστες δεν μπορούν να επιλέξουν άλλον φορέα παροχής υπηρεσιών εκτός από τον δήμο. Τα τέλη προβλέπονται εκ του νόμου, αποφασίζονται από τις αρχές και δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν το κόστος.

| (113) | Ο τομέας επεξεργασίας λυμάτων στη Γερμανία είναι προσβάσιμος σε ιδιωτικές επιχειρήσεις μόνο σε περιορισμένο βαθμό. Μπορούν να συμμετέχουν μόνο βάσει των συμβάσεων διαχείρισης ή εκμετάλλευσης στην τεχνική εκπλήρωση των νόμιμων υποχρεώσεων για την αποχέτευση. Ωστόσο, η ευθύνη του καθήκοντος εναπόκειται στον δήμο, ο οποίος από τον νόμο δεν υποχρεούται να δημοσιεύσει τη σύμβαση. Επίσης, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να εκτελούν τεχνικά καθήκοντα (ή σε εξαιρετικές περιπτώσεις να εισπράττουν τα τέλη), αλλά και σε αυτήν την περίπτωση δεν επιτρέπεται τα τέλη να υπερβαίνουν το κόστος. Η TAZV δεν έχει αναθέσει τεχνικά καθήκοντα σε τρίτους. |
| --- | --- |

(113)

Ο τομέας επεξεργασίας λυμάτων στη Γερμανία είναι προσβάσιμος σε ιδιωτικές επιχειρήσεις μόνο σε περιορισμένο βαθμό. Μπορούν να συμμετέχουν μόνο βάσει των συμβάσεων διαχείρισης ή εκμετάλλευσης στην τεχνική εκπλήρωση των νόμιμων υποχρεώσεων για την αποχέτευση. Ωστόσο, η ευθύνη του καθήκοντος εναπόκειται στον δήμο, ο οποίος από τον νόμο δεν υποχρεούται να δημοσιεύσει τη σύμβαση. Επίσης, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να εκτελούν τεχνικά καθήκοντα (ή σε εξαιρετικές περιπτώσεις να εισπράττουν τα τέλη), αλλά και σε αυτήν την περίπτωση δεν επιτρέπεται τα τέλη να υπερβαίνουν το κόστος. Η TAZV δεν έχει αναθέσει τεχνικά καθήκοντα σε τρίτους.

| (114) | Δεδομένου ότι τα τέλη προβλέπονται εκ του νόμου και δεν επιτρέπεται η υπέρβαση του κόστους της υποδομής, δεν υπάρχει καμία αγορά στην οποία οι ιδιωτικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να καθορίσουν τα τέλη για τα λύματα με στόχο την επίτευξη κέρδους. Δεν πραγματοποιείται διαγωνισμός μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων ή μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων και επιχειρήσεων δημοσίου δικαίου για τον τελικό χρήστη. |
| --- | --- |

(114)

Δεδομένου ότι τα τέλη προβλέπονται εκ του νόμου και δεν επιτρέπεται η υπέρβαση του κόστους της υποδομής, δεν υπάρχει καμία αγορά στην οποία οι ιδιωτικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να καθορίσουν τα τέλη για τα λύματα με στόχο την επίτευξη κέρδους. Δεν πραγματοποιείται διαγωνισμός μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων ή μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων και επιχειρήσεων δημοσίου δικαίου για τον τελικό χρήστη.

| (115) | Κατά την άποψη της Γερμανίας, σε μια τέτοια περίπτωση δεν είναι δυνατή η σύγκριση της συμπεριφοράς του φορέα εκμετάλλευσης με τη συμπεριφορά ενός ιδιώτη επενδυτή. Ως εκ τούτου, το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή δεν μπορεί να εφαρμοστεί. |
| --- | --- |

(115)

Κατά την άποψη της Γερμανίας, σε μια τέτοια περίπτωση δεν είναι δυνατή η σύγκριση της συμπεριφοράς του φορέα εκμετάλλευσης με τη συμπεριφορά ενός ιδιώτη επενδυτή. Ως εκ τούτου, το κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή δεν μπορεί να εφαρμοστεί.

Τιμές αναφοράς

| (116) | Αναφορικά με την υποχρέωση για σύνδεση στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν υπάρχει κανένας ανταγωνισμός και συνεπώς καμία τιμή της αγοράς η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως δείκτης σύγκρισης (benchmark) για τον έλεγχο του πλεονεκτήματος σύμφωνα με τους κανόνες περί ενισχύσεων. |
| --- | --- |

(116)

Αναφορικά με την υποχρέωση για σύνδεση στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν υπάρχει κανένας ανταγωνισμός και συνεπώς καμία τιμή της αγοράς η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως δείκτης σύγκρισης (benchmark) για τον έλεγχο του πλεονεκτήματος σύμφωνα με τους κανόνες περί ενισχύσεων.

| (117) | Η Γερμανία απορρίπτει τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος ότι μόνο λίγα εργοστάσια παραγωγής χαρτιού χρησιμοποιούν δημοτικά αποχετευτικά συστήματα και επομένως τα μοναδικά δεδομένα από τα εν λόγω εργοστάσια δεν είναι αντιπροσωπευτικά ως δείκτης σύγκρισης του τομέα. |
| --- | --- |

(117)

Η Γερμανία απορρίπτει τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος ότι μόνο λίγα εργοστάσια παραγωγής χαρτιού χρησιμοποιούν δημοτικά αποχετευτικά συστήματα και επομένως τα μοναδικά δεδομένα από τα εν λόγω εργοστάσια δεν είναι αντιπροσωπευτικά ως δείκτης σύγκρισης του τομέα.

| (118) | Στις παρατηρήσεις της η Γερμανία διόρθωσε ότι η Propapier δεν καταβάλλει τέλος ύψους 0,95 ευρώ/m3 (όπως αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 72 και 80 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας), αλλά από το 2010 καταβάλλει τέλος ύψους 1,18 ευρώ/m3. Το τέλος αυτό είναι υψηλό σε σύγκριση με άλλες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε κάθε περίπτωση δεν είναι ασυνήθιστο. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της γερμανικής ένωσης χαρτοποιίας σε 77 επιχειρήσεις της γερμανικής χαρτοβιομηχανίας, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 68 % του κλάδου, το 2007 τα τέλη ανέρχονταν κατά μέσο όρο σε 1,12 ευρώ/m3 (εύρος από 0,31 ευρώ/m3 έως 2,20 ευρώ/m3). Τα τέλη που καταβλήθηκαν από την Propapier κυμαίνονται εντός του εύρους αυτού και πάνω από το μέσο όρο του δείγματος. |
| --- | --- |

(118)

Στις παρατηρήσεις της η Γερμανία διόρθωσε ότι η Propapier δεν καταβάλλει τέλος ύψους 0,95 ευρώ/m3 (όπως αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 72 και 80 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας), αλλά από το 2010 καταβάλλει τέλος ύψους 1,18 ευρώ/m3. Το τέλος αυτό είναι υψηλό σε σύγκριση με άλλες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε κάθε περίπτωση δεν είναι ασυνήθιστο. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της γερμανικής ένωσης χαρτοποιίας σε 77 επιχειρήσεις της γερμανικής χαρτοβιομηχανίας, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 68 % του κλάδου, το 2007 τα τέλη ανέρχονταν κατά μέσο όρο σε 1,12 ευρώ/m3 (εύρος από 0,31 ευρώ/m3 έως 2,20 ευρώ/m3). Τα τέλη που καταβλήθηκαν από την Propapier κυμαίνονται εντός του εύρους αυτού και πάνω από το μέσο όρο του δείγματος.

| (119) | Σε μεταγενέστερες παρατηρήσεις η Γερμανία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι τα τέλη για το έτος 2012 αυξήθηκαν σε 1,41 ευρώ/m3, προκειμένου να καλύψουν τις απώλειες κατά το στάδιο της έναρξης λειτουργίας της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. Λόγω περικοπών δαπανών στον τομέα της ενέργειας, στις αρχές του 2013 τα τέλη καθορίστηκαν σε 1,39 ευρώ/m3, σε συμφωνία με τη νομική υποχρέωση ότι τα τέλη πρέπει να καλύπτουν το κόστος, αλλά δεν πρέπει να το υπερβαίνουν. Επίσης, η Propapier πρέπει να υποβάλει το νερό σε προκαταρκτική επεξεργασία πριν τη διοχέτευσή του στη μονάδα της TAZV. Το κόστος της προκαταρκτικής επεξεργασίας ανέρχεται περίπου σε [...] ευρώ/m3, το οποίο κάνει το συνολικό κόστος της επεξεργασίας λυμάτων για την Propapier να ανέρχεται σε [...] ευρώ/m3, σε σύγκριση με το μέσο κόστος του κλάδου που ανήλθε (το 2010) σε 1,27 ευρώ/m3. |
| --- | --- |

(119)

Σε μεταγενέστερες παρατηρήσεις η Γερμανία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι τα τέλη για το έτος 2012 αυξήθηκαν σε 1,41 ευρώ/m3, προκειμένου να καλύψουν τις απώλειες κατά το στάδιο της έναρξης λειτουργίας της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων. Λόγω περικοπών δαπανών στον τομέα της ενέργειας, στις αρχές του 2013 τα τέλη καθορίστηκαν σε 1,39 ευρώ/m3, σε συμφωνία με τη νομική υποχρέωση ότι τα τέλη πρέπει να καλύπτουν το κόστος, αλλά δεν πρέπει να το υπερβαίνουν. Επίσης, η Propapier πρέπει να υποβάλει το νερό σε προκαταρκτική επεξεργασία πριν τη διοχέτευσή του στη μονάδα της TAZV. Το κόστος της προκαταρκτικής επεξεργασίας ανέρχεται περίπου σε [...] ευρώ/m3, το οποίο κάνει το συνολικό κόστος της επεξεργασίας λυμάτων για την Propapier να ανέρχεται σε [...] ευρώ/m3, σε σύγκριση με το μέσο κόστος του κλάδου που ανήλθε (το 2010) σε 1,27 ευρώ/m3.

| (120) | Η Γερμανία αναφέρει ότι η σύγκριση με τα τέλη που καταβάλλουν άλλες χαρτοβιομηχανίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον σωστό δείκτη σύγκρισης για τον έλεγχο ύπαρξης οικονομικού πλεονεκτήματος και ότι οι ενδοιασμοί της Επιτροπής αναφορικά με μια τέτοια σύγκριση είναι αβάσιμοι. |
| --- | --- |

(120)

Η Γερμανία αναφέρει ότι η σύγκριση με τα τέλη που καταβάλλουν άλλες χαρτοβιομηχανίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον σωστό δείκτη σύγκρισης για τον έλεγχο ύπαρξης οικονομικού πλεονεκτήματος και ότι οι ενδοιασμοί της Επιτροπής αναφορικά με μια τέτοια σύγκριση είναι αβάσιμοι.

| (121) | Σύμφωνα με τη Γερμανία, τα παραδείγματα που διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή αποτελούν μέσες τιμές βάσει ολικού κόστους. Η Γερμανία δεν έχει στοιχεία ότι τα εν λόγω τέλη περιείχαν κρατικές ενισχύσεις. |
| --- | --- |

(121)

Σύμφωνα με τη Γερμανία, τα παραδείγματα που διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή αποτελούν μέσες τιμές βάσει ολικού κόστους. Η Γερμανία δεν έχει στοιχεία ότι τα εν λόγω τέλη περιείχαν κρατικές ενισχύσεις.

| (122) | Η Γερμανία αναφέρει ότι το παράδειγμα Lenzing Lyocell (26) είναι βάσιμο, έστω και εάν τα περιστατικά συνέβησαν πριν δέκα χρόνια (η Propapier πληρώνει περισσότερο από το διπλάσιο των τελών, αλλά τα τέλη για τα λύματα τα τελευταία 10 χρόνια δεν αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 100 %). |
| --- | --- |

(122)

Η Γερμανία αναφέρει ότι το παράδειγμα Lenzing Lyocell (26) είναι βάσιμο, έστω και εάν τα περιστατικά συνέβησαν πριν δέκα χρόνια (η Propapier πληρώνει περισσότερο από το διπλάσιο των τελών, αλλά τα τέλη για τα λύματα τα τελευταία 10 χρόνια δεν αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 100 %).

Υφιστάμενη ενίσχυση

| (123) | Η Γερμανία προβάλλει δύο επιχειρήματα που εξηγούν γιατί τα τέλη, εφόσον αποτελούν ενισχύσεις, πρέπει να θεωρούνται υφιστάμενες ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο β) σημείο v του κανονισμού αριθ. 659/1999. |
| --- | --- |

(123)

Η Γερμανία προβάλλει δύο επιχειρήματα που εξηγούν γιατί τα τέλη, εφόσον αποτελούν ενισχύσεις, πρέπει να θεωρούνται υφιστάμενες ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο β) σημείο v του κανονισμού αριθ. 659/1999.

| (124) | Η Γερμανία εξηγεί ότι η Επιτροπή το 2003 στην απόφασή της στην υπόθεση N 644e/02 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ρύθμιση GA δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση για τους φορείς εκμετάλλευσης των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων, εφόσον ο φορέας – όπως στην περίπτωση της TAZV – αποτελεί ένωση σκοπού. Η Επιτροπή στήριξε αυτή τη διαπίστωση στο γεγονός ότι μια ένωση σκοπού υπόκειται στην εποπτεία του δήμου και παρέχει υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος. Εντούτοις, όπως διαπίστωσε και η ίδια η Επιτροπή στην αιτιολογική σκέψη 57 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας, η ρύθμιση, έστω και εάν αποτελούσε εν τω μεταξύ ενίσχυση λόγω της ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς, σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο β) σημείο v του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 θα έπρεπε να χαρακτηριστεί ως υφιστάμενη ενίσχυση. |
| --- | --- |

(124)

Η Γερμανία εξηγεί ότι η Επιτροπή το 2003 στην απόφασή της στην υπόθεση N 644e/02 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ρύθμιση GA δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση για τους φορείς εκμετάλλευσης των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων, εφόσον ο φορέας – όπως στην περίπτωση της TAZV – αποτελεί ένωση σκοπού. Η Επιτροπή στήριξε αυτή τη διαπίστωση στο γεγονός ότι μια ένωση σκοπού υπόκειται στην εποπτεία του δήμου και παρέχει υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος. Εντούτοις, όπως διαπίστωσε και η ίδια η Επιτροπή στην αιτιολογική σκέψη 57 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας, η ρύθμιση, έστω και εάν αποτελούσε εν τω μεταξύ ενίσχυση λόγω της ανάπτυξης της εσωτερικής αγοράς, σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο β) σημείο v του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 θα έπρεπε να χαρακτηριστεί ως υφιστάμενη ενίσχυση.

| (125) | Όπως αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 100 της παρούσας απόφασης, η απόφαση για την υπόθεση N 644e/02 σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας περιλαμβάνει και έμμεσες επιπτώσεις του έργου κοινού ενδιαφέροντος, ήτοι τα τέλη. Τα τέλη δεν απαιτούσαν ξεχωριστή κοινοποίηση, δεδομένου ότι η μέθοδος υπολογισμού των τελών αποτελεί τμήμα της υλοποίησης της ρύθμισης. |
| --- | --- |

(125)

