# Il-Ġurnal Uffiċjali L 170/2021

| | ISSN 1977-074X |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | L 170 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Leġiżlazzjoni | Volum 6412 ta' Mejju 2021 |

ISSN 1977-074X

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

L 170

Edizzjoni bil-Malti

Leġiżlazzjoni

Volum 6412 ta' Mejju 2021

---

| Werrej | | I   Atti leġiżlattivi | Paġna |
| --- | --- | --- | --- |
| | | REGOLAMENTI |
| | * | Regolament (UE) 2021/695 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ April 2021 li jistabbilixxi l-Orizzont Ewropa — il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni, li jistabbilixxi r-regoli tiegħu għall-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni, u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1290/2013 u (UE) Nru 1291/2013 (
  1
  ) | 1 |
| | * | Regolament (UE) 2021/696 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ April 2021 li jistabbilixxi l-Programm Spazjali tal-Unjoni u l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Programm Spazjali u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 912/2010, (UE) Nru 1285/2013 u, (UE) Nru 377/2014 u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE | 69 |
| | * | Regolament (UE) 2021/697 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2021 li jistabbilixxi l-Fond Ewropew għad-Difiża u li jħassar ir-Regolament (UE) 2018/1092 (
  1
  ) | 149 |

Werrej

I   Atti leġiżlattivi

Paġna

REGOLAMENTI

*

Regolament (UE) 2021/695 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ April 2021 li jistabbilixxi l-Orizzont Ewropa — il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni, li jistabbilixxi r-regoli tiegħu għall-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni, u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1290/2013 u (UE) Nru 1291/2013 (
  1
  )

1

1

*

Regolament (UE) 2021/696 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ April 2021 li jistabbilixxi l-Programm Spazjali tal-Unjoni u l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Programm Spazjali u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 912/2010, (UE) Nru 1285/2013 u, (UE) Nru 377/2014 u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE

69

*

Regolament (UE) 2021/697 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2021 li jistabbilixxi l-Fond Ewropew għad-Difiża u li jħassar ir-Regolament (UE) 2018/1092 (
  1
  )

1

149

| | | II   Atti mhux leġiżlattivi |
| --- | --- | --- |
| | | DEĊIŻJONIJIET |
| | * | Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/698 tad-30 ta’ April 2021 dwar is-sigurtà tas-sistemi u s-servizzi skjerati, operati u użati taħt il-Programm Spazjali tal-Unjoni li jistgħu jaffettwaw is-sigurtà tal-Unjoni, u li tħassar id-Deċiżjoni 2014/496/PESK | 178 |

II   Atti mhux leġiżlattivi

DEĊIŻJONIJIET

*

Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/698 tad-30 ta’ April 2021 dwar is-sigurtà tas-sistemi u s-servizzi skjerati, operati u użati taħt il-Programm Spazjali tal-Unjoni li jistgħu jaffettwaw is-sigurtà tal-Unjoni, u li tħassar id-Deċiżjoni 2014/496/PESK

178

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Test b'rilevanza għaż-ŻEE. |

---

(1)   Test b'rilevanza għaż-ŻEE.

1

| MT | L-Atti li t-titoli tagħhom huma stampati b'tipa ċara huma dawk li għandhom x'jaqsmu mal-maniġment ta' kuljum ta' materji agrikoli, u li ġeneralment huma validi għal perijodu limitat.
  It-titoli ta'l-atti l-oħra kollha huma stampati b'tipa skura u mmarkati b'asterisk quddiemhom. |
| --- | --- |

MT

L-Atti li t-titoli tagħhom huma stampati b'tipa ċara huma dawk li għandhom x'jaqsmu mal-maniġment ta' kuljum ta' materji agrikoli, u li ġeneralment huma validi għal perijodu limitat.

It-titoli ta'l-atti l-oħra kollha huma stampati b'tipa skura u mmarkati b'asterisk quddiemhom.

---

I Atti leġiżlattivi

REGOLAMENTI

| 12.5.2021 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | L 170/1 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2021

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

L 170/1

---

REGOLAMENT (UE) 2021/695 TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

tat-28 ta’ April 2021

li jistabbilixxi l-Orizzont Ewropa — il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni, li jistabbilixxi r-regoli tiegħu għall-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni, u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1290/2013 u (UE) Nru 1291/2013

(Test b’rilevanza għaż-ŻEE)

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 173(3), l-Artikolu 182(1), l-Artikolu 183, u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 188 tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea,

Wara li l-abbozz tal-att leġislattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,

Wara li kkunsidraw l-opinjonijiet tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (1),

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni (2),

Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġislattiva ordinarja (3),

Billi:

| (1) | Huwa objettiv tal-Unjoni li ssaħħaħ il-bażijiet xjentifiċi u teknoloġiċi tagħha billi ssaħħaħ iż-żona Ewropea tar-riċerka (ŻER) fejn ir-riċerkaturi, l-għarfien xjentifiku u t-teknoloġija jiċċirkolaw liberament u tħeġġeġ l-iżvilupp tal-kompetittività tagħha, inkluż fl-industrija tagħha, filwaqt li tippromwovi l-attivitajiet kollha ta' riċerka u innovazzjoni (R&I) biex jinkisbu l-prijoritajiet strateġiċi tal-Unjoni, li fl-aħħar mill-aħħar għandhom l-għan biex jippromwovu l-paċi, il-valuri tal-Unjoni u l-benesseri tal-popli tagħha. |
| --- | --- |

(1)

Huwa objettiv tal-Unjoni li ssaħħaħ il-bażijiet xjentifiċi u teknoloġiċi tagħha billi ssaħħaħ iż-żona Ewropea tar-riċerka (ŻER) fejn ir-riċerkaturi, l-għarfien xjentifiku u t-teknoloġija jiċċirkolaw liberament u tħeġġeġ l-iżvilupp tal-kompetittività tagħha, inkluż fl-industrija tagħha, filwaqt li tippromwovi l-attivitajiet kollha ta' riċerka u innovazzjoni (R&I) biex jinkisbu l-prijoritajiet strateġiċi tal-Unjoni, li fl-aħħar mill-aħħar għandhom l-għan biex jippromwovu l-paċi, il-valuri tal-Unjoni u l-benesseri tal-popli tagħha.

| (2) | Sabiex jitħalla impatt xjentifiku, teknoloġiku, ekonomiku, ambjentali u soċjetali fil-kisba ta' dan l-objettiv ġenerali u sabiex jiġi massimizzat il-valur miżjud tal-investimenti tal-Unjoni fir-R&I, l-Unjoni jenħtieġ li tinvesti fir-R&I permezz tal-Orizzont Ewropa - Il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni 2021–2027 (il-"Programm"). Il-Programm jenħtieġ li jappoġġa l-ħolqien, id-diffużjoni aħjar u t-trasferiment ta' għarfien ta' kwalità għolja u eċċellenti u ta' teknoloġiji ta' kwalità għolja fl-Unjoni, jattira t-talent f'kull livell u jikkontribwixxi għall-involviment sħiħ tar-riżerva ta' talenti tal-Unjoni, jiffaċilita rabtiet kollaborattivi u jsaħħaħ l-impatt tar-R&I fl-iżvilupp, l-appoġġ u l-implimentazzjoni tal-politiki tal-Unjoni, jappoġġa u jsaħħaħ l-adozzjoni u l-użu ta' soluzzjonijiet innovattivi u sostenibbli fl-ekonomija tal-Unjoni, b'mod partikolari fl-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs, small and medium-sized enterprises), u fis-soċjetà, jindirizza l-isfidi globali, inkluż it-tibdil fil-klima u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti, joħloq l-impjiegi, jagħti spinta lit-tkabbir ekonomiku, jippromwovi l-kompetittività industrijali u jagħti spinta lill-attraenza tal-Unjoni fil-qasam tar-R&I. Il-Programm jenħtieġ li jrawwem kull forma ta' innovazzjoni, inkluża l-innovazzjoni rivoluzzjonarja, u jrawwem l-użu fis-suq ta' soluzzjonijiet innovattiva, u jottimizza r-riżultati ta' tali investiment għal impatt akbar fi ħdan ŻER imsaħħa. |
| --- | --- |

(2)

Sabiex jitħalla impatt xjentifiku, teknoloġiku, ekonomiku, ambjentali u soċjetali fil-kisba ta' dan l-objettiv ġenerali u sabiex jiġi massimizzat il-valur miżjud tal-investimenti tal-Unjoni fir-R&I, l-Unjoni jenħtieġ li tinvesti fir-R&I permezz tal-Orizzont Ewropa - Il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni 2021–2027 (il-"Programm"). Il-Programm jenħtieġ li jappoġġa l-ħolqien, id-diffużjoni aħjar u t-trasferiment ta' għarfien ta' kwalità għolja u eċċellenti u ta' teknoloġiji ta' kwalità għolja fl-Unjoni, jattira t-talent f'kull livell u jikkontribwixxi għall-involviment sħiħ tar-riżerva ta' talenti tal-Unjoni, jiffaċilita rabtiet kollaborattivi u jsaħħaħ l-impatt tar-R&I fl-iżvilupp, l-appoġġ u l-implimentazzjoni tal-politiki tal-Unjoni, jappoġġa u jsaħħaħ l-adozzjoni u l-użu ta' soluzzjonijiet innovattivi u sostenibbli fl-ekonomija tal-Unjoni, b'mod partikolari fl-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs, small and medium-sized enterprises), u fis-soċjetà, jindirizza l-isfidi globali, inkluż it-tibdil fil-klima u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti, joħloq l-impjiegi, jagħti spinta lit-tkabbir ekonomiku, jippromwovi l-kompetittività industrijali u jagħti spinta lill-attraenza tal-Unjoni fil-qasam tar-R&I. Il-Programm jenħtieġ li jrawwem kull forma ta' innovazzjoni, inkluża l-innovazzjoni rivoluzzjonarja, u jrawwem l-użu fis-suq ta' soluzzjonijiet innovattiva, u jottimizza r-riżultati ta' tali investiment għal impatt akbar fi ħdan ŻER imsaħħa.

| (3) | Il-Programm jenħtieġ li jiġi stabbilit għad-durata tal-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) 2021-2027 kif stipulat fir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 (4), mingħajr preġudizzju għal-limiti ta’ żmien stabbiliti fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/2094 (5). |
| --- | --- |

(3)

Il-Programm jenħtieġ li jiġi stabbilit għad-durata tal-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) 2021-2027 kif stipulat fir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 (4), mingħajr preġudizzju għal-limiti ta’ żmien stabbiliti fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/2094 (5).

| (4) | Il-Programm jenħtieġ li jikkontribwixxi biex jiżdied l-investiment pubbliku u privat fir-R&I fl-Istati Membri, u b'hekk jgħin biex tintlaħaq il-mira ta' investiment globali ta' mill-inqas 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) tal-Unjoni fir-riċerka u l-iżvilupp. Biex tintlaħaq dik il-mira jkun meħtieġ li l-Istati Membri u s-settur privat jikkomplementaw il-Programm bl-azzjonijiet ta' investiment imsaħħa tagħhom stess fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni. |
| --- | --- |

(4)

Il-Programm jenħtieġ li jikkontribwixxi biex jiżdied l-investiment pubbliku u privat fir-R&I fl-Istati Membri, u b'hekk jgħin biex tintlaħaq il-mira ta' investiment globali ta' mill-inqas 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) tal-Unjoni fir-riċerka u l-iżvilupp. Biex tintlaħaq dik il-mira jkun meħtieġ li l-Istati Membri u s-settur privat jikkomplementaw il-Programm bl-azzjonijiet ta' investiment imsaħħa tagħhom stess fir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni.

| (5) | Bil-għan li jintlaħqu l-objettivi tal-Programm u filwaqt li jiġi rispettat il-prinċipju ta' eċċellenza, il-Programm jenħtieġ li jkollu l-għan li jsaħħaħ, inter alia, ir-rabtiet kollaborattivi fl-Ewropa, biex b'hekk jikkontribwixxi għat-tnaqqis tad-distakk fir-R&I. |
| --- | --- |

(5)

Bil-għan li jintlaħqu l-objettivi tal-Programm u filwaqt li jiġi rispettat il-prinċipju ta' eċċellenza, il-Programm jenħtieġ li jkollu l-għan li jsaħħaħ, inter alia, ir-rabtiet kollaborattivi fl-Ewropa, biex b'hekk jikkontribwixxi għat-tnaqqis tad-distakk fir-R&I.

| (6) | Bħala għajnuna biex jintlaħqu l-objettivi tal-politika tal-Unjoni, jenħtieġ li l-attivitajiet appoġġati taħt dan il-Programm, fejn rilevanti, jispiraw u jieħdu vantaġġ minn regolamentazzjoni favorevoli għall-innovazzjoni, f'konformità mal-prinċipju ta' innovazzjoni , biex jappoġġaw it-trasformazzjoni aktar rapida u aktar intensiva tal-assi sostanzjali ta' għarfien tal-Unjoni fl-innovazzjoni. |
| --- | --- |

(6)

Bħala għajnuna biex jintlaħqu l-objettivi tal-politika tal-Unjoni, jenħtieġ li l-attivitajiet appoġġati taħt dan il-Programm, fejn rilevanti, jispiraw u jieħdu vantaġġ minn regolamentazzjoni favorevoli għall-innovazzjoni, f'konformità mal-prinċipju ta' innovazzjoni , biex jappoġġaw it-trasformazzjoni aktar rapida u aktar intensiva tal-assi sostanzjali ta' għarfien tal-Unjoni fl-innovazzjoni.

| (7) | Il-kunċetti ta' 'xjenza miftuħa', 'innovazzjoni miftuħa' u 'miftuħin għad-dinja' jenħtieġ li jiżguraw l-eċċellenza u l-impatt tal-investiment tal-Unjoni fir-R&I, filwaqt li jiġu salvagwardati l-interessi tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(7)

Il-kunċetti ta' 'xjenza miftuħa', 'innovazzjoni miftuħa' u 'miftuħin għad-dinja' jenħtieġ li jiżguraw l-eċċellenza u l-impatt tal-investiment tal-Unjoni fir-R&I, filwaqt li jiġu salvagwardati l-interessi tal-Unjoni.

| (8) | Ix-xjenza miftuħa, inkluż l-aċċess miftuħ għal pubblikazzjonijiet xjentifiċi u data tar-riċerka, kif ukoll l-aqwa disseminazzjoni u sfruttament tal-għarfien, għandhom il-potenzjal li jżidu l-kwalità, l-impatt u l-benefiċċji tax-xjenza. Għandhom ukoll il-potenzjal li jaċċelleraw l-avvanz tal-għarfien billi jagħmluh aktar affidabbli, aktar effiċjenti u preċiż, jinftiehem aħjar mis-soċjetà u kapaċi jwieġeb għall-isfidi tas-soċjetà. Jenħtieġ li jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet li jiżguraw li l-benefiċjarji jipprovdu aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet xjentifiċi evalwati bejn il-pari. Bl-istess mod, jenħtieġ li jiġi żgurat li l-benefiċjarji jipprovdu aċċess miftuħ għad-data tar-riċerka skont il-prinċipju "miftuħ kemm jista' jkun, magħluq kemm meħtieġ" filwaqt li għal raġunijiet validi jiġu permessi eċċezzjonijiet relatati mar-regoli dwar il-protezzjoni tad-data u l-interessi ta' sigurtà kif ukoll id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, il-kompetittività ekonomika globali tal-Unjoni Ewropea u interessi leġittimi oħra. B'mod partikolari jenħtieġ li tingħata aktar enfasi lill-ġestjoni responsabbli tad-data tar-riċerka, li jenħtieġ li tikkonforma mal-prinċipji ta' "traċċabilità" (findability), "aċċessibilità" (accessibility), "interoperabilità" (interoperability) u "riutilizzabilità" (reusability) (‘il-prinċipji FAIR’), , b'mod partikolari permezz tal-integrazzjoni ta' pjanijiet tal-ġestjoni tad-data. Fejn ikun il-każ, jenħtieġ li l-benefiċjarji jagħmlu użu mill-possibbiltajiet offruti mill-Cloud Ewropew tax-Xjenza Miftuħa (EOSC, European Open Science Cloud) u jaderixxu ma' prinċipji u prattiki oħra relatati max-xjenza miftuħa. Ir-reċiproċità fix-xjenza miftuħa jenħtieġ li tiġi mħeġġa fil-ftehimiet kollha ta' assoċjazzjoni u kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi. |
| --- | --- |

(8)

Ix-xjenza miftuħa, inkluż l-aċċess miftuħ għal pubblikazzjonijiet xjentifiċi u data tar-riċerka, kif ukoll l-aqwa disseminazzjoni u sfruttament tal-għarfien, għandhom il-potenzjal li jżidu l-kwalità, l-impatt u l-benefiċċji tax-xjenza. Għandhom ukoll il-potenzjal li jaċċelleraw l-avvanz tal-għarfien billi jagħmluh aktar affidabbli, aktar effiċjenti u preċiż, jinftiehem aħjar mis-soċjetà u kapaċi jwieġeb għall-isfidi tas-soċjetà. Jenħtieġ li jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet li jiżguraw li l-benefiċjarji jipprovdu aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet xjentifiċi evalwati bejn il-pari. Bl-istess mod, jenħtieġ li jiġi żgurat li l-benefiċjarji jipprovdu aċċess miftuħ għad-data tar-riċerka skont il-prinċipju "miftuħ kemm jista' jkun, magħluq kemm meħtieġ" filwaqt li għal raġunijiet validi jiġu permessi eċċezzjonijiet relatati mar-regoli dwar il-protezzjoni tad-data u l-interessi ta' sigurtà kif ukoll id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, il-kompetittività ekonomika globali tal-Unjoni Ewropea u interessi leġittimi oħra. B'mod partikolari jenħtieġ li tingħata aktar enfasi lill-ġestjoni responsabbli tad-data tar-riċerka, li jenħtieġ li tikkonforma mal-prinċipji ta' "traċċabilità" (findability), "aċċessibilità" (accessibility), "interoperabilità" (interoperability) u "riutilizzabilità" (reusability) (‘il-prinċipji FAIR’), , b'mod partikolari permezz tal-integrazzjoni ta' pjanijiet tal-ġestjoni tad-data. Fejn ikun il-każ, jenħtieġ li l-benefiċjarji jagħmlu użu mill-possibbiltajiet offruti mill-Cloud Ewropew tax-Xjenza Miftuħa (EOSC, European Open Science Cloud) u jaderixxu ma' prinċipji u prattiki oħra relatati max-xjenza miftuħa. Ir-reċiproċità fix-xjenza miftuħa jenħtieġ li tiġi mħeġġa fil-ftehimiet kollha ta' assoċjazzjoni u kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi.

| (9) | Jenħtieġ li l-benefiċjarji tal-Programm, speċjalment l-SMEs, ikunu mħeġġa jagħmlu użu mill-istrumenti eżistenti rilevanti tal-Unjoni, bħall-Helpdesk Ewropew tal-Proprjetà Intellettwali (PI) li jappoġġa lill-SMEs u parteċipanti oħra fil-Programm kemm fil-protezzjoni kif ukoll fl-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali (PI) tagħhom. |
| --- | --- |

(9)

Jenħtieġ li l-benefiċjarji tal-Programm, speċjalment l-SMEs, ikunu mħeġġa jagħmlu użu mill-istrumenti eżistenti rilevanti tal-Unjoni, bħall-Helpdesk Ewropew tal-Proprjetà Intellettwali (PI) li jappoġġa lill-SMEs u parteċipanti oħra fil-Programm kemm fil-protezzjoni kif ukoll fl-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali (PI) tagħhom.

| (10) | Il-konċepiment u t-tfassil tal-Programm jenħtieġ li jwieġbu għall-ħtieġa li tiġi stabbilita massa kritika ta' attivitajiet appoġġati fl-UE kollha, jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni, ibbażata fuq l-eċċellenza tal-Istati Membri kollha, u permezz ta' kooperazzjoni internazzjonali, f'konformità mal-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli (l-‘Aġenda 2030’ ), l-SDGs tagħha u l-Ftehim ta' Pariġi adottat skont il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (6) (il- “Ftehim ta’ Pariġi”).. L-implimentazzjoni tal-programm jenħtieġ li ssaħħaħ l-insegwiment ta' l-SDGs u l-impenn tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha li jimplimentaw l-Aġenda 2030 u li jiksbu t-tliet dimensjonijiet tagħha – ekonomika, soċjali u ambjentali – b'mod koerenti u integrat. |
| --- | --- |

(10)

Il-konċepiment u t-tfassil tal-Programm jenħtieġ li jwieġbu għall-ħtieġa li tiġi stabbilita massa kritika ta' attivitajiet appoġġati fl-UE kollha, jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni, ibbażata fuq l-eċċellenza tal-Istati Membri kollha, u permezz ta' kooperazzjoni internazzjonali, f'konformità mal-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli (l-‘Aġenda 2030’ ), l-SDGs tagħha u l-Ftehim ta' Pariġi adottat skont il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (6) (il- “Ftehim ta’ Pariġi”).. L-implimentazzjoni tal-programm jenħtieġ li ssaħħaħ l-insegwiment ta' l-SDGs u l-impenn tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha li jimplimentaw l-Aġenda 2030 u li jiksbu t-tliet dimensjonijiet tagħha – ekonomika, soċjali u ambjentali – b'mod koerenti u integrat.

| (11) | L-attivitajiet appoġġati taħt il-Programm jenħtieġ li jikkontribwixxu għat-twettiq tal-objettivi, il-prijoritajiet u l-impenji internazzjonali tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(11)

L-attivitajiet appoġġati taħt il-Programm jenħtieġ li jikkontribwixxu għat-twettiq tal-objettivi, il-prijoritajiet u l-impenji internazzjonali tal-Unjoni.

| (12) | Il-Programm jenħtieġ li jibbenefika mill-komplementarjetà mal-pjanijiet direzzjonali u l-istrateġiji Ewropej rilevanti eżistenti fir-R&I, kif ukoll ma' proġetti importanti ta' interess Ewropew komuni (IPCEIs, important projects of common European interest), fejn rilevanti, dment li l-ħtiġijiet relatati tar-R&I jiġu identifikati fl-ippjanar strateġiku tal-Programm. |
| --- | --- |

(12)

Il-Programm jenħtieġ li jibbenefika mill-komplementarjetà mal-pjanijiet direzzjonali u l-istrateġiji Ewropej rilevanti eżistenti fir-R&I, kif ukoll ma' proġetti importanti ta' interess Ewropew komuni (IPCEIs, important projects of common European interest), fejn rilevanti, dment li l-ħtiġijiet relatati tar-R&I jiġu identifikati fl-ippjanar strateġiku tal-Programm.

| (13) | Il-Programm jenħtieġ li jiżgura t-trasparenza u r-responsabbilizzazzjoni tal-finanzjament pubbliku fi proġetti tar-R&I, biex b'hekk jitħares l-interess pubbliku. |
| --- | --- |

(13)

Il-Programm jenħtieġ li jiżgura t-trasparenza u r-responsabbilizzazzjoni tal-finanzjament pubbliku fi proġetti tar-R&I, biex b'hekk jitħares l-interess pubbliku.

| (14) | Il-Programm jenħtieġ li jappoġġa attivitajiet tar-R&I fil-qasam tax-xjenzi soċjali u umanistiċi (SSH, Social sciences and humanities). Dan jinvolvi l-avvanz fl-għarfien xjentifiku f'dak il-qasam, u l-użu ta' għarfien u progress mill-SSH biex jiżdied l-impatt ekonomiku u soċjetali tal-Programm. Taħt il-pilastru "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea", l-SSH jenħtieġ li jiġu integrati b'mod sħiħ fir-raggruppamenti kollha. Lil hinn mill-promozzjoni tal-SSH fi proġetti, l-integrazzjoni tax-xjenzi soċjali u umanistiċi jenħtieġ li tiġi appoġġata wkoll permezz tal-inklużjoni, kull meta jkun il-każ, ta' esperti esterni indipendenti mill-oqsma tal-SSH f'kumitati esperti u f'panels ta' evalwazzjoni, u permezz tal-monitoraġġ u r-rappurtar f'waqthom tal-SSH f'azzjonijiet ta' riċerka ffinanzjati. B'mod partikolari, il-livell ta' integrazzjoni tal-SSH ser jiġi mmonitorjat fil-Programm kollu. |
| --- | --- |

(14)

Il-Programm jenħtieġ li jappoġġa attivitajiet tar-R&I fil-qasam tax-xjenzi soċjali u umanistiċi (SSH, Social sciences and humanities). Dan jinvolvi l-avvanz fl-għarfien xjentifiku f'dak il-qasam, u l-użu ta' għarfien u progress mill-SSH biex jiżdied l-impatt ekonomiku u soċjetali tal-Programm. Taħt il-pilastru "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea", l-SSH jenħtieġ li jiġu integrati b'mod sħiħ fir-raggruppamenti kollha. Lil hinn mill-promozzjoni tal-SSH fi proġetti, l-integrazzjoni tax-xjenzi soċjali u umanistiċi jenħtieġ li tiġi appoġġata wkoll permezz tal-inklużjoni, kull meta jkun il-każ, ta' esperti esterni indipendenti mill-oqsma tal-SSH f'kumitati esperti u f'panels ta' evalwazzjoni, u permezz tal-monitoraġġ u r-rappurtar f'waqthom tal-SSH f'azzjonijiet ta' riċerka ffinanzjati. B'mod partikolari, il-livell ta' integrazzjoni tal-SSH ser jiġi mmonitorjat fil-Programm kollu.

| (15) | Il-Programm jenħtieġ li jżomm approċċ bilanċjat bejn ir-riċerka, fuq naħa waħda, u l-innovazzjoni, fuq in-naħa l-oħra, kif ukoll bejn il-finanzjament minn isfel għal fuq (xprunat mill-investigaturi jew l-innovaturi) u l-finanzjament minn fuq għal isfel (determinat minn prijoritajiet definiti strateġikament), b'referenza għan-natura tal-komunitajiet tar-R&I li huma involuti fl-Unjoni kollha, it-tipi u l-iskop tal-attivitajiet imwettqa u l-impatti mixtieqa. It-taħlita ta' dawk il-fatturi jenħtieġ li tiddetermina l-għażla tal-approċċ għall-partijiet rilevanti tal-Programm, li kull waħda minnhom tikkontribwixxi għall-objettivi ġenerali u speċifiċi kollha tal-Programm. |
| --- | --- |

(15)

Il-Programm jenħtieġ li jżomm approċċ bilanċjat bejn ir-riċerka, fuq naħa waħda, u l-innovazzjoni, fuq in-naħa l-oħra, kif ukoll bejn il-finanzjament minn isfel għal fuq (xprunat mill-investigaturi jew l-innovaturi) u l-finanzjament minn fuq għal isfel (determinat minn prijoritajiet definiti strateġikament), b'referenza għan-natura tal-komunitajiet tar-R&I li huma involuti fl-Unjoni kollha, it-tipi u l-iskop tal-attivitajiet imwettqa u l-impatti mixtieqa. It-taħlita ta' dawk il-fatturi jenħtieġ li tiddetermina l-għażla tal-approċċ għall-partijiet rilevanti tal-Programm, li kull waħda minnhom tikkontribwixxi għall-objettivi ġenerali u speċifiċi kollha tal-Programm.

| (16) | Il-baġit globali għall-komponent "twessigħ tal-parteċipazzjoni u tixrid tal-eċċellenza" tal-parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER" tal-Programm jenħtieġ li jkun mill-inqas 3.3 % tal-baġit globali tal-Programm u jenħtieġ li prinċipalment ikun ta' benefiċċju għall-entitajiet ġuridiċi stabbiliti fil-pajjiżi li jħejju għat-twessigħ tal-parteċipazzjoni. |
| --- | --- |

(16)

Il-baġit globali għall-komponent "twessigħ tal-parteċipazzjoni u tixrid tal-eċċellenza" tal-parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER" tal-Programm jenħtieġ li jkun mill-inqas 3.3 % tal-baġit globali tal-Programm u jenħtieġ li prinċipalment ikun ta' benefiċċju għall-entitajiet ġuridiċi stabbiliti fil-pajjiżi li jħejju għat-twessigħ tal-parteċipazzjoni.

| (17) | L-inizjattivi ta' eċċellenza jenħtieġ li jkollhom l-għan li jsaħħu l-eċċellenza fir-R&I fil-pajjiżi eliġibbli, inkluż li jappoġġaw it-taħriġ biex jittejbu l-ħiliet maniġerjali tar-R&I, il-premjijiet, it-tisħiħ tal-ekosistemi tal-innovazzjoni kif ukoll il-ħolqien ta' netwerks tar-R&I, inkluż abbażi ta' infrastrutturi tar-riċerka ffinanzjati mill-Unjoni. L-applikanti jeħtieġ li juru b'mod ċar li l-proġetti jkunu marbuta ma' strateġiji nazzjonali u/jew reġjonali fir-rigward tar-R&I biex ikunu eliġibbli biex japplikaw għal fondi taħt il-komponent "twessigħ tal-parteċipazzjoni u tixrid tal-eċċellenza" tal-parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER" tal-Programm. |
| --- | --- |

(17)

L-inizjattivi ta' eċċellenza jenħtieġ li jkollhom l-għan li jsaħħu l-eċċellenza fir-R&I fil-pajjiżi eliġibbli, inkluż li jappoġġaw it-taħriġ biex jittejbu l-ħiliet maniġerjali tar-R&I, il-premjijiet, it-tisħiħ tal-ekosistemi tal-innovazzjoni kif ukoll il-ħolqien ta' netwerks tar-R&I, inkluż abbażi ta' infrastrutturi tar-riċerka ffinanzjati mill-Unjoni. L-applikanti jeħtieġ li juru b'mod ċar li l-proġetti jkunu marbuta ma' strateġiji nazzjonali u/jew reġjonali fir-rigward tar-R&I biex ikunu eliġibbli biex japplikaw għal fondi taħt il-komponent "twessigħ tal-parteċipazzjoni u tixrid tal-eċċellenza" tal-parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER" tal-Programm.

| (18) | Jenħtieġ li tkun tista' tiġi applikata proċedura ta' rotta rapida lejn ir-R&I (il-proċedura FTRI, Fast Track to Research and Innovation), fejn iż-żmien għall-għotja jenħtieġ li ma jaqbiżx sitt xhur, biex il-konsorzji kollaborattivi żgħar li jwettqu azzjonijiet li jvarjaw mir-riċerka fundamentali sal-applikazzjoni tas-suq ikollhom aċċess aktar rapidu u minn isfel għal fuq għall-finanzjament. |
| --- | --- |

(18)

Jenħtieġ li tkun tista' tiġi applikata proċedura ta' rotta rapida lejn ir-R&I (il-proċedura FTRI, Fast Track to Research and Innovation), fejn iż-żmien għall-għotja jenħtieġ li ma jaqbiżx sitt xhur, biex il-konsorzji kollaborattivi żgħar li jwettqu azzjonijiet li jvarjaw mir-riċerka fundamentali sal-applikazzjoni tas-suq ikollhom aċċess aktar rapidu u minn isfel għal fuq għall-finanzjament.

| (19) | Il-Programm jenħtieġ li jappoġġa l-istadji kollha tar-R&I speċjalment fi ħdan proġetti kollaborattivi u f'missjonijiet u Sħubiji Ewropej, skont il-każ. Ir-riċerka fundamentali hija assi essenzjali ta’ u kundizzjoni importanti biex tiżdied l-abbiltà tal-Unjoni li tattira l-aqwa xjenzati sabiex issir ċentru globali ta' eċċellenza. jenħtieġ li jiġi żgurat bilanċ fil-Programm bejn ir-riċerka bażika u dik applikata. Flimkien mal-innovazzjoni, dak il-bilanċ ser jappoġġa l-kompetittività ekonomika, it-tkabbir u l-impjiegi tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(19)

Il-Programm jenħtieġ li jappoġġa l-istadji kollha tar-R&I speċjalment fi ħdan proġetti kollaborattivi u f'missjonijiet u Sħubiji Ewropej, skont il-każ. Ir-riċerka fundamentali hija assi essenzjali ta’ u kundizzjoni importanti biex tiżdied l-abbiltà tal-Unjoni li tattira l-aqwa xjenzati sabiex issir ċentru globali ta' eċċellenza. jenħtieġ li jiġi żgurat bilanċ fil-Programm bejn ir-riċerka bażika u dik applikata. Flimkien mal-innovazzjoni, dak il-bilanċ ser jappoġġa l-kompetittività ekonomika, it-tkabbir u l-impjiegi tal-Unjoni.

| (20) | L-evidenza turi li t-tħaddin tad-diversità, f'kull sens, huwa essenzjali għal xjenza tajba, peress li x-xjenza tibbenefika mid-diversità. Id-diversità u l-inklussività jikkontribwixxu għall-eċċellenza fil-qasam kollaborattiv tar-R&I: il-kollaborazzjoni bejn id-dixxiplini, is-setturi u fiż-ŻER kollha twassal għal riċerka aħjar u għal proposti ta' proġetti ta' kwalità superjuri, tista' twassal għal rati ogħla ta' implimentazzjoni fis-soċjetà, u tista' trawwem il-benefiċċji tal-innovazzjoni, biex b'hekk l-Ewropa tavvanza aktar. |
| --- | --- |

(20)

L-evidenza turi li t-tħaddin tad-diversità, f'kull sens, huwa essenzjali għal xjenza tajba, peress li x-xjenza tibbenefika mid-diversità. Id-diversità u l-inklussività jikkontribwixxu għall-eċċellenza fil-qasam kollaborattiv tar-R&I: il-kollaborazzjoni bejn id-dixxiplini, is-setturi u fiż-ŻER kollha twassal għal riċerka aħjar u għal proposti ta' proġetti ta' kwalità superjuri, tista' twassal għal rati ogħla ta' implimentazzjoni fis-soċjetà, u tista' trawwem il-benefiċċji tal-innovazzjoni, biex b'hekk l-Ewropa tavvanza aktar.

| (21) | Sabiex jiġi massimizzat l-impatt tal-Programm, jenħtieġ li tingħata kunsiderazzjoni partikolari lill-approċċi multidixxiplinari, interdixxiplinari u transdixxiplinari bħala elementi ewlenin għal progress xjentifiku kbir. |
| --- | --- |

(21)

Sabiex jiġi massimizzat l-impatt tal-Programm, jenħtieġ li tingħata kunsiderazzjoni partikolari lill-approċċi multidixxiplinari, interdixxiplinari u transdixxiplinari bħala elementi ewlenin għal progress xjentifiku kbir.

| (22) | L-attivitajiet ta' riċerka mwettqa taħt il-pilastru "Xjenza Eċċellenti" jenħtieġ li jiġu determinati skont il-ħtiġijiet u l-opportunitajiet tax-xjenza u jenħtieġ li jippromwovu l-eċċellenza xjentifika. L-aġenda tar-riċerka jenħtieġ li tiġi stabbilita f'kollaborazzjoni mill-qrib mal-komunità xjentifika u tinkludi enfasi fuq il-kapaċità li jiġu attirati talenti ġodda fil-qasam tar-R&I, riċerkaturi fi stadju bikri tal-karriera, filwaqt li tissaħħaħ iż-ŻER, jiġi evitat l-eżodu ta' mħuħ u tiġi promossa ċ-ċirkolazzjoni tal-imħuħ. |
| --- | --- |

(22)

L-attivitajiet ta' riċerka mwettqa taħt il-pilastru "Xjenza Eċċellenti" jenħtieġ li jiġu determinati skont il-ħtiġijiet u l-opportunitajiet tax-xjenza u jenħtieġ li jippromwovu l-eċċellenza xjentifika. L-aġenda tar-riċerka jenħtieġ li tiġi stabbilita f'kollaborazzjoni mill-qrib mal-komunità xjentifika u tinkludi enfasi fuq il-kapaċità li jiġu attirati talenti ġodda fil-qasam tar-R&I, riċerkaturi fi stadju bikri tal-karriera, filwaqt li tissaħħaħ iż-ŻER, jiġi evitat l-eżodu ta' mħuħ u tiġi promossa ċ-ċirkolazzjoni tal-imħuħ.

| (23) | Il-Programm jenħtieġ li jappoġġa lill-Unjoni u lill-Istati Membri tagħha billi jiġu attirati l-aqwa talenti u ħiliet, filwaqt li jittieħed kont tar-realtà ta' kompetizzjoni internazzjonali qawwija ħafna. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm jenħtieġ li jappoġġa lill-Unjoni u lill-Istati Membri tagħha billi jiġu attirati l-aqwa talenti u ħiliet, filwaqt li jittieħed kont tar-realtà ta' kompetizzjoni internazzjonali qawwija ħafna.

| (24) | Il-pilastru "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea" jenħtieġ li jiġi stabbilit permezz ta' raggruppamenti ta' attivitajiet ta' R&I, sabiex tiġi massimizzata l-integrazzjoni fost l-oqsma tematiċi rispettivi filwaqt li jiġu żgurati livelli għoljin u sostenibbli ta' eċċellenza u impatt fir-rigward tar-riżorsi użati. Dan iħeġġeġ kollaborazzjoni transdixxiplinarja, transettorjali, transpolitika u transfruntiera fit-twettiq tal-SDGs billi jsegwi l-prinċipji tal-Aġenda 2030, tal-Ftehim ta' Pariġi u tal-kompetittività tal-industriji tal-Unjoni. L-organizzazzjoni ta' inizjattivi ambizzjużi ħafna u b'firxa wiesgħa fil-forma ta' missjonijiet ta' R&I tagħmilha possibbli li l-Programm jikseb impatt trasformattiv u sistemiku għas-soċjetà b'appoġġ għall-SDGs, anki permezz ta' kooperazzjoni internazzjonali u diplomazija fil-qasam tax-xjenza. L-attivitajiet taħt dak il-pilastru jenħtieġ li jkopru l-firxa kollha tal-attivitajiet tar-R&I sabiex ikun żgurat li l-Unjoni tibqa' innovattiva fir-rigward tal-prijoritajiet definiti strateġikament. |
| --- | --- |

(24)

Il-pilastru "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea" jenħtieġ li jiġi stabbilit permezz ta' raggruppamenti ta' attivitajiet ta' R&I, sabiex tiġi massimizzata l-integrazzjoni fost l-oqsma tematiċi rispettivi filwaqt li jiġu żgurati livelli għoljin u sostenibbli ta' eċċellenza u impatt fir-rigward tar-riżorsi użati. Dan iħeġġeġ kollaborazzjoni transdixxiplinarja, transettorjali, transpolitika u transfruntiera fit-twettiq tal-SDGs billi jsegwi l-prinċipji tal-Aġenda 2030, tal-Ftehim ta' Pariġi u tal-kompetittività tal-industriji tal-Unjoni. L-organizzazzjoni ta' inizjattivi ambizzjużi ħafna u b'firxa wiesgħa fil-forma ta' missjonijiet ta' R&I tagħmilha possibbli li l-Programm jikseb impatt trasformattiv u sistemiku għas-soċjetà b'appoġġ għall-SDGs, anki permezz ta' kooperazzjoni internazzjonali u diplomazija fil-qasam tax-xjenza. L-attivitajiet taħt dak il-pilastru jenħtieġ li jkopru l-firxa kollha tal-attivitajiet tar-R&I sabiex ikun żgurat li l-Unjoni tibqa' innovattiva fir-rigward tal-prijoritajiet definiti strateġikament.

| (25) | Ir-raggruppament "Kultura, Kreattività u Soċjetà Inklużiva" jenħtieġ li jikkontribwixxi b'mod sostanzjali għar-riċerka dwar is-setturi kulturali u kreattivi, inkluż dwar il-wirt kulturali tal-Unjoni, u b'mod partikolari jippermetti l-istabbiliment ta' spazju kollaborattiv tal-wirt kulturali Ewropew. |
| --- | --- |

(25)

Ir-raggruppament "Kultura, Kreattività u Soċjetà Inklużiva" jenħtieġ li jikkontribwixxi b'mod sostanzjali għar-riċerka dwar is-setturi kulturali u kreattivi, inkluż dwar il-wirt kulturali tal-Unjoni, u b'mod partikolari jippermetti l-istabbiliment ta' spazju kollaborattiv tal-wirt kulturali Ewropew.

| (26) | L-involviment sħiħ u f'waqtu ta' kull tip fl-industrija fil-Programm, mill-intraprendituri individwali u SMEs sa intrapriżi ta' skala kbira, jikkontribwixxi b'mod sostanzjali sabiex jitwettqu l-objettivi tal-Programm u b'mod speċifiku sabiex jinħolqu impjiegi u tkabbir sostenibbli fl-Unjoni. Tali involviment mill-industrija jenħtieġ li jinkludi l-parteċipazzjoni tagħha fl-azzjonijiet appoġġati f'livelli minn tal-inqas paragunabbli ma' dawk taħt il-programm qafas, Orizzont 2020, stabbilit bir-Regolament (UE) Nru 1291/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7) (Orizzont 2020). |
| --- | --- |

(26)

L-involviment sħiħ u f'waqtu ta' kull tip fl-industrija fil-Programm, mill-intraprendituri individwali u SMEs sa intrapriżi ta' skala kbira, jikkontribwixxi b'mod sostanzjali sabiex jitwettqu l-objettivi tal-Programm u b'mod speċifiku sabiex jinħolqu impjiegi u tkabbir sostenibbli fl-Unjoni. Tali involviment mill-industrija jenħtieġ li jinkludi l-parteċipazzjoni tagħha fl-azzjonijiet appoġġati f'livelli minn tal-inqas paragunabbli ma' dawk taħt il-programm qafas, Orizzont 2020, stabbilit bir-Regolament (UE) Nru 1291/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7) (Orizzont 2020).

| (27) | L-azzjonijiet taħt il-Programm jikkontribwixxu b'mod sostanzjali sabiex ikun jista' jiġi sfruttat il-potenzjal tas-setturi strateġiċi tal-Unjoni, inklużi teknoloġiji abilitanti essenzjali li jirriflettu l-objettivi tal-istrateġija tal-politika industrijali tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(27)

L-azzjonijiet taħt il-Programm jikkontribwixxu b'mod sostanzjali sabiex ikun jista' jiġi sfruttat il-potenzjal tas-setturi strateġiċi tal-Unjoni, inklużi teknoloġiji abilitanti essenzjali li jirriflettu l-objettivi tal-istrateġija tal-politika industrijali tal-Unjoni.

| (28) | Il-konsultazzjonijiet ma’ bosta partijiet ikkonċernati, inklużi dawk mas-soċjetà ċivili u l-industrija, jenħtieġ li jikkontribwixxu għall-perspettivi u l-prijoritajiet stabbiliti permezz tal-ippjanar strateġiku. Jenħtieġ li dan jirriżulta fi pjanijiet strateġiċi perijodiċi ta' R&I adottati permezz ta' atti implimentattivi għat-tħejjija tal-kontenut tal-programmi ta' ħidma. |
| --- | --- |

(28)

Il-konsultazzjonijiet ma’ bosta partijiet ikkonċernati, inklużi dawk mas-soċjetà ċivili u l-industrija, jenħtieġ li jikkontribwixxu għall-perspettivi u l-prijoritajiet stabbiliti permezz tal-ippjanar strateġiku. Jenħtieġ li dan jirriżulta fi pjanijiet strateġiċi perijodiċi ta' R&I adottati permezz ta' atti implimentattivi għat-tħejjija tal-kontenut tal-programmi ta' ħidma.

| (29) | Sabiex azzjoni partikolari tiġi ffinanzjata, il-programm ta' ħidma jenħtieġ li jqis l-eżitu ta' proġetti preċedenti speċifiċi kif ukoll l-istat tax-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni fil-livell nazzjonali, fil-livell tal-Unjoni u f'dak internazzjonali u tal-iżviluppi rilevanti tal-politika, tas-suq u tas-soċjetà. |
| --- | --- |

(29)

Sabiex azzjoni partikolari tiġi ffinanzjata, il-programm ta' ħidma jenħtieġ li jqis l-eżitu ta' proġetti preċedenti speċifiċi kif ukoll l-istat tax-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni fil-livell nazzjonali, fil-livell tal-Unjoni u f'dak internazzjonali u tal-iżviluppi rilevanti tal-politika, tas-suq u tas-soċjetà.

| (30) | Huwa importanti li l-industrija tal-Unjoni tiġi appoġġata biex tibqa' jew biex issir minn ta' quddiem fid-dinja fl-innovazzjoni, fid-diġitizzazzjoni u fin-newtralità klimatika, partikolarment permezz ta' investimenti fit-teknoloġiji abilitanti ewlenin li ser isostnu n-negozji tal-ġejjieni. L-azzjonijiet tal-Programm jenħtieġ li jindirizzaw fallimenti tas-suq jew sitwazzjonijiet ta' investiment subottimali, jagħtu spinta lill-investimenti b'mod proporzjonat u trasparenti, bla ma jiġi duplikat jew eskluż il-finanzjament privat u jkollhom valur miżjud Ewropew ċar u redditu pubbliku fuq l-investimenti. Dan ser jiżgura l-konsistenza bejn l-azzjonijiet tal-Programm u r-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat, filwaqt li jiġu evitati distorsjonijiet mhux dovuti tal-kompetizzjoni fis-suq intern. |
| --- | --- |

(30)

Huwa importanti li l-industrija tal-Unjoni tiġi appoġġata biex tibqa' jew biex issir minn ta' quddiem fid-dinja fl-innovazzjoni, fid-diġitizzazzjoni u fin-newtralità klimatika, partikolarment permezz ta' investimenti fit-teknoloġiji abilitanti ewlenin li ser isostnu n-negozji tal-ġejjieni. L-azzjonijiet tal-Programm jenħtieġ li jindirizzaw fallimenti tas-suq jew sitwazzjonijiet ta' investiment subottimali, jagħtu spinta lill-investimenti b'mod proporzjonat u trasparenti, bla ma jiġi duplikat jew eskluż il-finanzjament privat u jkollhom valur miżjud Ewropew ċar u redditu pubbliku fuq l-investimenti. Dan ser jiżgura l-konsistenza bejn l-azzjonijiet tal-Programm u r-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat, filwaqt li jiġu evitati distorsjonijiet mhux dovuti tal-kompetizzjoni fis-suq intern.

| (31) | Il-Programm jenħtieġ li jappoġġa r-R&I b'mod integrat, filwaqt li jirrispetta d-dispożizzjonijiet rilevanti kollha fil-qafas tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ. Il-kunċett tar-riċerka, inkluż l-iżvilupp sperimentali, jenħtieġ li jintuża f'konformità mal-Manwal ta' Frascati żviluppat mill-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD, Organisation for Economic Co-operation and Development), filwaqt li l-kunċett tal-innovazzjoni jenħtieġ li jintuża skont il-Manwal ta' Oslo żviluppat mill-OECD u l-Eurostat, skont approċċ wiesa' li jkopri l-innovazzjoni u t-tfassil soċjali. Jenħtieġ li, bħal fl-Orizzont 2020, jibqa' jittieħed kont tad-definizzjonijiet tal-OECD rigward il-livell ta' tħejjija teknoloġika (TRLs, Technology Readiness Level) fil-klassifikazzjoni tar-riċerka teknoloġika, fl-iżvilupp ta' prodotti u fl-attivitajiet ta' dimostrazzjoni, u fid-definizzjoni ta' tipi ta' azzjoni disponibbli f'sejħiet għal proposti. Jenħtieġ li ma jingħatawx għotjiet għal azzjonijiet fejn l-attivitajiet jaqbżu TRL 8. Jenħtieġ li jkun possibbli li l-programm ta' ħidma jippermetti għotjiet għal validazzjoni ta' prodotti u replikazzjoni fis-suq fuq skala kbira għal sejħa partikolari taħt il-pilastru "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea". |
| --- | --- |

(31)

Il-Programm jenħtieġ li jappoġġa r-R&I b'mod integrat, filwaqt li jirrispetta d-dispożizzjonijiet rilevanti kollha fil-qafas tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ. Il-kunċett tar-riċerka, inkluż l-iżvilupp sperimentali, jenħtieġ li jintuża f'konformità mal-Manwal ta' Frascati żviluppat mill-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD, Organisation for Economic Co-operation and Development), filwaqt li l-kunċett tal-innovazzjoni jenħtieġ li jintuża skont il-Manwal ta' Oslo żviluppat mill-OECD u l-Eurostat, skont approċċ wiesa' li jkopri l-innovazzjoni u t-tfassil soċjali. Jenħtieġ li, bħal fl-Orizzont 2020, jibqa' jittieħed kont tad-definizzjonijiet tal-OECD rigward il-livell ta' tħejjija teknoloġika (TRLs, Technology Readiness Level) fil-klassifikazzjoni tar-riċerka teknoloġika, fl-iżvilupp ta' prodotti u fl-attivitajiet ta' dimostrazzjoni, u fid-definizzjoni ta' tipi ta' azzjoni disponibbli f'sejħiet għal proposti. Jenħtieġ li ma jingħatawx għotjiet għal azzjonijiet fejn l-attivitajiet jaqbżu TRL 8. Jenħtieġ li jkun possibbli li l-programm ta' ħidma jippermetti għotjiet għal validazzjoni ta' prodotti u replikazzjoni fis-suq fuq skala kbira għal sejħa partikolari taħt il-pilastru "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea".

| (32) | Il-Programm jenħtieġ li jikkontribwixxi għall-objettivi tal-ispazju f'livell ta' nfiq li huwa mill-inqas proporzjonalment paragunabbli ma' dak taħt l-Orizzont 2020. |
| --- | --- |

(32)

Il-Programm jenħtieġ li jikkontribwixxi għall-objettivi tal-ispazju f'livell ta' nfiq li huwa mill-inqas proporzjonalment paragunabbli ma' dak taħt l-Orizzont 2020.

| (33) | Il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Jannar 2018 intitolata "Evalwazzjoni interim ta' Orizzont 2020: il-massimizzazzjoni tal-impatt tal-programmi tar-riċerka u l-innovazzjoni tal-UE", ir-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta’ Ġunju 2017 dwar il-valutazzjoni tal-implimentazzjoni tal-Orizzont 2020 fid-dawl tal-evalwazzjoni interim tiegħu u tal-proposta għad-9 Programm Qafas (8) u l-Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-1 ta' Diċembru 2017 intitolati "Mill-evalwazzjoni interim tal-Orizzont 2020 lejn id-disa' Programm Qafas" ipprovdew sett ta' rakkomandazzjonijiet għall-Programm, inkluż għar-regoli tiegħu tal-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni. Dawk ir-rakkomandazzjonijiet jibnu fuq il-lezzjonijiet meħuda mill-Orizzont 2020 kif ukoll fuq il-kontribut tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni u l-partijiet ikkonċernati. Dawk ir-rakkomandazzjonijiet jinkludu l-proposta ta' miżuri biex tiġi promossa ċ-ċirkolazzjoni tal-imħuħ u biex jiġi faċilitat il-ftuħ tan-netwerks tar-R&I, li jsir investiment b'mod aktar ambizzjuż sabiex tintlaħaq massa kritika u jiġi massimizzat l-impatt; li jingħata appoġġ lill-innovazzjoni rivoluzzjonarja; li tingħata prijorità lill-investimenti tal-Unjoni fir-R&I f'oqsma ta' valur miżjud għoli, partikolarment permezz ta' orjentazzjoni tal-missjonijiet, involviment sħiħ, infurmat sew, f'waqtu taċ-ċittadini u komunikazzjoni wiesgħa; li jiġi razzjonalizzat ix-xenarju tal-finanzjament mill-Unjoni sabiex jintuża bis-sħiħ il-potenzjal ta' R&I, inkluż billi tiġi simplifikata l-firxa ta' inizjattivi tas-Sħubiji Ewropej u ta' skemi ta' kofinanzjament; li jiġu żviluppati aktar sinerġiji konkreti bejn strumenti ta' finanzjament differenti mill-Unjoni, b'mod partikolari billi jingħelbu loġiċi ta' intervent mhux komplementari u l-kumplessità regolamenti differenti ta' finanzjament u oħrajn anke bil-għan li tingħata għajnuna biex jiġi mobilizzat il-potenzjal mhux sfruttat biżżejjed tar-R&I madwar l-Unjoni; li tissaħħaħ il-kooperazzjoni internazzjonali u li tissaħħaħ l-aċċettazzjoni tal-parteċipazzjoni minn pajjiżi terzi; u li tkompli s-simplifikazzjoni bbażata fuq l-esperjenzi ta' implimentazzjoni tal-Orizzont 2020. |
| --- | --- |

(33)

Il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Jannar 2018 intitolata "Evalwazzjoni interim ta' Orizzont 2020: il-massimizzazzjoni tal-impatt tal-programmi tar-riċerka u l-innovazzjoni tal-UE", ir-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta’ Ġunju 2017 dwar il-valutazzjoni tal-implimentazzjoni tal-Orizzont 2020 fid-dawl tal-evalwazzjoni interim tiegħu u tal-proposta għad-9 Programm Qafas (8) u l-Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-1 ta' Diċembru 2017 intitolati "Mill-evalwazzjoni interim tal-Orizzont 2020 lejn id-disa' Programm Qafas" ipprovdew sett ta' rakkomandazzjonijiet għall-Programm, inkluż għar-regoli tiegħu tal-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni. Dawk ir-rakkomandazzjonijiet jibnu fuq il-lezzjonijiet meħuda mill-Orizzont 2020 kif ukoll fuq il-kontribut tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni u l-partijiet ikkonċernati. Dawk ir-rakkomandazzjonijiet jinkludu l-proposta ta' miżuri biex tiġi promossa ċ-ċirkolazzjoni tal-imħuħ u biex jiġi faċilitat il-ftuħ tan-netwerks tar-R&I, li jsir investiment b'mod aktar ambizzjuż sabiex tintlaħaq massa kritika u jiġi massimizzat l-impatt; li jingħata appoġġ lill-innovazzjoni rivoluzzjonarja; li tingħata prijorità lill-investimenti tal-Unjoni fir-R&I f'oqsma ta' valur miżjud għoli, partikolarment permezz ta' orjentazzjoni tal-missjonijiet, involviment sħiħ, infurmat sew, f'waqtu taċ-ċittadini u komunikazzjoni wiesgħa; li jiġi razzjonalizzat ix-xenarju tal-finanzjament mill-Unjoni sabiex jintuża bis-sħiħ il-potenzjal ta' R&I, inkluż billi tiġi simplifikata l-firxa ta' inizjattivi tas-Sħubiji Ewropej u ta' skemi ta' kofinanzjament; li jiġu żviluppati aktar sinerġiji konkreti bejn strumenti ta' finanzjament differenti mill-Unjoni, b'mod partikolari billi jingħelbu loġiċi ta' intervent mhux komplementari u l-kumplessità regolamenti differenti ta' finanzjament u oħrajn anke bil-għan li tingħata għajnuna biex jiġi mobilizzat il-potenzjal mhux sfruttat biżżejjed tar-R&I madwar l-Unjoni; li tissaħħaħ il-kooperazzjoni internazzjonali u li tissaħħaħ l-aċċettazzjoni tal-parteċipazzjoni minn pajjiżi terzi; u li tkompli s-simplifikazzjoni bbażata fuq l-esperjenzi ta' implimentazzjoni tal-Orizzont 2020.

| (34) | Minħabba l-attenzjoni speċjali li jeħtieġ tingħata lill-koordinazzjoni u l-komplementarjetà bejn politiki differenti tal-Unjoni, il-Programm jenħtieġ li jfittex sinerġiji ma' programmi oħra tal-Unjoni, mit-tfassil u l-ippjanar strateġiku tagħhom, sal-għażla tal-proġetti, il-ġestjoni, il-komunikazzjoni, id-disseminazzjoni u l-isfruttament tar-riżultati, sal-monitoraġġ, l-awditjar u l-governanza. Fir-rigward tal-finanzjament għall-attivitajiet tar-R&I, is-sinerġiji jenħtieġ li jħallu lok għall-armonizzazzjoni tar-regoli, inkluż, kemm jista' jkun, l-eliġibbiltà tal-ispejjeż. Bil-ħsieb li jiġu evitati d-duplikazzjoni jew is-sovrapożizzjonijiet, li jiżdied ir-rinforz finanzjarju (leverage) tal-finanzjament tal-Unjoni u li jitnaqqas il-piż amministrattiv għal applikanti u benefiċjarji, jenħtieġ li jkunu jistgħu jiġu promossi sinerġiji, b'mod partikolari permezz ta' finanzjament alternattiv, ikkombinat u kumulattiv u ta' trasferimenti tar-riżorsi. |
| --- | --- |

(34)

Minħabba l-attenzjoni speċjali li jeħtieġ tingħata lill-koordinazzjoni u l-komplementarjetà bejn politiki differenti tal-Unjoni, il-Programm jenħtieġ li jfittex sinerġiji ma' programmi oħra tal-Unjoni, mit-tfassil u l-ippjanar strateġiku tagħhom, sal-għażla tal-proġetti, il-ġestjoni, il-komunikazzjoni, id-disseminazzjoni u l-isfruttament tar-riżultati, sal-monitoraġġ, l-awditjar u l-governanza. Fir-rigward tal-finanzjament għall-attivitajiet tar-R&I, is-sinerġiji jenħtieġ li jħallu lok għall-armonizzazzjoni tar-regoli, inkluż, kemm jista' jkun, l-eliġibbiltà tal-ispejjeż. Bil-ħsieb li jiġu evitati d-duplikazzjoni jew is-sovrapożizzjonijiet, li jiżdied ir-rinforz finanzjarju (leverage) tal-finanzjament tal-Unjoni u li jitnaqqas il-piż amministrattiv għal applikanti u benefiċjarji, jenħtieġ li jkunu jistgħu jiġu promossi sinerġiji, b'mod partikolari permezz ta' finanzjament alternattiv, ikkombinat u kumulattiv u ta' trasferimenti tar-riżorsi.

| (35) | F'konformità mar-Regolament (UE) 2020/2094 u fil-limiti tar-riżorsi allokati fih, jenħtieġ li jitwettqu miżuri ta’ rkupru u ta’ reżiljenza taħt il-Programm sabiex jiġu indirizzati l-konsegwenzi mingħajr preċedent tal-kriżi tal-COVID-19. Tali riżorsi addizzjonali jenħtieġ li jintużaw b’mod li jiżguraw konformità mal-limiti ta’ żmien previsti fir-Regolament (UE) 2020/2094. Tali ammonti addizzjonali jenħtieġ li jiġu allokati esklużivament għal azzjonijiet għar-R&I li jkunu mmirati biex jindirizzaw il-konsegwenzi tal-kriżi tal-COVID-19 u b'mod partikolari l-konsegwenzi ekonomiċi, soċjali u soċjetali tagħha. |
| --- | --- |

(35)

F'konformità mar-Regolament (UE) 2020/2094 u fil-limiti tar-riżorsi allokati fih, jenħtieġ li jitwettqu miżuri ta’ rkupru u ta’ reżiljenza taħt il-Programm sabiex jiġu indirizzati l-konsegwenzi mingħajr preċedent tal-kriżi tal-COVID-19. Tali riżorsi addizzjonali jenħtieġ li jintużaw b’mod li jiżguraw konformità mal-limiti ta’ żmien previsti fir-Regolament (UE) 2020/2094. Tali ammonti addizzjonali jenħtieġ li jiġu allokati esklużivament għal azzjonijiet għar-R&I li jkunu mmirati biex jindirizzaw il-konsegwenzi tal-kriżi tal-COVID-19 u b'mod partikolari l-konsegwenzi ekonomiċi, soċjali u soċjetali tagħha.

| (36) | Bil-għan li tal-finanzjament tal-Unjoni jikseb l-ikbar impatt possibbli u jagħmel l-iżjed kontribut effettiv lejn l-objettivi ta' politika u l-impenji tal-Unjoni, jenħtieġ li jkun possibbli għall-Unjoni li tidħol fi Sħubiji Ewropej ma' sħab mis-settur pubbliku u/jew privat. Tali msieħba jinkludu l-industrija, l-SMEs, universitajiet, organizzazzjonijiet tar-riċerka, partijiet ikkonċernati tal-R&I, korpi b'missjoni ta' servizz pubbliku fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali jew internazzjonali jew organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili inklużi fondazzjonijiet u organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs) li jappoġġaw u/jew iwettqu R&I, dment li l-impatti mixtieqa jistgħu jinkisbu b'mod aktar effettiv fi sħubija milli mill-Unjoni waħedha. |
| --- | --- |

(36)

Bil-għan li tal-finanzjament tal-Unjoni jikseb l-ikbar impatt possibbli u jagħmel l-iżjed kontribut effettiv lejn l-objettivi ta' politika u l-impenji tal-Unjoni, jenħtieġ li jkun possibbli għall-Unjoni li tidħol fi Sħubiji Ewropej ma' sħab mis-settur pubbliku u/jew privat. Tali msieħba jinkludu l-industrija, l-SMEs, universitajiet, organizzazzjonijiet tar-riċerka, partijiet ikkonċernati tal-R&I, korpi b'missjoni ta' servizz pubbliku fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali jew internazzjonali jew organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili inklużi fondazzjonijiet u organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs) li jappoġġaw u/jew iwettqu R&I, dment li l-impatti mixtieqa jistgħu jinkisbu b'mod aktar effettiv fi sħubija milli mill-Unjoni waħedha.

| (37) | Jenħtieġ li jkun possibbli, skont id-deċiżjoni tal-Istat Membru, li l-kontribuzzjonijiet mill-programmi kofinanzjati mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+), il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura (FEMSA) u l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) jitqiesu bħala kontribuzzjoni tal-Istat Membru parteċipanti għas-Sħubiji Ewropej taħt il-Programm. Madankollu, jenħtieġ li dik il-possibbiltà tkun mingħajr preġudizzju għal-ħtieġa ta' konformità mad-dispożizzjonijiet kollha applikabbli għal dawk il-kontribuzzjonijiet kif stabbilit f’Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew Plus, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u r-regoli finanzjarji għalihom u għall-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni, il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Istrument għal Appoġġ Finanzjarju għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u l-Politika tal-Viżi (ir-"Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni għall-2021-2027") u r-regolamenti speċifiċi għall-fondi. |
| --- | --- |

(37)

Jenħtieġ li jkun possibbli, skont id-deċiżjoni tal-Istat Membru, li l-kontribuzzjonijiet mill-programmi kofinanzjati mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+), il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura (FEMSA) u l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) jitqiesu bħala kontribuzzjoni tal-Istat Membru parteċipanti għas-Sħubiji Ewropej taħt il-Programm. Madankollu, jenħtieġ li dik il-possibbiltà tkun mingħajr preġudizzju għal-ħtieġa ta' konformità mad-dispożizzjonijiet kollha applikabbli għal dawk il-kontribuzzjonijiet kif stabbilit f’Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew Plus, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u r-regoli finanzjarji għalihom u għall-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni, il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Istrument għal Appoġġ Finanzjarju għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u l-Politika tal-Viżi (ir-"Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni għall-2021-2027") u r-regolamenti speċifiċi għall-fondi.

| (38) | Il-Programm jenħtieġ li jsaħħaħ il-kooperazzjoni bejn is-Sħubiji Ewropej u s-sħab mis-settur privat u/jew mis-settur pubbliku fil-livell internazzjonali, inkluż billi jingħaqdu programmi ta' R&I ma' investiment transfruntier fir-R&I li jġibu benefiċċji reċiproċi lin-nies u n-negozji filwaqt li jiżguraw li l-Unjoni tkun tista' tiddefendi l-interessi tagħha f'oqsma strateġiċi. |
| --- | --- |

(38)

Il-Programm jenħtieġ li jsaħħaħ il-kooperazzjoni bejn is-Sħubiji Ewropej u s-sħab mis-settur privat u/jew mis-settur pubbliku fil-livell internazzjonali, inkluż billi jingħaqdu programmi ta' R&I ma' investiment transfruntier fir-R&I li jġibu benefiċċji reċiproċi lin-nies u n-negozji filwaqt li jiżguraw li l-Unjoni tkun tista' tiddefendi l-interessi tagħha f'oqsma strateġiċi.

| (39) | L-Inizjattivi Ewlenin tat-Teknoloġiji Futuri u Emerġenti (FET, Future and Emerging Technologies) urew li huma strument effettiv u effiċjenti, li joffru benefiċċji għas-soċjetà bi sforz konġunt u koordinat mill-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. L-attivitajiet imwettqa fl-Inizjattivi Ewlenin tal-FET dwar il-Graphene, il-"Human Brain Project" u l-"Quantum Technology", li huma appoġġati taħt l-Orizzont 2020, ser ikomplu jiġu appoġġati taħt il-Programm permezz ta' sejħiet għal proposti inklużi fil-programm ta' ħidma. L-azzjonijiet preparatorji appoġġati taħt l-Inizjattivi Ewlenin tal-FET li jagħmlu parti mill-Orizzont 2020 ser jikkontribwixxu għall-ippjanar strateġiku taħt il-Programm u jinformaw il-ħidma f'missjonijiet, Sħubiji Ewropej kofinanzjati u/jew koprogrammati u sejħiet regolari għal proposti. |
| --- | --- |

(39)

L-Inizjattivi Ewlenin tat-Teknoloġiji Futuri u Emerġenti (FET, Future and Emerging Technologies) urew li huma strument effettiv u effiċjenti, li joffru benefiċċji għas-soċjetà bi sforz konġunt u koordinat mill-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. L-attivitajiet imwettqa fl-Inizjattivi Ewlenin tal-FET dwar il-Graphene, il-"Human Brain Project" u l-"Quantum Technology", li huma appoġġati taħt l-Orizzont 2020, ser ikomplu jiġu appoġġati taħt il-Programm permezz ta' sejħiet għal proposti inklużi fil-programm ta' ħidma. L-azzjonijiet preparatorji appoġġati taħt l-Inizjattivi Ewlenin tal-FET li jagħmlu parti mill-Orizzont 2020 ser jikkontribwixxu għall-ippjanar strateġiku taħt il-Programm u jinformaw il-ħidma f'missjonijiet, Sħubiji Ewropej kofinanzjati u/jew koprogrammati u sejħiet regolari għal proposti.

| (40) | Iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC, Joint Research Centre) jenħtieġ li jkompli jipprovdi evidenza xjentifika xprunata mill-klijent u li tkun indipendenti u appoġġ tekniku għall-politiki tal-Unjoni, matul iċ-ċiklu ta' politika kollu. L-azzjonijiet diretti tal-JRC jenħtieġ li jkunu implimentati b'mod flessibbli, effiċjenti u trasparenti, b'kont meħud tal-ħtiġijiet tal-politiki tal-Unjoni u tal-ħtiġijiet rilevanti tal-utenti tal-JRC, filwaqt li tiġi żgurata l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-JRC ikompli jiġġenera riżorsi addizzjonali. |
| --- | --- |

(40)

Iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC, Joint Research Centre) jenħtieġ li jkompli jipprovdi evidenza xjentifika xprunata mill-klijent u li tkun indipendenti u appoġġ tekniku għall-politiki tal-Unjoni, matul iċ-ċiklu ta' politika kollu. L-azzjonijiet diretti tal-JRC jenħtieġ li jkunu implimentati b'mod flessibbli, effiċjenti u trasparenti, b'kont meħud tal-ħtiġijiet tal-politiki tal-Unjoni u tal-ħtiġijiet rilevanti tal-utenti tal-JRC, filwaqt li tiġi żgurata l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-JRC ikompli jiġġenera riżorsi addizzjonali.

| (41) | Il-pilastru "Ewropa Innovazzjoni Miftuħa" jenħtieġ li jistabbilixxi sensiela ta' miżuri għall-għoti ta' appoġġ integrat bħala rispons għall-ħtiġijiet tal-intraprendituri u tal-intraprenditorija bl-għan li titwettaq u titħaffef l-innovazzjoni rivoluzzjonarja għal tkabbir mgħaġġel tas-suq kif ukoll li tiġi promossa l-awtonomija strateġika tal-Unjoni filwaqt li tinżamm ekonomija miftuħa. Jenħtieġ li jipprovdi "punt uniku ta' servizz" biex jattira u jappoġġa kull tip ta' innovaturi u kumpanniji innovattivi, bħal SMEs, inklużi negozji ġodda, u, f'każijiet eċċezzjonali, mid-caps żgħar, b'potenzjal ta' espansjoni fil-livell tal-Unjoni u fil-livell internazzjonali. Il-pilastru jenħtieġ li joffri għotjiet u koinvestimenti rapidi u flessibbli, inkluż ma' investituri privati. Dawn l-objettivi jenħtieġ li jiġu miksuba permezz tal-ħolqien ta' Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni (EIC, European Innovation Council). Il-pilastru jenħtieġ ukoll li jappoġġa lill-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT, European Institute of Innovation and Technology) u lill-ekosistemi ta' innovazzjoni Ewropea b'mod ġenerali, b'mod partikolari permezz tal-kofinanzjament ta' Sħubiji Ewropej ma' atturi nazzjonali u reġjonali ta' appoġġ għall-innovazzjoni. |
| --- | --- |

(41)

Il-pilastru "Ewropa Innovazzjoni Miftuħa" jenħtieġ li jistabbilixxi sensiela ta' miżuri għall-għoti ta' appoġġ integrat bħala rispons għall-ħtiġijiet tal-intraprendituri u tal-intraprenditorija bl-għan li titwettaq u titħaffef l-innovazzjoni rivoluzzjonarja għal tkabbir mgħaġġel tas-suq kif ukoll li tiġi promossa l-awtonomija strateġika tal-Unjoni filwaqt li tinżamm ekonomija miftuħa. Jenħtieġ li jipprovdi "punt uniku ta' servizz" biex jattira u jappoġġa kull tip ta' innovaturi u kumpanniji innovattivi, bħal SMEs, inklużi negozji ġodda, u, f'każijiet eċċezzjonali, mid-caps żgħar, b'potenzjal ta' espansjoni fil-livell tal-Unjoni u fil-livell internazzjonali. Il-pilastru jenħtieġ li joffri għotjiet u koinvestimenti rapidi u flessibbli, inkluż ma' investituri privati. Dawn l-objettivi jenħtieġ li jiġu miksuba permezz tal-ħolqien ta' Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni (EIC, European Innovation Council). Il-pilastru jenħtieġ ukoll li jappoġġa lill-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT, European Institute of Innovation and Technology) u lill-ekosistemi ta' innovazzjoni Ewropea b'mod ġenerali, b'mod partikolari permezz tal-kofinanzjament ta' Sħubiji Ewropej ma' atturi nazzjonali u reġjonali ta' appoġġ għall-innovazzjoni.

| (42) | Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament u b'mod partikolari għall-attivitajiet imwettqa taħt tal-EIC, "negozju ġdid" jenħtieġ li jinftiehem bħala SME fl-istadju bikri fiċ-ċiklu tal-ħajja tagħha, inklużi dawkli huma mibdija bħala spin-offs minn attivitajiet universitarji ta' riċerka, li jkollha l-għan li ssib soluzzjonijiet innovattivi u mudelli kummerċjali li jistgħu jikbru, u li tkun awtonoma fis-sens tal-Artikolu 3 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE (9); u "mid-cap" jenħtieġ li tinftiehem bħala intrapriża li ma tkunx SME u li jkollha bejn il-250 u t-3 000 impjegati fejn l-għadd totali ta' persunal huwa kkalkulat skont l-Artikoli 3 sa 6 tat-Titolu I tal-Anness ta' dik ir-Rakkomandazzjoni; u jenħtieġ li "mid-cap żgħira" tkun tinftiehem bħala mid-cap li jkollha sa 499 impjegati. |
| --- | --- |

(42)

Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament u b'mod partikolari għall-attivitajiet imwettqa taħt tal-EIC, "negozju ġdid" jenħtieġ li jinftiehem bħala SME fl-istadju bikri fiċ-ċiklu tal-ħajja tagħha, inklużi dawkli huma mibdija bħala spin-offs minn attivitajiet universitarji ta' riċerka, li jkollha l-għan li ssib soluzzjonijiet innovattivi u mudelli kummerċjali li jistgħu jikbru, u li tkun awtonoma fis-sens tal-Artikolu 3 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE (9); u "mid-cap" jenħtieġ li tinftiehem bħala intrapriża li ma tkunx SME u li jkollha bejn il-250 u t-3 000 impjegati fejn l-għadd totali ta' persunal huwa kkalkulat skont l-Artikoli 3 sa 6 tat-Titolu I tal-Anness ta' dik ir-Rakkomandazzjoni; u jenħtieġ li "mid-cap żgħira" tkun tinftiehem bħala mid-cap li jkollha sa 499 impjegati.

| (43) | L-objettivi ta' politika tal-Programm għandhom jiġu indirizzati wkoll permezz ta' strumenti finanzjarji u garanzija baġitarja tal-Programm InvestEU, biex b'hekk jiġu promossi s-sinerġiji bejn iż-żewġ programmi. |
| --- | --- |

(43)

L-objettivi ta' politika tal-Programm għandhom jiġu indirizzati wkoll permezz ta' strumenti finanzjarji u garanzija baġitarja tal-Programm InvestEU, biex b'hekk jiġu promossi s-sinerġiji bejn iż-żewġ programmi.

| (44) | L-EIC, flimkien ma' komponenti oħra tal-Programm, jenħtieġ li jistimola l-forom kollha ta' innovazzjoni li jvarjaw mill-innovazzjoni inkrimentali għal dik rivoluzzjonarja u interruttiva, filwaqt li b'mod speċjali jimmira lejn l-innovazzjoni li toħloq is-swieq. Permezz tal-istrumenti tiegħu, il-Pathfinder u l-Aċċeleratur, l-EIC jenħtieġ li jkollu l-għan li jidentifika, jiżviluppa u juża innovazzjonijiet b'riskju għoli ta' kull tip, inklużi innovazzjonijiet inkrimentali b'enfasi prinċipali fuq innovazzjonijiet rivoluzzjonarji, interruttivi u teknoloġikament avvanzati li jkollhom il-potenzjal li jsiru innovazzjonijiet li joħolqu s-swieq. Permezz ta' appoġġ koerenti u simplifikat , l-EIC jenħtieġ li jimla l-vojt attwali fl-appoġġ pubbliku u fl-investiment privat għall-innovazzjoni rivoluzzjonarja. L-istrumenti tal-EIC jirrikjedu aspetti ġuridiċi u ta' ġestjoni li jkunu speċjalizzati biex ikunu riflessi l-objettivi tiegħu, b'mod partikolari l-azzjoni ta' użu fis-suq. |
| --- | --- |

(44)

L-EIC, flimkien ma' komponenti oħra tal-Programm, jenħtieġ li jistimola l-forom kollha ta' innovazzjoni li jvarjaw mill-innovazzjoni inkrimentali għal dik rivoluzzjonarja u interruttiva, filwaqt li b'mod speċjali jimmira lejn l-innovazzjoni li toħloq is-swieq. Permezz tal-istrumenti tiegħu, il-Pathfinder u l-Aċċeleratur, l-EIC jenħtieġ li jkollu l-għan li jidentifika, jiżviluppa u juża innovazzjonijiet b'riskju għoli ta' kull tip, inklużi innovazzjonijiet inkrimentali b'enfasi prinċipali fuq innovazzjonijiet rivoluzzjonarji, interruttivi u teknoloġikament avvanzati li jkollhom il-potenzjal li jsiru innovazzjonijiet li joħolqu s-swieq. Permezz ta' appoġġ koerenti u simplifikat , l-EIC jenħtieġ li jimla l-vojt attwali fl-appoġġ pubbliku u fl-investiment privat għall-innovazzjoni rivoluzzjonarja. L-istrumenti tal-EIC jirrikjedu aspetti ġuridiċi u ta' ġestjoni li jkunu speċjalizzati biex ikunu riflessi l-objettivi tiegħu, b'mod partikolari l-azzjoni ta' użu fis-suq.

| (45) | L-Aċċeleratur huwa maħsub li jiffaċilita l-passaġġ minn stadju riskjuż, u jevita "wied tal-mewt", bejn ir-riċerka, il-prekummerċjalizzazzjoni tal-massa u l-espansjoni tal-kumpanniji. L-Aċċeleratur ser jipprovdi appoġġ lil operazzjonijiet b'potenzjal għoli li jippreżentaw tali riskji teknoloġiċi, xjentifiċi, finanzjarji, ta' ġestjoni jew tas-suq u li għadhom mhumiex ikkunsidrati bħala bankabbli u għalhekk ma jistgħux jiġġeneraw investimenti sinifikanti mis-suq, u b'hekk jikkomplementaw il-Programm InvestEU. |
| --- | --- |

(45)

L-Aċċeleratur huwa maħsub li jiffaċilita l-passaġġ minn stadju riskjuż, u jevita "wied tal-mewt", bejn ir-riċerka, il-prekummerċjalizzazzjoni tal-massa u l-espansjoni tal-kumpanniji. L-Aċċeleratur ser jipprovdi appoġġ lil operazzjonijiet b'potenzjal għoli li jippreżentaw tali riskji teknoloġiċi, xjentifiċi, finanzjarji, ta' ġestjoni jew tas-suq u li għadhom mhumiex ikkunsidrati bħala bankabbli u għalhekk ma jistgħux jiġġeneraw investimenti sinifikanti mis-suq, u b'hekk jikkomplementaw il-Programm InvestEU.

| (46) | F'sinerġija mill-qrib mal-Programm InvestEU, l-Aċċeleratur, fil-forom tiegħu ta' appoġġ finanzjarju permezz ta' finanzjament imħallat u ta' ishma, jenħtieġ li jiffinanzja proġetti mmexxija minn SMEs, inklużi negozji ġodda, u, f'każijiet eċċezzjonali, minn mid-caps żgħar, li jew għadhom ma jistgħux jiġġeneraw dħul, jew għadhom ma jħallux qligħ, jew li għadhom mhux kapaċi jattiraw investiment suffiċjenti biex jimplimentaw bis-sħiħ il-pjan kummerċjali tal-proġetti tagħhom. Tali entitajiet eliġibbli jenħtieġ li jitqiesu bħala mhux bankabbli, filwaqt li parti mill-ħtiġijiet ta' investiment tagħhom setgħu jew jistgħu jiġu pprovduti minn investitur wieħed jew minn diversi investituri, bħal bank privat jew pubbliku, family office, fond ta' kapital ta' riskju jew investitur informali. B'dak il-mod, l-Aċċeleratur huwa maħsub li jegħleb falliment tas-suq u jiffinanzja entitajiet promettenti iżda li għadhom mhumiex bankabbli li jkunu involuti f'proġetti ta' innovazzjoni rivoluzzjonarja li joħolqu s-swieq. Ladarba jsiru bankabbli, dawk il-proġetti jistgħu jiġu ffinanzjati taħt il-Programm InvestEU. |
| --- | --- |

(46)

F'sinerġija mill-qrib mal-Programm InvestEU, l-Aċċeleratur, fil-forom tiegħu ta' appoġġ finanzjarju permezz ta' finanzjament imħallat u ta' ishma, jenħtieġ li jiffinanzja proġetti mmexxija minn SMEs, inklużi negozji ġodda, u, f'każijiet eċċezzjonali, minn mid-caps żgħar, li jew għadhom ma jistgħux jiġġeneraw dħul, jew għadhom ma jħallux qligħ, jew li għadhom mhux kapaċi jattiraw investiment suffiċjenti biex jimplimentaw bis-sħiħ il-pjan kummerċjali tal-proġetti tagħhom. Tali entitajiet eliġibbli jenħtieġ li jitqiesu bħala mhux bankabbli, filwaqt li parti mill-ħtiġijiet ta' investiment tagħhom setgħu jew jistgħu jiġu pprovduti minn investitur wieħed jew minn diversi investituri, bħal bank privat jew pubbliku, family office, fond ta' kapital ta' riskju jew investitur informali. B'dak il-mod, l-Aċċeleratur huwa maħsub li jegħleb falliment tas-suq u jiffinanzja entitajiet promettenti iżda li għadhom mhumiex bankabbli li jkunu involuti f'proġetti ta' innovazzjoni rivoluzzjonarja li joħolqu s-swieq. Ladarba jsiru bankabbli, dawk il-proġetti jistgħu jiġu ffinanzjati taħt il-Programm InvestEU.

| (47) | Filwaqt li l-baġit tal-Aċċeleratur jenħtieġ li prinċipalment jiġi distribwit permezz tal-finanzjament imħallat, għall-fini tal-Artikolu 48, jenħtieġ li l-appoġġ minnu permezz ta' għotjiet biss lill-SMEs, inklużi negozji ġodda, jikkorrispondi għal dak taħt il-baġit tal-istrument tal-SMEs tal-Orizzont 2020. |
| --- | --- |

(47)

Filwaqt li l-baġit tal-Aċċeleratur jenħtieġ li prinċipalment jiġi distribwit permezz tal-finanzjament imħallat, għall-fini tal-Artikolu 48, jenħtieġ li l-appoġġ minnu permezz ta' għotjiet biss lill-SMEs, inklużi negozji ġodda, jikkorrispondi għal dak taħt il-baġit tal-istrument tal-SMEs tal-Orizzont 2020.

| (48) | L-EIT, primarjament permezz tal-Komunitajiet ta' Konoxxenza u Innovazzjoni (KKI) tiegħu ubilli jespandi l-Iskema tiegħu ta' Innovazzjoni Reġjonali, jenħtieġ li jimmira lejn it-tisħiħ tal-ekosistemi tal-innovazzjoni li jindirizzaw l-isfidi globali. Dan jenħtieġ li jinkiseb billi titrawwem l-integrazzjoni tal-innovazzjoni, ir-riċerka, l-edukazzjoni ogħla u l-intraprenditorija. F'konformità ma’ Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (ir-“Regolament dwar l-EIT u l-Aġenda Strateġika ta' Innovazzjoni tiegħu li hija msemmija f’Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-Aġenda Strateġika ta’ Innovazzjoni tal-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT) 2021-2027, l-EIT jenħtieġ li jrawwem l-innovazzjoni permezz tal-attivitajiet tiegħu u jenħtieġ li jżid b'mod sinifikanti l-appoġġ tiegħu għall-integrazzjoni tal-edukazzjoni ogħla fi ħdan l-ekosistema tal-innovazzjoni, b'mod partikolari jistimola l-edukazzjoni intraprenditorjali, irawwem kollaborazzjoni mhux dixxiplinari b'saħħitha bejn l-industrija u l-academia, u jidentifika ħiliet prospettivi għall-innovaturi tal-futur biex jindirizzaw l-isfidi globali, li jinkludu ħiliet diġitali u ta' innovazzjoni avvanzati. L-iskemi ta' appoġġ ipprovduti mill-EIT jenħtieġ li jkunu ta' benefiċċju għall-benefiċjarji tal-EIC, filwaqt li negozji ġodda li jirriżultaw mill-KKI tal-EIT’s jenħtieġ li jkollhom aċċess għall-azzjonijiet tal-EIC. Filwaqt li l-enfasi tal-EIT fuq l-ekosistemi tal-innovazzjoni suppost ipoġġuh b'mod naturali fi ħdan il-pilastru "Ewropa Innovattiva", jenħtieġ ukoll li l-EIT jappoġġa wkoll il-pilastri l-oħra, skont il-każ. Id-duplikazzjoni bla bżonn bejn il-KKI u strumenti oħra fl-istess qasam, b'mod partikolari Sħubiji Ewropej oħra, jenħtieġ li tiġi evitata. |
| --- | --- |

(48)

L-EIT, primarjament permezz tal-Komunitajiet ta' Konoxxenza u Innovazzjoni (KKI) tiegħu ubilli jespandi l-Iskema tiegħu ta' Innovazzjoni Reġjonali, jenħtieġ li jimmira lejn it-tisħiħ tal-ekosistemi tal-innovazzjoni li jindirizzaw l-isfidi globali. Dan jenħtieġ li jinkiseb billi titrawwem l-integrazzjoni tal-innovazzjoni, ir-riċerka, l-edukazzjoni ogħla u l-intraprenditorija. F'konformità ma’ Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (ir-“Regolament dwar l-EIT u l-Aġenda Strateġika ta' Innovazzjoni tiegħu li hija msemmija f’Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-Aġenda Strateġika ta’ Innovazzjoni tal-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT) 2021-2027, l-EIT jenħtieġ li jrawwem l-innovazzjoni permezz tal-attivitajiet tiegħu u jenħtieġ li jżid b'mod sinifikanti l-appoġġ tiegħu għall-integrazzjoni tal-edukazzjoni ogħla fi ħdan l-ekosistema tal-innovazzjoni, b'mod partikolari jistimola l-edukazzjoni intraprenditorjali, irawwem kollaborazzjoni mhux dixxiplinari b'saħħitha bejn l-industrija u l-academia, u jidentifika ħiliet prospettivi għall-innovaturi tal-futur biex jindirizzaw l-isfidi globali, li jinkludu ħiliet diġitali u ta' innovazzjoni avvanzati. L-iskemi ta' appoġġ ipprovduti mill-EIT jenħtieġ li jkunu ta' benefiċċju għall-benefiċjarji tal-EIC, filwaqt li negozji ġodda li jirriżultaw mill-KKI tal-EIT’s jenħtieġ li jkollhom aċċess għall-azzjonijiet tal-EIC. Filwaqt li l-enfasi tal-EIT fuq l-ekosistemi tal-innovazzjoni suppost ipoġġuh b'mod naturali fi ħdan il-pilastru "Ewropa Innovattiva", jenħtieġ ukoll li l-EIT jappoġġa wkoll il-pilastri l-oħra, skont il-każ. Id-duplikazzjoni bla bżonn bejn il-KKI u strumenti oħra fl-istess qasam, b'mod partikolari Sħubiji Ewropej oħra, jenħtieġ li tiġi evitata.

| (49) | Jenħtieġ li jkunu żgurati u jinżammu kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni għal kumpanniji li jikkompetu f'suq partikolari, billi dawn huma rekwiżit essenzjali għall-avvanz ta' kull tip ta' innovazzjoni, inkluża l-innovazzjoni rivoluzzjonarja, interruttiva u inkrementali, u b'hekk tagħmilha possibbli biex b'mod partikolari għadd kbir ta' innovaturi żgħar u ta' daqs medju jibnu l-kapaċitajiet tar-R&I tagħhom, jiksbu l-benefiċċji tal-investiment tagħhom u jkollhom sehem mis-suq. |
| --- | --- |

(49)

Jenħtieġ li jkunu żgurati u jinżammu kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni għal kumpanniji li jikkompetu f'suq partikolari, billi dawn huma rekwiżit essenzjali għall-avvanz ta' kull tip ta' innovazzjoni, inkluża l-innovazzjoni rivoluzzjonarja, interruttiva u inkrementali, u b'hekk tagħmilha possibbli biex b'mod partikolari għadd kbir ta' innovaturi żgħar u ta' daqs medju jibnu l-kapaċitajiet tar-R&I tagħhom, jiksbu l-benefiċċji tal-investiment tagħhom u jkollhom sehem mis-suq.

| (50) | Il-Programm jenħtieġ li jippromwovi u jintegra l-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi u ma' organizzazzjonijiet u inizjattivi internazzjonali abbażi tal-interessi tal-Unjoni, il-benefiċċji reċiproċi, l-impenji internazzjonali, id-diplomazija xjentifika u, sa fejn possibbli, ir-reċiproċità. Il-kooperazzjoni internazzjonali jenħtieġ li timmira li ssaħħaħ l-eċċellenza tal-Unjoni fir-R&I, fl-attrattività, fil-kapaċità li żżomm l-aqwa talenti u fil-kompetittività ekonomika u industrijali, biex jiġu indirizzati l-isfidi globali, inklużi l-SDGs billi jiġu segwiti l-prinċipji tal-Aġenda 2030 u tal-Ftehim ta' Pariġi, u biex jiġu appoġġati l-politiki esterni tal-Unjoni. Jenħtieġ li jiġi segwit approċċ ta’ ftuħ ġenerali għall-parteċipazzjoni internazzjonali u azzjonijiet ta’ kooperazzjoni internazzjonali mmirati, inkluż permezz ta’ eliġibbiltà adatta għall-finanzjament ta’ entitajiet stabbiliti f'pajjiżi bi dħul baxx sa medju. L-Unjoni jenħtieġ li timmira li tikkonkludi ftehimiet ta' kooperazzjoni internazzjonali fil-qasam tar-R&I ma' pajjiżi terzi. Fl-istess ħin, jenħtieġ li tiġi promossa l-assoċjazzjoni ta’ pajjiżi terzi, b’mod partikolari l-partijiet kollaborattivi għall-Programm, f’konformità mal-ftehimiet ta’ assoċjazzjoni u b’enfasi fuq il-valur miżjud għall-Unjoni. Meta talloka kontribuzzjonijiet finanzjarji tal-pajjiżi assoċjati għall-Programm, jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis il-livell ta’ parteċipazzjoni tal-entitajiet ġuridiċi ta’ dawk il-pajjiżi terzi fil-partijiet differenti tal-Programm. |
| --- | --- |