Όπως αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 100 της παρούσας απόφασης, η απόφαση για την υπόθεση N 644e/02 σύμφωνα με στοιχεία της Γερμανίας περιλαμβάνει και έμμεσες επιπτώσεις του έργου κοινού ενδιαφέροντος, ήτοι τα τέλη. Τα τέλη δεν απαιτούσαν ξεχωριστή κοινοποίηση, δεδομένου ότι η μέθοδος υπολογισμού των τελών αποτελεί τμήμα της υλοποίησης της ρύθμισης.

| (126) | Αναφορικά με την επιχειρηματολογία ότι τα τέλη αποτελούν υφιστάμενη ενίσχυση, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι τα τέλη αποτελούν ενίσχυση η οποία υπήρχε ήδη πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας την 1η Ιανουαρίου 1958. Μια ενίσχυση που υφίσταται πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης ΕΟΚ παραμένει υφιστάμενη ενίσχυση ακόμα και στην περίπτωση μεταγενέστερων τροποποιήσεων, εφόσον διατηρείται η «ουσία» του αρχικού καθεστώτος. (27) Η διευκρίνιση μιας γενικής διάταξης που ίσχυε ήδη πριν από την 1η Ιανουαρίου 1958 δεν αποτελεί νέα ενίσχυση η οποία χρειάζεται να κοινοποιηθεί. (28) |
| --- | --- |

(126)

Αναφορικά με την επιχειρηματολογία ότι τα τέλη αποτελούν υφιστάμενη ενίσχυση, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι τα τέλη αποτελούν ενίσχυση η οποία υπήρχε ήδη πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας την 1η Ιανουαρίου 1958. Μια ενίσχυση που υφίσταται πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης ΕΟΚ παραμένει υφιστάμενη ενίσχυση ακόμα και στην περίπτωση μεταγενέστερων τροποποιήσεων, εφόσον διατηρείται η «ουσία» του αρχικού καθεστώτος. (27) Η διευκρίνιση μιας γενικής διάταξης που ίσχυε ήδη πριν από την 1η Ιανουαρίου 1958 δεν αποτελεί νέα ενίσχυση η οποία χρειάζεται να κοινοποιηθεί. (28)

| (127) | Η Γερμανία εξηγεί ότι η νομοθεσία για τα δημοτικά τέλη υπήρχε ήδη πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης ΕΟΚ το 1958 και συνέχισε να ισχύει. Το άρθρο 6 παράγραφος 2 του ισχύοντος KAG Brandenburg, λόγω του γεγονότος ότι το Βρανδεμβούργο βρισκόταν στην επικράτεια του πρώην Βασιλείου της Πρωσίας, παραπέμπει στον νόμο για τα δημοτικά τέλη του Βασιλείου της Πρωσίας της 14ης Ιουλίου 1893 (PrKAG) και στον νόμο για τα κοινοτικά τέλη της Βαυαρίας (BayGAG). Η Γερμανία στήριξε αυτό το επιχείρημα στα εξής δευτερεύοντα επιχειρήματα:






  α) | Οι νόμοι αυτοί διατήρησαν την ισχύ τους και στην περίοδο από το 1919 έως το 1933 και από το 1933 έως το 1945. |
| --- | --- | --- |

(127)

Η Γερμανία εξηγεί ότι η νομοθεσία για τα δημοτικά τέλη υπήρχε ήδη πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης ΕΟΚ το 1958 και συνέχισε να ισχύει. Το άρθρο 6 παράγραφος 2 του ισχύοντος KAG Brandenburg, λόγω του γεγονότος ότι το Βρανδεμβούργο βρισκόταν στην επικράτεια του πρώην Βασιλείου της Πρωσίας, παραπέμπει στον νόμο για τα δημοτικά τέλη του Βασιλείου της Πρωσίας της 14ης Ιουλίου 1893 (PrKAG) και στον νόμο για τα κοινοτικά τέλη της Βαυαρίας (BayGAG). Η Γερμανία στήριξε αυτό το επιχείρημα στα εξής δευτερεύοντα επιχειρήματα:

α)

Οι νόμοι αυτοί διατήρησαν την ισχύ τους και στην περίοδο από το 1919 έως το 1933 και από το 1933 έως το 1945.

| β) | Οι σημερινοί νόμοι για τα δημοτικά τέλη των παλιών ομόσπονδων κρατών ανάγονται στον PrKAG. |
| --- | --- |

β)

Οι σημερινοί νόμοι για τα δημοτικά τέλη των παλιών ομόσπονδων κρατών ανάγονται στον PrKAG.

| γ) | Ο KAG Brandenburg βρίσκεται – παρά την ειδική θέση των νέων ομόσπονδων κρατών λόγω της διαίρεσης της Γερμανίας – σε ιστορική συνέχεια με τον PrKAG. |
| --- | --- |

γ)

Ο KAG Brandenburg βρίσκεται – παρά την ειδική θέση των νέων ομόσπονδων κρατών λόγω της διαίρεσης της Γερμανίας – σε ιστορική συνέχεια με τον PrKAG.

Υποεπιχείρημα α:

| (128) | Ο PrKAG περιλαμβάνει ήδη τη δυνατότητα είσπραξης τελών από τους δήμους για τη χρήση δημόσιων υποδομών. Ο νόμος για την εισφορά τελών (Gebührenabgabengesetz), ο οποίος ισχύει στη Βαυαρία από το 1938 (και αποτελεί τη βάση για μια σειρά παρόμοιων νόμων σε άλλα ομόσπονδα κράτη της νότιας Γερμανίας), προσφέρει επίσης αυτή τη δυνατότητα. (29) Σύμφωνα με τον PrKAG, τα τέλη υπολογίζονται πάντα με τρόπο ώστε να καλύπτεται το κόστος διαχείρισης και συντήρησης της εγκατάστασης, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών για επιτόκια και απόσβεση των κεφαλαιουχικών δαπανών. Παρόλο που τα τέλη σύμφωνα με τον PrKAG θα έπρεπε να καλύπτουν μόνο τις δαπάνες των επιτοκίων του κεφαλαίου που δαπανήθηκε (για την υποδομή), αποφάσεις της μεταπολεμικής περιόδου που αφορούν τον PrKAG υποδηλώνουν ότι σύμφωνα με τον PrKAG δεν προβλεπόταν απόδοση τόκων για επιχορηγήσεις τρίτων. |
| --- | --- |

(128)

Ο PrKAG περιλαμβάνει ήδη τη δυνατότητα είσπραξης τελών από τους δήμους για τη χρήση δημόσιων υποδομών. Ο νόμος για την εισφορά τελών (Gebührenabgabengesetz), ο οποίος ισχύει στη Βαυαρία από το 1938 (και αποτελεί τη βάση για μια σειρά παρόμοιων νόμων σε άλλα ομόσπονδα κράτη της νότιας Γερμανίας), προσφέρει επίσης αυτή τη δυνατότητα. (29) Σύμφωνα με τον PrKAG, τα τέλη υπολογίζονται πάντα με τρόπο ώστε να καλύπτεται το κόστος διαχείρισης και συντήρησης της εγκατάστασης, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών για επιτόκια και απόσβεση των κεφαλαιουχικών δαπανών. Παρόλο που τα τέλη σύμφωνα με τον PrKAG θα έπρεπε να καλύπτουν μόνο τις δαπάνες των επιτοκίων του κεφαλαίου που δαπανήθηκε (για την υποδομή), αποφάσεις της μεταπολεμικής περιόδου που αφορούν τον PrKAG υποδηλώνουν ότι σύμφωνα με τον PrKAG δεν προβλεπόταν απόδοση τόκων για επιχορηγήσεις τρίτων.

| (129) | Ο PrKAG ή παρόμοιοι υφιστάμενοι νόμοι του ομόσπονδου κράτους δεν τέθηκαν εκτός ισχύος ούτε στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης ούτε μετά την άνοδο στην εξουσία των εθνικοσοσιαλιστών. Συνεπώς, συνέχισαν να ισχύουν και μετά το 1918. |
| --- | --- |

(129)

Ο PrKAG ή παρόμοιοι υφιστάμενοι νόμοι του ομόσπονδου κράτους δεν τέθηκαν εκτός ισχύος ούτε στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης ούτε μετά την άνοδο στην εξουσία των εθνικοσοσιαλιστών. Συνεπώς, συνέχισαν να ισχύουν και μετά το 1918.

Υποεπιχείρημα β:

| (130) | Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ο PrKAG συνέχισε να ισχύει ως δίκαιο των ομόσπονδων κρατών στο πλαίσιο του Συντάγματος του 1949 (Grundgesetz, εφεξής «GG»), με νόμους που επέτρεπαν τη συνέχιση της ισχύος των νόμων που δεν αντέβαιναν το Σύνταγμα (άρθρο 123 GG) και διατάξεις που έδιναν τη δυνατότητα σε ομόσπονδα κράτη να εκδίδουν νόμους σε ορισμένους τομείς. Έτσι καθίσταται σαφές ότι ο PrKAG ίσχυε ήδη πριν την έναρξη ισχύος της σύμβασης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας στα γερμανικά ομόσπονδα κράτη. |
| --- | --- |

(130)

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ο PrKAG συνέχισε να ισχύει ως δίκαιο των ομόσπονδων κρατών στο πλαίσιο του Συντάγματος του 1949 (Grundgesetz, εφεξής «GG»), με νόμους που επέτρεπαν τη συνέχιση της ισχύος των νόμων που δεν αντέβαιναν το Σύνταγμα (άρθρο 123 GG) και διατάξεις που έδιναν τη δυνατότητα σε ομόσπονδα κράτη να εκδίδουν νόμους σε ορισμένους τομείς. Έτσι καθίσταται σαφές ότι ο PrKAG ίσχυε ήδη πριν την έναρξη ισχύος της σύμβασης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας στα γερμανικά ομόσπονδα κράτη.

| (131) | Μετά την ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας το 1949 ο PrKAG σταδιακά αντικαταστάθηκε από τους αντίστοιχους νόμους για τα δημοτικά τέλη σε ορισμένα ομόσπονδα κράτη της Δυτικής Γερμανίας. Με την αντικατάσταση του PrKAG με τους παρόντες νόμους του ομόσπονδου κράτους κατά τις δεκαετίες του 1960 και 1970 η ρύθμιση έγινε πιο συγκεκριμένη και προσαρμόστηκε ως προς την ορολογία, ενώ η ουσία του νόμου παρέμεινε η ίδια. Ειδικότερα, εξακολούθησε να ισχύει ότι σε επιχορηγήσεις τρίτων δεν υπολογίζονται τεκμαρτοί τόκοι. (30) Σύμφωνα με τον PrKAG, η απόδοση τόκων ισχύει μόνο για το δανειακό κεφάλαιο. Σύμφωνα με τους νόμους του ομόσπονδου κράτους, η απόδοση τόκων εφαρμόζεται στο ίδιο κεφάλαιο· ωστόσο, ούτε ο PrKAG ούτε οι εν λόγω νόμοι του ομόσπονδου κράτους δεν είχαν προβλέψει τεκμαρτούς τόκους σε επιχορηγήσεις. |
| --- | --- |

(131)

Μετά την ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας το 1949 ο PrKAG σταδιακά αντικαταστάθηκε από τους αντίστοιχους νόμους για τα δημοτικά τέλη σε ορισμένα ομόσπονδα κράτη της Δυτικής Γερμανίας. Με την αντικατάσταση του PrKAG με τους παρόντες νόμους του ομόσπονδου κράτους κατά τις δεκαετίες του 1960 και 1970 η ρύθμιση έγινε πιο συγκεκριμένη και προσαρμόστηκε ως προς την ορολογία, ενώ η ουσία του νόμου παρέμεινε η ίδια. Ειδικότερα, εξακολούθησε να ισχύει ότι σε επιχορηγήσεις τρίτων δεν υπολογίζονται τεκμαρτοί τόκοι. (30) Σύμφωνα με τον PrKAG, η απόδοση τόκων ισχύει μόνο για το δανειακό κεφάλαιο. Σύμφωνα με τους νόμους του ομόσπονδου κράτους, η απόδοση τόκων εφαρμόζεται στο ίδιο κεφάλαιο· ωστόσο, ούτε ο PrKAG ούτε οι εν λόγω νόμοι του ομόσπονδου κράτους δεν είχαν προβλέψει τεκμαρτούς τόκους σε επιχορηγήσεις.

| (132) | Ως εκ τούτου, η Γερμανία υποστηρίζει την άποψη ότι οι σημερινοί νόμοι για τα δημοτικά τέλη των παλιών ομόσπονδων κρατών παραπέμπουν στον PrKAG. Κατά τη Γερμανία στην προκειμένη περίπτωση είναι ιδιαίτερα σημαντικό να εξεταστεί ο νόμος της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τα δημοτικά τέλη του 1969 (31), ο οποίος αποτέλεσε το υπόδειγμα για τον αντίστοιχο νόμο του Βρανδεμβούργου και αντικατέστησε τον νόμο PrKAG του 1906. Παρά τις απαιτούμενες προσαρμογές της ορολογίας το περιεχόμενο του νόμου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τα δημοτικά τέλη είναι αντίστοιχο με του PrKAG (βλέπε αιτιολογική σκέψη 128 της παρούσας απόφασης). Οι νόμοι για τα δημοτικά τέλη άλλων ομόσπονδων κρατών (π.χ. Ρηνανία-Παλατινάτο, Σλέσβιχ-Χόλσταϊν και Έσση) χρησιμοποίησαν επίσης τον PrKAG ως βάση και τον αντικατέστησαν. |
| --- | --- |

(132)

Ως εκ τούτου, η Γερμανία υποστηρίζει την άποψη ότι οι σημερινοί νόμοι για τα δημοτικά τέλη των παλιών ομόσπονδων κρατών παραπέμπουν στον PrKAG. Κατά τη Γερμανία στην προκειμένη περίπτωση είναι ιδιαίτερα σημαντικό να εξεταστεί ο νόμος της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τα δημοτικά τέλη του 1969 (31), ο οποίος αποτέλεσε το υπόδειγμα για τον αντίστοιχο νόμο του Βρανδεμβούργου και αντικατέστησε τον νόμο PrKAG του 1906. Παρά τις απαιτούμενες προσαρμογές της ορολογίας το περιεχόμενο του νόμου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τα δημοτικά τέλη είναι αντίστοιχο με του PrKAG (βλέπε αιτιολογική σκέψη 128 της παρούσας απόφασης). Οι νόμοι για τα δημοτικά τέλη άλλων ομόσπονδων κρατών (π.χ. Ρηνανία-Παλατινάτο, Σλέσβιχ-Χόλσταϊν και Έσση) χρησιμοποίησαν επίσης τον PrKAG ως βάση και τον αντικατέστησαν.