(50)

Il-Programm jenħtieġ li jippromwovi u jintegra l-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi u ma' organizzazzjonijiet u inizjattivi internazzjonali abbażi tal-interessi tal-Unjoni, il-benefiċċji reċiproċi, l-impenji internazzjonali, id-diplomazija xjentifika u, sa fejn possibbli, ir-reċiproċità. Il-kooperazzjoni internazzjonali jenħtieġ li timmira li ssaħħaħ l-eċċellenza tal-Unjoni fir-R&I, fl-attrattività, fil-kapaċità li żżomm l-aqwa talenti u fil-kompetittività ekonomika u industrijali, biex jiġu indirizzati l-isfidi globali, inklużi l-SDGs billi jiġu segwiti l-prinċipji tal-Aġenda 2030 u tal-Ftehim ta' Pariġi, u biex jiġu appoġġati l-politiki esterni tal-Unjoni. Jenħtieġ li jiġi segwit approċċ ta’ ftuħ ġenerali għall-parteċipazzjoni internazzjonali u azzjonijiet ta’ kooperazzjoni internazzjonali mmirati, inkluż permezz ta’ eliġibbiltà adatta għall-finanzjament ta’ entitajiet stabbiliti f'pajjiżi bi dħul baxx sa medju. L-Unjoni jenħtieġ li timmira li tikkonkludi ftehimiet ta' kooperazzjoni internazzjonali fil-qasam tar-R&I ma' pajjiżi terzi. Fl-istess ħin, jenħtieġ li tiġi promossa l-assoċjazzjoni ta’ pajjiżi terzi, b’mod partikolari l-partijiet kollaborattivi għall-Programm, f’konformità mal-ftehimiet ta’ assoċjazzjoni u b’enfasi fuq il-valur miżjud għall-Unjoni. Meta talloka kontribuzzjonijiet finanzjarji tal-pajjiżi assoċjati għall-Programm, jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis il-livell ta’ parteċipazzjoni tal-entitajiet ġuridiċi ta’ dawk il-pajjiżi terzi fil-partijiet differenti tal-Programm.

| (51) | Bil-għan li tiġi approfondita r-relazzjoni bejn ix-xjenza u s-soċjetà u jiġu massimizzati l-benefiċċji tal-interazzjonijiet tagħhom, il-Programm jenħtieġ li jimpenja u jinvolvi liċ-ċittadini u lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, fit-tfassil konġunt u l-ħolqien konġunt ta' aġendi responsabbli fir-rigward tar-riċerka u l-innovazzjoni (RRI, responsible research and innovation), ta' kontenut u f'kull parti tal-proċessi li jindirizzaw it-tħassib, il-ħtiġijiet u l-aspettattivi taċ-ċittadini u tas-soċjetà ċivili, fil-promozzjoni tal-edukazzjoni fix-xjenza, f'ħidma li tagħmel l-għarfien xjentifiku pubblikament aċċessibbli, u fl-iffaċilitar tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fl-attivitajiet tiegħu. Dan jenħtieġ li jsir fil-Programm kollu u permezz ta' attivitajiet ddedikati fil-parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER". L-involviment taċ-ċittadini u tas-soċjetà ċivili fir-R&I jenħtieġ li jsir flimkien ma' attivitajiet ta' sensibilizzazzjoni tal-pubbliku biex jiġi ġġenerat u sostnut l-appoġġ pubbliku għall-Programm. Il-Programm jenħtieġ ukoll li jkollu l-għan li jneħħi l-ostakli u li jagħti spinta lis-sinerġiji bejn ix-xjenza, it-teknoloġija, il-kultura u l-arti biex tinkiseb kwalità ġdida ta' innovazzjoni sostenibbli. Il-miżuri meħuda biex jitjieb l-involviment taċ-ċittadini u tas-soċjetà ċivili fil-proġetti appoġġati jenħtieġ li jiġu mmonitorjati. |
| --- | --- |

(51)

Bil-għan li tiġi approfondita r-relazzjoni bejn ix-xjenza u s-soċjetà u jiġu massimizzati l-benefiċċji tal-interazzjonijiet tagħhom, il-Programm jenħtieġ li jimpenja u jinvolvi liċ-ċittadini u lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, fit-tfassil konġunt u l-ħolqien konġunt ta' aġendi responsabbli fir-rigward tar-riċerka u l-innovazzjoni (RRI, responsible research and innovation), ta' kontenut u f'kull parti tal-proċessi li jindirizzaw it-tħassib, il-ħtiġijiet u l-aspettattivi taċ-ċittadini u tas-soċjetà ċivili, fil-promozzjoni tal-edukazzjoni fix-xjenza, f'ħidma li tagħmel l-għarfien xjentifiku pubblikament aċċessibbli, u fl-iffaċilitar tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fl-attivitajiet tiegħu. Dan jenħtieġ li jsir fil-Programm kollu u permezz ta' attivitajiet ddedikati fil-parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER". L-involviment taċ-ċittadini u tas-soċjetà ċivili fir-R&I jenħtieġ li jsir flimkien ma' attivitajiet ta' sensibilizzazzjoni tal-pubbliku biex jiġi ġġenerat u sostnut l-appoġġ pubbliku għall-Programm. Il-Programm jenħtieġ ukoll li jkollu l-għan li jneħħi l-ostakli u li jagħti spinta lis-sinerġiji bejn ix-xjenza, it-teknoloġija, il-kultura u l-arti biex tinkiseb kwalità ġdida ta' innovazzjoni sostenibbli. Il-miżuri meħuda biex jitjieb l-involviment taċ-ċittadini u tas-soċjetà ċivili fil-proġetti appoġġati jenħtieġ li jiġu mmonitorjati.

| (52) | Fejn ikun il-każ, il-Programm jenħtieġ li jqis il-karatteristiċi speċifiċi tar-reġjuni ultraperiferiċi kif identifikati fl-Artikolu 349 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) u f'konformità mal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta' Ottubru 2017 intitolata "Sħubija strateġika aktar b'saħħitha u mġedda mar-reġjuni ultraperiferiċi tal-UE", kif approvata mill-Kunsill. |
| --- | --- |

(52)

Fejn ikun il-każ, il-Programm jenħtieġ li jqis il-karatteristiċi speċifiċi tar-reġjuni ultraperiferiċi kif identifikati fl-Artikolu 349 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) u f'konformità mal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta' Ottubru 2017 intitolata "Sħubija strateġika aktar b'saħħitha u mġedda mar-reġjuni ultraperiferiċi tal-UE", kif approvata mill-Kunsill.

| (53) | L-attivitajiet żviluppati taħt il-Programm jenħtieġ li jimmiraw lejn l-eliminazzjoni tal-inugwaljanzi bejn is-sessi, filwaqt li jtejbu l-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata u jippromwovu l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel fir-R&I, inkluż il-prinċipju ta' ħlas indaqs mingħajr diskriminazzjoni abbażi tas-sess, f'konformità mal-Artikoli 2 u 3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u l-Artikolu 8 u 157 TFUE. Id-dimensjoni tal-ugwaljanza bejn is-sessi jenħtieġ li tiġi integrata fil-kontenut tar-R&I u implimentata fl-istadji kollha taċ-ċiklu tar-riċerka. Barra minn hekk, l-attivitajiet taħt il-Programm jenħtieġ li jimmiraw lejn l-eliminazzjoni tal-inugwaljanzi u jippromwovu l-ugwaljanza u d-diversità fl-aspetti kollha tar-R&I fir-rigward tal-età, id-diżabbiltà, ir-razza u l-etniċità, ir-reliġjon jew it-twemmin, u l-orjentazzjoni sesswali. |
| --- | --- |

(53)

L-attivitajiet żviluppati taħt il-Programm jenħtieġ li jimmiraw lejn l-eliminazzjoni tal-inugwaljanzi bejn is-sessi, filwaqt li jtejbu l-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata u jippromwovu l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel fir-R&I, inkluż il-prinċipju ta' ħlas indaqs mingħajr diskriminazzjoni abbażi tas-sess, f'konformità mal-Artikoli 2 u 3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u l-Artikolu 8 u 157 TFUE. Id-dimensjoni tal-ugwaljanza bejn is-sessi jenħtieġ li tiġi integrata fil-kontenut tar-R&I u implimentata fl-istadji kollha taċ-ċiklu tar-riċerka. Barra minn hekk, l-attivitajiet taħt il-Programm jenħtieġ li jimmiraw lejn l-eliminazzjoni tal-inugwaljanzi u jippromwovu l-ugwaljanza u d-diversità fl-aspetti kollha tar-R&I fir-rigward tal-età, id-diżabbiltà, ir-razza u l-etniċità, ir-reliġjon jew it-twemmin, u l-orjentazzjoni sesswali.

| (54) | Fid-dawl tal-ispeċifiċitajiet tas-settur tal-industrija tad-difiża, id-dispożizzjonijiet dettaljati għall-finanzjament tal-Unjoni għal proġetti ta' riċerka tad-difiża jenħtieġ li jiġu stabbiliti mar-Regolament (UE) 2021/697 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10) (il-"Fond Ewropew għad-Difiża") li jiddefinixxi r-regoli ta' parteċipazzjoni fil-qasam tar-riċerka tad-difiża. L-attivitajiet li għandhom jitwettqu taħt il-Fond Ewropew għad-Difiża jenħtieġ li jkollhom fokus esklużiv fuq ir-riċerka u l-iżvilupp tad-difiża, filwaqt li l-attivitajiet imwettqa taħt il-programm speċifiku stabbilit mid-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2021/764 (11), (il-"programm speċifiku") u l-EIT jenħtieġ li jkollhom fokus esklużiv fuq l-applikazzjonijiet ċivili. Jenħtieġ li tiġi evitata d-duplikazzjoni bla bżonn. |
| --- | --- |

(54)

Fid-dawl tal-ispeċifiċitajiet tas-settur tal-industrija tad-difiża, id-dispożizzjonijiet dettaljati għall-finanzjament tal-Unjoni għal proġetti ta' riċerka tad-difiża jenħtieġ li jiġu stabbiliti mar-Regolament (UE) 2021/697 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10) (il-"Fond Ewropew għad-Difiża") li jiddefinixxi r-regoli ta' parteċipazzjoni fil-qasam tar-riċerka tad-difiża. L-attivitajiet li għandhom jitwettqu taħt il-Fond Ewropew għad-Difiża jenħtieġ li jkollhom fokus esklużiv fuq ir-riċerka u l-iżvilupp tad-difiża, filwaqt li l-attivitajiet imwettqa taħt il-programm speċifiku stabbilit mid-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2021/764 (11), (il-"programm speċifiku") u l-EIT jenħtieġ li jkollhom fokus esklużiv fuq l-applikazzjonijiet ċivili. Jenħtieġ li tiġi evitata d-duplikazzjoni bla bżonn.

| (55) | Dan ir-Regolament jistabbilixxi pakkett finanzjarju għat-tul kollu tal-Programm, li għandu jikkostitwixxi l-ammont ta' referenza primarja, fis-sens tal-punt 18 tal-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f’materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta' riżorsi proprji ġodda (12), għall-Parlament Ewropew u l-Kunsill matul il-proċedura baġitarja annwali. Dak il-pakkett finanzjarju jinkludi ammont ta' EUR 580 000 000 fi prezzijiet attwali għall-programm speċifiku stabbilit mid-Deċiżjoni (UE) 2021/764, u għall-EIT, skont id-dikjarazzjoni konġunta mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni tas-16 ta' Diċembru 2020 dwar it-tisħiħ ta' programmi speċifiċi u l-adattament tal-atti bażiċi (13). |
| --- | --- |

(55)

Dan ir-Regolament jistabbilixxi pakkett finanzjarju għat-tul kollu tal-Programm, li għandu jikkostitwixxi l-ammont ta' referenza primarja, fis-sens tal-punt 18 tal-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f’materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta' riżorsi proprji ġodda (12), għall-Parlament Ewropew u l-Kunsill matul il-proċedura baġitarja annwali. Dak il-pakkett finanzjarju jinkludi ammont ta' EUR 580 000 000 fi prezzijiet attwali għall-programm speċifiku stabbilit mid-Deċiżjoni (UE) 2021/764, u għall-EIT, skont id-dikjarazzjoni konġunta mill-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni tas-16 ta' Diċembru 2020 dwar it-tisħiħ ta' programmi speċifiċi u l-adattament tal-atti bażiċi (13).

| (56) | Ir-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14) (ir-"Regolament Finanzjarju") japplika għal dan il-Programm. Ir-Regolament Finanzjarju jistabbilixxi regoli dwar l-implimentazzjoni tal-baġit tal-Unjoni, inkluż ir-regoli dwar għotjiet, premjijiet, akkwist, ġestjoni indiretta, strumenti finanzjarji, garanziji baġitarji, assistenza finanzjarja u r-rimborż ta' esperti esterni. |
| --- | --- |

(56)

Ir-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14) (ir-"Regolament Finanzjarju") japplika għal dan il-Programm. Ir-Regolament Finanzjarju jistabbilixxi regoli dwar l-implimentazzjoni tal-baġit tal-Unjoni, inkluż ir-regoli dwar għotjiet, premjijiet, akkwist, ġestjoni indiretta, strumenti finanzjarji, garanziji baġitarji, assistenza finanzjarja u r-rimborż ta' esperti esterni.

| (57) | F'konformità mal-Artikolu 193(2) tar-Regolament Finanzjarju, tista' tingħata għotja għal azzjoni li tkun diġà bdiet, dment li l-applikant ikun jista' juri l-ħtieġa li jibda l-azzjoni qabel il-firma tal-ftehim ta' għotja. Madankollu, l-ispejjeż imġarrba qabel id-data tas-sottomissjoni tal-applikazzjoni għal għotja mhumiex eliġibbli, ħlief f'każijiet eċċezzjonali debitament ġustifikati. Sabiex jiġi evitat kwalunkwe tfixkil fl-appoġġ tal-Unjoni li jista' jkun ta' preġudizzju għall-interessi tal-Unjoni, jenħtieġ li jkun possibbli li fid-deċiżjoni ta' finanzjament, matul perijodu limitat ta' żmien fil-bidu tal-QFP 2021-2027, u f'każijiet debitament ġustifikati biss, tkun prevista l-eliġibbiltà tal-attivitajiet u l-ispejjeż mill-bidu tas-sena finanzjarja 2021, anki jekk dawn ġew implimentati u mġarrba qabel ma ġiet ippreżentata l-applikazzjoni għal għotja. |
| --- | --- |

(57)

F'konformità mal-Artikolu 193(2) tar-Regolament Finanzjarju, tista' tingħata għotja għal azzjoni li tkun diġà bdiet, dment li l-applikant ikun jista' juri l-ħtieġa li jibda l-azzjoni qabel il-firma tal-ftehim ta' għotja. Madankollu, l-ispejjeż imġarrba qabel id-data tas-sottomissjoni tal-applikazzjoni għal għotja mhumiex eliġibbli, ħlief f'każijiet eċċezzjonali debitament ġustifikati. Sabiex jiġi evitat kwalunkwe tfixkil fl-appoġġ tal-Unjoni li jista' jkun ta' preġudizzju għall-interessi tal-Unjoni, jenħtieġ li jkun possibbli li fid-deċiżjoni ta' finanzjament, matul perijodu limitat ta' żmien fil-bidu tal-QFP 2021-2027, u f'każijiet debitament ġustifikati biss, tkun prevista l-eliġibbiltà tal-attivitajiet u l-ispejjeż mill-bidu tas-sena finanzjarja 2021, anki jekk dawn ġew implimentati u mġarrba qabel ma ġiet ippreżentata l-applikazzjoni għal għotja.

| (58) | Jenħtieġ li kontinwament tul il-Programm kollu tipprova tinkiseb simplifikazzjoni amministrattiva, b'mod partikolari tnaqqis tal-piż amministrattiv għall-benefiċjarji. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tissimplifika ulterjorment l-għodod u l-gwida tagħha b'tali mod li jimponu piż minimu fuq il-benefiċjarji. B'mod partikolari, il-Kummissjoni jenħtieġ li tqis li toħroġ verżjoni fil-qosor tal-gwida. |
| --- | --- |

(58)

Jenħtieġ li kontinwament tul il-Programm kollu tipprova tinkiseb simplifikazzjoni amministrattiva, b'mod partikolari tnaqqis tal-piż amministrattiv għall-benefiċjarji. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tissimplifika ulterjorment l-għodod u l-gwida tagħha b'tali mod li jimponu piż minimu fuq il-benefiċjarji. B'mod partikolari, il-Kummissjoni jenħtieġ li tqis li toħroġ verżjoni fil-qosor tal-gwida.

| (59) | It-tlestija tas-Suq Uniku Diġitali u l-opportunitajiet li qed jikbru mill-konverġenza tat-teknoloġiji diġitali u fiżiċi jirrikjedu żieda fl-investimenti. Il-Programm jenħtieġ li jikkontribwixxi għal dawk l-isforzi b'żieda sostanzjali ta' nfiq fuq l-attivitajiet tar-R&I diġitali prinċipali meta mqabbla mal-Orizzont 2020 (15). Dan jenħtieġ li jiżgura li l-Ewropa tibqa' minn ta' quddiem fir-R&I globali fil-qasam diġitali. |
| --- | --- |

(59)

It-tlestija tas-Suq Uniku Diġitali u l-opportunitajiet li qed jikbru mill-konverġenza tat-teknoloġiji diġitali u fiżiċi jirrikjedu żieda fl-investimenti. Il-Programm jenħtieġ li jikkontribwixxi għal dawk l-isforzi b'żieda sostanzjali ta' nfiq fuq l-attivitajiet tar-R&I diġitali prinċipali meta mqabbla mal-Orizzont 2020 (15). Dan jenħtieġ li jiżgura li l-Ewropa tibqa' minn ta' quddiem fir-R&I globali fil-qasam diġitali.

| (60) | Ir-riċerka tal-kwantum taħt ir-raggruppament ''Diġitali, Industrija u Spazju'' taħt il-Pilastru II jenħtieġ li tingħata prijorità, minħabba r-rwol kruċjali tagħha fit-tranżizzjoni diġitali, b'mod partikolari bl-espansjoni tat-tmexxija u l-eċċellenza xjentifika Ewropea fit-teknoloġiji tal-kwantum, u b'hekk ikun jista' jitwettaq il-baġit previst stabbilit fl-2018. |
| --- | --- |

(60)

Ir-riċerka tal-kwantum taħt ir-raggruppament ''Diġitali, Industrija u Spazju'' taħt il-Pilastru II jenħtieġ li tingħata prijorità, minħabba r-rwol kruċjali tagħha fit-tranżizzjoni diġitali, b'mod partikolari bl-espansjoni tat-tmexxija u l-eċċellenza xjentifika Ewropea fit-teknoloġiji tal-kwantum, u b'hekk ikun jista' jitwettaq il-baġit previst stabbilit fl-2018.

| (61) | F'konformità mar- Regolament Finanzjarju, ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16) u r-Regolamenti tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 2988/95 (17), (Euratom, KE) Nru 2185/96 (18) u (UE) 2017/1939 (19), l-interessi finanzjarji tal-Unjoni għandhom jiġu protetti permezz ta' miżuri proporzjonati, inklużi l-prevenzjoni, l-identifikazzjoni, il-korrezzjoni u l-investigazzjoni ta' irregolaritajiet, inkluża l-frodi, l-irkupru ta' fondi mitlufa, imħallsa bi żball jew użati b'mod mhux korrett u, fejn xieraq, l-impożizzjoni ta' penali amministrattivi.
  B'mod partikolari, f'konformità mar-Regolamenti (Euratom, KE) Nru 2185/96 u (UE, Euratom) Nru 883/2013, l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) għandu s-setgħa li jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi, inkluż kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post, bil-għan li jiġi stabbilit jekk kienx hemm frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni. L-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) għandu s-setgħa, skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, li jinvestiga u jressaq għall-prosekuzzjoni reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni kif previst fid-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (20). F'konformità mar-Regolament Finanzjarju, kwalunkwe persuna jew entità li tirċievi fondi mill-Unjoni trid tikkoopera bis-sħiħ fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, tagħti d-drittijiet u l-aċċess neċessarji lill-Kummissjoni, lill-OLAF, lill-Qorti tal-Awdituri u, fir-rigward ta' dawk l-Istati Membri li jipparteċipaw fil-kooperazzjoni msaħħa skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, lill-UPPE, u tiżgura li kwalunkwe parti terza involuta fl-implimentazzjoni ta' fondi tal-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti. |
| --- | --- |

(61)

F'konformità mar- Regolament Finanzjarju, ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16) u r-Regolamenti tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 2988/95 (17), (Euratom, KE) Nru 2185/96 (18) u (UE) 2017/1939 (19), l-interessi finanzjarji tal-Unjoni għandhom jiġu protetti permezz ta' miżuri proporzjonati, inklużi l-prevenzjoni, l-identifikazzjoni, il-korrezzjoni u l-investigazzjoni ta' irregolaritajiet, inkluża l-frodi, l-irkupru ta' fondi mitlufa, imħallsa bi żball jew użati b'mod mhux korrett u, fejn xieraq, l-impożizzjoni ta' penali amministrattivi.

B'mod partikolari, f'konformità mar-Regolamenti (Euratom, KE) Nru 2185/96 u (UE, Euratom) Nru 883/2013, l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) għandu s-setgħa li jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi, inkluż kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post, bil-għan li jiġi stabbilit jekk kienx hemm frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni. L-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) għandu s-setgħa, skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, li jinvestiga u jressaq għall-prosekuzzjoni reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni kif previst fid-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (20). F'konformità mar-Regolament Finanzjarju, kwalunkwe persuna jew entità li tirċievi fondi mill-Unjoni trid tikkoopera bis-sħiħ fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, tagħti d-drittijiet u l-aċċess neċessarji lill-Kummissjoni, lill-OLAF, lill-Qorti tal-Awdituri u, fir-rigward ta' dawk l-Istati Membri li jipparteċipaw fil-kooperazzjoni msaħħa skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, lill-UPPE, u tiżgura li kwalunkwe parti terza involuta fl-implimentazzjoni ta' fondi tal-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti.

| (62) | Il-pajjiżi terzi li huma membri taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) jistgħu jipparteċipaw fi programmi tal-Unjoni fil-qafas tal-kooperazzjoni stabbilita taħt il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (21), li jipprevedi l-implimentazzjoni tal-programmi permezz ta' deċiżjoni taħt dak il-Ftehim. Il-pajjiżi terzi jistgħu wkoll jipparteċipaw fuq il-bażi ta' strumenti legali oħra. F'dan ir-Regolament jenħtieġ li tiġi introdotta dispożizzjoni speċifika li tirrikjedi li pajjiżi terzi jagħtu d-drittijiet u l-aċċess neċessarji meħtieġa biex l-uffiċjal awtorizzanti responsabbli, l-OLAF u l-Qorti tal-Awdituri jeżerċitaw il-kompetenzi rispettivi tagħhom b'mod komprensiv |
| --- | --- |

(62)

Il-pajjiżi terzi li huma membri taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) jistgħu jipparteċipaw fi programmi tal-Unjoni fil-qafas tal-kooperazzjoni stabbilita taħt il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (21), li jipprevedi l-implimentazzjoni tal-programmi permezz ta' deċiżjoni taħt dak il-Ftehim. Il-pajjiżi terzi jistgħu wkoll jipparteċipaw fuq il-bażi ta' strumenti legali oħra. F'dan ir-Regolament jenħtieġ li tiġi introdotta dispożizzjoni speċifika li tirrikjedi li pajjiżi terzi jagħtu d-drittijiet u l-aċċess neċessarji meħtieġa biex l-uffiċjal awtorizzanti responsabbli, l-OLAF u l-Qorti tal-Awdituri jeżerċitaw il-kompetenzi rispettivi tagħhom b'mod komprensiv

| (63) | Skont l-Artikolu 94 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/755/UE (22), persuni u entitajiet stabbiliti f'pajjiżi jew territorji extra-Ewropej huma eliġibbli għal finanzjament soġġett għar-regoli u l-objettivi tal-Programm u għal arranġamenti possibbli applikabbli għall-Istat Membru li miegħu jkun marbut il-pajjiż jew territorju extra-Ewropew rilevanti. |
| --- | --- |

(63)

Skont l-Artikolu 94 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/755/UE (22), persuni u entitajiet stabbiliti f'pajjiżi jew territorji extra-Ewropej huma eliġibbli għal finanzjament soġġett għar-regoli u l-objettivi tal-Programm u għal arranġamenti possibbli applikabbli għall-Istat Membru li miegħu jkun marbut il-pajjiż jew territorju extra-Ewropew rilevanti.

| (64) | Skont il-paragrafi 22 u 23 tal-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (23), jenħtieġ li dan il-Programm jiġi evalwat abbażi tal-informazzjoni miġbura f'konformità ma' rekwiżiti speċifiċi ta' rappurtar u monitoraġġ, filwaqt li jiġu evitati r-regolamentazzjoni żejda u l-piżijiet amministrattivi, b'mod partikolari fuq l-Istati Membri u l-benefiċjarji tal-Programm. Dawk ir-rekwiżiti, fejn xieraq, jenħtieġ li jinkludu indikaturi li jistgħu jitkejlu, bħala bażi għall-evalwazzjoni, fuq il-post, tal-effetti tal-Programm. |
| --- | --- |

(64)

Skont il-paragrafi 22 u 23 tal-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (23), jenħtieġ li dan il-Programm jiġi evalwat abbażi tal-informazzjoni miġbura f'konformità ma' rekwiżiti speċifiċi ta' rappurtar u monitoraġġ, filwaqt li jiġu evitati r-regolamentazzjoni żejda u l-piżijiet amministrattivi, b'mod partikolari fuq l-Istati Membri u l-benefiċjarji tal-Programm. Dawk ir-rekwiżiti, fejn xieraq, jenħtieġ li jinkludu indikaturi li jistgħu jitkejlu, bħala bażi għall-evalwazzjoni, fuq il-post, tal-effetti tal-Programm.

| (65) | Sabiex tiġi żgurata l-valutazzjoni effettiva tal-progress tal-Programm biex jintlaħqu l-għanijiet tiegħu, jenħtieġ li s-setgħa ta' adozzjoni ta' atti skont l-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-emendar tal-Anness V fir-rigward tal-indikaturi tad-direzzjoni tal-impatt, fejn meqjus li hu meħtieġ, u biex jiġu stabbiliti linji bażi u miri kif ukoll biex dan ir-Regolament jiġi ssupplimentat b'dispożizzjonijiet dwar l-istabbiliment ta' qafas ta' monitoraġġ u ta' evalwazzjoni. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni jkollha konsultazzjonijiet adegwati matul ix-xogħol tagħha ta' tħejjija, ukoll fil-livell ta' esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet isiru f'konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet3. B'mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija ta' atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija ta' atti delegati. |
| --- | --- |

(65)

Sabiex tiġi żgurata l-valutazzjoni effettiva tal-progress tal-Programm biex jintlaħqu l-għanijiet tiegħu, jenħtieġ li s-setgħa ta' adozzjoni ta' atti skont l-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-emendar tal-Anness V fir-rigward tal-indikaturi tad-direzzjoni tal-impatt, fejn meqjus li hu meħtieġ, u biex jiġu stabbiliti linji bażi u miri kif ukoll biex dan ir-Regolament jiġi ssupplimentat b'dispożizzjonijiet dwar l-istabbiliment ta' qafas ta' monitoraġġ u ta' evalwazzjoni. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni jkollha konsultazzjonijiet adegwati matul ix-xogħol tagħha ta' tħejjija, ukoll fil-livell ta' esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet isiru f'konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet3. B'mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija ta' atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija ta' atti delegati.

| (66) | Il-koerenza u s-sinerġiji bejn il-Programm u l-Programm Spazjali tal-Unjoni ser irawmu settur spazjali Ewropew globalment kompetittiv u innovattiva, isaħħu l-awtonomija tal-Ewropa fl-aċċess u fl-użu tal-ispazju f'ambjent mingħajr periklu u sikur, u jsaħħu r-rwol tal-Ewropa bħala attur globali. L-eċċellenza fir-riċerka, is-soluzzjonijiet rivoluzzjonarji u l-utenti downstream fil-Programm ser ikunu appoġġati minn data u servizzi li jsiru disponibbli permezz tal-Programm Spazjali tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(66)

Il-koerenza u s-sinerġiji bejn il-Programm u l-Programm Spazjali tal-Unjoni ser irawmu settur spazjali Ewropew globalment kompetittiv u innovattiva, isaħħu l-awtonomija tal-Ewropa fl-aċċess u fl-użu tal-ispazju f'ambjent mingħajr periklu u sikur, u jsaħħu r-rwol tal-Ewropa bħala attur globali. L-eċċellenza fir-riċerka, is-soluzzjonijiet rivoluzzjonarji u l-utenti downstream fil-Programm ser ikunu appoġġati minn data u servizzi li jsiru disponibbli permezz tal-Programm Spazjali tal-Unjoni.

| (67) | Il-koerenza u s-sinerġiji bejn il-Programm u l-Erasmus+ ser irawmu l-użu tar-riżultati tar-riċerka permezz ta' attivitajiet ta' taħriġ, diffużjoni ta' spirtu ta' innovazzjoni fis-sistema tal-edukazzjoni u jiżguraw li l-attivitajiet ta' edukazzjoni u ta' taħriġ jiddependu fuq l-aktar attivitajiet aġġornati ta' riċerka u innovazzjoni. F'dak ir-rigward, wara l-azzjonijiet pilota mnedija taħt Erasmus+ 2014-2020 dwar l-Universitajiet Ewropej, fejn xieraq, il-Programm ser jikkomplementa b'mod sinerġetiku l-appoġġ provdut mill-Erasmus+ lill-Universitajiet Ewropej. |
| --- | --- |

(67)

Il-koerenza u s-sinerġiji bejn il-Programm u l-Erasmus+ ser irawmu l-użu tar-riżultati tar-riċerka permezz ta' attivitajiet ta' taħriġ, diffużjoni ta' spirtu ta' innovazzjoni fis-sistema tal-edukazzjoni u jiżguraw li l-attivitajiet ta' edukazzjoni u ta' taħriġ jiddependu fuq l-aktar attivitajiet aġġornati ta' riċerka u innovazzjoni. F'dak ir-rigward, wara l-azzjonijiet pilota mnedija taħt Erasmus+ 2014-2020 dwar l-Universitajiet Ewropej, fejn xieraq, il-Programm ser jikkomplementa b'mod sinerġetiku l-appoġġ provdut mill-Erasmus+ lill-Universitajiet Ewropej.

| (68) | Sabiex jiżdied l-impatt tal-Programm fl-indirizzar tal-prijoritajiet tal-Unjoni, jenħtieġ li jiġu mħeġġa u mfittxija sinerġiji mal-programmi u l-istrumenti li għandhom l-għan li jwieġbu għall-ħtiġijiet emerġenti tal-Unjoni, inkluż mal-Mekkaniżmu għal Tranżizzjoni Ġusta, il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u l-Programm l-UE għas-Saħħa. |
| --- | --- |

(68)

Sabiex jiżdied l-impatt tal-Programm fl-indirizzar tal-prijoritajiet tal-Unjoni, jenħtieġ li jiġu mħeġġa u mfittxija sinerġiji mal-programmi u l-istrumenti li għandhom l-għan li jwieġbu għall-ħtiġijiet emerġenti tal-Unjoni, inkluż mal-Mekkaniżmu għal Tranżizzjoni Ġusta, il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u l-Programm l-UE għas-Saħħa.

| (69) | Jenħtieġ li r-regoli għall-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni jirriflettu b'mod adegwat il-ħtiġijiet tal-Programm b'kont meħud tat-tħassib imqajjem u r-rakkomandazzjonijiet magħmula minn diversi partijiet ikkonċernati, kif ukoll fl-evalwazzjoni interim tal-Orizzont 2020 imwettqa bl-assistenza ta' esperti esterni indipendenti |
| --- | --- |

(69)

Jenħtieġ li r-regoli għall-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni jirriflettu b'mod adegwat il-ħtiġijiet tal-Programm b'kont meħud tat-tħassib imqajjem u r-rakkomandazzjonijiet magħmula minn diversi partijiet ikkonċernati, kif ukoll fl-evalwazzjoni interim tal-Orizzont 2020 imwettqa bl-assistenza ta' esperti esterni indipendenti

| (70) | Ir-regoli komuni fil-Programm kollu jenħtieġ li jiżguraw qafas koerenti li jiffaċilita l-parteċipazzjoni fil-programmi appoġġati finanzjarjament mill-baġit tal-Programm, inklużi l-parteċipazzjoni fil-programmi ġestiti minn korpi ta' finanzjament bħall-EIT, impriżi konġunti jew kwalunkwe struttura oħra taħt l-Artikolu 187 TFUE, u l-parteċipazzjoni fi programmi mwettqa mill-Istati Membri taħt l-Artikolu 185 TFUE. L-adozzjoni ta' regoli speċifiċi jenħtieġ li tkun possibbli, iżda tali eċċezzjonijiet għandhom ikunu limitati għal meta strettament meħtieġa u ġustifikati debitament. |
| --- | --- |

(70)

Ir-regoli komuni fil-Programm kollu jenħtieġ li jiżguraw qafas koerenti li jiffaċilita l-parteċipazzjoni fil-programmi appoġġati finanzjarjament mill-baġit tal-Programm, inklużi l-parteċipazzjoni fil-programmi ġestiti minn korpi ta' finanzjament bħall-EIT, impriżi konġunti jew kwalunkwe struttura oħra taħt l-Artikolu 187 TFUE, u l-parteċipazzjoni fi programmi mwettqa mill-Istati Membri taħt l-Artikolu 185 TFUE. L-adozzjoni ta' regoli speċifiċi jenħtieġ li tkun possibbli, iżda tali eċċezzjonijiet għandhom ikunu limitati għal meta strettament meħtieġa u ġustifikati debitament.

| (71) | L-azzjonijiet li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Programm jenħtieġ li jirrispettaw id-drittijiet fundamentali u josservaw il-prinċipji rikonoxxuti b'mod partikolari mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-‘Karta’). Tali azzjonijiet jenħtieġ li jkunu f'konformità ma' kwalunkwe obbligu ġuridiku inkluża l-liġi internazzjonali u ma' kwalunkwe deċiżjoni rilevanti tal-Kummissjoni bħall-avviż tal-Kummissjoni tat-28 ta' Ġunju 2013 (24), kif ukoll ma' prinċipji etiċi, li jinkludu l-evitar ta' kwalunkwe ksur tal-integrità tar-riċerka. Jenħtieġ li jitqiesu l-opinjonijiet tal-Grupp Ewropew dwar l-Etika fix-Xjenza u t-Teknoloġiji l-Ġodda, l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali u l-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data, fejn xieraq. Fl-attivitajiet ta' riċerka jenħtieġ li jittieħed kont ukoll tal-Artikolu 13 TFUE, u jenħtieġ li jitnaqqas l-użu tal-annimali fir-riċerka u l-ittestjar, bil-ħsieb li finalment l-użu tagħhom jiġi sostitwit. |
| --- | --- |

(71)

L-azzjonijiet li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Programm jenħtieġ li jirrispettaw id-drittijiet fundamentali u josservaw il-prinċipji rikonoxxuti b'mod partikolari mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-‘Karta’). Tali azzjonijiet jenħtieġ li jkunu f'konformità ma' kwalunkwe obbligu ġuridiku inkluża l-liġi internazzjonali u ma' kwalunkwe deċiżjoni rilevanti tal-Kummissjoni bħall-avviż tal-Kummissjoni tat-28 ta' Ġunju 2013 (24), kif ukoll ma' prinċipji etiċi, li jinkludu l-evitar ta' kwalunkwe ksur tal-integrità tar-riċerka. Jenħtieġ li jitqiesu l-opinjonijiet tal-Grupp Ewropew dwar l-Etika fix-Xjenza u t-Teknoloġiji l-Ġodda, l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali u l-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data, fejn xieraq. Fl-attivitajiet ta' riċerka jenħtieġ li jittieħed kont ukoll tal-Artikolu 13 TFUE, u jenħtieġ li jitnaqqas l-użu tal-annimali fir-riċerka u l-ittestjar, bil-ħsieb li finalment l-użu tagħhom jiġi sostitwit.

| (72) | Sabiex tiġi garantita l-eċċellenza xjentifika, u f’konformità mal-Artikolu 13 tal-Karta, jenħtieġ li l-Programm jippromwovi r-rispett għal-libertà akkademika fil-pajjiżi kollha li jibbenefikaw mill-fondi tiegħu. |
| --- | --- |

(72)

Sabiex tiġi garantita l-eċċellenza xjentifika, u f’konformità mal-Artikolu 13 tal-Karta, jenħtieġ li l-Programm jippromwovi r-rispett għal-libertà akkademika fil-pajjiżi kollha li jibbenefikaw mill-fondi tiegħu.

| (73) | F'konformità mal-objettivi tal-kooperazzjoni internazzjonali kif stabbiliti fl-Artikoli 180 u 186 TFUE, il-parteċipazzjoni ta' entitajiet ġuridiċi stabbiliti f'pajjiżi terzi u ta' organizzazzjonijiet internazzjonali jenħtieġ li tiġi promossa, abbażi tal-benefiċċji reċiproċi u l-interessi tal-Unjoni. L-implimentazzjoni tal-Programm jenħtieġ li tkun f’konformità mal-miżuri adottati skont l-Artikoli 75 u 215 TFUE u jenħtieġ li tkun f’konformità mal-liġi internazzjonali. Għal azzjonijiet relatati mal-assi strateġiċi, l-interessi, l-awtonomija jew is-sigurtà tal-Unjoni, jenħtieġ li jkun possibbli li l-parteċipazzjoni f’azzjonijiet speċifiċi tal-Programm tkun limitata għal entitajiet ġuridiċi stabbiliti fi Stati Membri biss, jew għal entitajiet ġuridiċi stabbiliti f’pajjiżi assoċjati jew pajjiżi terzi oħra speċifikati minbarra l-Istati Membri. Kwalunkwe esklużjoni ta’ entitajiet ġuridiċi stabbiliti fl-Unjoni jew f’pajjiżi assoċjati direttament jew indirettament ikkontrollati minn pajjiżi terzi mhux assoċjati jew minn entitajiet ġuridiċi ta’ pajjiżi terzi mhux assoċjati għandha tqis ir-riskji li l-inklużjoni ta’ tali entitajiet tirrappreżenta, minn naħa waħda, u l-benefiċċji li l-parteċipazzjoni tagħhom tiġġenera, min-naħa l-oħra. |
| --- | --- |

(73)

F'konformità mal-objettivi tal-kooperazzjoni internazzjonali kif stabbiliti fl-Artikoli 180 u 186 TFUE, il-parteċipazzjoni ta' entitajiet ġuridiċi stabbiliti f'pajjiżi terzi u ta' organizzazzjonijiet internazzjonali jenħtieġ li tiġi promossa, abbażi tal-benefiċċji reċiproċi u l-interessi tal-Unjoni. L-implimentazzjoni tal-Programm jenħtieġ li tkun f’konformità mal-miżuri adottati skont l-Artikoli 75 u 215 TFUE u jenħtieġ li tkun f’konformità mal-liġi internazzjonali. Għal azzjonijiet relatati mal-assi strateġiċi, l-interessi, l-awtonomija jew is-sigurtà tal-Unjoni, jenħtieġ li jkun possibbli li l-parteċipazzjoni f’azzjonijiet speċifiċi tal-Programm tkun limitata għal entitajiet ġuridiċi stabbiliti fi Stati Membri biss, jew għal entitajiet ġuridiċi stabbiliti f’pajjiżi assoċjati jew pajjiżi terzi oħra speċifikati minbarra l-Istati Membri. Kwalunkwe esklużjoni ta’ entitajiet ġuridiċi stabbiliti fl-Unjoni jew f’pajjiżi assoċjati direttament jew indirettament ikkontrollati minn pajjiżi terzi mhux assoċjati jew minn entitajiet ġuridiċi ta’ pajjiżi terzi mhux assoċjati għandha tqis ir-riskji li l-inklużjoni ta’ tali entitajiet tirrappreżenta, minn naħa waħda, u l-benefiċċji li l-parteċipazzjoni tagħhom tiġġenera, min-naħa l-oħra.

| (74) | Il-Programm jirrikonoxxi t-tibdil fil-klima bħala waħda mill-akbar sfidi globali u soċjetali u jirrifletti l-importanza li t-tibdil fil-klima jiġi indirizzat f'konformità mal-impenji tal-Unjoni li timplimenta l-Ftehim ta' Pariġi u l-SDGs. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-Programm jikkontribwixxi lejn l-integrazzjoni ta' azzjonijiet klimatiċi u lejn il-kisba ta' mira ġenerali ta' 30 % tal-infiq tal-baġit tal-Unjoni li jappoġġa l-objettivi relatati mal-klima. Jenħtieġ li l-integrazzjoni tal-azzjoni klimatika tkun adegwatament integrata fil-kontenut tar-R&I u tiġi applikata fl-istadji kollha taċ-ċiklu ta' riċerka. |
| --- | --- |

(74)

Il-Programm jirrikonoxxi t-tibdil fil-klima bħala waħda mill-akbar sfidi globali u soċjetali u jirrifletti l-importanza li t-tibdil fil-klima jiġi indirizzat f'konformità mal-impenji tal-Unjoni li timplimenta l-Ftehim ta' Pariġi u l-SDGs. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-Programm jikkontribwixxi lejn l-integrazzjoni ta' azzjonijiet klimatiċi u lejn il-kisba ta' mira ġenerali ta' 30 % tal-infiq tal-baġit tal-Unjoni li jappoġġa l-objettivi relatati mal-klima. Jenħtieġ li l-integrazzjoni tal-azzjoni klimatika tkun adegwatament integrata fil-kontenut tar-R&I u tiġi applikata fl-istadji kollha taċ-ċiklu ta' riċerka.

| (75) | Fil-kuntest tad-direzzjoni tal-impatt relatata mal-klima, jenħtieġ li l-Kummissjoni tirrapporta dwar ir-riżultati, l-innovazzjonijiet u l-effetti stmati aggregati ta' proġetti li huma rilevanti għall-klima, inkluż skont il-parti tal-Programm u skont il-mod ta' implimentazzjoni. Fit-twettiq tal-analiżi tagħha, il-Kummissjoni jenħtieġ li tqis il-kostijiet u l-benefiċċji ekonomiċi, soċjetali u ambjentali fit-tul għaċ-ċittadini tal-Unjoni tal-attivitajiet taħt il-Programm, inklużi l-adozzjoni ta' soluzzjonijiet innovattivi ta' mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u ta' adattament għalih, l-impatt stmat fuq l-impjiegi u l-ħolqien ta' kumpanniji, it-tkabbir ekonomiku u l-kompetittività, l-enerġija nadifa, is-saħħa u l-benesseri, inkluża l-kwalità tal-arja, tal-ħamrija u tal-ilma. Ir-riżultati ta' dik l-analiżi tal-impatt jenħtieġ li jsiru pubbliċi, jenħtieġ li valutati fil-kuntest tal-għanijiet tal-Unjoni fir-rigward tal-klima u l-enerġija u jenħtieġ li jikkontribwixxu fl-ippjanar strateġiku sussegwenti u fil-programmi ta' ħidma fil-futur. |
| --- | --- |

(75)

Fil-kuntest tad-direzzjoni tal-impatt relatata mal-klima, jenħtieġ li l-Kummissjoni tirrapporta dwar ir-riżultati, l-innovazzjonijiet u l-effetti stmati aggregati ta' proġetti li huma rilevanti għall-klima, inkluż skont il-parti tal-Programm u skont il-mod ta' implimentazzjoni. Fit-twettiq tal-analiżi tagħha, il-Kummissjoni jenħtieġ li tqis il-kostijiet u l-benefiċċji ekonomiċi, soċjetali u ambjentali fit-tul għaċ-ċittadini tal-Unjoni tal-attivitajiet taħt il-Programm, inklużi l-adozzjoni ta' soluzzjonijiet innovattivi ta' mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u ta' adattament għalih, l-impatt stmat fuq l-impjiegi u l-ħolqien ta' kumpanniji, it-tkabbir ekonomiku u l-kompetittività, l-enerġija nadifa, is-saħħa u l-benesseri, inkluża l-kwalità tal-arja, tal-ħamrija u tal-ilma. Ir-riżultati ta' dik l-analiżi tal-impatt jenħtieġ li jsiru pubbliċi, jenħtieġ li valutati fil-kuntest tal-għanijiet tal-Unjoni fir-rigward tal-klima u l-enerġija u jenħtieġ li jikkontribwixxu fl-ippjanar strateġiku sussegwenti u fil-programmi ta' ħidma fil-futur.

| (76) | Bħala riflessjoni tal-importanza li jiġi indirizzat it-telf drammatiku tal-bijodiversità, l-attivitajiet ta' R&I taħt il-Programm jenħtieġ li jikkontribwixxi għall-preservazzjoni u r-restawr tal-bijodiversità u għall-kisba tal-ambizzjoni ġenerali li jiġi pprovdut 7,5 % tal-infiq annwali taħt il-QFP għall-objettivi tal-bijodiversità fl-2024 u 10 % tal-infiq annwali taħt il-QFP għall-objettivi tal-bijodiversità fl-2026 u l-2027, filwaqt li jitqiesu d-duplikazzjonijiet eżistenti bejn l-għanijiet klimatiċi u tal-bijodiversità f'konformità mal-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta' Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f'materji ta' baġit u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta' riżorsi proprji ġodda. |
| --- | --- |

(76)

Bħala riflessjoni tal-importanza li jiġi indirizzat it-telf drammatiku tal-bijodiversità, l-attivitajiet ta' R&I taħt il-Programm jenħtieġ li jikkontribwixxi għall-preservazzjoni u r-restawr tal-bijodiversità u għall-kisba tal-ambizzjoni ġenerali li jiġi pprovdut 7,5 % tal-infiq annwali taħt il-QFP għall-objettivi tal-bijodiversità fl-2024 u 10 % tal-infiq annwali taħt il-QFP għall-objettivi tal-bijodiversità fl-2026 u l-2027, filwaqt li jitqiesu d-duplikazzjonijiet eżistenti bejn l-għanijiet klimatiċi u tal-bijodiversità f'konformità mal-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta' Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f'materji ta' baġit u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta' riżorsi proprji ġodda.

| (77) | Ir-regoli finanzjarji orizzontali adottati mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fuq il-bażi tal-Artikolu 322 TFUE japplikaw għal dan ir-Regolament. Dawk ir-regoli huma stipulati fir-Regolament Finanzjarju u b'mod partikolari jiddeterminaw il-proċedura għall-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-baġit permezz ta' għotjiet, akkwist, premjijiet u implimentazzjoni indiretta, u jipprevedu kontrolli dwar ir-responsabbiltà tal-atturi finanzjarji. Ir-regoli adottati abbażi tal-Artikolu 322 TFUE jinkludu ukoll reġim ġenerali ta' kundizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(77)

Ir-regoli finanzjarji orizzontali adottati mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fuq il-bażi tal-Artikolu 322 TFUE japplikaw għal dan ir-Regolament. Dawk ir-regoli huma stipulati fir-Regolament Finanzjarju u b'mod partikolari jiddeterminaw il-proċedura għall-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-baġit permezz ta' għotjiet, akkwist, premjijiet u implimentazzjoni indiretta, u jipprevedu kontrolli dwar ir-responsabbiltà tal-atturi finanzjarji. Ir-regoli adottati abbażi tal-Artikolu 322 TFUE jinkludu ukoll reġim ġenerali ta' kundizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni.

| (78) | Huwa possibbli li l-użu ta' informazzjoni eżistenti sensittiva jew l-aċċess minn individwi mhux awtorizzati għal riżultati sensittivi jkollu impatt negattiv fuq l-interessi tal-Unjoni jew fuq l-interessi ta' Stat Membru wieħed jew aktar. Għaldaqstant it-trattament ta' data kunfidenzjali u ta' informazzjoni klassifikata jenħtieġ li jkun regolat mil-liġi tal-Unjoni rilevanti kollha, inklużi r-regoli interni tal-Istituzzjonijiet, bħad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/444 (25). |
| --- | --- |

(78)

Huwa possibbli li l-użu ta' informazzjoni eżistenti sensittiva jew l-aċċess minn individwi mhux awtorizzati għal riżultati sensittivi jkollu impatt negattiv fuq l-interessi tal-Unjoni jew fuq l-interessi ta' Stat Membru wieħed jew aktar. Għaldaqstant it-trattament ta' data kunfidenzjali u ta' informazzjoni klassifikata jenħtieġ li jkun regolat mil-liġi tal-Unjoni rilevanti kollha, inklużi r-regoli interni tal-Istituzzjonijiet, bħad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/444 (25).

| (79) | Jeħtieġ li jiġu stabbiliti l-kundizzjonijiet minimi għall-parteċipazzjoni, kemm bħala regola ġenerali fejn konsorzju jenħtieġ li jinkludi mill-inqas entità ġuridika waħda minn Stat Membru, u fir-rigward tal-ispeċifiċitajiet ta’ tipi partikolari ta' azzjoni taħt il-Programm. |
| --- | --- |

(79)

Jeħtieġ li jiġu stabbiliti l-kundizzjonijiet minimi għall-parteċipazzjoni, kemm bħala regola ġenerali fejn konsorzju jenħtieġ li jinkludi mill-inqas entità ġuridika waħda minn Stat Membru, u fir-rigward tal-ispeċifiċitajiet ta’ tipi partikolari ta' azzjoni taħt il-Programm.

| (80) | Huwa meħtieġ li jiġu stabbiliti t-termini u l-kundizzjonijiet sabiex jiġi pprovdut il-finanzjament tal-Unjoni lil parteċipanti f'azzjonijiet taħt il-Programm. L-għotjiet jenħtieġ li jkunu l-forma ewlenija ta' appoġġ fil-Programm. Dawn jenħtieġ li jiġu implimentati b'kont meħud tal-forom kollha ta' kontribuzzjoni stabbiliti fir-Regolament Finanzjarju, inklużi somom f'daqqa, rati fissi jew kostijiet unitarji, bil-għan li jkun hemm aktar simplifikazzjoni. Il-ftehim ta’ għotja jenħtieġ li jistabbilixxi d-drittijiet u l-obbligi tal-benefiċjarji, inkluż ir-rwol u l-kompiti tal-koordinatur fejn applikabbli. Jenħtieġ li tiġi żgurata kooperazzjoni mill-qrib mal-esperti tal-Istati Membri fit-tfassil tal-mudelli ta' ftehimiet ta' għotja u fi kwalunkwe emenda sostanzjali fihom bil-ħsieb, inter alia, ta' aktar simplifikazzjoni għall-benefiċjarji. |
| --- | --- |

(80)

Huwa meħtieġ li jiġu stabbiliti t-termini u l-kundizzjonijiet sabiex jiġi pprovdut il-finanzjament tal-Unjoni lil parteċipanti f'azzjonijiet taħt il-Programm. L-għotjiet jenħtieġ li jkunu l-forma ewlenija ta' appoġġ fil-Programm. Dawn jenħtieġ li jiġu implimentati b'kont meħud tal-forom kollha ta' kontribuzzjoni stabbiliti fir-Regolament Finanzjarju, inklużi somom f'daqqa, rati fissi jew kostijiet unitarji, bil-għan li jkun hemm aktar simplifikazzjoni. Il-ftehim ta’ għotja jenħtieġ li jistabbilixxi d-drittijiet u l-obbligi tal-benefiċjarji, inkluż ir-rwol u l-kompiti tal-koordinatur fejn applikabbli. Jenħtieġ li tiġi żgurata kooperazzjoni mill-qrib mal-esperti tal-Istati Membri fit-tfassil tal-mudelli ta' ftehimiet ta' għotja u fi kwalunkwe emenda sostanzjali fihom bil-ħsieb, inter alia, ta' aktar simplifikazzjoni għall-benefiċjarji.

| (81) | Ir-rati ta' finanzjament f'dan ir-Regolament huma indikati bħala massimi sabiex ikun hemm konformità mal-prinċipju ta' kofinanzjament. |
| --- | --- |

(81)

Ir-rati ta' finanzjament f'dan ir-Regolament huma indikati bħala massimi sabiex ikun hemm konformità mal-prinċipju ta' kofinanzjament.

| (82) | F'konformità mar-Regolament Finanzjarju, il-Programm jenħtieġ li jipprovdi l-bażi għal aċċettazzjoni usa' tal-prattiki abitwali ta' kontabbiltà tal-kost tal-benefiċjarji fir-rigward tal-kostijiet tal-persunal u kostijiet unitarji għal oġġetti u servizzi fatturati internament, inkluż għal infrastrutturi tar-riċerka kbar fis-sens tal-Orizzont 2020. L-użu ta' kostijiet unitarji għal oġġetti u servizzi fatturati internament ikkalkulati f'konformità mal-prattiki kontabilistiċi abitwali tal-benefiċjarji li jiġbru flimkien kostijiet diretti u kostijiet indiretti reali jenħtieġ li jkun opzjoni li jistgħu jagħżlu l-benefiċjarji kollha. F'dak ir-rigward, il-benefiċjarji jenħtieġ li jkunu jistgħu jinkludu l-kostijiet indiretti reali kkalkulati abbażi ta' skemi ta' kontribuzzjoni f'tali kostijiet unitarji għal oġġetti u servizzi fatturati internament. |
| --- | --- |

(82)

F'konformità mar-Regolament Finanzjarju, il-Programm jenħtieġ li jipprovdi l-bażi għal aċċettazzjoni usa' tal-prattiki abitwali ta' kontabbiltà tal-kost tal-benefiċjarji fir-rigward tal-kostijiet tal-persunal u kostijiet unitarji għal oġġetti u servizzi fatturati internament, inkluż għal infrastrutturi tar-riċerka kbar fis-sens tal-Orizzont 2020. L-użu ta' kostijiet unitarji għal oġġetti u servizzi fatturati internament ikkalkulati f'konformità mal-prattiki kontabilistiċi abitwali tal-benefiċjarji li jiġbru flimkien kostijiet diretti u kostijiet indiretti reali jenħtieġ li jkun opzjoni li jistgħu jagħżlu l-benefiċjarji kollha. F'dak ir-rigward, il-benefiċjarji jenħtieġ li jkunu jistgħu jinkludu l-kostijiet indiretti reali kkalkulati abbażi ta' skemi ta' kontribuzzjoni f'tali kostijiet unitarji għal oġġetti u servizzi fatturati internament.

| (83) | Is-sistema kurrenti ta' rimborż tal-kostijiet reali relatati mal-persunal jenħtieġ tiġi simplifikata ulterjorment abbażi tal-approċċ ta' remunerazzjoni bbażata fuq il-proġetti żviluppati taħt l-Orizzont 2020, u allinjata ulterjorment mar-Regolament Finanzjarju, bil-għan li jitnaqqas id-distakk fir-remunerazzjoni bejn ir-riċerkaturi tal-Unjoni involuti fil-Programm. |
| --- | --- |

(83)

Is-sistema kurrenti ta' rimborż tal-kostijiet reali relatati mal-persunal jenħtieġ tiġi simplifikata ulterjorment abbażi tal-approċċ ta' remunerazzjoni bbażata fuq il-proġetti żviluppati taħt l-Orizzont 2020, u allinjata ulterjorment mar-Regolament Finanzjarju, bil-għan li jitnaqqas id-distakk fir-remunerazzjoni bejn ir-riċerkaturi tal-Unjoni involuti fil-Programm.

| (84) | Il-Fond ta’ Garanzija tal-Parteċipanti stabbilit taħt l-Orizzont 2020 u ġestit mill-Kummissjoni wera li huwa mekkaniżmu ta’ salvagwardja importanti li jtaffi r-riskji assoċjati mal-ammonti dovuti u mhux rimborżati minn parteċipanti f'kontumaċja. Għaldaqstant, il-Fond ta' Garanzija tal-Parteċipanti, li t-titlu tiegħu inbidel għal mekkaniżmu ta' assigurazzjoni reċiproka (il-"Mekkaniżmu") jenħtieġ jitkompla u jitwessa' biex jilqa' korpi ta' finanzjament oħra b’mod partikolari inizjattivi skont l-Artikolu 185 TFUE. Jenħtieġ li jkun possibbli li l-Mekkaniżmu jiġi estiż għall-benefiċjarji ta' kwalunkwe programm ieħor direttament ġestit mill-Unjoni. Abbażi ta' monitoraġġ mill-qrib tar-redditi negattivi possibbli fuq l-investimenti magħmula mill-Mekkaniżmu, jenħtieġ li l-Kummissjoni tieħu l-miżuri ta' mitigazzjoni xierqa sabiex tippermetti lill-Mekkaniżmu jkompli l-interventi tiegħu għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni u jirritorna kontribuzzjonijiet lill-benefiċjarji mal-pagament tal-bilanċ. |
| --- | --- |

(84)

Il-Fond ta’ Garanzija tal-Parteċipanti stabbilit taħt l-Orizzont 2020 u ġestit mill-Kummissjoni wera li huwa mekkaniżmu ta’ salvagwardja importanti li jtaffi r-riskji assoċjati mal-ammonti dovuti u mhux rimborżati minn parteċipanti f'kontumaċja. Għaldaqstant, il-Fond ta' Garanzija tal-Parteċipanti, li t-titlu tiegħu inbidel għal mekkaniżmu ta' assigurazzjoni reċiproka (il-"Mekkaniżmu") jenħtieġ jitkompla u jitwessa' biex jilqa' korpi ta' finanzjament oħra b’mod partikolari inizjattivi skont l-Artikolu 185 TFUE. Jenħtieġ li jkun possibbli li l-Mekkaniżmu jiġi estiż għall-benefiċjarji ta' kwalunkwe programm ieħor direttament ġestit mill-Unjoni. Abbażi ta' monitoraġġ mill-qrib tar-redditi negattivi possibbli fuq l-investimenti magħmula mill-Mekkaniżmu, jenħtieġ li l-Kummissjoni tieħu l-miżuri ta' mitigazzjoni xierqa sabiex tippermetti lill-Mekkaniżmu jkompli l-interventi tiegħu għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni u jirritorna kontribuzzjonijiet lill-benefiċjarji mal-pagament tal-bilanċ.

| (85) | Jenħtieġ li jiġu stabbiliti regoli li jirregolaw id-disseminazzjoni u l-isfruttament tar-riżultati biex jiġi żgurat li l-benefiċjarji jipproteġu, jisfruttaw, jiddisseminaw u jagħtu aċċess għal dawk ir-riżultati skont il-każ. Jenħtieġ li ssir aktar enfasi fuq l-isfruttament ta' dawk ir-riżultati, u l-Kummissjoni jenħtieġ li tidentifika u tgħin biex jiġu massimizzati l-opportunitajiet għall-benefiċjarji biex jisfruttaw ir-riżultati, b'mod partikolari fl-Unjoni. L-isfruttament tar-riżultati jenħtieġ li jqis il-prinċipji ta' dan il-programm, inklużi l-promozzjoni tal-innovazzjoni fl-Unjoni u t-tisħiħ taż-ŻER. |
| --- | --- |

(85)

Jenħtieġ li jiġu stabbiliti regoli li jirregolaw id-disseminazzjoni u l-isfruttament tar-riżultati biex jiġi żgurat li l-benefiċjarji jipproteġu, jisfruttaw, jiddisseminaw u jagħtu aċċess għal dawk ir-riżultati skont il-każ. Jenħtieġ li ssir aktar enfasi fuq l-isfruttament ta' dawk ir-riżultati, u l-Kummissjoni jenħtieġ li tidentifika u tgħin biex jiġu massimizzati l-opportunitajiet għall-benefiċjarji biex jisfruttaw ir-riżultati, b'mod partikolari fl-Unjoni. L-isfruttament tar-riżultati jenħtieġ li jqis il-prinċipji ta' dan il-programm, inklużi l-promozzjoni tal-innovazzjoni fl-Unjoni u t-tisħiħ taż-ŻER.

| (86) | Jenħtieġ li jinżammu l-elementi ewlenin tas-sistema ta' valutazzjoni u l-għażla tal-proposta tal-Orizzont 2020 bl-enfasi partikolari fuq l-eċċellenza u, fejn applikabbli, fuq "impatt" u "kwalità u effiċjenza tal-implimentazzjoni". Jenħtieġ li l-proposti jibqgħu jiġu magħżula fuq il-bażi tal-evalwazzjoni magħmula minn esperti esterni indipendenti. Il-proċess ta' evalwazzjoni jenħtieġ li jiġi mfassal biex jevita konflitti ta' interess u preġudizzju. Il-possibbiltà ta' proċedura ta' sottomissjoni f'żewġ stadji jenħtieġ li jittieħed kont tagħha, u fejn xieraq, proposti anonimizzati jistgħu jiġu evalwati matul l-ewwel stadju ta' evalwazzjoni. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tkompli tinvolvi lill-osservaturi indipendenti fil-proċess ta' evalwazzjoni, fejn applikabbli. Għall-attivitajiet tal-Pathfinder, il-missjonijiet u f'każijiet oħra debitament ġustifikati kif stabbilit fil-programm ta’ ħidma, jista' jittieħed kont tan-neċessità li tiġi żgurata l-koerenza globali tal-portafoll ta' proġetti, dment li l-proposti jkunu qabżu l-limiti applikabbli. L-objettivi u l-proċeduri biex isir dan jenħtieġ jiġu ppubblikati minn qabel. F'konformità mal-Artikolu 200(7) tar-Regolament Finanzjarju, l-applikanti jenħtieġ li jirċievu feedback dwar l-evalwazzjoni tal-proposta tagħhom b'mod partikolari, inklużi, fejn applikabbli, ir-raġunijiet għaċ-ċaħda. |
| --- | --- |

(86)

Jenħtieġ li jinżammu l-elementi ewlenin tas-sistema ta' valutazzjoni u l-għażla tal-proposta tal-Orizzont 2020 bl-enfasi partikolari fuq l-eċċellenza u, fejn applikabbli, fuq "impatt" u "kwalità u effiċjenza tal-implimentazzjoni". Jenħtieġ li l-proposti jibqgħu jiġu magħżula fuq il-bażi tal-evalwazzjoni magħmula minn esperti esterni indipendenti. Il-proċess ta' evalwazzjoni jenħtieġ li jiġi mfassal biex jevita konflitti ta' interess u preġudizzju. Il-possibbiltà ta' proċedura ta' sottomissjoni f'żewġ stadji jenħtieġ li jittieħed kont tagħha, u fejn xieraq, proposti anonimizzati jistgħu jiġu evalwati matul l-ewwel stadju ta' evalwazzjoni. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tkompli tinvolvi lill-osservaturi indipendenti fil-proċess ta' evalwazzjoni, fejn applikabbli. Għall-attivitajiet tal-Pathfinder, il-missjonijiet u f'każijiet oħra debitament ġustifikati kif stabbilit fil-programm ta’ ħidma, jista' jittieħed kont tan-neċessità li tiġi żgurata l-koerenza globali tal-portafoll ta' proġetti, dment li l-proposti jkunu qabżu l-limiti applikabbli. L-objettivi u l-proċeduri biex isir dan jenħtieġ jiġu ppubblikati minn qabel. F'konformità mal-Artikolu 200(7) tar-Regolament Finanzjarju, l-applikanti jenħtieġ li jirċievu feedback dwar l-evalwazzjoni tal-proposta tagħhom b'mod partikolari, inklużi, fejn applikabbli, ir-raġunijiet għaċ-ċaħda.

| (87) | Dipendenza reċiproka sistematika fuq valutazzjonijiet u awditi ma' programmi oħra tal-Unjoni jenħtieġ li tiġi implimentata f'konformità mal-Artikoli 126 u 127 tar-Regolament Finanzjarju għall-partijiet kollha tal-Programm, fejn possibbli, sabiex jitnaqqas il-piż amministrattiv għall-benefiċjarji ta' fondi tal-Unjoni. Id-dipendenza reċiproka jenħtieġ tkun espliċitament prevista billi jiġu kkunsidrati wkoll elementi oħra ta' assigurazzjoni bħal awditi ta' sistemi u ta' proċessi. |
| --- | --- |

(87)

Dipendenza reċiproka sistematika fuq valutazzjonijiet u awditi ma' programmi oħra tal-Unjoni jenħtieġ li tiġi implimentata f'konformità mal-Artikoli 126 u 127 tar-Regolament Finanzjarju għall-partijiet kollha tal-Programm, fejn possibbli, sabiex jitnaqqas il-piż amministrattiv għall-benefiċjarji ta' fondi tal-Unjoni. Id-dipendenza reċiproka jenħtieġ tkun espliċitament prevista billi jiġu kkunsidrati wkoll elementi oħra ta' assigurazzjoni bħal awditi ta' sistemi u ta' proċessi.

| (88) | L-isfidi speċifiċi fl-oqsma tar-R&I jenħtieġ li jiġu indirizzati permezz ta' premjijiet, inklużi premjijiet komuni jew konġunti fejn ikun il-każ, organizzati mill-Kummissjoni jew mill-korp ta' finanzjament rilevanti ma' entitajiet oħra tal-Unjoni, pajjiżi assoċjati, pajjiżi terzi oħra, organizzazzjonijiet internazzjonali jew entitajiet ġuridiċi mingħajr skop ta' qligħ. Il-premjijiet jenħtieġ li jappoġġaw il-kisba tal-objettivi tal-Programm. |
| --- | --- |

(88)

L-isfidi speċifiċi fl-oqsma tar-R&I jenħtieġ li jiġu indirizzati permezz ta' premjijiet, inklużi premjijiet komuni jew konġunti fejn ikun il-każ, organizzati mill-Kummissjoni jew mill-korp ta' finanzjament rilevanti ma' entitajiet oħra tal-Unjoni, pajjiżi assoċjati, pajjiżi terzi oħra, organizzazzjonijiet internazzjonali jew entitajiet ġuridiċi mingħajr skop ta' qligħ. Il-premjijiet jenħtieġ li jappoġġaw il-kisba tal-objettivi tal-Programm.

| (89) | It-tipi ta' finanzjament u l-metodi ta' implimentazzjoni skont dan ir-Regolament jenħtieġ li jintgħażlu abbażi tal-abbiltà tagħhom li jilħqu l-objettivi speċifiċi tal-azzjonijiet u jwasslu għal riżultati, filwaqt li jitqiesu, b'mod partikolari, il-kostijiet tal-kontrolli, il-piż amministrattiv u r-riskju mistenni tan-nuqqas ta' konformità. Dan jenħtieġ li jinkludi l-kunsiderazzjoni tal-użu ta' somom f'daqqa, rati fissi u skali ta' kostijiet unitarji. |
| --- | --- |

(89)

It-tipi ta' finanzjament u l-metodi ta' implimentazzjoni skont dan ir-Regolament jenħtieġ li jintgħażlu abbażi tal-abbiltà tagħhom li jilħqu l-objettivi speċifiċi tal-azzjonijiet u jwasslu għal riżultati, filwaqt li jitqiesu, b'mod partikolari, il-kostijiet tal-kontrolli, il-piż amministrattiv u r-riskju mistenni tan-nuqqas ta' konformità. Dan jenħtieġ li jinkludi l-kunsiderazzjoni tal-użu ta' somom f'daqqa, rati fissi u skali ta' kostijiet unitarji.

| (90) | Sabiex tiġi żgurata l-kontinwità fl-għoti ta' appoġġ fil-qasam ta' politika rilevanti u biex tkun tista' tibda ssir l-implimentazzjoni mill-bidu tal-QFP 2021-2027, jenħtieġ li dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ b'urġenza u li japplika, b'effett retroattiv, mill-1 ta’ Jannar 2021. |
| --- | --- |

(90)

Sabiex tiġi żgurata l-kontinwità fl-għoti ta' appoġġ fil-qasam ta' politika rilevanti u biex tkun tista' tibda ssir l-implimentazzjoni mill-bidu tal-QFP 2021-2027, jenħtieġ li dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ b'urġenza u li japplika, b'effett retroattiv, mill-1 ta’ Jannar 2021.

| (91) | Minħabba li l-għanijiet ta' dan ir-Regolament ma jistgħux jinkisbu b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jistgħu pjuttost, sabiex jiġu evitati duplikazzjonijiet, tintlaħaq massa kritika u jiġi massimizzat il-valur miżjud tal-Unjoni, jinkisbu aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri, f'konformità mal-prinċipju ta' sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 TUE. Konformement mal-prinċipju ta' proporzjonalità, kif stabbilit f'dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkisbu dawk l-għanijiet. |
| --- | --- |

(91)

Minħabba li l-għanijiet ta' dan ir-Regolament ma jistgħux jinkisbu b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jistgħu pjuttost, sabiex jiġu evitati duplikazzjonijiet, tintlaħaq massa kritika u jiġi massimizzat il-valur miżjud tal-Unjoni, jinkisbu aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri, f'konformità mal-prinċipju ta' sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 TUE. Konformement mal-prinċipju ta' proporzjonalità, kif stabbilit f'dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkisbu dawk l-għanijiet.

| (92) | Għalhekk jenħtieġ li jitħassru r-Regolament (UE) Nru 1290/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (26) u r-Regolament (UE) Nru 1291/2013, |
| --- | --- |

(92)

Għalhekk jenħtieġ li jitħassru r-Regolament (UE) Nru 1290/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (26) u r-Regolament (UE) Nru 1291/2013,

ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:

TITOLU I

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

Artikolu 1

Suġġett

1.   Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-Orizzont Ewropa - il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (il-"Programm") għad-durata tal-QFP 2021-2027, jistabbilixxi r-regoli għall-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni li jikkonċernaw azzjonijiet indiretti taħt il-Programm u jiddetermina l-qafas li jirregola l-appoġġ mill-Unjoni għall-attivitajiet tar-R&I għall-istess durata.

Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-għanijiet tal-Programm, il-baġit għall-perijodu 2021 sa 2027, il-forom ta' finanzjament tal-Unjoni u r-regoli għall-għoti ta' tali finanzjament.

2.   Il-Programm għandu jiġi implimentat permezz ta':

| (a) | il-programm speċifiku stabbilit bid-Deċiżjoni (UE) 2021/764; |
| --- | --- |

(a)

il-programm speċifiku stabbilit bid-Deċiżjoni (UE) 2021/764;

| (b) | kontribuzzjoni finanzjarja lill-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT) stabbilit bir-Regolament EIT; |
| --- | --- |

(b)

kontribuzzjoni finanzjarja lill-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT) stabbilit bir-Regolament EIT;

| (c) | il-programm speċifiku ta' riċerka dwar id-difiża stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/697. |
| --- | --- |

(c)

il-programm speċifiku ta' riċerka dwar id-difiża stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/697.

3.   Dan ir-Regolament ma japplikax għall-programm speċifiku ta' riċerka dwar id-difiża msemmi fil-punt (b) tal-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu, ħlief għall-Artikoli 1 u 5, l-Artikolu 7(1) u l-Artikolu 12(1).

4.   It-termini "Orizzont Ewropa", "il-Programm" u "programm speċifiku" użati f'dan ir-Regolament jirriferu għal materji li huma rilevanti biss għall-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-paragrafu 2, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor.

5.   L-EIT għandu jimplimenta l-Programm f'konformità mal-objettivi strateġiċi tiegħu għall-perijodu 2021 sa 2027, kif stabbilit fl-Aġenda Strateġika ta' Innovazzjoni tal-EIT, b'kunsiderazzjoni tal-ippjanar strateġiku imsemmi fl-Artikolu 6 u fil-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu.

Artikolu 2

Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta' dan ir-Regolament, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

| (1) | "infrastrutturi tar-riċerka" tfisser faċilitajiet li jipprovdu riżorsi u servizzi għall-komunitajiet tar-riċerka biex iwettqu r-riċerka u jrawmu l-innovazzjoni fl-oqsma tagħhom, inklużi r-riżorsi umani assoċjati, it-tagħmir maġġuri jew settijiet ta' strumenti; faċilitajiet relatati mal-għarfien bħall-kollezzjonijiet, arkivji jew infrastrutturi tad-data xjentifika; sistemi tal-informatika, netwerks tal-komunikazzjoni u kwalunkwe infrastruttura oħra ta' natura unika u miftuħa għall-utenti esterni, essenzjali biex tinkiseb l-eċċellenza fir-R&I; fejn rilevanti, dawn jistgħu jintużaw għal skopijiet li ma jkunux ta' riċerka, pereżempju għall-forniment ta' servizzi edukattivi jew pubbliċi u jistgħu jkunu "siti uniċi", "virtwali" jew "distribwiti"; |
| --- | --- |

(1)

"infrastrutturi tar-riċerka" tfisser faċilitajiet li jipprovdu riżorsi u servizzi għall-komunitajiet tar-riċerka biex iwettqu r-riċerka u jrawmu l-innovazzjoni fl-oqsma tagħhom, inklużi r-riżorsi umani assoċjati, it-tagħmir maġġuri jew settijiet ta' strumenti; faċilitajiet relatati mal-għarfien bħall-kollezzjonijiet, arkivji jew infrastrutturi tad-data xjentifika; sistemi tal-informatika, netwerks tal-komunikazzjoni u kwalunkwe infrastruttura oħra ta' natura unika u miftuħa għall-utenti esterni, essenzjali biex tinkiseb l-eċċellenza fir-R&I; fejn rilevanti, dawn jistgħu jintużaw għal skopijiet li ma jkunux ta' riċerka, pereżempju għall-forniment ta' servizzi edukattivi jew pubbliċi u jistgħu jkunu "siti uniċi", "virtwali" jew "distribwiti";

| (2) | "strateġija ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti" tfisser l-istrateġiji nazzjonali jew reġjonali ta’ innovazzjoni li jistabbilixu prijoritajiet sabiex jinbena vantaġġ ta’ kompetittività billi l-aspetti proprji li jkunu b’saħħithom fir-R&I jiġu żviluppati u ingranati mal-ħtiġijiet tan-negozi sabiex jiġu indirizzati l-opportunitajiet emerġenti u l-iżviluppi fis-swieq b’mod koerenti, filwaqt li jkunu evitati d-duplikazzjoni u l-frammentazzjoni tal-isforzi; inklużi dawk li jikkonsistu, jew ikunu inklużi, f’qafas nazzjonali jew reġjonali, ta’ politika strateġika tar-R&I u tissodisfa l-kundizzjoni abilitanti stipulata fid-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni għall-2021-2027; |
| --- | --- |

(2)

"strateġija ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti" tfisser l-istrateġiji nazzjonali jew reġjonali ta’ innovazzjoni li jistabbilixu prijoritajiet sabiex jinbena vantaġġ ta’ kompetittività billi l-aspetti proprji li jkunu b’saħħithom fir-R&I jiġu żviluppati u ingranati mal-ħtiġijiet tan-negozi sabiex jiġu indirizzati l-opportunitajiet emerġenti u l-iżviluppi fis-swieq b’mod koerenti, filwaqt li jkunu evitati d-duplikazzjoni u l-frammentazzjoni tal-isforzi; inklużi dawk li jikkonsistu, jew ikunu inklużi, f’qafas nazzjonali jew reġjonali, ta’ politika strateġika tar-R&I u tissodisfa l-kundizzjoni abilitanti stipulata fid-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni għall-2021-2027;

| (3) | "Sħubija Ewropea" tfisser inizjattiva, imħejjija bl-involviment bikri tal-Istati Membri u pajjiżi assoċjati, fejn l-Unjoni, flimkien ma' sħab privati jew pubbliċi (bħall-industrija, l-universitajiet, organizzazzjonijiet tar-riċerka, korpi b'missjoni ta' servizz pubbliku fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali jew internazzjonali jew organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili inklużi fondazzjonijiet u NGOs), timpenja ruħha li tappoġġa b'mod konġunt l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' programm ta' attivitajiet ta' R&I, inklużi dawk relatati mal-adozzjoni ta' miżuri tas-suq, regolatorji u ta' politika; |
| --- | --- |

(3)

"Sħubija Ewropea" tfisser inizjattiva, imħejjija bl-involviment bikri tal-Istati Membri u pajjiżi assoċjati, fejn l-Unjoni, flimkien ma' sħab privati jew pubbliċi (bħall-industrija, l-universitajiet, organizzazzjonijiet tar-riċerka, korpi b'missjoni ta' servizz pubbliku fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali jew internazzjonali jew organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili inklużi fondazzjonijiet u NGOs), timpenja ruħha li tappoġġa b'mod konġunt l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' programm ta' attivitajiet ta' R&I, inklużi dawk relatati mal-adozzjoni ta' miżuri tas-suq, regolatorji u ta' politika;

| (4) | "aċċess miftuħ" tfisser aċċess online, li jingħata mingħajr ħlas lill-utent finali, għal riżultati tar-riċerka li jirriżultaw minn azzjonijiet taħt il-Programm, f'konformità mal-Artikolu 14 u l-Artikolu 39(3); |
| --- | --- |

(4)

"aċċess miftuħ" tfisser aċċess online, li jingħata mingħajr ħlas lill-utent finali, għal riżultati tar-riċerka li jirriżultaw minn azzjonijiet taħt il-Programm, f'konformità mal-Artikolu 14 u l-Artikolu 39(3);

| (5) | "xjenza miftuħa" tfisser approċċ għall-proċess xjentifiku bbażat fuq il-kooperazzjoni miftuħa fir-rigward ta' xogħol, strumenti u tixrid tal-għarfien, u tinkludi l-elementi elenkati fl-Artikolu 14; |
| --- | --- |

(5)

"xjenza miftuħa" tfisser approċċ għall-proċess xjentifiku bbażat fuq il-kooperazzjoni miftuħa fir-rigward ta' xogħol, strumenti u tixrid tal-għarfien, u tinkludi l-elementi elenkati fl-Artikolu 14;

| (6) | "missjoni" tfisser portafoll ta' attivitajiet tar-R&I bbażati fuq l-eċċellenza u bil-għan li jħallu impatt f'dixxiplini u setturi, maħsub biex: (i) jikseb, fi żmien stabbilit, għan li jista' jitkejjel li ma setax jinkiseb permezz ta' azzjonijiet individwali; (ii) ikollu impatt fuq is-soċjetà u t-tfassil tal-politika permezz tax-xjenza u t-teknoloġija; u (iii) ikun rilevanti għal parti sinifikanti tal-popolazzjoni Ewropea u għal firxa wiesgħa ta' ċittadini Ewropej; |
| --- | --- |

(6)

"missjoni" tfisser portafoll ta' attivitajiet tar-R&I bbażati fuq l-eċċellenza u bil-għan li jħallu impatt f'dixxiplini u setturi, maħsub biex: (i) jikseb, fi żmien stabbilit, għan li jista' jitkejjel li ma setax jinkiseb permezz ta' azzjonijiet individwali; (ii) ikollu impatt fuq is-soċjetà u t-tfassil tal-politika permezz tax-xjenza u t-teknoloġija; u (iii) ikun rilevanti għal parti sinifikanti tal-popolazzjoni Ewropea u għal firxa wiesgħa ta' ċittadini Ewropej;

| (7) | "akkwist prekummerċjali" jfisser l-akkwist ta' servizzi ta' riċerka u żvilupp li jinvolvu l-kondiviżjoni tal-benefiċċji tar-riskji taħt il-kundizzjonijiet tas-suq, u żvilupp kompetittiv f'fażijiet, fejn ikun hemm separazzjoni ċara tas-servizzi tar-riċerka u l-iżvilupp akkwistati mill-użu ta' volumi kummerċjali ta' prodotti finali; |
| --- | --- |

(7)

"akkwist prekummerċjali" jfisser l-akkwist ta' servizzi ta' riċerka u żvilupp li jinvolvu l-kondiviżjoni tal-benefiċċji tar-riskji taħt il-kundizzjonijiet tas-suq, u żvilupp kompetittiv f'fażijiet, fejn ikun hemm separazzjoni ċara tas-servizzi tar-riċerka u l-iżvilupp akkwistati mill-użu ta' volumi kummerċjali ta' prodotti finali;

| (8) | "akkwist pubbliku ta' soluzzjonijiet innovattivi" tfisser akkwist fejn l-awtoritajiet kontraenti jaġixxu bħala klijenti ta' tnedija għal prodotti jew servizzi innovattivi li għad ma jkunux disponibbli fuq bażi kummerċjali fuq skala kbira, u jistgħu jinkludu l-ittestjar tal-konformità; |
| --- | --- |

(8)

"akkwist pubbliku ta' soluzzjonijiet innovattivi" tfisser akkwist fejn l-awtoritajiet kontraenti jaġixxu bħala klijenti ta' tnedija għal prodotti jew servizzi innovattivi li għad ma jkunux disponibbli fuq bażi kummerċjali fuq skala kbira, u jistgħu jinkludu l-ittestjar tal-konformità;

| (9) | "drittijiet ta' aċċess" tfisser id-drittijiet li jintużaw riżultati jew tagħrif eżistenti taħt it-termini u l-kundizzjonijiet stabbiliti skont dan ir-Regolament; |
| --- | --- |

(9)

"drittijiet ta' aċċess" tfisser id-drittijiet li jintużaw riżultati jew tagħrif eżistenti taħt it-termini u l-kundizzjonijiet stabbiliti skont dan ir-Regolament;

| (10) | "tagħrif eżistenti" tfisser kwalunkwe data, għarfien jew informazzjoni, irrispettivament mill-forma jew in-natura tagħha, tanġibbli jew intanġibbli, inkluż kwalunkwe dritt bħad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, li jkunu: (i) miżmuma minn benefiċjarji qabel l-aċċessjoni tagħhomgħal azzjoni speċifika; u (ii) identifikati mill-benefiċjarji fi ftehim bil-miktub bħala meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-azzjoni jew għall-isfruttament tar-riżultati tagħha; |
| --- | --- |

(10)

"tagħrif eżistenti" tfisser kwalunkwe data, għarfien jew informazzjoni, irrispettivament mill-forma jew in-natura tagħha, tanġibbli jew intanġibbli, inkluż kwalunkwe dritt bħad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, li jkunu: (i) miżmuma minn benefiċjarji qabel l-aċċessjoni tagħhomgħal azzjoni speċifika; u (ii) identifikati mill-benefiċjarji fi ftehim bil-miktub bħala meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-azzjoni jew għall-isfruttament tar-riżultati tagħha;

| (11) | "disseminazzjoni" tfisser l-iżvelar pubbliku tar-riżultati permezz ta' mezzi adatti, għajr dawk li jirriżultaw mill-protezzjoni jew mill-isfruttament tar-riżultati, inkluż permezz ta' pubblikazzjonijiet xjentifiċi bi kwalunkwe mezz; |
| --- | --- |

(11)

"disseminazzjoni" tfisser l-iżvelar pubbliku tar-riżultati permezz ta' mezzi adatti, għajr dawk li jirriżultaw mill-protezzjoni jew mill-isfruttament tar-riżultati, inkluż permezz ta' pubblikazzjonijiet xjentifiċi bi kwalunkwe mezz;

| (12) | "sfruttament" tfisser l-użu tar-riżultati f'attivitajiet ulterjuri ta' R&I għajr dawk koperti mill-azzjoni kkonċernata, inkluż fost oħrajn, l-isfruttament kummerċjali bħall-iżvilupp, il-ħolqien, il-manifattura u l-kummerċjalizzazzjoni ta' prodott jew proċess, jew il-ħolqien u l-għoti ta' servizz, jew f'attivitajiet ta' standardizzazzjoni; |
| --- | --- |

(12)

"sfruttament" tfisser l-użu tar-riżultati f'attivitajiet ulterjuri ta' R&I għajr dawk koperti mill-azzjoni kkonċernata, inkluż fost oħrajn, l-isfruttament kummerċjali bħall-iżvilupp, il-ħolqien, il-manifattura u l-kummerċjalizzazzjoni ta' prodott jew proċess, jew il-ħolqien u l-għoti ta' servizz, jew f'attivitajiet ta' standardizzazzjoni;

| (13) | "kundizzjonijiet ġusti u raġonevoli" tfisser kundizzjonijiet adatti, inklużi termini finanzjarji possibbli jew kundizzjonijiet mingħajr ħlas ta' drittjiet, b'kunsiderazzjoni taċ-ċirkostanzi speċifiċi tat-talba għal aċċess, pereżempju l-valur attwali jew potenzjali tar-riżultati jew tat-tagħrif eżistenti li għalihom jintalab l-aċċess u/jew l-ambitu, it-tul ta' żmien jew kwalunkwe karatteristika oħra tal-isfruttament previst; |
| --- | --- |

(13)

"kundizzjonijiet ġusti u raġonevoli" tfisser kundizzjonijiet adatti, inklużi termini finanzjarji possibbli jew kundizzjonijiet mingħajr ħlas ta' drittjiet, b'kunsiderazzjoni taċ-ċirkostanzi speċifiċi tat-talba għal aċċess, pereżempju l-valur attwali jew potenzjali tar-riżultati jew tat-tagħrif eżistenti li għalihom jintalab l-aċċess u/jew l-ambitu, it-tul ta' żmien jew kwalunkwe karatteristika oħra tal-isfruttament previst;

| (14) | "korp ta' finanzjament" tfisser korp jew awtorità, kif imsemmi fil-punt (c) tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Finanzjarju, li lilhom il-Kummissjoni fdat il-kompiti tal-implimentazzjoni tal-baġit taħt il-Programm; |
| --- | --- |

(14)

"korp ta' finanzjament" tfisser korp jew awtorità, kif imsemmi fil-punt (c) tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Finanzjarju, li lilhom il-Kummissjoni fdat il-kompiti tal-implimentazzjoni tal-baġit taħt il-Programm;

| (15) | "organizzazzjoni internazzjonali ta' riċerka Ewropea" tfisser organizzazzjoni internazzjonali, li l-maġġoranza tal-membri tagħha jkunu Stati Membri jew pajjiżi assoċjati, li l-għan ewlieni tagħha jkun li tippromwovi kooperazzjoni xjentifika u teknoloġika fl-Ewropa; |
| --- | --- |

(15)

"organizzazzjoni internazzjonali ta' riċerka Ewropea" tfisser organizzazzjoni internazzjonali, li l-maġġoranza tal-membri tagħha jkunu Stati Membri jew pajjiżi assoċjati, li l-għan ewlieni tagħha jkun li tippromwovi kooperazzjoni xjentifika u teknoloġika fl-Ewropa;

| (16) | "entità ġuridika" tfisser persuna fiżika jew persuna ġuridika maħluqa u rikonoxxuta bħala tali taħt il-liġi tal-Unjoni, il-liġi nazzjonali jew il-liġi internazzjonali, li jkollha personalità ġuridika u li jkollha l-kapaċità li taġixxi f'isimha stess, teżerċita drittijiet u tkun soġġetta għal obbligi, jew entità li ma jkollhiex personalità ġuridika kif imsemmija fil-punt (c) tal-Artikolu 197(2) tar-Regolament Finanzjarju; |
| --- | --- |

(16)