Υποεπιχείρημα γ:

| (133) | Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι ο νόμος της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τα δημοτικά τέλη κατέχει ειδική θέση που προκύπτει από τη μεταπολεμική διαίρεση της Γερμανίας. Στα χρόνια μετά την ίδρυση της ΛΔΓ καταργήθηκαν οι τοπικές αυτοδιοικήσεις με τον δικό τους κύκλο δράσης στο Βρανδεμβούργο και σε άλλα ομόσπονδα κράτη της Ανατολικής Γερμανίας. Οι ρυθμίσεις θεσπίζονταν σε συγκεντρωτικό επίπεδο διακυβέρνησης. Με το καθεστώς δήμων και κοινοτήτων (Kommunalverfassung) της 17ης Μαΐου 1990 (32) (που θεσπίστηκε από τη βουλή της ΛΔΓ πριν την επανένωση της 3ης Οκτωβρίου 1990) επανήλθε η τοπική αυτοδιοίκηση και ορίστηκε ότι οι δήμοι θα ρυθμίζουν τις δημοσιονομικές υποθέσεις τους με δική τους ευθύνη. Στο πλαίσιο αυτό απέκτησαν το δικαίωμα είσπραξης αμοιβών και τελών για την παροχή δημοτικών υπηρεσιών. |
| --- | --- |

(133)

Η Γερμανία ισχυρίζεται ότι ο νόμος της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τα δημοτικά τέλη κατέχει ειδική θέση που προκύπτει από τη μεταπολεμική διαίρεση της Γερμανίας. Στα χρόνια μετά την ίδρυση της ΛΔΓ καταργήθηκαν οι τοπικές αυτοδιοικήσεις με τον δικό τους κύκλο δράσης στο Βρανδεμβούργο και σε άλλα ομόσπονδα κράτη της Ανατολικής Γερμανίας. Οι ρυθμίσεις θεσπίζονταν σε συγκεντρωτικό επίπεδο διακυβέρνησης. Με το καθεστώς δήμων και κοινοτήτων (Kommunalverfassung) της 17ης Μαΐου 1990 (32) (που θεσπίστηκε από τη βουλή της ΛΔΓ πριν την επανένωση της 3ης Οκτωβρίου 1990) επανήλθε η τοπική αυτοδιοίκηση και ορίστηκε ότι οι δήμοι θα ρυθμίζουν τις δημοσιονομικές υποθέσεις τους με δική τους ευθύνη. Στο πλαίσιο αυτό απέκτησαν το δικαίωμα είσπραξης αμοιβών και τελών για την παροχή δημοτικών υπηρεσιών.

| (134) | Ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη της 27ης Ιουνίου 1991 στηρίζεται στον νόμο της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τα δημοτικά τέλη και σχεδόν ταυτίζεται με αυτόν. |
| --- | --- |

(134)

Ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη της 27ης Ιουνίου 1991 στηρίζεται στον νόμο της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας για τα δημοτικά τέλη και σχεδόν ταυτίζεται με αυτόν.

| (135) | Παρά τη διαφοροποιημένη εξέλιξη του δικαίου στη ΛΔΓ δεν υποδεικνύεται διαφορετική μεταχείριση των νόμων για τα δημοτικά τέλη των ομόσπονδων κρατών της Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας. Ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη συνεχίζει τη νομική παράδοση του PrKAG και απομακρύνεται από τη νομική παράδοση της πρώην ΛΔΓ. Επίσης, δεν υπάρχει θεσμική συνέχεια μεταξύ του συστήματος επεξεργασίας υδάτων (λυμάτων) της ΛΔΓ και του σημερινού συστήματος επεξεργασίας λυμάτων του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου. Με το καθεστώς δήμων και κοινοτήτων (Kommunalverfassung) της 17ης Μαΐου 1990 τέθηκε ο θεμέλιος λίθος για την έκδοση των νόμων για τα δημοτικά τέλη στα νέα ομόσπονδα κράτη. Το περιεχόμενο των νόμων για τα δημοτικά τέλη των νέων ομόσπονδων κρατών συνδέονταν με τους νόμους για τα δημοτικά τέλη των παλιών ομόσπονδων κρατών, οι οποίοι ανάγονταν στον PrKAG. Αυτό αποτελεί αναπόφευκτη συνέπεια του γεγονότος ότι τα νέα ομόσπονδα κράτη προσχώρησαν στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας σύμφωνα με το Σύνταγμα. (33) Αυτό καθίσταται σαφές ιδίως από την εξέλιξη του νόμου του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη. Ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη συνδυάζει τη νομική παράδοση του αντίστοιχου νόμου για τη Βόρεια Ρηνανία Παλατινάτο και τον PrKAG. Η διαίρεση της Γερμανίας και η διακοπή της νομικής παράδοσης στα ομόσπονδα κράτη της Ανατολικής Γερμανίας δεν πρέπει να οδηγήσει σε μειονέκτημα σε σχέση με την ερμηνεία του νόμου του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη. |
| --- | --- |

(135)

Παρά τη διαφοροποιημένη εξέλιξη του δικαίου στη ΛΔΓ δεν υποδεικνύεται διαφορετική μεταχείριση των νόμων για τα δημοτικά τέλη των ομόσπονδων κρατών της Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας. Ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη συνεχίζει τη νομική παράδοση του PrKAG και απομακρύνεται από τη νομική παράδοση της πρώην ΛΔΓ. Επίσης, δεν υπάρχει θεσμική συνέχεια μεταξύ του συστήματος επεξεργασίας υδάτων (λυμάτων) της ΛΔΓ και του σημερινού συστήματος επεξεργασίας λυμάτων του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου. Με το καθεστώς δήμων και κοινοτήτων (Kommunalverfassung) της 17ης Μαΐου 1990 τέθηκε ο θεμέλιος λίθος για την έκδοση των νόμων για τα δημοτικά τέλη στα νέα ομόσπονδα κράτη. Το περιεχόμενο των νόμων για τα δημοτικά τέλη των νέων ομόσπονδων κρατών συνδέονταν με τους νόμους για τα δημοτικά τέλη των παλιών ομόσπονδων κρατών, οι οποίοι ανάγονταν στον PrKAG. Αυτό αποτελεί αναπόφευκτη συνέπεια του γεγονότος ότι τα νέα ομόσπονδα κράτη προσχώρησαν στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας σύμφωνα με το Σύνταγμα. (33) Αυτό καθίσταται σαφές ιδίως από την εξέλιξη του νόμου του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη. Ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη συνδυάζει τη νομική παράδοση του αντίστοιχου νόμου για τη Βόρεια Ρηνανία Παλατινάτο και τον PrKAG. Η διαίρεση της Γερμανίας και η διακοπή της νομικής παράδοσης στα ομόσπονδα κράτη της Ανατολικής Γερμανίας δεν πρέπει να οδηγήσει σε μειονέκτημα σε σχέση με την ερμηνεία του νόμου του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη.

| (136) | Ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη αποτελεί την ιστορική συνέχεια του PrKAG. |
| --- | --- |

(136)

Ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη αποτελεί την ιστορική συνέχεια του PrKAG.

| (137) | Επίσης, η Γερμανία υποστηρίζει ότι και η αρχή της ισοδυναμίας και της κάλυψης των δαπανών ίσχυε ήδη πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης ΕΟΚ το 1958. Η αρχή της ισοδυναμίας προβλέπει ότι ένα τέλος είναι αναλογικό προς την τιμή της υπηρεσίας που παρέχεται από τον δημόσιο τομέα. Αποτελεί βασικό στοιχείο της αρχής του κράτους δικαίου που κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα. Η αρχή της κάλυψης των δαπανών προκύπτει άμεσα από τον PrKAG. Έστω και αν η εν λόγω αρχή δεν εφαρμόζεται αυστηρά σε όλους τους υπολογισμούς τελών, τα έσοδα ενός δήμου από τέλη δεν πρέπει να υπερβαίνουν σημαντικά τις δαπάνες του. |
| --- | --- |

(137)

Επίσης, η Γερμανία υποστηρίζει ότι και η αρχή της ισοδυναμίας και της κάλυψης των δαπανών ίσχυε ήδη πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης ΕΟΚ το 1958. Η αρχή της ισοδυναμίας προβλέπει ότι ένα τέλος είναι αναλογικό προς την τιμή της υπηρεσίας που παρέχεται από τον δημόσιο τομέα. Αποτελεί βασικό στοιχείο της αρχής του κράτους δικαίου που κατοχυρώνεται στο Σύνταγμα. Η αρχή της κάλυψης των δαπανών προκύπτει άμεσα από τον PrKAG. Έστω και αν η εν λόγω αρχή δεν εφαρμόζεται αυστηρά σε όλους τους υπολογισμούς τελών, τα έσοδα ενός δήμου από τέλη δεν πρέπει να υπερβαίνουν σημαντικά τις δαπάνες του.

Τήρηση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της αρχής ίσης μεταχείρισης

| (138) | Επιπλέον, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι τυχόν ανάκτηση των στοιχείων της ενίσχυσης για την περίπτωση που η Επιτροπή θεωρούσε τα τέλη που υπολογίστηκαν για την Propapier ως λειτουργική ενίσχυση, θα παραβίαζε την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της αρχής της ίσης μεταχείρισης. |
| --- | --- |

(138)

Επιπλέον, η Γερμανία ισχυρίζεται ότι τυχόν ανάκτηση των στοιχείων της ενίσχυσης για την περίπτωση που η Επιτροπή θεωρούσε τα τέλη που υπολογίστηκαν για την Propapier ως λειτουργική ενίσχυση, θα παραβίαζε την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της αρχής της ίσης μεταχείρισης.

| (139) | Η αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης αναφέρει ότι 1) ένα θεσμικό όργανο της Ένωσης πρέπει να έχει προκαλέσει δικαιολογημένες προσδοκίες και2) ένας προσεκτικός και συνετός φορέας εκμετάλλευσης δεν επιτρέπεται να είναι σε θέση να προβλέπει την έκδοση ενός μέτρου που μπορεί να θίξει τα συμφέροντά του. |
| --- | --- |

(139)

Η αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης αναφέρει ότι 1) ένα θεσμικό όργανο της Ένωσης πρέπει να έχει προκαλέσει δικαιολογημένες προσδοκίες και2) ένας προσεκτικός και συνετός φορέας εκμετάλλευσης δεν επιτρέπεται να είναι σε θέση να προβλέπει την έκδοση ενός μέτρου που μπορεί να θίξει τα συμφέροντά του.

| (140) | Δεδομένου ότι η ρύθμιση GA (που εγκρίθηκε με την απόφαση στην υπόθεση N 644e/02) δεν θεωρήθηκε κρατική ενίσχυση, η Propapier μπορεί να έχει τη δικαιολογημένη προσδοκία ότι καμία ενίσχυση δεν αποβαίνει προς όφελός της. Η συμβατότητα της εν λόγω ρύθμισης με τη νομοθεσία της Ένωσης δεν είχε αμφισβητηθεί ποτέ, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν είχε εξετάσει παρόμοια μέτρα. |
| --- | --- |

(140)

Δεδομένου ότι η ρύθμιση GA (που εγκρίθηκε με την απόφαση στην υπόθεση N 644e/02) δεν θεωρήθηκε κρατική ενίσχυση, η Propapier μπορεί να έχει τη δικαιολογημένη προσδοκία ότι καμία ενίσχυση δεν αποβαίνει προς όφελός της. Η συμβατότητα της εν λόγω ρύθμισης με τη νομοθεσία της Ένωσης δεν είχε αμφισβητηθεί ποτέ, δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν είχε εξετάσει παρόμοια μέτρα.

| (141) | Τυχόν ανάκτηση του στοιχείου της ενίσχυσης που δεν περιέχεται στα τέλη στην περίπτωση χαρακτηρισμού από την Επιτροπή ως λειτουργικής ενίσχυσης αντιβαίνει την αρχή της ίσης μεταχείρισης, σύμφωνα με την οποία τα ίδια περιστατικά πρέπει να τυγχάνουν ίδιας μεταχείρισης. Τυχόν ανάκτηση θα παρείχε πλεονέκτημα στους ανταγωνιστές της Propapier. |
| --- | --- |

(141)

Τυχόν ανάκτηση του στοιχείου της ενίσχυσης που δεν περιέχεται στα τέλη στην περίπτωση χαρακτηρισμού από την Επιτροπή ως λειτουργικής ενίσχυσης αντιβαίνει την αρχή της ίσης μεταχείρισης, σύμφωνα με την οποία τα ίδια περιστατικά πρέπει να τυγχάνουν ίδιας μεταχείρισης. Τυχόν ανάκτηση θα παρείχε πλεονέκτημα στους ανταγωνιστές της Propapier.

4.3.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (VKU)

| (142) | Οι γερμανικές ενώσεις δήμων και η γερμανική ένωση δημοτικών επιχειρήσεων επιδοκιμάζουν τις παρατηρήσεις της Γερμανίας της 28ης Ιανουαρίου 2011, για τις οποίες συνεργάστηκαν. Ειδικότερα αναφέρονται στο επιχείρημα ότι η επεξεργασία λυμάτων στη Γερμανία αποτελεί μη οικονομικό καθήκον που ανήκει κυρίαρχα στις αρμοδιότητες των δήμων. Οι δήμοι αναλαμβάνουν την οργάνωση και χρηματοδότηση αυτής της δραστηριότητας στο πλαίσιο των αυτοδιοικητικών υποχρεωτικών καθηκόντων του δήμου προς όφελος των πολιτών. |
| --- | --- |

(142)

Οι γερμανικές ενώσεις δήμων και η γερμανική ένωση δημοτικών επιχειρήσεων επιδοκιμάζουν τις παρατηρήσεις της Γερμανίας της 28ης Ιανουαρίου 2011, για τις οποίες συνεργάστηκαν. Ειδικότερα αναφέρονται στο επιχείρημα ότι η επεξεργασία λυμάτων στη Γερμανία αποτελεί μη οικονομικό καθήκον που ανήκει κυρίαρχα στις αρμοδιότητες των δήμων. Οι δήμοι αναλαμβάνουν την οργάνωση και χρηματοδότηση αυτής της δραστηριότητας στο πλαίσιο των αυτοδιοικητικών υποχρεωτικών καθηκόντων του δήμου προς όφελος των πολιτών.

| (143) | Οι γερμανικές ενώσεις δήμων και η γερμανική ένωση δημοτικών επιχειρήσεων εξηγούν ότι το άρθρο 6 παράγραφος 2 εδάφιο 5 του νόμου του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη, σύμφωνα με τον οποίο τα τέλη χρήσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων πρέπει να καλύψουν το κόστος, τους τεκμαρτούς τόκους και τις τεκμαρτές αποσβέσεις, ενώ δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιχορηγήσεις κατά τον υπολογισμό των τεκμαρτών τόκων του επενδυμένου ιδίου κεφαλαίου, είναι προς το συμφέρον των καταναλωτών. Δεδομένου ότι οι επιχορηγήσεις τρίτων δεν αποτελούσαν ίδιο κεφάλαιο επενδυμένο από τους δήμους, οι καταναλωτές δεν χρειάζεται επίσης να καταβάλουν τόκους στους δήμους για αυτές τις επιχορηγήσεις. |
| --- | --- |

(143)

Οι γερμανικές ενώσεις δήμων και η γερμανική ένωση δημοτικών επιχειρήσεων εξηγούν ότι το άρθρο 6 παράγραφος 2 εδάφιο 5 του νόμου του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη, σύμφωνα με τον οποίο τα τέλη χρήσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων πρέπει να καλύψουν το κόστος, τους τεκμαρτούς τόκους και τις τεκμαρτές αποσβέσεις, ενώ δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιχορηγήσεις κατά τον υπολογισμό των τεκμαρτών τόκων του επενδυμένου ιδίου κεφαλαίου, είναι προς το συμφέρον των καταναλωτών. Δεδομένου ότι οι επιχορηγήσεις τρίτων δεν αποτελούσαν ίδιο κεφάλαιο επενδυμένο από τους δήμους, οι καταναλωτές δεν χρειάζεται επίσης να καταβάλουν τόκους στους δήμους για αυτές τις επιχορηγήσεις.

5.   ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ

| (144) | Τα επίμαχα μέτρα θεωρούνται κρατική ενίσχυση, εφόσον πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις: i) Το μέτρο αποτελεί κρατική ενίσχυση ή ενίσχυση που χορηγείται με κρατικούς πόρους, ii) προκύπτει οικονομικό πλεονέκτημα για την επιχείρηση, iii) το πλεονέκτημα είναι επιλεκτικό, και iv) το μέτρο νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές. Η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης επιβεβαιώνεται όταν πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(144)

Τα επίμαχα μέτρα θεωρούνται κρατική ενίσχυση, εφόσον πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις: i) Το μέτρο αποτελεί κρατική ενίσχυση ή ενίσχυση που χορηγείται με κρατικούς πόρους, ii) προκύπτει οικονομικό πλεονέκτημα για την επιχείρηση, iii) το πλεονέκτημα είναι επιλεκτικό, και iv) το μέτρο νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές. Η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης επιβεβαιώνεται όταν πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

| (145) | Ήδη στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ήταν αναμφισβήτητο το γεγονός ότι όλα τα επίμαχα μέτρα περιλαμβάνουν τη χρήση κρατικών πόρων και ότι θα μπορούσαν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές στην εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

(145)

Ήδη στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ήταν αναμφισβήτητο το γεγονός ότι όλα τα επίμαχα μέτρα περιλαμβάνουν τη χρήση κρατικών πόρων και ότι θα μπορούσαν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές στην εσωτερική αγορά.

| (146) | Αναφορικά με τα σημεία της καταγγελίας η Επιτροπή διαπιστώνει ότι πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ 1) μιας εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης υπέρ της Propapier με ειδικά μέτρα υποδομής (κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων και ορισμένα άλλα έργα υποδομής στην περιοχή επέκτασης της βιομηχανικής ζώνης, στην οποία βρίσκεται το εργοστάσιο της Propapier), καθώς και 2) μιας εικαζόμενης ενίσχυσης υπέρ της Propapier υπό τη μορφή μειωμένων τελών για την επεξεργασία λυμάτων. |
| --- | --- |

(146)

Αναφορικά με τα σημεία της καταγγελίας η Επιτροπή διαπιστώνει ότι πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ 1) μιας εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης υπέρ της Propapier με ειδικά μέτρα υποδομής (κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων και ορισμένα άλλα έργα υποδομής στην περιοχή επέκτασης της βιομηχανικής ζώνης, στην οποία βρίσκεται το εργοστάσιο της Propapier), καθώς και 2) μιας εικαζόμενης ενίσχυσης υπέρ της Propapier υπό τη μορφή μειωμένων τελών για την επεξεργασία λυμάτων.

5.1.   ΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΚΡΑΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΓΕΝΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Η ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΥΠΕΡ ΤΗΣ PROPAPIER

| (147) | Κατά το παρελθόν η Επιτροπή υποστήριξε την άποψη ότι οι κρατικές αρχές μπορούν να εκτελούν χωροταξικά έργα στην επικράτειά τους. Έτσι μπορούν να χρηματοδοτούν τις υποδομές που θα ωφελήσουν ενδεχομένως το σύνολο του πληθυσμού. Επιπλέον, η Επιτροπή εκτιμά ότι είναι αδιάφορος ο λόγος για τον οποίο πραγματοποιούνται οι εν λόγω υποδομές, αφού γίνονται προς όφελος του συνόλου. Αντιθέτως, η Επιτροπή εκτιμά ότι εάν παρόμοιες υποδομές είναι χρήσιμες μόνο για μια ιδιωτική επιχείρηση, τότε εκείνη οφείλει να αναλάβει τη χρηματοδότησή τους. Συνεπώς, προκύπτει ότι όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις, η Επιτροπή οφείλει να εξετάζει αναλυτικά τις συγκεκριμένες επιπτώσεις του μέτρου και όχι τους επιδιωκόμενους στόχους. Ως εκ τούτου, στην προκειμένη περίπτωση η Επιτροπή υποστηρίζει την άποψη ότι πρέπει να εξεταστεί ποιες υποδομές ωφελούν το κοινωνικό σύνολο (συμπεριλαμβανομένης της Propapier) και ποιες μόνο την Propapier. Διότι μόνο η τελευταία κατηγορία πρέπει να χρηματοδοτηθεί από την Propapier. (34) |
| --- | --- |

(147)

Κατά το παρελθόν η Επιτροπή υποστήριξε την άποψη ότι οι κρατικές αρχές μπορούν να εκτελούν χωροταξικά έργα στην επικράτειά τους. Έτσι μπορούν να χρηματοδοτούν τις υποδομές που θα ωφελήσουν ενδεχομένως το σύνολο του πληθυσμού. Επιπλέον, η Επιτροπή εκτιμά ότι είναι αδιάφορος ο λόγος για τον οποίο πραγματοποιούνται οι εν λόγω υποδομές, αφού γίνονται προς όφελος του συνόλου. Αντιθέτως, η Επιτροπή εκτιμά ότι εάν παρόμοιες υποδομές είναι χρήσιμες μόνο για μια ιδιωτική επιχείρηση, τότε εκείνη οφείλει να αναλάβει τη χρηματοδότησή τους. Συνεπώς, προκύπτει ότι όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις, η Επιτροπή οφείλει να εξετάζει αναλυτικά τις συγκεκριμένες επιπτώσεις του μέτρου και όχι τους επιδιωκόμενους στόχους. Ως εκ τούτου, στην προκειμένη περίπτωση η Επιτροπή υποστηρίζει την άποψη ότι πρέπει να εξεταστεί ποιες υποδομές ωφελούν το κοινωνικό σύνολο (συμπεριλαμβανομένης της Propapier) και ποιες μόνο την Propapier. Διότι μόνο η τελευταία κατηγορία πρέπει να χρηματοδοτηθεί από την Propapier. (34)

| (148) | Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ο χώρος στάθμευσης, η οδός και η διώρυγα Όντερ-Σπρέε δεν αποτελούν αντικείμενο εκμετάλλευσης επιχειρήσεων, δεδομένου ότι η χρήση τους είναι δωρεάν. Ως εκ τούτου, στην προκειμένη περίπτωση δεν τίθεται το ζήτημα κρατικών ενισχύσεων υπέρ ιδιοκτητών και φορέων εκμετάλλευσης αυτών των υποδομών. |
| --- | --- |

(148)

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ο χώρος στάθμευσης, η οδός και η διώρυγα Όντερ-Σπρέε δεν αποτελούν αντικείμενο εκμετάλλευσης επιχειρήσεων, δεδομένου ότι η χρήση τους είναι δωρεάν. Ως εκ τούτου, στην προκειμένη περίπτωση δεν τίθεται το ζήτημα κρατικών ενισχύσεων υπέρ ιδιοκτητών και φορέων εκμετάλλευσης αυτών των υποδομών.

5.1.1.   Χώρος στάθμευσης

| (149) | Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η θέση του χώρου στάθμευσης είναι δυσμενής και πολύ απομακρυσμένη, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλες επιχειρήσεις στο κέντρο της πόλης και να οδηγήσει τον δήμο να κλείσει χώρους στάθμευσης φορτηγών στο κέντρο της πόλης. Η Γερμανία δεν απέδειξε στην πραγματικότητα το αντίθετο. Ωστόσο, το ίδιο το γεγονός ότι ένας χώρος στάθμευσης βρίσκεται πολύ κοντά σε μια επιχείρηση δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι ο χώρος στάθμευσης κατασκευάστηκε ειδικά για αυτήν την επιχείρηση ή ότι επωφελείται κυρίως αυτή. Η πινακίδα που ανέφερε ο καταγγέλλων (βλέπε αιτιολογική σκέψη 46) και αποδεικνύει τις θέσεις στάθμευσης Ι.Χ. για τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ήταν μόνο προσωρινή και αφορούσε τις κατασκευαστικές εργασίες στον σταθμό, οι οποίες ολοκληρώθηκαν στα τέλη Μαρτίου 2011. Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η πρόσβαση στον χώρο στάθμευσης είναι δωρεάν και από τις δημόσιες οδούς υπάρχουν πολλές πινακίδες, χωρίς να παραπέμπουν σε μια συγκεκριμένη επιχείρηση. Το κατά πόσον ο χώρος στάθμευσης διαθέτει χώρο ανάπαυσης δεν είναι συναφές για τον χαρακτηρισμό του ως γενική υποδομή. |
| --- | --- |

(149)

Ο καταγγέλλων ισχυρίζεται ότι η θέση του χώρου στάθμευσης είναι δυσμενής και πολύ απομακρυσμένη, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλες επιχειρήσεις στο κέντρο της πόλης και να οδηγήσει τον δήμο να κλείσει χώρους στάθμευσης φορτηγών στο κέντρο της πόλης. Η Γερμανία δεν απέδειξε στην πραγματικότητα το αντίθετο. Ωστόσο, το ίδιο το γεγονός ότι ένας χώρος στάθμευσης βρίσκεται πολύ κοντά σε μια επιχείρηση δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι ο χώρος στάθμευσης κατασκευάστηκε ειδικά για αυτήν την επιχείρηση ή ότι επωφελείται κυρίως αυτή. Η πινακίδα που ανέφερε ο καταγγέλλων (βλέπε αιτιολογική σκέψη 46) και αποδεικνύει τις θέσεις στάθμευσης Ι.Χ. για τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ήταν μόνο προσωρινή και αφορούσε τις κατασκευαστικές εργασίες στον σταθμό, οι οποίες ολοκληρώθηκαν στα τέλη Μαρτίου 2011. Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η πρόσβαση στον χώρο στάθμευσης είναι δωρεάν και από τις δημόσιες οδούς υπάρχουν πολλές πινακίδες, χωρίς να παραπέμπουν σε μια συγκεκριμένη επιχείρηση. Το κατά πόσον ο χώρος στάθμευσης διαθέτει χώρο ανάπαυσης δεν είναι συναφές για τον χαρακτηρισμό του ως γενική υποδομή.

| (150) | Η Γερμανία έχει υποβάλει επαρκή αποδεικτικά στοιχεία που υποστηρίζουν ότι ο χώρος στάθμευσης δεν κατασκευάστηκε αποκλειστικά για την Propapier, αλλά ότι αποτελεί τμήμα του οικονομικού συνολικού σχεδίου ανάπτυξης της βιομηχανικής ζώνης. Επιπλέον, η Propapier διαθέτει δικές της θέσεις στάθμευσης για 27 φορτηγά και 213 Ι.Χ. Έχουν σχεδιαστεί επίσης θέσεις στάθμευσης για 120 φορτηγά (η οικοδομική άδεια έχει χορηγηθεί ήδη). Κατά τη στιγμή της έκδοσης της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας η Γερμανία έχει ήδη επιβεβαιώσει ότι οι θέσεις στάθμευσης που ανήκουν στην Propapier για τη στάθμευση οχημάτων των συνεργατών, προμηθευτών και επισκεπτών της επαρκούσαν. |
| --- | --- |

(150)

Η Γερμανία έχει υποβάλει επαρκή αποδεικτικά στοιχεία που υποστηρίζουν ότι ο χώρος στάθμευσης δεν κατασκευάστηκε αποκλειστικά για την Propapier, αλλά ότι αποτελεί τμήμα του οικονομικού συνολικού σχεδίου ανάπτυξης της βιομηχανικής ζώνης. Επιπλέον, η Propapier διαθέτει δικές της θέσεις στάθμευσης για 27 φορτηγά και 213 Ι.Χ. Έχουν σχεδιαστεί επίσης θέσεις στάθμευσης για 120 φορτηγά (η οικοδομική άδεια έχει χορηγηθεί ήδη). Κατά τη στιγμή της έκδοσης της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας η Γερμανία έχει ήδη επιβεβαιώσει ότι οι θέσεις στάθμευσης που ανήκουν στην Propapier για τη στάθμευση οχημάτων των συνεργατών, προμηθευτών και επισκεπτών της επαρκούσαν.

| (151) | Βάσει των προηγούμενων εκτιμήσεων, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την προκαταρκτική της άποψη που απορρέει από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η χρήση του χώρου στάθμευσης δεν προορίζεται αποκλειστικά για την Propapier και δεν περιέχει καμία κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(151)

Βάσει των προηγούμενων εκτιμήσεων, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την προκαταρκτική της άποψη που απορρέει από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η χρήση του χώρου στάθμευσης δεν προορίζεται αποκλειστικά για την Propapier και δεν περιέχει καμία κρατική ενίσχυση.

5.1.2.   Οδός

| (152) | Η οδός είναι δημόσια. Αποτελεί τμήμα του συνολικού έργου αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης το οποίο σχεδιάστηκε ήδη από το 1993, πολύ πριν η Propapier αποφασίσει να εγκατασταθεί στην τοποθεσία αυτή. Σε αντίθεση με τα στοιχεία του καταγγέλλοντος, η οδός δεν σταματάει λίγα μέτρα πίσω από τη χαρτοποιία της Propapier, αλλά συνδέει την παρούσα βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε και τη βόρεια επεκτεινόμενη περιοχή με τον αυτοκινητόδρομο B 112. Το τελευταίο τμήμα ολοκληρώθηκε το 2013. Η νέα οδός μπορεί επίσης να λειτουργήσει προς όφελος και άλλων επιχειρήσεων, δεδομένου ότι παρέχει δυνατότητες ανάπτυξης για τη βιομηχανική ζώνη ArcelorMittal και άλλες βιομηχανικές ζώνες. Η οδός μπορεί να μειώσει τον χρόνο οδήγησης για την κίνηση που αφορά τη βιομηχανία και το εμπόριο προς Φρανκφούρτη (Όντερ) και παρέχει στις επιχειρήσεις της Φρανκφούρτης καλύτερη πρόσβαση στο εσωτερικό λιμάνι του Eisenhüttenstadt. |
| --- | --- |

(152)

Η οδός είναι δημόσια. Αποτελεί τμήμα του συνολικού έργου αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης το οποίο σχεδιάστηκε ήδη από το 1993, πολύ πριν η Propapier αποφασίσει να εγκατασταθεί στην τοποθεσία αυτή. Σε αντίθεση με τα στοιχεία του καταγγέλλοντος, η οδός δεν σταματάει λίγα μέτρα πίσω από τη χαρτοποιία της Propapier, αλλά συνδέει την παρούσα βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε και τη βόρεια επεκτεινόμενη περιοχή με τον αυτοκινητόδρομο B 112. Το τελευταίο τμήμα ολοκληρώθηκε το 2013. Η νέα οδός μπορεί επίσης να λειτουργήσει προς όφελος και άλλων επιχειρήσεων, δεδομένου ότι παρέχει δυνατότητες ανάπτυξης για τη βιομηχανική ζώνη ArcelorMittal και άλλες βιομηχανικές ζώνες. Η οδός μπορεί να μειώσει τον χρόνο οδήγησης για την κίνηση που αφορά τη βιομηχανία και το εμπόριο προς Φρανκφούρτη (Όντερ) και παρέχει στις επιχειρήσεις της Φρανκφούρτης καλύτερη πρόσβαση στο εσωτερικό λιμάνι του Eisenhüttenstadt.

| (153) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την προκαταρκτική της άποψη που απορρέει από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η χρήση της οδού δεν προορίζεται αποκλειστικά για την Propapier και δεν περιέχει καμία κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(153)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την προκαταρκτική της άποψη που απορρέει από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η χρήση της οδού δεν προορίζεται αποκλειστικά για την Propapier και δεν περιέχει καμία κρατική ενίσχυση.