"entità ġuridika" tfisser persuna fiżika jew persuna ġuridika maħluqa u rikonoxxuta bħala tali taħt il-liġi tal-Unjoni, il-liġi nazzjonali jew il-liġi internazzjonali, li jkollha personalità ġuridika u li jkollha l-kapaċità li taġixxi f'isimha stess, teżerċita drittijiet u tkun soġġetta għal obbligi, jew entità li ma jkollhiex personalità ġuridika kif imsemmija fil-punt (c) tal-Artikolu 197(2) tar-Regolament Finanzjarju;

| (17) | "pajjiżi li jħejju għat-twessigħ tal-parteċipazzjoni" jew "pajjiżi bi prestazzjoni baxxa fir-R&I" tfisser il-pajjiżi fejn ikun meħtieġ li jiġu stabbiliti entitajiet ġuridiċi sabiex ikunu eliġibbli bħala koordinaturi taħt il-komponent "twessigħ tal-parteċipazzjoni u tixrid tal-eċċellenza" tal-parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER" tal-Programm; mill-Istati Membri, dawk il-pajjiżi huma l-Bulgarija, il-Kroazja, Ċipru, iċ-Czechia, l-Estonja, il-Greċja, l-Ungerija, il-Latvja, il-Litwanja, Malta, il-Polonja, il-Portugall, ir-Rumanija, is-Slovakkja u s-Slovenja, għat-tul kollu tal-Programm; għall-pajjiżi assoċjati, tfisser il-lista' ta' pajjiżi eliġibbli kif definita abbażi ta' indikatur u ppubblikata fil-programm ta' ħidma. L-entitajiet ġuridiċi mir-reġjuni ultraperiferiċi kif definiti fl-Artikolu 349 TFUE għandhom ikunu wkoll kompletament eliġibbli bħala koordinaturi taħt dan il-komponent; |
| --- | --- |

(17)

"pajjiżi li jħejju għat-twessigħ tal-parteċipazzjoni" jew "pajjiżi bi prestazzjoni baxxa fir-R&I" tfisser il-pajjiżi fejn ikun meħtieġ li jiġu stabbiliti entitajiet ġuridiċi sabiex ikunu eliġibbli bħala koordinaturi taħt il-komponent "twessigħ tal-parteċipazzjoni u tixrid tal-eċċellenza" tal-parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER" tal-Programm; mill-Istati Membri, dawk il-pajjiżi huma l-Bulgarija, il-Kroazja, Ċipru, iċ-Czechia, l-Estonja, il-Greċja, l-Ungerija, il-Latvja, il-Litwanja, Malta, il-Polonja, il-Portugall, ir-Rumanija, is-Slovakkja u s-Slovenja, għat-tul kollu tal-Programm; għall-pajjiżi assoċjati, tfisser il-lista' ta' pajjiżi eliġibbli kif definita abbażi ta' indikatur u ppubblikata fil-programm ta' ħidma. L-entitajiet ġuridiċi mir-reġjuni ultraperiferiċi kif definiti fl-Artikolu 349 TFUE għandhom ikunu wkoll kompletament eliġibbli bħala koordinaturi taħt dan il-komponent;

| (18) | "entità ġuridika mingħajr skop ta' qligħ" tfisser entità ġuridika li skont il-forma legali tagħha ma jkollhiex skop ta' qligħ jew li jkollha obbligu ġuridiku jew statutorju li ma tqassamx qligħ lit-titolari jew membri individwali tagħha; |
| --- | --- |

(18)

"entità ġuridika mingħajr skop ta' qligħ" tfisser entità ġuridika li skont il-forma legali tagħha ma jkollhiex skop ta' qligħ jew li jkollha obbligu ġuridiku jew statutorju li ma tqassamx qligħ lit-titolari jew membri individwali tagħha;

| (19) | "intrapriża żgħira jew ta' daqs medju" jew ‘SME’ tfisser intrapriża mikro, żgħira jew ta' daqs medju kif definita fl-Artikolu 2 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE (27); |
| --- | --- |

(19)

"intrapriża żgħira jew ta' daqs medju" jew ‘SME’ tfisser intrapriża mikro, żgħira jew ta' daqs medju kif definita fl-Artikolu 2 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE (27);

27

| (20) | "mid-cap żgħira" tfisser entità li ma tkunx SME u li jkollha sa 499 impjegat fejn l-għadd totali ta' persunal ikun ikkalkulat skont l-Artikoli 3 sa 6 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE; |
| --- | --- |

(20)

"mid-cap żgħira" tfisser entità li ma tkunx SME u li jkollha sa 499 impjegat fejn l-għadd totali ta' persunal ikun ikkalkulat skont l-Artikoli 3 sa 6 tal-Anness tar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE;

| (21) | "riżultati" tfisser kwalunkwe effett tanġibbli jew intanġibbli ta' azzjoni speċifika, bħal data, għarfien jew informazzjoni, fi kwalunkwe forma jew natura u kemm jekk jista' jiġi protett kif ukoll jekk le, kif ukoll kwalunkwe dritt marbut miegħu, inklużi drittijiet tal-proprjetà intellettwali; |
| --- | --- |

(21)

"riżultati" tfisser kwalunkwe effett tanġibbli jew intanġibbli ta' azzjoni speċifika, bħal data, għarfien jew informazzjoni, fi kwalunkwe forma jew natura u kemm jekk jista' jiġi protett kif ukoll jekk le, kif ukoll kwalunkwe dritt marbut miegħu, inklużi drittijiet tal-proprjetà intellettwali;

| (22) | "riżultat tar-riċerka" tfisser ir-riżultati ġġenerati minn azzjoni speċifika li għalihom jista' jingħata aċċess fil-forma ta' pubblikazzjonijiet xjentifiċi, data jew riżultati u proċessi elaborati oħrajn bħal softwer, algoritmi, protokolli u notebooks elettroniċi; |
| --- | --- |

(22)

"riżultat tar-riċerka" tfisser ir-riżultati ġġenerati minn azzjoni speċifika li għalihom jista' jingħata aċċess fil-forma ta' pubblikazzjonijiet xjentifiċi, data jew riżultati u proċessi elaborati oħrajn bħal softwer, algoritmi, protokolli u notebooks elettroniċi;

| (23) | "Siġill ta' Eċċellenza" tfisser tikketta ta’ kwalità li turi li proposta ppreżentata għal sejħa għall-proposti tkun issodisfat il-limiti kollha ta' evalwazzjoni stabbiliti fil-programm ta' ħidma, iżda ma setgħetx tiġi ffinanzjata minħabba nuqqas ta' baġit disponibbli għal dik is-sejħa għall-proposti fil-programm ta' ħidma u tista' tirċievi appoġġ minn sorsi ta' finanzjament oħra tal-Unjoni jew nazzjonali; |
| --- | --- |

(23)

"Siġill ta' Eċċellenza" tfisser tikketta ta’ kwalità li turi li proposta ppreżentata għal sejħa għall-proposti tkun issodisfat il-limiti kollha ta' evalwazzjoni stabbiliti fil-programm ta' ħidma, iżda ma setgħetx tiġi ffinanzjata minħabba nuqqas ta' baġit disponibbli għal dik is-sejħa għall-proposti fil-programm ta' ħidma u tista' tirċievi appoġġ minn sorsi ta' finanzjament oħra tal-Unjoni jew nazzjonali;

| (24) | "pjan strateġiku tar-R&I" tfisser att ta' implimentazzjoni li jistabbilixxi strateġija għat-twettiq tal-kontenut fil-programm ta' ħidma li jkopri perijodu massimu ta' erba' snin, li jsegwi proċess ta' konsultazzjoni wiesgħa obbligatorju b'diversi partijiet ikkonċernati u li jispeċifika l-prijoritajiet, it-tipi adatti ta' azzjoni u l-forom ta' implimentazzjoni li għandhom jintużaw; |
| --- | --- |

(24)

"pjan strateġiku tar-R&I" tfisser att ta' implimentazzjoni li jistabbilixxi strateġija għat-twettiq tal-kontenut fil-programm ta' ħidma li jkopri perijodu massimu ta' erba' snin, li jsegwi proċess ta' konsultazzjoni wiesgħa obbligatorju b'diversi partijiet ikkonċernati u li jispeċifika l-prijoritajiet, it-tipi adatti ta' azzjoni u l-forom ta' implimentazzjoni li għandhom jintużaw;

| (25) | "programm ta' ħidma" tfisser dokument adottat mill-Kummissjoni għall-implimentazzjoni tal-programm speċifiku skont l-Artikolu 14 tad-Deċiżjoni (UE) 2021/764 jew dokument ekwivalenti fil-kontenut u l-istruttura adottat minn korp ta' finanzjament; |
| --- | --- |

(25)

"programm ta' ħidma" tfisser dokument adottat mill-Kummissjoni għall-implimentazzjoni tal-programm speċifiku skont l-Artikolu 14 tad-Deċiżjoni (UE) 2021/764 jew dokument ekwivalenti fil-kontenut u l-istruttura adottat minn korp ta' finanzjament;

| (26) | "kuntratt" tfisser ftehim konkluż bejn il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti ma' entità ġuridika li timplimenta azzjoni ta' innovazzjoni u ta' użu fis-suqu li tkun appoġġata minn finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa jew finanzjament imħallat tal-EIC; |
| --- | --- |

(26)

"kuntratt" tfisser ftehim konkluż bejn il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti ma' entità ġuridika li timplimenta azzjoni ta' innovazzjoni u ta' użu fis-suqu li tkun appoġġata minn finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa jew finanzjament imħallat tal-EIC;

| (27) | "avvanz rimborsabbli" tfisser il-parti tal-finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa jew tal-finanzjament imħallat tal-EIC li tikkorrispondi għal self taħt it-Titolu X tar-Regolament Finanzjarju, iżda li tkun direttament mogħtija mill-Unjoni fuq bażi mingħajr skop ta' qligħ biex tkopri l-kostijiet ta' attivitajiet li jikkorrispondu għal azzjoni ta' innovazzjoni, u li tkun maħsuba li titħallas lura mill-benefiċjarju lill-Unjoni taħt il-kundizzjonijiet stipulati fil-kuntratt; |
| --- | --- |

(27)

"avvanz rimborsabbli" tfisser il-parti tal-finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa jew tal-finanzjament imħallat tal-EIC li tikkorrispondi għal self taħt it-Titolu X tar-Regolament Finanzjarju, iżda li tkun direttament mogħtija mill-Unjoni fuq bażi mingħajr skop ta' qligħ biex tkopri l-kostijiet ta' attivitajiet li jikkorrispondu għal azzjoni ta' innovazzjoni, u li tkun maħsuba li titħallas lura mill-benefiċjarju lill-Unjoni taħt il-kundizzjonijiet stipulati fil-kuntratt;

| (28) | "informazzjoni klassifikata" tfisser informazzjoni klassifikata tal-Unjoni Ewropea kif definita fl-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni (UE, Euratom) 2015/444 kif ukoll informazzjoni klassifikata ta' Stati Membri, informazzjoni klassifikata ta' pajjiżi terzi li magħhom l-Unjoni jkollha ftehim ta' sigurtà u informazzjoni klassifikata ta' organizzazzjoni internazzjonali li magħha l-Unjoni jkollha ftehim ta' sigurtà; |
| --- | --- |

(28)

"informazzjoni klassifikata" tfisser informazzjoni klassifikata tal-Unjoni Ewropea kif definita fl-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni (UE, Euratom) 2015/444 kif ukoll informazzjoni klassifikata ta' Stati Membri, informazzjoni klassifikata ta' pajjiżi terzi li magħhom l-Unjoni jkollha ftehim ta' sigurtà u informazzjoni klassifikata ta' organizzazzjoni internazzjonali li magħha l-Unjoni jkollha ftehim ta' sigurtà;

| (29) | "operazzjoni ta' taħlit" tfisser azzjoni appoġġata mill-baġit tal-Unjoni, inkluża dik fi ħdan faċilità jew pjattaforma ta' taħlit kif definita fil-punt (6) tal-Artikolu 2 tar-Regolament Finanzjarju, li tikkombina forom mhux ripagabbli ta' appoġġ u/jew strumenti finanzjarji mill-baġit tal-Unjoni b'forom ripagabbli ta' appoġġ minn istituzzjonijiet finanzjarji tal-iżvilupp jew minn istituzzjonijiet finanzjarji pubbliċi oħra, kif ukoll minn istituzzjonijiet finanzjarji kummerċjali u minn investituri; |
| --- | --- |

(29)

"operazzjoni ta' taħlit" tfisser azzjoni appoġġata mill-baġit tal-Unjoni, inkluża dik fi ħdan faċilità jew pjattaforma ta' taħlit kif definita fil-punt (6) tal-Artikolu 2 tar-Regolament Finanzjarju, li tikkombina forom mhux ripagabbli ta' appoġġ u/jew strumenti finanzjarji mill-baġit tal-Unjoni b'forom ripagabbli ta' appoġġ minn istituzzjonijiet finanzjarji tal-iżvilupp jew minn istituzzjonijiet finanzjarji pubbliċi oħra, kif ukoll minn istituzzjonijiet finanzjarji kummerċjali u minn investituri;

| (30) | "finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa" tfisser appoġġ finanzjarju lil programm li jimplimenta azzjoni ta' innovazzjoni u ta' użu fis-suq, li jikkonsisti f'kombinazzjoni speċifika ta' għotja jew avvanz rimborsabbli u investiment f'ishma jew kwalunkwe forma ripagabbli oħra ta' appoġġ; |
| --- | --- |

(30)

"finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa" tfisser appoġġ finanzjarju lil programm li jimplimenta azzjoni ta' innovazzjoni u ta' użu fis-suq, li jikkonsisti f'kombinazzjoni speċifika ta' għotja jew avvanz rimborsabbli u investiment f'ishma jew kwalunkwe forma ripagabbli oħra ta' appoġġ;

| (31) | "finanzjament imħallat tal-EIC" tfisser appoġġ finanzjarju dirett mogħti taħt l-EIC lil azzjoni ta' innovazzjoni u ta' użu fis-suq li tikkonsisti f'kombinazzjoni speċifika ta' għotja jew avvanz rimborsabbli u investiment f'ishma jew kwalunkwe forma ripagabbli oħra ta' appoġġ; |
| --- | --- |

(31)

"finanzjament imħallat tal-EIC" tfisser appoġġ finanzjarju dirett mogħti taħt l-EIC lil azzjoni ta' innovazzjoni u ta' użu fis-suq li tikkonsisti f'kombinazzjoni speċifika ta' għotja jew avvanz rimborsabbli u investiment f'ishma jew kwalunkwe forma ripagabbli oħra ta' appoġġ;

| (32) | "azzjoni tar-riċerka u l-innovazzjoni" tfisser azzjoni li primarjament tikkonsisti minn attivitajiet li għandhom l-għan li jistabbilixxu għarfien ġdid jew li jesploraw il-fattibbiltà ta' teknoloġija, prodott, proċess, servizz jew soluzzjoni li jkunu ġodda jew imtejba. Dan jista' jinkludi r-riċerka bażika u applikata, l-iżvilupp u l-integrazzjoni tat-teknoloġija, l-ittestjar, id-dimostrazzjoni u l-validazzjoni permezz ta' prototip ta' skala żgħira f'laboratorju jew f'ambjent simulat; |
| --- | --- |

(32)

"azzjoni tar-riċerka u l-innovazzjoni" tfisser azzjoni li primarjament tikkonsisti minn attivitajiet li għandhom l-għan li jistabbilixxu għarfien ġdid jew li jesploraw il-fattibbiltà ta' teknoloġija, prodott, proċess, servizz jew soluzzjoni li jkunu ġodda jew imtejba. Dan jista' jinkludi r-riċerka bażika u applikata, l-iżvilupp u l-integrazzjoni tat-teknoloġija, l-ittestjar, id-dimostrazzjoni u l-validazzjoni permezz ta' prototip ta' skala żgħira f'laboratorju jew f'ambjent simulat;

| (33) | "azzjoni ta' innovazzjoni" tfisser azzjoni li primarjament tikkonsisti minn attivitajiet li direttament għandhom l-għan li jipproduċu pjanijiet u arranġamenti jew disinji għal prodotti, proċessi jew servizzi ġodda, mibdula jew imtejba li possibbilment jinkludu l-ħolqien ta' prototipi, l-ittestjar, id-dimostrazzjoni, l-ippilotar, il-validazzjoni ta' prodotti ta' skala kbira u r-replikazzjoni fis-suq; |
| --- | --- |

(33)

"azzjoni ta' innovazzjoni" tfisser azzjoni li primarjament tikkonsisti minn attivitajiet li direttament għandhom l-għan li jipproduċu pjanijiet u arranġamenti jew disinji għal prodotti, proċessi jew servizzi ġodda, mibdula jew imtejba li possibbilment jinkludu l-ħolqien ta' prototipi, l-ittestjar, id-dimostrazzjoni, l-ippilotar, il-validazzjoni ta' prodotti ta' skala kbira u r-replikazzjoni fis-suq;

| (34) | "azzjoni ta' riċerka fil-fruntieri tal-għarfien tal-ERC" tfisser azzjoni ta' riċerka mmexxija minn investigatur prinċipali, inkluża Prova ta' Kunċett tal-ERC, li jkun ospitata minn benefiċjarju wieħed jew aktar li jirċievu finanzjament mill-Kunsill Ewropew tar-Riċerka (ERC, European Research Council); |
| --- | --- |

(34)

"azzjoni ta' riċerka fil-fruntieri tal-għarfien tal-ERC" tfisser azzjoni ta' riċerka mmexxija minn investigatur prinċipali, inkluża Prova ta' Kunċett tal-ERC, li jkun ospitata minn benefiċjarju wieħed jew aktar li jirċievu finanzjament mill-Kunsill Ewropew tar-Riċerka (ERC, European Research Council);

European Research Council

| (35) | "azzjoni ta' taħriġ u ta' mobbiltà" tfisser azzjoni mmirata lejn it-titjib tal-ħiliet, l-għarfien u l-prospetti tal-karriera ta' riċerkaturi, li tkun ibbażata fuq il-mobbiltà bejn pajjiżi u, jekk rilevanti, bejn setturi jew dixxiplini; |
| --- | --- |

(35)

"azzjoni ta' taħriġ u ta' mobbiltà" tfisser azzjoni mmirata lejn it-titjib tal-ħiliet, l-għarfien u l-prospetti tal-karriera ta' riċerkaturi, li tkun ibbażata fuq il-mobbiltà bejn pajjiżi u, jekk rilevanti, bejn setturi jew dixxiplini;

| (36) | "azzjoni ta' kofinanzjament ta' programm" tfisser azzjoni biex tipprovdi kofinanzjament pluriennali lil programm ta' attivitajiet stabbiliti jew implimentati minn entitajiet ġuridiċi li jiġġestixxu jew jiffinanzjaw programmi ta' R&I, apparti minn korpi ta' finanzjament tal-Unjoni; tali programm ta' attivitajiet jista' jappoġġa n-netwerking u l-koordinazzjoni, ir-riċerka, l-innovazzjoni, l-azzjonijiet pilota, u l-azzjonijiet ta' innovazzjoni u ta' użu fis-suq, l-azzjonijiet ta' taħriġ u ta' mobbiltà, is-sensibilizzazzjoni u l-komunikazzjoni, id-disseminazzjoni u l-isfruttament, u jipprovdi kwalunkwe appoġġ finanzjarju rilevanti, tali bħal għotjiet, premjijiet u akkwist, kif ukoll finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa jew taħlita tagħhom; l-azzjoni ta' kofinanzjament ta' programm tista' tiġi implimentata minn dawk l-entitajiet ġuridiċi direttament jew minn partijiet terzi f'isimhom; |
| --- | --- |

(36)

"azzjoni ta' kofinanzjament ta' programm" tfisser azzjoni biex tipprovdi kofinanzjament pluriennali lil programm ta' attivitajiet stabbiliti jew implimentati minn entitajiet ġuridiċi li jiġġestixxu jew jiffinanzjaw programmi ta' R&I, apparti minn korpi ta' finanzjament tal-Unjoni; tali programm ta' attivitajiet jista' jappoġġa n-netwerking u l-koordinazzjoni, ir-riċerka, l-innovazzjoni, l-azzjonijiet pilota, u l-azzjonijiet ta' innovazzjoni u ta' użu fis-suq, l-azzjonijiet ta' taħriġ u ta' mobbiltà, is-sensibilizzazzjoni u l-komunikazzjoni, id-disseminazzjoni u l-isfruttament, u jipprovdi kwalunkwe appoġġ finanzjarju rilevanti, tali bħal għotjiet, premjijiet u akkwist, kif ukoll finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa jew taħlita tagħhom; l-azzjoni ta' kofinanzjament ta' programm tista' tiġi implimentata minn dawk l-entitajiet ġuridiċi direttament jew minn partijiet terzi f'isimhom;

| (37) | "azzjoni ta' akkwist prekummerċjali" tfisser azzjoni li l-għan primarju tagħha huwa li jsir l-akkwist prekummerċjali implimentat minn benefiċjarji li jkunu awtoritajiet kontraenti jew entitajiet kontraenti; |
| --- | --- |

(37)

"azzjoni ta' akkwist prekummerċjali" tfisser azzjoni li l-għan primarju tagħha huwa li jsir l-akkwist prekummerċjali implimentat minn benefiċjarji li jkunu awtoritajiet kontraenti jew entitajiet kontraenti;

| (38) | "azzjoni ta' akkwist pubbliku ta' soluzzjonijiet innovattivi" tfisser azzjoni li l-għan primarju tagħha huwa li jsir l-akkwist pubbliku konġunt jew ikkordinat ta' soluzzjonijiet innovattivi implimentati minn benefiċjarji li jkunu awtoritajiet kontraenti jew entitajiet kontraenti; |
| --- | --- |

(38)

"azzjoni ta' akkwist pubbliku ta' soluzzjonijiet innovattivi" tfisser azzjoni li l-għan primarju tagħha huwa li jsir l-akkwist pubbliku konġunt jew ikkordinat ta' soluzzjonijiet innovattivi implimentati minn benefiċjarji li jkunu awtoritajiet kontraenti jew entitajiet kontraenti;

| (39) | "azzjoni ta' koordinazzjoni u appoġġ" tfisser azzjoni li tikkontribwixxi għall-għanijiet tal-Programm, esklużi l-attivitajiet tar-R&I, ħlief meta ssir taħt il-komponent "twessigħ tal-parteċipazzjoni u tixrid tal-eċċellenza" tal-parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u tisħiħ taż-ŻER"; u koordinazzjoni minn isfel għal fuq mingħajr kofinanzjament ta' attivitajiet ta' riċerka mill-Unjoni li tippermetti l-kooperazzjoni bejn entitajiet ġuridiċi mill-Istati Membri u pajjiżi assoċjati sabiex tissaħħaħ iż-ŻER; |
| --- | --- |

(39)

"azzjoni ta' koordinazzjoni u appoġġ" tfisser azzjoni li tikkontribwixxi għall-għanijiet tal-Programm, esklużi l-attivitajiet tar-R&I, ħlief meta ssir taħt il-komponent "twessigħ tal-parteċipazzjoni u tixrid tal-eċċellenza" tal-parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u tisħiħ taż-ŻER"; u koordinazzjoni minn isfel għal fuq mingħajr kofinanzjament ta' attivitajiet ta' riċerka mill-Unjoni li tippermetti l-kooperazzjoni bejn entitajiet ġuridiċi mill-Istati Membri u pajjiżi assoċjati sabiex tissaħħaħ iż-ŻER;

| (40) | "premju ta' inkoraġġiment" tfisser premju biex jagħti spinta lill-investiment f'direzzjoni partikolari billi tiġi speċifikata mira qabel it-twettiq tax-xogħol; |
| --- | --- |

(40)

"premju ta' inkoraġġiment" tfisser premju biex jagħti spinta lill-investiment f'direzzjoni partikolari billi tiġi speċifikata mira qabel it-twettiq tax-xogħol;

| (41) | "premju ta' rikonoxximent" tfisser premju li jikkumpensa l-kisbiet tal-passat u x-xogħol eċċellenti wara li jkun twettaq; |
| --- | --- |

(41)

"premju ta' rikonoxximent" tfisser premju li jikkumpensa l-kisbiet tal-passat u x-xogħol eċċellenti wara li jkun twettaq;

| (42) | "azzjoni ta' innovazzjoni u ta' użu fis-suq" tfisser azzjoni li tankra azzjoni ta' innovazzjoni u attivitajiet oħra meħtieġa biex tintuża innovazzjoni fis-suq, inklużi l-espansjoni tal-kumpanniji, finanzjament imħallat mill-Orizzont Ewropa jew finanzjament imħallat mill-EIC; |
| --- | --- |

(42)

"azzjoni ta' innovazzjoni u ta' użu fis-suq" tfisser azzjoni li tankra azzjoni ta' innovazzjoni u attivitajiet oħra meħtieġa biex tintuża innovazzjoni fis-suq, inklużi l-espansjoni tal-kumpanniji, finanzjament imħallat mill-Orizzont Ewropa jew finanzjament imħallat mill-EIC;

| (43) | "azzjonijiet indiretti" tfisser attivitajiet tar-R&I li lilhom l-Unjoni tipprovdi appoġġ finanzjarju u li jitwettqu mill-parteċipanti; |
| --- | --- |

(43)

"azzjonijiet indiretti" tfisser attivitajiet tar-R&I li lilhom l-Unjoni tipprovdi appoġġ finanzjarju u li jitwettqu mill-parteċipanti;

| (44) | "azzjonijiet diretti" tfisser attivitajiet tar-R&I mwettqa mill-Kummissjoni permezz tal-JRC tagħha; |
| --- | --- |

(44)

"azzjonijiet diretti" tfisser attivitajiet tar-R&I mwettqa mill-Kummissjoni permezz tal-JRC tagħha;

| (45) | "akkwist" tfisser akkwist kif definit fil-punt (49) tal-Artikolu 2 tar-Regolament Finanzjarju; |
| --- | --- |

(45)

"akkwist" tfisser akkwist kif definit fil-punt (49) tal-Artikolu 2 tar-Regolament Finanzjarju;

| (46) | "entità affiljata" tfisser entità kif definita fl-Artikolu 187(1) tar-Regolament Finanzjarju; |
| --- | --- |

(46)

"entità affiljata" tfisser entità kif definita fl-Artikolu 187(1) tar-Regolament Finanzjarju;

| (47) | "ekosistema tal-innovazzjoni" tfisser ekosistema li tiġbor flimkien, fil-livell tal-Unjoni, atturi jew entitajiet li l-għan funzjonali tagħhom huwa li jiffaċilitaw l-iżvilupp u l-innovazzjoni tat-teknoloġija; hija tinkludi r-relazzjonijiet bejn riżorsi materjali (bħal fondi, tagħmir u faċilitajiet), entitajiet istituzzjonali (bħal istituzzjonijiet ta' edukazzjoni ogħla u servizzi ta' appoġġ, organizzazzjonijiet ta' riċerka u teknoloġija, kumpanniji, operaturi fil-kapital ta' riskju u intermedjarji finanzjarji) u entitajiet ta' tfassil ta' politika nazzjonali, reġjonali u lokali u entitajiet ta' finanzjament; |
| --- | --- |

(47)

"ekosistema tal-innovazzjoni" tfisser ekosistema li tiġbor flimkien, fil-livell tal-Unjoni, atturi jew entitajiet li l-għan funzjonali tagħhom huwa li jiffaċilitaw l-iżvilupp u l-innovazzjoni tat-teknoloġija; hija tinkludi r-relazzjonijiet bejn riżorsi materjali (bħal fondi, tagħmir u faċilitajiet), entitajiet istituzzjonali (bħal istituzzjonijiet ta' edukazzjoni ogħla u servizzi ta' appoġġ, organizzazzjonijiet ta' riċerka u teknoloġija, kumpanniji, operaturi fil-kapital ta' riskju u intermedjarji finanzjarji) u entitajiet ta' tfassil ta' politika nazzjonali, reġjonali u lokali u entitajiet ta' finanzjament;

| (48) | "remunerazzjoni bbażata fuq il-proġetti" tfisser remunerazzjoni marbuta mal-parteċipazzjoni ta' persuna fi proġetti, li tkun parti mill-prattiċi normali ta' remunerazzjoni tal-benefiċjarju u li titħallas b'mod konsistenti. |
| --- | --- |

(48)

"remunerazzjoni bbażata fuq il-proġetti" tfisser remunerazzjoni marbuta mal-parteċipazzjoni ta' persuna fi proġetti, li tkun parti mill-prattiċi normali ta' remunerazzjoni tal-benefiċjarju u li titħallas b'mod konsistenti.

Artikolu 3

Għanijiet tal-programm

1.   L-għan ġenerali tal-Programm huwa li jiżgura l-impatt xjentifiku, teknoloġiku, ekonomiku u soċjetali tal-investimenti tal-Unjoni fir-R&I biex isaħħaħ il-bażi xjentifika u l-bażi teknoloġika tal-Unjoni u jrawwem il-kompetittività tal-Unjoni fl-Istati Membri kollha inkluż fl-industrija tagħha, iwettaq il-prijoritajiet strateġiċi tal-Unjoni u jikkontribwixxi biex jitwettqu l-objettivi u l-politiki tal-Unjoni, biex jiġu indirizzati l-isfidi globali, inklużi l-SDGs billi jsegwi l-prinċipji tal-Aġenda 2030 u l-Ftehim ta' Pariġi, u biex tissaħħaħ iż-ŻER. Il-Programm għandu b'hekk jimmassimizza l-valur miżjud tal-Unjoni billi jiffoka fuq għanijiet u attivitajiet li ma jistgħux jitwettqu b'mod effettiv mill-Istati Membri meta jaġixxu waħedhom, iżda b'kooperazzjoni.

2.   Il-Programm għandu l-għanijiet speċifiċi li ġejjin:

| (a) | li jiżviluppa, jippromwovi u javvanza l-eċċellenza xjentifika, li jappoġġa l-ħolqien u d-diffużjoni ta' għarfien fundamentali u applikat ġdid ta' kwalità għolja, il-ħiliet, it-teknoloġiji u s-soluzzjonijiet, li jappoġġa t-taħriġ u l-mobbiltà tar-riċerkaturi, jattira t-talent fil-livelli kollha u jikkontribwixxi għall-impenn sħiħ tar-riżerva tat-talenti tal-Unjoni f'azzjonijiet appoġġati taħt il-Programm; |
| --- | --- |

(a)

li jiżviluppa, jippromwovi u javvanza l-eċċellenza xjentifika, li jappoġġa l-ħolqien u d-diffużjoni ta' għarfien fundamentali u applikat ġdid ta' kwalità għolja, il-ħiliet, it-teknoloġiji u s-soluzzjonijiet, li jappoġġa t-taħriġ u l-mobbiltà tar-riċerkaturi, jattira t-talent fil-livelli kollha u jikkontribwixxi għall-impenn sħiħ tar-riżerva tat-talenti tal-Unjoni f'azzjonijiet appoġġati taħt il-Programm;

| (b) | li jiġġenera l-għarfien, isaħħaħ l-impatt tar-R&I fl-iżvilupp, l-appoġġ u l-implimentazzjoni tal-politiki tal-Unjoni u li jappoġġa l-aċċess għal soluzzjonijiet innovattivi u l-użu tagħhom fl-industrija Ewropea , b'mod partikolari fl-SMEs, u fis-soċjetà biex dawn jindirizzaw l-isfidi globali, inkluż it-tibdil fil-klima u l-SDGs; |
| --- | --- |

(b)

li jiġġenera l-għarfien, isaħħaħ l-impatt tar-R&I fl-iżvilupp, l-appoġġ u l-implimentazzjoni tal-politiki tal-Unjoni u li jappoġġa l-aċċess għal soluzzjonijiet innovattivi u l-użu tagħhom fl-industrija Ewropea , b'mod partikolari fl-SMEs, u fis-soċjetà biex dawn jindirizzaw l-isfidi globali, inkluż it-tibdil fil-klima u l-SDGs;

| (c) | li jrawwem il-forom kollha ta' innovazzjoni, jiffaċilita l-iżvilupp teknoloġiku, id-dimostrazzjoni u t-trasferiment tal-għarfien, u jsaħħaħ l-użu u l-isfruttament ta' soluzzjonijiet innovattivi; |
| --- | --- |

(c)

li jrawwem il-forom kollha ta' innovazzjoni, jiffaċilita l-iżvilupp teknoloġiku, id-dimostrazzjoni u t-trasferiment tal-għarfien, u jsaħħaħ l-użu u l-isfruttament ta' soluzzjonijiet innovattivi;

| (d) | li jottimizza t-twassil tal-Programm bl-għan li jsaħħaħ u jżid l-impatt u l-attraenza taż-ŻER, li jrawwem il-parteċipazzjoni, ibbażata fuq l-eċċellenza, mill-Istati Membri, inklużi l-pajjiżi bi prestazzjoni baxxa fir-R&I, fil-Programm u li jiffaċilita rabtiet kollaborattivi fil-qasam Ewropew tar-R&I. |
| --- | --- |

(d)

li jottimizza t-twassil tal-Programm bl-għan li jsaħħaħ u jżid l-impatt u l-attraenza taż-ŻER, li jrawwem il-parteċipazzjoni, ibbażata fuq l-eċċellenza, mill-Istati Membri, inklużi l-pajjiżi bi prestazzjoni baxxa fir-R&I, fil-Programm u li jiffaċilita rabtiet kollaborattivi fil-qasam Ewropew tar-R&I.

Artikolu 4

Struttura tal-Programm

1.   Għall-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 1(2) u l-EIT, il-Programm għandu jkun strutturat f'partijiet kif ġej, li jikkontribwixxu għall-objettivi ġenerali u speċifiċi stabbiliti fl-Artikolu 3:

| (a) | il-Pilastru I "Xjenza Eċċellenti", bil-komponenti li ġejjin:






  (i) | l-ERC; |
| --- | --- | --- |

(a)

il-Pilastru I "Xjenza Eċċellenti", bil-komponenti li ġejjin:

(i)

l-ERC;

| (ii) | l-Azzjonijiet Marie Skłodowska-Curie (MSCA); |
| --- | --- |

(ii)

l-Azzjonijiet Marie Skłodowska-Curie (MSCA);

| (iii) | infrastrutturi tar-riċerka; |
| --- | --- |

(iii)

infrastrutturi tar-riċerka;

| (b) | il-Pilastru II "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea", bil-komponenti li ġejjin, b'kont meħud li l-SSH għandhom rwol importanti fir-raggruppamenti kollha:






  (i) | ir-raggruppament "Saħħa"; |
| --- | --- | --- |

(b)

il-Pilastru II "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea", bil-komponenti li ġejjin, b'kont meħud li l-SSH għandhom rwol importanti fir-raggruppamenti kollha:

(i)

ir-raggruppament "Saħħa";

| (ii) | ir-raggruppament "Kultura, Kreattività u Soċjetà Inklużiva"; |
| --- | --- |

(ii)

ir-raggruppament "Kultura, Kreattività u Soċjetà Inklużiva";

| (iii) | ir-raggruppament "Sigurtà Ċivili għas-Soċjetà"; |
| --- | --- |

(iii)

ir-raggruppament "Sigurtà Ċivili għas-Soċjetà";

| (iv) | ir-raggruppament "Diġitali, Industrija u Spazju"; |
| --- | --- |

(iv)

ir-raggruppament "Diġitali, Industrija u Spazju";

| (v) | ir-raggruppament "Klima, Enerġija u Mobbiltà"; |
| --- | --- |

(v)

ir-raggruppament "Klima, Enerġija u Mobbiltà";

| (vi) | ir-raggruppament "Ikel, Bijoekonomija, Riżorsi Naturali, Agrikoltura u Ambjent"; |
| --- | --- |

(vi)

ir-raggruppament "Ikel, Bijoekonomija, Riżorsi Naturali, Agrikoltura u Ambjent";

| (vii) | l-azzjonijiet diretti mhux nukleari tal-JRC; |
| --- | --- |

(vii)

l-azzjonijiet diretti mhux nukleari tal-JRC;

| (c) | il-Pilastru III "Ewropa Innovattiva", bil-komponenti li ġejjin:






  (i) | l-EIC; |
| --- | --- | --- |

(c)

il-Pilastru III "Ewropa Innovattiva", bil-komponenti li ġejjin:

(i)

l-EIC;

| (ii) | ekosistemi tal-innovazzjoni Ewropea; |
| --- | --- |

(ii)

ekosistemi tal-innovazzjoni Ewropea;

| (iii) | l-EIT; |
| --- | --- |

(iii)

l-EIT;

| (d) | il-Parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER", bil-komponenti li ġejjin:






  (i) | it-twessigħ tal-parteċipazzjoni u t-tixrid tal-eċċellenza; |
| --- | --- | --- |

(d)

il-Parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER", bil-komponenti li ġejjin:

(i)

it-twessigħ tal-parteċipazzjoni u t-tixrid tal-eċċellenza;

| (ii) | ir-riforma u t-tisħiħ tas-Sistema Ewropea tar-R&I. |
| --- | --- |

(ii)

ir-riforma u t-tisħiħ tas-Sistema Ewropea tar-R&I.

2.   Il-linji prinċipali tal-attivitajiet tal-Programm huma stabbiliti fl-Anness I ta' dan ir-Regolament.

Artikolu 5

Riċerka u żvilupp fil-qasam tad-difiża

L-attivitajiet li għandhom jitwettqu taħt il-programm speċifiku msemmi fil-punt (c) tal-Artikolu 1(2) u li huma stabbiliti fir-Regolament (UE) 2021/697 għandu jkollhom enfasi esklussiva fuq ir-riċerka u l-iżvilupp fil-qasam tad-difiża. L-għanijiet u l-linji ġenerali ta' attivitajiet ta' riċerka u żvilupp fil-qasam tad-difiża, b'objettivi u linji wesgħin ta' attivitajiet li jimmiraw li jrawmu l-kompetittività, l-effiċjenza u l-kapaċità ta' innovazzjoni tal-bażi industrijali u teknoloġika Ewropea fil-qasam tad-difiża.

Artikolu 6

Ippjanar strateġiku u implimentazzjoni u forom ta' finanzjament mill-Unjoni

1.   Il-Programm għandu jiġi implimentat permezz ta' ġestjoni diretta jew permezz ta' ġestjoni indiretta mill-korpi ta' finanzjament.

2.   Il-finanzjament taħt il-Programm jista' jiġi pprovdut permezz ta' azzjonijiet indiretti fi kwalunkwe waħda mill-forom stabbiliti fir-Regolament Finanzjarju, iżda l-għotjiet għandhom ikunu l-forma ewlenija ta' appoġġ taħt il-Programm. Il-finanzjament taħt il-Programm jista' jiġi wkoll ipprovdut permezz ta' premjijiet, akkwisti u strumenti finanzjarji fi ħdan operazzjonijiet ta' taħlit u appoġġ ta' ishma taħt l-Aċċeleratur.

3.   Ir-regoli għall-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni stabbiliti f'dan ir-Regolament għandhom japplikaw għall-azzjonijiet indiretti.

4.   It-tipi ewlenin ta' azzjoni li jridu jintużaw taħt il-Programm huma definiti fl-Artikolu 2. Il-forom ta' finanzjament imsemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu għandhom jintużaw b'mod flessibbli fl-objettivi kollha tal-Programm bl-użu tagħhom jiġi ddeterminat abbażi tal-ħtiġijiet u l-karatteristiċi tal-objettivi partikolari.

5.   Il-Programm għandu jappoġġa wkoll azzjonijiet diretti. Fejn dawk l-azzjonijiet diretti jikkontribwixxu għal inizjattivi stabbiliti taħt l-Artikolu 185 jew 187 TFUE, dik il-kontribuzzjoni ma għandhiex titqies bħala parti mill-kontribuzzjoni finanzjarja allokata lil dawk l-inizjattivi.

6.   L-implimentazzjoni tal-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 1(2) u l-KKI tal-EIT’s għandha tkun appoġġata minn ippjanar trasparenti u strateġiku ta' attivitajiet tar-R&I kif stabbilit fil-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 1(2), b'mod partikolari fil-każ tal-pilastru "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea" u jkopru wkoll attivitajiet rilevanti f'pilastri oħra u l-parti "Twessigħ tal-parteċipazzjoni u tisħiħ taż-ŻER".

Il-Kummissjoni għandha tiżgura l-involviment bikri ta' Stati Membri u skambji estensivi mal-Parlament Ewropew, li għandhom ikunu kkomplementati b'konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati u l-pubbliku inġenerali.

L-ippjanar strateġiku għandu jiżgura l-allinjament ma' programmi rilevanti oħra tal-Unjoni u l-konsistenza mal-prijoritajiet u l-impenji tal-Unjoni u jżid il-komplementarjetà u s-sinerġiji mal-programmi ta' finanzjament u l-prijoritajiet nazzjonali u reġjonali, biex b'hekk tissaħħaħ iż-ŻER. L-oqsma għal missjonijiet possibbli u l-oqsma għal Sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati possibbli għandhom jiġu stabbiliti fl-Anness VI.

7.   Fejn ikun adatt, sabiex jingħata aċċess aktar veloċi għall-fondi lil konsorzji kollaborattivi żgħar, tista' tiġi proposta proċedura ta' rotta rapida lejn ir-riċerka u l-innovazzjoni (il-proċedura FTRI, Fast Track to Research and Innovation) taħt uħud mis-sejħiet għal proposti dedikati biex jintgħażlu azzjonijiet ta' riċerka u innovazzjoni jew azzjonijiet ta' innovazzjoni taħt il-partijiet taħt il-pilastru "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea" u l-Pathfinder tal-Kunsill tal-Innovazzjoni Ewropea.

Sejħa għal proposti taħt il-proċedura FTRI għandu jkollha l-karatteristiċi kumulattivi li ġejjin:

| (a) | sejħiet għal proposti minn isfel għal fuq; |
| --- | --- |

(a)

sejħiet għal proposti minn isfel għal fuq;

| (b) | żmien iqsar għall-għotja, li ma jaqbiżx sitt xhur; |
| --- | --- |

(b)

żmien iqsar għall-għotja, li ma jaqbiżx sitt xhur;

| (c) | appoġġ ipprovdut biss lil konsorzji kollaborattivi żgħar komposti minn massimu ta' sitt entitajiet ġuridiċi eliġibbli differenti u indipendenti; |
| --- | --- |

(c)

appoġġ ipprovdut biss lil konsorzji kollaborattivi żgħar komposti minn massimu ta' sitt entitajiet ġuridiċi eliġibbli differenti u indipendenti;

| (d) | appoġġ finanzjarju massimu għal kull konsorzju li ma jaqbiżx EUR 2,5 miljun. |
| --- | --- |

(d)

appoġġ finanzjarju massimu għal kull konsorzju li ma jaqbiżx EUR 2,5 miljun.

Il-programm ta' ħidma għandu jidentifika s-sejħiet għal proposti li jużaw il-proċedura FTRI.

8.   L-attivitajiet tal-Programm għandhom jitwettqu primarjament permezz ta' sejħiet miftuħa u kompetittivi għal proposti, inklużi dawk ma' missjonijiet u Sħubiji Ewropej.

Artikolu 7

Prinċipji tal-Programm

1.   L-attivitajiet ta' riċerka u innovazzjoni mwettqa taħt il-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 1(2) u taħt l-EIT għandu jkollhom enfasi esklussiva fuq l-applikazzjonijiet ċivili. M'għandhomx ikunu permessi trasferimenti baġitarji bejn l-ammont allokat lill-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 1(2) u l-EIT u l-ammont allokat lill-programm speċifiku msemmi fil-punt (c) tal-Artikolu 1(2) u għandha tiġi evitata d-duplikazzjoni mhux meħtieġa bejn iż-żewġ programmi.

2.   Il-Programm għandu jiżgura approċċ multidixxiplinari u, fejn ikun adatt, għandu jipprevedi l-integrazzjoni tal-SSH fir-raggruppamenti u fl-attivitajiet kollha żviluppati taħt il-Programm, inklużi sejħiet speċifiċi għal proposti dwar suġġetti relatati mal-SSH.

3.   Il-partijiet kollaborattivi tal-Programm għandhom jiżguraw bilanċ bejn TRLs baxxi u dawk ogħla, biex b'hekk tiġi koperta l-katina tal-valur kollha.

4.   Il-Programm għandu jiżgura l-promozzjoni u l-integrazzjoni effettivi tal-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi u ma' organizzazzjonijiet u inizjattivi internazzjonali abbażi ta' benefiċċji reċiproċi, l-interessi tal-Unjoni, impenji internazzjonali u, fejn ikun adatt, ir-reċiproċità.

5.   Il-Programm għandu jgħin lill-pajjiżi li jħejju għat-twessigħ tal-parteċipazzjoni biex iżidu l-parteċipazzjoni tagħhom fih u biex jippromwovu kopertura ġeografika wiesgħa fi proġetti kollaborattivi, anke permezz tat-tixrid tal-eċċellenza xjentifika, it-tisħiħ ta' rabtiet kollaborattivi ġodda, l-istimolu taċ-ċirkolazzjoni tal-imħuħ kif ukoll permezz tal-implimentazzjoni tal-Artikolu 24(2) u l-Artikolu 50(5). Dawk l-isforzi għandhom jiġu riflessi b'miżuri proporzjonali mill-Istati Membri, anke bl-istabbiliment ta' salarji attraenti għar-riċerkaturi, bl-appoġġ tal-fondi tal-Unjoni, nazzjonali u reġjonali. Mingħajr ma jiġu mminati l-kriterji ta' eċċellenza, għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-bilanċ ġeografiku, soġġett għas-sitwazzjoni fil-qasam tar-R&I kkonċernat, fil-panels ta' evalwazzjoni u korpi bħal bordijiet u gruppi esperti.

6.   Il-Programm għandu jiżgura l-promozzjoni effettiva tal-opportunitajiet indaqs għal kulħadd u l-implimentazzjoni tal-integrazzjoni ta' materja relattiva għall-ugwaljanza bejn is-sessi, inkluża l-integrazzjoni tad-dimensjoni tal-ugwaljanza bejn is-sessi fil-kontenut tar-R&I. Huwa għandu jkollu l-għan li jindirizza l-kawżi tal-iżbilanċ fit-trattament tas-sessi. Għandha tingħata attenzjoni partikolari biex ikun żgurat, sa fejn hu possibbli, bilanċ bejn is-sessi f'panels ta' evalwazzjoni u f'korpi konsultattivi rilevanti oħra bħall-bordijiet u l-gruppi ta' esperti.

7.   Il-Programm għandu jiġi implimentat f'sinerġija ma' programmi oħrajn tal-Unjoni filwaqt li jimmira lejn is-simplifikazzjoni amministrattiva massima. Lista mhux eżawrjenti ta' sinerġiji ma' programmi oħrajn tal-Unjoni tinsab inkluża fl-Anness IV.

8.   Il-Programm għandu jikkontribwixxi biex jiżdied l-investiment pubbliku u privat fir-R&I fl-Istati Membri u b'hekk jgħin biex jinkiseb investiment globali ta' mill-inqas 3 % tal-PDG tal-Unjoni fir-riċerka u fl-iżvilupp.

9.   Meta timplimenta l-Programm, il-Kummissjoni għandha tkompli timmira lejn is-simplifikazzjoni amministrattiva u t-tnaqqis tal-piż għall-applikanti u għall-benefiċjarji.

10.   Bħala parti mill-objettiv ġenerali tal-Unjoni tal-integrazzjoni tal-azzjonijiet klimatiċi fil-politiki settorjali tal-Unjoni u fil-fondi tal-Unjoni, l-azzjonijiet taħt dan il-Programm għandhom jikkontribwixxu mill-inqas 35 % tan-nefqa għall-objettivi klimatiċi, fejn ikun adatt. L-integrazzjoni tal-azzjoni klimatika għandha tkun inkluża b'mod adegwat fil-kontenut tar-R&I.

11.   Il-Programm għandu jippromwovi l-ħolqien konġunt u d-disinn konġunt permezz tal-involviment taċ-ċittadini u tas-soċjetà ċivili.

12.   Il-Programm għandu jiżgura t-trasparenza u r-responsabbilizzazzjoni tal-finanzjament pubbliku fi proġetti tar-R&I, biex b'hekk jitħares l-interess pubbliku.

13.   Il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti għandhom jiżguraw li jsiru disponibbli gwida u informazzjoni suffiċjenti għall-parteċipanti potenzjali kollha meta tiġi ppubblikata s-sejħa għal proposti, b'mod partikolari l-mudell applikabbli ta' ftehim tal-għotja.

Artikolu 8

Missjonijiet

1.   Il-missjonijiet għandhom ikunu pprogrammati fi ħdan il-pilastru "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea", iżda jistgħu jibbenefikaw ukoll minn azzjonijiet imwettqa f'partijiet oħra tal-Programm kif ukoll azzjonijiet komplementari mwettqa taħt programmi oħrajn tal-Unjoni. Il-missjonijiet għandhom jippermettu soluzzjonijiet li jikkompetu, li jirriżultaw f'valur miżjud u impatt pan-Ewropej.

2.   Il-missjonijiet għandhom jiġu definiti u implimentati f'konformità ma' dan ir-Regolament u l-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 1(2), u b'hekk jiżguraw l-involviment attiv u bikri tal-Istati Membri u skambji estensivi mal-Parlament Ewropew. Il-missjonijiet, u l-objettivi, baġit, miri, kamp ta' applikazzjoni, indikaturi u objettivi intermedji tagħhom għandhom jiġu identifikati fil-pjanijiet strateġiċi tar-R&I jew fil-programmi ta' ħidma kif xieraq. L-evalwazzjonijiet tal-proposti taħt il-missjonijiet għandhom isiru f'konformità mal-Artikolu 29.

3.   Matul l-ewwel tliet snin tal-Programm, massimu ta' 10 % tal-baġit annwali tal-Pilastru II għandu jiġi pprogrammat permezz ta' sejħiet speċifiċi għal proposti għall-implimentazzjoni tal-missjonijiet. Għas-snin li jkun fadal tal-Programm, dak il-perċentwal jista' jiżdied soġġett għal valutazzjoni pożittiva tal-għażla tal-missjoni u tal-proċess tal-ġestjoni. Il-Kummissjoni għandha tikkomunika s-sehem baġitarju totali ta' kull programm ta' ħidma dedikat għall-missjonijiet.

4.   Il-missjonijiet għandhom:

| (a) | bl-użu tal-SDGs bħala sorsi għad-disinn u l-implimentazzjoni tagħhom, ikollhom kontenut ċar tar-R&I u valur miżjud tal-Unjoni, u jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-prijoritajiet u l-impenji tal-Unjoni u l-objettivi tal-Programm imsemmija fl-Artikolu 3; |
| --- | --- |

(a)

bl-użu tal-SDGs bħala sorsi għad-disinn u l-implimentazzjoni tagħhom, ikollhom kontenut ċar tar-R&I u valur miżjud tal-Unjoni, u jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-prijoritajiet u l-impenji tal-Unjoni u l-objettivi tal-Programm imsemmija fl-Artikolu 3;

| (b) | ikopru oqsma ta' rilevanza Ewropea komuni, ikunu inklużivi, jinkoraġġixxu involviment wiesa' u parteċipazzjoni attiva ta' diversi tipi ta' partijiet ikkonċernati mis-setturi pubbliċi u privati, inklużi ċittadini u utenti finali, u jagħtu riżultati tar-R&I li jistgħu jkunu ta' benefiċċju għall-Istati Membri kollha; |
| --- | --- |

(b)

ikopru oqsma ta' rilevanza Ewropea komuni, ikunu inklużivi, jinkoraġġixxu involviment wiesa' u parteċipazzjoni attiva ta' diversi tipi ta' partijiet ikkonċernati mis-setturi pubbliċi u privati, inklużi ċittadini u utenti finali, u jagħtu riżultati tar-R&I li jistgħu jkunu ta' benefiċċju għall-Istati Membri kollha;

| (c) | ikunu kuraġġużi u ta' ispirazzjoni, u b'hekk ikollhom rilevanza u impatt wiesa' fil-qasam xjentifiku, teknoloġiku, soċjali, ekonomiku, ambjentali jew ta' politika; |
| --- | --- |

(c)

ikunu kuraġġużi u ta' ispirazzjoni, u b'hekk ikollhom rilevanza u impatt wiesa' fil-qasam xjentifiku, teknoloġiku, soċjali, ekonomiku, ambjentali jew ta' politika;

| (d) | jindikaw direzzjoni ċara u objettivi ċari, ikollhom mira, ikunu jistgħu jitkejlu u marbutin biż-żmien u jkollhom pakkett baġitarju ċar; |
| --- | --- |

(d)

jindikaw direzzjoni ċara u objettivi ċari, ikollhom mira, ikunu jistgħu jitkejlu u marbutin biż-żmien u jkollhom pakkett baġitarju ċar;

| (e) | jintgħażlu b'mod trasparenti u jkunu ċċentrati fuq miri ambizzjużi, ibbażati fuq l-eċċellenza u bil-għan li jħallu impatt, iżda realistiċi u fuq attivitajiet ta' riċerka, żvilupp u innovazzjoni; |
| --- | --- |

(e)

jintgħażlu b'mod trasparenti u jkunu ċċentrati fuq miri ambizzjużi, ibbażati fuq l-eċċellenza u bil-għan li jħallu impatt, iżda realistiċi u fuq attivitajiet ta' riċerka, żvilupp u innovazzjoni;

| (f) | ikollhom il-kamp ta' applikazzjoni, l-iskala u l-mobilizzazzjoni meħtieġa tar-riżorsi u r-rinforz finanzjarju (leverage) ta' fondi pubbliċi u privati addizzjonali meħtieġa biex jinkiseb ir-riżultat tagħhom; |
| --- | --- |

(f)

ikollhom il-kamp ta' applikazzjoni, l-iskala u l-mobilizzazzjoni meħtieġa tar-riżorsi u r-rinforz finanzjarju (leverage) ta' fondi pubbliċi u privati addizzjonali meħtieġa biex jinkiseb ir-riżultat tagħhom;

| (g) | jistimulaw l-attivitajiet fid-dixxiplini kollha (inklużi l-SSH) u jinkludu attivitajiet minn firxa wiesgħa ta' TRLs, inklużi TRLs aktar baxxi; |
| --- | --- |

(g)

jistimulaw l-attivitajiet fid-dixxiplini kollha (inklużi l-SSH) u jinkludu attivitajiet minn firxa wiesgħa ta' TRLs, inklużi TRLs aktar baxxi;

| (h) | ikunu miftuħa għal approċċi u soluzzjonijiet multipli, minn isfel għal fuq li jqisu l-ħtiġijiet u l-benefiċċji tal-bniedem u tas-soċjetà u jirrikonoxxu l-importanza ta' diversi kontributi biex jitwettqu l-kisba tagħhom; |
| --- | --- |

(h)

ikunu miftuħa għal approċċi u soluzzjonijiet multipli, minn isfel għal fuq li jqisu l-ħtiġijiet u l-benefiċċji tal-bniedem u tas-soċjetà u jirrikonoxxu l-importanza ta' diversi kontributi biex jitwettqu l-kisba tagħhom;

| (i) | jibbenefikaw minn sinerġiji ma' programmi oħrajn tal-Unjoni b'mod trasparenti kif ukoll ma' ekosistemi tal-innovazzjoni nazzjonali u, fejn rilevanti, reġjonali. |
| --- | --- |

(i)

jibbenefikaw minn sinerġiji ma' programmi oħrajn tal-Unjoni b'mod trasparenti kif ukoll ma' ekosistemi tal-innovazzjoni nazzjonali u, fejn rilevanti, reġjonali.

5.   Il-Kummissjoni għandha timmonitorja u tevalwa kull missjoni f'konformità mal-Artikoli 50 u 52 u l-Anness V, inkluż il-progress lejn miri fuq medda qasira, medja u twila ta' żmien, li jkopru l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-eliminazzjoni gradwali tal-missjonijiet. Għandha ssir valutazzjoni tal-ewwel missjonijiet stabbiliti taħt il-Programm mhux iktar tard mill-2023 u qabel ma tittieħed kwalunkwe deċiżjoni dwar il-ħolqien ta' missjonijiet ġodda, il-kontinwazzjoni, it-terminazzjoni jew ir-riorjentazzjoni ta' missjonijiet li għadhom għaddejjin. Ir-riżultati ta' dik il-valutazzjoni għandhom isiru pubbliċi u għandhom jinkludu, iżda ma jkunux limitati għal, analiżi tal-proċess tal-għażla tagħhom u tal-governanza, baġit, enfasi u progress tagħhom, aġġornata sad-data tal-pubblikazzjoni.

Artikolu 9

Il-Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni

1.   Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi l-EIC bħala punt uniku ta' servizz ġestit ċentralment għall-implimentazzjoni ta' azzjonijiet taħt il-Pilastru III "Ewropa Innovattiva" li huma relatati mal-EIC. L-EIC għandu jiffoka prinċipalment fuq l-innovazzjoni rivoluzzjonarja u interruttiva, billi jimmira b'mod partikolari lejn l-innovazzjoni li toħloq is-swieq, filwaqt li jappoġġa wkoll it-tipi kollha ta' innovazzjoni, inklużi dawk inkrimentali.

L-EIC għandu jopera f’konformità mal-prinċipji li ġejjin:

| (a) | valur miżjud ċar tal-Unjoni; |
| --- | --- |

(a)

valur miżjud ċar tal-Unjoni;

| (b) | awtonomija; |
| --- | --- |

(b)

awtonomija;

| (c) | kapacità għat-teħid tar-riskju; |
| --- | --- |

(c)

kapacità għat-teħid tar-riskju;

| (d) | effiċjenza; |
| --- | --- |

(d)

effiċjenza;

| (e) | effikaċja; |
| --- | --- |

(e)

effikaċja;

| (f) | trasparenza; |
| --- | --- |

(f)

trasparenza;

| (g) | responsabbiltà. |
| --- | --- |

(g)

responsabbiltà.

2.   L-EIC għandu jkun miftuħ għat-tipi kollha ta' innovaturi inklużi individwi, universitajiet, organizzazzjonijiet ta' riċerka u kumpaniji (SMEs, inklużi negozji ġodda u, f'każijiet eċċezzjonali, mid-caps żgħar) kif ukoll benefiċjarji uniċi u konsorzji multidixxiplinari. Mill-inqas 70 % tal-baġit tal-EIC għandu jkun iddedikat għal SMEs, inklużi negozji ġodda.

3.   Il-Bord tal-EIC u l-elementi tal-ġestjoni tal-EIC huma deskritti fid-Deċiżjoni (UE) 2021/764.

Artikolu 10

Sħubiji Ewropej

1.   Partijiet mill-Programm jistgħu jiġu implimentati permezz ta' Sħubiji Ewropej. L-involviment tal-Unjoni fis-Sħubiji Ewropej għandu jkollu kwalunkwe waħda mill-forom li ġejjin:

| (a) | il-parteċipazzjoni fi Sħubiji Ewropej stabbiliti fuq il-bażi ta' memoranda ta' ftehim jew arranġamenti kuntrattwali bejn il-Kummissjoni u s-sħab msemmija fil-punt (3) tal-Artikolu 2, li jispeċifikaw l-objettivi tas-Sħubija Ewropea, l-impenji relatati tal-Unjoni u ta’ sħab oħrajn fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji u/jew in natura tagħhom, l-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni u l-indikaturi tal-impatt, ir-riżultati li għandhom jinkisbu u l-arranġamenti ta' rappurtar. Dawn jinkludu l-identifikazzjoni ta' attivitajiet komplementari tar-R&I li jkunu implimentati mis-sħab u mill-Programm (Sħubiji Ewropej Koprogrammati); |
| --- | --- |

(a)

il-parteċipazzjoni fi Sħubiji Ewropej stabbiliti fuq il-bażi ta' memoranda ta' ftehim jew arranġamenti kuntrattwali bejn il-Kummissjoni u s-sħab msemmija fil-punt (3) tal-Artikolu 2, li jispeċifikaw l-objettivi tas-Sħubija Ewropea, l-impenji relatati tal-Unjoni u ta’ sħab oħrajn fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji u/jew in natura tagħhom, l-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni u l-indikaturi tal-impatt, ir-riżultati li għandhom jinkisbu u l-arranġamenti ta' rappurtar. Dawn jinkludu l-identifikazzjoni ta' attivitajiet komplementari tar-R&I li jkunu implimentati mis-sħab u mill-Programm (Sħubiji Ewropej Koprogrammati);

| (b) | il-parteċipazzjoni fi, u kontribut finanzjarju għal, programm ta' attivitajiet tar-R&I, li jispeċifika l-għanijiet, l-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni u l-indikaturi tal-impatt, u r-riżultati li għandhom jinkisbu, ibbażat fuq l-impenn tas-sħab fir-rigward ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji u/jew in natura tagħhom u l-integrazzjoni tal-attivitajiet rilevanti tagħhom bl-użu ta' azzjoni kofinanzjata tal-programm (Sħubiji Ewropej Kofinanzjati); |
| --- | --- |

(b)

il-parteċipazzjoni fi, u kontribut finanzjarju għal, programm ta' attivitajiet tar-R&I, li jispeċifika l-għanijiet, l-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni u l-indikaturi tal-impatt, u r-riżultati li għandhom jinkisbu, ibbażat fuq l-impenn tas-sħab fir-rigward ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji u/jew in natura tagħhom u l-integrazzjoni tal-attivitajiet rilevanti tagħhom bl-użu ta' azzjoni kofinanzjata tal-programm (Sħubiji Ewropej Kofinanzjati);

| (c) | il-parteċipazzjoni fi, u kontribut finanzjarju għal, programmi tar-R&I mwettqa minn diversi Stati Membri f'konformità mal-Artikolu 185 TFUE jew minn korpi stabbiliti skont l-Artikolu 187 TFUE, bħal Impriżi Konġunti, jew mill-KKI tal-EIT’s f'konformità mar-Regolament dwar l-EIT (Sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati).
  Is-Sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati għandhom jiġu implimentati biss fejn partijiet oħra tal-Programm, inklużi forom oħra ta' Sħubiji Ewropej, ma jiksbux l-objettivi jew ma jiġġenerawx l-impatti meħtieġa mistennija, u fejn ikunu iġġustifikati minn perspettiva fit-tul u grad għoli ta' integrazzjoni. Is-Sħubiji Ewropej konformi mal-Artikolu 185 TFUE jew l-Artikolu 187 TFUE għandhom jimplimentaw ġestjoni ċentrali tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji kollha, ħlief f'każijiet debitament ġustifikati. Fil-każ ta' ġestjoni ċentrali tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji kollha, il-kontribuzzjonijiet fil-livell tal-proġett minn Stat parteċipanti wieħed għandhom isiru abbażi tal-finanzjament mitlub fi proposti minn entitajiet ġuridiċi stabbiliti f'dak l-Istat parteċipanti, dment li ma jkunx miftiehem mod ieħor bejn l-Istati parteċipanti kollha.
  Ir-regoli għas-Sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati għandhom jispeċifikaw, fost oħrajn, l-għanijiet, l-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni u l-indikaturi tal-impatt, u r-riżultati li għandhom jinkisbu, kif ukoll l-impenji relatati għal kontribuzzjonijiet finanzjarji u/jew in natura tas-sħab. |
| --- | --- |

(c)

il-parteċipazzjoni fi, u kontribut finanzjarju għal, programmi tar-R&I mwettqa minn diversi Stati Membri f'konformità mal-Artikolu 185 TFUE jew minn korpi stabbiliti skont l-Artikolu 187 TFUE, bħal Impriżi Konġunti, jew mill-KKI tal-EIT’s f'konformità mar-Regolament dwar l-EIT (Sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati).

Is-Sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati għandhom jiġu implimentati biss fejn partijiet oħra tal-Programm, inklużi forom oħra ta' Sħubiji Ewropej, ma jiksbux l-objettivi jew ma jiġġenerawx l-impatti meħtieġa mistennija, u fejn ikunu iġġustifikati minn perspettiva fit-tul u grad għoli ta' integrazzjoni. Is-Sħubiji Ewropej konformi mal-Artikolu 185 TFUE jew l-Artikolu 187 TFUE għandhom jimplimentaw ġestjoni ċentrali tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji kollha, ħlief f'każijiet debitament ġustifikati. Fil-każ ta' ġestjoni ċentrali tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji kollha, il-kontribuzzjonijiet fil-livell tal-proġett minn Stat parteċipanti wieħed għandhom isiru abbażi tal-finanzjament mitlub fi proposti minn entitajiet ġuridiċi stabbiliti f'dak l-Istat parteċipanti, dment li ma jkunx miftiehem mod ieħor bejn l-Istati parteċipanti kollha.

Ir-regoli għas-Sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati għandhom jispeċifikaw, fost oħrajn, l-għanijiet, l-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni u l-indikaturi tal-impatt, u r-riżultati li għandhom jinkisbu, kif ukoll l-impenji relatati għal kontribuzzjonijiet finanzjarji u/jew in natura tas-sħab.

2.   Is-Sħubiji Ewropej għandhom:

| (a) | jiġu stabbiliti bl-għan li jindirizzaw sfidi Ewropej jew globali f'każijiet biss fejn l-objettivi tal-Programm jinkisbu b'mod aktar effettiv permezz ta' Sħubija Ewropea milli mill-Unjoni waħedha u meta mqabbla ma' forom oħra ta' appoġġ taħt il-Programm; sehem adegwat mill-baġit tal-Orizzont Ewropa għandu jkun allokat lil dawk l-azzjonijiet tal-Programm li jiġu implimentati permezz tas-Sħubiji Ewropej. Il-biċċa l-kbira tal-baġit fil-Pilastru II għandha tiġi allokata lil azzjonijiet barra mis-Sħubiji Ewropej; |
| --- | --- |

(a)

jiġu stabbiliti bl-għan li jindirizzaw sfidi Ewropej jew globali f'każijiet biss fejn l-objettivi tal-Programm jinkisbu b'mod aktar effettiv permezz ta' Sħubija Ewropea milli mill-Unjoni waħedha u meta mqabbla ma' forom oħra ta' appoġġ taħt il-Programm; sehem adegwat mill-baġit tal-Orizzont Ewropa għandu jkun allokat lil dawk l-azzjonijiet tal-Programm li jiġu implimentati permezz tas-Sħubiji Ewropej. Il-biċċa l-kbira tal-baġit fil-Pilastru II għandha tiġi allokata lil azzjonijiet barra mis-Sħubiji Ewropej;

| (b) | jaderixxu mal-prinċipji tal-valur miżjud tal-Unjoni, ta' trasparenza u ftuħ, u ta' impatt fl-Ewropa u għaliha, tal-effett qawwi ta' rinforz finanzjarju (leverage) fuq skala suffiċjenti, ta' impenji fit-tul tal-partijiet kollha involuti, ta' flessibbiltà fl-implimentazzjoni, ta' koerenza, koordinazzjoni u komplementarjetà ma' inizjattivi tal-Unjoni, lokali, reġjonali, nazzjonali u fejn rilevanti, dawk internazzjonali u jew ma' Sħubiji Ewropej u missjonijiet oħra; |
| --- | --- |

(b)

jaderixxu mal-prinċipji tal-valur miżjud tal-Unjoni, ta' trasparenza u ftuħ, u ta' impatt fl-Ewropa u għaliha, tal-effett qawwi ta' rinforz finanzjarju (leverage) fuq skala suffiċjenti, ta' impenji fit-tul tal-partijiet kollha involuti, ta' flessibbiltà fl-implimentazzjoni, ta' koerenza, koordinazzjoni u komplementarjetà ma' inizjattivi tal-Unjoni, lokali, reġjonali, nazzjonali u fejn rilevanti, dawk internazzjonali u jew ma' Sħubiji Ewropej u missjonijiet oħra;

| (c) | ikollhom approċċ ċar relattiv għaċ-ċiklu tal-ħajja, ikunu limitati fiż-żmien u jinkludu l-kundizzjonijiet għat-tneħħija gradwali tal-fondi mill-Programm. |
| --- | --- |

(c)

ikollhom approċċ ċar relattiv għaċ-ċiklu tal-ħajja, ikunu limitati fiż-żmien u jinkludu l-kundizzjonijiet għat-tneħħija gradwali tal-fondi mill-Programm.

3.   Is-Sħubiji Ewropej taħt il-punti (a) u (b) tal-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu għandhom jiġu identifikati fil-pjanijiet strateġiċi tar-R&I qabel ma jiġu implimentati fil-programmi ta' ħidma.

4.   Id-dispożizzjonijiet u l-kriterji għall-għażla, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u t-tneħħija gradwali tas-Sħubiji Ewropej huma stabbiliti fl-Anness III.

Artikolu 11

Rieżami tal-missjonijiet u tal-oqsma tas-sħubiji

Sal-31 ta' Diċembru 2023, il-Kummissjoni għandha twettaq rieżami tal-Anness VI ta' dan ir-Regolament bħala parti mill-monitoraġġ ġenerali tal-Programm, inklużi missjonijiet u Sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati stabbiliti taħt l-Artikoli 185 u 187 TFUE u tippreżenta rapport dwar il-konklużjonijiet ewlenin lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

Artikolu 12

Baġit

1.   Il-pakkett finanzjarju għall-implimentazzjoni tal-Programm għall-perijodu mill-1 ta' Jannar 2021 sal-31 ta' Diċembru 2027 għandu jkun ta' EUR 86 123 000 000 fi prezzijiet attwali għall-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 1(2) u għall-EIT u ta' EUR 7 953 000 000 fi prezzijiet attwali għall-programm speċifiku msemmi fil-punt (c) tal -Artikolu 1(2).

2.   Id-distribuzzjoni indikattiva tal-ammont imsemmi fil-paragrafu 1 għall-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 1(2) u għall-EIT għandu jkun ta':

| (a) | EUR 23 546 000 000 għall-Pilastru I "Xjenza Eċċellenti" għall-perijodu 2021 sa 2027, li minnhom:






  (i) | EUR 15 027 000 000 għall-ERC; |
| --- | --- | --- |

(a)

EUR 23 546 000 000 għall-Pilastru I "Xjenza Eċċellenti" għall-perijodu 2021 sa 2027, li minnhom:

(i)

EUR 15 027 000 000 għall-ERC;

| (ii) | EUR 6 333 000 000 għall-MSCA; |
| --- | --- |

(ii)

EUR 6 333 000 000 għall-MSCA;

| (iii) | EUR 2 186 000 000 għall-infrastrutturi ta' riċerka; |
| --- | --- |

(iii)

EUR 2 186 000 000 għall-infrastrutturi ta' riċerka;

| (b) | EUR 47 428 000 000 għall-Pilastru II "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea" għall-perijodu 2021 sa 2027, li minnhom:






  (i) | EUR 6 893 000 000 għar-raggruppament "Saħħa"; |
| --- | --- | --- |

(b)

EUR 47 428 000 000 għall-Pilastru II "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea" għall-perijodu 2021 sa 2027, li minnhom:

(i)

EUR 6 893 000 000 għar-raggruppament "Saħħa";

| (ii) | EUR 1 386 000 000 għar-raggruppament "Kultura, Kreattività u Soċjetà Inklużiva"; |
| --- | --- |

(ii)

EUR 1 386 000 000 għar-raggruppament "Kultura, Kreattività u Soċjetà Inklużiva";

| (iii) | EUR 1 303 000 000 għar-raggruppament "Sigurtà Ċivili għas-Soċjetà"; |
| --- | --- |

(iii)

EUR 1 303 000 000 għar-raggruppament "Sigurtà Ċivili għas-Soċjetà";

| (iv) | EUR 13 462 000 000 għar-raggruppament "Diġitali, Industrija u Spazju"; |
| --- | --- |

(iv)

EUR 13 462 000 000 għar-raggruppament "Diġitali, Industrija u Spazju";

| (v) | EUR 13 462 000 000 għar-raggruppament "Klima, Enerġija u Mobbiltà"; |
| --- | --- |

(v)

EUR 13 462 000 000 għar-raggruppament "Klima, Enerġija u Mobbiltà";

| (vi) | EUR 8 952 000 000 għar-raggruppament "Ikel, Bijoekonomija, Riżorsi Naturali, Agrikoltura u Ambjent"; |
| --- | --- |

(vi)

EUR 8 952 000 000 għar-raggruppament "Ikel, Bijoekonomija, Riżorsi Naturali, Agrikoltura u Ambjent";

| (vii) | EUR 1 970 000 000 għall-azzjonijiet diretti mhux nukleari tal-JRC; |
| --- | --- |

(vii)

EUR 1 970 000 000 għall-azzjonijiet diretti mhux nukleari tal-JRC;

| (c) | EUR 11 937 000 000 għall-Pilastru III "Ewropa Innovattiva" għall-perijodu 2021 sa 2027, li minnhom:






  (i) | EUR 8 752 000 000 għall-EIC; |
| --- | --- | --- |

(c)

EUR 11 937 000 000 għall-Pilastru III "Ewropa Innovattiva" għall-perijodu 2021 sa 2027, li minnhom:

(i)

EUR 8 752 000 000 għall-EIC;

| (ii) | EUR 459 000 000 għall-Ekosistemi ewropej tal-innovazzjoni; |
| --- | --- |

(ii)

EUR 459 000 000 għall-Ekosistemi ewropej tal-innovazzjoni;

| (iii) | EUR 2 726 000 000 għall-EIT; |
| --- | --- |

(iii)

EUR 2 726 000 000 għall-EIT;

| (d) | EUR 3 212 000 000 għall-Parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER" għall-perijodu 2021 sa 2027, li minnhom:






  (i) | EUR 2 842 000 000 għat-"twessigħ tal-parteċipazzjoni u t-tixrid tal-eċċellenza"; |
| --- | --- | --- |

(d)

EUR 3 212 000 000 għall-Parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER" għall-perijodu 2021 sa 2027, li minnhom:

(i)

EUR 2 842 000 000 għat-"twessigħ tal-parteċipazzjoni u t-tixrid tal-eċċellenza";

| (ii) | EUR 370 000 000 għal "riforma u tisħiħ tas-Sistema Ewropea tar-R&I". |
| --- | --- |

(ii)

EUR 370 000 000 għal "riforma u tisħiħ tas-Sistema Ewropea tar-R&I".

3.   Bħala riżultat tal-aġġustament speċifiku għall-Programm previst fl-Artikolu 5 tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 2020/2093 l-ammont imsemmi fil-paragrafu 1 għall-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 1(2) ta' dan ir-Regolament u għall-EIT għandu jiżdied b'allokazzjoni addizzjonali ta' EUR 3 000 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 kif speċifikat fl-Anness II tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 2020/2093.

4.   Id-distribuzzjoni indikattiva tal-ammont imsemmi fil-paragrafu 3 għandha tkun kif ġej:

| (a) | EUR 1 286 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-Pilastru I "Xjenza Eċċellenti", li minnhom:






  (i) | EUR 857 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-ERC; |
| --- | --- | --- |

(a)

EUR 1 286 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-Pilastru I "Xjenza Eċċellenti", li minnhom:

(i)

EUR 857 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-ERC;

| (ii) | EUR 236 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-MSCA; |
| --- | --- |

(ii)

EUR 236 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-MSCA;

| (iii) | EUR 193 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-infrastrutturi ta' riċerka; |
| --- | --- |

(iii)

EUR 193 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-infrastrutturi ta' riċerka;

| (b) | EUR 1 286 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-Pilastru II "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea", li minnhom:






  (i) | EUR 686 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għar-raggruppament "Kultura, Kreattività u Soċjetà Inklużiva"; |
| --- | --- | --- |

(b)

EUR 1 286 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-Pilastru II "Sfidi Globali u Kompetittività Industrijali Ewropea", li minnhom:

(i)

EUR 686 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għar-raggruppament "Kultura, Kreattività u Soċjetà Inklużiva";

| (ii) | EUR 257 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għar-raggruppament "Sigurtà Ċivili għas-Soċjetà"; |
| --- | --- |

(ii)

EUR 257 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għar-raggruppament "Sigurtà Ċivili għas-Soċjetà";

| (iii) | EUR 171 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għar-raggruppament "Diġitali, Industrija u Spazju"; |
| --- | --- |

(iii)

EUR 171 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għar-raggruppament "Diġitali, Industrija u Spazju";

| (iv) | EUR 171 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għar-raggruppament "Klima, Enerġija u Mobbiltà"; |
| --- | --- |

(iv)

EUR 171 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għar-raggruppament "Klima, Enerġija u Mobbiltà";

| (c) | EUR 270 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-Pilastru III "Ewropa Innovattiva", li minnhom:






  (i) | EUR 60 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-ekosistemi Ewropej tal-innovazzjoni; |
| --- | --- | --- |

(c)

EUR 270 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-Pilastru III "Ewropa Innovattiva", li minnhom:

(i)

EUR 60 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-ekosistemi Ewropej tal-innovazzjoni;

| (ii) | EUR 210 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT); |
| --- | --- |

(ii)

EUR 210 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT);

| (d) | EUR 159 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-Parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER", li minnhom:






  (i) | EUR 99 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għat-"twessigħ tal-parteċipazzjoni u t-tixrid tal-eċċellenza"; |
| --- | --- | --- |

(d)

EUR 159 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għall-Parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER", li minnhom:

(i)

EUR 99 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għat-"twessigħ tal-parteċipazzjoni u t-tixrid tal-eċċellenza";

| (ii) | EUR 60 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għal "riforma u tisħiħ tas-Sistema Ewropea tar-R&I". |
| --- | --- |

(ii)

EUR 60 000 000 fi prezzijiet kostanti tal-2018 għal "riforma u tisħiħ tas-Sistema Ewropea tar-R&I".

5.   Sabiex twieġeb għal sitwazzjonijiet mhux previsti jew żviluppi u ħtiġijiet ġodda, il-Kummissjoni tista', bil-proċedura baġitarja annwali, tvarja mill-ammonti msemmija fil-paragrafu 2 sa massimu ta' 10 %. Ma għandu jkun hemm ebda tali varjazzjoni fir-rigward tal-ammonti msemmija fil-punt (b)(vii) tal-paragrafu 2 u l-ammont totali stipulat għall-Parti "Twessigħ tal-Parteċipazzjoni u Tisħiħ taż-ŻER" tal-paragrafu 2.

6.   L-ammont imsemmi fil-paragrafi 1 u 3 ta' dan l-Artikolu għall-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 1(2) u għall-EIT jista' jkopri wkoll spejjeż ta' preparazzjoni, ta' monitoraġġ, kontroll, awditjar, evalwazzjoni u attivitajiet oħra u nefqiet meħtieġa għall-ġestjoni u l-implimentazzjoni tal-Programm, inkluż l-infiq amministrattiv kollu, kif ukoll għall-evalwazzjoni tal-ksib tal-għanijiet tiegħu. In-nefqiet amministrattivi relatati mal-azzjonijiet indiretti ma għandhomx jaqbżu 5 % tal-ammont totali tal-azzjonijiet indiretti tal-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 1(2) u għall-EIT. Barra minn hekk, l-ammont imsemmi fil-paragrafi 1 u 3 ta' dan l-Artikolu għall-programm speċifiku msemmi fil-punt (a) tal-Artikolu 1(2) u għall-EIT jista' jkopri wkoll:

| (a) | sa fejn ikunu relatati mal-għanijiet tal-Programm, spejjeż relatati ma' studji, ma' laqgħat ta' esperti, ma' azzjonijiet ta' informazzjoni u komunikazzjoni; |
| --- | --- |

(a)

sa fejn ikunu relatati mal-għanijiet tal-Programm, spejjeż relatati ma' studji, ma' laqgħat ta' esperti, ma' azzjonijiet ta' informazzjoni u komunikazzjoni;

| (b) | in-nefqiet marbuta man-netwerks tat-teknoloġija tal-informazzjoni li jiffokaw fuq l-ipproċessar u l-iskambju ta' informazzjoni, inklużi għodod ta' teknoloġija tal-informazzjoni korporattiva u assistenza oħra teknika u amministrattiva meħtieġa relattivament għall-ġestjoni tal-Programm. |
| --- | --- |

(b)

in-nefqiet marbuta man-netwerks tat-teknoloġija tal-informazzjoni li jiffokaw fuq l-ipproċessar u l-iskambju ta' informazzjoni, inklużi għodod ta' teknoloġija tal-informazzjoni korporattiva u assistenza oħra teknika u amministrattiva meħtieġa relattivament għall-ġestjoni tal-Programm.

7.   Jekk ikun meħtieġ sabiex jippermettu l-ġestjoni ta' azzjonijiet mhux kompletament imwettqa sal-31 ta' Diċembru 2027, jistgħu jiddaħħlu approprjazzjonijiet fil-baġit tal-Unjoni lil hinn mill-2027 biex ikopru l-ispejjeż previsti fil-paragrafu 6.

8.   L-impenji baġitarji għal azzjonijiet li jestendu lil hinn minn sena finanzjarja waħda jistgħu jinqasmu fi ħlasijiet parzjali annwali fuq diversi snin.

9.   F'konformità mal-punt (a) tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 193(2) tar-Regolament Finanzjarju, fil-każijiet debitament ġustifikati speċifikati fid-deċiżjoni dwar il-finanzjament u għal perijodu limitat, l-attivitajiet appoġġati skont dan ir-Regolament u l-ispejjeż sottostanti jistgħu jitqiesu eliġibbli mill-1 ta' Jannar 2021, anki jekk ikunu ġew implimentati u mġarrba qabel ma ġiet ippreżentata l-applikazzjoni għal għotja.

Artikolu 13

Riżorsi mill-Istrument ta’ Rkupru tal-Unjoni Ewropea

1.   Soġġett għall-Artikolu 3(3), (4), (7) u (9) tar-Regolament (UE) 2020/2094, il-miżuri msemmija fl-Artikolu 1(2) ta' dak ir-Regolament għandhom jiġu implimentati taħt il-Programm bl-ammonti msemmijin fil-punt (a)(iv) tal-Artikolu 2(2) ta’ dak ir-Regolament.

2.   L-ammonti msemmija fil-punt (a)(iv) tal-Artikolu 2(2) tar-Regolament (UE) 2020/2094 għandhom jikkostitwixxu dħul assenjat estern kif stabbilit fl-Artikolu 3(1) ta' dak ir-Regolament. Dawk l-ammonti addizzjonali għandhom jiġu allokati esklużivament għal azzjonijiet għar-R&I mmirati biex jindirizzaw il-konsegwenzi tal-kriżi tal-COVID-19, b’mod partikolari l-konsegwenzi ekonomiċi, soċjali u soċjetali tagħha. Għandha tingħata prijorità lil SMEs innovattivi u għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-integrazzjoni tagħhom fil-proġetti kollaborattivi taħt il-Pilastru II.

3.   Id-distribuzzjoni indikattiva tal-ammonti msemmija fil-punt (a)(iv) tal-Artikolu 2(2) tar-Regolament (UE) 2020/2094 għandha tkun:

| (a) | 25 % għar-raggruppament "Saħħa"; |
| --- | --- |

(a)

25 % għar-raggruppament "Saħħa";

| (b) | 25 % għar-raggruppament "Diġitali, Industrija u Spazju"; |
| --- | --- |

(b)

25 % għar-raggruppament "Diġitali, Industrija u Spazju";

| (c) | 25 % għar-raggruppament "Klima, Enerġija u Mobbiltà"; |
| --- | --- |

(c)

25 % għar-raggruppament "Klima, Enerġija u Mobbiltà";

| (d) | 25 % għall-EIC. |
| --- | --- |

(d)

25 % għall-EIC.

Artikolu 14

Xjenza miftuħa

1.   Il-Programm għandu jinkoraġġixxi x-xjenza miftuħa bħala approċċ għall-proċess xjentifiku bbażat fuq il-ħidma kooperattiva u t-tixrid tal-għarfien, b'mod partikolari f'konformità mal-elementi li ġejjin li għandhom jitwettqu f'konformità mal-Artikolu 39(3) ta' dan ir-Regolament:

| (a) | aċċess miftuħ għal pubblikazzjonijiet xjentifiċi li jirriżultaw minn riċerka ffinanzjata taħt il-Programm; |
| --- | --- |

(a)

aċċess miftuħ għal pubblikazzjonijiet xjentifiċi li jirriżultaw minn riċerka ffinanzjata taħt il-Programm;

| (b) | aċċess miftuħ għal data ta' riċerka, inkluża dik li fuqha jkunu bbażati pubblikazzjonijiet xjentifiċi, f'konformità mal-prinċipju "miftuħ kemm jista' jkun, magħluq kemm meħtieġ". |
| --- | --- |

(b)

aċċess miftuħ għal data ta' riċerka, inkluża dik li fuqha jkunu bbażati pubblikazzjonijiet xjentifiċi, f'konformità mal-prinċipju "miftuħ kemm jista' jkun, magħluq kemm meħtieġ".

2.   Il-prinċipju tar-reċiproċità fix-xjenza miftuħa għandu jiġi promoss u mħeġġeġ fil-ftehimiet kollha ta' assoċjazzjoni u ta' kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi, inklużi l-ftehimiet iffirmati minn korpi ta' finanzjament fdati bil-ġestjoni indiretta tal-Programm.

3.   Il-ġestjoni responsabbli tad-data tar-riċerka għandha tkun żgurata f'konformità mal-prinċipji "traċċabilità" (findability), "aċċessibilità" (accessibility), "interoperabilità" (interoperability) u "riutilizzabilità" (reusability) (il-prinċipji ‘FAIR’). Għandha tingħata attenzjoni wkoll għall-preservazzjoni fit-tul tad-data.

4.   Għandhom jiġu promossi u mħeġġa prattiki oħra tax-xjenza miftuħa, anke għall-benefiċċju tal-SMEs.

Artikolu 15

Finanzjament alternattiv u kkombinat u kumulattiv u trasferimenti tar-riżorsi

1.   Il-Programm għandu jiġi implimentat f'sinerġija ma' programmi oħra tal-Unjoni, f'konformità mal-prinċipju stabbilit fl-Artikolu 7(7).

2.   Is-Siġill ta' Eċċellenza għandu jingħata għas-sejħiet għal proposti speċifikati fil-programmi ta' ħidma. F'konformità mad-dispożizzjoni rilevanti tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni għall-2021-2027 u mad-dispożizzjoni rilevanti tar-Regolament dwar il-Pjan Strateġiku tal-PAK, il-FEŻR, il-FSE+ jew il-FAEŻR jistgħu jappoġġjaw:

| (a) | azzjonijiet kofinanzjati magħżulin taħt dan il-Programm; u |
| --- | --- |

(a)

azzjonijiet kofinanzjati magħżulin taħt dan il-Programm; u

| (b) | azzjonijiet li ngħataw Siġill ta' Eċċellenza dment li jkunu f'konformità mal-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:






  (i) | ikunu ġew ivvalutati f’sejħa għal proposti taħt il-Programm; |
| --- | --- | --- |

(b)

azzjonijiet li ngħataw Siġill ta' Eċċellenza dment li jkunu f'konformità mal-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:

(i)

ikunu ġew ivvalutati f’sejħa għal proposti taħt il-Programm;

| (ii) | ikunu konformi mar-rekwiżiti minimi ta’ kwalità ta’ dik is-sejħa għal proposti; u |
| --- | --- |

(ii)

ikunu konformi mar-rekwiżiti minimi ta’ kwalità ta’ dik is-sejħa għal proposti; u

| (iii) | ma jkunux ġew iffinanzjati taħt dik is-sejħa għall-proposti minħabba biss restrizzjonijiet baġitarji. |
| --- | --- |

(iii)

ma jkunux ġew iffinanzjati taħt dik is-sejħa għall-proposti minħabba biss restrizzjonijiet baġitarji.

3.   Il-kontribuzzjonijiet finanzjarji taħt il-programmi kofinanzjati mill-FEŻR, il-FSE+, il-FEMS u l-FAEŻR jistgħu jitqiesu bħala kontribuzzjoni tal-Istat Membru parteċipanti għas-Sħubiji Ewropej taħt il-punti (b) u (c) tal-Artikolu 10(1) ta' dan ir-Regolament, dment li jkun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni għall-2021-2027 u mar-regolamenti speċifiċi għall-fondi.

4.   Azzjoni li tkun irċeviet kontribuzzjoni minn programm tal-Unjoni ieħor tista' tirċievi wkoll kontribuzzjoni skont il-Programm, sakemm il-kontribuzzjonijiet ma jkoprux l-istess spejjeż. Ir-regoli tal-programm rilevanti tal-Unjoni għandhom japplikaw għall-kontribuzzjoni korrispondenti għall-azzjoni. Il-finanzjament kumulattiv ma għandux jaqbeż il-kostijiet eliġibbli totali tal-azzjoni. L-appoġġ mill-programmi differenti tal-Unjoni jista' jiġi kkalkulat fuq bażi proratarja skont id-dokumenti li jistipulaw il-kundizzjonijiet tal-appoġġ.