5.1.3.   Διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε

| (154) | Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε στην καταγγελία του ότι τα μέτρα υποδομής στο πλαίσιο της διαπλάτυνσης και εκβάθυνσης της διώρυγας Όντερ-Σπρέε αφορούν αποκλειστικά την Propapier και περιέχουν κρατική ενίσχυση υπέρ της Propapier. Το 2008 το Eisenhüttenstadt επέκτεινε τη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, προκειμένου να προσελκύσει επιχειρήσεις. Από το 2003 κατασκευάστηκαν στο συνολικό μήκος της διώρυγας (η οποία αποτελεί τμήμα των διευρωπαϊκών δικτύων) υδατοφράκτες. Εντούτοις, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο αιτιώδους συνάφειας μεταξύ αυτών των μέτρων υποδομής και της εγκατάστασης της Propapier ή παροχής επιλεκτικού πλεονεκτήματος υπέρ της Propapier στο πλαίσιο των μέτρων αυτών. Επιπλέον, η Επιτροπή συμφωνεί με τη Γερμανία ότι η διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε αποτελεί τμήμα της απαιτούμενης τακτικής συντήρησης της διώρυγας. |
| --- | --- |

(154)

Ο καταγγέλλων ισχυρίστηκε στην καταγγελία του ότι τα μέτρα υποδομής στο πλαίσιο της διαπλάτυνσης και εκβάθυνσης της διώρυγας Όντερ-Σπρέε αφορούν αποκλειστικά την Propapier και περιέχουν κρατική ενίσχυση υπέρ της Propapier. Το 2008 το Eisenhüttenstadt επέκτεινε τη βιομηχανική ζώνη στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, προκειμένου να προσελκύσει επιχειρήσεις. Από το 2003 κατασκευάστηκαν στο συνολικό μήκος της διώρυγας (η οποία αποτελεί τμήμα των διευρωπαϊκών δικτύων) υδατοφράκτες. Εντούτοις, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο αιτιώδους συνάφειας μεταξύ αυτών των μέτρων υποδομής και της εγκατάστασης της Propapier ή παροχής επιλεκτικού πλεονεκτήματος υπέρ της Propapier στο πλαίσιο των μέτρων αυτών. Επιπλέον, η Επιτροπή συμφωνεί με τη Γερμανία ότι η διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε αποτελεί τμήμα της απαιτούμενης τακτικής συντήρησης της διώρυγας.

| (155) | Επομένως, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την προκαταρκτική της άποψη που απορρέει από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε δεν αποτελεί επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier και δεν περιέχει καμία ενίσχυση. |
| --- | --- |

(155)

Επομένως, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την προκαταρκτική της άποψη που απορρέει από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε δεν αποτελεί επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της Propapier και δεν περιέχει καμία ενίσχυση.

5.1.4.   Μονάδα επεξεργασίας λυμάτων

| (156) | Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η ικανότητα της υφιστάμενης υποδομής επεξεργασίας λυμάτων εκτός της επεκταθείσας βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε είναι περιορισμένη. Η εναπομείνασα ικανότητα της υφιστάμενης μονάδας επεξεργασίας λυμάτων στο Eisenhüttenstadt θα μπορούσε να καλύψει μόνο τις ανάγκες ενός μικρού ακόμα επενδυτή, ενώ στην περίπτωση εγκατάστασης ενός μεγαλύτερου ή περισσότερων μικρών επενδυτών στη νέα βιομηχανική ζώνη δεν θα επαρκούσε. |
| --- | --- |

(156)

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η ικανότητα της υφιστάμενης υποδομής επεξεργασίας λυμάτων εκτός της επεκταθείσας βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε είναι περιορισμένη. Η εναπομείνασα ικανότητα της υφιστάμενης μονάδας επεξεργασίας λυμάτων στο Eisenhüttenstadt θα μπορούσε να καλύψει μόνο τις ανάγκες ενός μικρού ακόμα επενδυτή, ενώ στην περίπτωση εγκατάστασης ενός μεγαλύτερου ή περισσότερων μικρών επενδυτών στη νέα βιομηχανική ζώνη δεν θα επαρκούσε.

| (157) | Επίσης, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της TAZV δεν κατασκευάστηκε αποκλειστικά για την Propapier. Η κατασκευή είχε ήδη σχεδιαστεί στο πλαίσιο άλλων πιθανών επενδύσεων κατά τα έτη 2004-2006, καιρό πριν την εγκατάσταση της Propapier. Η Γερμανία προσκόμισε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είχε ήδη σχεδιαστεί στο πλαίσιο της οικονομικής αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Επίσης, η Γερμανία προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία για πολλές διαφημιστικές εκστρατείες που στόχευαν στην προσέλκυση επενδυτών για την επέκταση της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, οι οποίες όμως απέβησαν άκαρπες μέχρι εκείνη τη στιγμή, διότι οι περιφερειακές αρχές δεν είχαν καταφέρει να προσελκύσουν άλλους επενδυτές (εκτός από την Propapier, την EnWB και την 5N PV). |
| --- | --- |

(157)

Επίσης, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων της TAZV δεν κατασκευάστηκε αποκλειστικά για την Propapier. Η κατασκευή είχε ήδη σχεδιαστεί στο πλαίσιο άλλων πιθανών επενδύσεων κατά τα έτη 2004-2006, καιρό πριν την εγκατάσταση της Propapier. Η Γερμανία προσκόμισε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είχε ήδη σχεδιαστεί στο πλαίσιο της οικονομικής αξιοποίησης της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε. Επίσης, η Γερμανία προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία για πολλές διαφημιστικές εκστρατείες που στόχευαν στην προσέλκυση επενδυτών για την επέκταση της βιομηχανικής ζώνης στη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, οι οποίες όμως απέβησαν άκαρπες μέχρι εκείνη τη στιγμή, διότι οι περιφερειακές αρχές δεν είχαν καταφέρει να προσελκύσουν άλλους επενδυτές (εκτός από την Propapier, την EnWB και την 5N PV).

| (158) | Ενώ η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων από τεχνικής πλευράς – με το πρώτο στάδιο αναερόβιου καθαρισμού – έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να μπορεί να επεξεργαστεί τα λύματα της βαριάς βιομηχανίας όπως τα λύματα των εργοστασίων παραγωγής χαρτονιού για κιβώτια από ανακυκλωμένες ίνες, ένα πρώτο στάδιο αναερόβιου καθαρισμού θα ενδιέφερε και άλλους χρήστες οι οποίοι παράγουν βιομηχανικά λύματα που έχουν μολυνθεί από οργανικές ουσίες, όπως επιχειρήσεις της βιομηχανίας ποτών και τροφίμων. Επίσης, οι μονάδες επεξεργασίας υδάτων με πρώτο στάδιο αναερόβιου καθαρισμού για βιομηχανικά λύματα τα οποία έχουν μολυνθεί σημαντικά από οργανικές ουσίες, προσφέρουν πολυάριθμα οικονομικά και οικολογικά πλεονεκτήματα. |
| --- | --- |

(158)

Ενώ η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων από τεχνικής πλευράς – με το πρώτο στάδιο αναερόβιου καθαρισμού – έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να μπορεί να επεξεργαστεί τα λύματα της βαριάς βιομηχανίας όπως τα λύματα των εργοστασίων παραγωγής χαρτονιού για κιβώτια από ανακυκλωμένες ίνες, ένα πρώτο στάδιο αναερόβιου καθαρισμού θα ενδιέφερε και άλλους χρήστες οι οποίοι παράγουν βιομηχανικά λύματα που έχουν μολυνθεί από οργανικές ουσίες, όπως επιχειρήσεις της βιομηχανίας ποτών και τροφίμων. Επίσης, οι μονάδες επεξεργασίας υδάτων με πρώτο στάδιο αναερόβιου καθαρισμού για βιομηχανικά λύματα τα οποία έχουν μολυνθεί σημαντικά από οργανικές ουσίες, προσφέρουν πολυάριθμα οικονομικά και οικολογικά πλεονεκτήματα.

| (159) | Έστω και αν η μονάδα της TAZV με το σημερινό της μέγεθος καλύπτει κυρίως τις ανάγκες της Propapier, χρησιμοποιείται επίσης – υπό τις ίδιες προϋποθέσεις – από αμφότερες τις εγκατεστημένες στην περιοχή επιχειρήσεις. Η σπονδυλωτή κατασκευή της δίνει τη δυνατότητα επέκτασης της μονάδας για την επεξεργασία των λυμάτων άλλων χρηστών. Ακόμα και χωρίς σπονδυλωτή επέκταση υφίστανται επί του παρόντος αποθέματα ικανότητας ύψους [20-40] %, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για λύματα άλλων επιχειρήσεων, ενώ η τρέχουσα συνολική ικανότητα θα μπορούσε να αυξηθεί στο διπλάσιο (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 80 έως 84). Η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είναι διαθέσιμη αδιακρίτως για όλους τους χρήστες (οι νέοι επενδυτές που εγκαθίστανται στη βιομηχανική ζώνη υπόκεινται σε υποχρέωση σύνδεσης και χρήσης) και η μονάδα έχει τη δυνατότητα επεξεργασίας λυμάτων και από επιχειρήσεις που δεν δραστηριοποιούνται στη χαρτοποιία. |
| --- | --- |

(159)

Έστω και αν η μονάδα της TAZV με το σημερινό της μέγεθος καλύπτει κυρίως τις ανάγκες της Propapier, χρησιμοποιείται επίσης – υπό τις ίδιες προϋποθέσεις – από αμφότερες τις εγκατεστημένες στην περιοχή επιχειρήσεις. Η σπονδυλωτή κατασκευή της δίνει τη δυνατότητα επέκτασης της μονάδας για την επεξεργασία των λυμάτων άλλων χρηστών. Ακόμα και χωρίς σπονδυλωτή επέκταση υφίστανται επί του παρόντος αποθέματα ικανότητας ύψους [20-40] %, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για λύματα άλλων επιχειρήσεων, ενώ η τρέχουσα συνολική ικανότητα θα μπορούσε να αυξηθεί στο διπλάσιο (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 80 έως 84). Η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είναι διαθέσιμη αδιακρίτως για όλους τους χρήστες (οι νέοι επενδυτές που εγκαθίστανται στη βιομηχανική ζώνη υπόκεινται σε υποχρέωση σύνδεσης και χρήσης) και η μονάδα έχει τη δυνατότητα επεξεργασίας λυμάτων και από επιχειρήσεις που δεν δραστηριοποιούνται στη χαρτοποιία.

| (160) | Κατά την άποψη της Επιτροπής, το γεγονός ότι η μονάδα της TAZV επί του παρόντος χρησιμοποιείται κυρίως (κατά μέσο όρο [< 70] % και έως [< 70] %) από την Propapier δεν σημαίνει οπωσδήποτε ότι η μονάδα αποτελεί ειδική υποδομή, δεδομένου ότι η σπονδυλωτή κατασκευή είναι εύλογη από οικονομικής πλευράς σε περιόδους περιορισμένου δημόσιου προϋπολογισμού. Σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος, από το αναγκαίο κόστος για τον διπλασιασμό της ικανότητας της μονάδας της TAZV, το οποίο εκτιμάται από τη Γερμανία σε λιγότερο από το 50 % του αρχικού επενδυτικού κόστους, προκύπτει ότι η σπονδυλωτή κατασκευή της μονάδας επιτρέπει οικονομίες κλίμακας. |
| --- | --- |

(160)

Κατά την άποψη της Επιτροπής, το γεγονός ότι η μονάδα της TAZV επί του παρόντος χρησιμοποιείται κυρίως (κατά μέσο όρο [< 70] % και έως [< 70] %) από την Propapier δεν σημαίνει οπωσδήποτε ότι η μονάδα αποτελεί ειδική υποδομή, δεδομένου ότι η σπονδυλωτή κατασκευή είναι εύλογη από οικονομικής πλευράς σε περιόδους περιορισμένου δημόσιου προϋπολογισμού. Σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του καταγγέλλοντος, από το αναγκαίο κόστος για τον διπλασιασμό της ικανότητας της μονάδας της TAZV, το οποίο εκτιμάται από τη Γερμανία σε λιγότερο από το 50 % του αρχικού επενδυτικού κόστους, προκύπτει ότι η σπονδυλωτή κατασκευή της μονάδας επιτρέπει οικονομίες κλίμακας.

| (161) | Το γεγονός ότι η περιφερειακή ενίσχυση για την κατασκευή της μονάδας χορηγήθηκε υπό τον όρο να εγκατασταθεί ένας βασικός επενδυτής (στην προκειμένη περίπτωση η Propapier) στην περιοχή επέκτασης της βιομηχανικής ζώνης, θεωρείται από την Επιτροπή χρηστή δημόσια διοίκηση ανεπαρκών πόρων, δεδομένου ότι δεν είναι εύλογο να ξεκινήσει η κατασκευή μιας μεγάλης δημόσιας υποδομής πριν την εξασφάλιση της χρήσης της, ούτε η υπερδιαστασιολόγησή της. |
| --- | --- |

(161)

Το γεγονός ότι η περιφερειακή ενίσχυση για την κατασκευή της μονάδας χορηγήθηκε υπό τον όρο να εγκατασταθεί ένας βασικός επενδυτής (στην προκειμένη περίπτωση η Propapier) στην περιοχή επέκτασης της βιομηχανικής ζώνης, θεωρείται από την Επιτροπή χρηστή δημόσια διοίκηση ανεπαρκών πόρων, δεδομένου ότι δεν είναι εύλογο να ξεκινήσει η κατασκευή μιας μεγάλης δημόσιας υποδομής πριν την εξασφάλιση της χρήσης της, ούτε η υπερδιαστασιολόγησή της.

| (162) | Το επιχείρημα ότι οι χαρτοποιίες κατά κανόνα διαθέτουν δικές τους μονάδες επεξεργασίας λυμάτων απορρίπτεται με βάση τα αριθμητικά στοιχεία που προσκόμισε η Γερμανία. Έστω και αν ορισμένες επιχειρήσεις της χαρτοβιομηχανίας, όπως και σε άλλους βιομηχανικούς κλάδους, διαθέτουν δικές τους μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, το γεγονός αυτό από μόνο του δεν υποδεικνύει ότι σε περιπτώσεις, στις οποίες οι χρήστες της βιομηχανίας χρησιμοποιούν τη δημόσια μονάδα επεξεργασίας λυμάτων, το κράτος παρέχει πλεονέκτημα στους χρήστες, διότι οι χρήστες καλύπτουν το κόστος με τα τέλη που καταβάλλουν. |
| --- | --- |

(162)

Το επιχείρημα ότι οι χαρτοποιίες κατά κανόνα διαθέτουν δικές τους μονάδες επεξεργασίας λυμάτων απορρίπτεται με βάση τα αριθμητικά στοιχεία που προσκόμισε η Γερμανία. Έστω και αν ορισμένες επιχειρήσεις της χαρτοβιομηχανίας, όπως και σε άλλους βιομηχανικούς κλάδους, διαθέτουν δικές τους μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, το γεγονός αυτό από μόνο του δεν υποδεικνύει ότι σε περιπτώσεις, στις οποίες οι χρήστες της βιομηχανίας χρησιμοποιούν τη δημόσια μονάδα επεξεργασίας λυμάτων, το κράτος παρέχει πλεονέκτημα στους χρήστες, διότι οι χρήστες καλύπτουν το κόστος με τα τέλη που καταβάλλουν.