5.   Ir-riżorsi allokati lill-Istati Membri taħt ġestjoni kondiviża jistgħu, fuq it-talba tal-Istat Membru kkonċernat, jiġu trasferiti lill-Programm soġġett għall-kundizzjonijiet stabbiliti fid-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni għall-2021-2027. Il-Kummissjoni għandha timplimenta dawk ir-riżorsi direttament skont il-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Finanzjarju jew indirettament skont il-punt (c) ta' dak is-subparagrafu. Dawk ir-riżorsi għandhom jintużaw għall-benefiċċju tal-Istat Membru kkonċernat.

6.   Fejn il-Kummissjoni ma tkunx daħlet f'impenn legali taħt ġestjoni diretta jew indiretta għar-riżorsi ttrasferiti f'konformità mal-paragrafu 5, ir-riżorsi mhux impenjati korrispondenti jistgħu jiġu ttrasferiti lura għal programm wieħed jew aktar ta' sors rispettiv, fuq talba tal-Istat Membru, f'konformità mal-kundizzjonijiet stabbiliti fid-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni għall-2021-2027.

Artikolu 16

Pajjiżi terzi assoċjati mal-Programm

1.   Il-Programm għandu jkun miftuħ għall-assoċjazzjoni tal-pajjiżi terzi li ġejjin (pajjiżi assoċjati):

| (a) | pajjiżi Membri tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles, li huma membri taż-ŻEE, skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea; |
| --- | --- |

(a)

pajjiżi Membri tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles, li huma membri taż-ŻEE, skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea;

| (b) | pajjiżi fil-proċess ta' adeżjoni mal-Unjoni, pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali, skont il-prinċipji ġenerali u t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-parteċipazzjoni ta' dawk il-pajjiżi fil-programmi tal-Unjoni stabbiliti fil-ftehimiet qafas rispettivi u fid-deċiżjonijiet tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni, jew arranġamenti simili, u skont il-kundizzjonijiet speċifiċi stabbiliti fi ftehimiet bejn l-Unjoni u dawk il-pajjiżi; |
| --- | --- |

(b)

pajjiżi fil-proċess ta' adeżjoni mal-Unjoni, pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali, skont il-prinċipji ġenerali u t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-parteċipazzjoni ta' dawk il-pajjiżi fil-programmi tal-Unjoni stabbiliti fil-ftehimiet qafas rispettivi u fid-deċiżjonijiet tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni, jew arranġamenti simili, u skont il-kundizzjonijiet speċifiċi stabbiliti fi ftehimiet bejn l-Unjoni u dawk il-pajjiżi;

| (c) | pajjiżi tal-Politika Ewropea tal-Viċinat, skont il-prinċipji ġenerali u t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-parteċipazzjoni ta' dawk il-pajjiżi fil-programmi tal-Unjoni stabbiliti fil-ftehimiet qafas rispettivi u fid-deċiżjonijiet tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni jew f'arranġamenti simili u skont il-kundizzjonijiet speċifiċi stabbiliti fi ftehimiet bejn l-Unjoni u dawk il-pajjiżi; |
| --- | --- |

(c)

pajjiżi tal-Politika Ewropea tal-Viċinat, skont il-prinċipji ġenerali u t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-parteċipazzjoni ta' dawk il-pajjiżi fil-programmi tal-Unjoni stabbiliti fil-ftehimiet qafas rispettivi u fid-deċiżjonijiet tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni jew f'arranġamenti simili u skont il-kundizzjonijiet speċifiċi stabbiliti fi ftehimiet bejn l-Unjoni u dawk il-pajjiżi;

| (d) | pajjiżi terzi u territorji li jissodisfaw il-kriterji kollha li ġejjin:






  (i) | kapaċità tajba fix-xjenza, fit-teknoloġija u fl-innovazzjoni; |
| --- | --- | --- |

(d)

pajjiżi terzi u territorji li jissodisfaw il-kriterji kollha li ġejjin:

(i)

kapaċità tajba fix-xjenza, fit-teknoloġija u fl-innovazzjoni;

| (ii) | impenn fir-rigward ta' ekonomija tas-suq miftuħa u bbażata fuq ir-regoli, inkluż trattament ġust u ekwu tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, bl-appoġġ ta' istituzzjonijiet demokratiċi; |
| --- | --- |

(ii)

impenn fir-rigward ta' ekonomija tas-suq miftuħa u bbażata fuq ir-regoli, inkluż trattament ġust u ekwu tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, bl-appoġġ ta' istituzzjonijiet demokratiċi;

| (iii) | promozzjoni attiva tal-politiki sabiex tittejjeb il-benesseri ekonomika u soċjali taċ-ċittadini. |
| --- | --- |

(iii)

promozzjoni attiva tal-politiki sabiex tittejjeb il-benesseri ekonomika u soċjali taċ-ċittadini.

2   L-assoċjazzjoni mal-Programm ta' kull wieħed mill-pajjiżi terzi skont il-punt (d) tal-paragrafu 1 għandha tkun skont il-kundizzjonijiet stipulati fi ftehim li jkopri l-parteċipazzjoni ta' pajjiż terz fi kwalunkwe programm tal-Unjoni, sakemm dak il-ftehim:

| (a) | jiżgura bilanċ ġust fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet u l-benefiċċji tal-pajjiż terz li jipparteċipa fil-programmi tal-Unjoni; |
| --- | --- |

(a)

jiżgura bilanċ ġust fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet u l-benefiċċji tal-pajjiż terz li jipparteċipa fil-programmi tal-Unjoni;

| (b) | jistabbilixxi l-kundizzjonijiet tal-parteċipazzjoni fil-programmi tal-Unjoni, inkluż il-kalkolu ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji għal programmi individwali u l-kostijiet amministrattivi tagħhom; |
| --- | --- |

(b)

jistabbilixxi l-kundizzjonijiet tal-parteċipazzjoni fil-programmi tal-Unjoni, inkluż il-kalkolu ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji għal programmi individwali u l-kostijiet amministrattivi tagħhom;

| (c) | ma jagħti lill-pajjiż terz ebda setgħa deċiżjonali fir-rigward tal-programm tal-Unjoni; |
| --- | --- |

(c)

ma jagħti lill-pajjiż terz ebda setgħa deċiżjonali fir-rigward tal-programm tal-Unjoni;

| (d) | jiggarantixxi d-drittijiet tal-Unjoni li tiżgura ġestjoni finanzjarja soda u tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(d)

jiggarantixxi d-drittijiet tal-Unjoni li tiżgura ġestjoni finanzjarja soda u tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Unjoni.

Il-kontribuzzjonijiet imsemmija fil-punt (b) tal-ewwel subparagrafu ta' dan il-paragrafu għandhom jikkostitwixxu dħul assenjat f'konformità mal-Artikolu 21(5) tar-Regolament Finanzjarju.

3.   L-ambitu tal-assoċjazzjoni ta' kull pajjiż terz fil-Programm għandu jieħu kont ta' analiżi tal-benefiċċji għall-Unjoni u l-objettiv li jiġi stimolat it-tkabbir ekonomiku fl-Unjoni permezz tal-innovazzjoni. Għaldaqstant, bl-eċċezzjoni tal-membri taż-ŻEE, tal-pajjiżi fil-proċess ta' adeżjoni mal-Unjoni, tal-pajjiżi kandidati u tal-kandidati potenzjali, xi partijiet tal-Programm jistgħu jiġu esklużi minn ftehim ta' assoċjazzjoni ma' xi pajjiż speċifiku.

4.   Il-ftehim ta' assoċjazzjoni għandu jipprevedi, sa fejn possibbli, il-parteċipazzjoni reċiproka tal-entitajiet legali stabbiliti fl-Unjoni fi programmi ekwivalenti tal-pajjiżi assoċjati skont il-kundizzjonijiet stabbiliti f’dawk il-programmi.

5.   Il-kundizzjonijiet li jiddeterminaw il-livell ta' kontribuzzjoni finanzjarja għandhom jiżguraw korrezzjoni awtomatika regolari ta' kwalunkwe żbilanċ sinifikanti meta mqabbel mal-ammont li l-entitajiet stabbiliti fil-pajjiż assoċjat jirċievu permezz tal-parteċipazzjoni fil-Programm, b'kont meħud tal-ispejjeż fil-ġestjoni, l-eżekuzzjoni u l-operat tal-Programm. L-allokazzjoni tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji għandhom jieħdu kont tal-livell ta' parteċipazzjoni tal-entitajiet legali tal-pajjiżi assoċjati f'kull parti tal-Programm.

TITOLU II

REGOLI GĦAL PARTEĊIPAZZJONI U DISSEMINAZZJONI

KAPITOLU I

Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 17

Il-korpi ta' finanzjament u azzjonijiet diretti tal-JRC

1.   Ir-regoli stabbiliti f'dan it-Titolu ma japplikawx għal azzjonijiet diretti mwettqa mill-JRC.

2.   F'każijiet debitament ġustifikati, il-korpi ta' finanzjament jistgħu jiddevjaw mir-regoli stabbiliti f'dan it-Titolu, bl-eċċezzjoni tal-Artikoli 18, 19 u 20 jekk:

| (a) | tali devjazzjoni tkun prevista fl-att bażiku li jistabbilixxi l-korp ta' finanzjament jew li lilu jassenja l-kompiti ta' implimentazzjoni baġitarja; jew |
| --- | --- |

(a)

tali devjazzjoni tkun prevista fl-att bażiku li jistabbilixxi l-korp ta' finanzjament jew li lilu jassenja l-kompiti ta' implimentazzjoni baġitarja; jew

| (b) | għall-korpi ta' finanzjament taħt il-punti (ii), (iii) jew (v) tal-punt (c) tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Finanzjarju, dan ikun previst fil-ftehim ta' kontribuzzjoni u jkun meħtieġ skont il-ħtiġijiet speċifiċi operattivi tagħhom jew min-natura tal-azzjoni. |
| --- | --- |

(b)

għall-korpi ta' finanzjament taħt il-punti (ii), (iii) jew (v) tal-punt (c) tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Finanzjarju, dan ikun previst fil-ftehim ta' kontribuzzjoni u jkun meħtieġ skont il-ħtiġijiet speċifiċi operattivi tagħhom jew min-natura tal-azzjoni.

Artikolu 18

Azzjonijiet eliġibbli u prinċipji etiċi

1.   Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu, huma biss l-azzjonijiet li jimplimentaw l-objettivi msemmija fl-Artikolu 3 li għandhom ikunu eliġibbli għal finanzjament.

L-oqsma ta' riċerka li ġejjin ma għandhomx jiġu ffinanzjati:

| (a) | attivitajiet immirati lejn il-klonazzjoni umana għal skopijiet riproduttivi; |
| --- | --- |

(a)

attivitajiet immirati lejn il-klonazzjoni umana għal skopijiet riproduttivi;

| (b) | attivitajiet maħsuba biex jimmodifikaw il-wirt ġenetiku tal-bnedmin, li jistgħu jwasslu biex tali modifiki jsiru ereditarji (28); |
| --- | --- |

(b)

attivitajiet maħsuba biex jimmodifikaw il-wirt ġenetiku tal-bnedmin, li jistgħu jwasslu biex tali modifiki jsiru ereditarji (28);

| (c) | attivitajiet maħsuba li joħolqu embrijuni umani għall-iskop biss ta' riċerka jew għall-iskop biss ta' tislit ta' ċelloli staminali, inkluż b'mezzi ta' trasferiment tan-nuklei ta' ċelloli somatiċi. |
| --- | --- |

(c)

attivitajiet maħsuba li joħolqu embrijuni umani għall-iskop biss ta' riċerka jew għall-iskop biss ta' tislit ta' ċelloli staminali, inkluż b'mezzi ta' trasferiment tan-nuklei ta' ċelloli somatiċi.

2.   Ir-riċerka fuq iċ-ċelloli staminali umani, kemm adulti kif ukoll tal-embrijuni, tista' tiġi ffinanzjata b'mod li l-finanzjament ikun jiddependi kemm fuq il-kontenut tal-proposta xjentifika kif ukoll fuq il-qafas legali tal-Istati Membri involuti. Ma għandux jingħata finanzjament, la fl-Unjoni u lanqas barra minnha, għal attivitajiet ta' riċerka li huma projbiti fl-Istati Membri kollha. L-ebda finanzjament ma għandu jiġi pprovdut fi Stat Membru għal attività ta' riċerka li tkun projbita f'dak l-Istat Membru.

Artikolu 19

Etika

1.   L-azzjonijiet imwettqa taħt il-Programm għandhom ikunu konformi ma' prinċipji etiċi u l-liġijiet rilevanti tal-Unjoni, nazzjonali u internazzjonali, inklużi l-Karta u l-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali u l-Protokolli Supplimentari tagħha.

Għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-prinċipju tal-proporzjonalità, lid-dritt għall-privatezza, lid-dritt għall-protezzjoni tad-data personali, lid-dritt għall-integrità fiżika u mentali ta' persuna, lid-dritt għan-nondiskriminazzjoni u lill-ħtieġa li jiġu żgurati l-ħarsien tal-ambjent u livelli għoljin ta' protezzjoni tas-saħħa umana.

2.   L-entitajiet ġuridiċi li jipparteċipaw f'azzjoni għandhom jipprovdu:

| (a) | awtovalutazzjoni ta' etika li tidentifika u tiddeskrivi l-kwistjonijiet ta' etika prevedibbli kollha relatati mal-objettiv, mal-implimentazzjoni u mal-impatt probabbli tal-attivitajiet maħsuba li jiġu ffinanzjati, inklużi konferma ta' konformità mal-paragrafu 1 u deskrizzjoni ta' kif din ser tiġi żgurata; |
| --- | --- |

(a)

awtovalutazzjoni ta' etika li tidentifika u tiddeskrivi l-kwistjonijiet ta' etika prevedibbli kollha relatati mal-objettiv, mal-implimentazzjoni u mal-impatt probabbli tal-attivitajiet maħsuba li jiġu ffinanzjati, inklużi konferma ta' konformità mal-paragrafu 1 u deskrizzjoni ta' kif din ser tiġi żgurata;

| (b) | konferma li l-attivitajiet ser jikkonformaw mal-Kodiċi ta' Kondotta Ewropea għall-Integrità tar-Riċerka ppubblikat mill-akkademji Ewropej kollha u li l-ebda attività eskluża mill-finanzjament ma tkun ser titwettaq; |
| --- | --- |

(b)

konferma li l-attivitajiet ser jikkonformaw mal-Kodiċi ta' Kondotta Ewropea għall-Integrità tar-Riċerka ppubblikat mill-akkademji Ewropej kollha u li l-ebda attività eskluża mill-finanzjament ma tkun ser titwettaq;

| (c) | għal attivitajiet imwettqa barra mill-Unjoni, konferma li l-istess attivitajiet kienu jkunu permessi f'xi Stat Membru; u |
| --- | --- |

(c)

għal attivitajiet imwettqa barra mill-Unjoni, konferma li l-istess attivitajiet kienu jkunu permessi f'xi Stat Membru; u

| (d) | fil-każ ta' attivitajiet li jagħmlu użu minn ċelloli staminali tal-embrijuni umani, kif adatt, dettalji tal-miżuri ta' liċenzjar u ta' kontroll li jkollhom jittieħdu mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri kkonċernati kif ukoll dettalji tal-approvazzjonijiet etiċi li jkollhom jinkisbu qabel jibdew l-attivitajiet ikkonċernati. |
| --- | --- |

(d)

fil-każ ta' attivitajiet li jagħmlu użu minn ċelloli staminali tal-embrijuni umani, kif adatt, dettalji tal-miżuri ta' liċenzjar u ta' kontroll li jkollhom jittieħdu mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri kkonċernati kif ukoll dettalji tal-approvazzjonijiet etiċi li jkollhom jinkisbu qabel jibdew l-attivitajiet ikkonċernati.

3.   Il-proposti għandhom jiġu skrinjati b'mod sistematiku sabiex jiġu identifikati l-azzjonijiet li jqajmu kwistjonijiet etiċi kumplessi jew serji u jiġu ppreżentati għal valutazzjoni tal-etika. Il-valutazzjoni tal-etika għandha ssir mill-Kummissjoni sakemm ma tiġix delegata lill-korp ta' finanzjament. L-azzjonijiet kollha li jinvolvu l-użu ta' ċelloli staminali tal-embrijuni umani jew embrijuni umani għandhom ikunu soġġetti għal valutazzjoni tal-etika. L-eżamijiet u l-valutazzjonijiet tal-etika għandhom isiru bl-appoġġ ta' esperti tal-etika. Il-Kummissjoni u l-korpi ta' finanzjament għandhom jiżguraw it-trasparenza tal-proċeduri tal-etika mingħajr preġudizzju għall-kunfidenzjalità tal-kontenut ta' dawk il-proċeduri.

4.   L-entitajiet ġuridiċi li jipparteċipaw f'azzjoni għandhom jiksbu l-approvazzjonijiet kollha jew dokumenti mandatorji oħra mingħand il-kumitati tal-etika rilevanti nazzjonali jew lokali jew minn korpi oħrajn bħall-awtoritajiet tal-protezzjoni tad-data qabel jinbdew l-attivitajiet rilevanti. Dawk id-dokumenti għandhom jinżammu maħżuna u jiġu pprovduti lill-Kummissjoni jew lill-korp ta' finanzjament rilevanti meta jintalbu.

5.   Jekk adatt, għandhom jitwettqu kontrolli tal-etika mill-Kummissjoni jew mill-korp ta' finanzjament rilevanti. Għal kwistjonijiet serji jew kumplessi ta' etika, il-kontrolli tal-etika għandhom isiru mill-Kummissjoni sakemm il-Kummissjoni ma tiddelegax dan il-kompitu lill-korp ta' finanzjament.

Il-kontrolli tal-etika għandhom isiru bl-appoġġ ta' esperti tal-etika.

6.   L-azzjonijiet li ma jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-etika msemmija fil-paragrafi 1 sa 4 u għalhekk ma jkunux etikament aċċettabbli, għandhom jiġu miċħuda jew terminati ladarba l-inaċċettabilità etika tkun ġiet stabbilita.

Artikolu 20

Sigurtà

1.   L-azzjonijiet imwettqa taħt il-Programm għandhom jikkonformaw mar-regoli applikabbli dwar is-sigurtà u b'mod partikolari r-regoli dwar il-protezzjoni tal-informazzjoni klassifikata kontra żvelar mhux awtorizzat, inkluża konformità ma' kwalunkwe liġi rilevanti tal-Unjoni u nazzjonali. Fil-każ ta' riċerka mwettqa barra l-Unjoni bl-użu jew li tirriżulta fil-ġenerazzjoni ta' informazzjoni klassifikata, għandu jkun ukoll meħtieġ li, barra l-konformità ma' dawk ir-rekwiżiti, ikun ġie konkluż ftehim dwar is-sigurtà bejn l-Unjoni u l-pajjiż terz li fih se titwettaq ir-riċerka.

2.   Fejn ikun adatt, il-proposti għandhom jinkludu awtovalutazzjoni ta' sigurtà li tidentifika kwalunkwe kwistjoni ta' sigurtà u tiddeskrivi kif dawk il-kwistjonijiet se jiġu indirizzati sabiex ikunu konformi mal-liġi rilevanti tal-Unjoni u nazzjonali.

3.   Fejn ikun adatt, il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti għandhom iwettqu proċedura ta' skrutinju tas-sigurtà għal proposti li jindikaw kwistjonijiet tas-sigurtà.

4.   Fejn xieraq, l-azzjonijiet imwettqa taħt il-Programm għandhom ikunu konformi mad-Deċiżjoni (UE, Euratom) 2015/444 u r-regoli ta' implimentazzjoni tagħha.

5.   L-entitajiet ġuridiċi li jipparteċipaw f'azzjoni għandhom jiżguraw protezzjoni kontra żvelar mhux awtorizzat ta' informazzjoni klassifikata użata jew iġġenerata mill-azzjoni. Huma għandhom jipprovdu prova tal-approvazzjoni tas-sigurtà tal-persunal jew tal-approvazzjoni tas-sigurtà tal-faċilità mill-awtoritajiet rilevanti tas-sigurtà nazzjonali, qabel il-bidu tal-attivitajiet ikkonċernati.

6.   Jekk esperti esterni indipendenti jkollhom jittrattaw informazzjoni klassifikata, l-approvazzjoni adatta tas-sigurtà għandha tkun meħtieġa qabel jinħatru dawk l-esperti.

7.   Fejn ikun adatt, il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti jistgħu jwettqu kontrolli tas-sigurtà.

8.   L-azzjonijiet li ma jikkonformawx mar-regoli tas-sigurtà taħt dan l-Artikolu jistgħu jiġu miċħuda jew terminati fi kwalunkwe mument.

KAPITOLU II

Għotjiet

Artikolu 21

Għotjiet

L-għotjiet li jaqgħu taħt il-Programm għandhom jingħataw u jiġu ġestiti f'konformità mat-Titolu VIII tar-Regolament Finanzjarju, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor f'dan il-Kapitolu.

Artikolu 22

Entitajiet ġuridiċi eliġibbli għall-parteċipazzjoni

1.   Kwalunkwe entità ġuridika, irrispettivament mill-post fejn ġiet stabbilita u inklużi entitajiet ġuridiċi minn pajjiżi terzi mhux assoċjati jew organizzazzjoni internazzjonali, tista' tipparteċipa f'azzjonijiet taħt il-Programm, sakemm il-kundizzjonijiet stabbiliti f'dan ir-Regolament ikunu ġew sodisfatti flimkien ma' kwalunkwe kundizzjoni oħra stabbilita fil-programm ta' ħidma jew fis-sejħa għall-proposti.

2.   Ħlief f'każijiet debitament ġustifikati fejn il-programm ta' ħidma jipprevedi mod ieħor, l-entitajiet ġuridiċi li jifformaw konsorzju għandhom ikunu eliġibbli għall-parteċipazzjoni f'azzjonijiet taħt il-Programm sakemm il-konsorzju ikun jinkludi:

| (a) | mill-inqas entità ġuridika indipendenti waħda stabbilita fi Stat Membru; u |
| --- | --- |

(a)

mill-inqas entità ġuridika indipendenti waħda stabbilita fi Stat Membru; u

| (b) | mill-inqas żewġ entitajiet ġuridiċi indipendenti oħrajn fejn kull waħda tkun stabbilita fi Stati Membri jew f'pajjiżi assoċjati differenti; |
| --- | --- |

(b)

mill-inqas żewġ entitajiet ġuridiċi indipendenti oħrajn fejn kull waħda tkun stabbilita fi Stati Membri jew f'pajjiżi assoċjati differenti;

3.   L-azzjonijiet ta' riċerka fil-fruntieri tal-għarfien tal-ERC, l-azzjonijiet tal-EIC, l-azzjonijiet ta' taħriġ u ta' mobbilità jew azzjonijiet ta' kofinanzjament ta' programm jistgħu jiġu implimentati minn entità ġuridika waħda jew aktar, sakemm waħda minn dawk l-entitajiet ġuridiċi tkun stabbilita fi Stat Membru jew pajjiż assoċjat abbażi ta' ftehim konkluż f'konformità mal-Artikolu 16.

4.   L-azzjonijiet ta' koordinazzjoni u appoġġ jistgħu jiġu implimentati minn entità ġuridika waħda jew aktar, li tista' tkun stabbilita fi Stat Membru, f'pajjiż assoċjat [jew f'pajjiż terz ieħor.

5.   Għal azzjonijiet relatati mal-assi strateġiċi, l-interessi, is-sigurtà jew l-awtonomija tal-Unjoni, il-programm ta' ħidma jista' jipprevedi li l-parteċipazzjoni tista' tkun limitata għal entitajiet ġuridiċi stabbiliti biss fi Stati Membri jew entitajiet ġuridiċi stabbiliti f'pajjiżi assoċjati jew pajjiżi terzi oħra speċifikati flimkien mal-Istati Membri. Kwalunkwe limitazzjoni tal-parteċipazzjoni ta' entitajiet ġuridiċi stabbiliti f'pajjiżi assoċjati li jkunu membri taż-ŻEE għandha tkun konformi mat-termini u mal-kundizzjonijiet tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea. Għal raġunijiet debitament ġustifikati u eċċezzjonali, sabiex tiġi ggarantita l-protezzjoni tal-aħjar interessi tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, il-programm ta’ ħidma jista’ jeskludi wkoll il-parteċipazzjoni ta’ entitajiet ġuridiċi stabbiliti fl-Unjoni jew f'pajjiżi terzi assoċjati kkontrollati direttament jew indirettament minn pajjiżi terzi mhux assoċjati jew minn entitajiet ġuridiċi ta’ pajjiżi terzi mhux assoċjati minn sejħiet individwali għal proposti, jew jagħmel il-parteċipazzjoni tagħhom soġġetta għal kundizzjonijiet stabbiliti fil-programm ta’ ħidma.

6.   Fejn ikun xieraq u debitament ġustifikat, il-programm ta' ħidma jista' jipprevedi kriterji ta' eliġibbiltà b'żieda ma' dawk stipulati fil-paragrafi 2 sa 5 biex jieħu kont ta' rekwiżiti speċifiċi ta' politika jew tan-natura u l-għanijiet tal-azzjoni, inklużi n-numru ta' entitajiet ġuridiċi, it-tip ta' entità ġuridika u l-post ta' stabbiliment.

7.   Għal azzjonijiet li jibbenefikaw minn ammonti taħt l-Artikolu 15(5), il-parteċipazzjoni għandha tkun limitata għal entità ġuridika waħda stabbilita fil-ġurisdizzjoni tal-awtorità amministrattiva deleganti, ħlief jekk ikun miftiehem mod ieħor ma' dik l-awtorità amministrattiva.

8.   Fejn ikun indikat fil-programm ta' ħidma, il-JRC jista' jipparteċipa f'azzjonijiet.

9.   Il-JRC, organizzazzjonijiet internazzjonali Ewropej tar-riċerka u entitajiet ġuridiċi istitwiti taħt il-liġi tal-Unjoni għandhom jitqiesu bħala stabbiliti fi Stat Membru li tkun differenti minn dawk li fihom ikunu stabbiliti entitajiet ġuridiċi oħra li jipparteċipaw fl-azzjoni.

10.   Għal azzjonijiet ta' riċerka fil-fruntieri tal-għarfien tal-ERC, azzjonijiet ta' taħriġ u ta' mobbiltà u, fejn previst fil-programm ta' ħidma, organizzazzjonijiet internazzjonali bil-kwartieri ġenerali fi Stat Membru jew pajjiż assoċjat għandhom jitqiesu bħala stabbiliti f'dak l-Istat Membru jew pajjiż assoċjat. Għal partijiet oħra tal-Programm, l-organizzazzjonijiet internazzjonali għajr organizzazzjonijiet internazzjonali tar-riċerka Ewropea għandhom jitqiesu bħala stabbiliti f'pajjiż terz mhux assoċjat.

Artikolu 23

Entitajiet ġuridiċi eliġibbli għall-finanzjament

1.   L-entitajiet ġuridiċi għandhom ikunu eliġibbli għall-finanzjament jekk ikunu stabbiliti fi Stat Membru jew f'pajjiż assoċjat. Huma biss l-entitajiet ġuridiċi stabbiliti fil-ġuriżdizzjoni tal-awtorità amministrattiva deleganti li għandhom ikunu eliġibbli għal finanzjament għal azzjonijiet li jibbenefikaw minn ammonti taħt l-Artikolu 15(5), ħlief jekk miftiehem mod ieħor minn dik l-awtorità amministrattiva.

2.   L-entitajiet ġuridiċi stabbiliti f'pajjiż terz mhux assoċjat għandhom iħallsu l-ispejjeż tal-parteċipazzjoni tagħhom. Madankollu, entità ġuridika stabbilita f'pajjiż terz mhux assoċjat bi dħul baxx sa medju u, eċċezzjonalment, pajjiż terz mhux assoċjat ieħor, għandhom ikunu eliġibbli għall-finanzjament f'azzjoni jekk:

| (a) | il-pajjiż terz ikun identifikat fil-programm ta' ħidma adottat mill-Kummissjoni; jew |
| --- | --- |

(a)

il-pajjiż terz ikun identifikat fil-programm ta' ħidma adottat mill-Kummissjoni; jew

| (b) | il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti jqis li l-parteċipazzjoni tal-entità ġuridika kkonċernata hija essenzjali għall-implimentazzjoni tal-azzjoni; |
| --- | --- |

(b)

il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti jqis li l-parteċipazzjoni tal-entità ġuridika kkonċernata hija essenzjali għall-implimentazzjoni tal-azzjoni;

3.   L-entitajiet affiljati huma eliġibbli għall-finanzjament f'azzjoni jekk huma stabbiliti fi Stat Membru, f'pajjiż assoċjat, jew f'pajjiż terz identifikat fil-programm ta' ħidma adottat mill-Kummissjoni.

4.   Il-Kummissjoni għandha tagħmel disponibbli fuq bażi regolari lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill informazzjoni dwar l-ammont tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji tal-Unjoni pprovduti lil entitajiet stabbiliti f'pajjiżi terzi assoċjati u mhux assoċjati. Fir-rigward tal-pajjiżi assoċjati, dik l-informazzjoni għandha tinkludi wkoll informazzjoni dwar il-bilanċ finanzjarju tagħhom.

Artikolu 24

Sejħiet għal proposti

1.   Il-kontenut tas-sejħiet għal proposti għall-azzjonijiet kollha għandu jkun inkluż fil-programm ta' ħidma.

2.   Jekk ikun meħtieġ biex jinkisbu l-għanijiet tagħhom, is-sejħiet għal proposti jistgħu, f'każijiet eċċezzjonali, ikunu ristretti biex jiġu żviluppati attivitajiet addizzjonali jew biex jiżdiedu sħab addizzjonali għal azzjonijiet eżistenti. Barra minn hekk, il-programm ta' ħidma jista' jipprevedi l-possibbiltà li entitajiet ġuridiċi minn pajjiżi bi prestazzjoni baxxa fir-R&I jingħaqdu f'attivitajiet kollaborattivi, diġà magħżula, tar-R&I, soġġett għall-qbil tal-konsorzju rispettiv u dment li l-entitajiet ġuridiċi minn tali pajjiżi ma jkunux diġà qed jipparteċipaw fihom.

3.   Mhijiex meħtieġa sejħa għal proposti għal azzjonijiet ta' koordinazzjoni u appoġġ jew għal azzjonijiet ta' kofinanzjament ta' programm li:

| (a) | jridu jitwettqu mill-JRC jew minn entitajiet ġuridiċi identifikati fil-programm ta' ħidma; |
| --- | --- |

(a)

jridu jitwettqu mill-JRC jew minn entitajiet ġuridiċi identifikati fil-programm ta' ħidma;

| (b) | ma jaqgħux fi ħdan il-kamp tal-applikazzjoni ta' sejħa għal proposti, f'konformità mal-punt (e) tal-Artikolu 195 tar-Regolament Finanzjarju. |
| --- | --- |

(b)

ma jaqgħux fi ħdan il-kamp tal-applikazzjoni ta' sejħa għal proposti, f'konformità mal-punt (e) tal-Artikolu 195 tar-Regolament Finanzjarju.

4.   Il-programm ta' ħidma għandu jispeċifika s-sejħiet għal proposti li għalihom jistgħu jingħataw Siġilli ta' Eċċellenza. B'awtorizzazzjoni minn qabel mill-applikant, l-informazzjoni li tikkonċerna l-applikazzjoni u l-evalwazzjoni jistgħu jiġu kondiviżi ma' awtoritajiet ta' finanzjament interessati, soġġett għall-konklużjoni ta' ftehimiet ta' konfidenzjalità.

Artikolu 25

Sejħiet konġunti għal proposti

Il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti jistgħu joħorġu sejħa konġunta għal proposti ma':

| (a) | pajjiżi terzi, inklużi organizzazzjonijiet jew aġenziji xjentifiċi u teknoloġiċi tagħhom; |
| --- | --- |

(a)

pajjiżi terzi, inklużi organizzazzjonijiet jew aġenziji xjentifiċi u teknoloġiċi tagħhom;

| (b) | organizzazzjonijiet internazzjonali; |
| --- | --- |

(b)

organizzazzjonijiet internazzjonali;

| (c) | entitajiet ġuridiċi mingħajr skop ta' qligħ. |
| --- | --- |

(c)

entitajiet ġuridiċi mingħajr skop ta' qligħ.

Fil-każ ta' sejħa konġunta għal proposti, l-applikanti għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti taħt l-Artikolu 22 u għandhom jiġu stabbiliti proċeduri konġunti għall-għażla u għall-evalwazzjoni tal-proposti. Tali proċeduri għandhom jinvolvu grupp bilanċjat ta' esperti maħtura minn kull parti.

Artikolu 26

L-akkwist prekummerċjali u l-akkwist pubbliku ta' soluzzjonijiet innovattivi

1.   L-azzjonijiet jistgħu jinvolvu jew ikollhom bħala l-għan primarju tagħhom l-akkwist prekummerċjali jew l-akkwist pubbliku ta' soluzzjonijiet innovattivi li għandhom jitwettqu mill-benefiċjarji li jkunu awtoritajiet kontraenti jew entitajiet kontraenti kif definiti fid-Direttivi 2014/24/UE (29) u 2014/25/UE (30) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

2.   Il-proċeduri tal-akkwist:

| (a) | għandhom ikunu konformi mar-regoli tal-kompetizzjoni u mal-prinċipji ta' trasparenza, nondiskriminazzjoni, trattament ugwali, ġestjoni finanzjarja tajba, proporzjonalità; |
| --- | --- |

(a)

għandhom ikunu konformi mar-regoli tal-kompetizzjoni u mal-prinċipji ta' trasparenza, nondiskriminazzjoni, trattament ugwali, ġestjoni finanzjarja tajba, proporzjonalità;

| (b) | jistgħu jawtorizzaw l-għoti ta' kuntratti multipli fi ħdan l-istess proċedura (provenjenza multipla); |
| --- | --- |

(b)

jistgħu jawtorizzaw l-għoti ta' kuntratti multipli fi ħdan l-istess proċedura (provenjenza multipla);

| (c) | għandhom jipprevedu l-għoti tal-kuntratti lill-offerta jew offerti li joffru l-aħjar valur għan-nefqa waqt li jiżguraw li ma jkun hemm ebda konflitti ta' interess. |
| --- | --- |

(c)

għandhom jipprevedu l-għoti tal-kuntratti lill-offerta jew offerti li joffru l-aħjar valur għan-nefqa waqt li jiżguraw li ma jkun hemm ebda konflitti ta' interess.

Fil-każ tal-akkwist prekummerċjali, fejn ikun adatt u mingħajr preġudizzju għall-prinċipji elenkati fil-punt (a), il-proċedura tal-akkwist tista' tkun waħda ssimplifikata u/jew aċċellerata u tista' tipprevedi kundizzjonijiet speċifiċi bħal-limitazzjoni tal-post tal-prestazzjoni tal-attivitajiet akkwistati għat-territorju tal-Istati Membri u tal-pajjiżi assoċjati.

3.   Il-kuntrattur li jiġġenera riżultati fl-akkwist prekummerċjali għandu jkollu s-sjieda mill-inqas tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali relattivi għal dawk ir-riżultati. L-awtoritajiet kontraenti għandhom mill-inqas igawdu d-dritt tal-aċċess mingħajr ħlas ta' drittjiet għar-riżultati għall-użu tagħhom proprju u d-dritt li jagħtu, jew li jirrikjedu mill-kuntratturi parteċipanti li jagħtu, liċenzji mhux esklussivi lil partijiet terzi biex jisfruttaw ir-riżultati għall-awtorità kontraenti taħt kundizzjonijiet ġusti u raġonevoli mingħajr ebda dritt ta' subliċenzjar. Jekk kuntrattur jonqos milli jisfrutta kummerċjalment ir-riżultati fi żmien perjodu partikolari wara l-akkwist prekummerċjali kif identifikat fil-kuntratt, l-awtoritajiet kontraenti, wara li jkunu kkonsultaw il-kuntrattur dwar ir-raġunijiet għan-nuqqas ta' sfruttament, jistgħu jirrikjedu minnu li jittrasferixxi kwalunkwe sjieda tar-riżultati lill-awtoritajiet kontraenti.

Artikolu 27

Il-kapaċità finanzjarja tal-applikanti

1.   Barra mill-eċċezzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 198(5) tar-Regolament Finanzjarju, il-kapaċità finanzjarja għandha tiġi vverifikata biss għall-koordinatur u biss jekk il-finanzjament mitlub mill-Unjoni għall-azzjoni jkun ugwali għal jew aktar minn EUR 500 000.

2.   Minkejja l-paragrafu 1, jekk ikun hemm raġunijiet biex tiġi ddubitata l-kapaċità finanzjarja ta' applikant, jew jekk ikun hemm riskju akbar minħabba l-parteċipazzjoni f'diversi azzjonijiet kurrenti ffinanzjati minn programmi tal-Unjoni tar-R&I, il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti għandhom jivverifikaw ukoll il-kapaċità finanzjarja ta' applikanti oħrajn, jew ta' koordinaturi anke fejn il-finanzjament mitlub ikun taħt il-limitu msemmi fil-paragrafu 1.

3.   Jekk il-kapaċità finanzjarja tkun strutturalment garantita minn entità ġuridika oħra, il-kapaċità finanzjarja tal-entità ġuridika l-oħra għandha tiġi verifikata.

4.   Fil-każ li l-kapaċità finanzjarja tkun żgħira, il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti jistgħu jagħmlu l-parteċipazzjoni tal-applikant kondizzjonali fuq l-għoti ta' dikjarazzjoni dwar obbligazzjoni in solidum minn entità affiljata.

5.   Il-kontribuzzjoni lejn il-Mekkaniżmu stabbilit fl-Artikolu 37 ta' dan ir-Regolament għandha titqies bħala garanzija suffiċjenti taħt l-Artikolu 152 tar-Regolament Finanzjarju. L-ebda garanzija jew sigurtà addizzjonali ma għandha tiġi aċċettata minn benefiċjarji jew imposta fuqhom.

Artikolu 28

Kriterji tal-għotja, u l-għażla

1.   Proposta għandha tiġi evalwata abbażi tal-kriterji tal-għotja li ġejjin:

| (a) | l-eċċellenza; |
| --- | --- |

(a)

l-eċċellenza;

| (b) | l-impatt; |
| --- | --- |

(b)

l-impatt;

| (c) | il-kwalità u l-effiċjenza tal-implimentazzjoni. |
| --- | --- |

(c)

il-kwalità u l-effiċjenza tal-implimentazzjoni.

2.   Huwa biss il-kriterju msemmi fil-punt (a) tal-paragrafu 1 li għandu japplika għall-proposti għal azzjonijiet ta' riċerka fil-fruntieri tal-għarfien tal-ERC.

3.   Il-programm ta' ħidma għandu jistabbilixxi aktar dettalji dwar l-applikazzjoni tal-kriterji tal-għotja stabbiliti fil-paragrafu 1, inklużi kwalunkwe piż, limitu u fejn rilevanti kwalunkwe regola biex jiġu trattati proposti ex-aequo, b'kont meħud tal-objettivi tas-sejħa għal proposti. Il-kundizzjonijiet biex jiġu ttrattati proposti ex-aequo jistgħu jinkludu, iżda ma għandhomx ikunu limitati għal, il-kriterji li ġejjin: SMEs, ugwaljanza bejn is-sessi u diversità ġeografika.

4.   Il-Kummissjoni u l-korpi ta' finanzjament l-oħra għandhom iqisu l-possibbiltà ta' proċedura ta' preżentazzjoni u ta' evalwazzjoni f'żewġ stadji u, fejn adatt, proposti anonimizzati jistgħu jiġu evalwati matul l-ewwel stadju ta' evalwazzjoni abbażi ta' xi wieħed jew aktar mill-kriterji tal-għoti msemmija fil-paragrafu 1.

Artikolu 29

Evalwazzjoni

1.   Il-proposti għandhom jiġu evalwati mill-kumitat ta' evalwazzjoni li għandu jkun kompost minn esperti esterni indipendenti.

Fil-każ ta' attivitajiet tal-EIC, ta' missjonijiet u f'każijiet debitament ġustifikati kif ikun stabbilit fil-programm ta' ħidma adottat mill-Kummissjoni, il-kumitat ta' evalwazzjoni jista' jkun kompost parzjalment jew, fil-każ ta' azzjonijiet ta' koordinazzjoni u appoġġ, parzjalment jew kollu kemm hu minn rappreżentanti tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni jew korpi kif imsemmija fl-Artikolu 150 tar-Regolament Finanzjarju.

Il-proċess ta' evalwazzjoni jista' jiġi segwit minn osservaturi indipendenti.

2.   Fejn ikun applikabbli, il-kumitat ta' evalwazzjoni għandu jikklassifika l-proposti li għaddew il-limiti applikabbli, skont:

| (a) | it-tabella ta' punteġġ tal-evalwazzjoni; |
| --- | --- |

(a)

it-tabella ta' punteġġ tal-evalwazzjoni;

| (b) | il-kontribuzzjoni tagħhom għall-ksib ta' għanijiet tal-politika speċifiċi, inkluża l-kostituzzjoni ta' portafoll konsistenti ta' proġetti prinċipalment għal attivitajiet tal-Pathfinder, missjonijiet u f'każijiet oħra debitament ġustifikati kif stabbilit fil-programm ta' ħidma adottat mill-Kummissjoni fid-dettall. |
| --- | --- |

(b)

il-kontribuzzjoni tagħhom għall-ksib ta' għanijiet tal-politika speċifiċi, inkluża l-kostituzzjoni ta' portafoll konsistenti ta' proġetti prinċipalment għal attivitajiet tal-Pathfinder, missjonijiet u f'każijiet oħra debitament ġustifikati kif stabbilit fil-programm ta' ħidma adottat mill-Kummissjoni fid-dettall.

Fil-każ tal-attivitajiet tal-EIC, ta' missjonijiet u f'każijiet oħra debitament ġustifikati kif stabbiliti fil-programm ta' ħidma adottat mill-Kummissjoni fid-dettall, il-kumitat ta' evalwazzjoni jista' wkoll jipproponi aġġustamenti għall-proposti sa fejn dawk l-aġġustamenti jkunu meħtieġ għall-konsistenza tal-approċċ tal-portafoll. Dawk l-aġġustamenti għandhom ikunu f'konformità mal-kundizzjonijiet għall-parteċipazzjoni u jikkonformaw mal-prinċipju tat-trattament indaqs. Il-Kumitat tal-Programm għandu jiġi infurmat dwar tali każijiet.

3.   Il-proċess ta' evalwazzjoni għandu jiġi mfassal biex jevita konflitti ta' interess u parzjalità. It-trasparenza tal-kriterji tal-evalwazzjoni u tal-metodu ta' punteġġ tal-proposta għandha tkun garantita.

4.   F'konformità mal-Artikolu 200(7) tar-Regolament Finanzjarju, l-applikanti għandhom jirċievu feedback fl-istadji kollha tal-evalwazzjoni u, fejn il-proposta tiġi miċħuda, ir-raġunijiet għaċ-ċaħda.

5.   L-entitajiet ġuridiċi stabbiliti f’pajjiżi bi prestazzjoni baxxa fir-R&I li pparteċipaw b'suċċess fil-komponent "twessigħ tal-parteċipazzjoni u tixrid tal-eċċellenza" għandhom jirċievu, fuq talba, rekord tal-parteċipazzjoni tagħhom, li jista' jakkumpanja proposti għall-partijiet kollaborattivi tal-Programm li huma jikkoordinaw.

Artikolu 30

Proċedura ta' rieżami ta' evalwazzjoni, mistoqsijiet u lmenti

1.   Applikant jista' jitlob reviżjoni ta' evalwazzjoni jekk jikkonsidra li l-proċedura applikabbli ta' evalwazzjoni ma ġietx applikata b'mod korrett għall-proposta tiegħu (31).

2.   Huma biss l-aspetti proċedurali ta' evalwazzjoni li jistgħu ikunu s-suġġett ta' talba għal rieżami ta' evalwazzjoni. L-evalwazzjoni tal-merti ta' proposta ma għandhiex tkun is-suġġett ta' rieżami ta' evalwazzjoni .

3.   Talba għal rieżami ta' evalwazzjoni għandha tkun relatata ma' proposta speċifika u għandha tiġi ppreżentata fi żmien 30 jum wara l-komunikazzjoni tar-riżultati tal-evalwazzjoni.

Kumitat ta' rieżami ta' evalwazzjoni għandu jagħti opinjoni dwar l-aspetti proċedurali tal-evalwazzjoni, u għandu jiġi presedut minn, u jinkludi, membri tal-persunal tal-Kummissjoni jew tal-persunal tal-korp ta' finanzjament rilevanti li ma kinux involuti fl-evalwazzjoni tal-proposti. Il-kumitat ta' rieżami tal-evalwazzjoni jista' jirrakkomanda waħda minn dawn li ġejjin:

| (a) | li ssir evalwazzjoni mill-ġdid tal-proposta primarjament minn evalwaturi li ma kinux involuti fl-evalwazzjoni preċedenti; jew |
| --- | --- |

(a)

li ssir evalwazzjoni mill-ġdid tal-proposta primarjament minn evalwaturi li ma kinux involuti fl-evalwazzjoni preċedenti; jew

| (b) | il-konferma tal-evalwazzjoni inizjali. |
| --- | --- |

(b)

il-konferma tal-evalwazzjoni inizjali.

4   Rieżami ta' evalwazzjoni ma għandux idewwem il-proċess tal-għażla għal proposti li ma jkunux is-suġġett ta’ dak ir-rieżami.

5.   Il-Kummissjoni għandha tiżgura l-eżistenza ta' proċedura għal parteċipanti biex ikunu jistgħu jagħmlu mistoqsijiet u lmenti diretti dwar l-involviment tagħhom fil-Programm. L-informazzjoni dwar kif wieħed għandu jirreġistra l-mistoqsijiet jew l-ilmenti għandha ssir disponibbli online.

Artikolu 31

Żmien għall-għotja

1.   Permezz ta’ deroga mill-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 194(2) tar-Regolament Finanzjarju, il-perjodi li ġejjin għandhom japplikaw:

| (a) | biex jiġu infurmati l-applikanti kollha bir-riżultat tal-evalwazzjoni tal-applikazzjoni tagħhom, perjodu massimu ta' ħames xhur mid-data finali għall-preżentazzjoni tal-proposti kompluti; |
| --- | --- |

(a)

biex jiġu infurmati l-applikanti kollha bir-riżultat tal-evalwazzjoni tal-applikazzjoni tagħhom, perjodu massimu ta' ħames xhur mid-data finali għall-preżentazzjoni tal-proposti kompluti;

| (b) | biex jiġu ffirmati l-ftehimiet tal-għotja mal-applikanti, perjodu massimu ta' tmien xhur mid-data finali għall-preżentazzjoni tal-proposti kompluti. |
| --- | --- |

(b)

biex jiġu ffirmati l-ftehimiet tal-għotja mal-applikanti, perjodu massimu ta' tmien xhur mid-data finali għall-preżentazzjoni tal-proposti kompluti.

2.   Il-programm ta' ħidma jista' jistabbilixxi perjodi iqsar minn dawk previsti fil-paragrafu 1.

3.   Minbarra l-eċċezzjonijiet stabbiliti fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 194(2) tar-Regolament Finanzjarju, il-limiti tal-perjodi msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu jistgħu jinqabżu fil-każ ta' azzjonijiet tal-ERC, ta' missjonijiet u meta l-azzjonijiet ikunu sottomessi għal valutazzjoni ta’ etika jew għal skrutinju ta’ sigurtà.

Artikolu 32

Implimentazzjoni tal-għotja

1.   Jekk benefiċjarju jonqos milli jikkonforma mal-obbligi tiegħu fir-rigward tal-implimentazzjoni teknika tal-azzjoni, il-benefiċjarji l-oħra għandhom jikkonformaw ma' dawk l-obbligi mingħajr finanzjament addizzjonali mill-Unjoni, sakemm ma jkunux espressament meħlusa minn dak l-obbligu. Ir-responsabbiltà finanzjarja ta' kull benefiċjarju għandha tkun limitata għad-dejn proprju tiegħu, soġġett għad-dispożizzjonijiet relatati mal-Mekkaniżmu.

2.   Il-ftehim tal-għotja jista' jistabbilixxi objettivi intermedji u ħlas parzjali ta' prefinanzjament relatat. Jekk ma jinkisbux l-objettivi intermedji, l-azzjoni tista' tiġi sospiża, emendata jew, fejn ikun debitament ġustifikat, terminata.

3.   Azzjoni tista' tiġi terminata wkoll fejn ir-riżultati mistennija jkunu tilfu r-rilevanza tagħhom għall-Unjoni għal raġunijiet xjentifiċi jew teknoloġiċi jew, fil-każ tal-Aċċeleratur, ukoll għal raġunijiet ekonomiċi jew, fil-każ tal-EIC u ta' missjonijiet, ukoll minħabba r-rilevanza tagħhom bħala parti minn portafoll ta' azzjonijiet. Il-Kummissjoni għandha tgħaddi minn proċedura mal-koordinatur tal-azzjoni u, jekk xieraq, ma’ esperti esterni indipendenti, qabel ma tiddeċiedi li ttemm azzjoni, f'konformità mal-Artikolu 133 tar-Regolament Finanzjarju.

Artikolu 33

Ftehimiet ta' għotja

1.   Il-Kummissjoni għandha, f'kooperazzjoni mill-qrib ma' Stati Membri, tfassal mudelli ta' ftehimiet ta' għotja bejn il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti u l-benefiċjarji f'konformità ma' dan ir-Regolament. Jekk tkun meħtieġa modifika sinifikanti ta’ mudell ta' ftehim ta' għotja għall-fini, fost oħrajn, ta' aktar simplifikazzjoni għall-benefiċjarji, il-Kummissjoni għandha, f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, tirrevedi dak il-mudell ta' ftehim ta' għotja kif adatt.

2.   Il-ftehimiet ta' għotja għandhom jistabbilixxu d-drittijiet u l-obbligi tal-parteċipanti u jew tal-Kummissjoni jew tal-korp ta' finanzjament rilevanti f'konformità ma' dan ir-Regolament. Huma għandhom jistabbilixxu wkoll id-drittijiet u l-obbligi ta' entitajiet ġuridiċi li jsiru benefiċjarji matul l-implimentazzjoni tal-azzjoni, kif ukoll ir-rwol u l-kompiti ta' koordinatur.

Artikolu 34

Ir-rati ta' finanzjament

1.   Għandha tapplika rata unika ta' finanzjament għal kull azzjoni għall-attivitajiet kollha li hija tiffinanzja. Ir-rata massima għal kull azzjoni għandha tiġi stabbilita fil-programm ta' ħidma.

2.   Jistgħu jiġu rimborżati sa 100 % tal-kostijiet eliġibbli totali ta' azzjoni taħt il-Programm, ħlief għal:

| (a) | azzjonijiet ta' innovazzjoni fejn sa 70 % tal-kostijiet eliġibbli totali jistgħu jiġu rimborżati, ħlief għal entitajiet ġuridiċi mingħajr skop ta' qligħ fejn sa 100 % tal-kostijiet eliġibbli totali jistgħu jiġu rimborżati; |
| --- | --- |

(a)

azzjonijiet ta' innovazzjoni fejn sa 70 % tal-kostijiet eliġibbli totali jistgħu jiġu rimborżati, ħlief għal entitajiet ġuridiċi mingħajr skop ta' qligħ fejn sa 100 % tal-kostijiet eliġibbli totali jistgħu jiġu rimborżati;

| (b) | azzjonijiet ta' kofinanzjament tal-programm fejn mill-inqas 30 % u, f'każijiet identifikati u debitament iġġustifikati, sa 70 % tal-kostijiet eliġibbli totali jistgħu jiġu rimborżati. |
| --- | --- |

(b)

azzjonijiet ta' kofinanzjament tal-programm fejn mill-inqas 30 % u, f'każijiet identifikati u debitament iġġustifikati, sa 70 % tal-kostijiet eliġibbli totali jistgħu jiġu rimborżati.

3.   Ir-rati ta' finanzjament determinati f'dan l-Artikolu għandhom japplikaw ukoll fil-każ ta' azzjonijiet fejn il-finanzjament ikun iffissat fil-forma ta' rata fissa, ta' kostijiet unitarji jew ta' somma f'daqqa għall-azzjoni sħiħa jew għal parti minnha.

Artikolu 35

Kostijiet indiretti

1.   Il-kostijiet eliġibbli indiretti għandhom ikunu 25 % tal-kostijiet eliġibbli diretti totali, esklużi l-kostijiet eliġibbli diretti għal subkuntratti, appoġġ finanzjarju għal partijiet terzi u kwalunkwe kost unitarjujew somma f'daqqa li jinkludu kostijiet indiretti.

Fejn jixraq, il-kostijiet indiretti inklużi f'kostijiet unitarji jew f'somom f'daqqa għandhom jiġu kkalkulati billi tintuża r-rata fissa msemmija fl-ewwel subparagrafu, ħlief għal kostijiet unitarji fil-każ ta' merkanzija u servizzi fatturati internament, li għandhom jiġu kkalkulati abbażi tal-kostijiet attwali, skont il-prattika abitwali ta' kontabbiltà tal-kost tal-benefiċjarji.

2.   Minkejja l-paragrafu 1, jekk previst fil-programm ta' ħidma, il-kostijiet indiretti jistgħu jiġu dikjarati fil-forma ta' somma f'daqqa jew ta' kostijiet unitarji.

Artikolu 36

Kostijiet eliġibbli

1.   Barra mill-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 186 tar-Regolament Finanzjarju, għal benefiċjarji b'remunerazzjoni bbażata fuq il-proġett, il-kostijiet tal-persunal huma eliġibbli sar-remunerazzjoni li persuna titħallas għal xogħol fi proġetti tar-R&I ffinanzjati minn skemi nazzjonali inklużi imposti tas-sigurtà soċjali u kostijiet oħra marbuta mar-remunerazzjoni tal-persunal assenjat għall-azzjoni, li jirriżultaw mil-liġi nazzjonali jew mill-kuntratt ta' impjieg.

2.   Permezz ta’ deroga mill-Artikolu 190(1) tar-Regolament Finanzjarju, il-kostijiet tar-riżorsi li jsiru disponibbli minn partijiet terzi permezz ta' kontribuzzjonijiet in natura għandhom ikunu eliġibbli sal-kostijiet eliġibbli diretti tal-parti terza.

3.   Permezz ta’ deroga mill-Artikolu 192 tar-Regolament Finanzjarju, id-dħul iġġenerat mill-isfruttament tar-riżultati ma għandux jitqies bħala riċevuti tal-azzjoni.

4.   Il-benefiċjarji jistgħu jużaw il-prattiki kontabilistiċi abitwali tagħhom biex jidentifikaw u jiddikjaraw il-kostijiet imġarrba b'rabta ma' azzjoni f'konformità mat-termini u l-kundizzjonijiet kollha stabbiliti fil-ftehim ta' għotja, u f'konformità ma' dan ir-Regolament u mal-Artikolu 186 tar-Regolament Finanzjarju.

5.   Permezz ta’ deroga mill-Artikolu 203(4) tar-Regolament Finanzjarju, għandu jkun obbligatorju ċertifikat dwar ir-rendikonti finanzjarji meta jsir il-pagament tal-bilanċ, jekk l-ammont mitlub bħala kostijiet reali u kostijiet unitarji kkalkulat skont il-prattiki abitwali ta' kontabbiltà tal-kost ikun ugwali għal, jew aktar minn, EUR 325 000.

Iċ-ċertifikati dwar ir-rendikonti finanzjarji jistgħu jsiru minn awditur estern approvat jew, fil-każ ta' korpi pubbliċi, jinħarġu minn uffiċjal pubbliku kompetenti u indipendenti f'konformità mal-Artikolu 203(4) tar-Regolament Finanzjarju.

6.   Fejn xieraq, għall-azzjonijiet ta' taħriġ u mobbiltà tal-MSCA, il-kontribuzzjoni tal-Unjoni għandha tieħu kont debitu ta' kwalunkwe spiża addizzjonali tal-benefiċjarju relatata ma' leave tal-maternità, leave tal-ġenituri, leave minħabba mard, leave speċjali jew ma' bidla tal-organizzazzjoni ospitanti tar-reklutaġġ jew ma' bidla fl-istat ċivili tar-riċerkatur matul il-perjodu tal-ftehim ta' għotja.

7.   Il-kostijiet relatati mal-aċċess miftuħ, inklużi l-pjanijiet ta' ġestjoni tad-data, għandhom ikunu eliġibbli għal rimborż kif stipulat aktar fil-ftehim ta' għotja.

Artikolu 37

Mekkaniżmu ta' assigurazzjoni reċiproka

1.   B'dan huwa stabbilit mekkaniżmu ta' assigurazzjoni reċiproka (il-"Mekkaniżmu") li għandu jissostitwixxi u jieħu post il-fond imwaqqaf skont l-Artikolu 38 tar-Regolament (UE) Nru 1290/2013. Il-Mekkaniżmu għandu jkopri r-riskju assoċjat man-nuqqas ta' rkupru ta' somom dovuti mill-benefiċjarji:

| (a) | lill-Kummissjoni taħt id-Deċiżjoni Nru 1982/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (32); |
| --- | --- |

(a)

lill-Kummissjoni taħt id-Deċiżjoni Nru 1982/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (32);

| (b) | lill-Kummissjoni u lil korpi tal-Unjoni taħt l-Orizzont 2020; |
| --- | --- |

(b)

lill-Kummissjoni u lil korpi tal-Unjoni taħt l-Orizzont 2020;

| (c) | lill-Kummissjoni u lil korpi ta' finanzjament taħt il-Programm. |
| --- | --- |

(c)

lill-Kummissjoni u lil korpi ta' finanzjament taħt il-Programm.

Il-kopertura tar-riskju fir-rigward tal-korpi ta' finanzjament imsemmija fil-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tista' tiġi implimentata permezz ta' sistema ta' kopertura indiretta stabbilita fil-ftehim applikabbli filwaqt li titqies in-natura tal-korp ta' finanzjament.

2.   Il-Mekkaniżmu għandu jiġi ġestit mill-Unjoni, rappreżentata mill-Kummissjoni li taġixxi bħala aġent eżekuttiv. Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi regoli speċifiċi għall-operazzjoni tal-Mekkaniżmu.

3.   Il-benefiċjarji għandhom jagħmlu kontribuzzjoni ta' 5% tal-finanzjament tal-Unjoni għall-azzjoni. Abbażi ta' evalwazzjonijiet trasparenti perjodiċi, il-Kummissjoni tista' żżid dik il-kontribuzzjoni sa 8% jew tnaqqasha għal inqas minn 5%. Il-kontribuzzjoni tal-benefiċjarji għall-Mekkaniżmu għandha tiġi kkumpensata mill-prefinanzjament inizjali u titħallas lill-Mekkaniżmu f'isem il-benefiċjarji. Dik il-kontribuzzjoni ma għandhiex teċċedi l-ammont tal-prefinanzjament inizjali.

4.   Il-kontribuzzjoni tal-benefiċjarji għandha tingħata lura meta jsir il-pagament tal-bilanċ.

5.   Kwalunkwe ritorn finanzjarju ġġenerat mill-Mekkaniżmu għandu jiżdied mal-Mekkaniżmu. Jekk ir-ritorn ikun insuffiċjenti, il-Mekkaniżmu ma għandux jintervjeni, u l-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti għandhom jirkupraw kwalunkwe ammont dovut direttament mill-benefiċjarji jew minn partijiet terzi.

6.   L-ammonti rkuprati għandhom jikkostitwixxu dħul assenjat lill-Mekkaniżmu fis-sens tal-Artikolu 21(5) tar-Regolament Finanzjarju. Ladarba l-għotjiet kollha li r-riskju għalihom ikun kopert direttament jew indirettament mill-Mekkaniżmu jkunu ngħataw kompletament, kwalunkwe somma li jkun għad fadal għandha tiġi rkuprata mill-Kummissjoni u mdaħħla fil-baġit tal-Unjoni, soġġett għad-deċiżjonijiet tal-awtorità leġiżlattiva.

7.   Il-Mekkaniżmu jista' jiġi estiż għall-benefiċjarji ta' kwalunkwe programm ieħor tal-Unjoni li jkun direttament ġestit. Il-Kummissjoni għandha tadotta l-kundizzjonijiet għall-parteċipazzjoni tal-benefiċjarji ta' programmi oħrajn.

Artikolu 38

Sjieda u protezzjoni

1.   Il-benefiċjarji għandhom ikunu s-sidien tar-riżultati li huma jiġġeneraw. Huma għandhom jiżguraw li kwalunkwe dritt tal-impjegati tagħhom jew ta' kwalunkwe parti oħra fir-rigward tar-riżultati jista' jiġi eżerċitat b'mod kompatibbli mal-obbligi tal-benefiċjarji taħt il-ftehim tal-għotja.

Żewġ benefiċjarji jew aktar għandhom ikunu s-sidien b'mod konġunt tar-riżultati fejn:

| (a) | huma ġġenerawhom b'mod konġunt; u |
| --- | --- |

(a)

huma ġġenerawhom b'mod konġunt; u

| (b) | ma jkunx possibbli li:






  (i) | tiġi stabbilita l-kontribuzzjoni rispettiva ta' kull benefiċjarju; jew |
| --- | --- | --- |

(b)

ma jkunx possibbli li:

(i)

tiġi stabbilita l-kontribuzzjoni rispettiva ta' kull benefiċjarju; jew

| (ii) | jiġu separati meta ssir l-applikazzjoni għal, tinkseb jew tinżamm, il-protezzjoni tagħhom. |
| --- | --- |

(ii)

jiġu separati meta ssir l-applikazzjoni għal, tinkseb jew tinżamm, il-protezzjoni tagħhom.

Is-sidien konġunti għandhom jiftiehmu bil-miktub dwar l-allokazzjoni u t-termini tal-eżerċizzju tas-sjieda konġunta tagħhom. Sakemm ma jiġix miftiehem mod ieħor fil-ftehim tal-konsorzju jew fil-ftehim ta' sjieda konġunta, kull sid konġunt jista' jagħti liċenzji mhux esklussivi lil partijiet terzi sabiex jisfruttaw ir-riżultati li tagħhom ikun sid b'mod konġunt (mingħajr ebda dritt ta' subliċenzjar), jekk is-sidien konġunti l-oħra jingħataw notifika minn qabel u kumpens ġust u raġonevoli. Is-sidien konġunti jistgħu jiftiehmu bil-miktub li japplikaw sistema oħra minflok sjieda konġunta.

2.   Il-benefiċjarji li jkunu rċevew finanzjament mill-Unjoni għandhom jipproteġu b'mod adegwat ir-riżultati tagħhom jekk il-protezzjoni tkun possibbli u ġustifikata, waqt li jqisu l-kunsiderazzjonijiet kollha rilevanti, inklużi l-prospetti għall-isfruttament kummerċjali u kwalunkwe interess leġittimu ieħor. Meta jiddeċiedu dwar il-protezzjoni, il-benefiċjarji għandhom jikkunsidraw ukoll l-interessi leġittimi tal-benefiċjarji l-oħra fl-azzjoni.

Artikolu 39

Sfruttament u disseminazzjoni

1.   Kull benefiċjarju li jkun irċieva finanzjament mill-Unjoni għandu juża l-aqwa sforzi tiegħu biex jisfrutta r-riżultati tiegħu, jew jara li jiġu sfruttati minn entità ġuridika oħra. L-isfruttament jista' jsir direttament mill-benefiċjarji jew indirettament b'mod partikolari permezz tat-trasferiment u l-liċenzjar tar-riżultati skont l-Artikolu 40.

Il-programm ta' ħidma jista' jipprevedi obbligi addizzjonali ta' sfruttament.

Jekk, minkejja l-akbar sforzi ta' benefiċjarju sabiex jisfrutta r-riżultati tiegħu direttament jew indirettament, ma jsir ebda sfruttament tar-riżultati fi żmien perjodu partikolari kif stabbilit fil-ftehim tal-għotja, il-benefiċjarju għandu juża pjattaforma online adatta kif identifikata fil-ftehim tal-għotja biex isib partijiet ikkonċernati sabiex jisfruttaw dawk ir-riżultati. Il-benefiċjarju jista' jiġi eżonerat minn dak l-obbligu fuq talba tal-benefiċjarju jekk dan ikun iġġustifikat.

2.   Il-benefiċjarji għandhom jiddisseminaw ir-riżultati tagħhom malli jkun fattibbli, f'format disponibbli għall-pubbliku, soġġett għal kwalunkwe restrizzjoni minħabba l-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali, ir-regoli tas-sigurtà jew interessi leġittimi.

Il-programm ta' ħidma jista' jipprevedi obbligi addizzjonali ta' disseminazzjoni filwaqt li jissalvagwardja l-interessi ekonomiċi u xjentifiċi tal-Unjoni.

3.   Il-benefiċjarji għandhom jiżguraw li l-aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet xjentifiċi japplika taħt it-termini u l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-ftehim tal-għotja. B'mod partikulari, il-benefiċjarji għandhom jiżguraw li huma jew l-awturi jżommu biżżejjed drittijiet tal-proprjetà intellettwali sabiex jikkonformaw mar-rekwiżiti tagħhom ta' aċċess miftuħ.

L-aċċess miftuħ għad-data tar-riċerka għandu jkun ir-regola ġenerali taħt it-termini u l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-ftehim tal-għotja, filwaqt li jiżgura l-possibbiltà ta' eċċezzjonijiet skont il-prinċipju "miftuħ kemm jista' jkun, magħluq kemm meħtieġ", filwaqt li jittieħdu f'kunsiderazzjoni l-interessi leġittimi tal-benefiċjarji inklużi l-isfruttament kummerċjali u kwalunkwe restrizzjoni, bħal regoli tal-protezzjoni tad-data, privatezza, kunfidenzjalità, sigrieti kummerċjali, l-interessi kompetittivi tal-Unjoni, regoli tas-sigurtà jew drittijiet tal-proprjetà intellettwali.

Il-programm ta' ħidma jista' jipprevedi inċentivi jew obbligi addizzjonali għall-fini tal-adeżjoni ma' prattiki tax-xjenza miftuħa.

4.   Il-benefiċjarji għandhom jamministraw id-data tar-riċerka kollha ġġenerata f'azzjoni taħt il-Programm skont il-prinċipji FAIR u f'konformità mal-ftehim tal-għotja u għandhom jistabbilixxu Pjan ta' Ġestjoni tad-Data.

Il-programm ta' ħidma jista' jipprevedi, fejn ġustifikat, obbligi addizzjonali li jintuża l-EOSC għall-ħżin u l-għoti tal-aċċess għad-data tar-riċerka.

5.   Il-benefiċjarji li jkollhom l-intenzjoni li jiddisseminaw ir-riżultati tagħhom għandhom jinnotifikaw minn qabel lill-benefiċjarji l-oħra fl-azzjoni. Kwalunkwe benefiċjarju ieħor jista' joġġezzjona jekk jista' juri li d-disseminazzjoni tar-riżultati tkun ta' dannu sinifikanti għall-interessi leġittimi tiegħu fir-rigward tar-riżultati jew tat-tagħrif eżistenti tiegħu. F'tali każijiet, ir-riżultati ma għandhomx jiġu disseminati sakemm ma jittieħdux passi adatti biex ikunu salvagwardjati dawk l-interessi leġittimi.

6.   Sakemm il-programm ta' ħidma ma jipprevedix mod ieħor, il-proposti għandhom jinkludu pjan għall-isfruttament u d-disseminazzjoni tar-riżultati. Jekk l-isfruttament mistenni tar-riżultati jinvolvi l-iżvilupp, il-ħolqien, il-manifattura u l-kummerċjalizzazzjoni ta' prodott jew proċess, jew il-ħolqien u l-għoti ta' servizz, il-pjan għandu jinkludi strateġija għal tali sfruttament. Jekk il-pjan jipprevedi l-isfruttament tar-riżultati primarjament f'pajjiżi terzi mhux assoċjati, l-entitajiet ġuridiċi għandhom jispjegaw kif dak l-isfruttament għandu jibqa' jitqies bħala fl-interess tal-Unjoni.

Il-benefiċjarji għandhom jaġġornaw il-pjan għall-isfruttament u d-disseminazzjoni tar-riżultati matul, u wara t-tmiem ta', l-azzjoni, f'konformità mal-ftehim ta' għotja.

7.   Għall-finijiet tal-monitoraġġ u tad-disseminazzjoni mill-Kummissjoni jew mill-korp ta' finanzjament rilevanti, il-benefiċjarji għandhom jipprovdu kwalunkwe informazzjoni miluba dwar l-isfruttament u d-disseminazzjoni tar-riżultati tagħhom, f'konformità mal-ftehim ta' għotja. Soġġett għall-interessi leġittimi tal-benefiċjarji, tali informazzjoni għandha ssir disponibbli għall-pubbliku.

Artikolu 40

Trasferiment u liċenzjar

1.   Il-benefiċjarji jistgħu jittrasferixxu s-sjieda tar-riżultati tagħhom. Huma għandhom jiżguraw li l-obbligi tagħhom japplikaw ukoll għas-sid il-ġdid u li dan tal-aħħar ikollu l-obbligu li jgħaddihom lil ħaddieħor fi kwalunkwe trasferiment sussegwenti.

2.   Sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor bil-miktub għal partijiet terzi speċifikament identifikati, inklużi entitajiet affiljati, jew sakemm ikun ma jkunx impossibbli taħt il-liġi applikabbli, il-benefiċjarji li jkollhom l-intenzjoni li jittrasferixxu s-sjieda tar-riżultati għandhom jinnotifikaw minn qabel lil kwalunkwe benefiċjarju ieħor li jkun għad għandu drittijiet ta' aċċess għar-riżultati. In-notifika għandha tinkludi informazzjoni suffiċjenti dwar is-sid il-ġdid biex benefiċjarju jkun jista' jivvaluta l-effetti fuq id-drittijiet ta' aċċess tiegħu.

Sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor bil-miktub għal partijiet terzi speċifikament identifikati, inklużi entitajiet affiljati, benefiċjarju jista' joġġezzjona għat-trasferiment tas-sjieda ta' riżultati minn benefiċjarju ieħor jekk ikun jista' juri li t-trasferiment ser jaffettwalu ħażin id-drittijiet ta' aċċess tiegħu. F'dan il-każ, it-trasferiment ma għandux iseħħ sakemm ma jkunx intlaħaq ftehim bejn il-benefiċjarji kkonċernati. Il-ftehim tal-għotja għandu jistabbilixxi skadenzi f'dan ir-rigward.

3.   Il-benefiċjarji jistgħu jagħtu liċenzji għar-riżultati tagħhom jew b'mod ieħor jagħtu d-dritt tal-isfruttament tagħhom, inkluż fuq bażi esklussiva, jekk dan ma jkunx jaffettwa l-konformità mal-obbligi tagħhom. Jistgħu jingħataw liċenzji esklussivi għal riżultati soġġett għall-kunsens mill-parteċipanti l-oħra kollha kkonċernati li huma jirrinunzjaw għad-drittijiet ta' aċċess tagħhom għalihom.

4.   Fejn ġustifikat, il-ftehim dwar l-għotja għandu jipprevedi d-dritt għall-Kummissjoni jew għall-korp ta' finanzjament rilevanti li joġġezzjonaw għal trasferimenti ta' sjieda tar-riżultati, jew għal għotjiet ta' liċenzja esklussiva fir-rigward tar-riżultati, jekk:

| (a) | il-benefiċjarji li ġġeneraw ir-riżultati jkunu rċevew finanzjament mill-Unjoni; |
| --- | --- |

(a)

il-benefiċjarji li ġġeneraw ir-riżultati jkunu rċevew finanzjament mill-Unjoni;

| (b) | it-trasferiment jew il-liċenzjar ikun lil entità ġuridika stabbilita f'pajjiż terz mhux assoċjat; u |
| --- | --- |

(b)

it-trasferiment jew il-liċenzjar ikun lil entità ġuridika stabbilita f'pajjiż terz mhux assoċjat; u

| (c) | it-trasferiment jew il-liċenzjar ma jkunx konformi mal-interessi tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(c)

it-trasferiment jew il-liċenzjar ma jkunx konformi mal-interessi tal-Unjoni.

Jekk ikun previst id-dritt ta' oġġezzjoni, il-benefiċjarju għandu jinnotifika minn qabel l-intenzjoni tiegħu li jittrasferixxi s-sjieda tar-riżultati jew li jagħti liċenzja esklussiva fir-rigward tar-riżultati. Id-dritt ta' oġġezzjoni jista' jiġi rrinunzjat bil-miktub rigward trasferimenti jew għotjiet lil entitajiet ġuridiċi identifikati speċifikament jekk hemm fis-seħħ miżuri li jissalvagwardjaw l-interessi tal-Unjoni.

Artikolu 41

Drittijiet ta' aċċess

1.   It-talbiet biex jiġu eżerċitati drittijiet ta' aċċess u r-rinunzji ta’ drittijiet ta' aċċess għandhom isiru bil-miktub.

2.   Sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor ma' min jagħti l-konċessjoni, id-drittijiet tal-aċċess ma għandhomx jinkludu d-dritt ta' subliċenzjar.

3.   Qabel ma jaċċedu għall-ftehim tal-għotja, il-benefiċjarji għandhom jinfurmaw lil xulxin dwar kwalunkwe restrizzjoni għall-għoti ta' aċċess għat-tagħrif eżistenti tagħhom.

4.   Jekk benefiċjarju m'għadux aktar involut f'azzjoni, dan ma għandux jaffettwa l-obbligi tiegħu li jagħti aċċess.

5.   Jekk benefiċjarju jonqos milli jadempixxi l-obbligi tiegħu, il-benefiċjarji jistgħu jaqblu li dak il-benefiċjarju ma jkollux aktar drittijiet ta' aċċess.

6.   Il-benefiċjarji għandhom jagħtu aċċess għal:

| (a) | ir-riżultati tagħhom mingħajr ħlas ta' drittjiet lil kwalunkwe benefiċjarju ieħor fl-azzjoni li jkollu bżonnhom biex jimplimenta l-kompiti tiegħu stess; |
| --- | --- |

(a)

ir-riżultati tagħhom mingħajr ħlas ta' drittjiet lil kwalunkwe benefiċjarju ieħor fl-azzjoni li jkollu bżonnhom biex jimplimenta l-kompiti tiegħu stess;

| (b) | it-tagħrif eżistenti tagħhom lil kwalunkwe benefiċjarju ieħor fl-azzjoni li jkollu bżonnu biex jimplimenta l-kompiti tiegħu stess, soġġett għal kwalunkwe restrizzjoni msemmija fil-paragrafu 3; dak l-aċċess għandu jingħata mingħajr ħlas ta' drittjiet, sakemm ma jiġix miftiehem mod ieħor mill-benefiċjarji qabel l-aċċessjoni tagħhom għall-ftehim dwar l-għotja; |
| --- | --- |

(b)

it-tagħrif eżistenti tagħhom lil kwalunkwe benefiċjarju ieħor fl-azzjoni li jkollu bżonnu biex jimplimenta l-kompiti tiegħu stess, soġġett għal kwalunkwe restrizzjoni msemmija fil-paragrafu 3; dak l-aċċess għandu jingħata mingħajr ħlas ta' drittjiet, sakemm ma jiġix miftiehem mod ieħor mill-benefiċjarji qabel l-aċċessjoni tagħhom għall-ftehim dwar l-għotja;

| (c) | ir-riżultati tagħhom u, soġġett għal kwalunkwe restrizzjoni msemmija fil-paragrafu 3, it-tagħrif eżistenti tagħhom lil kwalunkwe benefiċjarju ieħor fl-azzjoni li jkollu bżonnhom biex jisfrutta r-riżultati tiegħu stess; dak l-aċċess għandu jingħata taħt kundizzjonijiet ġusti u raġonevoli li jridu jiġu miftiehma. |
| --- | --- |

(c)

ir-riżultati tagħhom u, soġġett għal kwalunkwe restrizzjoni msemmija fil-paragrafu 3, it-tagħrif eżistenti tagħhom lil kwalunkwe benefiċjarju ieħor fl-azzjoni li jkollu bżonnhom biex jisfrutta r-riżultati tiegħu stess; dak l-aċċess għandu jingħata taħt kundizzjonijiet ġusti u raġonevoli li jridu jiġu miftiehma.

7.   Sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor mill-benefiċjarji, huma għandhom ukoll jagħtu aċċess għar-riżultati tagħhom u, soġġett għal kwalunkwe restrizzjoni msemmija fil-paragrafu 3, għat-tagħrif eżistenti tagħhom lil entità ġuridika li:

| (a) | tkun stabbilita fi Stat Membru jew pajjiż assoċjat; |
| --- | --- |

(a)

tkun stabbilita fi Stat Membru jew pajjiż assoċjat;

| (b) | tkun taħt il-kontroll dirett jew indirett ta' benefiċjarju ieħor, jew tkun taħt l-istess kontroll dirett jew indirett bħal dak il-benefiċjarju, jew tkun tikkontrolla direttament jew indirettament lil dak il-benefiċjarju; u |
| --- | --- |

(b)

tkun taħt il-kontroll dirett jew indirett ta' benefiċjarju ieħor, jew tkun taħt l-istess kontroll dirett jew indirett bħal dak il-benefiċjarju, jew tkun tikkontrolla direttament jew indirettament lil dak il-benefiċjarju; u

| (c) | teħtieġ l-aċċess biex tisfrutta r-riżultati ta' dak il-benefiċjarju, f'konformità mal-obbligi tal-benefiċjarju fir-rigward tal-isfruttament. |
| --- | --- |

(c)

teħtieġ l-aċċess biex tisfrutta r-riżultati ta' dak il-benefiċjarju, f'konformità mal-obbligi tal-benefiċjarju fir-rigward tal-isfruttament.

L-aċċess għandu jingħata taħt kundizzjonijiet ġusti u raġonevoli li jridu jiġu miftiehma.

8.   Talba għal aċċess għal skopijiet ta' sfruttament tista' ssir sa sena wara t-tmiem tal-azzjoni, sakemm il-benefiċjarji ma jaqblux dwar limitu ta' żmien differenti.

9.   Il-benefiċjarji li jkunu rċevew finanzjament mill-Unjoni għandhom jagħtu l-aċċess għar-riżultati tagħhom mingħajr ħlas ta' drittjiet lill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji tal-Unjoni għall-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki jew il-programmi tal-Unjoni. L-aċċess għandu jkun limitat għall-użu mhux kummerċajli u mhux kompetittiv.

Tali drittijiet ta' aċċess ma għandhomx jestendu għat-tagħrif eżistenti tal-benefiċjarji.

F'azzjonijiet taħt ir-raggruppament "Sigurtà Ċivili għas-Soċjetà", il-benefiċjarji li jkunu rċevew finanzjament mill-Unjoni għandhom ukoll jagħtu aċċess għar-riżultati tagħhom mingħajr ħlas ta' drittjiet lill-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati Membri, għall-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki jew il-programmi tagħhom f'dak il-qasam. L-aċċess għandu jkun limitat għal użu mhux kummerċajli u mhux kompetittiv u għandu jkun soġġett għal ftehim bilaterali li jiddefinixxi l-kundizzjonijiet speċifiċi bil-għan li jiġi żgurat li dawk id-drittijiet ta’ aċċess jintużaw biss għall-fini maħsub u li jkunu fis-seħħ obbligi ta' kunfidenzjalità adatti. L-Istat Membru, l-istituzzjoni, il-korp, l-uffiċċju jew l-aġenzija tal-Unjoni li jagħmlu t-talba għandhom jinnotifikaw lill-Istati Membri kollha dwar tali talbiet.

10.   Il-programm ta' ħidma jista' jipprevedi, fejn xieraq, drittijiet ta' aċċess addizzjonali.

Artikolu 42

Dispożizzjonijiet speċifiċi

1.   Dispożizzjonijiet speċifiċi dwar is-sjieda, l-isfruttament u d-disseminazzjoni, it-trasferiment u l-liċenzjar kif ukoll dwar id-drittijiet tal-aċċess jistgħu japplikaw għall-azzjonijiet tal-ERC, l-azzjonijiet ta' taħriġ u ta' mobbilità, l-azzjonijiet ta' akkwist prekummerċjali, l-azzjonijiet ta' akkwist pubbliku ta' soluzzjonijiet innovattivi, l-azzjonijiet ta' kofinanzjament ta' programm u l-azzjonijiet ta' koordinazzjoni u appoġġ.

2.   Id-dispożizzjonijiet speċifiċi msemmija fil-paragrafu 1 għandhom jiġu stipulati fil-ftehim ta' għotja u ma għandhomx ibiddlu l-prinċipji u l-obbligi dwar l-aċċess miftuħ.

Artikolu 43

Premjijiet

1.   Sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor f'dan il-Kapitolu, il-premjijiet ta' inkoraġġiment jew ta' rikonoxximent taħt il-Programm għandhom jingħataw u jiġu ġestiti skont it-Titolu IX tar-Regolament Finanzjarju.

2.   Sakemm ma jkunx previst mod ieħor fil-programm ta' ħidma jew fir-regoli tal-kontestazzjoni, kwalunkwe entità ġuridika, irrispettivament mill-post ta' stabbiliment tagħha, tista' tipparteċipa f'kontestazzjoni.

3.   Il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti jistgħu, fejn xieraq, jorganizzaw kontestazzjonijiet għal premjijiet ma':

| (a) | korpi oħra tal-Unjoni; |
| --- | --- |

(a)

korpi oħra tal-Unjoni;

| (b) | pajjiżi terzi, inklużi l-organizzazzjonijiet jew l-aġenziji xjentifiċi u teknoloġiċi tagħhom; |
| --- | --- |

(b)

pajjiżi terzi, inklużi l-organizzazzjonijiet jew l-aġenziji xjentifiċi u teknoloġiċi tagħhom;

| (c) | organizzazzjonijiet internazzjonali; jew |
| --- | --- |

(c)

organizzazzjonijiet internazzjonali; jew

| (d) | entitajiet ġuridiċi mingħajr skop ta' qligħ. |
| --- | --- |

(d)

entitajiet ġuridiċi mingħajr skop ta' qligħ.

4.   Il-programmi ta' ħidma jew ir-regoli tal-kontestazzjonijiet għandhom jinkludu obbligi dwar il-komunikazzjoni u, fejn xieraq, l-isfruttament, id-disseminazzjoni, is-sjieda u d-drittijiet ta' aċċess, inklużi dispożizzjonijiet dwar il-liċenzjar.

KAPITOLU III

L-akkwist

Artikolu 44

L-akkwist

1.   Sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor f'dan il-Kapitolu, l-akkwist taħt il-Programm għandu jsir skont it-Titolu VII tar-Regolament Finanzjarju.

2.   L-akkwist jista' wkoll jieħu l-forma ta' akkwist pre-kummerċjali jew ta' akkwist pubbliku ta' soluzzjonijiet innovattivi mwettqa mill-Kummissjoni jew mill-korp ta' finanzjament rilevanti għan-nom tagħhom stess jew b'mod konġunt ma' awtoritajiet kontraenti minn Stati Membri u pajjiżi assoċjati. F'tali każijiet, għandhom japplikaw ir-regoli stabbiliti fl-Artikolu 26.

KAPITOLU IV

Operazzjonijiet ta' taħlit u finanzjament imħallat

Artikolu 45

Operazzjonijiet ta' taħlit

L-operazzjonijiet ta' taħlit taħt il-Programm għandhom jiġu implimentati skont il-Programm InvestEU u t-Titolu X tar-Regolament Finanzjarju.

Artikolu 46

Finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa u finanzjament imħallat tal-EIC

1.   Il-komponenti tal-għotja u tal-avvanzi rimborsabbli tal-finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa u tal-finanzjament imħallat tal-EIC għandhom ikunu soġġetti għall-Artikoli 34 sa 37.

2.   Il-finanzjament imħallat tal-EIC għandu jiġi implimentat skont l-Artikolu 48 ta’ dan ir-Regolament. L-appoġġ taħt il-finanzjament imħallat tal-EIC jista' jingħata sa meta l-azzjoni tkun tista' tiġi ffinanzjata bħala operazzjoni ta' taħlit jew bħala operazzjoni ta' finanzjament u investiment kompletament koperta mill-garanzija tal-Unjoni taħt il-Programm InvestEU. Permezz ta’ deroga mill-Artikolu 209 tar-Regolament Finanzjarju, il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 2 ta' dak l-Artikolu u, b'mod partikolari, il-punti (a) u (d) tiegħu, ma għandhomx japplikaw meta ssir l-għotja ta' finanzjament imħallat tal-EIC.

3.   Il-finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa jista' jingħata lil azzjoni ta' kofinanzjament ta' programm fejn programm konġunt ta' Stati Membri u pajjiżi assoċjati jipprevedi l-użu ta' strumenti finanzjarji b'appoġġ ta' azzjonijiet magħżula. L-evalwazzjoni u l-għażla ta' tali azzjonijiet għandhom isiru skont l-Artikoli 15, 23, 24, 27, 28 u 29. Il-kundizzjonijiet għall-implimentazzjoni tal-finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa għandhom jikkonformaw mal-Artikolu 32 b'analoġija mal-Artikolu 48(10) u ma' kwalunkwe kundizzjoni addizzjonali u ġustifikata stabbilita fil-programm ta' ħidma.

4.   Il-ħlasijiet lura inklużi l-avvanzi rimborżati u d-dħul tal-finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa u l-finanzjament imħallat tal-EIC għandhom jitqiesu bħala dħul assenjat intern skont il-punt (f) tal-Artikolu 21(3) u l-Artikolu 21(4) tar-Regolament Finanzjarju.

5.   Il-finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa u l-finanzjament imħallat tal-EIC għandhom ikunu provduti b'mod li jippromwovi l-kompetittività tal-Unjoni filwaqt li ma jfixkilx il-kompetizzjoni fis-suq intern.

Artikolu 47

Il-Pathfinder

1.   Il-Pathfinder għandu jipprovdi għotjiet lil proġetti innovattivi ta' riskju għoli, implimentati minn konsorzji jew benefiċjarji singoli, bil-għan li jiġu żviluppati innovazzjonijiet radikali u opportunitajiet ġodda għas-suq. Il-Pathfinder għandu jipprovdi appoġġ għall-istadji bikrija ta' riċerka u żvilupp xjentifiċi, teknoloġiċi jew teknoloġikament avvanzati, inklużi l-prova ta' kunċett u l-prototipi għall-validazzjoni teknoloġika.

Il-Pathfinder għandu jiġi implimentat primarjament permezz ta' sejħa miftuħa għal proposti minn isfel għal fuq b'dati ta' skadenza regolari kull sena u għandu jipprevedi wkoll sfidi kompetittivi sabiex jiġu żviluppati objettivi strateġiċi ewlenin li jeħtieġu ħsieb kemm teknoloġikament avvanzat kif ukoll radikali.

2.   L-attivitajiet ta' transizzjoni tal-Pathfinder għandhom jgħinu lil kull tip ta' riċerkaturi u l-innovaturi jiżviluppaw il-mogħdija għall-iżvilupp kummerċjali fl-Unjoni, bħall-attivitajiet ta' dimostrazzjoni u l-istudji tal-fattibbiltà biex jivvalutaw każijiet kummerċjali potenzjali, u għandhom jappoġġaw il-ħolqien ta' spin-offs u ta' negozji ġodda.

It-tnedija u l-kontenut tas-sejħiet għal proposti għall-attivitajiet ta' transizzjoni tal-Pathfinder għandhom jiġu determinati b'kont meħud tal-għanijiet u l-baġit stabbiliti mill-programm ta' ħidma b'rabta mal-portafoll ta' azzjonijiet ikkonċernat.

Jistgħu jingħataw għotjiet addizzjonali ta' ammont fiss li ma jaqbiżx il-EUR 50 000 lil kull proposta diġà magħżula taħt il-Pathfinder, u fejn rilevanti l-attivitajiet ta' transizzjoni tal-Pathfinder, permezz ta' sejħa għal proposti, biex jitwettqu azzjonijiet komplementari, inklużi azzjonijiet urġenti ta' koordinazzjoni u ta' appoġġ, għat-tisħiħ tal-komunità ta' benefiċjarji tal-portafoll, bħall-valutazzjoni ta' spin-offs possibbli, innovazzjonijiet li potenzjalment joħolqu suq jew l-iżvilupp ta' pjan ta' negozju. Il-Kumitat tal-Programm stabbilit taħt il-programm speċifiku għandu jkun infurmat b'tali każijiet.

3.   Il-kriterji tal-għoti msemmija fl-Artikolu 28 għandhom japplikaw għall-Pathfinder.

Artikolu 48

L-Aċċeleratur

1.   L-Aċċeleratur għandu jkollu l-għan li, essenzjalment, jappoġġa l-innovazzjoni li toħloq suq. Huwa għandu jappoġġa biss benefiċjarji singoli u għandu prinċipalment jipprovdi finanzjament imħallat. Taħt ċerti kundizzjonijiet, jista' jipprovdi wkoll appoġġi f'forma ta' għotja biss u f'forma ta' ishma biss.

L-aċċeleratur għandu jipprovdi it-tipi ta' appoġġ li ġejjin:

| (a) | appoġġ ta' finanzjament imħallat lill-SMEs, inklużi negozji ġodda, u, f'każijiet eċċezzjonali, mid-caps żgħar li jwettqu innovazzjoni mhux bankabbli li tkun rivoluzzjonarja u interruttiva. |
| --- | --- |

(a)

appoġġ ta' finanzjament imħallat lill-SMEs, inklużi negozji ġodda, u, f'każijiet eċċezzjonali, mid-caps żgħar li jwettqu innovazzjoni mhux bankabbli li tkun rivoluzzjonarja u interruttiva.

| (b) | appoġġ f'forma biss ta' għotja lill-SMEs, inklużi negozji ġodda, li jwettqu kwalunkwe tip ta' innovazzjoni, li tvarja minn innovazzjoni inkrimentali għal innovazzjoni rivoluzzjonarja u interruttiva u li jimmiraw biex sussegwentement jespandu. |
| --- | --- |

(b)

appoġġ f'forma biss ta' għotja lill-SMEs, inklużi negozji ġodda, li jwettqu kwalunkwe tip ta' innovazzjoni, li tvarja minn innovazzjoni inkrimentali għal innovazzjoni rivoluzzjonarja u interruttiva u li jimmiraw biex sussegwentement jespandu.

| (c) | appoġġ f'forma biss ta' ishma lill-SMEs mhux bankabbli, inklużi negozji ġodda, li diġà rċevew appoġġ f'forma biss ta' għotja. |
| --- | --- |

(c)

appoġġ f'forma biss ta' ishma lill-SMEs mhux bankabbli, inklużi negozji ġodda, li diġà rċevew appoġġ f'forma biss ta' għotja.

L-appoġġ f'forma ta' għotja biss taħt l-Aċċeleratur għandu jiġi pprovdut biss taħt il-kundizzjonijiet kumulattivi li ġejjin:

| (a) | il-proġett għandu jinkludi informazzjoni dwar il-kapaċitajiet u r-rieda tal-applikant li jespandi; |
| --- | --- |

(a)

il-proġett għandu jinkludi informazzjoni dwar il-kapaċitajiet u r-rieda tal-applikant li jespandi;

| (b) | il-benefiċjarju għandu jkun biss negozju ġdid jew SME; |
| --- | --- |

(b)

il-benefiċjarju għandu jkun biss negozju ġdid jew SME;

| (c) | l-appoġġ f'forma ta' għotja biss taħt l-Aċċeleratur għandu jiġi pprovdut darba biss lil benefiċjarju matul il-perijodu ta' implimentazzjoni tal-Programm għal massimu ta' EUR 2,5 miljun. |
| --- | --- |

(c)

l-appoġġ f'forma ta' għotja biss taħt l-Aċċeleratur għandu jiġi pprovdut darba biss lil benefiċjarju matul il-perijodu ta' implimentazzjoni tal-Programm għal massimu ta' EUR 2,5 miljun.

2.   Il-benefiċjarju tal-Aċċeleratur għandu jkun entità ġuridika, li tikkwalifika bħala negozju ġdid, SME jew f'każijiet eċċezzjonali bħala mid-cap żgħira li jkollha l-intenzjoni li tespandi, stabbilita fi Stat Membru jew f'pajjiż assoċjat. Il-proposta tista' tiġi ppreżentata mill-benefiċjarju, jew, soġġett għal qbil minn qabel mill-benefiċjarju, minn persuna fiżika jew entità ġuridika, waħda jew aktar, li jkollhom l-intenzjoni li jistabbilixxu jew jappoġġjaw lil dak il-benefiċjarju. Fil-każ tal-aħħar, il-ftehim ta' finanzjament għandu jiġi ffirmat biss mal-benefiċjarju.

3.   Deċiżjoni unika tal-għotja għandha tkopri u tipprovdi finanzjament għal kull forma ta' kontribuzzjoni tal-Unjoni prevista taħt finanzjament imħallat tal-EIC.

4.   Il-proposti għandhom jiġu evalwati fuq il-merti individwali tagħhom minn esperti esterni indipendenti u magħżula għall-finanzjament permezz ta' sejħa miftuħa għal proposti b'dati ta' skadenza, ibbażata fuq l-Artikoli minn 27, 28 u 29, soġġett għall-paragrafu 5 ta' dan l-Artikolu.

5.   Il-proposti ppreżentati għandhom jiġu evalwati fuq il-bażi tal-kriterji tal-għoti li ġejjin:

| (a) | l-eċċellenza; |
| --- | --- |

(a)

l-eċċellenza;

| (b) | l-impatt; |
| --- | --- |

(b)

l-impatt;

| (c) | il-livell tar-riskju tal-azzjoni li jimpedixxi l-investimenti, il-kwalità u l-effiċjenza tal-implimentazzjoni, u l-ħtieġa għall-appoġġ mill-Unjoni. |
| --- | --- |

(c)

il-livell tar-riskju tal-azzjoni li jimpedixxi l-investimenti, il-kwalità u l-effiċjenza tal-implimentazzjoni, u l-ħtieġa għall-appoġġ mill-Unjoni.

6.   Bil-qbil tal-applikanti kkonċernati, il-Kummissjoni jew il-korpi ta' finanzjament li jimplimentaw il-Programm (inklużi il-KKIs tal-EIT’s) jistgħu jippreżentaw, direttament għall-evalwazzjoni taħt il-kriterju tal-għoti msemmi fil-punt (c) tal-paragrafu 4, proposta għal azzjoni ta' innovazzjoni u ta' użu fis-suq li diġà tissodisfa il-kriterji tal-għoti msemmija fil-punti (a) u (b) tal-paragrafu 4, soġġett għall-kundizzjonijiet kumulattivi li ġejjin:

| (a) | il-proposta għandha toħroġ minn kwalunkwe azzjoni oħra ffinanzjata taħt l-Orizzont 2020, mill-Programm jew, soġġett għal fażi ta’ test pilota esploratorju li jrid jiġi varat taħt l-ewwel programm ta' ħidma, minn programmi nazzjonali u/jew reġjonali, li jibdew bl-immappjar tad-domanda għal tali skema, li d-dispożizzjonijiet dettaljati tagħha għandhom jiġu stabbiliti fil-programm speċifiku msemmi fil-punti (a) tal-Artikolu1(2); |
| --- | --- |

(a)

il-proposta għandha toħroġ minn kwalunkwe azzjoni oħra ffinanzjata taħt l-Orizzont 2020, mill-Programm jew, soġġett għal fażi ta’ test pilota esploratorju li jrid jiġi varat taħt l-ewwel programm ta' ħidma, minn programmi nazzjonali u/jew reġjonali, li jibdew bl-immappjar tad-domanda għal tali skema, li d-dispożizzjonijiet dettaljati tagħha għandhom jiġu stabbiliti fil-programm speċifiku msemmi fil-punti (a) tal-Artikolu1(2);

| (b) | il-proposta tkun ibbażata fuq rieżami tal-proġett li sar fis-sentejn ta’ qabel li jevalwa l-eċċellenza u l-impatt tal-proposta u tkun soġġetta għal kundizzjonijiet u proċessi li jkunu dettaljati aktar fil-programm ta' ħidma. |
| --- | --- |

(b)

il-proposta tkun ibbażata fuq rieżami tal-proġett li sar fis-sentejn ta’ qabel li jevalwa l-eċċellenza u l-impatt tal-proposta u tkun soġġetta għal kundizzjonijiet u proċessi li jkunu dettaljati aktar fil-programm ta' ħidma.

7.   Jista' jingħata Siġill ta' Eċċellenza soġġett għall-kundizzjonijiet kumulattivi li ġejjin:

| (a) | il-benefiċjarju jkun negozju ġdid, SME jew mid-cap żgħira; |
| --- | --- |

(a)

il-benefiċjarju jkun negozju ġdid, SME jew mid-cap żgħira;

| (b) | il-proposta kienet eliġibbli u għaddiet mil-limiti applikabbli għall-kriterji msemmija fil-punti (a) u (b) tal-paragrafu 5; |
| --- | --- |

(b)

il-proposta kienet eliġibbli u għaddiet mil-limiti applikabbli għall-kriterji msemmija fil-punti (a) u (b) tal-paragrafu 5;

| (c) | l-attività tkun eliġibbli taħt azzjoni ta' innovazzjoni. |
| --- | --- |

(c)

l-attività tkun eliġibbli taħt azzjoni ta' innovazzjoni.

8.   Fil-każ ta' proposta li tkun għaddiet mill-evalwazzjoni, l-esperti esterni indipendenti għandhom jipproponu appoġġ korrispondenti tal-Aċċeleratur, ibbażat fuq ir-riskju affaċċjat u r-riżorsi u l-ħin meħtieġa biex l-innovazzjoni tinġieb u tintuża fis-suq.

Il-Kummissjoni tista' tiċħad, għal raġunijiet ġustifikati, proposta tal-esperti esterni indipendenti, inkluż minħabba nuqqas ta' konformità mal-għanijiet tal-politiki tal-Unjoni. Il-Kumitat tal-Programm għandu jiġi infurmat bir-raġunijiet għal tali ċaħda.

9.   Il-komponent tal-għotja jew tal-avvanz rimborsabbli tal-appoġġ tal-Aċċeleratur ma għandux jeċċedi 70 % tal-kostijiet eliġibbli totali tal-azzjoni magħżula ta' innovazzjoni.

10.   Il-kundizzjonijiet tal-implimentazzjoni tal-komponenti tal-ishma u tal-appoġġ ripagabbli tal-appoġġ tal-Aċċeleratur huma stipulati fid-Deċiżjoni (UE) 2021/764.

11.   Il-kuntratt għall-azzjoni magħżula għandu jistabbilixxi objettivi intermedji speċifiċi li jistgħu jitkejlu kif ukoll il-prefinanzjament u l-pagamenti bin-nifs korrispondenti tal-appoġġ tal-Aċċeleratur.

Fil-każ tal-finanzjament imħallat tal-EIC, jistgħu jiġu varati attivitajiet li jikkorrispondu għal azzjoni ta' innovazzjoni u jitħallas l-ewwel prefinanzjament tal-għotja jew l-avvanz rimborsabbli, qabel l-implimentazzjoni ta' komponenti oħra tal-finanzjament imħallat mogħti mill-EIC. L-implimentazzjoni ta' dawk il-komponenti għandha tkun soġġetta għall-kisba ta' objettivi intermedji speċifiċi stabbiliti fil-kuntratt.

12.   F'konformità mal-kuntratt, l-azzjoni għandha tiġi sospiża, emendata jew, jekk ikun debitament ġustifikat, terminata jekk ma jinkisbux objettivi intermedji li jistgħu jitkejlu. Tista' tiġi terminata wkoll fejn l-użu mistenni fis-suq, speċjalment fl-Unjoni, ma jkunx jista' jitwettaq.

F'każijiet eċċezzjonali u fuq parir mill-bord tal-EIC, il-Kummissjoni tista' tiddeċiedi li żżid l-appoġġ tal-Aċċeleratur soġġett għal rieżami tal-proġett minn esperti esterni indipendenti. Il-Kumitat tal-Programm għandu jiġi infurmat b'tali każijiet.

KAPITOLU V

Esperti

Artikolu 49

Ħatra ta' esperti esterni indipendenti

1.   L-esperti esterni indipendenti għandhom jiġu identifikati u magħżula abbażi ta' sejħiet għal espressjonijiet ta' interess minn individwi u permezz ta' sejħiet indirizzati lil organizzazzjonijiet rilevanti, bħal aġenziji ta' riċerka, istituzzjonijiet ta' riċerka, universitajiet, organizzazzjonijiet ta' standardizzazzjoni, organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili, jew impriżi bil-għan li tiġi stabbilita bażi ta' data ta' kandidati.

Permezz ta’ deroga mill-Artikolu 237(3) tar-Regolament Finanzjarju, il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti jistgħu, b'mod eċċezzjonali u f'każijiet debitament iġġustifikati, jagħżlu b'mod trasparenti kwalunkwe individwu espert bil-ħiliet adatti mhux inkluż fil-bażi ta' data, dment li sejħa għal espressjoni ta' interess ma tkunx identifikat esperti esterni indipendenti adegwati.

Tali esperti għandhom jiddikjaraw l-indipendenza u l-kapaċità tagħhom biex jappoġġaw l-objettivi tal-Programm.

2.   F'konformità mal-Artikolu 237(2) u (3) tar-Regolament Finanzjarju, l-esperti esterni indipendenti għandhom jiġu remunerati abbażi ta' kundizzjonijiet standard. Jekk ikun iġġustifikat, u f'każijiet eċċezzjonali, jista' jingħata livell adatt ta' remunerazzjoni li jiżboq il-kundizzjonijiet standard ibbażati fuq standards rilevanti tas-suq, speċjalment għal esperti speċifiċi ta' livell għoli. Tali spejjeż għandhom jiġu koperti mill-Programm.

3.   Barra mill-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 38(2) u (3) tar-Regolament Finanzjarju, l-ismijiet ta' esperti esterni indipendenti li jevalwaw l-applikazzjonijiet għal għotjiet, li jiġu maħtura f'kapaċità personali, għandhom jiġu ppubblikati, flimkien mal-qasam ta' kompetenza esperta tagħhom, mill-inqas darba fis-sena fil-website tal-Kummissjoni jew tal-korp ta' finanzjament. Tali informazzjoni għandha tinġabar, tiġi pproċessata u ppubblikata f'konformità mar-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (33).

4.   Il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti għandhom jieħdu l-miżuri adatti biex jevitaw konflitti ta' interess fir-rigward tal-involviment ta' esperti esterni indipendenti f'konformità mal-Artikolu 61 u l-Artikolu 150(5) tar-Regolament Finanzjarju.

Il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti għandhom jiżguraw li espert li jiffaċċja konflitt ta' interess fir-rigward ta' materja li fuqha l-espert ikun meħtieġ jipprovdi opinjoni ma jagħtix evalwazjoni, parir jew assistenza dwar il-materja speċifika fil-kwistjoni.

5.   Meta jaħtru esperti esterni indipendenti, il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti għandhom jieħdu l-miżuri adatti biex jippruvaw jiksbu kompożizzjoni bbilanċjata fi ħdan il-gruppi tal-esperti u l-bordijiet ta' evalwazzjoni fir-rigward ta' ħiliet, esperjenza, għarfien, inkluż fir-rigward ta' speċjalizzazzjoni, b'mod partikolari dwar l-SSH, id-diversità ġeografika u s-sess, b'kont meħud tas-sitwazzjoni fil-qasam tal-azzjoni.

6.   Fejn xieraq, għal kull proposta għandu jiġi żgurat għadd adegwat ta' esperti esterni indipendenti sabiex tkun garantita l-kwalità tal-evalwazzjoni.

7.   L-informazzjoni dwar il-livell ta' remunerazzjoni tal-esperti esterni indipendenti kollha għandu jsir disponibbli għall-Parlament Ewropew u għall-Kunsill.

TITOLU III

MONITORAĠĠ, KOMUNIKAZZJONI, EVALWAZZJONI U KONTROLL TAL-PROGRAMM

Artikolu 50

Monitoraġġ u rappurtar

1.   Il-Kummissjoni għandha timmonitorja kontinwament il-ġestjoni u l-implimentazzjoni tal-Programm, tal-programm speċifiku msemmi fil-punti (a) tal-Artikolu1(2) u tal-attivitajiet tal-EIT. Sabiex tiżdied it-trasparenza, id-data għandha ssir disponibbli għall-pubbliku wkoll b'mod aċċessibbli fil-website tal-Kummissjoni skont l-aħħar aġġornament. B'mod partikolari, id-data għal proġetti ffinanzjati taħt l-ERC, is-Sħubiji Ewropej, il-missjonijiet, l-EIC u l-EIT għandha tiġi inkluża fl-istess bażi ta' data.

Il-bażi ta' data għandha tinkludi:

| (a) | indikaturi marbuta biż-żmien għar-rappurtar fuq bażi ta' kull sena dwar il-progress tal-Programm lejn il-kisba tal-għanijiet msemmija fl-Artikolu 3 u stabbiliti fl-Anness V tul id-direzzjonijiet tal-impatt; |
| --- | --- |

(a)

indikaturi marbuta biż-żmien għar-rappurtar fuq bażi ta' kull sena dwar il-progress tal-Programm lejn il-kisba tal-għanijiet msemmija fl-Artikolu 3 u stabbiliti fl-Anness V tul id-direzzjonijiet tal-impatt;

| (b) | informazzjoni dwar il-livell ta' integrazzjoni tal-SSH, il-proporzjon bejn TRLs aktar baxxi u ogħla fir-riċerka kollaborattiva, il-progress fil-parteċipazzjoni tal-pajjiżi li jħejju għat-twessigħ tal-parteċipazzjoni, l-għamla ġeografika ta' konsorzji fi proġetti kollaborattivi, l-evoluzzjoni tas-salarji tar-riċerkaturi, l-użu ta' proċedura ta' preżentazzjoni f'żewġ stadji u ta' evalwazzjoni, il-miżuri maħsuba biex jiffaċilitaw rabtiet ta' kollaborazzjoni fil-qasam Ewropew tar-R&I, l-użu tar-rieżami tal-evalwazzjoni u l-għadd u t-tipi ta' ilmenti, il-livell ta' integrazzjoni fir-rigward tal-klima u l-infiq relatat, il-parteċipazzjoni tal-SMEs, il-parteċipazzjoni tas-settur privat, l-ugwaljanza bejn is-sessi fil-parteċipazzjoni f'azzjonijiet iffinanzjati, il-bordijiet ta' evalwazzjoni, il-bordijiet u l-gruppi konsultattivi, is-Siġilli ta' Eċċellenza, is-Sħubiji Ewropea kif ukoll ir-rata ta' kofinanzjament, il-finanzjament komplementari u kumulattiv minn programmi oħra tal-Unjoni, l-infrastrutturi tar-riċerka, iż-żmien għall-għotja, il-livell ta' kooperazzjoni internazzjonali, l-involviment taċ-ċittadini u l-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili; |
| --- | --- |

(b)

informazzjoni dwar il-livell ta' integrazzjoni tal-SSH, il-proporzjon bejn TRLs aktar baxxi u ogħla fir-riċerka kollaborattiva, il-progress fil-parteċipazzjoni tal-pajjiżi li jħejju għat-twessigħ tal-parteċipazzjoni, l-għamla ġeografika ta' konsorzji fi proġetti kollaborattivi, l-evoluzzjoni tas-salarji tar-riċerkaturi, l-użu ta' proċedura ta' preżentazzjoni f'żewġ stadji u ta' evalwazzjoni, il-miżuri maħsuba biex jiffaċilitaw rabtiet ta' kollaborazzjoni fil-qasam Ewropew tar-R&I, l-użu tar-rieżami tal-evalwazzjoni u l-għadd u t-tipi ta' ilmenti, il-livell ta' integrazzjoni fir-rigward tal-klima u l-infiq relatat, il-parteċipazzjoni tal-SMEs, il-parteċipazzjoni tas-settur privat, l-ugwaljanza bejn is-sessi fil-parteċipazzjoni f'azzjonijiet iffinanzjati, il-bordijiet ta' evalwazzjoni, il-bordijiet u l-gruppi konsultattivi, is-Siġilli ta' Eċċellenza, is-Sħubiji Ewropea kif ukoll ir-rata ta' kofinanzjament, il-finanzjament komplementari u kumulattiv minn programmi oħra tal-Unjoni, l-infrastrutturi tar-riċerka, iż-żmien għall-għotja, il-livell ta' kooperazzjoni internazzjonali, l-involviment taċ-ċittadini u l-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili;

| (c) | il-livelli ta' nfiq diżaggregati fil-livell ta' proġett sabiex tkun tista' ssir analiżi speċifika, inkluż għal kull qasam ta' intervent; |
| --- | --- |

(c)

il-livelli ta' nfiq diżaggregati fil-livell ta' proġett sabiex tkun tista' ssir analiżi speċifika, inkluż għal kull qasam ta' intervent;

| (d) | il-livell ta' sottoskrizzjoni żejda, b'mod partikolari l-għadd ta' proposti u għal kull sejħa għal proposti, il-punteġġ medju tagħhom, is-sehem tal-proposti iżjed u inqas mil-livelli limiti ta' kwalità. |
| --- | --- |

(d)

il-livell ta' sottoskrizzjoni żejda, b'mod partikolari l-għadd ta' proposti u għal kull sejħa għal proposti, il-punteġġ medju tagħhom, is-sehem tal-proposti iżjed u inqas mil-livelli limiti ta' kwalità.

2.   Sabiex tiġi żgurata l-valutazzjoni effettiva tal-progress tal-Programm lejn il-kisba tal-għanijiet tiegħu, il-Kummissjoni hija mogħtija s-setgħa li tadotta atti delegati skont l-Artikolu 55 biex temenda l-Anness V fir-rigward tal-indikaturi tad-direzzjoni tal-impatt, fejn ikun meqjus neċessarju, u biex tistabbilixxi linji ta' referenza u miri kif ukoll biex tissupplimenta dan ir-Regolament b’dispożizzjonijiet dwar l-istabbiliment ta’ qafas ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni.

3.   Is-sistema ta' rappurtar dwar il-prestazzjoni għandha tiżgura li d-data għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni u r-riżultati tal-Programm jinġabru b'mod effiċjenti, effettiv u f'waqtu, mingħajr ma jiżdied il-piż amministrattiv għall-benefiċjarji. Għal dan il-għan, għandhom jiġu imposti rekwiżiti proporzjonati ta' rappurtar fuq dawk li jirċievu l-fondi tal-Unjoni, inkluż fil-livell tar-riċerkaturi involuti fl-azzjonijiet sabiex ikunu jistgħu jiġu segwiti fil-karriera u l-mobbiltà tagħhom, u, fejn xieraq, fuq l-Istati Membri.

4.   L-analiżi kwalitattiva mill-Kummissjoni u mill-korpi ta' finanzjament tal-Unjoni jew nazzjonali għandha tikkomplementa kemm jista' jkun id-data kwantitattiva.

5.   Il-miżuri bil-għan li jiffaċilitaw rabtiet ta' kollaborazzjoni fil-qasam Ewropew tar-R&I għandhom jiġu monitorjati u rieżaminati fil-kuntest tal-programmi ta' ħidma.

Artikolu 51

Informazzjoni, komunikazzjoni, pubbliċità u disseminazzjoni u sfruttament

1.   Dawk li jirċievu l-finanzjament tal-Unjoni għandhom jirrikonoxxu l-oriġini ta’ dawk il-fondi u jiżguraw il-viżibbiltà tal-finanzjament tal-Unjoni, b'mod partikolari meta jippromwovu l-azzjonijiet u r-riżultati tagħhom (inkluż għall-premji), billi jipprovdu informazzjoni mmirata li tkun koerenti, effettiva u proporzjonata lil diversi udjenzi, inklużi l-media u l-pubbliku.

2.   Il-Kummissjoni għandha timplimenta azzjonijiet ta' informazzjoni u ta' komunikazzjoni relatati mal-Programm, ma' azzjonijiet taħt il-Programm u mar-riżultati miksuba. Barra minn hekk, għandha tipprovdi informazzjoni dettaljata u f'waqtha lill-Istati Membri u lill-benefiċjarji. Għandhom jiġu pprovduti servizzi ta' tlaqqigħ ibbażati fuq l-evidenza li jkunu informati mill-analitika u affinitajiet tan-netwerks lill-entitajiet interessati sabiex jgħaqqdu konsorzji għal proġetti kollaborattivi, b'attenzjoni partikolari għall-identifikazzjoni ta' opportunitajiet ta' netwerking għal entitajiet ġuridiċi minn pajjiżi bi prestazzjoni baxxa fir-R&I. Fuq il-bażi ta' tali analiżi, jistgħu jiġu organizzati avvenimenti mmirati ta' tlaqqigħ li jservu ta' sejħiet speċifiċi għall-proposti.

3.   Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi wkoll strateġija ta' disseminazzjoni u sfruttament li żżid id-disponibbiltà u t-tixrid kemm tar-riżultati tar-R&I kif ukoll tal-għarfien tal-Programm biex jiġi aċċellerat l-isfruttament lejn l-adozzjoni mis-suq u jitqawwa l-impatt tal-Programm.

4.   Ir-riżorsi finanzjarji allokati lill-Programm għandhom jikkontribwixxu wkoll għall-komunikazzjoni korporattiva tal-prijoritajiet politiċi tal-Unjoni kif ukoll għal attivitajiet ta' informazzjoni, komunikazzjoni, pubbliċità, disseminazzjoni u sfruttament sa fejn dawk il-prijoritajiet ikunu relatati mal-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 3.

Artikolu 52

Evalwazzjoni tal-programm

1.   L-evalwazzjonijiet tal-programm għandhom jitwettqu b'mod f'waqtu sabiex jikkontribwixxu għall-proċess deċiżjonali tal-Programm, il-programm qafas suċċessur tiegħu u inizjattivi oħra rilevanti għar-R&I.

2.   L-evalwazzjoni interim tal-Programm għandha titwettaq bl-assistenza ta' esperti indipendenti magħżula abbażi ta' proċess trasparenti ladarba jkun hemm biżżejjed informazzjoni disponibbli dwar l-implimentazzjoni tal-Programm, iżda mhux aktar tard minn erba' snin wara l-bidu tal-implimentazzjoni tal-programm. Hija għandha tinkludi analiżi tal-portafoll u valutazzjoni tal-impatt fit-tul ta' programmi qafas preċedenti u għandha tifforma l-bażi biex jiġi aġġustat jew riorjentat il-Programm, skont il-każ. Hija għandha tivvaluta l-Programm f'termini ta' effikaċja, effiċjenza, rilevanza, koerenza u valur miżjud tal-Unjoni.

3.   Fi tmiem l-implimentazzjoni tal-Programm, iżda mhux aktar tard minn erba' snin wara t-tmiem tal-perijodu speċifikat fl-Artikolu 1, għandha titlesta, mill-Kummissjoni, evalwazzjoni finali tal-Programm. Hija għandha tinkludi valutazzjoni tal-impatt fit-tul ta' programmi qafas preċedenti.

4.   Il-Kummissjoni għandha tippubblika u tikkomunika l-konklużjonijiet tal-evalwazzjonijiet, akkumpanjati mill-osservazzjonijiet tagħha, u għandha tippreżentahom lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni.

Artikolu 53

Awditi

1.   Is-sistema ta' kontroll għall-Programm għandha tiżgura bilanċ adegwat bejn il-fiduċja u l-kontroll, filwaqt li jitqiesu l-kostijiet amministrattivi u kostijiet oħra tal-kontrolli fil-livelli kollha, speċjalment għall-benefiċjarji. Ir-regoli tal-awditjar għandhom ikunu ċari, konsistenti u koerenti tul il-Programm.

2.   L-istrateġija tal-awditi għall-Programm għandha tkun ibbażata fuq l-awditu finanzjarju ta' kampjun rappreżentattiv tan-nefqa fil-firxa tal-Programm kollu. Il-kampjun rappreżentattiv għandu jkun ikkomplementat b'għażla bbażata fuq valutazzjoni tar-riskji relatati man-nefqa. L-azzjonijiet li jirċievu finanzjament konġunt minn programmi differenti tal-Unjoni għandhom jiġu awditjati darba biss, u dan għandu jkopri l-programmi kollha involuti u r-regoli applikabbli rispettivi tagħhom.

3.   Barra minn hekk, il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament rilevanti jistgħu jiddependu fuq awditi ta' sistemi u proċessi fil-livell tal-benefiċjarji. Dawk l-awditi għandhom ikunu fakultattivi għal ċerti tipi ta' benefiċjarji u għandhom jeżaminaw is-sistemi u l-proċessi ta' benefiċjarju, ikkomplementati minn awditu tat-tranżazzjonijiet. Għandhom isiru minn awditur indipendenti kompetenti li jkun ikkwalifikat biex iwettaq awditi statutorji ta' dokumenti kontabilistiċi f'konformità mad-Direttiva 2006/43/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (34). L-awditi ta' sistemi u proċessi jistgħu jintużaw mill-Kummissjoni jew mill-korp ta' finanzjament rilevanti sabiex jiddeterminaw l-assigurazzjoni ġenerali dwar il-ġestjoni finanzjarja tajba tan-nefqa u għall-kunsiderazzjoni mill-ġdid tal-livell tal-awditi u ċ-ċertifikati dwar dikjarazzjonijiet finanzjarji.

4.   F'konformità mal-Artikolu 127 tar-Regolament Finanzjarju, il-Kummissjoni jew il-korp ta' finanzjament jistgħu jiddependu fuq awditi dwar l-użu ta' kontribuzzjonijiet tal-Unjoni mwettqa minn persuni jew entitajiet oħra li jkunu indipendenti u kompetenti, inkluż minn min ma jkollux mandat mill-istituzzjonijiet jew korpi tal-Unjoni.

5.   L-awditi jistgħu jitwettqu sa sentejn wara l-pagament tal-bilanċ.

6.   Il-Kummissjoni għandha tippubblika linji gwida dwar l-awditjar, bil-għan li tiżgura applikazzjoni u interpretazzjoni affidabbli u uniformi tal-proċeduri u r-regoli tal-awditjar matul il-perijodu kollu tal-Programm.

Artikolu 54

Protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni

Fejn pajjiż terz jieħu sehem fil-Programm permezz ta' deċiżjoni adottata skont ftehim internazzjonali jew abbażi ta' kwalunkwe strument ġuridiku ieħor, il-pajjiż terz għandu jagħti d-drittijiet u l-aċċess neċessarji meħtieġa biex l-uffiċjal ta' awtorizzazzjoni responsabbli, l-OLAF u l-Qorti Ewropea tal-Awdituri jeżerċitaw il-kompetenzi rispettivi tagħhom b'mod komprensiv. Fil-każ tal-OLAF, dawn id-drittijiet għandhom jinkludu d-dritt li jwettaq investigazzjonijiet, inkluż kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post, kif previst fir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013.

Artikolu 55

Eżerċizzju tad-delega

1.   Is-setgħa ta' adozzjoni ta' atti delegati hija mogħtija lill-Kummissjoni soġġett għall-kundizzjonijiet stabbiliti f'dan l-Artikolu.

2.   Is-setgħa ta' adozzjoni ta' atti delegati msemmija fl-Artikolu 50(2) hija mogħtija lill-Kummissjoni sal-31 ta' Diċembru 2028.

3.   Id-delega tas-setgħa msemmija fl-Artikolu 50(2) tista' tiġi revokata fi kwalunkwe mument mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Deċiżjoni ta' revoka għandha ttemm id-delega tas-setgħa speċifikata f'dik id-deċiżjoni. Għandha ssir effettiva fil-jum wara l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f'data aktar tard speċifikata fih. Ma għandhiex taffettwa l-validità ta' kwalunkwe att delegat li diġà jkun fis-seħħ.

4.   Qabel ma tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta esperti nnominati minn kull Stat Membru skont il-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet.

5.   Hekk kif tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tinnotifikah simultanjament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

6.   Att delegat adottat skont l-Artikolu 50(2) għandu jidħol fis-seħħ biss jekk l-ebda oġġezzjoni ma tkun ġiet espressa jew mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill fi żmien perijodu ta' xahrejn min-notifika ta' dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill jew jekk, qabel l-iskadenza ta' dak il-perijodu, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikunu t-tnejn li huma għarrfu lill-Kummissjoni li mhumiex ser joġġezzjonaw. Dak il-perijodu għandu jiġi estiż b'xahrejn fuq inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill.

TITOLU IV

DISPOŻIZZJONIJIET TRANSIZZJONALI U FINALI

Artikolu 56

Tħassir

Ir-Regolamenti (UE) Nru 1290/2013 u (UE) Nru 1291/2013 jitħassru b'effett mill-1 ta' Jannar 2021.

Artikolu 57

Dispożizzjonijiet transizzjonali

1.   Dan ir-Regolament m'għandux jaffettwa l-kontinwazzjoni jew il-modifika ta' azzjonijiet mibdija taħt ir-Regolamenti (UE) Nru 1290/2013 u (UE) Nru 1291/2013 li għandhom jibqgħu japplikaw għal dawk l-azzjonijiet sal-għeluq tagħhom. Il-programmi ta' ħidma u l-azzjonijiet previsti fil-pjanijiet ta' ħidma adottati taħt ir-Regolament (UE) Nru 1290/2013 u taħt l-atti bażiċi korrispondenti tal-korpi ta' finanzjament għandhom ukoll jibqgħu regolati mir-Regolament (UE) Nru 1290/2013 u minn dawk l-atti bażiċi sat-tlestija tagħhom.

2.   Il-pakkett finanzjarju għall-Programm jista' jkopri wkoll l-ispejjeż tal-assistenza teknika u amministrattiva li jkunu meħtieġa biex tiġi żgurata t-transizzjoni bejn il-Programm u l-miżuri adottati skont ir-Regolament (UE) Nru 1291/2013.

Artikolu 58

Dħul fis-seħħ

Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fil-jum tal-pubblikazzjoni tiegħu f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

Għandu japplika mill-1 ta' Jannar 2021.

Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha.

Magħmul fi Brussell, it-28 ta’ April 2021.

Għall-Parlament Ewropew

Il-President

D. M. SASSOLI

Għall-Kunsill

Il-President

A. P. ZACARIAS

---

(1)  
  ĠU C 62, 15.2.2019, p. 33 u ĠU C 364, 28.10.2020, p. 124.

1

(2)  
  ĠU C 461, 21.12.2018, p. 79.

2

(3)  Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' April 2019 (għadha mhijiex ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali) u pożizzjoni tal-Kunsill fl-ewwel qari tas-16 ta' Marzu 2021(għadha mhijiex ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali). Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew ta' ... (għadha mhijiex ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali).

3

(4)  Ir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 tas-17 ta' Diċembru 2020 li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin mill-2021 sal-2027 (ĠU L 433I , 22.12.2020, p. 11).

4

(5)  Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/2094 tal-14 ta’ Diċembru 2020 li jistabbilixxi Strument tal-Unjoni Ewropea għall-Irkupru biex jappoġġa l-irkupru wara l-kriżi tal- COVID-19 (ĠU L 433I, 22.12.2020, p. 23).

5

(6)  
  ĠU L 282, 19.10.2016, p. 4.

6

(7)  Ir-Regolament (UE) Nru 1291/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi Orizzont 2020 - il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (2014-2020) u li jħassar id-Deċiżjoni Nru 1982/2006/KE (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 104).

7

(8)  
  ĠU C 331, 18.9.2018, p. 30.

8

(9)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE tas-6 ta' Mejju 2003 dwar id-definizzjoni ta' intrapriżi mikro, żgħar u ta' daqs medju (ĠU L 124, 20.5.2003, p. 36).

9

(10)  Ir-Regolament (UE) 2021/697 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2021 li jistabbilixxi l-Fond Ewropew għad-Difiża u li jħassar ir-Regolament (UE) 2018/1092 (ara paġna 149 ta' dan il-Ġurnal Uffiċjali).

10

(11)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2021/764 l-10 ta' Mejju 2021 dwar l-istabbiliment tal-Programm Speċifiku li jimplimenta l-Orizzont Ewropa – il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni, u li tħassar id-Deċiżjoni 2013/743/UE (ĠU LI 167, 12.5.2021, p. 1).

11

(12)  
  ĠU L 433I, 22.12.2020, p. 28.

12

(13)  
  ĠU C 444I, 22.12.2020, p. 1.

13

(14)  Ir-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 (ĠU L 193, 30.7.2018, p. 1).

14

(15)  Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni tal-14 ta' Frar 2018 intitolata "Qafas Finanzjarju Pluriennali ġdid u modern għal Unjoni Ewropa li tagħti riżultati fuq il-prijoritajiet tagħha b'mod effiċjenti wara l-2020 " tidentifika EUR 13-il biljun minfuqa fuq attivitajiet diġitali prinċipali taħt il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni, l-Orizzont 2020.

15

(16)  Ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Settembru 2013 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) u li jħassar ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 1073/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1074/1999 (ĠU L 248, 18.9.2013, p. 1).

16

(17)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 tat-18 ta' Diċembru 1995 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (ĠU L 312, 23.12.1995, p. 1).

17

(18)  Ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 2185/96 tal-11 ta' Novembru 1996 dwar il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea kontra l-frodi u irregolaritajiet oħra (ĠU L 292, 15.11.1996, p. 2).

18

(19)  Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2017/1939 tat-12 ta' Ottubru 2017 li jimplimenta kooperazzjoni msaħħa dwar l-istabbiliment tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (''l-UPPE'') (ĠU L 283, 31.10.2017, p. 1).

19

(20)  Id-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' Lulju 2017 dwar il-ġlieda kontra l-frodi tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni permezz tal-liġi kriminali (ĠU L 198, 28.7.2017, p. 29).

20

(21)  
  ĠU L 1, 3.1.1994, p. 3.

21

(22)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/755/UE tal-25 ta' Novembru 2013 dwar l-assoċjazzjoni tal-pajjiżi u t-territorji extra-Ewropej mal-Unjoni Ewropea ("Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Extra-Ewropea") (ĠU L 344, 19.12.2013, p. 1).

22

(23)  
  ĠU L 123, 12.5.2016, p. 1.

23

(24)  
  ĠU C 205, 19.7.2013, p. 9.

24

(25)  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/444 tat-13 ta' Marzu 2015 dwar ir-regoli tas-sigurtà għall-protezzjoni tal-informazzjoni klassifikata tal-UE (ĠU L 72, 17.3.2015, p. 53).

25

(26)  Ir-Regolament (UE) Nru 1290/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi r-regoli għal parteċipazzjoni u disseminazzjoni f' "Orizzont 2020 - il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (2014-2020)" u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1906/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 81).

26

(27)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE tas-6 ta’ Mejju 2003 dwar id-definizzjoni ta’ intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju (ĠU L 124, 20.5.2003, p. 36).

27

(28)  Ir-riċerka relatata mat-trattament tal-kanċer tal-gonadi tista' tiġi ffinanzjata.

28

(29)  Id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE. (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65).

29

(30)  Id-Direttiva 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist minn entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u postali u li tħassar id-Direttiva 2004/17/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 243).

30

(31)  Il-proċedura tiġi spjegata f'dokument ippubblikat qabel il-bidu tal-proċess ta' evalwazzjoni.

31

(32)  Id-Deċiżjoni Nru 1982/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Diċembru 2006 dwar is-Seba' Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea għall-attivitajiet ta' riċerka, ta' żvilupp teknoloġiku u ta' dimostrazzjoni (2007-2013) (ĠU L 412, 30.12.2006, p. 1).

32

(33)  Ir-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Ottubru 2018 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji tal-Unjoni u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 45/2001 u d-Deċiżjoni Nru 1247/2002/KE (ĠU L 295, 21.11.2018, p. 39).

33

data

data

(34)  Id-Direttiva 2006/43/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Mejju 2006 dwar il-verifiki statutorji tal-kontijiet annwali u tal-kontijiet konsolidati, li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 78/660/KEE u 83/349/KEE u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 84/253/KEE (ĠU L 157, 9.6.2006, p. 87).

34

---

ANNESS I

IL-LINJI PRINĊIPALI TAL-ATTIVITAJIET

L-għanijiet ġenerali u speċifiċi msemmija fl-Artikolu 3 ta' dan ir-Regolament għandhom jiġu segwiti fil-Programm kollu, permezz tal-oqsma ta' intervent u l-linji ġenerali ta' attivitajiet deskritti f'dan l-Anness u fl-Anness II għal dan ir-Regolament, kif ukoll fl-Anness I tad-Deċiżjoni (UE) 2021/764.

(1)

Permezz tal-attivitajiet li ġejjin, dan il-pilastru, b'konformità mal-Artikolu 4, għandu jippromwovi l-eċċellenza xjentifika, jattira l-aqwa talent lejn l-Ewropa, jipprovdi l-appoġġ adatt għar-riċerkaturi fi stadju bikri u jappoġġa l-ħolqien u t-tixrid ta' eċċellenza xjentifika, ta' għarfien, metodoloġiji u ħiliet ta' kwalità għolja, teknoloġiji u soluzzjonijiet għall-isfidi soċjali, ambjentali u ekonomiċi globali. Għandu jikkontribwixxi wkoll lejn l-għanijiet speċifiċi l-oħra tal-Programm kif imsemmija fl-Artikolu 3.

| (a) | ERC: dan jipprovdi finanzjament attraenti u flessibbli sabiex jgħin lil riċerkaturi individwali b'talent u kreattivi, b'enfasi fuq riċerkaturi fi stadju bikri, u t-timijiet tagħhom isegwu d-direzzjonijiet l-aktar promettenti fil-fruntieri tax-xjenza, irrispettivament min-nazzjonalità u l-pajjiż ta' oriġini tagħhom u abbażi tal-kompetizzjoni mifruxa mal-Unjoni msejsa unikament fuq il-kriterju ta' eċċellenza.
  Qasam ta' intervent: Xjenza fil-fruntieri tal-għarfien. |
| --- | --- |

(a)

ERC: dan jipprovdi finanzjament attraenti u flessibbli sabiex jgħin lil riċerkaturi individwali b'talent u kreattivi, b'enfasi fuq riċerkaturi fi stadju bikri, u t-timijiet tagħhom isegwu d-direzzjonijiet l-aktar promettenti fil-fruntieri tax-xjenza, irrispettivament min-nazzjonalità u l-pajjiż ta' oriġini tagħhom u abbażi tal-kompetizzjoni mifruxa mal-Unjoni msejsa unikament fuq il-kriterju ta' eċċellenza.

Qasam ta' intervent: Xjenza fil-fruntieri tal-għarfien.

| (b) | MSCA: dawn jattrezzaw lir-riċerkaturi b'għarfien u ħiliet ġodda permezz tal-mobbiltà u l-esposizzjoni bejn fruntieri, setturi u dixxiplini, itejbu t-taħriġ u s-sistemi tal-iżvilupp tal-karriera kif ukoll jistrutturaw u jtejbu r-reklutaġġ istituzzjonali u nazzjonali, b'kont meħud tal-Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u l-Kodiċi ta' Kondotta għar-reklutaġġ tar-riċerkaturi; b'dan il-mod, l-MSCA jgħinu biex jibnu l-pedamenti ta' pajsaġġ ta' riċerka eċċellenti Ewropea madwar l-Ewropa kollha, billi jikkontribwixxu għal spinta lill-impjiegi, lit-tkabbir u lill-investiment, u biex jissolvew l-isfidi attwali u futuri tas-soċjetà.
  Oqsma ta' intervent: it-trawwim tal-eċċellenza permezz tal-mobbiltà ta' riċerkaturi bejn fruntieri, setturi u dixxiplini; it-trawwim ta' ħiliet ġodda permezz ta' taħriġ eċċellenti tar-riċerkaturi; it-tisħiħ tar-riżorsi umani u l-iżvilupp tal-ħiliet fiż-ŻER kollha; it-titjib u l-iffaċilitar tas-sinerġiji; il-promozzjoni tas-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku. |
| --- | --- |

(b)

MSCA: dawn jattrezzaw lir-riċerkaturi b'għarfien u ħiliet ġodda permezz tal-mobbiltà u l-esposizzjoni bejn fruntieri, setturi u dixxiplini, itejbu t-taħriġ u s-sistemi tal-iżvilupp tal-karriera kif ukoll jistrutturaw u jtejbu r-reklutaġġ istituzzjonali u nazzjonali, b'kont meħud tal-Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u l-Kodiċi ta' Kondotta għar-reklutaġġ tar-riċerkaturi; b'dan il-mod, l-MSCA jgħinu biex jibnu l-pedamenti ta' pajsaġġ ta' riċerka eċċellenti Ewropea madwar l-Ewropa kollha, billi jikkontribwixxu għal spinta lill-impjiegi, lit-tkabbir u lill-investiment, u biex jissolvew l-isfidi attwali u futuri tas-soċjetà.

Oqsma ta' intervent: it-trawwim tal-eċċellenza permezz tal-mobbiltà ta' riċerkaturi bejn fruntieri, setturi u dixxiplini; it-trawwim ta' ħiliet ġodda permezz ta' taħriġ eċċellenti tar-riċerkaturi; it-tisħiħ tar-riżorsi umani u l-iżvilupp tal-ħiliet fiż-ŻER kollha; it-titjib u l-iffaċilitar tas-sinerġiji; il-promozzjoni tas-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku.

| (c) | Infrastrutturi tar-riċerka: l-Ewropa tiġi attrezzata b'infrastrutturi ta' riċerka sostenibbli ta' klassi mondjali li jkunu miftuħa u aċċessibbli għall-aqwa riċerkaturi mill-Ewropa u lil hinn minnha. L-inkoraġġiment tal-użu tal-infrastrutturi eżistenti tar-riċerka, inklużi dawk iffinanzjati minn fondi taħt il-Politika ta' Koeżjoni tal-Unjoni. B'dan il-mod jitkabbar il-potenzjal tal-infrastruttura tar-riċerka biex issostni l-avvanz xjentifiku u l-innovazzjoni, u biex tippermetti li x-xjenza miftuħa u eċċellenti f'konformità mal-prinċipji FAIR, flimkien ma' attivitajiet relatati mal-politika tal-Unjoni u l-kooperazzjoni internazzjonali.
  Oqsma ta' intervent: il-konsolidament u l-iżvilupp tal-pajsaġġ tal-infrastrutturi Ewropej tar-riċerka; il-ftuħ, l-integrazzjoni u l-interkonnessjoni ta' infrastrutturi tar-riċerka; il-potenzjal ta' innovazzjoni tal-infrastrutturi Ewropej tar-riċerka u l-attivitajiet ta' innovazzjoni u taħriġ; ir-rinfurzar tal-politika Ewropea dwar l-infrastrutturi tar-riċerka u l-kooperazzjoni internazzjonali. |
| --- | --- |

(c)

Infrastrutturi tar-riċerka: l-Ewropa tiġi attrezzata b'infrastrutturi ta' riċerka sostenibbli ta' klassi mondjali li jkunu miftuħa u aċċessibbli għall-aqwa riċerkaturi mill-Ewropa u lil hinn minnha. L-inkoraġġiment tal-użu tal-infrastrutturi eżistenti tar-riċerka, inklużi dawk iffinanzjati minn fondi taħt il-Politika ta' Koeżjoni tal-Unjoni. B'dan il-mod jitkabbar il-potenzjal tal-infrastruttura tar-riċerka biex issostni l-avvanz xjentifiku u l-innovazzjoni, u biex tippermetti li x-xjenza miftuħa u eċċellenti f'konformità mal-prinċipji FAIR, flimkien ma' attivitajiet relatati mal-politika tal-Unjoni u l-kooperazzjoni internazzjonali.

Oqsma ta' intervent: il-konsolidament u l-iżvilupp tal-pajsaġġ tal-infrastrutturi Ewropej tar-riċerka; il-ftuħ, l-integrazzjoni u l-interkonnessjoni ta' infrastrutturi tar-riċerka; il-potenzjal ta' innovazzjoni tal-infrastrutturi Ewropej tar-riċerka u l-attivitajiet ta' innovazzjoni u taħriġ; ir-rinfurzar tal-politika Ewropea dwar l-infrastrutturi tar-riċerka u l-kooperazzjoni internazzjonali.

(2)

Permezz tal-attivitajiet li ġejjin, dan il-pilastru, f'konformità mal-Artikolu 4, għandu jappoġġa l-ħolqien u t-tixrid aħjar ta' għarfien, teknoloġiji u soluzzjonijiet sostenibbli ġodda ta' kwalità għolja, isaħħaħ il-kompetittività tal-industrija Ewropa, isaħħaħ l-impatt tar-R&I billi jiżviluppa, jappoġġa u jimplimenta l-politiki tal-Unjoni, u jagħti appoġġ lill-adozzjoni ta' soluzzjonijiet innovattivi fl-industrija, partikolarment fl-SMEs u n-negozji l-ġodda, u s-soċjetà biex jiġu indirizzati l-isfidi globali. Għandu jikkontribwixxi wkoll lejn l-għanijiet speċifiċi l-oħra tal-Programm kif imsemmija fl-Artikolu 3.

L-SSH għandhom jiġu integrati b'mod sħiħ fir-raggruppamenti kollha, inkluż f'attivitajiet speċifiċi u dedikati.

Biex jiġu massimizzati l-flessibilità u s-sinerġiji tal-impatt, l-attivitajiet tar-R&I għandhom jiġu organizzati f'sitt raggruppamenti, interkonnessi permezz ta' infrastrutturi tar-riċerka pan-Ewropej, li individwalment u flimkien ser jinċentivaw kooperazzjoni interdixxiplinari, transsettorjali, transpolitika, transfruntiera u internazzjonali. Il-Pilastru II tal-Programm se jkopri attivitajiet minn firxa wiesgħa ta' TRLs, fosthom TRLs aktar baxxi.

Kull raggruppament jikkontribwixxi lejn bosta SDGs; u bosta SDGs huma appoġġati minn aktar minn raggruppament wieħed.

L-attivitajiet tar-R&I għandhom jiġu implimentati fir-raggruppamenti li ġejjin u bejniethom:

| (a) | Raggruppament "Saħħa": it-titjib u l-ħarsien tas-saħħa u l-benesseri taċ-ċittadini ta' kull età billi jkun iġġenerat għarfien ġdid, jiġu żviluppati soluzzjonijiet innovattivi, u tiġi żgurata l-integrazzjoni, fejn rilevanti, ta' perspettiva tal-ugwaljanza bejn is-sessi għall-prevenzjoni, id-dijanjożi, il-monitoraġġ, it-trattament u l-kura tal-mard u l-iżvilupp tat-teknoloġiji tas-saħħa; il-mitigazzjoni tar-riskji għas-saħħa; il-protezzjoni tal-popolazzjonijiet u l-promozzjoni ta' saħħa tajba u benesseri, anke fuq il-post tax-xogħol; is-sistemi tas-saħħa pubblika jsiru aktar kosteffikaċi, ġusti u sostenibbli; il-prevenzjoni u l-indirizzar tal-mard relatat mal-faqar; l-appoġġ lil, u l-faċilitazzjoni ta', il-parteċipazzjoni u l-awtoġestjoni tal-pazjenti.
  Oqsma ta' intervent: is-saħħa matul il-ħajja kollha; id-determinanti tas-saħħa ambjentali u soċjali; il-mard li ma jittiħidx u mard rari; il-mard li jittieħed, inkluż il-mard relatat mal-faqar u injorat; l-għodod, it-teknoloġiji u s-soluzzjonijiet diġitali għas-saħħa u l-kura, inkluża mediċina personalizzata; is-sistemi tal-kura tas-saħħa. |
| --- | --- |

(a)

Raggruppament "Saħħa": it-titjib u l-ħarsien tas-saħħa u l-benesseri taċ-ċittadini ta' kull età billi jkun iġġenerat għarfien ġdid, jiġu żviluppati soluzzjonijiet innovattivi, u tiġi żgurata l-integrazzjoni, fejn rilevanti, ta' perspettiva tal-ugwaljanza bejn is-sessi għall-prevenzjoni, id-dijanjożi, il-monitoraġġ, it-trattament u l-kura tal-mard u l-iżvilupp tat-teknoloġiji tas-saħħa; il-mitigazzjoni tar-riskji għas-saħħa; il-protezzjoni tal-popolazzjonijiet u l-promozzjoni ta' saħħa tajba u benesseri, anke fuq il-post tax-xogħol; is-sistemi tas-saħħa pubblika jsiru aktar kosteffikaċi, ġusti u sostenibbli; il-prevenzjoni u l-indirizzar tal-mard relatat mal-faqar; l-appoġġ lil, u l-faċilitazzjoni ta', il-parteċipazzjoni u l-awtoġestjoni tal-pazjenti.

Oqsma ta' intervent: is-saħħa matul il-ħajja kollha; id-determinanti tas-saħħa ambjentali u soċjali; il-mard li ma jittiħidx u mard rari; il-mard li jittieħed, inkluż il-mard relatat mal-faqar u injorat; l-għodod, it-teknoloġiji u s-soluzzjonijiet diġitali għas-saħħa u l-kura, inkluża mediċina personalizzata; is-sistemi tal-kura tas-saħħa.

| (b) | Raggruppament "Kultura, kreattività u soċjetà inklużiva": it-tisħiħ tal-valuri demokratiċi, inklużi l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali; is-salvagwardja tal-wirt kulturali tagħna; l-esplorazzjoni tal-potenzjal tas-setturi kulturali u kreattivi, u l-promozzjoni tat-trasformazzjonijiet soċjoekonomiċi li jikkontribwixxu għall-inklużjoni u t-tkabbir, inklużi l-ġestjoni tal-migrazzjoni u l-integrazzjoni tal-migranti.
  Oqsma ta' intervent: id-demokrazija u l-governanza; il-kultura, il-wirt kulturali u l-kreattività; it-trasformazzjonijiet ekonomiċi u soċjali. |
| --- | --- |

(b)

Raggruppament "Kultura, kreattività u soċjetà inklużiva": it-tisħiħ tal-valuri demokratiċi, inklużi l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali; is-salvagwardja tal-wirt kulturali tagħna; l-esplorazzjoni tal-potenzjal tas-setturi kulturali u kreattivi, u l-promozzjoni tat-trasformazzjonijiet soċjoekonomiċi li jikkontribwixxu għall-inklużjoni u t-tkabbir, inklużi l-ġestjoni tal-migrazzjoni u l-integrazzjoni tal-migranti.

Oqsma ta' intervent: id-demokrazija u l-governanza; il-kultura, il-wirt kulturali u l-kreattività; it-trasformazzjonijiet ekonomiċi u soċjali.

| (c) | Raggruppament "Sigurtà Ċivili għas-Soċjetà": l-indirizzar tal-isfidi li jirriżultaw mit-theddid persistenti ta' sigurtà, inkluża ċ-ċiberkriminalità, kif ukoll mid-diżastri naturali u dawk ikkawżati mill-bniedem.
  Oqsma ta' intervent: is-soċjetajiet reżiljenti għad-diżastri; il-protezzjoni u s-sigurtà; iċ-ċibersigurtà. |
| --- | --- |

(c)

Raggruppament "Sigurtà Ċivili għas-Soċjetà": l-indirizzar tal-isfidi li jirriżultaw mit-theddid persistenti ta' sigurtà, inkluża ċ-ċiberkriminalità, kif ukoll mid-diżastri naturali u dawk ikkawżati mill-bniedem.

Oqsma ta' intervent: is-soċjetajiet reżiljenti għad-diżastri; il-protezzjoni u s-sigurtà; iċ-ċibersigurtà.

| (d) | Raggruppament "Diġitali, Industrija u Spazju": ir-rinfurzar tal-kapaċitajiet u l-assigurazzjoni tas-sovranità tal-Ewropa f'teknoloġiji abilitanti ewlenin għad-diġitalizzazzjoni u l-produzzjoni, u fit-teknoloġija spazjali, tul il-katina tal-valur kollha; biex tinbena industrija kompetittiva, diġitali, b'livell baxx ta' karbonju u ċirkolari; tiġi żgurata provvista sostenibbli tal-materja prima; jiġu żviluppati materjali avvanzati u tiġi pprovduta l-bażi għall-avvanzi u l-innovazzjoni fl-isfidi soċjetali globali.
  Oqsma ta' intervent: it-teknoloġiji tal-manifattura; it-teknoloġiji diġitali ewlenin, inklużi teknoloġiji tal-kwantum; teknoloġiji abilitanti emerġenti; materjali avvanzati; l-intelliġenza artifiċjali u r-robotika; l-internet tal-ġenerazzjoni li jmiss; il-computing avvanzat u Big Data; l-industriji ċirkolari; l-industriji b'livell baxx ta' karbonju u nodfa; l-ispazju, inkluża l-osservazzjoni tad-dinja. |
| --- | --- |

(d)

Raggruppament "Diġitali, Industrija u Spazju": ir-rinfurzar tal-kapaċitajiet u l-assigurazzjoni tas-sovranità tal-Ewropa f'teknoloġiji abilitanti ewlenin għad-diġitalizzazzjoni u l-produzzjoni, u fit-teknoloġija spazjali, tul il-katina tal-valur kollha; biex tinbena industrija kompetittiva, diġitali, b'livell baxx ta' karbonju u ċirkolari; tiġi żgurata provvista sostenibbli tal-materja prima; jiġu żviluppati materjali avvanzati u tiġi pprovduta l-bażi għall-avvanzi u l-innovazzjoni fl-isfidi soċjetali globali.

Oqsma ta' intervent: it-teknoloġiji tal-manifattura; it-teknoloġiji diġitali ewlenin, inklużi teknoloġiji tal-kwantum; teknoloġiji abilitanti emerġenti; materjali avvanzati; l-intelliġenza artifiċjali u r-robotika; l-internet tal-ġenerazzjoni li jmiss; il-computing avvanzat u Big Data; l-industriji ċirkolari; l-industriji b'livell baxx ta' karbonju u nodfa; l-ispazju, inkluża l-osservazzjoni tad-dinja.

| (e) | Raggruppament "Klima, enerġija u mobbiltà": il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima permezz ta' fehim aħjar tal-kawżi, l-evoluzzjoni, ir-riskji, l-impatti u l-opportunitajiet tiegħu, billi s-setturi tal-enerġija u tat-trasport isiru aktar favur il-klima u l-ambjent, aktar effiċjenti u kompetittivi, aktar intelliġenti, aktar sikuri, u aktar reżiljenti, jippromwovu l-użu ta' sorsi tal-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza enerġetika, itejbu r-reżiljenza tal-Unjoni għax-xokkijiet esterni u jadattaw l-imġiba soċjali fir-rigward tal-SDGs.
  Oqsma ta' intervent: ix-xjenza tal-klima u s-soluzzjonijiet tal-klima; il-provvista tal-enerġija; is-sistemi u l-grilji tal-enerġija; il-bini u l-faċilitajiet industrijali fit-transizzjoni tal-enerġija; il-komunitajiet u l-bliet; il-kompetittività industrijali fit-trasport; trasport u mobbiltà nodfa, sikuri u aċċessibbli; mobbiltà intelliġenti; il-ħżin tal-enerġija. |
| --- | --- |

(e)

Raggruppament "Klima, enerġija u mobbiltà": il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima permezz ta' fehim aħjar tal-kawżi, l-evoluzzjoni, ir-riskji, l-impatti u l-opportunitajiet tiegħu, billi s-setturi tal-enerġija u tat-trasport isiru aktar favur il-klima u l-ambjent, aktar effiċjenti u kompetittivi, aktar intelliġenti, aktar sikuri, u aktar reżiljenti, jippromwovu l-użu ta' sorsi tal-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza enerġetika, itejbu r-reżiljenza tal-Unjoni għax-xokkijiet esterni u jadattaw l-imġiba soċjali fir-rigward tal-SDGs.

Oqsma ta' intervent: ix-xjenza tal-klima u s-soluzzjonijiet tal-klima; il-provvista tal-enerġija; is-sistemi u l-grilji tal-enerġija; il-bini u l-faċilitajiet industrijali fit-transizzjoni tal-enerġija; il-komunitajiet u l-bliet; il-kompetittività industrijali fit-trasport; trasport u mobbiltà nodfa, sikuri u aċċessibbli; mobbiltà intelliġenti; il-ħżin tal-enerġija.

| (f) | Raggruppament "Ikel, Bijoekonomija, Riżorsi Naturali, Agrikoltura u Ambjent": il-protezzjoni tal-ambjent, ir-restawr, il-ġestjoni sostenibbli u l-użu ta' riżorsi naturali u bijoloġiċi mill-art, l-ilmijiet interni u l-baħar biex titwaqqaf l-erożjoni tal-bijodiversità, tiġi indirizzata s-sigurtà tal-ikel u n-nutrizzjoni għal kulħadd u t-transizzjoni lejn ekonomija b'livell baxx ta' karbonju, b'użu effiċjenti tar-riżorsi u ċirkolari u lejn bijoekonomija sostenibbli.
  Oqsma ta' intervent: l-osservazzjoni ambjentali; il-bijodiversità u r-riżorsi naturali; l-agrikoltura, il-forestrija u ż-żoni rurali; l-ibħra, l-oċeani u l-ilmijiet interni; is-sistemi tal-ikel; is-sistemi ta' innovazzjoni b'bażi bijoloġika fil-bijoekonomija tal-Unjoni; is-sistemi ċirkolari. |
| --- | --- |

(f)

Raggruppament "Ikel, Bijoekonomija, Riżorsi Naturali, Agrikoltura u Ambjent": il-protezzjoni tal-ambjent, ir-restawr, il-ġestjoni sostenibbli u l-użu ta' riżorsi naturali u bijoloġiċi mill-art, l-ilmijiet interni u l-baħar biex titwaqqaf l-erożjoni tal-bijodiversità, tiġi indirizzata s-sigurtà tal-ikel u n-nutrizzjoni għal kulħadd u t-transizzjoni lejn ekonomija b'livell baxx ta' karbonju, b'użu effiċjenti tar-riżorsi u ċirkolari u lejn bijoekonomija sostenibbli.

Oqsma ta' intervent: l-osservazzjoni ambjentali; il-bijodiversità u r-riżorsi naturali; l-agrikoltura, il-forestrija u ż-żoni rurali; l-ibħra, l-oċeani u l-ilmijiet interni; is-sistemi tal-ikel; is-sistemi ta' innovazzjoni b'bażi bijoloġika fil-bijoekonomija tal-Unjoni; is-sistemi ċirkolari.

| (g) | Azzjonijiet diretti mhux nukleari tal-JRC: il-ġenerazzjoni ta' evidenza xjentifika ta' kwalità għolja għal politiki pubbliċi tajbin li jkunu effiċjenti u affordabbli. L-inizjattivi u l-proposti ġodda għal atti ġuridiċi tal-Unjoni jeħtieġu evidenza trasparenti, komprensiva u bbilanċjata sabiex jiġu mfassla b'mod sensibbli, filwaqt li l-implimentazzjoni tal-politika teħtieġ li l-evidenza tkun imkejla u mmonitorjata. Il-JRC jipprovdi, għall-politiki tal-Unjoni, evidenza xjentifika indipendenti u appoġġ tekniku matul iċ-ċiklu kollu tal-politika. Il-JRC jiffoka r-riċerka tiegħu fuq il-prijoritajiet ta' politika tal-Unjoni.
  Oqsma ta' intervent: it-tisħiħ tal-bażi tal-għarfien għat-tfassil ta’ politiki: sfidi globali (is-saħħa; il-kultura, il-kreattività u s-soċjetà inklużiva; is-sigurtà ċivili għas-soċjetà; id-diġitali, l-industrija u l-ispazju; il-klima, l-enerġija u l-mobbiltà; l-ikel, il-bijoekonomija, riżorsi naturali, agrikoltura u ambjent); innovazzjoni, żvilupp ekonomiku, u kompetittività; eċċellenza xjentifika; żvilupp territorjali u appoġġ għall-Istati Membri u reġjuni. |
| --- | --- |

(g)

Azzjonijiet diretti mhux nukleari tal-JRC: il-ġenerazzjoni ta' evidenza xjentifika ta' kwalità għolja għal politiki pubbliċi tajbin li jkunu effiċjenti u affordabbli. L-inizjattivi u l-proposti ġodda għal atti ġuridiċi tal-Unjoni jeħtieġu evidenza trasparenti, komprensiva u bbilanċjata sabiex jiġu mfassla b'mod sensibbli, filwaqt li l-implimentazzjoni tal-politika teħtieġ li l-evidenza tkun imkejla u mmonitorjata. Il-JRC jipprovdi, għall-politiki tal-Unjoni, evidenza xjentifika indipendenti u appoġġ tekniku matul iċ-ċiklu kollu tal-politika. Il-JRC jiffoka r-riċerka tiegħu fuq il-prijoritajiet ta' politika tal-Unjoni.

Oqsma ta' intervent: it-tisħiħ tal-bażi tal-għarfien għat-tfassil ta’ politiki: sfidi globali (is-saħħa; il-kultura, il-kreattività u s-soċjetà inklużiva; is-sigurtà ċivili għas-soċjetà; id-diġitali, l-industrija u l-ispazju; il-klima, l-enerġija u l-mobbiltà; l-ikel, il-bijoekonomija, riżorsi naturali, agrikoltura u ambjent); innovazzjoni, żvilupp ekonomiku, u kompetittività; eċċellenza xjentifika; żvilupp territorjali u appoġġ għall-Istati Membri u reġjuni.

(3)

Permezz tal-attivitajiet li ġejjin, dan il-pilastru għandu, f'konformità mal-Artikolu 4, jippromwovi l-forom kollha ta' innovazzjoni, inkluża l-innovazzjoni mhux teknoloġika, primarjament fl-SMEs, inklużi negozji ġodda, bil-faċilitazzjoni tal-iżvilupp teknoloġiku, id-dimostrazzjoni u t-trasferiment tal-għarfien, u jsaħħaħ l-użu ta' soluzzjonijiet innovattivi. Dan għandu jikkontribwixxi wkoll lejn l-għanijiet speċifiċi l-oħra tal-Programm kif imsemmija fl-Artikolu 3. L-EIC għandu jiġi implimentat primarjament permezz ta' żewġ strumenti, il-Pathfinder, implimentat primarjament permezz tar-riċerka kollaborattiva, u l-Aċċeleratur.

| (a) | L-EIC: jiffoka prinċipalment fuq innovazzjoni rivoluzzjonarja u interruttiva, jimmira b'mod partikolari lejn l-innovazzjoni li toħloq is-swieq, filwaqt li jappoġġa wkoll it-tipi kollha ta' innovazzjoni, inkluża l-innovazzjoni inkrimentali.
  Oqsma ta' intervent: il-Pathfinder għal riċerka avvanzata, bħala appoġġ lit-teknoloġiji futuri u emerġenti li jkunu rivoluzzjonarji, li joħolqu suq u/jew ikunu teknoloġikament avvanzati; l-Aċċeleratur, li jnaqqas id-distakk fil-finanzjament bejn l-aħħar stadji tal-attivitajiet tar-R&I u l-implimentazzjoni fis-suq, biex tintuża b'mod effettiv l-innovazzjoni rivoluzzjonarja li toħloq swieq ġodda, u biex kumpanniji jespandu fejn is-suq ma jipprovdix finanzjament vijabbli; attivitajiet addizzjonali tal-EIC bħal premjijiet u fellowships, u servizzi b'valur miżjud għan-negozji. |
| --- | --- |

(a)

L-EIC: jiffoka prinċipalment fuq innovazzjoni rivoluzzjonarja u interruttiva, jimmira b'mod partikolari lejn l-innovazzjoni li toħloq is-swieq, filwaqt li jappoġġa wkoll it-tipi kollha ta' innovazzjoni, inkluża l-innovazzjoni inkrimentali.

Oqsma ta' intervent: il-Pathfinder għal riċerka avvanzata, bħala appoġġ lit-teknoloġiji futuri u emerġenti li jkunu rivoluzzjonarji, li joħolqu suq u/jew ikunu teknoloġikament avvanzati; l-Aċċeleratur, li jnaqqas id-distakk fil-finanzjament bejn l-aħħar stadji tal-attivitajiet tar-R&I u l-implimentazzjoni fis-suq, biex tintuża b'mod effettiv l-innovazzjoni rivoluzzjonarja li toħloq swieq ġodda, u biex kumpanniji jespandu fejn is-suq ma jipprovdix finanzjament vijabbli; attivitajiet addizzjonali tal-EIC bħal premjijiet u fellowships, u servizzi b'valur miżjud għan-negozji.

| (b) | Ekosistemi Ewropej ta' innovazzjoni
  Oqsma ta' intervent: attivitajiet li jinkludu b'mod partikolari l-konnessjoni, fejn rilevanti f'kooperazzjoni mal-EIT, ma' atturi nazzjonali u reġjonali ta' innovazzjoni u l-appoġġ għall-implimentazzjoni ta' programmi transfruntiera konġunti ta' innovazzjoni minn Stati Membri, reġjuni u pajjiżi assoċjati, mill-iskambju tal-prattika u l-għarfien dwar ir-regolazzjoni tal-innovazzjoni sat-tisħiħ tal-ħiliet personali għall-innovazzjoni għal attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni, inkluża l-innovazzjoni miftuħa jew li titmexxa mill-utenti, biex tiżdied l-effikaċja tas-sistema Ewropea ta' innovazzjoni. Dan għandu jiġi implimentat f'sinerġija ma', fost l-oħrajn, l-appoġġ tal-FEŻR għal ekosistemi tal-innovazzjoni u sħubiji interreġjonali madwar temi ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti. |
| --- | --- |

(b)

Ekosistemi Ewropej ta' innovazzjoni

Oqsma ta' intervent: attivitajiet li jinkludu b'mod partikolari l-konnessjoni, fejn rilevanti f'kooperazzjoni mal-EIT, ma' atturi nazzjonali u reġjonali ta' innovazzjoni u l-appoġġ għall-implimentazzjoni ta' programmi transfruntiera konġunti ta' innovazzjoni minn Stati Membri, reġjuni u pajjiżi assoċjati, mill-iskambju tal-prattika u l-għarfien dwar ir-regolazzjoni tal-innovazzjoni sat-tisħiħ tal-ħiliet personali għall-innovazzjoni għal attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni, inkluża l-innovazzjoni miftuħa jew li titmexxa mill-utenti, biex tiżdied l-effikaċja tas-sistema Ewropea ta' innovazzjoni. Dan għandu jiġi implimentat f'sinerġija ma', fost l-oħrajn, l-appoġġ tal-FEŻR għal ekosistemi tal-innovazzjoni u sħubiji interreġjonali madwar temi ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti.

| (c) | L-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija
  Oqsma ta' intervent (definiti fl-Anness II): ekosistemi sostenibbli ta' innovazzjoni madwar l-Ewropa; ħiliet ta' innovazzjoni u ta' imprenditorija f'perspettiva ta' tagħlim tul il-ħajja, inkluża ż-żieda fil-kapaċitajiet tal-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni ogħla fl-Ewropa kollha; soluzzjonijiet ġodda fis-suq biex jindirizzaw sfidi globali; is-sinerġiji u l-valur miżjud fi ħdan il-Programm. |
| --- | --- |

(c)

L-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija

Oqsma ta' intervent (definiti fl-Anness II): ekosistemi sostenibbli ta' innovazzjoni madwar l-Ewropa; ħiliet ta' innovazzjoni u ta' imprenditorija f'perspettiva ta' tagħlim tul il-ħajja, inkluża ż-żieda fil-kapaċitajiet tal-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni ogħla fl-Ewropa kollha; soluzzjonijiet ġodda fis-suq biex jindirizzaw sfidi globali; is-sinerġiji u l-valur miżjud fi ħdan il-Programm.

(4)

Permezz tal-attivitajiet li ġejjin, din il-Parti għandha ssegwi għanijiet speċifiċi kif stabbiliti fil-punt (d) tal-Artikolu 3(2). Għandha tikkontribwixxi wkoll lejn l-għanijiet speċifiċi l-oħra tal-Programm kif imsemmija fl-Artikolu 3. Filwaqt li tirfed il-Programm kollu, din il-Parti għandha tappoġġa attivitajiet li jikkontribwixxu għall-attrazzjoni tat-talent, it-trawwim taċ-ċirkolazzjoni tal-imħuħ u l-prevenzjoni tal-eżodu tal-imħuħ, ta' Ewropa bbażata aktar fuq l-għarfien, aktar innovattiva u aktar ugwali bejn is-sessi, fuq quddiem nett tal-kompetizzjoni globali, it-trawwim tal-kooperazzjoni transnazzjonali u b'dan l-ottimizzazzjoni tal-qawwiet u l-potenzjal nazzjonali fl-Ewropa kollha f'ŻER li tagħti prestazzjoni tajba, fejn l-għarfien u forza tax-xogħol b'ħiliet għoljin jiċċirkolaw b'mod liberu b'mod ibbilanċjat, fejn ir-riżultati tar-R&I jiġu disseminati b'mod wiesa' lil, kif ukoll jinftiehmu u jiġu fdati minn, ċittadini infurmati u jkunu ta' benefiċċju għas-soċjetà kollha kemm hi, u fejn il-politika tal-Unjoni, b'mod partikolari l-politika dwar ir-R&I, tissejjes fuq evidenza xjentifika ta' kwalità għolja.

Din il-Parti għandha tappoġġa wkoll attivitajiet li jimmiraw li jtejbu l-kwalità ta' proposti minn entitajiet ġuridiċi minn pajjiżi bi prestazzjoni baxxa fir-R&I, bħal kontrolli u pariri professjonali qabel isiru l-proposti, u jżidu l-attivitajiet tal-Punti ta' Kuntatt Nazzjonali biex jiġi appoġġat in-netwerking internazzjonali, kif ukoll attivitajiet li jimmiraw li jappoġġaw entitajiet ġuridiċi minn pajjiżi bi prestazzjoni baxxa fir-R&I li jingħaqdu ma' proġetti kollaborattivi diġà magħżula li fihom ma jkunux qed jieħdu sehem entitajiet ġuridiċi minn tali pajjiżi.

Oqsma ta' intervent: it-twessigħ tal-parteċipazzjoni u t-tixrid tal-eċċellenza, inkluż permezz tal-ħolqien ta' timijiet, ġemellaġġi, Presidenzi taż-ŻER, il-Kooperazzjoni Ewropea fix-Xjenza u t-Teknoloġija (COST, European Cooperation in Science and Technology), l-inizjattivi ta' eċċellenza u attivitajiet biex titrawwem iċ-ċirkolazzjoni tal-imħuħ; ir-riforma u t-tisħiħ tas-sistema Ewropea tar-R&I, inkluż pereżempju billi tiġi appoġġata r-riforma tal-politika nazzjonali tar-R&I, jiġu pprovduti ambjenti attraenti għall-karrieri, u jiġu appoġġati x-xjenza relatata mal-ugwaljanza bejn is-sessi u x-xjenza relatata maċ-ċittadini.

---

ANNESS II

ISTITUT EWROPEW TAL-INNOVAZZJONI U T-TEKNOLOĠIJA (EIT)

Dawn li ġejjin għandhom japplikaw fl-implimentazzjoni tal-attivitajiet tal-programm tal-EIT:

| (1) | Spjega ta' raġunijiet
  Kif jiddikjara b'mod ċar ir-rapport tal-Grupp ta' Livell Għoli dwar il-massimizzazzjoni tal-impatt tar-R&I tal-Unjoni (il-Grupp ta' Livell Għoli Lamy), it-triq 'il quddiem hija li "nedukaw għall-futur u ninvestu fin-nies li se jagħmlu bidla". B'mod partikolari, l-istituzzjonijiet Ewropej ta' edukazzjoni ogħla huma mħeġġa jistimolaw l-imprenditorija, ineħħu l-fruntieri dixxiplinari u jistituzzjonalizzaw kollaborazzjonijiet interdixxiplinari b'saħħithom bejn is-settur akkademiku u l-industrija. Skont stħarriġ reċenti, l-aċċess għal persuni li għandhom talent huwa fil-fatt l-aktar fattur importanti li jinfluwenza l-għażliet ta' postijiet tal-fundaturi Ewropej ta' negozji ġodda. L-edukazzjoni imprenditorjali, l-opportunitajiet ta' taħriġ u l-iżvilupp ta' ħiliet kreattivi għandhom rwol ewlieni fil-kultivazzjoni ta' innovaturi futuri u fl-iżvilupp tal-abbiltajiet ta' dawk eżistenti sabiex dawn jespandu n-negozju tagħhom u jilħqu livelli ogħla ta' suċċess. L-aċċess għat-talent imprenditorjali, flimkien mal-aċċess għal servizzi professjonali, il-kapital u s-swieq fil-livell tal-Unjoni, u t-tlaqqigħ flimkien ta' atturi ewlenin tal-innovazzjoni sabiex jaħdmu lejn għan komuni, huma ingredjenti ewlenin għat-trawwim ta' ekosistema tal-innovazzjoni. Hemm ħtieġa li jiġu koordinati l-isforzi fl-Unjoni kollha sabiex tinħoloq massa kritika ta' raggruppamenti u ekosistemi imprenditorjali interkonnessi madwar l-Unjoni kollha.
  Illum, l-EIT huwa l-akbar ekosistema integrata tal-innovazzjoni fl-Ewropa li tlaqqa' flimkien sħab mid-dinja tan-negozju, tar-riċerka, tal-edukazzjoni u minn lil hinn. L-EIT ikompli jappoġġa lill-KKI tiegħu, li huma Sħubiji Ewropej fuq skala kbira li jindirizzaw sfidi globali speċifiċi, u jsaħħaħ l-ekosistemi tal-innovazzjoni madwarhom. Huwa jagħmel dan billi jrawwem l-integrazzjoni tal-edukazzjoni, ir-R&I tal-ogħla standards, biex b'hekk jinħolqu ambjenti li jwasslu għall-innovazzjoni, u billi jippromwovi u jappoġġa ġenerazzjoni ġdida ta' intraprendituri u jistimula l-ħolqien ta' kumpanniji innovattivi b'sinerġija mill-qrib u b'komplementarjetà mal-EIC.
  Madwar l-Ewropa kollha, għad hemm bżonn ta' sforzi biex jiġu żviluppati ekosistemi fejn ir-riċerkaturi, l-innovaturi, l-industriji u l-gvernijiet ikunu jistgħu jinteraġixxu faċilment. L-ekosistemi tal-innovazzjoni, fil-fatt, għadhom mhumiex qed jaħdmu bl-aħjar mod minħabba għadd ta' raġunijiet, bħal pereżempju:






  (a) | l-interazzjoni bejn l-atturi tal-innovazzjoni għadha mxekkla minn ostakoli organizzazzjonali, regolatorji u kulturali bejniethom; |
| --- | --- | --- |

(1)

Spjega ta' raġunijiet

Kif jiddikjara b'mod ċar ir-rapport tal-Grupp ta' Livell Għoli dwar il-massimizzazzjoni tal-impatt tar-R&I tal-Unjoni (il-Grupp ta' Livell Għoli Lamy), it-triq 'il quddiem hija li "nedukaw għall-futur u ninvestu fin-nies li se jagħmlu bidla". B'mod partikolari, l-istituzzjonijiet Ewropej ta' edukazzjoni ogħla huma mħeġġa jistimolaw l-imprenditorija, ineħħu l-fruntieri dixxiplinari u jistituzzjonalizzaw kollaborazzjonijiet interdixxiplinari b'saħħithom bejn is-settur akkademiku u l-industrija. Skont stħarriġ reċenti, l-aċċess għal persuni li għandhom talent huwa fil-fatt l-aktar fattur importanti li jinfluwenza l-għażliet ta' postijiet tal-fundaturi Ewropej ta' negozji ġodda. L-edukazzjoni imprenditorjali, l-opportunitajiet ta' taħriġ u l-iżvilupp ta' ħiliet kreattivi għandhom rwol ewlieni fil-kultivazzjoni ta' innovaturi futuri u fl-iżvilupp tal-abbiltajiet ta' dawk eżistenti sabiex dawn jespandu n-negozju tagħhom u jilħqu livelli ogħla ta' suċċess. L-aċċess għat-talent imprenditorjali, flimkien mal-aċċess għal servizzi professjonali, il-kapital u s-swieq fil-livell tal-Unjoni, u t-tlaqqigħ flimkien ta' atturi ewlenin tal-innovazzjoni sabiex jaħdmu lejn għan komuni, huma ingredjenti ewlenin għat-trawwim ta' ekosistema tal-innovazzjoni. Hemm ħtieġa li jiġu koordinati l-isforzi fl-Unjoni kollha sabiex tinħoloq massa kritika ta' raggruppamenti u ekosistemi imprenditorjali interkonnessi madwar l-Unjoni kollha.

Illum, l-EIT huwa l-akbar ekosistema integrata tal-innovazzjoni fl-Ewropa li tlaqqa' flimkien sħab mid-dinja tan-negozju, tar-riċerka, tal-edukazzjoni u minn lil hinn. L-EIT ikompli jappoġġa lill-KKI tiegħu, li huma Sħubiji Ewropej fuq skala kbira li jindirizzaw sfidi globali speċifiċi, u jsaħħaħ l-ekosistemi tal-innovazzjoni madwarhom. Huwa jagħmel dan billi jrawwem l-integrazzjoni tal-edukazzjoni, ir-R&I tal-ogħla standards, biex b'hekk jinħolqu ambjenti li jwasslu għall-innovazzjoni, u billi jippromwovi u jappoġġa ġenerazzjoni ġdida ta' intraprendituri u jistimula l-ħolqien ta' kumpanniji innovattivi b'sinerġija mill-qrib u b'komplementarjetà mal-EIC.

Madwar l-Ewropa kollha, għad hemm bżonn ta' sforzi biex jiġu żviluppati ekosistemi fejn ir-riċerkaturi, l-innovaturi, l-industriji u l-gvernijiet ikunu jistgħu jinteraġixxu faċilment. L-ekosistemi tal-innovazzjoni, fil-fatt, għadhom mhumiex qed jaħdmu bl-aħjar mod minħabba għadd ta' raġunijiet, bħal pereżempju:

(a)

l-interazzjoni bejn l-atturi tal-innovazzjoni għadha mxekkla minn ostakoli organizzazzjonali, regolatorji u kulturali bejniethom;

| (b) | l-isforzi sabiex jissaħħu l-ekosistemi tal-innovazzjoni għandhom jibbenefikaw minn koordinazzjoni u minn enfasi ċara fuq objettivi u impatti speċifiċi. |
| --- | --- |

(b)

l-isforzi sabiex jissaħħu l-ekosistemi tal-innovazzjoni għandhom jibbenefikaw minn koordinazzjoni u minn enfasi ċara fuq objettivi u impatti speċifiċi.

Sabiex jiġu indirizzati l-isfidi soċjetali tal-futur, jinħatfu l-opportunitajiet ippreżentati minn teknoloġiji ġodda u jsir kontribut lejn tkabbir ekonomiku favur l-ambjent u sostenibbli, l-impjiegi, il-kompetittività u l-benesseri taċ-ċittadini Ewropej, jeħtieġ li l-kapaċità tal-Ewropa li tkun innovattiva tkompli tiġi msaħħa permezz ta': tisħiħ ta' ambjenti eżistenti u trawwim tal-ħolqien ta' oħrajn ġodda li jwasslu għall-kollaborazzjoni u l-innovazzjoni; tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-innovazzjoni tas-settur akkademiku u tar-riċerka; appoġġ għal ġenerazzjoni ġdida ta' persuni imprenditorjali; stimulazzjoni tal-ħolqien u l-iżvilupp ta' impriżi innovattivi, kif ukoll it-tisħiħ tal-viżibilità u r-rikonoxximent ta' attivitajiet ta' R&I iffinanzjati mill-Unjoni, b'mod partikolari l-finanzjament tal-EIT għall-pubbliku ġenerali.

In-natura u l-iskala tal-isfidi tal-innovazzjoni jirrikjedu l-komunikazzjoni u l-mobilizzazzjoni ta' atturi u riżorsi fuq skala Ewropea, permezz tat-trawwim ta' kollaborazzjoni transfruntiera. Hemm bżonn li jitneħħew l-ostakoli bejn id-dixxiplini u tul il-ktajjen ta' valur u jiġi mrawwem l-istabbiliment ta' ambjent favorevoli għal skambju effettiv tal-għarfien u tal-kompetenza esperta, u għall-iżvilupp u l-attrazzjoni ta' talenti imprenditorjali. L-Aġenda Strateġika ta' Innovazzjoni tal-EIT għandha tiżgura koerenza mal-isfidi tal-Programm, kif ukoll komplementarjetà mal-EIC.

| (2) | Oqsma ta' intervent






  2.1. | Ekosistemi sostenibbli ta' innovazzjoni madwar l-Ewropa
  F'konformità mar-Regolament dwar l-EIT u mal-Aġenda Strateġika ta' Innovazzjoni tal-EIT, l-EIT ser jaqdi rwol rinfurzat fit-tisħiħ tal-ekosistemi tal-innovazzjoni bbażati fuq l-isfidi madwar l-Ewropa. B'mod partikolari, l-EIT jkompli jopera primarjament permezz tal- KKI tiegħu, is-Sħubiji Ewropej fuq skala kbira li jindirizzaw sfidi soċjetali speċifiċi. Huwa jkompli jsaħħaħ l-ekosistemi tal-innovazzjoni madwarhom, billi jiftaħhom u jrawwem l-integrazzjoni tar-riċerka, l-innovazzjoni u l-edukazzjoni. Barra minn hekk, l-EIT isaħħaħ l-ekosistemi tal-innovazzjoni madwar l-Ewropa kollha billi jespandi l-Iskema tiegħu ta' Innovazzjoni Reġjonali (Regional Innovation Scheme) (ir-RIS). L-EIT jaħdem b'ekosistemi tal-innovazzjoni li jesebixxu potenzjal għoli ta' innovazzjoni abbażi ta' strateġija, allinjament tematiku u l-impatt previst, u f'sinerġija mill-qrib ma' strateġiji u pjattaformi ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti,
  Linji prinċipali






  (a) | it-tisħiħ tal-effikaċja u d-disponibbiltà lejn sħab ġodda tal-KKI eżistenti, li jippermettu t-transizzjoni lejn awtosostenibbiltà fit-tul, u l-analiżi tal-ħtieġa li jiġu stabbiliti oħrajn ġodda biex jiġu indirizzati sfidi globali. L-oqsma tematiċi speċifiċi huma definiti fl-Aġenda Strateġika ta' Innovazzjoni tal-EIT, b'kont meħud tal-ippjanar strateġiku; |
| --- | --- | --- | --- |

(2)

Oqsma ta' intervent

2.1.