| (163) | Συνεπώς, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί μια γενική υποδομή και συνεπώς η επιχορήγηση για τη μονάδα της TAZV δεν αποτελεί επενδυτική ενίσχυση υπέρ της Propapier. Σε αντίθεση με τον χώρο στάθμευσης, την οδό και τη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, η λειτουργία της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί οικονομική δραστηριότητα, δεδομένου ότι ο φορέας εκμετάλλευσης παρέχει στην αγορά μια υπηρεσία (επεξεργασία λυμάτων) έναντι αμοιβής. Εντούτοις, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οποιαδήποτε ενίσχυση υπέρ της TAZV θα αποτελούσε σε κάθε περίπτωση υφιστάμενη ενίσχυση (αιτιολογικές σκέψεις 51 έως 57 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας). Συνεπώς, στην παρούσα απόφαση δεν είναι απαραίτητη η περαιτέρω αξιολόγηση οποιασδήποτε ενίσχυσης υπέρ της TAZV. |
| --- | --- |

(163)

Συνεπώς, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί μια γενική υποδομή και συνεπώς η επιχορήγηση για τη μονάδα της TAZV δεν αποτελεί επενδυτική ενίσχυση υπέρ της Propapier. Σε αντίθεση με τον χώρο στάθμευσης, την οδό και τη διώρυγα Όντερ-Σπρέε, η λειτουργία της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί οικονομική δραστηριότητα, δεδομένου ότι ο φορέας εκμετάλλευσης παρέχει στην αγορά μια υπηρεσία (επεξεργασία λυμάτων) έναντι αμοιβής. Εντούτοις, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οποιαδήποτε ενίσχυση υπέρ της TAZV θα αποτελούσε σε κάθε περίπτωση υφιστάμενη ενίσχυση (αιτιολογικές σκέψεις 51 έως 57 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας). Συνεπώς, στην παρούσα απόφαση δεν είναι απαραίτητη η περαιτέρω αξιολόγηση οποιασδήποτε ενίσχυσης υπέρ της TAZV.

| (164) | Συνοψίζοντας, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα έργα υποδομής που χρηματοδοτήθηκαν με κρατικούς πόρους στην επέκταση της βιομηχανικής ζώνης, στην οποία βρίσκεται το νέο εργοστάσιο της Propapier, δεν προορίζονται αποκλειστικά για τη χαρτοποιία και, ως εκ τούτου, δεν πρέπει να χαρακτηρίζονται ως υποδομές αποκλειστικής χρήσης και ως κρατική ενίσχυση υπέρ της Propapier. Αυτό σημαίνει ότι οι επιδοτούμενες επενδύσεις δεν αποτελούν ενιαία επένδυση κατά την έννοια της παραγράφου 60 των ΚΓΠΕ με την περιφερειακή επενδυτική ενίσχυση για τη χαρτοποιία της Propapier, η οποία εγκρίθηκε στην τελική της απόφαση σχετικά με την υπόθεση SA.23827 (2013/C) (βλέπε υποσημείωση 4). Συνεπώς, η αξιολόγηση της επενδυτικής ενίσχυσης υπέρ της Propapier, η οποία ήταν το αντικείμενο της αναφερθείσας απόφασης, παραμένει άθικτη από την παρούσα απόφαση. |
| --- | --- |

(164)

Συνοψίζοντας, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα έργα υποδομής που χρηματοδοτήθηκαν με κρατικούς πόρους στην επέκταση της βιομηχανικής ζώνης, στην οποία βρίσκεται το νέο εργοστάσιο της Propapier, δεν προορίζονται αποκλειστικά για τη χαρτοποιία και, ως εκ τούτου, δεν πρέπει να χαρακτηρίζονται ως υποδομές αποκλειστικής χρήσης και ως κρατική ενίσχυση υπέρ της Propapier. Αυτό σημαίνει ότι οι επιδοτούμενες επενδύσεις δεν αποτελούν ενιαία επένδυση κατά την έννοια της παραγράφου 60 των ΚΓΠΕ με την περιφερειακή επενδυτική ενίσχυση για τη χαρτοποιία της Propapier, η οποία εγκρίθηκε στην τελική της απόφαση σχετικά με την υπόθεση SA.23827 (2013/C) (βλέπε υποσημείωση 4). Συνεπώς, η αξιολόγηση της επενδυτικής ενίσχυσης υπέρ της Propapier, η οποία ήταν το αντικείμενο της αναφερθείσας απόφασης, παραμένει άθικτη από την παρούσα απόφαση.

5.2.   ΤΑ ΜΕΙΩΜΕΝΑ ΤΕΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΘΕΩΡΗΘΟΥΝ ΚΡΑΤΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ

| (165) | Αναφορικά με το επιχείρημα της Γερμανίας ότι εάν στο πλαίσιο μιας ρύθμισης χορηγήθηκε στον φορέα εκμετάλλευσης ένα μέτρο που δεν χαρακτηρίστηκε από την Επιτροπή ως ενίσχυση, δεν είναι δυνατή η μεταβίβαση καμίας «ενίσχυσης» στον χρήστη της αντίστοιχης υποδομής, η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει εκ νέου ότι στην απόφαση σχετικά με το καθεστώς ενισχύσεων N 644e/2002 δεν αναφέρεται κατά πόσο τα τέλη που εισπράττονται για τη χρήση της υποδομής αποτελούν σε ορισμένες περιπτώσεις ενίσχυση υπέρ των χρηστών της υποδομής. Η Επιτροπή εμμένει στη διαπίστωσή της από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι δεν έλαβε υπόψη καμία ρύθμιση τελών που θα ίσχυε για τις επιχορηγήσεις που παρασχέθηκαν στο πλαίσιο της κοινοποιηθείσας ρύθμισης. Συνεπώς, η απόφαση για έγκριση της ρύθμισης δεν μπορεί να θεωρηθεί έγκριση για ρητώς επιτρεπόμενες ενισχύσεις, η νομική βάση των οποίων θα ήταν ο νόμος για τα δημοτικά τέλη. |
| --- | --- |

(165)

Αναφορικά με το επιχείρημα της Γερμανίας ότι εάν στο πλαίσιο μιας ρύθμισης χορηγήθηκε στον φορέα εκμετάλλευσης ένα μέτρο που δεν χαρακτηρίστηκε από την Επιτροπή ως ενίσχυση, δεν είναι δυνατή η μεταβίβαση καμίας «ενίσχυσης» στον χρήστη της αντίστοιχης υποδομής, η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει εκ νέου ότι στην απόφαση σχετικά με το καθεστώς ενισχύσεων N 644e/2002 δεν αναφέρεται κατά πόσο τα τέλη που εισπράττονται για τη χρήση της υποδομής αποτελούν σε ορισμένες περιπτώσεις ενίσχυση υπέρ των χρηστών της υποδομής. Η Επιτροπή εμμένει στη διαπίστωσή της από την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι δεν έλαβε υπόψη καμία ρύθμιση τελών που θα ίσχυε για τις επιχορηγήσεις που παρασχέθηκαν στο πλαίσιο της κοινοποιηθείσας ρύθμισης. Συνεπώς, η απόφαση για έγκριση της ρύθμισης δεν μπορεί να θεωρηθεί έγκριση για ρητώς επιτρεπόμενες ενισχύσεις, η νομική βάση των οποίων θα ήταν ο νόμος για τα δημοτικά τέλη.

| (166) | Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. |
| --- | --- |

(166)

Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

| (167) | Η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης πρέπει να διαπιστωθεί ανεξάρτητα από το 1) κατά πόσον η οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα και οι γερμανικές νομοθετικές διατάξεις για την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας απαιτούν πλήρη κάλυψη του κόστους για τη διάθεση των υπηρεσιών επεξεργασίας λυμάτων και 2) κατά πόσον τα τέλη είναι συμβατά με τις διατάξεις αυτών των νομοθετικών διατάξεων. Με άλλα λόγια, ακόμα και τα μέτρα τα οποία είναι συμβατά τόσο με την οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα όσο και με τις ισχύουσες γερμανικές νομοθετικές διατάξεις μπορούν να αποτελούν κρατικές ενισχύσεις, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ (βλέπε αιτιολογική σκέψη 144). |
| --- | --- |

(167)

Η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης πρέπει να διαπιστωθεί ανεξάρτητα από το 1) κατά πόσον η οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα και οι γερμανικές νομοθετικές διατάξεις για την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας απαιτούν πλήρη κάλυψη του κόστους για τη διάθεση των υπηρεσιών επεξεργασίας λυμάτων και 2) κατά πόσον τα τέλη είναι συμβατά με τις διατάξεις αυτών των νομοθετικών διατάξεων. Με άλλα λόγια, ακόμα και τα μέτρα τα οποία είναι συμβατά τόσο με την οδηγία-πλαίσιο της ΕΕ για τα ύδατα όσο και με τις ισχύουσες γερμανικές νομοθετικές διατάξεις μπορούν να αποτελούν κρατικές ενισχύσεις, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ (βλέπε αιτιολογική σκέψη 144).

Κρατικοί πόροι και καταλογισμός

| (168) | Τα τέλη που πρέπει να καταβάλλονται για τη χρήση της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων καθορίζονται και εισπράττονται από τον δήμο σύμφωνα με το άρθρο 6 του νόμου για τα δημοτικά τέλη του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου. Ο καθορισμός των τελών κάτω από το επίπεδο που θα επέλεγε ένας ιδιώτης επενδυτής συνεπάγεται απώλεια εσόδων για τον δήμο. |
| --- | --- |

(168)

Τα τέλη που πρέπει να καταβάλλονται για τη χρήση της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων καθορίζονται και εισπράττονται από τον δήμο σύμφωνα με το άρθρο 6 του νόμου για τα δημοτικά τέλη του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου. Ο καθορισμός των τελών κάτω από το επίπεδο που θα επέλεγε ένας ιδιώτης επενδυτής συνεπάγεται απώλεια εσόδων για τον δήμο.

| (169) | Συνεπώς, το μέτρο κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ χορηγείται από το κράτος ή από κρατικούς πόρους, δεδομένου ότι το εισόδημα των δήμων θα μειωνόταν από το πλεονέκτημα που παρέχεται στην Propapier. |
| --- | --- |

(169)

Συνεπώς, το μέτρο κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ χορηγείται από το κράτος ή από κρατικούς πόρους, δεδομένου ότι το εισόδημα των δήμων θα μειωνόταν από το πλεονέκτημα που παρέχεται στην Propapier.

| (170) | Ο καθορισμός των τελών σε επίπεδο πλεονεκτικό για μια επιχείρηση θα καταλογιζόταν επίσης στο κράτος, διότι ο καθορισμός των τελών αποδίδεται σε μια δημόσια αρχή – την πόλη Eisenhüttenstadt. |
| --- | --- |

(170)

Ο καθορισμός των τελών σε επίπεδο πλεονεκτικό για μια επιχείρηση θα καταλογιζόταν επίσης στο κράτος, διότι ο καθορισμός των τελών αποδίδεται σε μια δημόσια αρχή – την πόλη Eisenhüttenstadt.

Οικονομικό πλεονέκτημα

| (171) | Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας (35), η Επιτροπή θα έπρεπε να εξετάσει κατά πόσον τα τέλη επεξεργασίας λυμάτων που καταβάλλονται από την Propapier καθορίστηκαν με τρόπο ώστε να παρέχουν (επιλεκτικό) οικονομικό πλεονέκτημα στην Propapier. |
| --- | --- |

(171)

Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας (35), η Επιτροπή θα έπρεπε να εξετάσει κατά πόσον τα τέλη επεξεργασίας λυμάτων που καταβάλλονται από την Propapier καθορίστηκαν με τρόπο ώστε να παρέχουν (επιλεκτικό) οικονομικό πλεονέκτημα στην Propapier.

| (172) | Υπενθυμίζω, συγκεκριμένα ότι, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η έννοια του «πλεονεκτήματος» περιλαμβάνει όχι μόνο θετικές παροχές, όπως είναι οι επιδοτήσεις, αλλά και τις παρεμβάσεις εκείνες οι οποίες, ανεξαρτήτως μορφής, ελαφρύνουν τις επιβαρύνσεις που βαρύνουν κανονικά τον προϋπολογισμό μιας επιχειρήσεως και οι οποίες, κατά συνέπεια, χωρίς να είναι επιδοτήσεις υπό τη στενή έννοια του όρου, είναι της ιδίας φύσεως ή έχουν τα ίδια αποτελέσματα (36). |
| --- | --- |

(172)

Υπενθυμίζω, συγκεκριμένα ότι, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η έννοια του «πλεονεκτήματος» περιλαμβάνει όχι μόνο θετικές παροχές, όπως είναι οι επιδοτήσεις, αλλά και τις παρεμβάσεις εκείνες οι οποίες, ανεξαρτήτως μορφής, ελαφρύνουν τις επιβαρύνσεις που βαρύνουν κανονικά τον προϋπολογισμό μιας επιχειρήσεως και οι οποίες, κατά συνέπεια, χωρίς να είναι επιδοτήσεις υπό τη στενή έννοια του όρου, είναι της ιδίας φύσεως ή έχουν τα ίδια αποτελέσματα (36).

| (173) | Αναφορικά με την παρούσα περίπτωση, τίθεται το ζήτημα κατά πόσο τα τέλη επεξεργασίας λυμάτων που καταβάλλονται από την Propapier είναι χαμηλότερα από το κόστος που θα βάραινε μια συγκρίσιμη επιχείρηση υπό φυσιολογικές συνθήκες, ήτοι κατά πόσο το ύψος των τελών συμφωνεί με την αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Κατά την άποψη της Επιτροπής, αυτό μπορεί να εξεταστεί με δύο τρόπους:






  — | Σύγκριση της τιμής που καταβάλλεται από την Propapier με μια τιμή αναφοράς, η οποία χρεώνεται συνήθως στο αντίστοιχο κράτος μέλος για την επεξεργασία λυμάτων. |
| --- | --- | --- |

(173)

Αναφορικά με την παρούσα περίπτωση, τίθεται το ζήτημα κατά πόσο τα τέλη επεξεργασίας λυμάτων που καταβάλλονται από την Propapier είναι χαμηλότερα από το κόστος που θα βάραινε μια συγκρίσιμη επιχείρηση υπό φυσιολογικές συνθήκες, ήτοι κατά πόσο το ύψος των τελών συμφωνεί με την αρχή του οικονομικού φορέα που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς. Κατά την άποψη της Επιτροπής, αυτό μπορεί να εξεταστεί με δύο τρόπους:

—

Σύγκριση της τιμής που καταβάλλεται από την Propapier με μια τιμή αναφοράς, η οποία χρεώνεται συνήθως στο αντίστοιχο κράτος μέλος για την επεξεργασία λυμάτων.

| — | Εκ των προτέρων ανάλυση αποδοτικότητας από την οποία προκύπτει ότι ένας ιδιώτης προμηθευτής θα χρέωνε ανάλογα τέλη. |
| --- | --- |

—

Εκ των προτέρων ανάλυση αποδοτικότητας από την οποία προκύπτει ότι ένας ιδιώτης προμηθευτής θα χρέωνε ανάλογα τέλη.