Ekosistemi sostenibbli ta' innovazzjoni madwar l-Ewropa

F'konformità mar-Regolament dwar l-EIT u mal-Aġenda Strateġika ta' Innovazzjoni tal-EIT, l-EIT ser jaqdi rwol rinfurzat fit-tisħiħ tal-ekosistemi tal-innovazzjoni bbażati fuq l-isfidi madwar l-Ewropa. B'mod partikolari, l-EIT jkompli jopera primarjament permezz tal- KKI tiegħu, is-Sħubiji Ewropej fuq skala kbira li jindirizzaw sfidi soċjetali speċifiċi. Huwa jkompli jsaħħaħ l-ekosistemi tal-innovazzjoni madwarhom, billi jiftaħhom u jrawwem l-integrazzjoni tar-riċerka, l-innovazzjoni u l-edukazzjoni. Barra minn hekk, l-EIT isaħħaħ l-ekosistemi tal-innovazzjoni madwar l-Ewropa kollha billi jespandi l-Iskema tiegħu ta' Innovazzjoni Reġjonali (Regional Innovation Scheme) (ir-RIS). L-EIT jaħdem b'ekosistemi tal-innovazzjoni li jesebixxu potenzjal għoli ta' innovazzjoni abbażi ta' strateġija, allinjament tematiku u l-impatt previst, u f'sinerġija mill-qrib ma' strateġiji u pjattaformi ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti,

Linji prinċipali

(a)

it-tisħiħ tal-effikaċja u d-disponibbiltà lejn sħab ġodda tal-KKI eżistenti, li jippermettu t-transizzjoni lejn awtosostenibbiltà fit-tul, u l-analiżi tal-ħtieġa li jiġu stabbiliti oħrajn ġodda biex jiġu indirizzati sfidi globali. L-oqsma tematiċi speċifiċi huma definiti fl-Aġenda Strateġika ta' Innovazzjoni tal-EIT, b'kont meħud tal-ippjanar strateġiku;

| (b) | l-aċċellerazzjoni tar-reġjuni lejn l-eċċellenza f'pajjiżi li huma msemmija fl-Aġenda Strateġika ta' Innovazzjoni tal-EIT f'kooperazzjoni mill-qrib ma' fondi strutturali u programmi rilevanti oħrajn tal-Unjoni fejn xieraq. |
| --- | --- |

(b)

l-aċċellerazzjoni tar-reġjuni lejn l-eċċellenza f'pajjiżi li huma msemmija fl-Aġenda Strateġika ta' Innovazzjoni tal-EIT f'kooperazzjoni mill-qrib ma' fondi strutturali u programmi rilevanti oħrajn tal-Unjoni fejn xieraq.

| 2.2. | Ħiliet ta' innovazzjoni u ta' imprenditorija f'perspettiva ta' tagħlim tul il-ħajja, inkluża żieda fil-kapaċitajiet tal-istituzzjonijiet ta' edukazzjoni ogħla fl-Ewropa kollha
  L-attivitajiet tal-edukazzjoni tal-EIT jiġu rinfurzati sabiex jittrawmu l-innovazzjoni u l-imprenditorija permezz ta' edukazzjoni u taħriġ utli. L-enfasi aktar qawwija li ssir fuq l-iżvilupp tal-kapital uman hija bbażata fuq l-espansjoni ta' programmi tal-edukazzjoni eżistenti tal-KKIs tal-EITs bil-ħsieb li l-istudenti u l-professjonisti jkomplu jingħataw kurrikuli ta' kwalità għolja li jkunu bbażati fuq l-innovazzjoni, il-kreattività u l-imprenditorija li b'mod partikolari jkunu konformi mal-istrateġija tal-Unjoni relattiva għall-industrija u ħiliet. Dan jista' jinkludi riċerkaturi u innovaturi appoġġati minn partijiet oħrajn tal-Programm, b'mod partikolari l-MSCA. L-EIT jappoġġa wkoll il-modernizzazzjoni ta' istituzzjonijiet ta' edukazzjoni ogħla fl-Ewropa kollha u l-integrazzjoni tagħhom fl-ekosistemi tal-innovazzjoni billi jiġu stimulati u miżjudin il-potenzjal u l-kapaċitajiet imprenditorjali tagħhom u jiġu mħeġġa jantiċipaw aħjar ir-rekwiżiti tal-ħiliet il-ġodda,
  Linji prinċipali






  (a) | l-iżvilupp ta' kurrikuli innovattivi, b'kont meħud tal-ħtiġijiet futuri tas-soċjetà u tal-industrija, u programmi trasversali sabiex jiġu offruti lill-istudenti, lill-imprendituri u lill-professjonisti madwar l-Ewropa u lil hinn minnha, fejn l-għarfien speċjalizzat u dak speċifiku għas-settur jiġi kkombinat ma' ħiliet orjentati lejn l-innovazzjoni u ħiliet imprenditorjali, bħall-ħiliet fit-teknoloġija avvanzata relatata ma' teknoloġiji abilitanti ewlenin, diġitali u sostenibbli; |
| --- | --- | --- |

2.2.

Ħiliet ta' innovazzjoni u ta' imprenditorija f'perspettiva ta' tagħlim tul il-ħajja, inkluża żieda fil-kapaċitajiet tal-istituzzjonijiet ta' edukazzjoni ogħla fl-Ewropa kollha

L-attivitajiet tal-edukazzjoni tal-EIT jiġu rinfurzati sabiex jittrawmu l-innovazzjoni u l-imprenditorija permezz ta' edukazzjoni u taħriġ utli. L-enfasi aktar qawwija li ssir fuq l-iżvilupp tal-kapital uman hija bbażata fuq l-espansjoni ta' programmi tal-edukazzjoni eżistenti tal-KKIs tal-EITs bil-ħsieb li l-istudenti u l-professjonisti jkomplu jingħataw kurrikuli ta' kwalità għolja li jkunu bbażati fuq l-innovazzjoni, il-kreattività u l-imprenditorija li b'mod partikolari jkunu konformi mal-istrateġija tal-Unjoni relattiva għall-industrija u ħiliet. Dan jista' jinkludi riċerkaturi u innovaturi appoġġati minn partijiet oħrajn tal-Programm, b'mod partikolari l-MSCA. L-EIT jappoġġa wkoll il-modernizzazzjoni ta' istituzzjonijiet ta' edukazzjoni ogħla fl-Ewropa kollha u l-integrazzjoni tagħhom fl-ekosistemi tal-innovazzjoni billi jiġu stimulati u miżjudin il-potenzjal u l-kapaċitajiet imprenditorjali tagħhom u jiġu mħeġġa jantiċipaw aħjar ir-rekwiżiti tal-ħiliet il-ġodda,

Linji prinċipali

(a)

l-iżvilupp ta' kurrikuli innovattivi, b'kont meħud tal-ħtiġijiet futuri tas-soċjetà u tal-industrija, u programmi trasversali sabiex jiġu offruti lill-istudenti, lill-imprendituri u lill-professjonisti madwar l-Ewropa u lil hinn minnha, fejn l-għarfien speċjalizzat u dak speċifiku għas-settur jiġi kkombinat ma' ħiliet orjentati lejn l-innovazzjoni u ħiliet imprenditorjali, bħall-ħiliet fit-teknoloġija avvanzata relatata ma' teknoloġiji abilitanti ewlenin, diġitali u sostenibbli;

| (b) | it-tisħiħ u l-espansjoni tat-tikketta tal-EIT sabiex jittejbu l-viżibilità u r-rikonoxximent tal-programmi tal-edukazzjoni tal-EIT abbażi ta' sħubiji bejn istituzzjonijiet tal-edukazzjoni ogħla, ċentri tar-riċerka u kumpaniji differenti filwaqt li tissaħħaħ il-kwalità ġenerali tagħha bl-offerta ta' kurrikuli fejn titgħallem bil-prattika u edukazzjoni imprenditorjali utli kif ukoll mobbiltà internazzjonali, interorganizzazzjonali u transsettorjali; |
| --- | --- |

(b)

it-tisħiħ u l-espansjoni tat-tikketta tal-EIT sabiex jittejbu l-viżibilità u r-rikonoxximent tal-programmi tal-edukazzjoni tal-EIT abbażi ta' sħubiji bejn istituzzjonijiet tal-edukazzjoni ogħla, ċentri tar-riċerka u kumpaniji differenti filwaqt li tissaħħaħ il-kwalità ġenerali tagħha bl-offerta ta' kurrikuli fejn titgħallem bil-prattika u edukazzjoni imprenditorjali utli kif ukoll mobbiltà internazzjonali, interorganizzazzjonali u transsettorjali;

| (c) | l-iżvilupp tal-kapaċitajiet ta' innovazzjoni u ta' imprenditorija tas-settur tal-edukazzjoni ogħla, permezz tar-rinforz u l-promozzjoni tal-għarfien espert tal-komunità tal-EIT fil-kollegament tal-edukazzjoni mar-riċerka u n-negozju; |
| --- | --- |

(c)

l-iżvilupp tal-kapaċitajiet ta' innovazzjoni u ta' imprenditorija tas-settur tal-edukazzjoni ogħla, permezz tar-rinforz u l-promozzjoni tal-għarfien espert tal-komunità tal-EIT fil-kollegament tal-edukazzjoni mar-riċerka u n-negozju;

| (d) | ir-rinforz tar-rwol tal-komunità ta' alumni tal-EIT bħala mudell għal studenti ġodda u strument b'saħħtu sabiex jiġi kkomunikat l-impatt tal-EIT. |
| --- | --- |

(d)

ir-rinforz tar-rwol tal-komunità ta' alumni tal-EIT bħala mudell għal studenti ġodda u strument b'saħħtu sabiex jiġi kkomunikat l-impatt tal-EIT.

| 2.3. | Soluzzjonijiet ġodda fis-suq biex jindirizzaw sfidi globali
  L-EIT jiffaċilita, isaħħaħ u jippremja lill-imprendituri, l-innovaturi, ir-riċerkaturi, l-edukaturi, l-istudenti u atturi oħrajn tal-innovazzjoni, filwaqt li jiżgura l-integrazzjoni ta' materja relattiva għall-ugwaljanza bejn is-sessi, sabiex jaħdmu flimkien f'timijiet transdixxiplinari biex jiġġeneraw l-ideat u jittrasformawhom f'innovazzjonijiet li jkunu kemm inkrementali kif ukoll interruttivi. L-attivitajiet huma kkaratterizzati minn approċċ li b'mod miftuħ jilqa' l-innovazzjoni u jkun transfruntier, b'enfasi fuq l-inklużjoni ta' attivitajiet rilevanti tat-Triangolu tal-Għarfien li jkunu pertinenti sabiex ikollhom suċċess (pereżempju, il-promoturi tal-proġett jistgħu jtejbu l-aċċess tagħhom għal gradwati bi kwalifiki speċifiċi, utenti ewlenin, negozji ġodda b'ideat innovattivi, ditti mhux domestiċi b'assi komplementari rilevanti, eċċ.),
  Linji prinċipali






  (a) | appoġġ għall-iżvilupp ta' prodotti, servizzi u opportunitajiet tas-suq fejn l-atturi tat-Triangolu tal-Għarfien jikkollaboraw sabiex jinstabu soluzzjonijiet għal sfidi globali; |
| --- | --- | --- |

2.3.

Soluzzjonijiet ġodda fis-suq biex jindirizzaw sfidi globali

L-EIT jiffaċilita, isaħħaħ u jippremja lill-imprendituri, l-innovaturi, ir-riċerkaturi, l-edukaturi, l-istudenti u atturi oħrajn tal-innovazzjoni, filwaqt li jiżgura l-integrazzjoni ta' materja relattiva għall-ugwaljanza bejn is-sessi, sabiex jaħdmu flimkien f'timijiet transdixxiplinari biex jiġġeneraw l-ideat u jittrasformawhom f'innovazzjonijiet li jkunu kemm inkrementali kif ukoll interruttivi. L-attivitajiet huma kkaratterizzati minn approċċ li b'mod miftuħ jilqa' l-innovazzjoni u jkun transfruntier, b'enfasi fuq l-inklużjoni ta' attivitajiet rilevanti tat-Triangolu tal-Għarfien li jkunu pertinenti sabiex ikollhom suċċess (pereżempju, il-promoturi tal-proġett jistgħu jtejbu l-aċċess tagħhom għal gradwati bi kwalifiki speċifiċi, utenti ewlenin, negozji ġodda b'ideat innovattivi, ditti mhux domestiċi b'assi komplementari rilevanti, eċċ.),

Linji prinċipali

(a)

appoġġ għall-iżvilupp ta' prodotti, servizzi u opportunitajiet tas-suq fejn l-atturi tat-Triangolu tal-Għarfien jikkollaboraw sabiex jinstabu soluzzjonijiet għal sfidi globali;

| (b) | integrazzjoni sħiħa tal-katina kollha tal-valur tal-innovazzjoni: minn student sa intraprenditur, minn idea sal-prodott, minn laboratorju għall-konsumatur. Dan jinkludi appoġġ għal negozji ġodda u għall-espansjoni tan-negozji; |
| --- | --- |

(b)

integrazzjoni sħiħa tal-katina kollha tal-valur tal-innovazzjoni: minn student sa intraprenditur, minn idea sal-prodott, minn laboratorju għall-konsumatur. Dan jinkludi appoġġ għal negozji ġodda u għall-espansjoni tan-negozji;

| (c) | l-għoti ta' servizzi ta' livell għoli u appoġġ lin-negozji innovattivi, inkluża assistenza teknika għall-ottimizzazzjoni ta' prodotti u servizzi, mentoraġġ sostantiv, appoġġ sabiex jiġu żgurati l-konsumaturi fil-mira u jinġabar il-kapital, sabiex jidħlu fis-suq malajr u jiġi aċċellerat il-proċess ta' tkabbir tagħhom. |
| --- | --- |

(c)

l-għoti ta' servizzi ta' livell għoli u appoġġ lin-negozji innovattivi, inkluża assistenza teknika għall-ottimizzazzjoni ta' prodotti u servizzi, mentoraġġ sostantiv, appoġġ sabiex jiġu żgurati l-konsumaturi fil-mira u jinġabar il-kapital, sabiex jidħlu fis-suq malajr u jiġi aċċellerat il-proċess ta' tkabbir tagħhom.

| 2.4. | Sinerġiji u valur miżjud fi ħdan il-Programm
  L-EIT jagħmel aktar sforzi sabiex jikkapitalizza fuq is-sinerġiji u l-komplementarjetajiet bejn il-KKI eżistenti u ma' atturi u inizjattivi differenti fil-livelli tal-Unjoni u globali u jestendi n-netwerk tiegħu ta' organizzazzjonijiet kollaborattivi kemm fil-livell strateġiku kif ukoll fil-livell operattiv, filwaqt li jiġu evitati duplikazzjonijiet:
  Linji prinċipali






  (a) | kooperazzjoni mill-qrib mal-EIC u l-Programm InvestEU fis-semplifikazzjoni tal-appoġġ (jiġifieri, il-finanzjament u s-servizzi) mogħti lil impriżi innovattivi kemm fl-istadju ta' bidu kif ukoll f'dak ta' espansjoni, partikolarment permezz tal-KKI; |
| --- | --- | --- |

2.4.

Sinerġiji u valur miżjud fi ħdan il-Programm

L-EIT jagħmel aktar sforzi sabiex jikkapitalizza fuq is-sinerġiji u l-komplementarjetajiet bejn il-KKI eżistenti u ma' atturi u inizjattivi differenti fil-livelli tal-Unjoni u globali u jestendi n-netwerk tiegħu ta' organizzazzjonijiet kollaborattivi kemm fil-livell strateġiku kif ukoll fil-livell operattiv, filwaqt li jiġu evitati duplikazzjonijiet:

Linji prinċipali

(a)

kooperazzjoni mill-qrib mal-EIC u l-Programm InvestEU fis-semplifikazzjoni tal-appoġġ (jiġifieri, il-finanzjament u s-servizzi) mogħti lil impriżi innovattivi kemm fl-istadju ta' bidu kif ukoll f'dak ta' espansjoni, partikolarment permezz tal-KKI;

| (b) | l-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-attivitajiet tal-EIT sabiex jiġu massimizzati s-sinerġiji u l-komplementarjetajiet ma' partijiet oħra tal-Programm; |
| --- | --- |

(b)

l-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-attivitajiet tal-EIT sabiex jiġu massimizzati s-sinerġiji u l-komplementarjetajiet ma' partijiet oħra tal-Programm;

| (c) | koordinazzjoni mal-Istati Membri, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak reġjonali, filwaqt li jiġi stabbilit djalogu strutturat u jiġu kkoordinati l-isforzi sabiex ikun hemm sinerġiji ma' inizjattivi nazzjonali u reġjonali, inklużi strateġiji ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti, b'kunsiderazzjoni wkoll tal-implimentazzjoni tal-"ekosistemi Ewropej tal-innovazzjoni", sabiex jiġu identifikati, kondiviżi u disseminati l-aħjar prattiki u tagħlimiet; |
| --- | --- |

(c)

koordinazzjoni mal-Istati Membri, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak reġjonali, filwaqt li jiġi stabbilit djalogu strutturat u jiġu kkoordinati l-isforzi sabiex ikun hemm sinerġiji ma' inizjattivi nazzjonali u reġjonali, inklużi strateġiji ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti, b'kunsiderazzjoni wkoll tal-implimentazzjoni tal-"ekosistemi Ewropej tal-innovazzjoni", sabiex jiġu identifikati, kondiviżi u disseminati l-aħjar prattiki u tagħlimiet;

| (d) | kondiviżjoni u disseminazzjoni ta' prattiki u tagħlimiet innovattivi madwar l-Ewropa u lil hinn minnha, bħala kontribut għall-politika ta' innovazzjoni fl-Ewropa b'koordinazzjoni ma' partijiet oħra tal-Programm; |
| --- | --- |

(d)

kondiviżjoni u disseminazzjoni ta' prattiki u tagħlimiet innovattivi madwar l-Ewropa u lil hinn minnha, bħala kontribut għall-politika ta' innovazzjoni fl-Ewropa b'koordinazzjoni ma' partijiet oħra tal-Programm;

| (e) | il-forniment ta' input fid-diskussjonijiet ta' politika tal-innovazzjoni u l-kontribuzzjoni għat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-prijoritajiet ta' politika tal-Unjoni permezz ta' ħidma kontinwa mas-servizzi rilevanti kollha tal-Kummissjoni, ma' programmi oħrajn tal-Unjoni u l-partijiet ikkonċernati tagħhom, u l-esplorazzjoni ulterjuri ta' opportunitajiet fi ħdan l-inizjattivi ta' implimentazzjoni tal-politiki; |
| --- | --- |

(e)

il-forniment ta' input fid-diskussjonijiet ta' politika tal-innovazzjoni u l-kontribuzzjoni għat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-prijoritajiet ta' politika tal-Unjoni permezz ta' ħidma kontinwa mas-servizzi rilevanti kollha tal-Kummissjoni, ma' programmi oħrajn tal-Unjoni u l-partijiet ikkonċernati tagħhom, u l-esplorazzjoni ulterjuri ta' opportunitajiet fi ħdan l-inizjattivi ta' implimentazzjoni tal-politiki;

| (f) | l-isfruttament ta' sinerġiji ma' programmi oħrajn tal-Unjoni, inklużi dawk li jappoġġaw l-iżvilupp u l-innovazzjoni tal-kapital uman (tali bħal COST, FSE+, FEŻR, Erasmus+, Ewropa Kreattiva u COSME Plus/is-Suq Uniku, il-Programm InvestEU); |
| --- | --- |

(f)

l-isfruttament ta' sinerġiji ma' programmi oħrajn tal-Unjoni, inklużi dawk li jappoġġaw l-iżvilupp u l-innovazzjoni tal-kapital uman (tali bħal COST, FSE+, FEŻR, Erasmus+, Ewropa Kreattiva u COSME Plus/is-Suq Uniku, il-Programm InvestEU);

| (g) | il-bini ta' alleanzi strateġiċi ma' atturi ewlenin tal-innovazzjoni fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali, u appoġġ lill-KKI sabiex jiġu żviluppati kollaborazzjoni u rabtiet mas-sħab prinċipali taħt it-Triangolu tal-Għarfien minn pajjiżi terzi, bil-għan li jinfetħu swieq ġodda għal soluzzjonijiet appoġġati mill-KKI u jiġu attirati l-finanzjament u t-talent minn pajjiżi barranin. Il-parteċipazzjoni ta' pajjiżi terzi għandha tiġi promossa fir-rigward tal-prinċipji ta' reċiproċità u ta' benefiċċji reċiproċi. |
| --- | --- |

(g)

il-bini ta' alleanzi strateġiċi ma' atturi ewlenin tal-innovazzjoni fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali, u appoġġ lill-KKI sabiex jiġu żviluppati kollaborazzjoni u rabtiet mas-sħab prinċipali taħt it-Triangolu tal-Għarfien minn pajjiżi terzi, bil-għan li jinfetħu swieq ġodda għal soluzzjonijiet appoġġati mill-KKI u jiġu attirati l-finanzjament u t-talent minn pajjiżi barranin. Il-parteċipazzjoni ta' pajjiżi terzi għandha tiġi promossa fir-rigward tal-prinċipji ta' reċiproċità u ta' benefiċċji reċiproċi.

---

ANNESS III

SĦUBIJI EWROPEJ

Is-Sħubiji Ewropej għandhom jiġu magħżulin u implimentati, mmonitorjati, evalwati, imneħħija b'mod gradwali jew imġedda abbażi tal-kriterji li ġejjin:

| 1. | Għażla
  Dimostrazzjoni li s-Sħubija Ewropea hija aktar effettiva biex jinkisbu l-għanijiet relatati tal-Programm permezz tal-involviment u l-impenn tas-sħab, b'mod partikolari biex jinkisbu impatti ċari għall-Unjoni u ċ-ċittadini tagħha, partikolarment sabiex jinkisbu riżultati fir-rigward ta' sfidi globali u l-għanijiet tar-R&I, filwaqt li jiġu żgurati l-kompetittività, is-sostenibbiltà u l-kontribuzzjoni tal-Unjoni fit-tisħiħ taż-ŻER u lnnovazzjoni u, fejn rilevanti, tal-impenji internazzjonali.
  Fil-każ tas-sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati stabbiliti skont l-Artikolu 185 TFUE, il-parteċipazzjoni ta' mhux anqas minn 40 % tal-Istati Membri hija obbligatorja:






  (a) | koerenza u sinerġiji tas-Sħubija Ewropea fi ħdan is-settur tal-Unjoni tar-R&I, skont ir-regoli tal-Programm sa fejn l-aktar possibbli; |
| --- | --- | --- |

1.

Għażla

Dimostrazzjoni li s-Sħubija Ewropea hija aktar effettiva biex jinkisbu l-għanijiet relatati tal-Programm permezz tal-involviment u l-impenn tas-sħab, b'mod partikolari biex jinkisbu impatti ċari għall-Unjoni u ċ-ċittadini tagħha, partikolarment sabiex jinkisbu riżultati fir-rigward ta' sfidi globali u l-għanijiet tar-R&I, filwaqt li jiġu żgurati l-kompetittività, is-sostenibbiltà u l-kontribuzzjoni tal-Unjoni fit-tisħiħ taż-ŻER u lnnovazzjoni u, fejn rilevanti, tal-impenji internazzjonali.

Fil-każ tas-sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati stabbiliti skont l-Artikolu 185 TFUE, il-parteċipazzjoni ta' mhux anqas minn 40 % tal-Istati Membri hija obbligatorja:

(a)

koerenza u sinerġiji tas-Sħubija Ewropea fi ħdan is-settur tal-Unjoni tar-R&I, skont ir-regoli tal-Programm sa fejn l-aktar possibbli;

| (b) | trasparenza u aċċess miftuħ tas-Sħubija Ewropea fir-rigward tal-identifikazzjoni ta' prijoritajiet u objettivi f'termini ta' riżultati u impatti mistennija u fir-rigward tal-involviment tas-sħab u l-partijiet ikkonċernati, mill-katina tal-valur kollha, minn setturi, sitwazzjonijiet u dixxiplini differenti, inklużi dawk internazzjonali fejn ikun rilevanti u bla interferenza għall-kompetittività Ewropea; arranġamenti ċari għall-promozzjoni tal-parteċipazzjoni tal-SMEs u għad-disseminazzjoni u l-isfruttament tar-riżultati, partikolarment mill-SMEs, inkluż permezz ta' organizzazzjonijiet intermedjarji; |
| --- | --- |

(b)

trasparenza u aċċess miftuħ tas-Sħubija Ewropea fir-rigward tal-identifikazzjoni ta' prijoritajiet u objettivi f'termini ta' riżultati u impatti mistennija u fir-rigward tal-involviment tas-sħab u l-partijiet ikkonċernati, mill-katina tal-valur kollha, minn setturi, sitwazzjonijiet u dixxiplini differenti, inklużi dawk internazzjonali fejn ikun rilevanti u bla interferenza għall-kompetittività Ewropea; arranġamenti ċari għall-promozzjoni tal-parteċipazzjoni tal-SMEs u għad-disseminazzjoni u l-isfruttament tar-riżultati, partikolarment mill-SMEs, inkluż permezz ta' organizzazzjonijiet intermedjarji;

| (c) | dimostrazzjoni ex-ante tal-addizzjonalità u d-direzzjonalità tas-Sħubija Ewropea, inkluża viżjoni strateġika komuni tal-iskop tas-Sħubija Ewropea. Dik il-viżjoni tinkludi b'mod partikolari:






  (i) | identifikazzjoni ta' eżiti, riżultati u impatti mistennija u miżurabbli f'limiti ta' żmien speċifiċi, inkluż ta' valur ewlieni ekonomiku u/jew soċjetali għall-Unjoni; |
| --- | --- | --- |

(c)

dimostrazzjoni ex-ante tal-addizzjonalità u d-direzzjonalità tas-Sħubija Ewropea, inkluża viżjoni strateġika komuni tal-iskop tas-Sħubija Ewropea. Dik il-viżjoni tinkludi b'mod partikolari:

(i)

identifikazzjoni ta' eżiti, riżultati u impatti mistennija u miżurabbli f'limiti ta' żmien speċifiċi, inkluż ta' valur ewlieni ekonomiku u/jew soċjetali għall-Unjoni;

| (ii) | dimostrazzjoni tal-effetti mistennija, kemm kwalitattivi kif ukoll kwantitattivi sinifikanti, ta' rinforz, inkluż metodu għall-kejl tal-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni; |
| --- | --- |

(ii)

dimostrazzjoni tal-effetti mistennija, kemm kwalitattivi kif ukoll kwantitattivi sinifikanti, ta' rinforz, inkluż metodu għall-kejl tal-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni;

| (iii) | approċċi biex jiżguraw flessibilità tal-implimentazzjoni u biex jaġġustaw għall-bidliet fil-politika, fil-bżonnijiet tas-soċjetà u/jew tas-suq, jew fl-avvanzi xjentifiċi, biex tiżdied il-koerenza politika bejn il-livelli reġjonali, nazzjonali u tal-Unjoni; |
| --- | --- |

(iii)

approċċi biex jiżguraw flessibilità tal-implimentazzjoni u biex jaġġustaw għall-bidliet fil-politika, fil-bżonnijiet tas-soċjetà u/jew tas-suq, jew fl-avvanzi xjentifiċi, biex tiżdied il-koerenza politika bejn il-livelli reġjonali, nazzjonali u tal-Unjoni;

| (iv) | strateġiji ta' ħruġ u miżuri ta' ħruġ gradwali mill-Programm; |
| --- | --- |

(iv)

strateġiji ta' ħruġ u miżuri ta' ħruġ gradwali mill-Programm;

| (d) | dimostrazzjoni ex-ante tal-impenn fit-tul tas-sħab, inkluż sehem minimu ta' investimenti pubbliċi u/jew privati. |
| --- | --- |

(d)

dimostrazzjoni ex-ante tal-impenn fit-tul tas-sħab, inkluż sehem minimu ta' investimenti pubbliċi u/jew privati.

Fil-każ tas-Sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati, stabbiliti f'konformità mal-Artikolu 185 jew 187 TFUE, il-kontribuzzjonijiet finanzjarji u/jew in natura mis-sħab barra dawk tal-Unjoni, huma mill-anqas ugwali għal 50 % u jistgħu jaslu sa 75 % tal-impenji aggregati baġitarji tas-Sħubija Ewropea. Għal kull Sħubija Ewropea Istituzzjonalizzata bħal din, sehem mill-kontribuzzjonijiet mis-sħab barra minn dawk tal-Unjoni ser ikun f'forma ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji. Għas-sħab minbarra l-Unjoni u l-Istati parteċipanti, il-kontribuzzjonijiet finanzjarji għandu jkollhom l-għan ewlieni li jkopru l-kostijiet amministrattivi kif ukoll l-attivitajiet ta' koordinazzjoni u appoġġ flimkien ma' dawk mhux kompetittivi.

| 2. | Implimentazzjoni:






  (a) | approċċ sistemiku li jiżgura l-involviment attiv u bikri tal-Istati Membri u l-kisba tal-impatti mistennija tas-Sħubija Ewropea permezz tal-implimentazzjoni flessibbli ta' azzjonijiet konġunti ta' valur miżjud għoli tal-Unjoni li jmorru wkoll lil hinn mis-sejħiet konġunti għal proposti għall-attivitajiet tar-R&I, inklużi dawk adottati fis-suq, regolamentari jew ta' politika; |
| --- | --- | --- |

2.

Implimentazzjoni:

(a)

approċċ sistemiku li jiżgura l-involviment attiv u bikri tal-Istati Membri u l-kisba tal-impatti mistennija tas-Sħubija Ewropea permezz tal-implimentazzjoni flessibbli ta' azzjonijiet konġunti ta' valur miżjud għoli tal-Unjoni li jmorru wkoll lil hinn mis-sejħiet konġunti għal proposti għall-attivitajiet tar-R&I, inklużi dawk adottati fis-suq, regolamentari jew ta' politika;

| (b) | miżuri adatti li jiżguraw aċċess miftuħ kontinwu tal-inizjattiva u trasparenza matul l-implimentazzjoni, b'mod partikolari għall-issettjar tal-prijoritajiet u għall-parteċipazzjoni fis-sejħiet għall-proposti, informazzjoni dwar il-funzjonament tal-governanza, il-viżibilità tal-Unjoni, komunikazzjoni u miżuri ta' sensibilizzazzjoni, disseminazzjoni u sfruttament tar-riżultati, inkluża strateġija ċara ta' aċċess miftuħ/tal-utent matul il-katina tal-valur; miżuri adegwati biex tingħata informazzjoni lill-SMEs u tiġi promossa l-parteċipazzjoni tagħhom; |
| --- | --- |

(b)

miżuri adatti li jiżguraw aċċess miftuħ kontinwu tal-inizjattiva u trasparenza matul l-implimentazzjoni, b'mod partikolari għall-issettjar tal-prijoritajiet u għall-parteċipazzjoni fis-sejħiet għall-proposti, informazzjoni dwar il-funzjonament tal-governanza, il-viżibilità tal-Unjoni, komunikazzjoni u miżuri ta' sensibilizzazzjoni, disseminazzjoni u sfruttament tar-riżultati, inkluża strateġija ċara ta' aċċess miftuħ/tal-utent matul il-katina tal-valur; miżuri adegwati biex tingħata informazzjoni lill-SMEs u tiġi promossa l-parteċipazzjoni tagħhom;

| (c) | koordinazzjoni u/jew attivitajiet konġunti ma' inizjattivi rilevanti oħrajn ta' R&I biex jiżguraw livell ottimali ta' interkonnessjonijiet u jiżguraw sinerġiji effettivi, fost l-oħrajn, biex jingħelbu l-ostakli potenzjali għall-implimentazzjoni fil-livell nazzjonali u tiżdied il-kosteffettività; |
| --- | --- |

(c)

koordinazzjoni u/jew attivitajiet konġunti ma' inizjattivi rilevanti oħrajn ta' R&I biex jiżguraw livell ottimali ta' interkonnessjonijiet u jiżguraw sinerġiji effettivi, fost l-oħrajn, biex jingħelbu l-ostakli potenzjali għall-implimentazzjoni fil-livell nazzjonali u tiżdied il-kosteffettività;

| (d) | impenji, għal kontribuzzjonijiet finanzjarji u/jew kontribuzzjonijiet in-natura, minn kull sieħeb f'konformità mad-dispożizzjonijiet nazzjonali matul il-ħajja tal-inizjattiva; |
| --- | --- |

(d)

impenji, għal kontribuzzjonijiet finanzjarji u/jew kontribuzzjonijiet in-natura, minn kull sieħeb f'konformità mad-dispożizzjonijiet nazzjonali matul il-ħajja tal-inizjattiva;

| (e) | fil-każ tas-Sħubija Ewropea Istituzzjonalizzata, aċċess għar-riżultati u informazzjoni oħra relatata mal-azzjoni għall-Kummissjoni għall-iskop tal-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki jew programmi tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(e)

fil-każ tas-Sħubija Ewropea Istituzzjonalizzata, aċċess għar-riżultati u informazzjoni oħra relatata mal-azzjoni għall-Kummissjoni għall-iskop tal-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki jew programmi tal-Unjoni.

| 3. | Monitoraġġ:






  (a) | sistema ta' monitoraġġ f'konformità mal-Artikolu 50 biex ikun traċċat il-progress lejn l-għanijiet speċifiċi ta' politika, riżultati u indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni li jippermettu l-valutazzjoni matul iż-żmien tal-kisbiet, l-impatti u l-bżonnijiet potenzjali għal miżuri korrettivi; |
| --- | --- | --- |

3.

Monitoraġġ:

(a)

sistema ta' monitoraġġ f'konformità mal-Artikolu 50 biex ikun traċċat il-progress lejn l-għanijiet speċifiċi ta' politika, riżultati u indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni li jippermettu l-valutazzjoni matul iż-żmien tal-kisbiet, l-impatti u l-bżonnijiet potenzjali għal miżuri korrettivi;

| (b) | rappurtar dedikat perijodiku dwar l-effetti kwantitattivi u kwalitattivi ta' rinforz, inkluż dwar kontribuzzjonijiet kemm finanzjarji kif ukoll in natura li ġew impenjati u fil-fatt ipprovduti, dwar viżibilità u pożizzjonament fil-kuntest internazzjonali, dwar l-impatt fuq riskji relatati mar-R&I ta' investimenti mis-settur privat; |
| --- | --- |

(b)

rappurtar dedikat perijodiku dwar l-effetti kwantitattivi u kwalitattivi ta' rinforz, inkluż dwar kontribuzzjonijiet kemm finanzjarji kif ukoll in natura li ġew impenjati u fil-fatt ipprovduti, dwar viżibilità u pożizzjonament fil-kuntest internazzjonali, dwar l-impatt fuq riskji relatati mar-R&I ta' investimenti mis-settur privat;

| (c) | informazzjoni dettaljata dwar il-proċess ta' evalwazzjoni u r-riżultati mis-sejħiet kollha għal proposti fis-Sħubiji Ewropej, li għandhom isiru disponibbli f'waqthom u aċċessibbli f'bażi ta' data elettronika komuni. |
| --- | --- |

(c)

informazzjoni dettaljata dwar il-proċess ta' evalwazzjoni u r-riżultati mis-sejħiet kollha għal proposti fis-Sħubiji Ewropej, li għandhom isiru disponibbli f'waqthom u aċċessibbli f'bażi ta' data elettronika komuni.

| 4. | Evalwazzjoni, tneħħija gradwali u tiġdid:






  (a) | evalwazzjoni tal-impatti miksuba fil-livelli tal-Unjoni u nazzjonali marbuta ma' miri ddefiniti u indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni, li tiġi integrata fl-evalwazzjoni tal-Programm stabbilita fl-Artikolu 52, inkluża valutazzjoni tal-mod ta' intervent ta' politika l-aktar effettiv għal kwalunkwe azzjoni tal-futur; u l-pożizzjonament ta' kwalunkwe tiġdid possibbli ta' Sħubija Ewropea fil-kuntest globali tas-Sħubiji Ewropej u tal-prijoritajiet politiċi tagħha; |
| --- | --- | --- |

4.

Evalwazzjoni, tneħħija gradwali u tiġdid:

(a)

evalwazzjoni tal-impatti miksuba fil-livelli tal-Unjoni u nazzjonali marbuta ma' miri ddefiniti u indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni, li tiġi integrata fl-evalwazzjoni tal-Programm stabbilita fl-Artikolu 52, inkluża valutazzjoni tal-mod ta' intervent ta' politika l-aktar effettiv għal kwalunkwe azzjoni tal-futur; u l-pożizzjonament ta' kwalunkwe tiġdid possibbli ta' Sħubija Ewropea fil-kuntest globali tas-Sħubiji Ewropej u tal-prijoritajiet politiċi tagħha;

| (b) | fin-nuqqas ta' tiġdid, miżuri adatti li jiżguraw it-tneħħija gradwali tal-finanzjament tal-Programm skont il-kundizzjonijiet u l-iskeda ta' żmien maqbula mas-sħab impenjati legalment ex-ante, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà ta' finanzjament transnazzjonali kontinwat minn programmi nazzjonali jew oħra tal-Unjoni, u mingħajr preġudizzju għall-investiment privat u għall-proġetti li jkunu kurrenti. |
| --- | --- |

(b)

fin-nuqqas ta' tiġdid, miżuri adatti li jiżguraw it-tneħħija gradwali tal-finanzjament tal-Programm skont il-kundizzjonijiet u l-iskeda ta' żmien maqbula mas-sħab impenjati legalment ex-ante, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà ta' finanzjament transnazzjonali kontinwat minn programmi nazzjonali jew oħra tal-Unjoni, u mingħajr preġudizzju għall-investiment privat u għall-proġetti li jkunu kurrenti.

---

ANNESS IV

SINERĠIJI MA' PROGRAMMI OĦRA TAL-UNJONI

Is-sinerġiji ma' programmi oħra tal-Unjoni huma bbażati fuq il-komplementarjetà bejn id-disinn tal-programm u l-objettivi tal-programm u fuq il-kompatibbiltà tar-regoli ta' finanzjament u l-proċessi ta' finanzjament fil-livell ta' implimentazzjoni.

Il-finanzjament mill-Programm għandu jintuża biss biex jiffinanzja l-attivitajiet ta' R&I. L-ippjanar strateġiku għandu jiżgura l-allinjament tal-prijoritajiet għall-programmi differenti tal-Unjoni u jiżgura għażliet ta' finanzjament koerenti fi stadji differenti taċ-ċiklu tar-R&I. Il-missjonijiet u s-Sħubiji Ewropej għandhom, fost l-oħrajn, jibbenefikaw minn sinerġiji ma' programmi u politiki oħra tal-Unjoni.

L-użu tar-riżultati tar-riċerka u tas-soluzzjonijiet innovattivi żviluppati fil-Programm għandu jiġi ffaċilitat bl-appoġġ ta' programmi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari permezz ta' strateġiji ta' disseminazzjoni u ta' sfruttament, it-trasferiment tal-għarfien, sorsi ta' finanzjament komplementari u kumulattivi, u miżuri ta' politika li jakkumpanjawhom. Il-finanzjament għal attivitajiet ta' R&I għandu jibbenefika minn regoli armonizzati li huma mfassla biex jiżguraw valur miżjud tal-Unjoni, biex jiġu evitati duplikazzjonijiet ma' programmi differenti tal-Unjoni u biex tinkiseb effiċjenza massima u simplifikazzjoni amministrattiva.

Fil-paragrafi li ġejjin jinsab aktar dettall kif is-sinerġiji għandhom japplikaw bejn il-Programm u l-programmi differenti tal-Unjoni:

| 1. | Is-sinerġiji mal-Fond Agrikolu Ewropew ta' Garanzija (FAEG) u l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) taħt il-Politika Agrikola Komuni (PAK) għandhom jiżguraw li:






  (a) | il-ħtiġijiet tar-R&I tas-settur agrikolu u taż-żoni rurali fi ħdan l-Unjoni jiġu identifikati, pereżempju, fi ħdan il-"Produttività u Sostenibbiltà Agrikoli" tas-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni u meqjusa kemm fil-proċess tal-ippjanar strateġiku tal-Programm kif ukoll fil-programmi ta' ħidma; |
| --- | --- | --- |

1.

Is-sinerġiji mal-Fond Agrikolu Ewropew ta' Garanzija (FAEG) u l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) taħt il-Politika Agrikola Komuni (PAK) għandhom jiżguraw li:

(a)

il-ħtiġijiet tar-R&I tas-settur agrikolu u taż-żoni rurali fi ħdan l-Unjoni jiġu identifikati, pereżempju, fi ħdan il-"Produttività u Sostenibbiltà Agrikoli" tas-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni u meqjusa kemm fil-proċess tal-ippjanar strateġiku tal-Programm kif ukoll fil-programmi ta' ħidma;

| (b) | il-PAK tagħmel l-aħjar użu mir-riżultati tar-R&I u tippromwovi l-użu, l-implimentazzjoni u d-dispożizzjoni ta' soluzzjonijiet innovattivi, inklużi dawk li jirriżultaw minn proġetti ffinanzjati mill-programmi qafas għar-R&I, u mill-"Produttività u Sostenibbiltà Agrikoli" u l-KKI rilevanti tal-EIT; |
| --- | --- |

(b)

il-PAK tagħmel l-aħjar użu mir-riżultati tar-R&I u tippromwovi l-użu, l-implimentazzjoni u d-dispożizzjoni ta' soluzzjonijiet innovattivi, inklużi dawk li jirriżultaw minn proġetti ffinanzjati mill-programmi qafas għar-R&I, u mill-"Produttività u Sostenibbiltà Agrikoli" u l-KKI rilevanti tal-EIT;

| (c) | il-FAEŻR jappoġġa l-użu u d-disseminazzjoni tal-għarfien u s-soluzzjonijiet li jirriżultaw mir-riżultati tal-Programm li jwasslu għal settur tal-biedja aktar dinamiku u opportunitajiet ġodda għall-iżvilupp ta' żoni rurali. |
| --- | --- |

(c)

il-FAEŻR jappoġġa l-użu u d-disseminazzjoni tal-għarfien u s-soluzzjonijiet li jirriżultaw mir-riżultati tal-Programm li jwasslu għal settur tal-biedja aktar dinamiku u opportunitajiet ġodda għall-iżvilupp ta' żoni rurali.

| 2. | Is-sinerġiji mal-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura (FEMSA) għandhom jiżguraw li:






  (a) | il-Programm u l-FEMSA jkunu interkonnessi mill-qrib, billi l-ħtiġijiet tar-R&I tal-Unjoni fil-qasam tal-politika marittima integrata jiġu tradotti permezz tal-proċess tal-ippjanar strateġiku tal-Programm; |
| --- | --- | --- |

2.

Is-sinerġiji mal-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura (FEMSA) għandhom jiżguraw li:

(a)

il-Programm u l-FEMSA jkunu interkonnessi mill-qrib, billi l-ħtiġijiet tar-R&I tal-Unjoni fil-qasam tal-politika marittima integrata jiġu tradotti permezz tal-proċess tal-ippjanar strateġiku tal-Programm;

| (b) | il-FEMSA jappoġġa l-introduzzjoni ta' teknoloġiji ġodda u prodotti, proċessi u servizzi innovattivi, b'mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-Programm fl-oqsma tal-politika tal-baħar u marittima; il-FEMSA jippromwovi wkoll il-ġbir, l-ipproċessar u l-monitoraġġ ta' data fuq il-post, u jiddissemina azzjonijiet rilevanti appoġġati taħt il-Programm, li min-naħa tiegħu jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-Politika Komuni tas-Sajd, tal-Politika Marittima tal-UE, tal-Governanza Internazzjonali tal-Oċeani u ta’ impenji internazzjonali. |
| --- | --- |

(b)

il-FEMSA jappoġġa l-introduzzjoni ta' teknoloġiji ġodda u prodotti, proċessi u servizzi innovattivi, b'mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-Programm fl-oqsma tal-politika tal-baħar u marittima; il-FEMSA jippromwovi wkoll il-ġbir, l-ipproċessar u l-monitoraġġ ta' data fuq il-post, u jiddissemina azzjonijiet rilevanti appoġġati taħt il-Programm, li min-naħa tiegħu jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-Politika Komuni tas-Sajd, tal-Politika Marittima tal-UE, tal-Governanza Internazzjonali tal-Oċeani u ta’ impenji internazzjonali.

| 3. | Is-sinerġiji mal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) għandhom jiżguraw li:






  (a) | bil-għan li tissaħħaħ iż-ŻER u bħala kontribut għall-kisba tal-SDGs, l-arranġamenti għall-finanzjament komplementari u kumulattiv mill-FEŻR u l-Programm jappoġġaw attivitajiet li jipprovdu pont, b'mod partikolari, bejn l-istrateġiji ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti u l-eċċellenza fir-R&I, inklużi programmi transreġjonali/transnazzjonali konġunti u Infrastrutturi ta' Riċerka mal-Ewropa kollha; |
| --- | --- | --- |

3.

Is-sinerġiji mal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) għandhom jiżguraw li:

(a)

bil-għan li tissaħħaħ iż-ŻER u bħala kontribut għall-kisba tal-SDGs, l-arranġamenti għall-finanzjament komplementari u kumulattiv mill-FEŻR u l-Programm jappoġġaw attivitajiet li jipprovdu pont, b'mod partikolari, bejn l-istrateġiji ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti u l-eċċellenza fir-R&I, inklużi programmi transreġjonali/transnazzjonali konġunti u Infrastrutturi ta' Riċerka mal-Ewropa kollha;

| (b) | il-FEŻR jiffoka, fost l-oħrajn, fuq l-iżvilupp u t-tisħiħ ta' ekosistemi, kemm reġjonali kif ukoll lokali, tar-R&I u t-trasformazzjoni industrijali, inkluż kemm l-appoġġ għall-bini tal-kapaċitajiet tar-R&I, għall-użu tar-riżultati u għall-introduzzjoni ta' teknoloġiji ġodda u soluzzjonijiet innovattivi u klimatikament favorevoli mill-programmi qafas għar-R&I permezz tal-FEŻR. |
| --- | --- |

(b)

il-FEŻR jiffoka, fost l-oħrajn, fuq l-iżvilupp u t-tisħiħ ta' ekosistemi, kemm reġjonali kif ukoll lokali, tar-R&I u t-trasformazzjoni industrijali, inkluż kemm l-appoġġ għall-bini tal-kapaċitajiet tar-R&I, għall-użu tar-riżultati u għall-introduzzjoni ta' teknoloġiji ġodda u soluzzjonijiet innovattivi u klimatikament favorevoli mill-programmi qafas għar-R&I permezz tal-FEŻR.

| 4. | Is-sinerġiji mal-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+) għandhom jiżguraw li:






  (a) | permezz ta' programmi nazzjonali jew reġjonali, il-FSE+ jista' jintegra u jespandi l-kurrikuli innovattivi appoġġati mill-Programm, sabiex jattrezzaw lin-nies bil-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għad-domandi li jevolvu mis-suq tax-xogħol; |
| --- | --- | --- |

4.

Is-sinerġiji mal-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+) għandhom jiżguraw li:

(a)

permezz ta' programmi nazzjonali jew reġjonali, il-FSE+ jista' jintegra u jespandi l-kurrikuli innovattivi appoġġati mill-Programm, sabiex jattrezzaw lin-nies bil-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għad-domandi li jevolvu mis-suq tax-xogħol;

| (b) | jistgħu jintużaw arranġamenti għall-finanzjament komplementari mill-FSE+ biex jappoġġaw attivitajiet li jippromwovu l-iżvilupp tal-kapital uman fir-R&I bil-għan li tissaħħaħ iż-ŻER; |
| --- | --- |

(b)

jistgħu jintużaw arranġamenti għall-finanzjament komplementari mill-FSE+ biex jappoġġaw attivitajiet li jippromwovu l-iżvilupp tal-kapital uman fir-R&I bil-għan li tissaħħaħ iż-ŻER;

| (c) | il-FSE+ jintegra teknoloġiji innovattivi u mudelli ta' negozju u soluzzjonijiet ġodda, b'mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-Programm, sabiex jikkontribwixxu għal sistemi tal-kura tas-saħħa li jkunu innovattivi, effiċjenti u sostenibbli u jiffaċilitaw l-aċċess għal kura tas-saħħa li tkun aħjar u aktar sikura għaċ-ċittadini Ewropej. |
| --- | --- |

(c)

il-FSE+ jintegra teknoloġiji innovattivi u mudelli ta' negozju u soluzzjonijiet ġodda, b'mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-Programm, sabiex jikkontribwixxu għal sistemi tal-kura tas-saħħa li jkunu innovattivi, effiċjenti u sostenibbli u jiffaċilitaw l-aċċess għal kura tas-saħħa li tkun aħjar u aktar sikura għaċ-ċittadini Ewropej.

| 5. | Is-sinerġiji mal-Programm l-UE għas-Saħħa għandhom jiżguraw li:






  (a) | il-bżonnijiet tar-R&I tal-Unjoni fil-qasam tas-saħħa huma identifikati u stabbiliti permezz tal-ippjanar strateġiku tal-Programm; |
| --- | --- | --- |

5.

Is-sinerġiji mal-Programm l-UE għas-Saħħa għandhom jiżguraw li:

(a)

il-bżonnijiet tar-R&I tal-Unjoni fil-qasam tas-saħħa huma identifikati u stabbiliti permezz tal-ippjanar strateġiku tal-Programm;

| (b) | il-Programm l-UE għas-Saħħa jikkontribwixxi biex jiġi żgurat l-aħjar użu tar-riżultati tar-riċerka, b'mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-Programm. |
| --- | --- |

(b)

il-Programm l-UE għas-Saħħa jikkontribwixxi biex jiġi żgurat l-aħjar użu tar-riżultati tar-riċerka, b'mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-Programm.

| 6. | Is-sinerġiji mal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE) għandhom jiżguraw li:






  (a) | il-bżonnijiet tar-R&I fl-oqsma tat-trasport, tal-enerġija u fis-settur diġitali fi ħdan l-Unjoni jiġu identifikati u stabbiliti permezz tal-proċess ta' ppjanar strateġiku tal-Programm; |
| --- | --- | --- |

6.

Is-sinerġiji mal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE) għandhom jiżguraw li:

(a)

il-bżonnijiet tar-R&I fl-oqsma tat-trasport, tal-enerġija u fis-settur diġitali fi ħdan l-Unjoni jiġu identifikati u stabbiliti permezz tal-proċess ta' ppjanar strateġiku tal-Programm;

| (b) | l-FNE tappoġġa l-introduzzjoni u l-użu fuq skala kbira ta' teknoloġiji u soluzzjonijiet ġodda u innovattivi fl-oqsma tat-trasport, tal-enerġija u tal-infrastrutturi fiżiċi diġitali, b'mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-programmi oqfsa għar-R&I; |
| --- | --- |

(b)

l-FNE tappoġġa l-introduzzjoni u l-użu fuq skala kbira ta' teknoloġiji u soluzzjonijiet ġodda u innovattivi fl-oqsma tat-trasport, tal-enerġija u tal-infrastrutturi fiżiċi diġitali, b'mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-programmi oqfsa għar-R&I;

| (c) | l-iskambju ta' informazzjoni u data bejn il-Programm u l-proġetti tal-FNE huwa ffaċilitat, pereżempju billi ssir enfasi fuq it-teknoloġiji mill-Programm bi tħejjija qawwija tas-suq li jkunu jistgħu jintużaw aktar permezz tal-FNE. |
| --- | --- |

(c)

l-iskambju ta' informazzjoni u data bejn il-Programm u l-proġetti tal-FNE huwa ffaċilitat, pereżempju billi ssir enfasi fuq it-teknoloġiji mill-Programm bi tħejjija qawwija tas-suq li jkunu jistgħu jintużaw aktar permezz tal-FNE.

| 7. | Is-sinerġiji mal-Programm Ewropa Diġitali (DEP, Digital Europe Programme) għandhom jiżguraw li:






  (a) | peress li diversi oqsma tematiċi indirizzati mill-Programm u mid-DEP jikkonverġu, it-tip ta' azzjonijiet li jridu jiġu appoġġati, ir-riżultati mistennija tagħhom u l-loġika ta' intervent tagħhom ikunu differenti u komplementari; |
| --- | --- | --- |

7.

Is-sinerġiji mal-Programm Ewropa Diġitali (DEP, Digital Europe Programme) għandhom jiżguraw li:

(a)

peress li diversi oqsma tematiċi indirizzati mill-Programm u mid-DEP jikkonverġu, it-tip ta' azzjonijiet li jridu jiġu appoġġati, ir-riżultati mistennija tagħhom u l-loġika ta' intervent tagħhom ikunu differenti u komplementari;

| (b) | il-bżonnijiet tar-R&I marbutin mal-aspetti diġitali tal-Programm jiġu identifikati u stabbiliti permezz tal-ippjanar strateġiku tiegħu; dan jinkludi pereżempju r-R&I għall-computing ta' prestazzjoni għolja, l-intelliġenza artifiċjali, iċ-ċibersigurtà, it-teknoloġiji tar-reġistru distribwit, it-teknoloġiji tal-kwantum, li jgħaqqdu t-teknoloġiji diġitali ma' teknoloġiji oħra ta' sostenn u innovazzjonijiet mhux teknoloġiċi; appoġġ għall-espansjoni tal-kumpanniji li jintroduċu innovazzjonijiet rivoluzzjonarji (ħafna minnhom jgħaqqdu t-teknoloġiji diġitali mat-teknoloġiji fiżiċi); u appoġġ għall-infrastrutturi diġitali ta' riċerka; |
| --- | --- |

(b)

il-bżonnijiet tar-R&I marbutin mal-aspetti diġitali tal-Programm jiġu identifikati u stabbiliti permezz tal-ippjanar strateġiku tiegħu; dan jinkludi pereżempju r-R&I għall-computing ta' prestazzjoni għolja, l-intelliġenza artifiċjali, iċ-ċibersigurtà, it-teknoloġiji tar-reġistru distribwit, it-teknoloġiji tal-kwantum, li jgħaqqdu t-teknoloġiji diġitali ma' teknoloġiji oħra ta' sostenn u innovazzjonijiet mhux teknoloġiċi; appoġġ għall-espansjoni tal-kumpanniji li jintroduċu innovazzjonijiet rivoluzzjonarji (ħafna minnhom jgħaqqdu t-teknoloġiji diġitali mat-teknoloġiji fiżiċi); u appoġġ għall-infrastrutturi diġitali ta' riċerka;

| (c) | id-DEP jiffoka fuq il-kapaċità diġitali ta' skala kbira u l-bini tal-infrastruttura, pereżempju fil-computing ta' prestazzjoni għolja, l-intelliġenza artifiċjali, iċ-ċibersigurtà, it-teknoloġiji tar-reġistru distribwit, it-teknoloġiji tal-kwantum u l-ħiliet diġitali avvanzati li jimmiraw lejn teħid u skjerament wesgħin fl-Unjoni kollha tas-soluzzjonijiet diġitali innovattivi eżistenti jew ittestjati fi ħdan qafas tal-Unjoni f'oqsma ta' interess pubbliku (bħas-saħħa, l-amministrazzjoni pubblika, il-ġustizzja u l-edukazzjoni) jew il-falliment tas-suq (bħad-diġitalizzazzjoni tan-negozji, b'mod partikolari l-SMEs); id-DEP jiġi prinċipalment implimentat permezz ta' investimenti kkoordinati u strateġiċi mal-Istati Membri, b'mod partikolari permezz ta' akkwist pubbliku konġunt, f'kapaċitajiet diġitali li jridu jiġu kondiviżi mal-Unjoni kollha u f'azzjonijiet fl-Unjoni kollha li jappoġġaw l-interoperabbiltà u l-istandardizzazzjoni bħala parti mill-iżvilupp tas-Suq Uniku Diġitali; |
| --- | --- |

(c)

id-DEP jiffoka fuq il-kapaċità diġitali ta' skala kbira u l-bini tal-infrastruttura, pereżempju fil-computing ta' prestazzjoni għolja, l-intelliġenza artifiċjali, iċ-ċibersigurtà, it-teknoloġiji tar-reġistru distribwit, it-teknoloġiji tal-kwantum u l-ħiliet diġitali avvanzati li jimmiraw lejn teħid u skjerament wesgħin fl-Unjoni kollha tas-soluzzjonijiet diġitali innovattivi eżistenti jew ittestjati fi ħdan qafas tal-Unjoni f'oqsma ta' interess pubbliku (bħas-saħħa, l-amministrazzjoni pubblika, il-ġustizzja u l-edukazzjoni) jew il-falliment tas-suq (bħad-diġitalizzazzjoni tan-negozji, b'mod partikolari l-SMEs); id-DEP jiġi prinċipalment implimentat permezz ta' investimenti kkoordinati u strateġiċi mal-Istati Membri, b'mod partikolari permezz ta' akkwist pubbliku konġunt, f'kapaċitajiet diġitali li jridu jiġu kondiviżi mal-Unjoni kollha u f'azzjonijiet fl-Unjoni kollha li jappoġġaw l-interoperabbiltà u l-istandardizzazzjoni bħala parti mill-iżvilupp tas-Suq Uniku Diġitali;

| (d) | il-kapaċitajiet u l-infrastrutturi tad-DEP ikunu disponibbli fi ħdan il-komunità tar-R&I, inkluż għal attivitajiet appoġġati taħt il-Programm li jinkludu l-ittestjar, l-esperimentazzjoni u d-dimostrazzjoni fis-setturi u d-dixxiplini kollha; |
| --- | --- |

(d)

il-kapaċitajiet u l-infrastrutturi tad-DEP ikunu disponibbli fi ħdan il-komunità tar-R&I, inkluż għal attivitajiet appoġġati taħt il-Programm li jinkludu l-ittestjar, l-esperimentazzjoni u d-dimostrazzjoni fis-setturi u d-dixxiplini kollha;

| (e) | it-teknoloġiji diġitali ġodda żviluppati permezz tal-Programm, għandhom jiġu adottati b'mod progressiv u jintużaw mid-DEP; |
| --- | --- |

(e)

it-teknoloġiji diġitali ġodda żviluppati permezz tal-Programm, għandhom jiġu adottati b'mod progressiv u jintużaw mid-DEP;

| (f) | l-inizjattivi tal-Programm għall-iżvilupp ta' ħiliet u kompetenzi fil-kurrikuli, inkluż dawk imwassla fil-KKI rilevanti tal-EIT huma kkomplementati mill-bini tal-kapaċitajiet appoġġat mid-DEP f'ħiliet diġitali avvanzati; |
| --- | --- |

(f)

l-inizjattivi tal-Programm għall-iżvilupp ta' ħiliet u kompetenzi fil-kurrikuli, inkluż dawk imwassla fil-KKI rilevanti tal-EIT huma kkomplementati mill-bini tal-kapaċitajiet appoġġat mid-DEP f'ħiliet diġitali avvanzati;

| (g) | jeżistu mekkaniżmi ta’ koordinazzjoni b’saħħithom għall-ipprogrammar strateġiku, il-proċeduri operattivi u l-istrutturi ta’ governanza għaż-żewġ programmi. |
| --- | --- |

(g)

jeżistu mekkaniżmi ta’ koordinazzjoni b’saħħithom għall-ipprogrammar strateġiku, il-proċeduri operattivi u l-istrutturi ta’ governanza għaż-żewġ programmi.

| 8. | Is-sinerġiji mal-Programm tas-Suq Uniku għandhom jiżguraw li:






  (a) | il-Programm tas-Suq Uniku jindirizza l-fallimenti tas-suq li jaffettwaw lill-SMEs u jippromwovi l-intraprenditorija u l-ħolqien u t-tkabbir tal-kumpanniji u, teżisti komplementarjetà bejn il-Programm tas-Suq Uniku u l-azzjonijiet tal-EIC għall-kumpanniji innovattivi, kif ukoll fil-qasam tas-servizzi ta' appoġġ għall-SMEs, b'mod partikolari fejn is-suq ma jipprovdix finanzjament vijabbli; |
| --- | --- | --- |

8.

Is-sinerġiji mal-Programm tas-Suq Uniku għandhom jiżguraw li:

(a)

il-Programm tas-Suq Uniku jindirizza l-fallimenti tas-suq li jaffettwaw lill-SMEs u jippromwovi l-intraprenditorija u l-ħolqien u t-tkabbir tal-kumpanniji u, teżisti komplementarjetà bejn il-Programm tas-Suq Uniku u l-azzjonijiet tal-EIC għall-kumpanniji innovattivi, kif ukoll fil-qasam tas-servizzi ta' appoġġ għall-SMEs, b'mod partikolari fejn is-suq ma jipprovdix finanzjament vijabbli;

| (b) | in-Netwerk Enterprise Europe jista' jservi, flimkien ma' strutturi eżistenti oħra ta' appoġġ għall-SMEs (pereżempju, il-Punt ta' Kuntatt Nazzjonali, l-Aġenziji ta' Innovazzjoni), biex iwassal servizzi ta' appoġġ taħt il-Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni. |
| --- | --- |

(b)

in-Netwerk Enterprise Europe jista' jservi, flimkien ma' strutturi eżistenti oħra ta' appoġġ għall-SMEs (pereżempju, il-Punt ta' Kuntatt Nazzjonali, l-Aġenziji ta' Innovazzjoni), biex iwassal servizzi ta' appoġġ taħt il-Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni.

| 9. | Is-sinerġiji mal-Programm għall-Ambjent u l-Azzjoni Klimatika (il-programm LIFE) għandhom jiżguraw li:






  (a) | il-bżonnijiet tar-R&I biex jiġu trattati l-isfidi ambjentali, klimatiċi u tal-enerġija fi ħdan l-Unjoni jiġu identifikati u stabbiliti permezz tal-ippjanar strateġiku tal-Programm; |
| --- | --- | --- |

9.

Is-sinerġiji mal-Programm għall-Ambjent u l-Azzjoni Klimatika (il-programm LIFE) għandhom jiżguraw li:

(a)

il-bżonnijiet tar-R&I biex jiġu trattati l-isfidi ambjentali, klimatiċi u tal-enerġija fi ħdan l-Unjoni jiġu identifikati u stabbiliti permezz tal-ippjanar strateġiku tal-Programm;

| (b) | il-programm LIFE ikompli jaġixxi bħala katalist għall-implimentazzjoni tal-politika u l-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Unjoni dwar l-ambjent, il-klima u l-enerġija, inkluż billi jittieħdu u jiġu applikati r-riżultati tar-R&I mill-Programm u jgħinu biex jiġu skjerati fuq l-iskali nazzjonali, inter-reġjonali u reġjonali fejn dan jista' jgħin jindirizza kwistjonijiet ta' tranżizzjoni ambjentali, klimatiċi jew ta' enerġija nadifa. B'mod partikolari, il-programm LIFE ikompli jinċentiva sinerġiji mal-Programm permezz tal-għoti ta' bonus matul l-evalwazzjoni tal-proposti li jinvolvu l-użu tar-riżultati mill-Programm; |
| --- | --- |

(b)

il-programm LIFE ikompli jaġixxi bħala katalist għall-implimentazzjoni tal-politika u l-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Unjoni dwar l-ambjent, il-klima u l-enerġija, inkluż billi jittieħdu u jiġu applikati r-riżultati tar-R&I mill-Programm u jgħinu biex jiġu skjerati fuq l-iskali nazzjonali, inter-reġjonali u reġjonali fejn dan jista' jgħin jindirizza kwistjonijiet ta' tranżizzjoni ambjentali, klimatiċi jew ta' enerġija nadifa. B'mod partikolari, il-programm LIFE ikompli jinċentiva sinerġiji mal-Programm permezz tal-għoti ta' bonus matul l-evalwazzjoni tal-proposti li jinvolvu l-użu tar-riżultati mill-Programm;

| (c) | proġetti standard ta' azzjoni tal-programm LIFE jappoġġaw l-iżvilupp, l-ittestjar jew id-dimostrazzjoni ta' teknoloġiji jew metodoloġiji adatti għall-implimentazzjoni tal-politika dwar l-ambjent u l-klima tal-Unjoni, li wara jistgħu jitħaddmu fuq skala kbira, iffinanzjati minn sorsi oħra, inkluż permezz tal-Programm. L-EIT kif ukoll l-EIC jistgħu jagħtu l-appoġġ tagħhom biex jespandu u jikkummerċjalizzaw ideat rivoluzzjonarji ġodda li jistgħu jirriżultaw mill-implimentazzjoni tal-proġetti LIFE. |
| --- | --- |

(c)

proġetti standard ta' azzjoni tal-programm LIFE jappoġġaw l-iżvilupp, l-ittestjar jew id-dimostrazzjoni ta' teknoloġiji jew metodoloġiji adatti għall-implimentazzjoni tal-politika dwar l-ambjent u l-klima tal-Unjoni, li wara jistgħu jitħaddmu fuq skala kbira, iffinanzjati minn sorsi oħra, inkluż permezz tal-Programm. L-EIT kif ukoll l-EIC jistgħu jagħtu l-appoġġ tagħhom biex jespandu u jikkummerċjalizzaw ideat rivoluzzjonarji ġodda li jistgħu jirriżultaw mill-implimentazzjoni tal-proġetti LIFE.

| 10. | Is-sinerġiji mal-Erasmus+ għandhom jiżguraw li:






  (a) | riżorsi mgħaqqdin mill-Programm, inkluż mill-EIT, u mill-Erasmus+ jintużaw biex jappoġġaw attivitajiet iddedikati għat-tisħiħ, l-immodernizzar u t-trasformazzjoni tal-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni ogħla Ewropej. Fejn ikun xieraq, il-Programm jikkomplementa l-appoġġ tal-Erasmus+ għall-inizjattiva tal-Universitajiet Ewropej, fid-dimensjoni tar-riċerka tiegħu, bħala parti mill-iżvilupp ta’ strateġiji ġodda konġunti u integrati fit-tul u sostenibbli dwar l-edukazzjoni, ir-R&I bbażati fuq approċċi transdixxiplinari u transsettorjali biex it-triangolu tal-għarfien isir realtà. L-attivitajiet tal-EIT jistgħu jikkomplementaw l-istrateġiji li jkunu ser jiġu implimentati mill-Inizjattiva tal-Universitajiet Ewropej; |
| --- | --- | --- |

10.

Is-sinerġiji mal-Erasmus+ għandhom jiżguraw li:

(a)

riżorsi mgħaqqdin mill-Programm, inkluż mill-EIT, u mill-Erasmus+ jintużaw biex jappoġġaw attivitajiet iddedikati għat-tisħiħ, l-immodernizzar u t-trasformazzjoni tal-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni ogħla Ewropej. Fejn ikun xieraq, il-Programm jikkomplementa l-appoġġ tal-Erasmus+ għall-inizjattiva tal-Universitajiet Ewropej, fid-dimensjoni tar-riċerka tiegħu, bħala parti mill-iżvilupp ta’ strateġiji ġodda konġunti u integrati fit-tul u sostenibbli dwar l-edukazzjoni, ir-R&I bbażati fuq approċċi transdixxiplinari u transsettorjali biex it-triangolu tal-għarfien isir realtà. L-attivitajiet tal-EIT jistgħu jikkomplementaw l-istrateġiji li jkunu ser jiġu implimentati mill-Inizjattiva tal-Universitajiet Ewropej;

| (b) | il-Programm u l-Erasmus+ irawmu l-integrazzjoni tal-edukazzjoni u r-riċerka permezz tal-assistenza lill-istituzzjonijiet ta' edukazzjoni għolja biex ifasslu u jistabbilixxu strateġiji u networks komuni ta' edukazzjoni, R&I, billi jinformaw sistemi ta' edukazzjoni, għalliema u trainers bl-aħħar sejbiet u prattiki fir-riċerka u billi joffru esperjenza attiva ta' riċerka għall-istudenti kollha u l-persunal ta' edukazzjoni ogħla u b'mod partikolari, ir-riċerkaturi, u li jappoġġaw attivitajiet oħra li jintegraw l-edukazzjoni ogħla u r-R&I. |
| --- | --- |

(b)

il-Programm u l-Erasmus+ irawmu l-integrazzjoni tal-edukazzjoni u r-riċerka permezz tal-assistenza lill-istituzzjonijiet ta' edukazzjoni għolja biex ifasslu u jistabbilixxu strateġiji u networks komuni ta' edukazzjoni, R&I, billi jinformaw sistemi ta' edukazzjoni, għalliema u trainers bl-aħħar sejbiet u prattiki fir-riċerka u billi joffru esperjenza attiva ta' riċerka għall-istudenti kollha u l-persunal ta' edukazzjoni ogħla u b'mod partikolari, ir-riċerkaturi, u li jappoġġaw attivitajiet oħra li jintegraw l-edukazzjoni ogħla u r-R&I.

| 11. | Is-sinerġiji mal-Programm Spazjali għandhom jiżguraw li:






  (a) | il-bżonnijiet tar-R&I tal-Programm Spazjali tal-Unjoni u dawk tas-setturi spazjali upstream u downstream fl-Unjoni jkunu identifikati u stabbiliti bħala parti mill-ippjanar strateġiku tal-Programm; l-azzjonijiet ta' riċerka dwar l-ispazju implimentati permezz tal-Programm jiġu implimentati fir-rigward tal-akkwist pubbliku u l-eliġibbiltà tal-entitajiet ġuridiċi b'konformità mal-Programm Spazjali tal-Unjoni, fejn hu xieraq; |
| --- | --- | --- |

11.

Is-sinerġiji mal-Programm Spazjali għandhom jiżguraw li:

(a)

il-bżonnijiet tar-R&I tal-Programm Spazjali tal-Unjoni u dawk tas-setturi spazjali upstream u downstream fl-Unjoni jkunu identifikati u stabbiliti bħala parti mill-ippjanar strateġiku tal-Programm; l-azzjonijiet ta' riċerka dwar l-ispazju implimentati permezz tal-Programm jiġu implimentati fir-rigward tal-akkwist pubbliku u l-eliġibbiltà tal-entitajiet ġuridiċi b'konformità mal-Programm Spazjali tal-Unjoni, fejn hu xieraq;

| (b) | id-data u s-servizzi spazjali magħmula disponibbli bħala beni pubbliku mill-Programm Spazjali tal-Unjoni jintużaw biex jiġu żviluppati soluzzjonijiet rivoluzzjonarji permezz tar-R&I, inkluż il-Programm, b'mod partikolari għall-ikel sostenibbli u r-riżorsi naturali, u l-monitoraġġ tal-klima, l-atmosfera, l-art, l-ambjent kostali u tal-baħar, il-bliet intelliġenti, il-vetturi awtomatizzati u konnessi, is-sigurtà u l-ġestjoni tad-diżastri; |
| --- | --- |

(b)

id-data u s-servizzi spazjali magħmula disponibbli bħala beni pubbliku mill-Programm Spazjali tal-Unjoni jintużaw biex jiġu żviluppati soluzzjonijiet rivoluzzjonarji permezz tar-R&I, inkluż il-Programm, b'mod partikolari għall-ikel sostenibbli u r-riżorsi naturali, u l-monitoraġġ tal-klima, l-atmosfera, l-art, l-ambjent kostali u tal-baħar, il-bliet intelliġenti, il-vetturi awtomatizzati u konnessi, is-sigurtà u l-ġestjoni tad-diżastri;

| (c) | is-Servizzi ta' Aċċess għad-Data u għall-Informazzjoni ta' Copernicus ser jagħtu kontribut għall-EOSC u b'hekk ser jiffaċilitaw l-aċċess għad-data ta' Copernicus għar-riċerkaturi, xjentisti u innovaturi; l-infrastrutturi tar-riċerka, b'mod partikolari n-networks in situ tal-osservazzjoni in situ jikkostitwixxu elementi essenzjali tal-infrastruttura tal-osservazzjoni in situ li tippermetti s-servizzi ta' Copernicus. |
| --- | --- |

(c)

is-Servizzi ta' Aċċess għad-Data u għall-Informazzjoni ta' Copernicus ser jagħtu kontribut għall-EOSC u b'hekk ser jiffaċilitaw l-aċċess għad-data ta' Copernicus għar-riċerkaturi, xjentisti u innovaturi; l-infrastrutturi tar-riċerka, b'mod partikolari n-networks in situ tal-osservazzjoni in situ jikkostitwixxu elementi essenzjali tal-infrastruttura tal-osservazzjoni in situ li tippermetti s-servizzi ta' Copernicus.

| 12. | Is-sinerġiji mal-Istrument ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI, Neighbourhood, Development and International Cooperation Instrument) u mal-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni (IPA III) għandhom jiżguraw li:






  (a) | il-ħtiġijiet tar-R&I fl-oqsma ta’ NDICI u IPA III jiġu identifikati permezz tal-ippjanar strateġiku tal-Programm, f’konformità mal-SDGs; |
| --- | --- | --- |

12.

Is-sinerġiji mal-Istrument ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI, Neighbourhood, Development and International Cooperation Instrument) u mal-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni (IPA III) għandhom jiżguraw li:

(a)

il-ħtiġijiet tar-R&I fl-oqsma ta’ NDICI u IPA III jiġu identifikati permezz tal-ippjanar strateġiku tal-Programm, f’konformità mal-SDGs;

| (b) | l-attivitajiet tar-R&I tal-Programm, bil-parteċipazzjoni ta’ pajjiżi terzi u azzjonijiet ta’ kooperazzjoni internazzjonali mmirati, ifittxu allinjament u koerenza ma’ teħid parallel fis-suq u oqsma ta’ azzjonijiet ta’ bini tal-kapaċità taħt l-NDICI u l-IPA III, abbażi ta’ definizzjoni konġunta ta’ ħtiġijiet u ta' oqsma ta’ intervent. |
| --- | --- |

(b)

l-attivitajiet tar-R&I tal-Programm, bil-parteċipazzjoni ta’ pajjiżi terzi u azzjonijiet ta’ kooperazzjoni internazzjonali mmirati, ifittxu allinjament u koerenza ma’ teħid parallel fis-suq u oqsma ta’ azzjonijiet ta’ bini tal-kapaċità taħt l-NDICI u l-IPA III, abbażi ta’ definizzjoni konġunta ta’ ħtiġijiet u ta' oqsma ta’ intervent.

| 13. | Is-sinerġiji mal-Fond għas-Sigurtà Interna u l-istrument għall-ġestjoni tal-fruntieri bħala parti mill-Fond għall-Ġestjoni Integrata tal-Fruntieri għandhom jiżguraw li:






  (a) | il-bżonnijiet tar-R&I fl-oqsma tas-sigurtà u l-ġestjoni integrata tal-fruntieri jiġu identifikati u stabbiliti permezz tal-ippjanar strateġiku tal-Programm; |
| --- | --- | --- |

13.

Is-sinerġiji mal-Fond għas-Sigurtà Interna u l-istrument għall-ġestjoni tal-fruntieri bħala parti mill-Fond għall-Ġestjoni Integrata tal-Fruntieri għandhom jiżguraw li:

(a)

il-bżonnijiet tar-R&I fl-oqsma tas-sigurtà u l-ġestjoni integrata tal-fruntieri jiġu identifikati u stabbiliti permezz tal-ippjanar strateġiku tal-Programm;

| (b) | il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Fond għall-Ġestjoni Integrata tal-Fruntieri jappoġġaw l-iskjerament ta' teknoloġiji u soluzzjonijiet innovattivi ġodda, b'mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-programmi qafas għar-R&I fil-qasam tar-riċerka dwar is-sigurtà. |
| --- | --- |

(b)

il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Fond għall-Ġestjoni Integrata tal-Fruntieri jappoġġaw l-iskjerament ta' teknoloġiji u soluzzjonijiet innovattivi ġodda, b'mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-programmi qafas għar-R&I fil-qasam tar-riċerka dwar is-sigurtà.

| 14. | Is-sinerġiji mal-Programm InvestEU għandhom jiżguraw li:






  (a) | il-Programm jipprovdi finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa u finanzjament imħallat tal-EIC għall-innovaturi, ikkaratterizzati minn livell għoli ta’ riskju u li għalihom is-suq ma jipprovdix finanzjament suffiċjenti u vijabbli; fl-istess waqt, il-Programm jappoġġa t-twettiq u l-ġestjoni effettivi tal-parti privata tal-finanzjament imħallat permezz ta’ fondi u intermedjarji appoġġati mill-Programm InvestEU u oħrajn; |
| --- | --- | --- |

14.

Is-sinerġiji mal-Programm InvestEU għandhom jiżguraw li:

(a)

il-Programm jipprovdi finanzjament imħallat tal-Orizzont Ewropa u finanzjament imħallat tal-EIC għall-innovaturi, ikkaratterizzati minn livell għoli ta’ riskju u li għalihom is-suq ma jipprovdix finanzjament suffiċjenti u vijabbli; fl-istess waqt, il-Programm jappoġġa t-twettiq u l-ġestjoni effettivi tal-parti privata tal-finanzjament imħallat permezz ta’ fondi u intermedjarji appoġġati mill-Programm InvestEU u oħrajn;

| (b) | strumenti finanzjarji għar-R&I u l-SMEs jinġabru flimkien taħt il-Programm InvestEU, b'mod partikolari permezz ta' tieqa tematika ddedikata għar-R&I, u permezz ta' prodotti użati taħt it-tieqa għall-SMEs, u b'hekk jgħinu biex jintlaħqu l-għanijiet taż-żewġ programmi kif ukoll jistabbilixxu rabtiet komplementari b'saħħithom bejn iż-żewġ programmi; |
| --- | --- |

(b)

strumenti finanzjarji għar-R&I u l-SMEs jinġabru flimkien taħt il-Programm InvestEU, b'mod partikolari permezz ta' tieqa tematika ddedikata għar-R&I, u permezz ta' prodotti użati taħt it-tieqa għall-SMEs, u b'hekk jgħinu biex jintlaħqu l-għanijiet taż-żewġ programmi kif ukoll jistabbilixxu rabtiet komplementari b'saħħithom bejn iż-żewġ programmi;

| (c) | il-Programm jipprovdi appoġġ xieraq biex tiġi megħjuna r-riorjentazzjoni ta' proġetti bankabbli, mhux adattati għall-finanzjament tal-EIC, lejn il-Programm InvestEU, fejn rilevanti. |
| --- | --- |

(c)

il-Programm jipprovdi appoġġ xieraq biex tiġi megħjuna r-riorjentazzjoni ta' proġetti bankabbli, mhux adattati għall-finanzjament tal-EIC, lejn il-Programm InvestEU, fejn rilevanti.

| 15. | Is-sinerġiji mal-Fond għall-Innovazzjoni taħt l-Iskema għall-Iskambju ta' Kwoti tal-Emissjonijiet ("il-Fond għall-Innovazzjoni") ser jiżguraw li:






  (a) | il-Fond għall-Innovazzjoni jimmira b'mod speċifiku lejn l-innovazzjoni fit-teknoloġiji u l-proċessi b'emissjonijiet baxxi tal-karbonju, inkluż il-qbid ambjentalment sikur tal-karbonju u l-użu li jikkontribwixxi b'mod sostanzjali biex jittaffa t-tibdil fil-klima, kif ukoll prodotti li jissostitwixxu dawk b'intensità qawwija ta' karbonju, u biex jgħinu jistimulaw il-kostruzzjoni u t-tħaddim ta' proġetti li jimmiraw lejn il-qbid ambjentalment sikur u l-ħżin ġeoloġiku tas-CO2 kif ukoll ta' enerġija rinnovabbli innovattiva u teknoloġiji ta' ħżin tal-enerġija, u biex jabilitaw u jinċentivaw prodotti aktar ekoloġiċi; |
| --- | --- | --- |

15.

Is-sinerġiji mal-Fond għall-Innovazzjoni taħt l-Iskema għall-Iskambju ta' Kwoti tal-Emissjonijiet ("il-Fond għall-Innovazzjoni") ser jiżguraw li:

(a)

il-Fond għall-Innovazzjoni jimmira b'mod speċifiku lejn l-innovazzjoni fit-teknoloġiji u l-proċessi b'emissjonijiet baxxi tal-karbonju, inkluż il-qbid ambjentalment sikur tal-karbonju u l-użu li jikkontribwixxi b'mod sostanzjali biex jittaffa t-tibdil fil-klima, kif ukoll prodotti li jissostitwixxu dawk b'intensità qawwija ta' karbonju, u biex jgħinu jistimulaw il-kostruzzjoni u t-tħaddim ta' proġetti li jimmiraw lejn il-qbid ambjentalment sikur u l-ħżin ġeoloġiku tas-CO2 kif ukoll ta' enerġija rinnovabbli innovattiva u teknoloġiji ta' ħżin tal-enerġija, u biex jabilitaw u jinċentivaw prodotti aktar ekoloġiċi;

| (b) | il-Programm jiffinanzja l-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta' teknoloġiji, inkluż soluzzjonijiet rivoluzzjonarji, li jistgħu jagħtu riżultati b'risq l-għanijiet tal-Unjoni dwar in-newtralità klimatika, l-enerġija u t-trasformazzjoni industrijali, b'mod speċjali bl-attivitajiet tal-Pilastru II u l-Pilastru III; |
| --- | --- |

(b)

il-Programm jiffinanzja l-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta' teknoloġiji, inkluż soluzzjonijiet rivoluzzjonarji, li jistgħu jagħtu riżultati b'risq l-għanijiet tal-Unjoni dwar in-newtralità klimatika, l-enerġija u t-trasformazzjoni industrijali, b'mod speċjali bl-attivitajiet tal-Pilastru II u l-Pilastru III;

| (c) | il-Fond għall-Innovazzjoni jista', sakemm jiġu ssodisfati l-kriterji tal-għażla u tal-għoti tiegħu, jappoġġa l-fażi tad-dimostrazzjoni tal-proġetti eliġibbli li għandhom mnejn jkunu rċevew appoġġ mill-Programm u għandhom jiġu stabbiliti rabtiet komplementari b'saħħithom bejn iż-żewġ programmi. |
| --- | --- |

(c)

il-Fond għall-Innovazzjoni jista', sakemm jiġu ssodisfati l-kriterji tal-għażla u tal-għoti tiegħu, jappoġġa l-fażi tad-dimostrazzjoni tal-proġetti eliġibbli li għandhom mnejn jkunu rċevew appoġġ mill-Programm u għandhom jiġu stabbiliti rabtiet komplementari b'saħħithom bejn iż-żewġ programmi.

| 16. | Is-sinerġiji mal-Mekkaniżmu għal Tranżizzjoni Ġusta għandhom jiżguraw li:






  (a) | il-ħtiġijiet tar-R&I jiġu identifikati permezz tal-ippjanar strateġiku tal-Programm biex tiġi appoġġata tranżizzjoni ġusta u ekwa lejn in-newtralità klimatika; |
| --- | --- | --- |

16.

Is-sinerġiji mal-Mekkaniżmu għal Tranżizzjoni Ġusta għandhom jiżguraw li:

(a)

il-ħtiġijiet tar-R&I jiġu identifikati permezz tal-ippjanar strateġiku tal-Programm biex tiġi appoġġata tranżizzjoni ġusta u ekwa lejn in-newtralità klimatika;

| (b) | jiġu promossi l-adozzjoni u l-użu ta' soluzzjonijiet innovattivi li ma jagħmlux ħsara lill-klima, b'mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-Programm. |
| --- | --- |

(b)

jiġu promossi l-adozzjoni u l-użu ta' soluzzjonijiet innovattivi li ma jagħmlux ħsara lill-klima, b'mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-Programm.

| 17. | Is-sinerġiji mal-Programm ta' Riċerka u Taħriġ tal-Euratom għandhom jiżguraw li:






  (a) | il-Programm u l-Programm ta' Riċerka u Taħriġ tal-Euratom jiżviluppaw azzjonijiet komprensivi li jappoġġaw l-edukazzjoni u t-taħriġ (inklużi l-MSCA) bil-għan li jżommu u jiżviluppaw ħiliet rilevanti fl-Ewropa; |
| --- | --- | --- |

17.

Is-sinerġiji mal-Programm ta' Riċerka u Taħriġ tal-Euratom għandhom jiżguraw li:

(a)

il-Programm u l-Programm ta' Riċerka u Taħriġ tal-Euratom jiżviluppaw azzjonijiet komprensivi li jappoġġaw l-edukazzjoni u t-taħriġ (inklużi l-MSCA) bil-għan li jżommu u jiżviluppaw ħiliet rilevanti fl-Ewropa;

| (b) | il-Programm u l-Programm ta' Riċerka u Taħriġ tal-Euratom jiżviluppaw azzjonijiet ta' riċerka konġunta li jiffokaw fuq l-aspetti trasversali tal-użu sigur u sikur tal-applikazzjonijiet tar-radjazzjoni jonizzanti li ma jaħdmux bil-qawwa elettrika fis-setturi bħall-mediċina, l-industrija, l-agrikoltura, l-ispazju, it-tibdil fil-klima, is-sigurtà u t-tħejjija għall-emerġenza u l-kontribuzzjoni tax-xjenza nukleari. |
| --- | --- |

(b)

il-Programm u l-Programm ta' Riċerka u Taħriġ tal-Euratom jiżviluppaw azzjonijiet ta' riċerka konġunta li jiffokaw fuq l-aspetti trasversali tal-użu sigur u sikur tal-applikazzjonijiet tar-radjazzjoni jonizzanti li ma jaħdmux bil-qawwa elettrika fis-setturi bħall-mediċina, l-industrija, l-agrikoltura, l-ispazju, it-tibdil fil-klima, is-sigurtà u t-tħejjija għall-emerġenza u l-kontribuzzjoni tax-xjenza nukleari.

| 18. | Sinerġiji potenzjali mal-Fond Ewropew għad-Difiża għandhom jibbenefikaw ir-riċerka fil-qasam ċivili u dak tad-difiża bil-għan li tiġi evitata duplikazzjoni bla bżonn u f'konformità mal-Artikolu 5 u l-Artikolu 7(1). |
| --- | --- |

18.

Sinerġiji potenzjali mal-Fond Ewropew għad-Difiża għandhom jibbenefikaw ir-riċerka fil-qasam ċivili u dak tad-difiża bil-għan li tiġi evitata duplikazzjoni bla bżonn u f'konformità mal-Artikolu 5 u l-Artikolu 7(1).

| 19. | Għandhom jitrawmu sinerġiji mal-Programm Ewropa Kreattiva billi jiġu identifikati l-ħtiġijiet tar-R&I fil-qasam tal-politiki kulturali u kreattivi fl-ippjanar strateġiku tal-Programm. |
| --- | --- |

19.

Għandhom jitrawmu sinerġiji mal-Programm Ewropa Kreattiva billi jiġu identifikati l-ħtiġijiet tar-R&I fil-qasam tal-politiki kulturali u kreattivi fl-ippjanar strateġiku tal-Programm.

| 20. | Is-sinerġiji mal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza għandhom jiżguraw li:






  (a) | jiġu identifikati ħtiġijiet tar-R&I permezz tal-ippjanar strateġiku tal-Programm b'appoġġ sabiex l-ekonomiji u s-soċjetà tal-Istati Membri jsiru aktar reżiljenti u mħejjija aħjar għall-futur; |
| --- | --- | --- |

20.

Is-sinerġiji mal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza għandhom jiżguraw li:

(a)

jiġu identifikati ħtiġijiet tar-R&I permezz tal-ippjanar strateġiku tal-Programm b'appoġġ sabiex l-ekonomiji u s-soċjetà tal-Istati Membri jsiru aktar reżiljenti u mħejjija aħjar għall-futur;

| (b) | jiġu appoġġati l-adozzjoni u l-użu ta’ soluzzjonijiet innovattivi, b’mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-Programm. |
| --- | --- |

(b)

jiġu appoġġati l-adozzjoni u l-użu ta’ soluzzjonijiet innovattivi, b’mod partikolari dawk li jirriżultaw mill-Programm.

---

ANNESS V

INDIKATURI EWLENIN TAD-DIREZZJONI TAL-IMPATT

Id-direzzjonijiet tal-impatt, u l-indikaturi ewlenin relatati tad-direzzjoni tal-impatt, għandhom jistrutturaw il-monitoraġġ tal-progress tal-Programm lejn l-objettivi tiegħu kif imsemmija fl-Artikolu 3. Id-direzzjonijiet tal-impatt għandhom ikunu sensittivi għaż-żmien u jirriflettu tliet kategoriji komplementari tal-impatt li jirriflettu n-natura mhux lineari tal-investimenti fir-R&I: dik xjentifika, dik soċjetali u dik teknoloġika jew ekonomika. Għal kull waħda minn dawk il-kategoriji ta' impatt, jintużaw indikaturi sostituti biex jiġi rintraċċat il-progress b'mod li ssir distinzjoni bejn it-terminu qasir, dak medju u dak itwal ta' żmien, inkluż lil hinn mit-tul tal-Programm, b'possibbiltajiet ta' analiżi, inkluż mill-Istati Membri u mill-pajjiżi assoċjati. Dawk l-indikaturi għandhom jinġabru bl-użu ta' metodoloġiji kwantitattivi u kwalitattivi. Il-partijiet individwali tal-Programm jikkontribwixxu għal dawk l-indikaturi bi gradi differenti u permezz ta' mekkaniżmi differenti. Jistgħu jintużaw indikaturi addizzjonali biex jimmonitorjaw il-partijiet individwali tal-Programm, fejn rilevanti.

Il-mikro-data li tinforma l-indikaturi ewlenin tad-direzzjoni tal-impatt tinġabar għall-partijiet kollha tal-Programm u għall-mekkaniżmi eżekuttivi kollha b'mod ġestit ċentralment u armonizzat u fil-livell adatt ta' granularità b'piż minimu ta' rappurtar fuq il-benefiċjarji.