Τιμές αναφοράς

| (174) | Με βάση την οργάνωση της αγοράς που περιγράφηκε από τη Γερμανία (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 112-113) και λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι φορείς εκμετάλλευσης (ακόμα και οι ιδιώτες) δεν μπορούν να καθορίσουν ελεύθερα τις τιμές για τις υπηρεσίες τους, καθώς οι τιμές προβλέπονται από τη νομοθεσία (με τον νόμο του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη), η Επιτροπή υποστηρίζει την άποψη ότι δεν είναι δυνατός ο υπολογισμός τιμών αναφοράς, τις οποίες έχει ζητήσει ένας φορέας εκμετάλλευσης του ιδιωτικού τομέα σύμφωνα με τους συνήθεις όρους της αγοράς. |
| --- | --- |

(174)

Με βάση την οργάνωση της αγοράς που περιγράφηκε από τη Γερμανία (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 112-113) και λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι φορείς εκμετάλλευσης (ακόμα και οι ιδιώτες) δεν μπορούν να καθορίσουν ελεύθερα τις τιμές για τις υπηρεσίες τους, καθώς οι τιμές προβλέπονται από τη νομοθεσία (με τον νόμο του Βρανδεμβούργου για τα δημοτικά τέλη), η Επιτροπή υποστηρίζει την άποψη ότι δεν είναι δυνατός ο υπολογισμός τιμών αναφοράς, τις οποίες έχει ζητήσει ένας φορέας εκμετάλλευσης του ιδιωτικού τομέα σύμφωνα με τους συνήθεις όρους της αγοράς.

| (175) | Επίσης, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Γερμανία προσκόμισε στοιχεία για τιμές τις οποίες χρεώνουν οι άλλες επιχειρήσεις του κλάδου στον οποίο δραστηριοποιείται η Propapier. Παρόλο που η Γερμανία ισχυρίζεται ότι οι υποβληθείσες τιμές αναφοράς είναι μέσες τιμές που αντικατοπτρίζουν το πλήρες κόστος, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να υποδεικνύει κατά πόσο τα τέλη αυτά περιέχουν κρατικές ενισχύσεις. Η Επιτροπή δεν μπόρεσε να άρει τις αμφιβολίες της για τη χρησιμότητα των στοιχείων αυτών ως βάσης σύγκρισης. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι τιμές αυτές, κατά την άποψη της Επιτροπής, κατά περίπτωση αντικατοπτρίζουν διαφορετικό πραγματικό κόστος και δεν είναι βέβαιο κατά πόσο περιέχουν κρατικές ενισχύσεις. |
| --- | --- |

(175)

Επίσης, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Γερμανία προσκόμισε στοιχεία για τιμές τις οποίες χρεώνουν οι άλλες επιχειρήσεις του κλάδου στον οποίο δραστηριοποιείται η Propapier. Παρόλο που η Γερμανία ισχυρίζεται ότι οι υποβληθείσες τιμές αναφοράς είναι μέσες τιμές που αντικατοπτρίζουν το πλήρες κόστος, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να υποδεικνύει κατά πόσο τα τέλη αυτά περιέχουν κρατικές ενισχύσεις. Η Επιτροπή δεν μπόρεσε να άρει τις αμφιβολίες της για τη χρησιμότητα των στοιχείων αυτών ως βάσης σύγκρισης. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι τιμές αυτές, κατά την άποψη της Επιτροπής, κατά περίπτωση αντικατοπτρίζουν διαφορετικό πραγματικό κόστος και δεν είναι βέβαιο κατά πόσο περιέχουν κρατικές ενισχύσεις.

Εκ των προτέρων ανάλυση αποδοτικότητας

| (176) | Δεδομένης της έλλειψης αξιόπιστων τιμών αναγωγής της αγοράς, η Επιτροπή υποστηρίζει την άποψη ότι με βάση μια άλλη, γενικά αναγνωρισμένη μέθοδο τυποποιημένης αξιολόγησης μπορεί να διαπιστωθεί κατά πόσον μια δικαιοπραξία είναι συμβατή με τους συνήθεις όρους της αγοράς. Κατά την άποψη της Επιτροπής, για τις υποδομές που είναι διαθέσιμες σε όλους τους χρήστες και δεν αφορούν αποκλειστικά συγκεκριμένους χρήστες, μπορεί να θεωρηθεί ότι τηρείται η αρχή του οικονομικού φορέα/ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, εφόσον οι χρήστες της υποδομής συμβάλλουν από μια εκ των προτέρων θέση αυξητικά στην αποδοτικότητα του φορέα εκμετάλλευσης. (37) |
| --- | --- |

(176)

Δεδομένης της έλλειψης αξιόπιστων τιμών αναγωγής της αγοράς, η Επιτροπή υποστηρίζει την άποψη ότι με βάση μια άλλη, γενικά αναγνωρισμένη μέθοδο τυποποιημένης αξιολόγησης μπορεί να διαπιστωθεί κατά πόσον μια δικαιοπραξία είναι συμβατή με τους συνήθεις όρους της αγοράς. Κατά την άποψη της Επιτροπής, για τις υποδομές που είναι διαθέσιμες σε όλους τους χρήστες και δεν αφορούν αποκλειστικά συγκεκριμένους χρήστες, μπορεί να θεωρηθεί ότι τηρείται η αρχή του οικονομικού φορέα/ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, εφόσον οι χρήστες της υποδομής συμβάλλουν από μια εκ των προτέρων θέση αυξητικά στην αποδοτικότητα του φορέα εκμετάλλευσης. (37)

| (177) | Αυτό ισχύει όταν η συμφωνία του φορέα εκμετάλλευσης με έναν χρήστη επιτρέπει στον φορέα εκμετάλλευσης να καλύψει το κόστος από τη συμφωνία με εύλογο περιθώριο κέρδους βάσει σταθερών μεσοπρόθεσμων προοπτικών (38). |
| --- | --- |

(177)

Αυτό ισχύει όταν η συμφωνία του φορέα εκμετάλλευσης με έναν χρήστη επιτρέπει στον φορέα εκμετάλλευσης να καλύψει το κόστος από τη συμφωνία με εύλογο περιθώριο κέρδους βάσει σταθερών μεσοπρόθεσμων προοπτικών (38).

| (178) | Η ανάλυση αυτή θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη το σύνολο των εσόδων και του αναμενόμενου επαυξητικού κόστους που βαρύνει τον φορέα εκμετάλλευσης σε σχέση με τις δραστηριότητες του αντίστοιχου χρήστη. (39) |
| --- | --- |

(178)

Η ανάλυση αυτή θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη το σύνολο των εσόδων και του αναμενόμενου επαυξητικού κόστους που βαρύνει τον φορέα εκμετάλλευσης σε σχέση με τις δραστηριότητες του αντίστοιχου χρήστη. (39)

| (179) | Το εν λόγω επαυξητικό κόστος περιλαμβάνει όλες τις κατηγορίες δαπανών και επενδύσεων, όπως για παράδειγμα επαυξητικό κόστος προσωπικού, εξοπλισμού και επενδύσεων, που προκύπτουν λόγω της παρουσίας του χρήστη (40). Αντιθέτως, δεν λαμβάνεται υπόψη το κόστος το οποίο θα βάραινε ούτως ή άλλως τον φορέα εκμετάλλευσης, ανεξάρτητα από τη συμφωνία με τον χρήστη. |
| --- | --- |

(179)

Το εν λόγω επαυξητικό κόστος περιλαμβάνει όλες τις κατηγορίες δαπανών και επενδύσεων, όπως για παράδειγμα επαυξητικό κόστος προσωπικού, εξοπλισμού και επενδύσεων, που προκύπτουν λόγω της παρουσίας του χρήστη (40). Αντιθέτως, δεν λαμβάνεται υπόψη το κόστος το οποίο θα βάραινε ούτως ή άλλως τον φορέα εκμετάλλευσης, ανεξάρτητα από τη συμφωνία με τον χρήστη.

| (180) | Με βάση τους παράγοντες αυτούς, η Επιτροπή θεωρεί ότι τηρείται η αρχή του οικονομικού φορέα/ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, ήτοι ότι τα μειωμένα τέλη δεν παρέχουν κανένα πλεονέκτημα στην Propapier για τους εξής λόγους:






  α) | Η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είναι διαθέσιμη για όλους τους χρήστες και δεν αφορά αποκλειστικά την Propapier. |
| --- | --- | --- |

(180)

Με βάση τους παράγοντες αυτούς, η Επιτροπή θεωρεί ότι τηρείται η αρχή του οικονομικού φορέα/ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς, ήτοι ότι τα μειωμένα τέλη δεν παρέχουν κανένα πλεονέκτημα στην Propapier για τους εξής λόγους:

α)

Η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων είναι διαθέσιμη για όλους τους χρήστες και δεν αφορά αποκλειστικά την Propapier.

| β) | Τα τέλη που καταβάλλονται από την Propapier περιλαμβάνουν το κόστος λειτουργίας, επισκευής, συντήρησης, προσωπικού και διοικητικών εισφορών, τεκμαρτών αποσβέσεων και τεκμαρτών τόκων στο 20 % του ιδίου κεφαλαίου που επενδύθηκε στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων. Συνεπώς, τα τέλη καλύπτουν το σύνολο του επαυξητικού κόστους που βαρύνει τον φορέα εκμετάλλευσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων σε σχέση με τις δραστηριότητες της Propapier. |
| --- | --- |

β)

Τα τέλη που καταβάλλονται από την Propapier περιλαμβάνουν το κόστος λειτουργίας, επισκευής, συντήρησης, προσωπικού και διοικητικών εισφορών, τεκμαρτών αποσβέσεων και τεκμαρτών τόκων στο 20 % του ιδίου κεφαλαίου που επενδύθηκε στη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων. Συνεπώς, τα τέλη καλύπτουν το σύνολο του επαυξητικού κόστους που βαρύνει τον φορέα εκμετάλλευσης της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων σε σχέση με τις δραστηριότητες της Propapier.

| (181) | Αναφορικά με το εύλογο περιθώριο κέρδους, το οποίο πρέπει να καλύπτεται από τα τέλη εκτός από το επαυξητικό κόστος, πρέπει να διαπιστωθεί ότι τα τέλη στην παρούσα περίπτωση καλύπτουν όχι μόνο το επαυξητικό κόστος, αλλά και τους τεκμαρτούς τόκους στο 20 % του ιδίου κεφαλαίου που επενδύθηκε. Έστω και αν αυτό δεν έχει καθοριστεί ρητώς ως εύλογο κέρδος σύμφωνα με τη μέθοδο που ορίζεται παραπάνω για τον υπολογισμό του επαυξητικού κόστους, αποτελεί πρόσθετο εισόδημα για τον φορέα εκμετάλλευσης, όπως θα ίσχυε και για ένα εύλογο κέρδος. |
| --- | --- |

(181)

Αναφορικά με το εύλογο περιθώριο κέρδους, το οποίο πρέπει να καλύπτεται από τα τέλη εκτός από το επαυξητικό κόστος, πρέπει να διαπιστωθεί ότι τα τέλη στην παρούσα περίπτωση καλύπτουν όχι μόνο το επαυξητικό κόστος, αλλά και τους τεκμαρτούς τόκους στο 20 % του ιδίου κεφαλαίου που επενδύθηκε. Έστω και αν αυτό δεν έχει καθοριστεί ρητώς ως εύλογο κέρδος σύμφωνα με τη μέθοδο που ορίζεται παραπάνω για τον υπολογισμό του επαυξητικού κόστους, αποτελεί πρόσθετο εισόδημα για τον φορέα εκμετάλλευσης, όπως θα ίσχυε και για ένα εύλογο κέρδος.

| (182) | Δεδομένου ότι τα τέλη δεν παρέχουν στην Propapier κανένα πλεονέκτημα και επομένως δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση, η Επιτροπή δεν χρειαζόταν να εξετάσει κατά πόσο αποτελούν υφιστάμενη ενίσχυση (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 123 έως 137) ή λειτουργική ενίσχυση (βλέπε αιτιολογική σκέψη 26) ή κατά πόσον μια τέτοια λειτουργική ενίσχυση θα ήταν συμβατή με την εσωτερική αγορά. Με βάση τη διαπίστωση αυτή, η Επιτροπή μπορεί επίσης να αφήσει ανοιχτό το ζήτημα κατά πόσον η κάλυψη των τελών (στην περίπτωση χαρακτηρισμού ως λειτουργικής ενίσχυσης) αντιβαίνει την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της αρχής της ίσης μεταχείρισης. |
| --- | --- |

(182)

Δεδομένου ότι τα τέλη δεν παρέχουν στην Propapier κανένα πλεονέκτημα και επομένως δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση, η Επιτροπή δεν χρειαζόταν να εξετάσει κατά πόσο αποτελούν υφιστάμενη ενίσχυση (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 123 έως 137) ή λειτουργική ενίσχυση (βλέπε αιτιολογική σκέψη 26) ή κατά πόσον μια τέτοια λειτουργική ενίσχυση θα ήταν συμβατή με την εσωτερική αγορά. Με βάση τη διαπίστωση αυτή, η Επιτροπή μπορεί επίσης να αφήσει ανοιχτό το ζήτημα κατά πόσον η κάλυψη των τελών (στην περίπτωση χαρακτηρισμού ως λειτουργικής ενίσχυσης) αντιβαίνει την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της αρχής της ίσης μεταχείρισης.

6.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

| (183) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ούτε η κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας υδάτων της TAZV, η κατασκευή του χώρου στάθμευσης, η νέα οδός, ούτε η διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε αποτελούν αποκλειστικά μέτρα υποδομής. |
| --- | --- |

(183)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ούτε η κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας υδάτων της TAZV, η κατασκευή του χώρου στάθμευσης, η νέα οδός, ούτε η διαπλάτυνση/εκβάθυνση της διώρυγας Όντερ-Σπρέε αποτελούν αποκλειστικά μέτρα υποδομής.

| (184) | Επιπλέον, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα τέλη που εισπράττονται για την επεξεργασία λυμάτων δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση. Η αρχή του οικονομικού φορέα/ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς τηρείται και, κατά συνέπεια, δεν παρέχεται κανένα οικονομικό πλεονέκτημα στην Propapier PM2 GmbH. |
| --- | --- |

(184)

Επιπλέον, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα τέλη που εισπράττονται για την επεξεργασία λυμάτων δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση. Η αρχή του οικονομικού φορέα/ιδιώτη επενδυτή που ενεργεί σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς τηρείται και, κατά συνέπεια, δεν παρέχεται κανένα οικονομικό πλεονέκτημα στην Propapier PM2 GmbH.

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Τα μέτρα υποδομής που υλοποιήθηκαν από τη Γερμανία δεν αποτελούν αποκλειστικά μέτρα υποδομής για την Propapier PM2 GmbH. Τα τέλη που χρεώνει η TAZV στην Propapier για τη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων δεν περιέχουν καμία κρατική ενίσχυση. Κατά συνέπεια, τα μέτρα υποδομής και οι κανόνες για τον καθορισμό των τελών δεν αποτελούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 1 Οκτωβρίου 2014.

Για την Επιτροπή

Joaquín ALMUNIA

Αντιπρόεδρος

---

(1)  ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ C 7 της 12.1.2011, σ. 10.

2

(3)  Πρβ. υποσημείωση 2.