Barra minn hekk u lil hinn mill-indikaturi ewlenin tad-direzzjoni tal-impatt, id-data dwar l-aħjar implimentazzjoni tal-Programm għat-tisħiħ taż-ŻER, għat-trawwim ta' parteċipazzjonijiet ibbażati fuq l-eċċellenza mill-Istati Membri kollha fil-Programm kif ukoll għall-faċilitazzjoni ta' rabtiet kollaborattivi fil-qasam Ewropew ta' R&I tinġabar u tiġu rappurtata f'kważi ħin reali bħala parti mid-data ta' implimentazzjoni u ta' ġestjoni, imsemmija fl-Artikolu 50. Din tinkludi l-monitoraġġ ta' rabtiet kollaborattivi, ta' sistemi analitiċi tan-netwerks, ta' data dwar proposti, applikazzjonijiet, parteċipazzjonijiet, proġetti, applikanti u parteċipanti (inkluża data dwar it-tip ta' organizzazzjoni, bħall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, l-SMEs u s-settur privat, il-pajjiż (bħal klassifikazzjoni speċifika għal gruppi ta' pajjiżi bħall-Istati Membri, pajjiżi assoċjati u pajjiżi terzi), is-sess, rwol fil-proġett, id-dixxiplina jew is-settur xjentifiku, inklużi l-SSH), u il-monitoraġġ tal-livell tal-infiq għall-integrazzjoni tal-aspetti klimatiċi u l-infiq relatat.

L-indikaturi tad-direzzjoni tal-impatt xjentifiku

Il-Programm huwa mistenni jkollu impatt xjentifiku billi joħloq għarfien ġdid ta' kwalità għolja, isaħħaħ il-kapital uman fir-R&I, u jrawwem it-tixrid tal-għarfien u x-xjenza miftuħa. Il-progress lejn dan l-impatt jiġi mmonitorjat permezz ta' indikaturi sostituti stabbiliti fit-tliet direzzjonijiet ewlenin ta' impatt hawn taħt.

Tabella 1

| Lejn impatt xjentifiku | Fuq perijodu ta' żmien qasir | Fuq perijodu ta' żmien medju | Fuq perijodu ta' żmien itwal |
| --- | --- | --- | --- |
| Il-ħolqien ta' għarfien ġdid | Pubblikazzjonijiet -
  L-għadd ta' pubblikazzjonijiet xjentifiċi evalwati bejn il-pari li jirriżultaw mill-Programm | Kwotazzjonijiet -
  Indiċi ta' Kwotazzjoni, Ponderata skont il-Qasam, ta' Pubblikazzjonijiet, evalwati bejn il-pari li jirriżultaw mill-Programm | Xjenza ta' klassi mondjali -
  L-għadd u s-sehem tal-pubblikazzjonijiet evalwati bejn il-pari li jirriżultaw mill-proġetti ffinanzjati mill-Programm li huma kontribuzzjoni ċentrali lill-oqsma xjentifiċi |
| It-tisħiħ tal-kapital uman fir-R&I | Ħiliet -
  L-għadd ta' riċerkaturi involuti f'attivitajiet ta' titjib tal-ħiliet (taħriġ, mentoraġġ/gwida professjonali, mobbiltà u aċċess għal infrastrutturi tar-R&I) fil-proġetti ffinanzjati mill-Programm | Karrieri -
  L-għadd u s-sehem ta' ta' riċerkaturi b'ħiliet imtejba li huma involuti fil-Programm b'aktar impatt individwali fil-qasam tar-R&I tagħhom | Kundizzjonijiet tax-xogħol -
  L-għadd u s-sehem ta' riċerkaturi li huma involuti fil-Programm b'kundizzjonijiet tax-xogħol imtejba, inklużi s-salarji tar-riċerkaturi |
| It-trawwim tat-tixrid tal-għarfien u tax-xjenza miftuħa | Għarfien kondiviż -
  Is-sehem tal-outputs tar-riċerka (data miftuħa/pubblikazzjonijiet/softwer eċċ.) li jirriżultaw mill-Programm kondiviżi permezz ta' infrastrutturi tal-għarfien miftuħin | It-tixrid tal-għarfien -
  Is-sehem tal-outputs tar-riċerka, ta' aċċess miftuħ li jirriżultaw mill-Programm li huma użati/ikkwotati b'mod attiv | Kollaborazzjonijiet ġodda -
  Is-sehem tal-benefiċjarji tal-Programm li żviluppaw kollaborazzjonijiet transdixxiplinarji/transsettorjali ġodda ma' utenti ta' outputs tagħhom ta' riċerka taħt aċċess miftuħ li jirriżultaw mill-Programm |

Lejn impatt xjentifiku

Fuq perijodu ta' żmien qasir

Fuq perijodu ta' żmien medju

Fuq perijodu ta' żmien itwal

Il-ħolqien ta' għarfien ġdid

Pubblikazzjonijiet -

L-għadd ta' pubblikazzjonijiet xjentifiċi evalwati bejn il-pari li jirriżultaw mill-Programm

Kwotazzjonijiet -

Indiċi ta' Kwotazzjoni, Ponderata skont il-Qasam, ta' Pubblikazzjonijiet, evalwati bejn il-pari li jirriżultaw mill-Programm

Xjenza ta' klassi mondjali -

L-għadd u s-sehem tal-pubblikazzjonijiet evalwati bejn il-pari li jirriżultaw mill-proġetti ffinanzjati mill-Programm li huma kontribuzzjoni ċentrali lill-oqsma xjentifiċi

It-tisħiħ tal-kapital uman fir-R&I

Ħiliet -

L-għadd ta' riċerkaturi involuti f'attivitajiet ta' titjib tal-ħiliet (taħriġ, mentoraġġ/gwida professjonali, mobbiltà u aċċess għal infrastrutturi tar-R&I) fil-proġetti ffinanzjati mill-Programm

Karrieri -

L-għadd u s-sehem ta' ta' riċerkaturi b'ħiliet imtejba li huma involuti fil-Programm b'aktar impatt individwali fil-qasam tar-R&I tagħhom

Kundizzjonijiet tax-xogħol -

L-għadd u s-sehem ta' riċerkaturi li huma involuti fil-Programm b'kundizzjonijiet tax-xogħol imtejba, inklużi s-salarji tar-riċerkaturi

It-trawwim tat-tixrid tal-għarfien u tax-xjenza miftuħa

Għarfien kondiviż -

Is-sehem tal-outputs tar-riċerka (data miftuħa/pubblikazzjonijiet/softwer eċċ.) li jirriżultaw mill-Programm kondiviżi permezz ta' infrastrutturi tal-għarfien miftuħin

It-tixrid tal-għarfien -

Is-sehem tal-outputs tar-riċerka, ta' aċċess miftuħ li jirriżultaw mill-Programm li huma użati/ikkwotati b'mod attiv

Kollaborazzjonijiet ġodda -

Is-sehem tal-benefiċjarji tal-Programm li żviluppaw kollaborazzjonijiet transdixxiplinarji/transsettorjali ġodda ma' utenti ta' outputs tagħhom ta' riċerka taħt aċċess miftuħ li jirriżultaw mill-Programm

L-indikaturi tad-direzzjoni tal-impatt fuq is-soċjetà

Il-Programm huwa mistenni li jkollu impatt fuq is-soċjetà billi jindirizza l-prijoritajiet tal-politika tal-Unjoni u sfidi globali, inklużi l-SDGs, skont il-prinċipji tal-Aġenda 2030 u l-għanijiet tal-Ftehim ta' Pariġi, permezz tar-R&I, iwassal il-benefiċċji u l-impatt permezz ta' missjonijiet tar-R&I u tas-Sħubiji Ewropej u jsaħħaħ l-użu tal-innovazzjoni fis-soċjetà li fl-aħħar nett tikkontribwixxi għall-benesseri tan-nies. Il-progress lejn dan l-impatt jiġi mmonitorjat permezz ta' indikaturi sostituti stabbiliti f'dawn it-tliet direzzjonijiet ewlenin ta' impatt.

Tabella 2

| Lejn impatt soċjetali | Fuq perijodu ta' żmien qasir | Fuq perijodu ta' żmien medju | Fuq perijodu ta' żmien itwal |
| --- | --- | --- | --- |
| L-indirizzar tal-prijoritajiet tal-politika tal-Unjoni u l-isfidi globali permezz tar-R&I | Riżultati -
  L-għadd u s-sehem ta' riżultati mmirati lejn l-indirizzar tal-prijoritajiet identifikati tal-politika tal-Unjoni u l-isfidi globali (inklużi l-SDGs) (multidimensjonali: għal kull prijorità identifikata)
  Fosthom: L-għadd u s-sehem ta' riżultati relatati mal-klima mmirati biex iwettqu l-impenn tal-Unjoni fl-ambitu tal-Ftehim ta' Pariġi | Soluzzjonijiet -
  L-għadd u s-sehem ta' innovazzjonijiet u eżiti tar-riċerka li jindirizzaw il-prijoritajiet identifikati tal-politika tal-Unjoni u l-isfidi globali (inklużi l-SDGs) (multidimensjonali: għal kull prijorità identifikata)
  Fosthom: L-għadd u s-sehem ta' innovazzjonijiet u eżiti tar-riċerka relatati mal-klima mmirati biex iwettqu l-impenn tal-Unjoni fl-ambitu tal-Ftehim ta' Pariġi | Benefiċċji -
  L-effetti stmati aggregati mill-użu/sfruttament tar-riżultati ffinanzjati mill-Programm, dwar it-trattament ta' prijoritajiet identifikati ta' politika tal-Unjoni u l-isfidi globali (inklużi l-SDGs), inkluż il-kontribut lejn iċ-ċiklu tal-politika u tat-tfassil tal-liġijiet (bħal normi u standards) (multidimensjonali: għal kull prijorità identifikata)
  Fosthom: L-effetti stmati aggregati mill-użu/sfruttament ta' riżultati ffinanzjati mill-Programm li huma rilevanti għall-klima dwar it-twettiq tal-impenn tal-Unjoni fl-ambitu tal-Ftehim ta' Pariġi, inkluż il-kontribut lejn iċ-ċiklu tal-politika u tat-tfassil tal-liġijiet (bħal normi u standards) |
| It-twettiq tal-benefiċċji u l-impatt permezz tal- missjonijiet tar-R&I | Riżultati tal-missjoni tar-R&I -
  Riżultati f'missjonijiet speċifiċi tar-R&I
  (multidimensjonali: għal kull missjoni identifikata) | Eżiti tal-missjoni tar-R&I -
  Eżiti f'missjonijiet speċifiċi tar-R&I
  (multidimensjonali: għal kull missjoni identifikata) | Miri milħuqa f'missjoni tar-R&I -
  Miri milħuqa f'missjonijiet speċifiċi tar-R&I
  (multidimensjonali: għal kull missjoni identifikata) |
| It-tisħiħ tal-użu tar-R&I fis-soċjetà | Kokreazzjoni -
  L-għadd u s-sehem tal-proġetti ffinanzjati mill-Programm fejn iċ-ċittadini u l-utenti finali tal-Unjoni jikkontribwixxu fil-kokreazzjoni tal-kontenut tar-R&I | Impenn -
  L-għadd u s-sehem tal-entitajiet ġuridiċi parteċipanti b'mekkaniżmi ta' involviment ta' ċittadini u utenti finali stabbiliti wara t-tmiem ta' proġetti ffinanzjati mill-Programm | L-użu tar-R&I fis-soċjetà
  L-użu ta', u s-sensibilizzazzjoni dwar, ir-riżultati xjentifiċi kokreati u s-soluzzjonijiet innovattivi ġenerati taħt il-Programm |

Lejn impatt soċjetali

Fuq perijodu ta' żmien qasir

Fuq perijodu ta' żmien medju

Fuq perijodu ta' żmien itwal

L-indirizzar tal-prijoritajiet tal-politika tal-Unjoni u l-isfidi globali permezz tar-R&I

Riżultati -

L-għadd u s-sehem ta' riżultati mmirati lejn l-indirizzar tal-prijoritajiet identifikati tal-politika tal-Unjoni u l-isfidi globali (inklużi l-SDGs) (multidimensjonali: għal kull prijorità identifikata)

Fosthom: L-għadd u s-sehem ta' riżultati relatati mal-klima mmirati biex iwettqu l-impenn tal-Unjoni fl-ambitu tal-Ftehim ta' Pariġi

Soluzzjonijiet -

L-għadd u s-sehem ta' innovazzjonijiet u eżiti tar-riċerka li jindirizzaw il-prijoritajiet identifikati tal-politika tal-Unjoni u l-isfidi globali (inklużi l-SDGs) (multidimensjonali: għal kull prijorità identifikata)

Fosthom: L-għadd u s-sehem ta' innovazzjonijiet u eżiti tar-riċerka relatati mal-klima mmirati biex iwettqu l-impenn tal-Unjoni fl-ambitu tal-Ftehim ta' Pariġi

Benefiċċji -

L-effetti stmati aggregati mill-użu/sfruttament tar-riżultati ffinanzjati mill-Programm, dwar it-trattament ta' prijoritajiet identifikati ta' politika tal-Unjoni u l-isfidi globali (inklużi l-SDGs), inkluż il-kontribut lejn iċ-ċiklu tal-politika u tat-tfassil tal-liġijiet (bħal normi u standards) (multidimensjonali: għal kull prijorità identifikata)

Fosthom: L-effetti stmati aggregati mill-użu/sfruttament ta' riżultati ffinanzjati mill-Programm li huma rilevanti għall-klima dwar it-twettiq tal-impenn tal-Unjoni fl-ambitu tal-Ftehim ta' Pariġi, inkluż il-kontribut lejn iċ-ċiklu tal-politika u tat-tfassil tal-liġijiet (bħal normi u standards)

It-twettiq tal-benefiċċji u l-impatt permezz tal- missjonijiet tar-R&I

Riżultati tal-missjoni tar-R&I -

Riżultati f'missjonijiet speċifiċi tar-R&I

(multidimensjonali: għal kull missjoni identifikata)

Eżiti tal-missjoni tar-R&I -

Eżiti f'missjonijiet speċifiċi tar-R&I

(multidimensjonali: għal kull missjoni identifikata)

Miri milħuqa f'missjoni tar-R&I -

Miri milħuqa f'missjonijiet speċifiċi tar-R&I

(multidimensjonali: għal kull missjoni identifikata)

It-tisħiħ tal-użu tar-R&I fis-soċjetà

Kokreazzjoni -

L-għadd u s-sehem tal-proġetti ffinanzjati mill-Programm fejn iċ-ċittadini u l-utenti finali tal-Unjoni jikkontribwixxu fil-kokreazzjoni tal-kontenut tar-R&I

Impenn -

L-għadd u s-sehem tal-entitajiet ġuridiċi parteċipanti b'mekkaniżmi ta' involviment ta' ċittadini u utenti finali stabbiliti wara t-tmiem ta' proġetti ffinanzjati mill-Programm

L-użu tar-R&I fis-soċjetà

L-użu ta', u s-sensibilizzazzjoni dwar, ir-riżultati xjentifiċi kokreati u s-soluzzjonijiet innovattivi ġenerati taħt il-Programm

L-indikaturi tad-direzzjoni tal-impatt teknoloġiku u ekonomiku

Il-programm huwa mistenni li jkollu impatt teknoloġiku u ekonomiku speċjalment fi ħdan l-Unjoni billi jinfluwenza l-ħolqien u t-tkabbir ta' kumpanniji, speċjalment SMEs inklużi negozji ġodda, il-ħolqien ta' impjiegi diretti u indiretti speċjalment fi ħdan l-Unjoni, u billi jattira rinforz finanzjarju (leverage) minn investimenti għar-R&I. Il-progress lejn dan l-impatt jiġi mmonitorjat permezz ta' indikaturi sostituti stabbiliti f'dawn it-tliet direzzjonijiet ewlenin ta' impatt.

Tabella 3

| Lejn impatt teknoloġiku / ekonomiku | Fuq perijodu ta' żmien qasir | Fuq perijodu ta' żmien medju | Fuq perijodu ta' żmien itwal |
| --- | --- | --- | --- |
| Il-ġenerazzjoni tat-tkabbir ibbażat fuq l-innovazzjoni | Riżultati innovattivi -
  L-għadd ta' prodotti, proċessi jew metodi innovattivi li jirriżultaw mill-Programm (skont it-tip ta' innovazzjoni) u l-applikazzjonijiet għad-Drittijiet ta' Proprjetà Intellettwali (IPR) | Innovazzjonijiet -
  L-għadd ta' innovazzjonijiet li jirriżultaw mill-proġetti ffinanzjati mill-Programm (skont it-tip ta' innovazzjoni) inkluż mill-IPRs mogħtija | Tkabbir ekonomiku -
  Il-ħolqien, it-tkabbir u l-ishma tas-suq tal-kumpanniji li żviluppaw l-innovazzjonijiet fil-Programm |
| Il-ħolqien ta' iktar impjiegi u ta' impjiegi aħjar | Impjieg appoġġat -
  L-għadd ta' impjiegi full-time u ekwivalenti (FTE) maħluqa, u l-impjiegi miżmumin fl-entitajiet ġuridiċi parteċipanti għall-proġett iffinanzjat mill-Programm (skont it-tip ta' impjieg) | Impjieg sostnut -
  Iż-żieda fl-impjiegi FTE fl-entitajiet ġuridiċi parteċipanti wara l-proġett iffinanzjat mill-Programm (skont it-tip ta' impjieg) | Impjiegi totali -
  L-għadd ta' impjiegi diretti u indiretti maħluqa jew miżmuma bħala riżultat tad-diffużjoni tar-riżultati mill-Programm (skont it-tip ta' impjieg) |
| Jinkiseb rinforz finanzjarju (leverage) minn investimenti fir-R&I | Koinvestmenti -
  L-ammont ta' investiment pubbliku u privat mobilizzat b'investiment inizjali mill-Programm | Espansjoni -
  L-ammont ta' investiment pubbliku u privat mobilizzat biex jisfrutta jew jespandi r-riżultati mill-Programm (inklużi investimenti diretti barranin) | Kontribuzzjoni għall-"mira ta' 3 %" -
  Il-progress tal-Unjoni lejn il-mira ta' 3 % tal-PDG dovut għall-Programm |

Lejn impatt teknoloġiku / ekonomiku

Fuq perijodu ta' żmien qasir

Fuq perijodu ta' żmien medju

Fuq perijodu ta' żmien itwal

Il-ġenerazzjoni tat-tkabbir ibbażat fuq l-innovazzjoni

Riżultati innovattivi -

L-għadd ta' prodotti, proċessi jew metodi innovattivi li jirriżultaw mill-Programm (skont it-tip ta' innovazzjoni) u l-applikazzjonijiet għad-Drittijiet ta' Proprjetà Intellettwali (IPR)

Innovazzjonijiet -

L-għadd ta' innovazzjonijiet li jirriżultaw mill-proġetti ffinanzjati mill-Programm (skont it-tip ta' innovazzjoni) inkluż mill-IPRs mogħtija

Tkabbir ekonomiku -

Il-ħolqien, it-tkabbir u l-ishma tas-suq tal-kumpanniji li żviluppaw l-innovazzjonijiet fil-Programm

Il-ħolqien ta' iktar impjiegi u ta' impjiegi aħjar

Impjieg appoġġat -

L-għadd ta' impjiegi full-time u ekwivalenti (FTE) maħluqa, u l-impjiegi miżmumin fl-entitajiet ġuridiċi parteċipanti għall-proġett iffinanzjat mill-Programm (skont it-tip ta' impjieg)

Impjieg sostnut -

Iż-żieda fl-impjiegi FTE fl-entitajiet ġuridiċi parteċipanti wara l-proġett iffinanzjat mill-Programm (skont it-tip ta' impjieg)

Impjiegi totali -

L-għadd ta' impjiegi diretti u indiretti maħluqa jew miżmuma bħala riżultat tad-diffużjoni tar-riżultati mill-Programm (skont it-tip ta' impjieg)

Jinkiseb rinforz finanzjarju (leverage) minn investimenti fir-R&I

Koinvestmenti -

L-ammont ta' investiment pubbliku u privat mobilizzat b'investiment inizjali mill-Programm

Espansjoni -

L-ammont ta' investiment pubbliku u privat mobilizzat biex jisfrutta jew jespandi r-riżultati mill-Programm (inklużi investimenti diretti barranin)

Kontribuzzjoni għall-"mira ta' 3 %" -

Il-progress tal-Unjoni lejn il-mira ta' 3 % tal-PDG dovut għall-Programm

---

ANNESS VI

OQSMA GĦAL MISSJONIJIET POSSIBBLI U OQSMA GĦAL SĦUBIJI EWROPEJ ISTITUZZJONALIZZATI POSSIBBLI LI GĦANDHOM JIĠU STABBILITI TAĦT L-ARTIKOLI 185 JEW 187 TFUE

F'konformità mal-Artikoli 8 u 12 ta' dan ir-Regolament, l-oqsma għal missjonijiet u Sħubiji Ewropej possibbli li għandhom jiġu stabbiliti taħt l-Artikolu 185 jew 187 TFUE huma stabbiliti f'dan l-Anness.

| I. | Oqsma għal missjonijiet possibbli:






  — | Qasam ta' Missjonijiet 1: Adattament għat-Tibdil fil-Klima, inkluża Trasformazzjoni Soċjetali. |
| --- | --- | --- |

I.

Oqsma għal missjonijiet possibbli:

—

Qasam ta' Missjonijiet 1: Adattament għat-Tibdil fil-Klima, inkluża Trasformazzjoni Soċjetali.

| — | Qasam ta' Missjonijiet 2: Kanċer. |
| --- | --- |

—

Qasam ta' Missjonijiet 2: Kanċer.

| — | Qasam ta' Missjonijiet 3: Oċeani, Ibħra, Ilmijiet Kostali u Interni f'Saħħithom. |
| --- | --- |

—

Qasam ta' Missjonijiet 3: Oċeani, Ibħra, Ilmijiet Kostali u Interni f'Saħħithom.

| — | Qasam ta' Missjonijiet 4: Bliet Newtrali għall-Klima u Intelliġenti. |
| --- | --- |

—

Qasam ta' Missjonijiet 4: Bliet Newtrali għall-Klima u Intelliġenti.

| — | Qasam ta' Missjonijiet 5: Saħħa tal-Ħamrija u Ikel. |
| --- | --- |

—

Qasam ta' Missjonijiet 5: Saħħa tal-Ħamrija u Ikel.

Kull missjoni issegwi l-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 8(4) ta' dan ir-Regolament.

| II. | Oqsma għal Sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati possibbli abbażi tal-Artikolu 185 jew 187 TFUE:






  — | Qasam ta' Sħubija 1: Żvilupp aktar mgħaġġel u użu aktar sikur ta' innovazzjonijiet tas-saħħa għall-pazjenti Ewropej, u saħħa globali. |
| --- | --- | --- |

II.

Oqsma għal Sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati possibbli abbażi tal-Artikolu 185 jew 187 TFUE:

—

Qasam ta' Sħubija 1: Żvilupp aktar mgħaġġel u użu aktar sikur ta' innovazzjonijiet tas-saħħa għall-pazjenti Ewropej, u saħħa globali.

| — | Qasam ta' Sħubija 2: L-avvanz tat-teknoloġiji diġitali u abilitanti essenzjali u l-użu tagħhom, inklużi, iżda mhux limitatament għal, teknoloġiji ġodda bħall-intelliġenza artifiċjali, il-fotonika u t-teknoloġiji tal-kwantum. |
| --- | --- |

—

Qasam ta' Sħubija 2: L-avvanz tat-teknoloġiji diġitali u abilitanti essenzjali u l-użu tagħhom, inklużi, iżda mhux limitatament għal, teknoloġiji ġodda bħall-intelliġenza artifiċjali, il-fotonika u t-teknoloġiji tal-kwantum.

| — | Qasam ta' Sħubija 3: Tmexxija Ewropea fil-Metroloġija inkluża sistema integrata tal-Metroloġija. |
| --- | --- |

—

Qasam ta' Sħubija 3: Tmexxija Ewropea fil-Metroloġija inkluża sistema integrata tal-Metroloġija.

| — | Qasam ta' Sħubija 4: L-aċċellerazzjoni tal-kompetittività, is-sikurezza u l-prestazzjoni ambjentali tat-traffiku tal-ajru, tal-avjazzjoni u tat-trasport bil-ferrovija tal-Unjoni. |
| --- | --- |

—

Qasam ta' Sħubija 4: L-aċċellerazzjoni tal-kompetittività, is-sikurezza u l-prestazzjoni ambjentali tat-traffiku tal-ajru, tal-avjazzjoni u tat-trasport bil-ferrovija tal-Unjoni.

| — | Qasam ta' Sħubija 5: Soluzzjonijiet sostenibbli, inklużivi u ċirkolari li huma bbażati fuq il-prodotti bijoloġiċi. |
| --- | --- |

—

Qasam ta' Sħubija 5: Soluzzjonijiet sostenibbli, inklużivi u ċirkolari li huma bbażati fuq il-prodotti bijoloġiċi.

| — | Qasam ta' Sħubija 6: Teknoloġiji tal-ħażna tal-idroġenu u tal-enerġija sostenibbli b'impronta ambjentali aktar baxxa u produzzjoni inqas intensiva fl-użu tal-enerġija. |
| --- | --- |

—

Qasam ta' Sħubija 6: Teknoloġiji tal-ħażna tal-idroġenu u tal-enerġija sostenibbli b'impronta ambjentali aktar baxxa u produzzjoni inqas intensiva fl-użu tal-enerġija.

| — | Qasam ta' Sħubija 7: Soluzzjonijiet nodfa, konnessi, kooperattivi, awtonomi u awtomatizzati għal ħtiġijiet futuri ta' mobbiltà ta' persuni u oġġetti. |
| --- | --- |

—

Qasam ta' Sħubija 7: Soluzzjonijiet nodfa, konnessi, kooperattivi, awtonomi u awtomatizzati għal ħtiġijiet futuri ta' mobbiltà ta' persuni u oġġetti.

| — | Qasam ta' Sħubija 8: SMEs li huma innovattivi u intensivi fir-R&Ż. |
| --- | --- |

—

Qasam ta' Sħubija 8: SMEs li huma innovattivi u intensivi fir-R&Ż.

Il-proċess ta' valutazzjoni tal-ħtieġa għal Sħubija Ewropea Istituzzjonalizzata f'waħda mill-Oqsma ta' Sħubija msemmija hawn fuq tista' tirriżulta fi proposta leġiżlattiva f'konformità mad-dritt ta' inizjattiva tal-Kummissjoni. Inkella l-Qasam ta' Sħubija rispettiv jista' wkoll ikun soġġett għal Sħubija Ewropea skont il-punt (a) tal-Artikolu 10(1) jew il-punt (b) tal-Artikolu 10(1) ta' dan ir-Regolament jew jiġi implimentat permezz ta' sejħiet oħrajn għal proposti fi ħdan il-Programm.

Peress li l-oqsma possibbli għal Sħubiji Ewropej Istituzzjonalizzati jkopru oqsma tematiċi wesgħin, huma jistgħu, abbażi tal-ħtiġijiet valutati, jiġu implimentati minn aktar minn Sħubija Ewropea waħda.

---

| 12.5.2021 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | L 170/69 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2021

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

L 170/69

---

REGOLAMENT (UE) 2021/696 TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

tat-28 ta’ April 2021

li jistabbilixxi l-Programm Spazjali tal-Unjoni u l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Programm Spazjali u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 912/2010, (UE) Nru 1285/2013 u, (UE) Nru 377/2014 u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 189(2) tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea,

Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,

Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja (1)

Billi:

| (1) | It-teknoloġija, id-data u s-servizzi spazjali saru indispensabbli fil-ħajja ta' kuljum taċ-ċittadini Ewropej u jaqdu rwol essenzjali biex jiġu mħarsa ħafna interessi strateġiċi. L-industrija spazjali tal-Unjoni diġà hija waħda mill-iktar kompetittivi fid-dinja. Madankollu, il-fatt li qegħdin jitfaċċaw atturi ġodda u l-fatt li qegħdin jiġu żviluppati teknoloġiji ġodda qegħdin jirrivoluzzjonaw il-mudelli industrijali tradizzjonali. Għalhekk, sabiex l-Unjoni tibqa' attur internazzjonali ewlieni b'libertà estensiva ta' azzjoni fil-qasam tal-ispazju, huwa kruċjali li hija tħeġġeġ il-progress xjentifiku u tekniku, u toffri sostenn għall-kompetittività u għall-kapaċità ta' innovazzjoni tal-industriji tas-settur spazjali fl-Unjoni, b'mod partikolari l-impriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs)., in-negozji ġodda u n-negozji innovattivi. |
| --- | --- |

(1)

It-teknoloġija, id-data u s-servizzi spazjali saru indispensabbli fil-ħajja ta' kuljum taċ-ċittadini Ewropej u jaqdu rwol essenzjali biex jiġu mħarsa ħafna interessi strateġiċi. L-industrija spazjali tal-Unjoni diġà hija waħda mill-iktar kompetittivi fid-dinja. Madankollu, il-fatt li qegħdin jitfaċċaw atturi ġodda u l-fatt li qegħdin jiġu żviluppati teknoloġiji ġodda qegħdin jirrivoluzzjonaw il-mudelli industrijali tradizzjonali. Għalhekk, sabiex l-Unjoni tibqa' attur internazzjonali ewlieni b'libertà estensiva ta' azzjoni fil-qasam tal-ispazju, huwa kruċjali li hija tħeġġeġ il-progress xjentifiku u tekniku, u toffri sostenn għall-kompetittività u għall-kapaċità ta' innovazzjoni tal-industriji tas-settur spazjali fl-Unjoni, b'mod partikolari l-impriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs)., in-negozji ġodda u n-negozji innovattivi.

| (2) | Il-possibbiltajiet li joffri l-ispazju għas-sigurtà tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha jenħtieġ li jiġu sfruttati kif imsemmi b'mod partikolari fl-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea ta' Ġunju 2016, filwaqt li tinżamm in-natura ċivili tal-Programm Spazjali tal-Unjoni (“il-Programm”) u tiġi rispettata n-newtralità possibbli jew id-dispożizzjonijiet mhux ta' allinjament stipulati fil-liġi kostituzzjonali tal-Istati Membri. Storikament, l-iżvilupp tas-settur spazjali kien marbut mas-sigurtà. F'ħafna każijiet, it-tagħmir, il-komponenti u l-istrumenti użati fis-settur spazjali kif ukoll id-data u s-servizzi dwar l-ispazju huma oġġetti b'użu doppju. Madankollu, il-politika ta' sigurtà u ta' difiża tal-Unjoni hija determinata fi ħdan il-qafas tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni, b'konformità mat-Titolu V tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE). |
| --- | --- |

(2)

Il-possibbiltajiet li joffri l-ispazju għas-sigurtà tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha jenħtieġ li jiġu sfruttati kif imsemmi b'mod partikolari fl-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea ta' Ġunju 2016, filwaqt li tinżamm in-natura ċivili tal-Programm Spazjali tal-Unjoni (“il-Programm”) u tiġi rispettata n-newtralità possibbli jew id-dispożizzjonijiet mhux ta' allinjament stipulati fil-liġi kostituzzjonali tal-Istati Membri. Storikament, l-iżvilupp tas-settur spazjali kien marbut mas-sigurtà. F'ħafna każijiet, it-tagħmir, il-komponenti u l-istrumenti użati fis-settur spazjali kif ukoll id-data u s-servizzi dwar l-ispazju huma oġġetti b'użu doppju. Madankollu, il-politika ta' sigurtà u ta' difiża tal-Unjoni hija determinata fi ħdan il-qafas tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni, b'konformità mat-Titolu V tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE).

| (3) | L-Unjoni ilha tiżviluppa l-inizjattivi u l-programmi spazjali tagħha stess sa minn tmiem id-Disgħinijiet, b'mod partikolari s-Sistema Ewropea ta' Navigazzjoni b'Kopertura Ġeostazzjonarja (EGNOS) u mbagħad Galileo u Copernicus, li jirrispondu għall-ħtiġijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u għar-rekwiżiti tal-politiki pubbliċi. Il-kontinwità ta' dawk l-inizjattivi u tal-programmi jenħtieġ li tiġi żgurata u s-servizzi li dawn jipprovdu jenħtieġ li jiġu mtejba sabiex jissodisfaw il-ħtiġijiet il-ġodda tal-utenti, jibqgħu minn ta' quddiem fid-dawl tal-iżviluppi ġodda fit-teknoloġija u tat-trasformazzjonijiet fl-oqsma diġitali u tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, u sabiex ikunu jistgħu jissodisfaw il-prijoritajiet politiċi bħat-tibdil fil-klima, inkluż il-monitoraġġ tat-tibdil fir-reġjun polari, it-trasport, is-sigurtà u d-difiża. |
| --- | --- |

(3)

L-Unjoni ilha tiżviluppa l-inizjattivi u l-programmi spazjali tagħha stess sa minn tmiem id-Disgħinijiet, b'mod partikolari s-Sistema Ewropea ta' Navigazzjoni b'Kopertura Ġeostazzjonarja (EGNOS) u mbagħad Galileo u Copernicus, li jirrispondu għall-ħtiġijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u għar-rekwiżiti tal-politiki pubbliċi. Il-kontinwità ta' dawk l-inizjattivi u tal-programmi jenħtieġ li tiġi żgurata u s-servizzi li dawn jipprovdu jenħtieġ li jiġu mtejba sabiex jissodisfaw il-ħtiġijiet il-ġodda tal-utenti, jibqgħu minn ta' quddiem fid-dawl tal-iżviluppi ġodda fit-teknoloġija u tat-trasformazzjonijiet fl-oqsma diġitali u tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, u sabiex ikunu jistgħu jissodisfaw il-prijoritajiet politiċi bħat-tibdil fil-klima, inkluż il-monitoraġġ tat-tibdil fir-reġjun polari, it-trasport, is-sigurtà u d-difiża.

| (4) | Huwa neċessarju li jkunu sfruttati s-sinerġiji bejn il-ħtiġijiet tas-setturi tat-trasport, tal-ispazju u dawk diġitali sabiex jitrawwem l-użu usa' ta' teknoloġiji ġodda, bħall-e-call, it-takografija diġitali, is-superviżjoni u l-ġestjoni tat-traffiku, is-sewqan awtonomu u l-inġenji mingħajr bdot u d-droni, u biex jiġu trattat il-bżonn ta' konnettività sigura u bla xkiel, il-pożizzjonament b'saħħtu, l-intermodalità u l-interoperabbiltà. Tali sfruttament ta’ sinerġiji jsaħħaħ il-kompetittività tas-servizzi u tal-industrija tat-trasport. |
| --- | --- |

(4)

Huwa neċessarju li jkunu sfruttati s-sinerġiji bejn il-ħtiġijiet tas-setturi tat-trasport, tal-ispazju u dawk diġitali sabiex jitrawwem l-użu usa' ta' teknoloġiji ġodda, bħall-e-call, it-takografija diġitali, is-superviżjoni u l-ġestjoni tat-traffiku, is-sewqan awtonomu u l-inġenji mingħajr bdot u d-droni, u biex jiġu trattat il-bżonn ta' konnettività sigura u bla xkiel, il-pożizzjonament b'saħħtu, l-intermodalità u l-interoperabbiltà. Tali sfruttament ta’ sinerġiji jsaħħaħ il-kompetittività tas-servizzi u tal-industrija tat-trasport.

| (5) | Sabiex ikunu sfruttati l-aktar benefiċċji possibbli tal-Programm, fl-Istati Membri kollha u miċ-ċittadini kollha tagħhom, huwa wkoll essenzjali li jiġu promossi l-użu u l-applikazzjoni tad-data, l-informazzjoni u s-servizzi pprovduti, kif ukoll l-appoġġ għall-iżvilupp ta' applikazzjonijiet downstream ibbażati fuq dik id-data, l-informazzjoni u s-servizzi. Għal dak il-għan, l-Istati Membri, il-Kummissjoni u l-entitajiet responsabbli jistgħu, b'mod partikolari, imexxu perjodikament kampanji ta' informazzjoni dwar il-benefiċċji tal-Programm. |
| --- | --- |

(5)

Sabiex ikunu sfruttati l-aktar benefiċċji possibbli tal-Programm, fl-Istati Membri kollha u miċ-ċittadini kollha tagħhom, huwa wkoll essenzjali li jiġu promossi l-użu u l-applikazzjoni tad-data, l-informazzjoni u s-servizzi pprovduti, kif ukoll l-appoġġ għall-iżvilupp ta' applikazzjonijiet downstream ibbażati fuq dik id-data, l-informazzjoni u s-servizzi. Għal dak il-għan, l-Istati Membri, il-Kummissjoni u l-entitajiet responsabbli jistgħu, b'mod partikolari, imexxu perjodikament kampanji ta' informazzjoni dwar il-benefiċċji tal-Programm.

| (6) | Biex jinkisbu l-għanijiet tal-libertà ta' azzjoni, l-indipendenza u s-sigurtà, huwa essenzjali li l-Unjoni tibbenefika minn aċċess awtonomu għall-ispazju u tista' tużah mingħajr periklu. Għalhekk, huwa essenzjali li l-Unjoni tappoġġa aċċess spazjali awtonomu, affidabbli u kosteffettiv, speċjalment fir-rigward tal-infrastruttura u t-teknoloġija kritiċi, is-sigurtà pubblika u s-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha. Għalhekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha l-possibbiltà li taggrega s-servizzi tal-illanċjar fil-livell Ewropew, kemm għall-ħtiġijiet tagħha stess u kemm għal dawk ta' entitajiet oħra, fuq talba tagħhom, inklużi l-Istati Membri, f'konformità mal-Artikolu 189(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). Biex tibqa' kompetittiva f'suq li jevolvi malajr, huwa kruċjali wkoll li l-Unjoni tkompli jkollha aċċess għal faċilitajiet infrastrutturali ta' llanċjar moderni, effiċjenti u flessibbli u tibbenefika minn sistemi ta' llanċjar xierqa. Għalhekk, mingħajr preġudizzju għall-miżuri meħuda mill-Istati Membri jew mill-Aġenzija Spazjali Ewropea (ESA), jenħtieġ li jkun possibbli li l-Programm ikun jista' jappoġġa adattamenti għall-infrastruttura tal-art tal-ispazju, inkluż żviluppi ġodda, li huma meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-Programm u l-adattamenti, inkluż l-iżvilupp tat-teknoloġija, għas-sistemi ta' llanċjar fl-ispazju li huma meħtieġa għall-illanċjar ta' satelliti, inklużi teknoloġiji alternattivi u sistemi innovattivi, għall-implimentazzjoni tal-komponenti tal-Programm. Dawk l-attivitajiet jenħtieġ li jiġu implimentati f'konformità mar-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2) (ir-'Regolament Finanzjarju') u bil-għan li tinkiseb kosteffiċjenza aħjar għall-Programm. Minħabba li ser ikun hemm l-ebda baġit dedikat, l-azzjonijiet ta' appoġġ għall-aċċess għall-ispazju jenħtieġ li jkunu mingħajr preġudizzju għall-implimentazzjoni tal-komponenti tal-Programm. |
| --- | --- |

(6)

Biex jinkisbu l-għanijiet tal-libertà ta' azzjoni, l-indipendenza u s-sigurtà, huwa essenzjali li l-Unjoni tibbenefika minn aċċess awtonomu għall-ispazju u tista' tużah mingħajr periklu. Għalhekk, huwa essenzjali li l-Unjoni tappoġġa aċċess spazjali awtonomu, affidabbli u kosteffettiv, speċjalment fir-rigward tal-infrastruttura u t-teknoloġija kritiċi, is-sigurtà pubblika u s-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha. Għalhekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha l-possibbiltà li taggrega s-servizzi tal-illanċjar fil-livell Ewropew, kemm għall-ħtiġijiet tagħha stess u kemm għal dawk ta' entitajiet oħra, fuq talba tagħhom, inklużi l-Istati Membri, f'konformità mal-Artikolu 189(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). Biex tibqa' kompetittiva f'suq li jevolvi malajr, huwa kruċjali wkoll li l-Unjoni tkompli jkollha aċċess għal faċilitajiet infrastrutturali ta' llanċjar moderni, effiċjenti u flessibbli u tibbenefika minn sistemi ta' llanċjar xierqa. Għalhekk, mingħajr preġudizzju għall-miżuri meħuda mill-Istati Membri jew mill-Aġenzija Spazjali Ewropea (ESA), jenħtieġ li jkun possibbli li l-Programm ikun jista' jappoġġa adattamenti għall-infrastruttura tal-art tal-ispazju, inkluż żviluppi ġodda, li huma meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-Programm u l-adattamenti, inkluż l-iżvilupp tat-teknoloġija, għas-sistemi ta' llanċjar fl-ispazju li huma meħtieġa għall-illanċjar ta' satelliti, inklużi teknoloġiji alternattivi u sistemi innovattivi, għall-implimentazzjoni tal-komponenti tal-Programm. Dawk l-attivitajiet jenħtieġ li jiġu implimentati f'konformità mar-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2) (ir-'Regolament Finanzjarju') u bil-għan li tinkiseb kosteffiċjenza aħjar għall-Programm. Minħabba li ser ikun hemm l-ebda baġit dedikat, l-azzjonijiet ta' appoġġ għall-aċċess għall-ispazju jenħtieġ li jkunu mingħajr preġudizzju għall-implimentazzjoni tal-komponenti tal-Programm.

| (7) | Sabiex issaħħaħ il-kompetittività tal-industrija spazjali tal-Unjoni u żżid il-kapaċità fid-disinn, fil-bini u fit-tħaddim tas-sistemi tagħha stess, jenħtieġ li l-Unjoni tagħti sostenn għall-ħolqien, għat-tkabbir u għall-iżvilupp tal-industrija spazjali kollha. Jenħtieġ li l-ħolqien ta' mudell li jiffavorixxi n-negozju u l-innovazzjoni jingħata sostenn fil-livelli Ewropej, reġjonali u nazzjonali permezz ta' inizjattivi bħal ċentri spazjali li jġibu flimkien is-setturi spazjali, diġitali u setturi oħra, kif ukoll l-utenti. Dawk iċ-ċentri spazjali jenħtieġ li jkollhom l-għan li jrawmu l-intraprenditorija u l-ħiliet filwaqt li jfittxu sinerġiji maċ-ċentri tal-innovazzjoni diġitali. Jenħtieġ li l-Unjoni trawwem il-ħolqien u l-espansjoni ta' kumpaniji spazjali bbażati fl-Unjoni biex tgħinhom jirnexxu, inkluż billi tagħtihom sostenn fl-aċċess għall-finanzjament tar-riskju fid-dawl tan-nuqqas ta' aċċess xieraq, fi ħdan l-Unjoni, għall-ekwità privata għan-negozji ġodda tal-qasam spazjali u billi tħeġġeġ id-domanda, magħruf bħala l-approċċ tal-ewwel kuntratt. |
| --- | --- |

(7)

Sabiex issaħħaħ il-kompetittività tal-industrija spazjali tal-Unjoni u żżid il-kapaċità fid-disinn, fil-bini u fit-tħaddim tas-sistemi tagħha stess, jenħtieġ li l-Unjoni tagħti sostenn għall-ħolqien, għat-tkabbir u għall-iżvilupp tal-industrija spazjali kollha. Jenħtieġ li l-ħolqien ta' mudell li jiffavorixxi n-negozju u l-innovazzjoni jingħata sostenn fil-livelli Ewropej, reġjonali u nazzjonali permezz ta' inizjattivi bħal ċentri spazjali li jġibu flimkien is-setturi spazjali, diġitali u setturi oħra, kif ukoll l-utenti. Dawk iċ-ċentri spazjali jenħtieġ li jkollhom l-għan li jrawmu l-intraprenditorija u l-ħiliet filwaqt li jfittxu sinerġiji maċ-ċentri tal-innovazzjoni diġitali. Jenħtieġ li l-Unjoni trawwem il-ħolqien u l-espansjoni ta' kumpaniji spazjali bbażati fl-Unjoni biex tgħinhom jirnexxu, inkluż billi tagħtihom sostenn fl-aċċess għall-finanzjament tar-riskju fid-dawl tan-nuqqas ta' aċċess xieraq, fi ħdan l-Unjoni, għall-ekwità privata għan-negozji ġodda tal-qasam spazjali u billi tħeġġeġ id-domanda, magħruf bħala l-approċċ tal-ewwel kuntratt.

| (8) | Il-katina tal-valur spazjali ġeneralment hi mqassma bejn attivitajiet upstream u attivitajiet downstream. L-attivitajiet upstream jinkludu li jwasslu għal sistema spazjali operazzjonali, inklużi l-attivitajiet ta' żvilupp, manifattura u llanċjar u l-operazzjonijiet ta' tali sistema. L-attivitajiet downstream jinkludu dawk li jkopru l-provvista ta' servizzi relatati mal-ispazju, u prodotti għall-utenti. Il-pjattaformi diġitali huma wkoll element importanti li jappoġġa l-iżvilupp tas-settur spazjali. Huma jippermettu aċċess għal data u prodotti kif ukoll settijiet ta' għodod, ħżin u faċilitajiet ta' kompjuters. |
| --- | --- |

(8)

Il-katina tal-valur spazjali ġeneralment hi mqassma bejn attivitajiet upstream u attivitajiet downstream. L-attivitajiet upstream jinkludu li jwasslu għal sistema spazjali operazzjonali, inklużi l-attivitajiet ta' żvilupp, manifattura u llanċjar u l-operazzjonijiet ta' tali sistema. L-attivitajiet downstream jinkludu dawk li jkopru l-provvista ta' servizzi relatati mal-ispazju, u prodotti għall-utenti. Il-pjattaformi diġitali huma wkoll element importanti li jappoġġa l-iżvilupp tas-settur spazjali. Huma jippermettu aċċess għal data u prodotti kif ukoll settijiet ta' għodod, ħżin u faċilitajiet ta' kompjuters.

| (9) | Fil-qasam tal-ispazju, l-Unjoni teżerċita l-kompetenzi tagħha b'konformità mal-Artikolu 4(3) TFUE. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tiżgura l-koerenza tal-attivitajiet imwettqa fil-kuntest tal-Programm. |
| --- | --- |

(9)

Fil-qasam tal-ispazju, l-Unjoni teżerċita l-kompetenzi tagħha b'konformità mal-Artikolu 4(3) TFUE. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tiżgura l-koerenza tal-attivitajiet imwettqa fil-kuntest tal-Programm.

| (10) | Billi għadd ta' Stati Membri għandhom tradizzjoni ta' industriji attivi relatati mal-ispazju, jenħtieġ li tiġi rikonoxxuta l-ħtieġa li l-industriji spazjali jiġu żviluppati u maturati fl-Istati Membri b'kapaċitajiet emerġenti kif ukoll il-ħtieġa li jiġu indirizzati l-isfidi li qed jiffaċċjaw l-industriji spazjali tradizzjonali maħluqa mill-"iSpazju Ġdid". Jenħtieġ li jiġu promossi azzjonijiet biex tiġi żviluppata l-kapaċità tal-industrija spazjali madwar l-Unjoni u tiġi ffaċilitata l-kollaborazzjoni attiva fost l-industrija spazjali fl-Istati Membri kollha. |
| --- | --- |

(10)

Billi għadd ta' Stati Membri għandhom tradizzjoni ta' industriji attivi relatati mal-ispazju, jenħtieġ li tiġi rikonoxxuta l-ħtieġa li l-industriji spazjali jiġu żviluppati u maturati fl-Istati Membri b'kapaċitajiet emerġenti kif ukoll il-ħtieġa li jiġu indirizzati l-isfidi li qed jiffaċċjaw l-industriji spazjali tradizzjonali maħluqa mill-"iSpazju Ġdid". Jenħtieġ li jiġu promossi azzjonijiet biex tiġi żviluppata l-kapaċità tal-industrija spazjali madwar l-Unjoni u tiġi ffaċilitata l-kollaborazzjoni attiva fost l-industrija spazjali fl-Istati Membri kollha.

| (11) | L-azzjonijiet taħt il-Programm jenħtieġ li jibnu fuq u jibbenefikaw minn kapaċitajiet nazzjonali u Ewropej li jkunu jeżistu fiż-żmien meta l-azzjoni tkun qed titwettaq. |
| --- | --- |

(11)

L-azzjonijiet taħt il-Programm jenħtieġ li jibnu fuq u jibbenefikaw minn kapaċitajiet nazzjonali u Ewropej li jkunu jeżistu fiż-żmien meta l-azzjoni tkun qed titwettaq.

| (12) | Minħabba l-kopertura tal-Programm u l-potenzjal tiegħu li jgħinu biex jissolvew l-isfidi globali, attivitajiet spazjali tal-Unjoni għandhom dimensjoni internazzjonali qawwija. F'koordinazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, u bi qbil magħhom, il-korpi rilevanti tal-Programm jistgħu jipparteċipaw fi kwistjonijiet relatati mal-Programm, f'kooperazzjoni internazzjonali u jikkollaboraw f'korpi settorjali rilevanti tan-Nazzjonijiet Uniti (NU) . Għal kwistjonijiet relatati mal-Programm , il-Kummissjoni tista' tikkoordina, f'isem l-Unjoni, u fil-qasam tal-kompetenza tagħha, l-attivitajiet fix-xena internazzjonali, b'mod partikolari biex tiddefendi l-interessi tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha f'fora internazzjonali, inkluż fil-qasam tal-frekwenzi fir-rigward tal-Programm, mingħajr preġudizzju għall-kompetenza tal-Istati Membri f'dan il-qasam. Huwa partikolarment importanti għall-Unjoni, irrappreżentata mill-Kummissjoni, li tikkollabora fil-korpi tal-Programm Internazzjonali Cospas-Sarsat. |
| --- | --- |

(12)

Minħabba l-kopertura tal-Programm u l-potenzjal tiegħu li jgħinu biex jissolvew l-isfidi globali, attivitajiet spazjali tal-Unjoni għandhom dimensjoni internazzjonali qawwija. F'koordinazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, u bi qbil magħhom, il-korpi rilevanti tal-Programm jistgħu jipparteċipaw fi kwistjonijiet relatati mal-Programm, f'kooperazzjoni internazzjonali u jikkollaboraw f'korpi settorjali rilevanti tan-Nazzjonijiet Uniti (NU) . Għal kwistjonijiet relatati mal-Programm , il-Kummissjoni tista' tikkoordina, f'isem l-Unjoni, u fil-qasam tal-kompetenza tagħha, l-attivitajiet fix-xena internazzjonali, b'mod partikolari biex tiddefendi l-interessi tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha f'fora internazzjonali, inkluż fil-qasam tal-frekwenzi fir-rigward tal-Programm, mingħajr preġudizzju għall-kompetenza tal-Istati Membri f'dan il-qasam. Huwa partikolarment importanti għall-Unjoni, irrappreżentata mill-Kummissjoni, li tikkollabora fil-korpi tal-Programm Internazzjonali Cospas-Sarsat.

| (13) | Il-kooperazzjoni internazzjonali hija ta' importanza kbira għall-promozzjoni tar-rwol tal-Unjoni bħala attur globali fis-settur spazjali u fit-teknoloġija u l-industrija tal-Unjoni, filwaqt li trawwem kompetizzjoni ġusta fil-livell internazzjonali, u żżomm f'moħħha l-ħtieġa li tiġi żgurata r-reċiproċità tad-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet, u li tħeġġeġ il-kooperazzjoni fil-qasam tat-taħriġ. Il-kooperazzjoni internazzjonali hija element ewlieni tal-Istrateġija Spazjali għall-Ewropa, kif stabbilita mill-Kummissjoni fil-Kommuniukazzjoni tagħha tas-26 ta’ Ottubru 2016. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tuża l-Programm biex tikkontribwixxi għal u tibbenefika minn sforzi internazzjonali permezz ta' inizjattivi, biex tippromwovi t-teknoloġija u l-industrija Ewropea fuq livell internazzjonali (pereżempju djalogi bilaterali, workshops tal-industrija, sostenn għall-internazzjonalizzazzjoni tal-SMEs), u biex tiffaċilita l-aċċess għal swieq internazzjonali u tħeġġeġ kompetizzjoni ġusta, kif ukoll tistimola l-inizjattivi ta' diplomazija ekonomika. L-inizjattivi diplomatiċi spazjali Ewropej jenħtieġ li jkunu koerenti u komplementari bis-sħiħ mal-politiki, il-prijoritajiet u l-istrumenti eżistenti tal-Unjoni, filwaqt li l-Unjoni għandha rwol ewlieni x'taqdi flimkien mal-Istati Membri biex tibqa' fuq quddiem nett fix-xena internazzjonali. |
| --- | --- |

(13)

Il-kooperazzjoni internazzjonali hija ta' importanza kbira għall-promozzjoni tar-rwol tal-Unjoni bħala attur globali fis-settur spazjali u fit-teknoloġija u l-industrija tal-Unjoni, filwaqt li trawwem kompetizzjoni ġusta fil-livell internazzjonali, u żżomm f'moħħha l-ħtieġa li tiġi żgurata r-reċiproċità tad-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet, u li tħeġġeġ il-kooperazzjoni fil-qasam tat-taħriġ. Il-kooperazzjoni internazzjonali hija element ewlieni tal-Istrateġija Spazjali għall-Ewropa, kif stabbilita mill-Kummissjoni fil-Kommuniukazzjoni tagħha tas-26 ta’ Ottubru 2016. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tuża l-Programm biex tikkontribwixxi għal u tibbenefika minn sforzi internazzjonali permezz ta' inizjattivi, biex tippromwovi t-teknoloġija u l-industrija Ewropea fuq livell internazzjonali (pereżempju djalogi bilaterali, workshops tal-industrija, sostenn għall-internazzjonalizzazzjoni tal-SMEs), u biex tiffaċilita l-aċċess għal swieq internazzjonali u tħeġġeġ kompetizzjoni ġusta, kif ukoll tistimola l-inizjattivi ta' diplomazija ekonomika. L-inizjattivi diplomatiċi spazjali Ewropej jenħtieġ li jkunu koerenti u komplementari bis-sħiħ mal-politiki, il-prijoritajiet u l-istrumenti eżistenti tal-Unjoni, filwaqt li l-Unjoni għandha rwol ewlieni x'taqdi flimkien mal-Istati Membri biex tibqa' fuq quddiem nett fix-xena internazzjonali.

| (14) | Mingħajr preġudizzju għall-kompetenza tal-Istati Membri, jenħtieġ li l-Kummissjoni tippromwovi, flimkien mar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà ("ir-Rappreżentant Għoli") u f'koordinazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, imġiba responsabbli fl-ispazju meta timplimenta l-Programm, inkluż tnaqqis fil-proliferazzjoni tar-residwi spazjali. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tesplora wkoll il-possibbiltà li l-Unjoni taċċetta d-drittijiet u l-obbligi previsti fit-Trattati u l-Konvenzjonijiet rilevanti tan-NU u, jekk meħtieġ, tressaq proposti xierqa. |
| --- | --- |

(14)

Mingħajr preġudizzju għall-kompetenza tal-Istati Membri, jenħtieġ li l-Kummissjoni tippromwovi, flimkien mar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà ("ir-Rappreżentant Għoli") u f'koordinazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, imġiba responsabbli fl-ispazju meta timplimenta l-Programm, inkluż tnaqqis fil-proliferazzjoni tar-residwi spazjali. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tesplora wkoll il-possibbiltà li l-Unjoni taċċetta d-drittijiet u l-obbligi previsti fit-Trattati u l-Konvenzjonijiet rilevanti tan-NU u, jekk meħtieġ, tressaq proposti xierqa.

| (15) | Il-Programm għandu għanijiet simili bħal ta' programmi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari Orizzont Ewropa stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/695 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Programm InvestEU stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/523 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), il-Fond Ewropew għad-Difiża stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/697 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) u l-Fondi skont Regolament li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew Plus, il-Fond għall-Koeżjoni, il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u r-regoli finanzjari għal dawk u għall-Fond għall-Asil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni, il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Istrument għall-Appoġġ Finanzjarju għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u l-Politika tal-Viżi (ir-“Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni”). Għalhekk, jenħtieġ li jiġi previst il-finanzjament kumulattiv minn dawk il-programmi, dment li ma jkoprux l-istess elementi tal-kostijiet, b'mod partikolari permezz ta' arranġamenti għal finanzjament kumplementari mill-programmi tal-Unjoni fejn il-modalitajiet ta' ġestjoni jippermettu f'sekwenza, b'mod alternanti, jew permezz ta' kombinazzjoni tal-fondi, inkluż għall-finanzjament konġunt tal-azzjonijiet, li jippermettu, fejn ikun possibbli, li jkun hemm sħubijiet għall-innovazzjoni u operazzjonijiet ta' taħlit. Għaldaqstant, matul l-implimentazzjoni tal-Programm, jenħtieġ li l-Kummissjoni tippromwovi sinerġiji ma' programmi u strumenti finanzjarji oħra relatati tal-Unjoni li jippermettu, fejn ikun possibbli, l-użu ta' aċċess għall-finanzjament tar-riskju, għas-sħubijiet għall-innovazzjoni, u għall-finanzjament kumulattiv jew imħallat. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura wkoll sinerġiji u koerenza bejn is-soluzzjonijiet żviluppati taħt dawk il-programmi, b'mod partikolari Orizzont Ewropa, u s-soluzzjonijiet żviluppati skont il-Programm |
| --- | --- |

(15)

Il-Programm għandu għanijiet simili bħal ta' programmi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari Orizzont Ewropa stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/695 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Programm InvestEU stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/523 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), il-Fond Ewropew għad-Difiża stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/697 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) u l-Fondi skont Regolament li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew Plus, il-Fond għall-Koeżjoni, il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u r-regoli finanzjari għal dawk u għall-Fond għall-Asil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni, il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Istrument għall-Appoġġ Finanzjarju għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u l-Politika tal-Viżi (ir-“Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni”). Għalhekk, jenħtieġ li jiġi previst il-finanzjament kumulattiv minn dawk il-programmi, dment li ma jkoprux l-istess elementi tal-kostijiet, b'mod partikolari permezz ta' arranġamenti għal finanzjament kumplementari mill-programmi tal-Unjoni fejn il-modalitajiet ta' ġestjoni jippermettu f'sekwenza, b'mod alternanti, jew permezz ta' kombinazzjoni tal-fondi, inkluż għall-finanzjament konġunt tal-azzjonijiet, li jippermettu, fejn ikun possibbli, li jkun hemm sħubijiet għall-innovazzjoni u operazzjonijiet ta' taħlit. Għaldaqstant, matul l-implimentazzjoni tal-Programm, jenħtieġ li l-Kummissjoni tippromwovi sinerġiji ma' programmi u strumenti finanzjarji oħra relatati tal-Unjoni li jippermettu, fejn ikun possibbli, l-użu ta' aċċess għall-finanzjament tar-riskju, għas-sħubijiet għall-innovazzjoni, u għall-finanzjament kumulattiv jew imħallat. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura wkoll sinerġiji u koerenza bejn is-soluzzjonijiet żviluppati taħt dawk il-programmi, b'mod partikolari Orizzont Ewropa, u s-soluzzjonijiet żviluppati skont il-Programm

| (16) | F'konformità mal-Artikolu 191(3) tar-Regolament Finanzjarju, fl-ebda ċirkostanza ma għandhom jiġu ffinanzjati darbtejn l-istess kostijiet mill-baġit tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(16)

F'konformità mal-Artikolu 191(3) tar-Regolament Finanzjarju, fl-ebda ċirkostanza ma għandhom jiġu ffinanzjati darbtejn l-istess kostijiet mill-baġit tal-Unjoni.

| (17) | L-għanijiet ta' politika ta' dan il-Programm jiġu indirizzati wkoll bħala oqsma eliġibbli għall-operazzjonijiet ta' finanzjament u ta' investiment permezz tal-istrumenti finanzjarji u l-garanzija baġitarja tal-Programm InvestEU, b'mod partikolari fil-qafas tal-aspetti ta' politika tiegħu dwar l-infrastruttura sostenibbli u dwar ir-riċerka, l-innovazzjoni u diġitalizzazzjoni. Is-sostenn finanzjarju jenħtieġ li jintuża biex jiġu indirizzati b'mod proporzjonat il-fallimenti tas-suq jew is-sitwazzjonijiet ta' investiment subottimali, u jenħtieġ li l-azzjonijiet ma jidduplikawx jew ma jeskludux il-finanzjament privat jew joħolqu distorsjoni fil-kompetizzjoni tas-suq intern. Jenħtieġ li l-azzjonijiet ikollhom valur miżjud Ewropew ċar. |
| --- | --- |

(17)

L-għanijiet ta' politika ta' dan il-Programm jiġu indirizzati wkoll bħala oqsma eliġibbli għall-operazzjonijiet ta' finanzjament u ta' investiment permezz tal-istrumenti finanzjarji u l-garanzija baġitarja tal-Programm InvestEU, b'mod partikolari fil-qafas tal-aspetti ta' politika tiegħu dwar l-infrastruttura sostenibbli u dwar ir-riċerka, l-innovazzjoni u diġitalizzazzjoni. Is-sostenn finanzjarju jenħtieġ li jintuża biex jiġu indirizzati b'mod proporzjonat il-fallimenti tas-suq jew is-sitwazzjonijiet ta' investiment subottimali, u jenħtieġ li l-azzjonijiet ma jidduplikawx jew ma jeskludux il-finanzjament privat jew joħolqu distorsjoni fil-kompetizzjoni tas-suq intern. Jenħtieġ li l-azzjonijiet ikollhom valur miżjud Ewropew ċar.

| (18) | Il-koerenza u s-sinerġiji bejn Orizzont Ewropa u l-Programm jenħtieġ li jrawmu settur spazjali Ewropew kompetittiv u innovattiv; se jsaħħu l-awtonomija tal-Ewropa fl-aċċess u fl-użu tal-ispazju f'ambjent sigur u sikur; u se jsaħħu r-rwol tal-Ewropa bħala attur globali. Soluzzjonijiet rivoluzzjonarji f'Orizzont Ewropa jingħataw sostenn permezz tad-data u tas-servizzi disponibbli bis-saħħa tal-Programm għall-komunità tar-riċerka u tal-innovazzjoni. |
| --- | --- |

(18)

Il-koerenza u s-sinerġiji bejn Orizzont Ewropa u l-Programm jenħtieġ li jrawmu settur spazjali Ewropew kompetittiv u innovattiv; se jsaħħu l-awtonomija tal-Ewropa fl-aċċess u fl-użu tal-ispazju f'ambjent sigur u sikur; u se jsaħħu r-rwol tal-Ewropa bħala attur globali. Soluzzjonijiet rivoluzzjonarji f'Orizzont Ewropa jingħataw sostenn permezz tad-data u tas-servizzi disponibbli bis-saħħa tal-Programm għall-komunità tar-riċerka u tal-innovazzjoni.

| (19) | Biex jiġi massimizzat ir-ritorn soċjoekonomiku mill-Programm, huwa essenzjali li jinżammu sistemi tal-ogħla livell, li jiġu aġġornati biex jissodisfaw il-ħtiġijiet li qed jevolvu tal-utenti u li jseħħu żviluppi ġodda fis-settur tal-applikazzjonijiet downstream li jkunu jistgħu jsiru fl-ispazju. Jenħtieġ li l-Unjoni ssostni attivitajiet relatati mar-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku, jew il-fażijiet bikrija tal-evoluzzjoni marbuta mal-infrastrutturi stabbiliti taħt il-Programm, kif ukoll l-attivitajiet ta' riċerka u żvilupp relatati mal-applikazzjonijiet u s-servizzi bbażati fuq is-sistemi stabbiliti taħt il-programm, biex b'hekk tistimola l-attivitajiet ekonomiċi upstream u downstream. L-istrument xieraq fil-livell tal-Unjoni għall-finanzjament ta' dawk l-attivitajiet ta' riċerka u innovazzjoni huwa Orizzont Ewropa. Madankollu, parti speċifika ħafna tal-attivitajiet ta' żvilupp jenħtieġ li tkun iffinanzjata mill-baġit allokat lill-programmi Galileo u EGNOS taħt dan ir-Regolament, l-aktar fejn tali attivitajiet jikkonċernaw elementi fundamentali bħal chipsets u riċevituri kompatibbli ma' Galileo, li jiffaċilitaw l-iżvilupp ta' applikazzjonijiet fost is-setturi differenti tal-ekonomija. Minkejja dan, tali finanzjament jenħtieġ li ma jpoġġix f'riskju l-iskjerament jew l-esplojtazzjoni tal-infrastrutturi stabbiliti skont il-Programmi. |
| --- | --- |

(19)

Biex jiġi massimizzat ir-ritorn soċjoekonomiku mill-Programm, huwa essenzjali li jinżammu sistemi tal-ogħla livell, li jiġu aġġornati biex jissodisfaw il-ħtiġijiet li qed jevolvu tal-utenti u li jseħħu żviluppi ġodda fis-settur tal-applikazzjonijiet downstream li jkunu jistgħu jsiru fl-ispazju. Jenħtieġ li l-Unjoni ssostni attivitajiet relatati mar-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku, jew il-fażijiet bikrija tal-evoluzzjoni marbuta mal-infrastrutturi stabbiliti taħt il-Programm, kif ukoll l-attivitajiet ta' riċerka u żvilupp relatati mal-applikazzjonijiet u s-servizzi bbażati fuq is-sistemi stabbiliti taħt il-programm, biex b'hekk tistimola l-attivitajiet ekonomiċi upstream u downstream. L-istrument xieraq fil-livell tal-Unjoni għall-finanzjament ta' dawk l-attivitajiet ta' riċerka u innovazzjoni huwa Orizzont Ewropa. Madankollu, parti speċifika ħafna tal-attivitajiet ta' żvilupp jenħtieġ li tkun iffinanzjata mill-baġit allokat lill-programmi Galileo u EGNOS taħt dan ir-Regolament, l-aktar fejn tali attivitajiet jikkonċernaw elementi fundamentali bħal chipsets u riċevituri kompatibbli ma' Galileo, li jiffaċilitaw l-iżvilupp ta' applikazzjonijiet fost is-setturi differenti tal-ekonomija. Minkejja dan, tali finanzjament jenħtieġ li ma jpoġġix f'riskju l-iskjerament jew l-esplojtazzjoni tal-infrastrutturi stabbiliti skont il-Programmi.

| (20) | Sabiex tiġi żgurata l-kompetittività tal-industrija spazjali Ewropea fil-futur, il-Programm jenħtieġ li jagħti sostenn lill-iżvilupp ta' ħiliet avvanzati f'oqsma relatati mal-ispazju u jagħti sostenn lill-attivitajiet ta' edukazzjoni u taħriġ, jippromwovi opportunitajiet ugwali, inkluż l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, sabiex jintlaħaq il-potenzjal sħiħ taċ-ċittadini tal-Unjoni f'dak il-qasam. |
| --- | --- |

(20)

Sabiex tiġi żgurata l-kompetittività tal-industrija spazjali Ewropea fil-futur, il-Programm jenħtieġ li jagħti sostenn lill-iżvilupp ta' ħiliet avvanzati f'oqsma relatati mal-ispazju u jagħti sostenn lill-attivitajiet ta' edukazzjoni u taħriġ, jippromwovi opportunitajiet ugwali, inkluż l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, sabiex jintlaħaq il-potenzjal sħiħ taċ-ċittadini tal-Unjoni f'dak il-qasam.

| (21) | L-infrastruttura ddedikata għall-Programm tista’ tirrikjedi riċerka u innovazzjoni addizzjonali, li jistgħu jingħataw sostenn fil-qafas ta' Orizzont Ewropa, bil-għan li jkun hemm koerenza mal-attivitajiet f'dan il-qasam mill-ESA. Jenħtieġ li s-sinerġiji ma' Orizzont Ewropa jiżguraw li l-ħtiġijiet ta' riċerka u ta' innovazzjoni tas-settur spazjali jiġu identifikati u stabbiliti bħala parti mill-proċess ta' ppjanar strateġiku għar-riċerka u għall-innovazzjoni. Id-data u s-servizzi spazjali li jkunu disponibbli mingħajr ħlas bis-saħħa tal-Programm jintużaw biex jiġu żviluppati soluzzjoni rivoluzzjonarji permezz tar-riċerka u tal-innovazzjoni, inkluż f'Orizzont Ewropa, b'sostenn għall-prijoritajiet tal-politiki tal-Unjoni. Il-proċess tal-ippjanar strateġiku fil-qafas ta' Orizzont Ewropa jidentifika l-attivitajiet tar-riċerka u tal-innovazzjoni li jenħtieġ li jużaw infrastrutturi bi sjieda tal-Unjoni bħal Galileo, EGNOS u Copernicus. L-infrastrutturi tar-riċerka, b'mod partikolari n-networks tal-osservazzjoni fil-post jikkostitwixxu elementi essenzjali tal-infrastruttura tal-osservazzjoni fil-post li tippermetti t-twassil tas-Servizzi ta' Copernicus. |
| --- | --- |

(21)

L-infrastruttura ddedikata għall-Programm tista’ tirrikjedi riċerka u innovazzjoni addizzjonali, li jistgħu jingħataw sostenn fil-qafas ta' Orizzont Ewropa, bil-għan li jkun hemm koerenza mal-attivitajiet f'dan il-qasam mill-ESA. Jenħtieġ li s-sinerġiji ma' Orizzont Ewropa jiżguraw li l-ħtiġijiet ta' riċerka u ta' innovazzjoni tas-settur spazjali jiġu identifikati u stabbiliti bħala parti mill-proċess ta' ppjanar strateġiku għar-riċerka u għall-innovazzjoni. Id-data u s-servizzi spazjali li jkunu disponibbli mingħajr ħlas bis-saħħa tal-Programm jintużaw biex jiġu żviluppati soluzzjoni rivoluzzjonarji permezz tar-riċerka u tal-innovazzjoni, inkluż f'Orizzont Ewropa, b'sostenn għall-prijoritajiet tal-politiki tal-Unjoni. Il-proċess tal-ippjanar strateġiku fil-qafas ta' Orizzont Ewropa jidentifika l-attivitajiet tar-riċerka u tal-innovazzjoni li jenħtieġ li jużaw infrastrutturi bi sjieda tal-Unjoni bħal Galileo, EGNOS u Copernicus. L-infrastrutturi tar-riċerka, b'mod partikolari n-networks tal-osservazzjoni fil-post jikkostitwixxu elementi essenzjali tal-infrastruttura tal-osservazzjoni fil-post li tippermetti t-twassil tas-Servizzi ta' Copernicus.

| (22) | Huwa importanti li l-Unjoni jkollha s-sjieda tal-assi tanġibbli u intanġibbli kollha li jinħolqu jew li jiġu żviluppati permezz tal-akkwist pubbliku li tiffinanzja bħala parti mill-Programm. Sabiex tiġi żgurata konformità sħiħa ma' kwalunkwe dritt fundamentali marbut mas-sjieda, jenħtieġ li jsiru l-arranġamenti meħtieġa mas-sidien eżistenti. Jenħtieġ li tali sjieda tal-Unjoni tkun mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-Unjoni, skont dan ir-Regolament u fejn jitqies li jkun xieraq abbażi ta' valutazzjoni każ b'każ, dawk l-assi tagħmilhom disponibbli għal partijiet terzi jew tiddisponi minnhom. |
| --- | --- |

(22)

Huwa importanti li l-Unjoni jkollha s-sjieda tal-assi tanġibbli u intanġibbli kollha li jinħolqu jew li jiġu żviluppati permezz tal-akkwist pubbliku li tiffinanzja bħala parti mill-Programm. Sabiex tiġi żgurata konformità sħiħa ma' kwalunkwe dritt fundamentali marbut mas-sjieda, jenħtieġ li jsiru l-arranġamenti meħtieġa mas-sidien eżistenti. Jenħtieġ li tali sjieda tal-Unjoni tkun mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-Unjoni, skont dan ir-Regolament u fejn jitqies li jkun xieraq abbażi ta' valutazzjoni każ b'każ, dawk l-assi tagħmilhom disponibbli għal partijiet terzi jew tiddisponi minnhom.

| (23) | Sabiex jitħeġġeġ l-iżjed użu wiesa' possibbli tas-servizzi offruti mill-Programm, ikun utli li jiġi enfasizzat li d-data, l-informazzjoni u s-servizzi jiġu pprovduti mingħajr garanzija u mingħajr preġudizzju għall-obbligi imposti minn dispożizzjonijiet legalment vinkolanti. |
| --- | --- |

(23)

Sabiex jitħeġġeġ l-iżjed użu wiesa' possibbli tas-servizzi offruti mill-Programm, ikun utli li jiġi enfasizzat li d-data, l-informazzjoni u s-servizzi jiġu pprovduti mingħajr garanzija u mingħajr preġudizzju għall-obbligi imposti minn dispożizzjonijiet legalment vinkolanti.

| (24) | Il-Kummissjoni, meta twettaq uħud mill-kompiti tagħha ta' natura mhux regolatorja, jenħtieġ li tkun tista' tirrikorri, kif ikun meħtieġ u kemm ikun hemm bżonn, għall-assistenza teknika ta' ċerti partijiet esterni. Entitajiet oħra involuti fil-governanza pubblika tal-Programm jistgħu ukoll jużaw l-istess assistenza teknika fit-twettiq tal-kompiti iddelegati lilhom skont dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

(24)

Il-Kummissjoni, meta twettaq uħud mill-kompiti tagħha ta' natura mhux regolatorja, jenħtieġ li tkun tista' tirrikorri, kif ikun meħtieġ u kemm ikun hemm bżonn, għall-assistenza teknika ta' ċerti partijiet esterni. Entitajiet oħra involuti fil-governanza pubblika tal-Programm jistgħu ukoll jużaw l-istess assistenza teknika fit-twettiq tal-kompiti iddelegati lilhom skont dan ir-Regolament.

| (25) | Dan ir-Regolament jistabbilixxi pakkett finanzjarju għat-tul kollu tal-Programm li jrid jikkostitwixxi l-ammont ta' referenza primarja, skont it-tifsira tal-punt 18 tal-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f'materji ta' baġit u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprja ġodda, inkluż pjan direzzjonali għall-introduzzjoni ta' riżorsi proprja ġodda (6), għall-Parlament Ewropew u għall-Kunsill matul il-proċedura baġitarja annwali. |
| --- | --- |

(25)

Dan ir-Regolament jistabbilixxi pakkett finanzjarju għat-tul kollu tal-Programm li jrid jikkostitwixxi l-ammont ta' referenza primarja, skont it-tifsira tal-punt 18 tal-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f'materji ta' baġit u dwar ġestjoni finanzjarja tajba, kif ukoll dwar riżorsi proprja ġodda, inkluż pjan direzzjonali għall-introduzzjoni ta' riżorsi proprja ġodda (6), għall-Parlament Ewropew u għall-Kunsill matul il-proċedura baġitarja annwali.

| (26) | Filwaqt li jirrifletti l-importanza tal-indirizzar tat-tibdil fil-klima f'konformità mal-impenji tal-Unjoni rigward l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Pariġi adottat skont il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (7)u l-impenji għall-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU, l-azzjonijiet skont dan il-Programm jenħtieġ li jikkontribwixxu lejn l-integrazzjoni ta' azzjonijiet klimatiċi u lejn il-kisba ta' mira ġenerali fejn mill-inqas 30 % tal-infiq tal-baġit tal-Unjoni jsostni l-għanijiet relatati mal-klima. Matul it-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-Programm jenħtieġ li jiġu identifikati azzjonijiet rilevanti, li se jiġu vvalutati mill-ġdid fil-kuntest tal-proċessi rilevanti ta' evalwazzjoni u ta' rieżami. Il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni ser jikkooperaw fuq metodoloġija effettiva, trasparenti u komprensiva, li għandha tiġi stabbilita mill-Kummissjoni, sabiex jiġi vvalutat l-infiq taħt il-programmi kollha tal-qafas finanzjarju pluriennali għall-objettivi tal-bijodiversità, filwaqt li jitqiesu d-duplikazzjonijiet eżistenti bejn l-objettivi tal-klima u tal-bijodiversità. |
| --- | --- |

(26)

Filwaqt li jirrifletti l-importanza tal-indirizzar tat-tibdil fil-klima f'konformità mal-impenji tal-Unjoni rigward l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Pariġi adottat skont il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (7)u l-impenji għall-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU, l-azzjonijiet skont dan il-Programm jenħtieġ li jikkontribwixxu lejn l-integrazzjoni ta' azzjonijiet klimatiċi u lejn il-kisba ta' mira ġenerali fejn mill-inqas 30 % tal-infiq tal-baġit tal-Unjoni jsostni l-għanijiet relatati mal-klima. Matul it-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-Programm jenħtieġ li jiġu identifikati azzjonijiet rilevanti, li se jiġu vvalutati mill-ġdid fil-kuntest tal-proċessi rilevanti ta' evalwazzjoni u ta' rieżami. Il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni ser jikkooperaw fuq metodoloġija effettiva, trasparenti u komprensiva, li għandha tiġi stabbilita mill-Kummissjoni, sabiex jiġi vvalutat l-infiq taħt il-programmi kollha tal-qafas finanzjarju pluriennali għall-objettivi tal-bijodiversità, filwaqt li jitqiesu d-duplikazzjonijiet eżistenti bejn l-objettivi tal-klima u tal-bijodiversità.

| (27) | Jenħtieġ li d-dħul iġġenerat mill-komponenti tal-Programm imur għall-Unjoni sabiex jikkumpensa parzjalment l-investimenti li diġà tkun għamlet, u jenħtieġ li dak id-dħul jintuża biex jingħata sostenn lill-kisba tal-għanijiet tal-Programm. Għall-istess raġuni, jenħtieġ li jkun possibbli li jkun previst mekkaniżmu ta' kondiviżjoni tad-dħul fil-kuntratti konklużi ma' entitajiet tas-settur privat. |
| --- | --- |

(27)

Jenħtieġ li d-dħul iġġenerat mill-komponenti tal-Programm imur għall-Unjoni sabiex jikkumpensa parzjalment l-investimenti li diġà tkun għamlet, u jenħtieġ li dak id-dħul jintuża biex jingħata sostenn lill-kisba tal-għanijiet tal-Programm. Għall-istess raġuni, jenħtieġ li jkun possibbli li jkun previst mekkaniżmu ta' kondiviżjoni tad-dħul fil-kuntratti konklużi ma' entitajiet tas-settur privat.

| (28) | Ir-Regolament Finanzjarju japplika għall-Programm. Ir-Regolament Finanzjarju jistabbilixxi regoli dwar l-implimentazzjoni tal-baġit tal-Unjoni, inkluż ir-regoli dwar għotjiet, premjijiet, akkwist pubbliku, ġestjoni indiretta, strumenti finanzjarji, garanziji baġitarji, assistenza finanzjarja u r-rimborż ta’ esperti esterni. |
| --- | --- |

(28)

Ir-Regolament Finanzjarju japplika għall-Programm. Ir-Regolament Finanzjarju jistabbilixxi regoli dwar l-implimentazzjoni tal-baġit tal-Unjoni, inkluż ir-regoli dwar għotjiet, premjijiet, akkwist pubbliku, ġestjoni indiretta, strumenti finanzjarji, garanziji baġitarji, assistenza finanzjarja u r-rimborż ta’ esperti esterni.

| (29) | Peress li l-Programm huwa, fil-prinċipju, iffinanzjat mill-Unjoni, jenħtieġ li l-kuntratti tal-akkwist konklużi fil-qafas tal-Programm għal attivitajiet finanzjati mill-Programm jikkonformaw mar-regoli tal-Unjoni. F'dak il-kuntest, jenħtieġ li l-Unjoni tkun responsabbli wkoll għad-definizzjoni tal-għanijiet li jridu jintlaħqu fir-rigward tal-akkwist pubbliku. Ir-Regolament Finanzjarju jipprevedi li, abbażi tar-riżultati ta' valutazzjoni ex ante, il-Kummissjoni tista' tiddependi fuq is-sistemi u l-proċeduri tal-persuni jew l-entitajiet li jimplimentaw il-fondi tal-Unjoni. L-aġġustamenti speċifiċi meħtieġa għal dawn is-sistemi u proċeduri, kif ukoll l-arranġamenti biex jittawlu l-kuntratti eżistenti, jenħtieġ li jkunu definiti fil-ftehim qafas ta' sħubija finanzjarja (FFPA) jew fil-ftehim ta' kontribuzzjoni korrispondenti. |
| --- | --- |

(29)

Peress li l-Programm huwa, fil-prinċipju, iffinanzjat mill-Unjoni, jenħtieġ li l-kuntratti tal-akkwist konklużi fil-qafas tal-Programm għal attivitajiet finanzjati mill-Programm jikkonformaw mar-regoli tal-Unjoni. F'dak il-kuntest, jenħtieġ li l-Unjoni tkun responsabbli wkoll għad-definizzjoni tal-għanijiet li jridu jintlaħqu fir-rigward tal-akkwist pubbliku. Ir-Regolament Finanzjarju jipprevedi li, abbażi tar-riżultati ta' valutazzjoni ex ante, il-Kummissjoni tista' tiddependi fuq is-sistemi u l-proċeduri tal-persuni jew l-entitajiet li jimplimentaw il-fondi tal-Unjoni. L-aġġustamenti speċifiċi meħtieġa għal dawn is-sistemi u proċeduri, kif ukoll l-arranġamenti biex jittawlu l-kuntratti eżistenti, jenħtieġ li jkunu definiti fil-ftehim qafas ta' sħubija finanzjarja (FFPA) jew fil-ftehim ta' kontribuzzjoni korrispondenti.

| (30) | Il-Programm jiddependi fuq teknoloġiji kumplessi u li jinbidlu b'mod kostanti. Id-dipendenza fuq tali teknoloġiji tirriżulta f'inċertezza u f'riskji għall-kuntratti pubbliċi konklużi fil-qafas ta' dan il-programm, peress li dawk il-kuntratti jinvolvu impenji fit-tul għat-tagħmir jew għas-servizzi. Għalhekk, minbarra r-regoli stabbiliti fir-Regolament Finanzjarju, huma meħtieġa miżuri speċifiċi li jikkonċernaw il-kuntratti pubbliċi. Għaldaqstant, jenħtieġ li jkun possibbli li jingħata kuntratt fil-forma ta' kuntratt kondizzjonali b'pagamenti fi stadji, tiddaħħal emenda, taħt ċerti kondizzjonijiet, fil-kuntest tal-prestazzjoni tiegħu, jew jiġi impost livell minimu ta' sottokuntrattar, b’mod partikolari sabiex l-SME’s u n-negozji ġodda jkunu jistgħu jipparteċipaw. Fl-aħħar nett, minħabba l-inċertezzi teknoloġiċi li jikkaratterizzaw il-komponenti tal-Programm, il-prezzijiet tal-kuntratti mhux dejjem jistgħu jitbassru b'mod preċiż u għalhekk jenħtieġ li jkun possibbli li jiġu konklużi kuntratti mingħajr ma jiġi stipulat prezz fiss riġidu u li jiġu inklużi klawżoli li jissalvagwardjaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(30)

Il-Programm jiddependi fuq teknoloġiji kumplessi u li jinbidlu b'mod kostanti. Id-dipendenza fuq tali teknoloġiji tirriżulta f'inċertezza u f'riskji għall-kuntratti pubbliċi konklużi fil-qafas ta' dan il-programm, peress li dawk il-kuntratti jinvolvu impenji fit-tul għat-tagħmir jew għas-servizzi. Għalhekk, minbarra r-regoli stabbiliti fir-Regolament Finanzjarju, huma meħtieġa miżuri speċifiċi li jikkonċernaw il-kuntratti pubbliċi. Għaldaqstant, jenħtieġ li jkun possibbli li jingħata kuntratt fil-forma ta' kuntratt kondizzjonali b'pagamenti fi stadji, tiddaħħal emenda, taħt ċerti kondizzjonijiet, fil-kuntest tal-prestazzjoni tiegħu, jew jiġi impost livell minimu ta' sottokuntrattar, b’mod partikolari sabiex l-SME’s u n-negozji ġodda jkunu jistgħu jipparteċipaw. Fl-aħħar nett, minħabba l-inċertezzi teknoloġiċi li jikkaratterizzaw il-komponenti tal-Programm, il-prezzijiet tal-kuntratti mhux dejjem jistgħu jitbassru b'mod preċiż u għalhekk jenħtieġ li jkun possibbli li jiġu konklużi kuntratti mingħajr ma jiġi stipulat prezz fiss riġidu u li jiġu inklużi klawżoli li jissalvagwardjaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni.

| (31) | Sabiex titħeġġeġ id-domanda pubblika u l-innovazzjoni fis-settur pubbliku, il-Programm jenħtieġ li jippromwovi l-użu ta' data, informazzjoni u servizzi biex jiġi sostnut l-iżvilupp ta' soluzzjonijiet personalizzati mill-industrija u l-SMEs fil-livelli reġjonali u lokali permezz ta' sħubiji għall-innovazzjoni marbuta mal-ispazju, kif imsemmi fil-punt 7 tal-Anness 1 għar-Regolament Finanzjarju, li jippermetti li l-istadji kollha mill-iżvilupp sal-introduzzjoni u l-akkwist ta' soluzzjonijiet spazjali interoperabbli personalizzati għas-servizzi pubbliċi jiġu koperti. |
| --- | --- |

(31)

Sabiex titħeġġeġ id-domanda pubblika u l-innovazzjoni fis-settur pubbliku, il-Programm jenħtieġ li jippromwovi l-użu ta' data, informazzjoni u servizzi biex jiġi sostnut l-iżvilupp ta' soluzzjonijiet personalizzati mill-industrija u l-SMEs fil-livelli reġjonali u lokali permezz ta' sħubiji għall-innovazzjoni marbuta mal-ispazju, kif imsemmi fil-punt 7 tal-Anness 1 għar-Regolament Finanzjarju, li jippermetti li l-istadji kollha mill-iżvilupp sal-introduzzjoni u l-akkwist ta' soluzzjonijiet spazjali interoperabbli personalizzati għas-servizzi pubbliċi jiġu koperti.

| (32) | Sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-Programm, huwa importanti li, fejn ikun xieraq, wieħed ikun jista' jserraħ fuq il-kapaċitajiet offruti mill-entitajiet pubbliċi u privati tal-Unjoni li huma attivi fil-qasam spazjali u li jkun jista' jaħdem ukoll fil-livell internazzjonali ma' pajjiżi terzi jew ma' organizzazzjonijiet internazzjonali. Għal dik ir-raġuni, jenħtieġ li jkun hemm lok għall-possibbiltà li jintużaw l-għodod u l-metodi ta' ġestjoni rilevanti kollha li huma previsti mit-TFUE u mir-Regolament Finanzjarju u proċeduri konġunti tal-akkwist. |
| --- | --- |

(32)

Sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-Programm, huwa importanti li, fejn ikun xieraq, wieħed ikun jista' jserraħ fuq il-kapaċitajiet offruti mill-entitajiet pubbliċi u privati tal-Unjoni li huma attivi fil-qasam spazjali u li jkun jista' jaħdem ukoll fil-livell internazzjonali ma' pajjiżi terzi jew ma' organizzazzjonijiet internazzjonali. Għal dik ir-raġuni, jenħtieġ li jkun hemm lok għall-possibbiltà li jintużaw l-għodod u l-metodi ta' ġestjoni rilevanti kollha li huma previsti mit-TFUE u mir-Regolament Finanzjarju u proċeduri konġunti tal-akkwist.

| (33) | Fir-rigward tal-għotjiet b'mod iktar speċifiku, l-esperjenza wriet li l-adozzjoni mill-utenti u d-dħul fis-suq u s-sensibilizzazzjoni ġenerali jaħdmu aħjar b'mod deċentralizzat milli b'approċċ minn fuq għal isfel mill-Kummissjoni. Il-vawċers, li huma forma ta' sostenn finanzjarju minn benefiċjarju ta' għotja lil partijiet terzi, kienu fost l-azzjonijiet bl-ogħla rata ta' suċċess għall-entranti ġodda u għall-SMEs. Madankollu, dawn ġew imxekkla mil-limitu massimu fuq is-sostenn finanzjarju impost bir-Regolament Finanzjarju. Għalhekk, jenħtieġ li dak il-limitu massimu jogħla għall-Programm sabiex iżomm mal-andament tal-potenzjal dejjem jikber tal-applikazzjonijiet tas-suq fis-settur spazjali. |
| --- | --- |

(33)