3

(4)  Απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση για την ενίσχυση N 582/2007 (ΕΕ C 131 της 29.5.2008, σ. 6). Λόγω της προσβολής από την ανταγωνίστρια εταιρεία Smurfit Kappa, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με απόφαση της 10ης Ιουλίου 2012 στην υπόθεση T-304/08, Smurfit Kappa Group plc κατά Επιτροπής, ακύρωσε την απόφαση της Επιτροπής. Στις 15 Μαΐου 2013 η Επιτροπή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας για την κοινοποιηθείσα περιφερειακή ενίσχυση υπέρ της Propapier (υπόθεση ενίσχυσης SA.23827(2013/C), ΕΕ. C 230 της 8.8.2013, σ. 39). Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας στην υπόθεση για την ενίσχυση SA.23827 (2013/C) αναφέρονται τα εξής: «Εάν η Επιτροπή σύμφωνα με την επίσημη διαδικασία έρευνας στην υπόθεση για την ενίσχυση SA.36147 (C 30/2010) καταλήξει στο συμπέρασμα ότι άλλες επιδοτούμενες επενδύσεις από κοινού με τις επενδύσεις στη χαρτοποιία της Propapier αποτελούν ενιαία επένδυση ή ότι η Propapier έχει λάβει άλλες ενισχύσεις με τη μορφή μέτρων υποδομής, τότε πρέπει να εξεταστεί η συμβατότητα της συνολικής δέσμης επιδότησης με το σημείο 67 των ΚΓΠΕ.»

4

(5)  Με δικόγραφο της 15ης Μαΐου 2013 η Γερμανία κοινοποίησε ότι για επιλέξιμο κόστος ύψους 38 561 588 ευρώ καταβλήθηκε ποσό ύψους 30 849 271 ευρώ.

5

(6)  Επέκταση των δημοτικών υποδομών στήριξης των οικονομικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο του κοινού καθεστώτος ενισχύσεων (Gemeinschaftsausgabe) «Βελτίωση της περιφερειακής οικονομικής διάρθρωσης» σύμφωνα με το μέρος II σημείο 7 του προγράμματος-πλαισίου ε) Κατασκευή ή επέκταση μονάδων για την απομάκρυνση ή τον καθαρισμό λυμάτων και αποβλήτων.

6

(7)  Απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση για την ενίσχυση N 644e/02, C(2003)1999 της 9ης Ιουλίου 2003 (ΕΕ C 197 της 21.8.2003, σ. 12).

7

(8)  Νόμος για τα δημοτικά τέλη του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου (KAG). Η έκδοση του KAG, όπως ίσχυε κατά τη στιγμή λήψης της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας ήταν η έκδοση της 31ης Μαρτίου 2004 (GVBl. I/04, αριθ. 08, σ. 174), όπως τροποποιήθηκε τελευταία με το άρθρο 1 του νόμου της 27ης Μαΐου 2009 (GVBl. I/09, αριθ. 07, σ. 160).

8

(9)  Το άρθρο 6 του KAG όπως ίσχυε κατά τη στιγμή λήψης της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας αναφέρει τα εξής:

9

«Bei der Ermittlung der Verzinsung und der Abschreibungen bleibt der aus Beiträgen und bei der Verzinsung zusätzlich auch der aus Zuschüssen Dritter aufgebrachte Eigenkapitalanteil außer Betracht.»

(Μετάφραση: Κατά τον υπολογισμό των επιτοκίων και των αποσβέσεων δεν λαμβάνεται υπόψη το ποσοστό ιδίου κεφαλαίου που συγκεντρώθηκε από εισφορές και, στην περίπτωση απόδοσης τόκων, και από επιχορηγήσεις τρίτων.)

Στην τροποποιημένη έκδοση του KAG της 5ης Δεκεμβρίου 2013 (GVBI. I/13, [40]) αναφέρονται τα εξής:

«Bei der Ermittlung der Verzinsung und der Abschreibungen bleibt der aus Beiträgen aufgebrachte Eigenkapitalanteil außer Betracht (Abzugskapital). Die Gemeinden und Gemeindeverbände können ganz oder teilweise 1) Zuschüsse Dritter als Abzugskapital behandeln, 2) von einer Auflösung des Abzugskapitals zur Ermittlung der Verzinsung absehen, soweit dadurch die dauerhafte Bedienung des Kapitaldienstes nicht gefährdet wird.»

(Μετάφραση: Κατά τον υπολογισμό των επιτοκίων και των αποσβέσεων δεν λαμβάνεται υπόψη το ποσοστό ιδίου κεφαλαίου που συγκεντρώθηκε από εισφορές (παρακρατούμενο κεφάλαιο). Οι δήμοι και οι ενώσεις δήμων μπορούν εν όλω ή εν μέρει 1) να μεταχειρίζονται επιχορηγήσεις τρίτων ως παρακρατούμενο κεφάλαιο, 2) να εξαιρέσουν το παρακρατούμενο κεφάλαιο από την τοκοφορία, στον βαθμό που έτσι δεν τίθεται σε κίνδυνο η εξυπηρέτηση του κεφαλαίου.)

(10)  Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας εξετάζεται εκτενώς η αντίστοιχη νομοθεσία της ΕΕ και της Γερμανίας για τον τομέα της επεξεργασίας λυμάτων: η οδηγία 91/271/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1991 για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων (ΕΕ L 135 της 30.5.1991, σ. 40), η οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2000 για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων (ΕΕ L 327 της 22.12.2000, σ. 1), ο γερμανικός νόμος για το υδρολογικό καθεστώς (Wasserhaushaltsgesetz), ο νόμος του Βρανδεμβούργου για τα ύδατα και ο KAG του Βρανδεμβούργου. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το θέμα αυτό μπορείτε να ανατρέξετε στην αιτιολογική σκέψη 40 της παρούσας απόφασης.

10

(11)  Οι τρεις προαναφερθείσες πτυχές αναφέρονται ρητώς στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ως λόγοι κίνησης της επίσημης διαδικασίας έρευνας. Μολονότι το ζήτημα κατά πόσο η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί αποκλειστική υποδομή, εξετάστηκε στο πλαίσιο της έρευνας για το εάν τα μειωμένα τέλη συνιστούν ενίσχυση (βλέπε τις αιτιολογικές σκέψεις 86 έως 89 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας), ο καταγγέλλων ανέφερε εκ νέου αυτό το στοιχείο της αρχικής καταγγελίας του στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας. Αυτό το στοιχείο διαβιβάστηκε (μαζί με άλλους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντος) στις γερμανικές αρχές, οι οποίες αναφέρθηκαν στις απαντήσεις τους και σε αυτό το ζήτημα. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η Γερμανία είχε αρκετές δυνατότητες να υποβάλει παρατηρήσεις σχετικά με τον αποκλειστικό χαρακτήρα της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων, κατά την άποψη της Επιτροπής θα πρέπει αυτή η έρευνα να πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης.

11

(12)  ΕΕ C 54 της 4.3.2006, σ. 13.

12

(13)  Η καταγγελία αφορά επίσης τον σταθμό παραγωγής ενέργειας ο οποίος αρχικά αποτελούσε τμήμα της κοινοποιηθείσας επένδυσης της Propapier. Εντούτοις, η Γερμανία κοινοποίησε στην Επιτροπή τη μεταγενέστερη τροποποίηση του έργου (ότι ο σταθμός παραγωγής ενέργειας δεν περιλαμβανόταν στην κοινοποίηση) και μείωσε αντίστοιχα το ποσό της αρχικά εγκριθείσας ενίσχυσης. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν υπάρχει λόγος να συνεχίσει να παρακολουθεί την καταγγελία σε σχέση με το στοιχείο αυτό.

13

(14)  Βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 87 έως 88 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

14

(15)  Το άρθρο 9 της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα σχετικά με την κάλυψη του κόστος των υπηρεσιών ύδατος αναφέρει τα εξής: «Τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη την αρχή της ανάκτησης του κόστους των υπηρεσιών ύδατος, συμπεριλαμβανομένου του κόστους για το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική ανάλυση που διεξάγεται σύμφωνα με το παράρτημα III, και ειδικότερα σύμφωνα με την αρχή “ο ρυπαίνων πληρώνει”.»

15

(16)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 69 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

16

(17)  ΕΕ L 260 της 6.10.1999, σ. 1, ιδίως τα τμήματα II.4.4 και IV.3.3.1.

17

(18)  ΕΕ L 12 της 15.1.2002, σ. 1, ιδίως τις αιτιολογικές σκέψεις 196 και 201.

18

(19)  Επιπλέον, ήδη πριν από την έκδοση της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας η Γερμανία ισχυρίστηκε ότι η Επιτροπή στην υπόθεση Lenzing Lyocell (ΕΕ L 38 της 8.2.2001, σ. 33, αιτιολογική σκέψη 41) δέχτηκε τα στοιχεία που διαβίβασε η Αυστρία, από τα οποία προέκυπτε ότι η τιμή 0,50 ευρώ ανά κυβικό μέτρο ήταν η συνήθης τιμή επεξεργασίας λυμάτων κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1990. Ωστόσο, η Επιτροπή διαπίστωσε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας ότι η απόφαση στην υπόθεση Lenzing Lyocell αφορά στοιχεία τα οποία ίσχυαν περισσότερα από δέκα χρόνια πριν την παρούσα περίπτωση και αφορούσαν άλλο κράτος μέλος.

19

(20)  Πρβ. άρθρο 12 παράγραφος 2 του καθεστώτος δήμων και κοινοτήτων του ομόσπονδου κράτους του Βρανδεμβούργου (BbgKVerf) σε σχέση με το άρθρο 7 παράγραφος 1 και 8 σημείο f του καταστατικού της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων της TAZV στη βιομηχανική ζώνη του Eisenhüttenstadt.

20

(21)  Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Van Gerven της 28ης Απριλίου 1993 στην υπόθεση C-225/91 (Matra κατά Επιτροπής), Συλλογή 1993, I-3202, I-3222 (I-3235, σκέψη 28).

21

(22)  Επαγγελματικό απόρρητο.

22

(23)  Μπορείτε να ανατρέξετε στη διεύθυνση www.ipwonline.de.

23

(24)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 24ης Μαρτίου 2011 στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις Flughafen Leipzig-Halle και Mitteldeutsche Flughafen AG κατά Επιτροπής, T-455/08, και Freistaat Sachsen και Land Sachsen-Anhalt κατά Επιτροπής, T-443/08, όπως επιβεβαιώθηκε αργότερα με απόφαση του Δικαστηρίου της 19ης Δεκεμβρίου 2012, Mitteldeutsche Flughafen AG και Flughafen Leipzig-Halle GmbH κατά Επιτροπής, C-288/11 P.

24

(25)  Η Γερμανία διαβίβασε μια σύνοψη της γερμανικής νομοθεσίας και των νομικών κειμένων που αφορά τον υπολογισμό των τελών και στα 16 ομόσπονδα κράτη. Κανένας από τους νόμους αυτούς δεν επιτρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι τεκμαρτοί τόκοι σε επιχορηγήσεις. Πρβ. παράρτημα 10 του δικογράφου Γερμανίας της 1ης Νοεμβρίου 2013.

25

(26)  Βλέπε υποσημείωση 19 σχετικά με μια εξήγηση για τη συνάφεια του εν λόγω ζητήματος.

26

(27)  Βλέπε απόφαση του Πρωτοδικείου της 30ής Απριλίου 2002, Gibraltar κατά Επιτροπής στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-195/01 και T-207/01, Συλλογή 2002, II-2309, σκέψη 111.

27

(28)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 9ης Αυγούστου 1994, Namur-Les assurances du crédit SA κατά Office national du ducroire κ.λπ., C-44/93, Συλλογή 1994, I-3829, σκέψη 29.

28

(29)  Ενώ ο νόμος της Βαυαρίας παρέχει στους δήμους γενικά μόνο το δικαίωμα είσπραξης των τελών, σχετικά με την εφαρμογή του μια δικαστική απόφαση παραπέμπει για τον υπολογισμό των τελών στις αντίστοιχες παραγράφους του PrKAG.

29

(30)  Βλέπε σ. 36 Nordrhein-Westfalen, αιτιολόγηση του νόμου της κυβέρνησης του ομόσπονδου κράτους, LT-Drs. 5/810.

30

(31)  Άρθρο 6 παράγραφος 1 KAG NW και άρθρο 6 KAG Brandenburg: «Τα εκτιμώμενα έσοδα από τα τέλη δεν πρέπει να υπερβαίνουν το προβλεπόμενο κόστος της εγκατάστασης ή μονάδας». Άρθρο 6 παράγραφος 2 KAG NW και άρθρο 6 παράγραφος 2 KAG Brandenburg: Στο εύλογο κόστος «συμπεριλαμβάνονται και αμοιβές για υπηρεσίες που παρασχέθηκαν από τρίτους, αποσβέσεις που προσδιορίζονται ομοιόμορφα μετά την εικαζόμενη διάρκεια χρήσης ή αποδοτικότητα, καθώς και αντίστοιχη τοκοφορία των κεφαλαιουχικών δαπανών. Οι τόκοι των εισφορών και των επιχορηγήσεων τρίτων δεν λαμβάνονται υπόψη.»

31

(32)  Νόμος για την αυτοδιοίκηση των δήμων και ενώσεων δήμων στη ΛΔΓ της 17ης Μαΐου 1990.

32

(33)  Σύμφωνα με το άρθρο 23 εδάφιο 2 GG της 23ης Μαΐου 1949.

33

(34)  Απόφαση 2003/227/ΕΚ της Επιτροπής, της 2ας Αυγούστου 2002, σχετικά με διάφορα μέτρα και σχετικά με την κρατική ενίσχυση που χορήγησε η Ισπανία υπέρ του κέντρου αναψυχής "Terra Mítica SA", Benidorm (Alicante) (ΕΕ L 91 της 8.4.2003, σ. 23), αιτιολογική σκέψη 64.

34

(35)  Βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 66 και 68 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας.

35

(36)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 23ης Φεβρουαρίου 1961, De Gezamenlijke Steenkolenmijnen in Limburg κατά Ανωτάτης Αρχής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα στην υπόθεση 30-59, Συλλογή 1961, σ. 1, απόφαση του Δικαστηρίου της 1ης Δεκεμβρίου 1998, Ecotrade κατά AFS, C-200/97, Συλλογή 1998, I-7907, σκέψη 34· απόφαση του Δικαστηρίου της 19ης Μαΐου 1999, Ιταλία κατά Επιτροπής, C-6/97, Συλλογή 1999, I-2981, σκέψη 15.

36

(37)  Βλέπε σκέψη 63 των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις σε αερολιμένες και αεροπορικές εταιρείες (ΕΕ C 99 της 4.4.2014, σ. 3).

37

(38)  Ομοίως

38

(39)  Εάν ο φορέας εκμετάλλευσης πρέπει, για παράδειγμα, να επεκτείνει ή να προσαρμόσει τις υποδομές προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες ενός συγκεκριμένου χρήστη, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το αντίστοιχο κόστος υπολογισμού του επαυξητικού κόστους. Βλέπε σκέψη 64 εδάφιο 4 των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις σε αερολιμένες και αεροπορικές εταιρείες.

39

(40)  Βλέπε σκέψη 64 των κατευθυντήριων γραμμών της Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις σε αερολιμένες και αεροπορικές εταιρείες και αιτιολογική σκέψη 94 της απόφασης της Επιτροπής στην υπόθεση SA.1885 – C 5/08 (πρώην NN 58/07) – Δανία – Παράνομες ρυθμίσεις για επιδοτήσεις της εταιρείας Αερολιμένας Aarhus προς τη Ryanair.

40

---