Fir-rigward tal-għotjiet b'mod iktar speċifiku, l-esperjenza wriet li l-adozzjoni mill-utenti u d-dħul fis-suq u s-sensibilizzazzjoni ġenerali jaħdmu aħjar b'mod deċentralizzat milli b'approċċ minn fuq għal isfel mill-Kummissjoni. Il-vawċers, li huma forma ta' sostenn finanzjarju minn benefiċjarju ta' għotja lil partijiet terzi, kienu fost l-azzjonijiet bl-ogħla rata ta' suċċess għall-entranti ġodda u għall-SMEs. Madankollu, dawn ġew imxekkla mil-limitu massimu fuq is-sostenn finanzjarju impost bir-Regolament Finanzjarju. Għalhekk, jenħtieġ li dak il-limitu massimu jogħla għall-Programm sabiex iżomm mal-andament tal-potenzjal dejjem jikber tal-applikazzjonijiet tas-suq fis-settur spazjali.

| (34) | Jenħtieġ li l-forom ta' finanzjament u l-metodi ta' implimentazzjoni skont dan ir-Regolament jintgħażlu abbażi ta' kemm ikunu jistgħu jilħqu l-għanijiet speċifiċi tal-azzjonijiet u jwasslu r-riżultati, filwaqt li jitqiesu, b'mod partikolari, il-kostijiet tal-kontrolli, il-piż amministrattiv, u r-riskju mistenni tan-nuqqas ta' konformità. Jenħtieġ li dan jinkludi l-kunsiderazzjoni tal-użu ta' somma f'daqqa, ta' rati fissi u ta' kostijiet unitarji, kif ukoll il-finanzjament mhux marbut mal-kostijiet imsemmija fl-Artikolu 125(1) tar-Regolament Finanzjarju. |
| --- | --- |

(34)

Jenħtieġ li l-forom ta' finanzjament u l-metodi ta' implimentazzjoni skont dan ir-Regolament jintgħażlu abbażi ta' kemm ikunu jistgħu jilħqu l-għanijiet speċifiċi tal-azzjonijiet u jwasslu r-riżultati, filwaqt li jitqiesu, b'mod partikolari, il-kostijiet tal-kontrolli, il-piż amministrattiv, u r-riskju mistenni tan-nuqqas ta' konformità. Jenħtieġ li dan jinkludi l-kunsiderazzjoni tal-użu ta' somma f'daqqa, ta' rati fissi u ta' kostijiet unitarji, kif ukoll il-finanzjament mhux marbut mal-kostijiet imsemmija fl-Artikolu 125(1) tar-Regolament Finanzjarju.

| (35) | Skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/755/UE (8)persuni u entitajiet stabbiliti f'pajjiżi jew territorji extra-Ewropej huma eliġibbli għal finanzjament soġġett għar-regoli u għall-għanijiet tal-Programm u għall-arranġamenti possibbli applikabbli għall-Istat Membru li miegħu il-pajjiż jew territorju extra-Ewropew rilevanti huwa marbut. |
| --- | --- |

(35)

Skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/755/UE (8)persuni u entitajiet stabbiliti f'pajjiżi jew territorji extra-Ewropej huma eliġibbli għal finanzjament soġġett għar-regoli u għall-għanijiet tal-Programm u għall-arranġamenti possibbli applikabbli għall-Istat Membru li miegħu il-pajjiż jew territorju extra-Ewropew rilevanti huwa marbut.

| (36) | Ir-regoli finanzjarji orizzontali adottati mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fuq il-bażi tal-Artikolu 322 TFUE japplikaw għal dan ir-Regolament. Dawk ir-regoli huma stipulati fir-Regolament Finanzjarju u b'mod partikolari jiddeterminaw il-proċedura għall-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-baġit permezz ta' għotjiet, akkwist, premjijiet u implimentazzjoni indiretta, u jipprevedu kontrolli dwar ir-responsabbiltà tal-atturi finanzjarji. Ir-regoli adottati abbażi tal-Artikolu 322 TFUE jinkludu wkoll reġim ġenerali ta' kondizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(36)

Ir-regoli finanzjarji orizzontali adottati mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fuq il-bażi tal-Artikolu 322 TFUE japplikaw għal dan ir-Regolament. Dawk ir-regoli huma stipulati fir-Regolament Finanzjarju u b'mod partikolari jiddeterminaw il-proċedura għall-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-baġit permezz ta' għotjiet, akkwist, premjijiet u implimentazzjoni indiretta, u jipprevedu kontrolli dwar ir-responsabbiltà tal-atturi finanzjarji. Ir-regoli adottati abbażi tal-Artikolu 322 TFUE jinkludu wkoll reġim ġenerali ta' kondizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni.

| (37) | F'konformità mar-Regolament Finanzjarju, ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9) u r-Regolamenti tal-Kunsill (KE/Euratom), Nru 2988/95 (10) , (Euratom, KE) Nru 2185/96 (11) u (UE) 2017/1939 (12) l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jridu jiġu protetti permezz ta' miżuri proporzjonati, inkluż miżuri relatati mal-prevenzjoni, id-detezzjoni, il-korrezzjoni u l-investigazzjoni ta' irregolaritajiet inkluż frodi, mal-irkupru ta' fondi mitlufa, imħallsa bi żball jew użati b'mod skorrett u fejn xieraq, mal-impożizzjoni ta' penali amministrattivi. B'mod partikolari, skont ir-Regolamenti (UE, Euratom) Nru 2185/96 u (UE/Euratom) Nru 883/2013 l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) għandu s-setgħa li jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi, inklużi kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post, bil-ħsieb li jistabbilixxi jekk kienx hemm frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni. Skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew ("l-UPPE") huwa mogħti s-setgħa, f’konformità mar-Regolament (UE) 2017/1939, li jinvestiga u jressaq każijiet u reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, kif previst fid-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (13). Skont ir-Regolament Finanzjarju, kull persuna jew entità li tirċievi fondi mill-Unjoni trid tikkoopera bis-sħiħ fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, tagħti d-drittijiet u l-aċċess meħtieġa lill-Kummissjoni, lill-OLAF, lill-Qorti tal-Awdituri u, fir-rigward ta’ dawk l-Istati Membri li jipparteċipaw f’kooperazzjoni msaħħa skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, lill-UPPE u tiżgura li kwalunkwe parti terza involuta fl-implimentazzjoni tal-fondi mill-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti. |
| --- | --- |

(37)

F'konformità mar-Regolament Finanzjarju, ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9) u r-Regolamenti tal-Kunsill (KE/Euratom), Nru 2988/95 (10) , (Euratom, KE) Nru 2185/96 (11) u (UE) 2017/1939 (12) l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jridu jiġu protetti permezz ta' miżuri proporzjonati, inkluż miżuri relatati mal-prevenzjoni, id-detezzjoni, il-korrezzjoni u l-investigazzjoni ta' irregolaritajiet inkluż frodi, mal-irkupru ta' fondi mitlufa, imħallsa bi żball jew użati b'mod skorrett u fejn xieraq, mal-impożizzjoni ta' penali amministrattivi. B'mod partikolari, skont ir-Regolamenti (UE, Euratom) Nru 2185/96 u (UE/Euratom) Nru 883/2013 l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) għandu s-setgħa li jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi, inklużi kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post, bil-ħsieb li jistabbilixxi jekk kienx hemm frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni. Skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew ("l-UPPE") huwa mogħti s-setgħa, f’konformità mar-Regolament (UE) 2017/1939, li jinvestiga u jressaq każijiet u reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, kif previst fid-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (13). Skont ir-Regolament Finanzjarju, kull persuna jew entità li tirċievi fondi mill-Unjoni trid tikkoopera bis-sħiħ fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, tagħti d-drittijiet u l-aċċess meħtieġa lill-Kummissjoni, lill-OLAF, lill-Qorti tal-Awdituri u, fir-rigward ta’ dawk l-Istati Membri li jipparteċipaw f’kooperazzjoni msaħħa skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, lill-UPPE u tiżgura li kwalunkwe parti terza involuta fl-implimentazzjoni tal-fondi mill-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti.

| (38) | Il-membri tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA) li huma membri taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), pajjiżi aderenti, pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali kif ukoll il-pajjiżi tal-Politika Ewropea tal-Viċinat jistgħu jipparteċipaw fil-Programm, bl-eċċezzjoni ta' Galileo, EGNOS, GOVSATCOM u s-subkomponent tal-SST f'konformità mal-ftehimiet rispettivi tagħhom. Pajjiżi terzi oħra jistgħu jipparteċipaw ukoll fil-Programm bl-eċċezzjoni ta' Galileo, EGNOS, GOVSATCOM u s-subkomponent tal-SST, abbażi ta' ftehim li għandu jiġi konkluż f'konformità mal-Artikolu 218 TFUE. Galileo u EGNOS jenħtieġ li jkunu miftuħa għall-parteċipazzjoni tal-membri tal-EFTA li huma membri taż- ŻEE, f'konformità mal-kondizzjonijiet stabbiliti fil-Ftehim taż-Żona Ekonomika Ewropea (14).Pajjiżi terzi oħra jistgħu jipparteċipaw f’Galileo u EGNOS abbażi ta' ftehim li għandu jiġi konkluż skont l-Artikolu 218 TFUE. Jenħtieġ li GOVSATCOM tkun miftuħa għal kwalunkwe pajjiż terz biss abbażi ta' ftehim li għandu jiġi konkluż f'konformità mal-Artikolu 218 TFUE. |
| --- | --- |

(38)

Il-membri tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA) li huma membri taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), pajjiżi aderenti, pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali kif ukoll il-pajjiżi tal-Politika Ewropea tal-Viċinat jistgħu jipparteċipaw fil-Programm, bl-eċċezzjoni ta' Galileo, EGNOS, GOVSATCOM u s-subkomponent tal-SST f'konformità mal-ftehimiet rispettivi tagħhom. Pajjiżi terzi oħra jistgħu jipparteċipaw ukoll fil-Programm bl-eċċezzjoni ta' Galileo, EGNOS, GOVSATCOM u s-subkomponent tal-SST, abbażi ta' ftehim li għandu jiġi konkluż f'konformità mal-Artikolu 218 TFUE. Galileo u EGNOS jenħtieġ li jkunu miftuħa għall-parteċipazzjoni tal-membri tal-EFTA li huma membri taż- ŻEE, f'konformità mal-kondizzjonijiet stabbiliti fil-Ftehim taż-Żona Ekonomika Ewropea (14).Pajjiżi terzi oħra jistgħu jipparteċipaw f’Galileo u EGNOS abbażi ta' ftehim li għandu jiġi konkluż skont l-Artikolu 218 TFUE. Jenħtieġ li GOVSATCOM tkun miftuħa għal kwalunkwe pajjiż terz biss abbażi ta' ftehim li għandu jiġi konkluż f'konformità mal-Artikolu 218 TFUE.

| (39) | Jenħtieġ li tiġi introdotta dispożizzjoni speċifika f'dan ir-Regolament li teżiġi li pajjiżi terzijagħtu d-drittijiet neċessarji u l-aċċess meħtieġ biex l-uffiċjal awtorizzanti responsabbli, l-OLAF u il-Qorti tal-Awdituri jeżerċitaw b'mod komprensiv il-kompetenzi rispettivi tagħhom. |
| --- | --- |

(39)

Jenħtieġ li tiġi introdotta dispożizzjoni speċifika f'dan ir-Regolament li teżiġi li pajjiżi terzijagħtu d-drittijiet neċessarji u l-aċċess meħtieġ biex l-uffiċjal awtorizzanti responsabbli, l-OLAF u il-Qorti tal-Awdituri jeżerċitaw b'mod komprensiv il-kompetenzi rispettivi tagħhom.

| (40) | L-organizzazzjonijiet internazzjonali li ma għandhomx il-kwartieri ġenerali tagħhom fl-Unjoni u li jkunu jixtiequ jaċċessaw is-servizzi tal-SST li mhumiex disponibbli għall-pubbliku jenħtieġ li jkunu meħtieġa jikkonkludu ftehim f’konformità mal-Artikolu 218 TFUE. L-organizzazzjonijiet internazzjonali li għandhom il-kwartieri ġenerali tagħhom fl-Unjoni u li huma sidien u operaturi pubbliċi tal-inġenji spazjali jenħtieġ li jitqiesu bħala utenti ewlenin tal-SST. |
| --- | --- |

(40)

L-organizzazzjonijiet internazzjonali li ma għandhomx il-kwartieri ġenerali tagħhom fl-Unjoni u li jkunu jixtiequ jaċċessaw is-servizzi tal-SST li mhumiex disponibbli għall-pubbliku jenħtieġ li jkunu meħtieġa jikkonkludu ftehim f’konformità mal-Artikolu 218 TFUE. L-organizzazzjonijiet internazzjonali li għandhom il-kwartieri ġenerali tagħhom fl-Unjoni u li huma sidien u operaturi pubbliċi tal-inġenji spazjali jenħtieġ li jitqiesu bħala utenti ewlenin tal-SST.

| (41) | L-informazzjoni disponibbli pubblikament għas-servizzi tal-SST jenħtieġ li tinftiehem li tfisser kwalunkwe informazzjoni li għaliha utent ikollu bażi raġonevoli biex isib aċċess b'mod legali. Is-servizzi tal-SST għall-evitar tal-kolliżjonijiet, id-dħul mill-ġdid u l-frammentazzjoni huma bbażati fuq informazzjoni esterna tal-SST aċċessibbli għall-pubbliku li tkun disponibbli wara talba għal aċċess. Konsegwentement, is-servizzi tal-SST għall-evitar tal-kolliżjonijiet, id-dħul mill-ġdid u l-frammentazzjoni jenħtieġ li jinftiehmu li huma servizzi disponibbli għall-pubbliku u jenħtieġ li ma jirrikjedux il-konklużjoni ta’ ftehim f’konformità mal-Artikolu 218 TFUE. L-aċċess għal dawk is-servizzi jenħtieġ li jkun disponibli fuq talba mill-utent potenzjali. |
| --- | --- |

(41)

L-informazzjoni disponibbli pubblikament għas-servizzi tal-SST jenħtieġ li tinftiehem li tfisser kwalunkwe informazzjoni li għaliha utent ikollu bażi raġonevoli biex isib aċċess b'mod legali. Is-servizzi tal-SST għall-evitar tal-kolliżjonijiet, id-dħul mill-ġdid u l-frammentazzjoni huma bbażati fuq informazzjoni esterna tal-SST aċċessibbli għall-pubbliku li tkun disponibbli wara talba għal aċċess. Konsegwentement, is-servizzi tal-SST għall-evitar tal-kolliżjonijiet, id-dħul mill-ġdid u l-frammentazzjoni jenħtieġ li jinftiehmu li huma servizzi disponibbli għall-pubbliku u jenħtieġ li ma jirrikjedux il-konklużjoni ta’ ftehim f’konformità mal-Artikolu 218 TFUE. L-aċċess għal dawk is-servizzi jenħtieġ li jkun disponibli fuq talba mill-utent potenzjali.

| (42) | Governanza pubblika tajba tal-Programm tirrikjedi d-distribuzzjoni ċara tar-responsabbiltajiet u tal-kompiti fost id-diversi entitajiet involuti sabiex tiġi evitata duplikazzjoni bla ħtieġa u sabiex jitnaqqsu l-kostijiet lipermezz tagħhom jinqabeż il-baġit u d-dewmien. L-atturi kollha tal-governanza jenħtieġ li jsostnu, fil-qasam ta' kompetenza tagħhom u skont ir-responsabbiltajiet tagħhom, il-kisba tal-għanijiet tal-Programm. |
| --- | --- |

(42)

Governanza pubblika tajba tal-Programm tirrikjedi d-distribuzzjoni ċara tar-responsabbiltajiet u tal-kompiti fost id-diversi entitajiet involuti sabiex tiġi evitata duplikazzjoni bla ħtieġa u sabiex jitnaqqsu l-kostijiet lipermezz tagħhom jinqabeż il-baġit u d-dewmien. L-atturi kollha tal-governanza jenħtieġ li jsostnu, fil-qasam ta' kompetenza tagħhom u skont ir-responsabbiltajiet tagħhom, il-kisba tal-għanijiet tal-Programm.

| (43) | L-Istati Membri ilhom ħafna attivi fil-qasam tal-ispazju. Għandhom sistemi, infrastruttura, aġenziji u korpi nazzjonali marbuta mal-ispazju. Għalhekk, jistgħu jagħtu kontribut kbir għall-Programm, speċjalment għall-implimentazzjoni tiegħu. Huma jistgħu jikkooperaw mal-Unjoni biex jippromwovu s-servizzi u l-applikazzjonijiet tal-Programm. Il-Kummissjoni tista' timmobilizza l-mezzi għad-dispożizzjoni tal-Istati Membri, tibbenefika mill-assistenza tagħhom u, soġġett għal kondizzjonijiet maqbula reċiprokament, tiddelega lill-Istati Membri b'kompiti mhux regolatorji fl-implimentazzjoni tal-Programm. Barra minn hekk, l-Istati Membri kkonċernati jenħtieġ li jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw il-protezzjoni tal-istazzjonijiet fuq l-art stabbiliti fit-territorji tagħhom. Minbarra dan, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Kummissjoni jaħdmu flimkien u ma' korpi internazzjonali u ma' awtoritajiet regolatorji xierqa biex jiżguraw li l-frekwenzi meħtieġa għall-Programm ikunu disponibbli u protetti fil-livell adegwat sabiex ikun hemm lok għall-iżvilupp u għall-implimentazzjoni bis-sħiħ tal-applikazzjonijiet abbażi tas-servizzi offruti, b'konformità mad-Deċiżjoni Nru 243/2012/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (15). |
| --- | --- |

(43)

L-Istati Membri ilhom ħafna attivi fil-qasam tal-ispazju. Għandhom sistemi, infrastruttura, aġenziji u korpi nazzjonali marbuta mal-ispazju. Għalhekk, jistgħu jagħtu kontribut kbir għall-Programm, speċjalment għall-implimentazzjoni tiegħu. Huma jistgħu jikkooperaw mal-Unjoni biex jippromwovu s-servizzi u l-applikazzjonijiet tal-Programm. Il-Kummissjoni tista' timmobilizza l-mezzi għad-dispożizzjoni tal-Istati Membri, tibbenefika mill-assistenza tagħhom u, soġġett għal kondizzjonijiet maqbula reċiprokament, tiddelega lill-Istati Membri b'kompiti mhux regolatorji fl-implimentazzjoni tal-Programm. Barra minn hekk, l-Istati Membri kkonċernati jenħtieġ li jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw il-protezzjoni tal-istazzjonijiet fuq l-art stabbiliti fit-territorji tagħhom. Minbarra dan, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Kummissjoni jaħdmu flimkien u ma' korpi internazzjonali u ma' awtoritajiet regolatorji xierqa biex jiżguraw li l-frekwenzi meħtieġa għall-Programm ikunu disponibbli u protetti fil-livell adegwat sabiex ikun hemm lok għall-iżvilupp u għall-implimentazzjoni bis-sħiħ tal-applikazzjonijiet abbażi tas-servizzi offruti, b'konformità mad-Deċiżjoni Nru 243/2012/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (15).

| (44) | Bħala promotur tal-interess ġenerali tal-Unjoni, hija r-responsabbiltà tal-Kummissjoni li timplimenta l-Programm, tassumi responsabbiltà ġenerali u tippromwovi l-użu tiegħu. Sabiex tottimizza r-riżorsi u l-kompetenzi tad-diversi partijiet ikkonċernati, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' tiddelega ċerti kompiti lil entitajiet oħra f'ċirkostanzi ġustifikabbli. Ladarba għandha r-responsabbiltà sħiħa tal-Programm, il-Kummissjoni jeħtieġ li tistabbilixxi r-rekwiżiti tekniċi u operazzjonali prinċipali meħtieġa biex tiġi implimentata l-evoluzzjoni tas-sistemi u tas-servizzi. Għandha tagħmel dan wara li tkun ikkonsultat lill-esperti tal-Istati Membri, lill-utenti u lil partijiet ikkonċernati rilevanti oħra. Fl-aħħar nett, filwaqt li tinnota li fil-qasam tal-ispazju, f'konformità mal-Artikolu 4(3) TFUE, l-eżerċizzju ta' kompetenza mill-Unjoni ma jwassalx biex l-Istati Membri jiġu mċaħħda milli jeżerċitaw il-kompetenza tagħhom, il-Kummissjoni jeħtieġ li tiżgura l-koerenza tal-attivitajiet imwettqa fil-kuntest tal-programm. |
| --- | --- |

(44)

Bħala promotur tal-interess ġenerali tal-Unjoni, hija r-responsabbiltà tal-Kummissjoni li timplimenta l-Programm, tassumi responsabbiltà ġenerali u tippromwovi l-użu tiegħu. Sabiex tottimizza r-riżorsi u l-kompetenzi tad-diversi partijiet ikkonċernati, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' tiddelega ċerti kompiti lil entitajiet oħra f'ċirkostanzi ġustifikabbli. Ladarba għandha r-responsabbiltà sħiħa tal-Programm, il-Kummissjoni jeħtieġ li tistabbilixxi r-rekwiżiti tekniċi u operazzjonali prinċipali meħtieġa biex tiġi implimentata l-evoluzzjoni tas-sistemi u tas-servizzi. Għandha tagħmel dan wara li tkun ikkonsultat lill-esperti tal-Istati Membri, lill-utenti u lil partijiet ikkonċernati rilevanti oħra. Fl-aħħar nett, filwaqt li tinnota li fil-qasam tal-ispazju, f'konformità mal-Artikolu 4(3) TFUE, l-eżerċizzju ta' kompetenza mill-Unjoni ma jwassalx biex l-Istati Membri jiġu mċaħħda milli jeżerċitaw il-kompetenza tagħhom, il-Kummissjoni jeħtieġ li tiżgura l-koerenza tal-attivitajiet imwettqa fil-kuntest tal-programm.

| (45) | Il-missjoni tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Programm Spazjali ("l-Aġenzija"), li tissostitwixxi u tissuċċedi lill-Aġenzija tal-GNSS Ewropea stabbilita bir-Regolament (UE) Nru 912/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16), hija li tagħti kontribut lill-Programm, b'mod partikolari fir-rigward tal-akkreditazzjoni tas-sigurtà[...] kif ukoll l-iżvilupp ta' applikazzjonijiet tas-suq u downstream. Għalhekk, jenħtieġ li ċerti kompiti marbuta ma' dawk l-oqsma jiġu assenjati lill-Aġenzija. Fir-rigward tas-sigurtà b'mod partikolari, u minħabba l-esperjenza tagħha f'dan il-qasam, jenħtieġ li l-Aġenzija tkun responsabbli għall-kompiti ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għall-azzjonijiet kollha tal-Unjoni fis-settur spazjali. Filwaqt li tibni fuq ir-rekord pożittiv tagħha fil-promozzjoni tal-adozzjoni mill-utent u mis-suq ta' Galileo u ta' EGNOS, jenħtieġ li l-Aġenzija tiġi inkarigata wkoll b'attivitajiet ta' adozzjoni mill-utenti relatati mal-komponenti tal-Programm minbarra Galileo u EGNOS, kif ukoll attivitajiet ta' żvilupp tal-applikazzjoni downstream għall-komponenti kollha tal-Programm. Dan jippermetti li l-Aġenzija tieħu benefiċċju mill-ekonomiji ta' skala u tiġi pprovduta opportunità għall-iżvilupp ta' applikazzjonijiet ibbażati fuq diversi komponenti tal-Programm (applikazzjonijiet integrati). Madankollu, dawk l-attivitajiet jenħtieġ li ma jippreġudikawx is-servizz u l-attivitajiet ta' adozzjoni mill-utenti inkarigati mill-Kummissjoni lill-entitajiet inkarigati ta' Copernicus. Jenħtieġ li l-inkarigu tal-iżvilupp ta' applikazzjonijiet downstream lill-Aġenzija ma jipprevjenix lil entitajiet inkarigati oħrajn milli jiżviluppaw applikazzjonijiet downstream. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Aġenzija twettaq il-kompiti li l-Kummissjoni tikkonferilha permezz ta' ftehim ta' FFPA li jkopri kompiti speċifiċi oħra assoċjati mal-Programm. Meta tinkariga kompiti lill-Aġenzija, jenħtieġ li jkunu disponibbli riżorsi umani, amministrattivi u finanzjarji adegwati. |
| --- | --- |

(45)

Il-missjoni tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Programm Spazjali ("l-Aġenzija"), li tissostitwixxi u tissuċċedi lill-Aġenzija tal-GNSS Ewropea stabbilita bir-Regolament (UE) Nru 912/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16), hija li tagħti kontribut lill-Programm, b'mod partikolari fir-rigward tal-akkreditazzjoni tas-sigurtà[...] kif ukoll l-iżvilupp ta' applikazzjonijiet tas-suq u downstream. Għalhekk, jenħtieġ li ċerti kompiti marbuta ma' dawk l-oqsma jiġu assenjati lill-Aġenzija. Fir-rigward tas-sigurtà b'mod partikolari, u minħabba l-esperjenza tagħha f'dan il-qasam, jenħtieġ li l-Aġenzija tkun responsabbli għall-kompiti ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għall-azzjonijiet kollha tal-Unjoni fis-settur spazjali. Filwaqt li tibni fuq ir-rekord pożittiv tagħha fil-promozzjoni tal-adozzjoni mill-utent u mis-suq ta' Galileo u ta' EGNOS, jenħtieġ li l-Aġenzija tiġi inkarigata wkoll b'attivitajiet ta' adozzjoni mill-utenti relatati mal-komponenti tal-Programm minbarra Galileo u EGNOS, kif ukoll attivitajiet ta' żvilupp tal-applikazzjoni downstream għall-komponenti kollha tal-Programm. Dan jippermetti li l-Aġenzija tieħu benefiċċju mill-ekonomiji ta' skala u tiġi pprovduta opportunità għall-iżvilupp ta' applikazzjonijiet ibbażati fuq diversi komponenti tal-Programm (applikazzjonijiet integrati). Madankollu, dawk l-attivitajiet jenħtieġ li ma jippreġudikawx is-servizz u l-attivitajiet ta' adozzjoni mill-utenti inkarigati mill-Kummissjoni lill-entitajiet inkarigati ta' Copernicus. Jenħtieġ li l-inkarigu tal-iżvilupp ta' applikazzjonijiet downstream lill-Aġenzija ma jipprevjenix lil entitajiet inkarigati oħrajn milli jiżviluppaw applikazzjonijiet downstream. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Aġenzija twettaq il-kompiti li l-Kummissjoni tikkonferilha permezz ta' ftehim ta' FFPA li jkopri kompiti speċifiċi oħra assoċjati mal-Programm. Meta tinkariga kompiti lill-Aġenzija, jenħtieġ li jkunu disponibbli riżorsi umani, amministrattivi u finanzjarji adegwati.

| (46) | F'ċerti ċirkostanzi debitament ġustifikati, jenħtieġ li l-Aġenzija tkun tista' tiddelega kompiti speċifiċi lil Stati Membri jew grupp ta' Stati Membri. Din id-delega jenħtieġ li jkun limitata għall-attivitajiet li l-Aġenzija ma għandhiex il-kapaċità li teżegwixxi hi stess u jenħtieġ li ma tippreġudikax il-governanza tal-Programm u l-allokazzjoni tal-kompiti kif definit f'dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

(46)

F'ċerti ċirkostanzi debitament ġustifikati, jenħtieġ li l-Aġenzija tkun tista' tiddelega kompiti speċifiċi lil Stati Membri jew grupp ta' Stati Membri. Din id-delega jenħtieġ li jkun limitata għall-attivitajiet li l-Aġenzija ma għandhiex il-kapaċità li teżegwixxi hi stess u jenħtieġ li ma tippreġudikax il-governanza tal-Programm u l-allokazzjoni tal-kompiti kif definit f'dan ir-Regolament.

| (47) | Galileo u EGNOS huma sistemi kumplessi li jirrikjedu koordinazzjoni intensiva. Peress li huma komponenti tal-Programm, dik il-koordinazzjoni jenħtieġ li titwettaq minn istituzzjoni jew korp tal-Unjoni. Filwaqt li tibni fuq l-għarfien espert li ġie żviluppat fis-snin li għaddew, l-Aġenzija hija l-aktar entità xierqa biex tikkoordina l-kompiti operazzjonali kollha relatati mal-esplojtazzjoni ta' dawk is-sistemi, ħlief għall-kooperazzjoni internazzjonali. L-Aġenzija jenħtieġ li għalhekk tiġi inkarigata bil-ġestjoni tal-esplojtazzjoni ta' EGNOS u Galileo. Madankollu, dan ma jfissirx li jenħtieġ li l-Aġenzija twettaq weħidha l-kompiti kollha relatati mal-esplojtazzjoni ta' dawk i-sistemi. Hija tista' sserraħ fuq l-għarfien espert ta' entitajiet oħra, b'mod partikolari l-ESA. Dan jenħtieġ li jinkludi l-attivitajiet dwar l-evoluzzjoni tas-sistemi, it-tfassil u l-iżvilupp ta' partijiet mis-segment fuq l-art u s-satelliti li jenħtieġ li jiġu inkarigati lill-ESA. L-allokazzjoni ta' kompiti lil entitajiet oħra tibni fuq il-kompetenza ta' entitajiet bħal dawn u jenħtieġ li tevita x-xogħol doppju. |
| --- | --- |

(47)

Galileo u EGNOS huma sistemi kumplessi li jirrikjedu koordinazzjoni intensiva. Peress li huma komponenti tal-Programm, dik il-koordinazzjoni jenħtieġ li titwettaq minn istituzzjoni jew korp tal-Unjoni. Filwaqt li tibni fuq l-għarfien espert li ġie żviluppat fis-snin li għaddew, l-Aġenzija hija l-aktar entità xierqa biex tikkoordina l-kompiti operazzjonali kollha relatati mal-esplojtazzjoni ta' dawk is-sistemi, ħlief għall-kooperazzjoni internazzjonali. L-Aġenzija jenħtieġ li għalhekk tiġi inkarigata bil-ġestjoni tal-esplojtazzjoni ta' EGNOS u Galileo. Madankollu, dan ma jfissirx li jenħtieġ li l-Aġenzija twettaq weħidha l-kompiti kollha relatati mal-esplojtazzjoni ta' dawk i-sistemi. Hija tista' sserraħ fuq l-għarfien espert ta' entitajiet oħra, b'mod partikolari l-ESA. Dan jenħtieġ li jinkludi l-attivitajiet dwar l-evoluzzjoni tas-sistemi, it-tfassil u l-iżvilupp ta' partijiet mis-segment fuq l-art u s-satelliti li jenħtieġ li jiġu inkarigati lill-ESA. L-allokazzjoni ta' kompiti lil entitajiet oħra tibni fuq il-kompetenza ta' entitajiet bħal dawn u jenħtieġ li tevita x-xogħol doppju.

| (48) | L-ESA hija organizzazzjoni internazzjonali b'għarfien espert estensiv fil-qasam spazjali u kkonkludiet Ftehim Qafas mal-Komunità Ewropea fl-2004 (“Ftehim Qafas tal-2004”) (17). Għalhekk, hija sieħba importanti fl-implimentazzjoni tal-Programm, li magħha jenħtieġ li tiġi stabbilita kwalunkwe relazzjoni xierqa. F'dak ir-rigward, u f'konformità mar-Regolament Finanzjarju, jenħtieġ li l-Kummissjoni tikkonkludi FFPA mal-ESA u l-Aġenzija li tirregola r-relazzjonijiet finanzjarji kollha bejn il-Kummissjoni, l-Aġenzija u l-ESA, jiżgura l-konsistenza tagħhom u jikkonforma mal-Ftehim Qafas tal-2004, b'mod partikolari mal-Artikoli 2 u 5 tiegħu. Madankollu, peress li l-ESA mhijiex korp tal-Unjoni u mhijiex soġġetta għal-liġi tal-Unjoni, huwa essenzjali li tali ftehim jipprevedi li l-ESA tieħu miżuri xierqa biex tiżgura l-protezzjoni tal-interessi tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha u, fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-baġit, li ll-kompiti mogħtija lilha jikkonformaw mad-deċiżjonijiet meħuda mill-Kummissjoni. Jenħtieġ li l-ftehim ikun fih ukoll il-klawżoli kollha meħtieġa biex jiġu ssalvagwardjati l-interessi finanzjarji tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(48)

L-ESA hija organizzazzjoni internazzjonali b'għarfien espert estensiv fil-qasam spazjali u kkonkludiet Ftehim Qafas mal-Komunità Ewropea fl-2004 (“Ftehim Qafas tal-2004”) (17). Għalhekk, hija sieħba importanti fl-implimentazzjoni tal-Programm, li magħha jenħtieġ li tiġi stabbilita kwalunkwe relazzjoni xierqa. F'dak ir-rigward, u f'konformità mar-Regolament Finanzjarju, jenħtieġ li l-Kummissjoni tikkonkludi FFPA mal-ESA u l-Aġenzija li tirregola r-relazzjonijiet finanzjarji kollha bejn il-Kummissjoni, l-Aġenzija u l-ESA, jiżgura l-konsistenza tagħhom u jikkonforma mal-Ftehim Qafas tal-2004, b'mod partikolari mal-Artikoli 2 u 5 tiegħu. Madankollu, peress li l-ESA mhijiex korp tal-Unjoni u mhijiex soġġetta għal-liġi tal-Unjoni, huwa essenzjali li tali ftehim jipprevedi li l-ESA tieħu miżuri xierqa biex tiżgura l-protezzjoni tal-interessi tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha u, fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-baġit, li ll-kompiti mogħtija lilha jikkonformaw mad-deċiżjonijiet meħuda mill-Kummissjoni. Jenħtieġ li l-ftehim ikun fih ukoll il-klawżoli kollha meħtieġa biex jiġu ssalvagwardjati l-interessi finanzjarji tal-Unjoni.

| (49) | Il-funzjonament taċ-Ċentru Satellitari tal-Unjoni Ewropea (SATCEN) bħala kapaċità awtonoma Ewropea li tipprovdi aċċess għal informazzjoni u servizzi li jirriżultaw mill-isfruttar ta' assi spazjali rilevanti u ta' data kollaterali kienet diġà rikonoxxuta fl-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni 541/2014/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (18). |
| --- | --- |

(49)

Il-funzjonament taċ-Ċentru Satellitari tal-Unjoni Ewropea (SATCEN) bħala kapaċità awtonoma Ewropea li tipprovdi aċċess għal informazzjoni u servizzi li jirriżultaw mill-isfruttar ta' assi spazjali rilevanti u ta' data kollaterali kienet diġà rikonoxxuta fl-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni 541/2014/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (18).

| (50) | Sabiex ir-rappreżentazzjoni tal-utenti tiġi inkorporata b'mod strutturali fil-governanza ta' GOVSATCOM u sabiex il-ħtiġijiet u r-rekwiżiti tal-utenti jiġu aggregati tul il-konfini nazzjonali u ċivili-militari, l-entitajiet rilevanti tal-Unjoni b'rabtiet iktar mill-qrib mal-utenti, bħall-Aġenzija Ewropea għad-Difiża, l-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta (Frontex),, l-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà Marittima, l-Aġenzija Ewropea għall-Kontroll tas-Sajd, l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fl-Infurzar tal-Liġi, il-Kapaċità Militari ta' Ppjanar u ta' Kondotta/il-Kapaċità Ċivili ta' Ppjanar u ta' Kondotta u ċ-Ċentru ta' Koordinazzjoni għal Rispons ta' Emerġenza jista' jkollhom rwoli ta' koordinazzjoni għal gruppi speċifiċi ta' utenti. F'livell aggregat, jenħtieġ li l-Aġenzija tikkoordina l-aspetti relatati mal-utenti għall-komunitajiet tal-utenti ċivili u tista' timmonitorja l-użu operazzjonali, id-domanda, il-konformità mar-rekwiżiti u l-ħtiġijiet u r-rekwiżiti li qed jevolvu. |
| --- | --- |

(50)

Sabiex ir-rappreżentazzjoni tal-utenti tiġi inkorporata b'mod strutturali fil-governanza ta' GOVSATCOM u sabiex il-ħtiġijiet u r-rekwiżiti tal-utenti jiġu aggregati tul il-konfini nazzjonali u ċivili-militari, l-entitajiet rilevanti tal-Unjoni b'rabtiet iktar mill-qrib mal-utenti, bħall-Aġenzija Ewropea għad-Difiża, l-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta (Frontex),, l-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà Marittima, l-Aġenzija Ewropea għall-Kontroll tas-Sajd, l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fl-Infurzar tal-Liġi, il-Kapaċità Militari ta' Ppjanar u ta' Kondotta/il-Kapaċità Ċivili ta' Ppjanar u ta' Kondotta u ċ-Ċentru ta' Koordinazzjoni għal Rispons ta' Emerġenza jista' jkollhom rwoli ta' koordinazzjoni għal gruppi speċifiċi ta' utenti. F'livell aggregat, jenħtieġ li l-Aġenzija tikkoordina l-aspetti relatati mal-utenti għall-komunitajiet tal-utenti ċivili u tista' timmonitorja l-użu operazzjonali, id-domanda, il-konformità mar-rekwiżiti u l-ħtiġijiet u r-rekwiżiti li qed jevolvu.

| (51) | Minħabba l-importanza tal-attivitajiet marbuta mal-ispazju għall-ekonomija tal-Unjoni u għall-ħajja taċ-ċittadini tal-Unjoni u n-natura tal-użu doppju tas-sistemi u tal-applikazzjonijiet ibbażati fuq dawk is-sistemi, jenħtieġ li l-ksib u ż-żamma ta' livell għoli ta' sigurtà jkunu prijorità ewlenija għall-Programm, b'mod partikolari sabiex jiġu ssalvagwardjati l-interessi tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, inkluż fir-rigward ta' informazzjoni klassifikata u fir-rigward ta' informazzjoni sensittiva oħra mhux klassifikata. |
| --- | --- |

(51)

Minħabba l-importanza tal-attivitajiet marbuta mal-ispazju għall-ekonomija tal-Unjoni u għall-ħajja taċ-ċittadini tal-Unjoni u n-natura tal-użu doppju tas-sistemi u tal-applikazzjonijiet ibbażati fuq dawk is-sistemi, jenħtieġ li l-ksib u ż-żamma ta' livell għoli ta' sigurtà jkunu prijorità ewlenija għall-Programm, b'mod partikolari sabiex jiġu ssalvagwardjati l-interessi tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, inkluż fir-rigward ta' informazzjoni klassifikata u fir-rigward ta' informazzjoni sensittiva oħra mhux klassifikata.

| (52) | Mingħajr preġudizzju għall-prerogattivi tal-Istati Membri fil-qasam tas-sigurtà nazzjonali, il-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli, it-tnejn li huma fil-qasam rispettiv ta' kompetenza tagħhom, jenħtieġ li jiżguraw is-sigurtà tal-Programm, b'konformità ma' dan ir-Regolament u, fejn ikun rilevanti, mad-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/698 (19). |
| --- | --- |

(52)

Mingħajr preġudizzju għall-prerogattivi tal-Istati Membri fil-qasam tas-sigurtà nazzjonali, il-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli, it-tnejn li huma fil-qasam rispettiv ta' kompetenza tagħhom, jenħtieġ li jiżguraw is-sigurtà tal-Programm, b'konformità ma' dan ir-Regolament u, fejn ikun rilevanti, mad-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/698 (19).

| (53) | Minħabba l-għarfien espert speċifiku tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) u l-kuntatt regolari tiegħu mal-awtoritajiet ta' pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali, is-SEAE jista' jgħin lill-Kummissjoni fit-twettiq ta' wħud mill-kompiti tagħha marbuta mas-sigurtà tas-sistemi tal-Programm fil-qasam tar-relazzjonijiet esterni, b'konformità mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/427/UE (20). |
| --- | --- |

(53)

Minħabba l-għarfien espert speċifiku tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) u l-kuntatt regolari tiegħu mal-awtoritajiet ta' pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali, is-SEAE jista' jgħin lill-Kummissjoni fit-twettiq ta' wħud mill-kompiti tagħha marbuta mas-sigurtà tas-sistemi tal-Programm fil-qasam tar-relazzjonijiet esterni, b'konformità mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/427/UE (20).

| (54) | Mingħajr preġudizzju għar-responsabbiltà esklużiva tal-Istati Membri fil-qasam tas-sigurtà nazzjonali, kif previst fl-Artikolu 4(2) TUE, u għad-dritt tal-Istati Membri li jipproteġu l-interessi essenzjali tas-sigurtà tagħhom b'konformità mal-Artikolu 346 TFUE, jenħtieġ li tiġi stabbilita governanza speċifika ta' sigurtà li tiżgura implimentazzjoni bla xkiel tal-Programm. Jenħtieġ li dik il-governanza tkun ibbażata fuq tliet prinċipji ewlenin. L-ewwel nett, huwa importanti li l-esperjenza unika u estensiva tal-Istati Membri fi kwistjonijiet ta' sigurtà titqies kemm jista' jkun. It-tieni nett, sabiex ikun hemm prevenzjoni tal-kunflitti ta' interess u ta' kwalunkwe nuqqas fl-applikazzjoni tar-regoli dwar is-sigurtà, jenħtieġ li l-funzjonijiet operazzjonali jkunu segregati mill-funzjonijiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà. It-tielet nett, l-entità responsabbli għall-ġestjoni tal-komponenti kollha tal-Programm jew ta' parti minnhom hija wkoll dik li tinsab fl-aqwa pożizzjoni li tiġġestixxi s-sigurtà tal-kompiti inkarigati lilha. Is-sigurtà tal-Programm tibni fuq l-esperjenza miksuba fl-implimentazzjoni ta' Galileo, ta' EGNOS u ta' Copernicus matul is-snin li għaddew. Governanza tajba tas-sigurtà tirrikjedi wkoll li r-rwoli jiġu distribwiti b'mod xieraq fost id-diversi atturi. Peress li hija responsabbli għall-Programm, jenħtieġ li l-Kummissjoni, mingħajr preġudizzju għall-prerogattivi tal-Istati Membri fil-qasam tas-sigurtà nazzjonali, tistabbilixxi r-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà applikabbli għal kull wieħed mill-komponenti tal-Programm. |
| --- | --- |

(54)

Mingħajr preġudizzju għar-responsabbiltà esklużiva tal-Istati Membri fil-qasam tas-sigurtà nazzjonali, kif previst fl-Artikolu 4(2) TUE, u għad-dritt tal-Istati Membri li jipproteġu l-interessi essenzjali tas-sigurtà tagħhom b'konformità mal-Artikolu 346 TFUE, jenħtieġ li tiġi stabbilita governanza speċifika ta' sigurtà li tiżgura implimentazzjoni bla xkiel tal-Programm. Jenħtieġ li dik il-governanza tkun ibbażata fuq tliet prinċipji ewlenin. L-ewwel nett, huwa importanti li l-esperjenza unika u estensiva tal-Istati Membri fi kwistjonijiet ta' sigurtà titqies kemm jista' jkun. It-tieni nett, sabiex ikun hemm prevenzjoni tal-kunflitti ta' interess u ta' kwalunkwe nuqqas fl-applikazzjoni tar-regoli dwar is-sigurtà, jenħtieġ li l-funzjonijiet operazzjonali jkunu segregati mill-funzjonijiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà. It-tielet nett, l-entità responsabbli għall-ġestjoni tal-komponenti kollha tal-Programm jew ta' parti minnhom hija wkoll dik li tinsab fl-aqwa pożizzjoni li tiġġestixxi s-sigurtà tal-kompiti inkarigati lilha. Is-sigurtà tal-Programm tibni fuq l-esperjenza miksuba fl-implimentazzjoni ta' Galileo, ta' EGNOS u ta' Copernicus matul is-snin li għaddew. Governanza tajba tas-sigurtà tirrikjedi wkoll li r-rwoli jiġu distribwiti b'mod xieraq fost id-diversi atturi. Peress li hija responsabbli għall-Programm, jenħtieġ li l-Kummissjoni, mingħajr preġudizzju għall-prerogattivi tal-Istati Membri fil-qasam tas-sigurtà nazzjonali, tistabbilixxi r-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà applikabbli għal kull wieħed mill-komponenti tal-Programm.

| (55) | Iċ-ċibersigurtà tal-infrastrutturi spazjali Ewropej, kemm ta' fuq l-art kif ukoll fl-ispazju, hija essenzjali biex tiżgura l-kontinwità tal-operazzjonijiet tas-sistemi u tas-servizzi. Il-ħtieġa li jiġu protetti s-sistemi u s-servizzi tagħhom kontra l-attakki ċibernetiċi, inkluż permezz tal-użu ta' teknoloġiji ġodda, jenħtieġ li għalhekk titqies b'mod xieraq meta jiġu stabbiliti r-rekwiżiti tas-sigurtà. |
| --- | --- |

(55)

Iċ-ċibersigurtà tal-infrastrutturi spazjali Ewropej, kemm ta' fuq l-art kif ukoll fl-ispazju, hija essenzjali biex tiżgura l-kontinwità tal-operazzjonijiet tas-sistemi u tas-servizzi. Il-ħtieġa li jiġu protetti s-sistemi u s-servizzi tagħhom kontra l-attakki ċibernetiċi, inkluż permezz tal-użu ta' teknoloġiji ġodda, jenħtieġ li għalhekk titqies b'mod xieraq meta jiġu stabbiliti r-rekwiżiti tas-sigurtà.

| (56) | Jenħtieġ li tkun identifikata struttura ta' monitoraġġ tas-sigurtà mill-Kummissjoni meta jkun xieraq wara l-analiżi tar-riskju u tat-theddid. Dan il-korp ta' monitoraġġ tas-sigurtà jenħtieġ li jkun l-entità li twieġeb għall-istruzzjonijiet żviluppati fl-ambitu tad-Deċiżjoni (PESK) 2021/698. Għal Galileo, dak il-korp jenħtieġ li jkun iċ-Ċentru ta' Monitoraġġ tas-Sigurtà Galileo. Fir-rigward tal-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni PESK 2021/698
  +
  , ir-rwol tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà jenħtieġ li jkun limitat li jipprovdi lill-Kunsill u/jew lir-Rappreżentant Għoli b'inputs marbuta mal-akkreditazzjoni tas-sigurtà tas-sistema. |
| --- | --- |

(56)

Jenħtieġ li tkun identifikata struttura ta' monitoraġġ tas-sigurtà mill-Kummissjoni meta jkun xieraq wara l-analiżi tar-riskju u tat-theddid. Dan il-korp ta' monitoraġġ tas-sigurtà jenħtieġ li jkun l-entità li twieġeb għall-istruzzjonijiet żviluppati fl-ambitu tad-Deċiżjoni (PESK) 2021/698. Għal Galileo, dak il-korp jenħtieġ li jkun iċ-Ċentru ta' Monitoraġġ tas-Sigurtà Galileo. Fir-rigward tal-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni PESK 2021/698
  +
  , ir-rwol tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà jenħtieġ li jkun limitat li jipprovdi lill-Kunsill u/jew lir-Rappreżentant Għoli b'inputs marbuta mal-akkreditazzjoni tas-sigurtà tas-sistema.

| (57) | Fid-dawl ta' kemm huwa uniku u kumpless il-Programm u r-rabta tiegħu mas-sigurtà, jenħtieġ li għall-akkreditazzjoni tas-sigurtà jiġu segwiti prinċipji rikonoxxuti u stabbiliti ferm. Għalhekk, huwa indispensabbli li jkun hemm proċedura fis-seħħ għall-monitoraġġ tar-riskji permanenti u li l-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà jitwettqu abbażi ta' responsabbiltà kollettiva għas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, billi kull attur jagħmel l-almu tiegħu biex jibni kunsens u billi jiġu involuti dawk kollha kkonċernati bil-kwistjoni tas-sigurtà. Huwa importanti wkoll li l-attivitajiet tekniċi ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà jiġu inkarigati lil professjonisti li jkunu kkwalifikati kif suppost fil-qasam tal-akkreditazzjoni ta' sistemi kumplessi u li jkollhom livell adegwat ta' approvazzjoni tas-sigurtà. |
| --- | --- |

(57)

Fid-dawl ta' kemm huwa uniku u kumpless il-Programm u r-rabta tiegħu mas-sigurtà, jenħtieġ li għall-akkreditazzjoni tas-sigurtà jiġu segwiti prinċipji rikonoxxuti u stabbiliti ferm. Għalhekk, huwa indispensabbli li jkun hemm proċedura fis-seħħ għall-monitoraġġ tar-riskji permanenti u li l-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà jitwettqu abbażi ta' responsabbiltà kollettiva għas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, billi kull attur jagħmel l-almu tiegħu biex jibni kunsens u billi jiġu involuti dawk kollha kkonċernati bil-kwistjoni tas-sigurtà. Huwa importanti wkoll li l-attivitajiet tekniċi ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà jiġu inkarigati lil professjonisti li jkunu kkwalifikati kif suppost fil-qasam tal-akkreditazzjoni ta' sistemi kumplessi u li jkollhom livell adegwat ta' approvazzjoni tas-sigurtà.

| (58) | L-informazzjoni klassifikata tal-UE (IKUE) għandha tiġi ttrattata b'konformità mar-regoli ta' sigurtà kif stabbiliti fid- Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/488/UE (21) u fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/444 (22) . B'konformità mad-Deċiżjoni 2013/488/UE, l-Istati Membri għandhom jirrispettaw il-prinċipji u l-istandards minimi stabbiliti fihom, sabiex jiżguraw li jingħata livell ekwivalenti ta' protezzjoni lill-IKUE. |
| --- | --- |

(58)

L-informazzjoni klassifikata tal-UE (IKUE) għandha tiġi ttrattata b'konformità mar-regoli ta' sigurtà kif stabbiliti fid- Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/488/UE (21) u fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/444 (22) . B'konformità mad-Deċiżjoni 2013/488/UE, l-Istati Membri għandhom jirrispettaw il-prinċipji u l-istandards minimi stabbiliti fihom, sabiex jiżguraw li jingħata livell ekwivalenti ta' protezzjoni lill-IKUE.

| (59) | Sabiex jiġi żgurat l-iskambju sigur ta' informazzjoni, jenħtieġ li jiġu stabbiliti ftehimiet xierqa biex jiżguraw il-protezzjoni tal-IKUE provduta lil pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali fil-kuntest tal-Programm. |
| --- | --- |

(59)

Sabiex jiġi żgurat l-iskambju sigur ta' informazzjoni, jenħtieġ li jiġu stabbiliti ftehimiet xierqa biex jiżguraw il-protezzjoni tal-IKUE provduta lil pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali fil-kuntest tal-Programm.

| (60) | Objettiv importanti tal-Programm huwa li jiżgura s-sigurtà tiegħu u li jsaħħaħ l-awtonomija strateġika fit-teknoloġiji ewlenin u l-ktajjen tal-valur kollha, filwaqt li tiġi preservata ekonomija miftuħa inkluż kummerċ ħieles u ġust, u filwaqt li tieħu vantaġġ mill-possibbiltajiet li joffri l-ispazju għas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha. F'każijiet speċifiċi, dak l-objettiv jeħtieġ li jiġu stabbiliti l-kondizzjonijiet ta' eliġibbiltà u parteċipazzjoni meħtieġa biex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-integrità, is-sigurtà u r-reżiljenza tas-sistemi operazzjonali tal-Unjoni. Dan jenħtieġ li ma jdgħajjifx il-ħtieġa tal-kompetittività u l-kosteffettività. Fl-evalwazzjoni tal-entitajiet legali soġġetti għall-kontroll minn pajjiż terz jew entità ta' pajjiż terz, jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis il-prinċipji u l-kriterji previsti fir-Regolament (UE) 2019/452 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (23). |
| --- | --- |

(60)

Objettiv importanti tal-Programm huwa li jiżgura s-sigurtà tiegħu u li jsaħħaħ l-awtonomija strateġika fit-teknoloġiji ewlenin u l-ktajjen tal-valur kollha, filwaqt li tiġi preservata ekonomija miftuħa inkluż kummerċ ħieles u ġust, u filwaqt li tieħu vantaġġ mill-possibbiltajiet li joffri l-ispazju għas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha. F'każijiet speċifiċi, dak l-objettiv jeħtieġ li jiġu stabbiliti l-kondizzjonijiet ta' eliġibbiltà u parteċipazzjoni meħtieġa biex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-integrità, is-sigurtà u r-reżiljenza tas-sistemi operazzjonali tal-Unjoni. Dan jenħtieġ li ma jdgħajjifx il-ħtieġa tal-kompetittività u l-kosteffettività. Fl-evalwazzjoni tal-entitajiet legali soġġetti għall-kontroll minn pajjiż terz jew entità ta' pajjiż terz, jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis il-prinċipji u l-kriterji previsti fir-Regolament (UE) 2019/452 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (23).

| (61) | Fil-kuntest tal-Programm, hemm xi informazzjoni li, għalkemm mhijiex klassifikata, għandha tiġi ttrattata skont atti legali tal-Unjoni diġà fis-seħħ jew liġijiet, regoli u regolamenti nazzjonali, inkluż permezz ta' limitazzjonijiet ta' distribuzzjoni. |
| --- | --- |

(61)

Fil-kuntest tal-Programm, hemm xi informazzjoni li, għalkemm mhijiex klassifikata, għandha tiġi ttrattata skont atti legali tal-Unjoni diġà fis-seħħ jew liġijiet, regoli u regolamenti nazzjonali, inkluż permezz ta' limitazzjonijiet ta' distribuzzjoni.

| (62) | Għadd dejjem akbar ta' setturi ekonomiċi ewlenin, b'mod partikolari t-trasport, it-telekomunikazzjonijiet, l-agrikoltura u l-enerġija, qegħdin jużaw dejjem aktar is-sistemi ta' navigazzjoni bis-satellita u ta' osservazzjoni tad-dinja. Il-Programm jenħtieġ li jisfrutta s-sinerġiji bejn dawk is-setturi, filwaqt li jqis il-benefiċċji li t-teknoloġiji spazjali jġibu lil dawk is-setturi, jsostni l-iżvilupp ta' tagħmir kompatibbli u jippromwovi l-iżvilupp ta' standards u ċertifikazzjonijiet rilevanti. Is-sinerġiji bejn l-attivitajiet spazjali u l-attivitajiet marbuta mas-sigurtà u d-difiża tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha qed jiżdiedu wkoll. Għalhekk, jenħtieġ li l-kontroll sħiħ tan-navigazzjoni bis-satellita jiggarantixxi l-indipendenza teknoloġika tal-Unjoni, inkluż iktar fit-tul għall-komponenti tat-tagħmir infrastrutturali, u jiżgura l-awtonomija strateġika tagħha. |
| --- | --- |

(62)

Għadd dejjem akbar ta' setturi ekonomiċi ewlenin, b'mod partikolari t-trasport, it-telekomunikazzjonijiet, l-agrikoltura u l-enerġija, qegħdin jużaw dejjem aktar is-sistemi ta' navigazzjoni bis-satellita u ta' osservazzjoni tad-dinja. Il-Programm jenħtieġ li jisfrutta s-sinerġiji bejn dawk is-setturi, filwaqt li jqis il-benefiċċji li t-teknoloġiji spazjali jġibu lil dawk is-setturi, jsostni l-iżvilupp ta' tagħmir kompatibbli u jippromwovi l-iżvilupp ta' standards u ċertifikazzjonijiet rilevanti. Is-sinerġiji bejn l-attivitajiet spazjali u l-attivitajiet marbuta mas-sigurtà u d-difiża tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha qed jiżdiedu wkoll. Għalhekk, jenħtieġ li l-kontroll sħiħ tan-navigazzjoni bis-satellita jiggarantixxi l-indipendenza teknoloġika tal-Unjoni, inkluż iktar fit-tul għall-komponenti tat-tagħmir infrastrutturali, u jiżgura l-awtonomija strateġika tagħha.

| (63) | L-għan ta' Galileo huwa li jistabbilixxi u jħaddem l-ewwel infrastruttura globali ta' navigazzjoni u ta' pożizzjonament bis-satellita, maħsuba speċifikament għal skopijiet ċivili, li tista' tintuża minn sensiela ta' atturi pubbliċi u privati fl-Ewropa u fid-dinja kollha. Galileo jiffunzjona indipendentement minn sistemi eżistenti jew potenzjali oħra, u għaldaqstant jagħti kontribut fost affarijiet oħra għall-awtonomija strateġika tal-Unjoni. Jenħtieġ li t-tieni ġenerazzjoni ta’Galileo tiddaħħal b'mod progressiv qabel l-2030, inizjalment b'kapaċità operazzjonali mnaqqsa. |
| --- | --- |

(63)

L-għan ta' Galileo huwa li jistabbilixxi u jħaddem l-ewwel infrastruttura globali ta' navigazzjoni u ta' pożizzjonament bis-satellita, maħsuba speċifikament għal skopijiet ċivili, li tista' tintuża minn sensiela ta' atturi pubbliċi u privati fl-Ewropa u fid-dinja kollha. Galileo jiffunzjona indipendentement minn sistemi eżistenti jew potenzjali oħra, u għaldaqstant jagħti kontribut fost affarijiet oħra għall-awtonomija strateġika tal-Unjoni. Jenħtieġ li t-tieni ġenerazzjoni ta’Galileo tiddaħħal b'mod progressiv qabel l-2030, inizjalment b'kapaċità operazzjonali mnaqqsa.

| (64) | L-għan ta' EGNOS huwa li ttejjeb il-kwalità tas-sinjali miftuħa mis-sistemi globali eżistenti tan-navigazzjoni bis-satellita, b'mod partikolari dawk li jiġu emessi minn Galileo. Is-servizzi pprovduti mill-programm EGNOS jenħtieġ li jkopru, bħala prijorità, it-territorji tal-Istati Membri li qegħdin ġeografikament fl-Ewropa, inkluż għal dak l-iskop Ċipru, l-Azores, il-Gżejjer Kanarji u Madeira sa tmiem l-2026. Fil-qasam tal-avjazzjoni, dawk it-territorji kollha jenħtieġ li jibbenefikaw minn EGNOS għas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru għal-livelli kollha ta' prestazzjoni sostnuti minn EGNOS. Soġġett għall-fattibbiltà teknika u, għas-sikurezza tal-ħajja, abbażi ta' ftehimiet internazzjonali, il-kopertura ġeografika tas-servizzi pprovduti minn EGNOS tista' tiġi estiża għal reġjuni oħra tad-dinja. Mingħajr preġudizzju għar-Regolament (UE) 2018/1139 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (24) u għall-monitoraġġ meħtieġ tal-kwalità tas-servizz ta' Galileo għal skopijiet tal-avjazzjoni, jenħtieġ li jiġi nnutat li filwaqt li s-sinjali emessi minn Galileo jistgħu jintużaw effettivament biex jiffaċilitaw il-pożizzjonament tal-inġenji tal-ajru, fil-fażijiet kollha tat-titjira, permezz tas-sistema neċessarja ta' awmentazzjoni, inkluż avjonika reġjonali, lokali u abbord, huma biss sistemi ta' awmentazzjoni reġjonali jew lokali bħall-EGNOS li fl-Ewropa jistgħu jikkostitwixxu servizzi ta' ġestjoni tat-traffiku tal-ajru (ATM) u servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru (ANS). Is-servizz ta' sikurezza tal-ħajja ta' EGNOS jenħtieġ li jiġi pprovdut b'konformità mal-istandards tal-Organizzazzjoni tal-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali ("standards ICAO") applikabbli. |
| --- | --- |

(64)

L-għan ta' EGNOS huwa li ttejjeb il-kwalità tas-sinjali miftuħa mis-sistemi globali eżistenti tan-navigazzjoni bis-satellita, b'mod partikolari dawk li jiġu emessi minn Galileo. Is-servizzi pprovduti mill-programm EGNOS jenħtieġ li jkopru, bħala prijorità, it-territorji tal-Istati Membri li qegħdin ġeografikament fl-Ewropa, inkluż għal dak l-iskop Ċipru, l-Azores, il-Gżejjer Kanarji u Madeira sa tmiem l-2026. Fil-qasam tal-avjazzjoni, dawk it-territorji kollha jenħtieġ li jibbenefikaw minn EGNOS għas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru għal-livelli kollha ta' prestazzjoni sostnuti minn EGNOS. Soġġett għall-fattibbiltà teknika u, għas-sikurezza tal-ħajja, abbażi ta' ftehimiet internazzjonali, il-kopertura ġeografika tas-servizzi pprovduti minn EGNOS tista' tiġi estiża għal reġjuni oħra tad-dinja. Mingħajr preġudizzju għar-Regolament (UE) 2018/1139 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (24) u għall-monitoraġġ meħtieġ tal-kwalità tas-servizz ta' Galileo għal skopijiet tal-avjazzjoni, jenħtieġ li jiġi nnutat li filwaqt li s-sinjali emessi minn Galileo jistgħu jintużaw effettivament biex jiffaċilitaw il-pożizzjonament tal-inġenji tal-ajru, fil-fażijiet kollha tat-titjira, permezz tas-sistema neċessarja ta' awmentazzjoni, inkluż avjonika reġjonali, lokali u abbord, huma biss sistemi ta' awmentazzjoni reġjonali jew lokali bħall-EGNOS li fl-Ewropa jistgħu jikkostitwixxu servizzi ta' ġestjoni tat-traffiku tal-ajru (ATM) u servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru (ANS). Is-servizz ta' sikurezza tal-ħajja ta' EGNOS jenħtieġ li jiġi pprovdut b'konformità mal-istandards tal-Organizzazzjoni tal-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali ("standards ICAO") applikabbli.

| (65) | Huwa importanti ħafna li tiġi żgurata s-sostenibbiltà Galileo u EGNOS u l-kontinwità, id-disponibbiltà, l-akkuratezza, l-affidabbiltà u s-sigurtà tas-servizzi tagħhom. F'ambjent li qed jinbidel u f'suq li qed jiżviluppa b'mod rapidu, jenħtieġ li l-iżvilupp tagħhom ikompli u jenħtieġ li jitħejjew ġenerazzjonijiet ġodda ta' dawn is-sistemi, inkluż evoluzzjoni tas-segment assoċjat tal-spazju u tal-art. |
| --- | --- |

(65)

Huwa importanti ħafna li tiġi żgurata s-sostenibbiltà Galileo u EGNOS u l-kontinwità, id-disponibbiltà, l-akkuratezza, l-affidabbiltà u s-sigurtà tas-servizzi tagħhom. F'ambjent li qed jinbidel u f'suq li qed jiżviluppa b'mod rapidu, jenħtieġ li l-iżvilupp tagħhom ikompli u jenħtieġ li jitħejjew ġenerazzjonijiet ġodda ta' dawn is-sistemi, inkluż evoluzzjoni tas-segment assoċjat tal-spazju u tal-art.

| (66) | It-terminu "servizz kummerċjali" li ntuża fir-Regolament (UE) Nru 1285/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (25) ma għadux adattat fid-dawl tal-evoluzzjoni ta' dak is-servizz. Minflok, ġew identifikati żewġ servizzi separati fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2017/224 (26), jiġifieri s-servizz ta' akkuratezza għolja u s-servizz ta' awtentikazzjoni. |
| --- | --- |

(66)

It-terminu "servizz kummerċjali" li ntuża fir-Regolament (UE) Nru 1285/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (25) ma għadux adattat fid-dawl tal-evoluzzjoni ta' dak is-servizz. Minflok, ġew identifikati żewġ servizzi separati fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2017/224 (26), jiġifieri s-servizz ta' akkuratezza għolja u s-servizz ta' awtentikazzjoni.

| (67) | Sabiex jiġi ottimizzat l-użu tas-servizzi pprovduti, jenħtieġ li s-servizzi pprovduti minn Galileo u minn EGNOS ikunu kompatibbli u interoperabbli ma' xulxin, inkluż fil-livell tal-utenti, u, kemm jista' jkun, ma' sistemi oħra tan-navigazzjoni bis-satellita u ma' mezzi konvenzjonali tar-radjunavigazzjoni fejn tali kompatibbiltà u interoperabbiltà jkunu stipulati fi ftehim internazzjonali, mingħajr preġudizzju għall-għan tal-awtonomija strateġika tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(67)

Sabiex jiġi ottimizzat l-użu tas-servizzi pprovduti, jenħtieġ li s-servizzi pprovduti minn Galileo u minn EGNOS ikunu kompatibbli u interoperabbli ma' xulxin, inkluż fil-livell tal-utenti, u, kemm jista' jkun, ma' sistemi oħra tan-navigazzjoni bis-satellita u ma' mezzi konvenzjonali tar-radjunavigazzjoni fejn tali kompatibbiltà u interoperabbiltà jkunu stipulati fi ftehim internazzjonali, mingħajr preġudizzju għall-għan tal-awtonomija strateġika tal-Unjoni.

| (68) | Fid-dawl tal-importanza għal Galileo u għal EGNOS tal-infrastruttura ta' fuq l-art tagħhom u tal-impatt tagħha fuq is-sigurtà tagħhom, jenħtieġ li tkun il-Kummissjoni li tistabbilixxi l-post fejn tinsab l-infrastruttura. Jenħtieġ li l-iskjerament tal-infrastruttura ta' fuq l-art tas-sistemi jkompli biex isegwi proċess miftuħ u trasparenti, li jista' jinvolvi lill-Aġenzija fejn xieraq abbażi tal-qasam ta' kompetenza tagħha. |
| --- | --- |

(68)

Fid-dawl tal-importanza għal Galileo u għal EGNOS tal-infrastruttura ta' fuq l-art tagħhom u tal-impatt tagħha fuq is-sigurtà tagħhom, jenħtieġ li tkun il-Kummissjoni li tistabbilixxi l-post fejn tinsab l-infrastruttura. Jenħtieġ li l-iskjerament tal-infrastruttura ta' fuq l-art tas-sistemi jkompli biex isegwi proċess miftuħ u trasparenti, li jista' jinvolvi lill-Aġenzija fejn xieraq abbażi tal-qasam ta' kompetenza tagħha.

| (69) | Sabiex jiġu mmassimizzati l-benefiċċji soċjoekonomiċi ta' Galileo u ta' EGNOS, filwaqt li jingħata kontribut lill-awtonomija strateġika tal-Unjoni, b'mod partikolari f'setturi sensittivi u fil-qasam tas-sikurezza u s-sigurtà, jenħtieġ li l-użu tas-servizzi provduti minn EGNOS u minn Galileo f'politiki oħra tal-Unjoni jiġi promoss ukoll b'mezzi regolatorji fejn dan ikun iġġustifikat u ta' benefiċċju. Il-miżuri li jinkoraġġixxu l-użu ta' dawk is-servizzi fl-Istati Membri kollha huma wkoll parti importanti tal-proċess. |
| --- | --- |

(69)

Sabiex jiġu mmassimizzati l-benefiċċji soċjoekonomiċi ta' Galileo u ta' EGNOS, filwaqt li jingħata kontribut lill-awtonomija strateġika tal-Unjoni, b'mod partikolari f'setturi sensittivi u fil-qasam tas-sikurezza u s-sigurtà, jenħtieġ li l-użu tas-servizzi provduti minn EGNOS u minn Galileo f'politiki oħra tal-Unjoni jiġi promoss ukoll b'mezzi regolatorji fejn dan ikun iġġustifikat u ta' benefiċċju. Il-miżuri li jinkoraġġixxu l-użu ta' dawk is-servizzi fl-Istati Membri kollha huma wkoll parti importanti tal-proċess.

| (70) | Jenħtieġ li Copernicus jiżgura aċċess awtonomu għall-għarfien ambjentali u għat-teknoloġiji ewlenin għas-servizzi tal-osservazzjoni tad-dinja u tal-ġeoinformazzjoni, sabiex b'hekk jagħti sostenn lill-Unjoni biex tkun tista' tikseb teħid tad-deċiżjonijiet u azzjonijiet indipendenti fl-oqsma ta’, inter alia, l-ambjent, it-tibdil fil-klima, l-iżvilupp tal-baħar, marittimu, agrikolu u rurali, il-preservazzjoni tal-wirt kulturali, il-protezzjoni ċivili, is-sorveljanza tal-art u tal-infrastruttura, is-sigurtà, kif ukoll l-ekonomija diġitali. |
| --- | --- |

(70)

Jenħtieġ li Copernicus jiżgura aċċess awtonomu għall-għarfien ambjentali u għat-teknoloġiji ewlenin għas-servizzi tal-osservazzjoni tad-dinja u tal-ġeoinformazzjoni, sabiex b'hekk jagħti sostenn lill-Unjoni biex tkun tista' tikseb teħid tad-deċiżjonijiet u azzjonijiet indipendenti fl-oqsma ta’, inter alia, l-ambjent, it-tibdil fil-klima, l-iżvilupp tal-baħar, marittimu, agrikolu u rurali, il-preservazzjoni tal-wirt kulturali, il-protezzjoni ċivili, is-sorveljanza tal-art u tal-infrastruttura, is-sigurtà, kif ukoll l-ekonomija diġitali.

| (71) | Jenħtieġ li l-komponenti tal-Programm jistimulaw l-applikazzjoni tat-teknoloġija diġitali fis-sistemi spazjali, id-distribuzzjoni tad-data u tas-servizzi, u l-iżvilupp downstream. F'dak il-kuntest jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari lill-inizjattivi u l-azzjonijiet proposti mill-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni tagħha tal-14 ta' Settembru 2016 bit-titolu "Konnettività għal Suq Uniku Diġitali Kompetittiv – Lejn Soċjetà Ewropea tal-Gigabits" tal-14 ta' Settembru 2016 bit-titolu "5G għall-Ewropa: Pjan ta' Azzjoni". |
| --- | --- |

(71)

Jenħtieġ li l-komponenti tal-Programm jistimulaw l-applikazzjoni tat-teknoloġija diġitali fis-sistemi spazjali, id-distribuzzjoni tad-data u tas-servizzi, u l-iżvilupp downstream. F'dak il-kuntest jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari lill-inizjattivi u l-azzjonijiet proposti mill-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni tagħha tal-14 ta' Settembru 2016 bit-titolu "Konnettività għal Suq Uniku Diġitali Kompetittiv – Lejn Soċjetà Ewropea tal-Gigabits" tal-14 ta' Settembru 2016 bit-titolu "5G għall-Ewropa: Pjan ta' Azzjoni".

| (72) | Jenħtieġ li Copernicus jkompli jibni fuq, jiżgura u jsaħħaħ il-kontinwità mal-attivitajiet u mal-kisbiet fil-qafas tar-Regolament (UE) Nru 377/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (27) li jistabbilixxi l-programm tal-Unjoni ta' osservazzjoni u ta' monitoraġġ tad-dinja (Copernicus) kif ukoll tar-Regolament (UE) Nru 911/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (28) li jistabbilixxu l-programm predeċessur tal-Monitoraġġ Globali għall-Ambjent u għas-Sigurtà (GMES) u r-regoli għall-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet inizjali tiegħu, filwaqt li jitqiesu x-xejriet reċenti fir-riċerka, fl-avvanzi teknoloġiċi u fl-innovazzjonijiet li jkollhom impatt fuq il-qasam tal-osservazzjoni tad-dinja, kif ukoll l-iżviluppi fl-analitika tal-big data u fl-Intelliġenza Artifiċjali, u l-istrateġiji u l-inizjattivi relatati fil-livell tal-Unjoni kif deskritt mill-Kummissjoni fil-White Paper dwar l-Intelliġenza Artifiċjali tad-19 ta’ Frar 2020 intitolata “Approċċ Ewropew għall-eċċellenza u għall-fiduċja” u l-Kominikazzjoni tagħha tad-19 ta’ Frar 2020 intitolata “Strateġija Ewropea għad-data.” . Għall-iżvilupp ta' assi ġodda, il-Kummissjoni jenħtieġ li taħdem mill-qrib mal-Istati Membri, l-ESA, l-Organizzazzjoni Ewropea għall-Esplojtazzjoni ta' Satelliti Meteoroloġiċi (EUMETSAT) u, fejn applikabbli, entitajiet oħra proprjetarji ta' spazju rilevanti u assi fil-post. Kemm jista' jkun, jenħtieġ li Copernicus juża l-kapaċitajiet għall-osservazzjonijiet spazjali tad-Dinja tal-Istati Membri, tal-ESA, ta' EUMETSAT kif ukoll ta' entitajiet oħra, inklużi l-inizjattivi kummerċjali fl-Unjoni, u b'hekk jagħti kontribut ukoll għall-iżvilupp ta' settur spazjali kummerċjali vijabbli fl-Ewropa. Fejn ikun fattibbli u xieraq, jenħtieġ li Copernicus juża wkoll id-data fil-post u anċillari disponibbli pprovduta b'mod prinċipali mill-Istati Membri b'konformità mad-Direttiva 2007/2/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (29). Jenħtieġ li l-Kummissjoni taħdem flimkien mal-Istati Membri u mal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent biex tiżgura aċċess u użu effiċjenti tas-settijiet tad-data fil-post għal Copernicus. |
| --- | --- |

(72)

Jenħtieġ li Copernicus jkompli jibni fuq, jiżgura u jsaħħaħ il-kontinwità mal-attivitajiet u mal-kisbiet fil-qafas tar-Regolament (UE) Nru 377/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (27) li jistabbilixxi l-programm tal-Unjoni ta' osservazzjoni u ta' monitoraġġ tad-dinja (Copernicus) kif ukoll tar-Regolament (UE) Nru 911/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (28) li jistabbilixxu l-programm predeċessur tal-Monitoraġġ Globali għall-Ambjent u għas-Sigurtà (GMES) u r-regoli għall-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet inizjali tiegħu, filwaqt li jitqiesu x-xejriet reċenti fir-riċerka, fl-avvanzi teknoloġiċi u fl-innovazzjonijiet li jkollhom impatt fuq il-qasam tal-osservazzjoni tad-dinja, kif ukoll l-iżviluppi fl-analitika tal-big data u fl-Intelliġenza Artifiċjali, u l-istrateġiji u l-inizjattivi relatati fil-livell tal-Unjoni kif deskritt mill-Kummissjoni fil-White Paper dwar l-Intelliġenza Artifiċjali tad-19 ta’ Frar 2020 intitolata “Approċċ Ewropew għall-eċċellenza u għall-fiduċja” u l-Kominikazzjoni tagħha tad-19 ta’ Frar 2020 intitolata “Strateġija Ewropea għad-data.” . Għall-iżvilupp ta' assi ġodda, il-Kummissjoni jenħtieġ li taħdem mill-qrib mal-Istati Membri, l-ESA, l-Organizzazzjoni Ewropea għall-Esplojtazzjoni ta' Satelliti Meteoroloġiċi (EUMETSAT) u, fejn applikabbli, entitajiet oħra proprjetarji ta' spazju rilevanti u assi fil-post. Kemm jista' jkun, jenħtieġ li Copernicus juża l-kapaċitajiet għall-osservazzjonijiet spazjali tad-Dinja tal-Istati Membri, tal-ESA, ta' EUMETSAT kif ukoll ta' entitajiet oħra, inklużi l-inizjattivi kummerċjali fl-Unjoni, u b'hekk jagħti kontribut ukoll għall-iżvilupp ta' settur spazjali kummerċjali vijabbli fl-Ewropa. Fejn ikun fattibbli u xieraq, jenħtieġ li Copernicus juża wkoll id-data fil-post u anċillari disponibbli pprovduta b'mod prinċipali mill-Istati Membri b'konformità mad-Direttiva 2007/2/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (29). Jenħtieġ li l-Kummissjoni taħdem flimkien mal-Istati Membri u mal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent biex tiżgura aċċess u użu effiċjenti tas-settijiet tad-data fil-post għal Copernicus.

| (73) | Jenħtieġ li Copernicus jiġi implimentat ukoll skont l-għanijiet tad-Direttiva 2003/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (30), b'mod partikolari t-trasparenza, il-ħolqien ta' kondizzjonijiet li jħeġġu l-iżvilupp tas-servizzi u li jagħtu kontribut għat-tkabbir ekonomiku u għall-ħolqien tal-impjiegi fl-Unjoni. Jenħtieġ li d-data u l-informazzjoni ta' Copernicus ikunu disponibbli mingħajr ħlas u b'mod miftuħ. |
| --- | --- |

(73)

Jenħtieġ li Copernicus jiġi implimentat ukoll skont l-għanijiet tad-Direttiva 2003/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (30), b'mod partikolari t-trasparenza, il-ħolqien ta' kondizzjonijiet li jħeġġu l-iżvilupp tas-servizzi u li jagħtu kontribut għat-tkabbir ekonomiku u għall-ħolqien tal-impjiegi fl-Unjoni. Jenħtieġ li d-data u l-informazzjoni ta' Copernicus ikunu disponibbli mingħajr ħlas u b'mod miftuħ.

| (74) | Il-potenzjal sħiħ ta' Copernicus għas-soċjetà u l-ekonomija tal-Unjoni jenħtieġ li jiġi sfruttat kompletament lil hinn mill-benefiċjarji diretti billi jiġu intensifikati l-miżuri tal-użu min-naħa tal-utenti, u dan jirrikjedi azzjoni ulterjuri sabiex id-data tkun tista' tintuża minn persuni mhux speċjalisti u b'hekk jiġu stimolati t-tkabbir, il-ħolqien tal-impjiegi u t-trasferimenti tal-għarfien. |
| --- | --- |

(74)

Il-potenzjal sħiħ ta' Copernicus għas-soċjetà u l-ekonomija tal-Unjoni jenħtieġ li jiġi sfruttat kompletament lil hinn mill-benefiċjarji diretti billi jiġu intensifikati l-miżuri tal-użu min-naħa tal-utenti, u dan jirrikjedi azzjoni ulterjuri sabiex id-data tkun tista' tintuża minn persuni mhux speċjalisti u b'hekk jiġu stimolati t-tkabbir, il-ħolqien tal-impjiegi u t-trasferimenti tal-għarfien.

| (75) | Copernicus huwa programm iffokat fuq l-utenti. Għalhekk, jenħtieġ li l-evoluzzjoni tiegħu tkun ibbażata fuq ir-rekwiżiti li qed jevolvu tal-utenti ewlenin ta' Copernicus, filwaqt li tirrikonoxxi wkoll li qed jitfaċċaw komunitajiet ġodda tal-utenti li jkunu pubbliċi jew privati. Jenħtieġ li Copernicus ikun ibbażat fuq analiżi ta' alternattivi biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tal-utenti li qed jevolvu, inklużi dawk marbuta mal-implimentazzjoni u mal-monitoraġġ tal-politiki tal-Unjoni, li jirrikjedu l-involviment kontinwu u effettiv tal-utenti, b'mod partikolari rigward id-definizzjoni u l-validazzjoni tar-rekwiżiti. |
| --- | --- |

(75)

Copernicus huwa programm iffokat fuq l-utenti. Għalhekk, jenħtieġ li l-evoluzzjoni tiegħu tkun ibbażata fuq ir-rekwiżiti li qed jevolvu tal-utenti ewlenin ta' Copernicus, filwaqt li tirrikonoxxi wkoll li qed jitfaċċaw komunitajiet ġodda tal-utenti li jkunu pubbliċi jew privati. Jenħtieġ li Copernicus ikun ibbażat fuq analiżi ta' alternattivi biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tal-utenti li qed jevolvu, inklużi dawk marbuta mal-implimentazzjoni u mal-monitoraġġ tal-politiki tal-Unjoni, li jirrikjedu l-involviment kontinwu u effettiv tal-utenti, b'mod partikolari rigward id-definizzjoni u l-validazzjoni tar-rekwiżiti.

| (76) | Copernicus diġà huwa operattiv. Għalhekk, huwa importanti li tiġi żgurata l-kontinwità tal-infrastruttura u tas-servizzi li diġà qegħdin fis-seħħ, filwaqt li jkun hemm adattament għat-tibdil tal-ħtiġijiet tal-utenti fl-ambjent tas-suq, b'mod partikolari l-emerġenza ta’ arruti privati fl-ispazju u l-iżviluppi soċjopolitiċi li jeħtieġu rispons rapidu. Dan jirrikjedi evoluzzjoni mill-ġdid tal-istruttura funzjonali ta' Copernicus biex tiġi riflessa aħjar it-tranżizzjoni mill-ewwel stadju ta' servizzi operazzjonali għall-forniment ta' servizzi avvanzati u iktar immirati lejn il komunitajiet ġodda tal-utenti, u t-trawwim ta' swieq downstream b'valur miżjud. Għal dan l-għan, jenħtieġ li l-implimentazzjoni ulterjuri tiegħu tadotta approċċ li jsegwi l-katina tal-valur tad-data, jiġifieri l-akkwiżizzjoni tad-data, l-ipproċessar tad-data u tal-informazzjoni, id-distribuzzjoni u l-esplojtazzjoni, l-attivitajiet tad-dħul fis-suq tal-utenti u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet, filwaqt li l-proċess tal-ippjanar strateġiku fil-qafas ta' Orizzont Ewropa jidentifika l-attivitajiet tar-riċerka u tal-innovazzjoni li jenħtieġ li jużaw is-servizzi ta' Copernicus. |
| --- | --- |

(76)

Copernicus diġà huwa operattiv. Għalhekk, huwa importanti li tiġi żgurata l-kontinwità tal-infrastruttura u tas-servizzi li diġà qegħdin fis-seħħ, filwaqt li jkun hemm adattament għat-tibdil tal-ħtiġijiet tal-utenti fl-ambjent tas-suq, b'mod partikolari l-emerġenza ta’ arruti privati fl-ispazju u l-iżviluppi soċjopolitiċi li jeħtieġu rispons rapidu. Dan jirrikjedi evoluzzjoni mill-ġdid tal-istruttura funzjonali ta' Copernicus biex tiġi riflessa aħjar it-tranżizzjoni mill-ewwel stadju ta' servizzi operazzjonali għall-forniment ta' servizzi avvanzati u iktar immirati lejn il komunitajiet ġodda tal-utenti, u t-trawwim ta' swieq downstream b'valur miżjud. Għal dan l-għan, jenħtieġ li l-implimentazzjoni ulterjuri tiegħu tadotta approċċ li jsegwi l-katina tal-valur tad-data, jiġifieri l-akkwiżizzjoni tad-data, l-ipproċessar tad-data u tal-informazzjoni, id-distribuzzjoni u l-esplojtazzjoni, l-attivitajiet tad-dħul fis-suq tal-utenti u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet, filwaqt li l-proċess tal-ippjanar strateġiku fil-qafas ta' Orizzont Ewropa jidentifika l-attivitajiet tar-riċerka u tal-innovazzjoni li jenħtieġ li jużaw is-servizzi ta' Copernicus.

| (77) | Fir-rigward tal-akkwiżizzjoni tad-data, jenħtieġ li l-attivitajiet fil-qafas ta' Copernicus ikollhom l-għan li jlestu u jżommu l-infrastrutturi spazjali eżistenti, iħejju s-sostituzzjoni fit-tul tas-satelliti fi tmiem iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom, kif ukoll jagħtu bidu għal missjonijiet ġodda li jindirizzaw b'mod partikolari sistemi ġodda ta' osservazzjoni biex jingħata sostenn għall-issodisfar tal-isfida tat-tibdil fil-klima globali bħall-monitoraġġ tal-emissjonijiet antropoġeniċi ta' CO2 u ta' emissjonijiet oħra tal-gassijiet b'effett ta' serra). Jenħtieġ li l-attivitajiet fil-qafas ta' Copernicus jespandu l-kopertura globali tal-monitoraġġ fuq ir-reġjuni polari u jagħtu sostenn għall-aċċertament tal-konformità ambjentali, għall-monitoraġġ u għar-rapportar ambjentali statutorji, u għall-applikazzjonijiet ambjentali innovattivi fil-wirt kulturali u l-ġestjoni tar-riżorsi fl-agrikoltura, il-foresti, l-ilma u l-baħar eż. għall-monitoraġġ tal-għelejjel, għall-ġestjoni tal-ilma u għall-monitoraġġ imtejjeb tan-nirien). B'dan il-mod, jenħtieġ li Copernicus jingrana u jieħu vantaġġ massimu mill-investimenti li jkunu saru fil-qafas tal-perjodu ta' finanzjament preċedenti (2014-2020), inkluż dawk magħmula mill-Istati Membri, l-ESA u l-EUMETSAT, filwaqt li jesplora mudelli operazzjonali u ta' negozju ġodda biex jikkumplementaw ulterjorment il-kapaċitajiet ta' Copernicus. Copernicus ukoll jista' jissejjes fuq sħubijiet ta' suċċess mal-Istati Membri biex ikompli jiżviluppa d-dimensjoni tas-sigurtà tiegħu fil-qafas ta' mekkaniżmi xierqa ta' governanza, sabiex iwieġeb għall-ħtiġijiet tal-utenti li qed jevolvu. |
| --- | --- |

(77)

Fir-rigward tal-akkwiżizzjoni tad-data, jenħtieġ li l-attivitajiet fil-qafas ta' Copernicus ikollhom l-għan li jlestu u jżommu l-infrastrutturi spazjali eżistenti, iħejju s-sostituzzjoni fit-tul tas-satelliti fi tmiem iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom, kif ukoll jagħtu bidu għal missjonijiet ġodda li jindirizzaw b'mod partikolari sistemi ġodda ta' osservazzjoni biex jingħata sostenn għall-issodisfar tal-isfida tat-tibdil fil-klima globali bħall-monitoraġġ tal-emissjonijiet antropoġeniċi ta' CO2 u ta' emissjonijiet oħra tal-gassijiet b'effett ta' serra). Jenħtieġ li l-attivitajiet fil-qafas ta' Copernicus jespandu l-kopertura globali tal-monitoraġġ fuq ir-reġjuni polari u jagħtu sostenn għall-aċċertament tal-konformità ambjentali, għall-monitoraġġ u għar-rapportar ambjentali statutorji, u għall-applikazzjonijiet ambjentali innovattivi fil-wirt kulturali u l-ġestjoni tar-riżorsi fl-agrikoltura, il-foresti, l-ilma u l-baħar eż. għall-monitoraġġ tal-għelejjel, għall-ġestjoni tal-ilma u għall-monitoraġġ imtejjeb tan-nirien). B'dan il-mod, jenħtieġ li Copernicus jingrana u jieħu vantaġġ massimu mill-investimenti li jkunu saru fil-qafas tal-perjodu ta' finanzjament preċedenti (2014-2020), inkluż dawk magħmula mill-Istati Membri, l-ESA u l-EUMETSAT, filwaqt li jesplora mudelli operazzjonali u ta' negozju ġodda biex jikkumplementaw ulterjorment il-kapaċitajiet ta' Copernicus. Copernicus ukoll jista' jissejjes fuq sħubijiet ta' suċċess mal-Istati Membri biex ikompli jiżviluppa d-dimensjoni tas-sigurtà tiegħu fil-qafas ta' mekkaniżmi xierqa ta' governanza, sabiex iwieġeb għall-ħtiġijiet tal-utenti li qed jevolvu.

| (78) | Bħala parti mill-funzjoni tal-ipproċessar tad-data u tal-informazzjoni, jenħtieġ li Copernicus jiżgura s-sostenibbiltà fit-tul u l-iżvilupp ulterjuri tas-Servizzi ta' Copernicus, filwaqt li jipprovdi l-informazzjoni sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tas-settur pubbliku u dawk li jirriżultaw mill-impenji internazzjonali tal-Unjoni, u sabiex jiġu mmassimizzati l-opportunitajiet għal esplojtazzjoni kummerċjali. B'mod partikolari, jenħtieġ li Copernicus iwassal informazzjoni dwar il-kompożizzjoni tal-atmosfera u tal-kwalità tal-arja fuq skala Ewropea, nazzjonali, lokali u globali, informazzjoni dwar l-istat u d-dinamika tal-oċeani; informazzjoni b'sostenn għall-monitoraġġ tal-art u s-silġ li jappoġġa l-implimentazzjoni ta' politiki tal-Unjoni, nazzjonali u lokali; informazzjoni b'sostenn għall-adattament u għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima; informazzjoni ġeospazjali b'sostenn għall-ġestjoni tal-emerġenzi, inkluż permezz ta' attivitajiet ta' prevenzjoni, għall-aċċertament tal-konformità ambjentali, kif ukoll għas-sigurtà ċivili inkluż is-sostenn għall-azzjoni esterna tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tidentifika arranġamenti kuntrattwali xierqa favur is-sostenibbiltà tal-forniment tas-servizzi. |
| --- | --- |

(78)

Bħala parti mill-funzjoni tal-ipproċessar tad-data u tal-informazzjoni, jenħtieġ li Copernicus jiżgura s-sostenibbiltà fit-tul u l-iżvilupp ulterjuri tas-Servizzi ta' Copernicus, filwaqt li jipprovdi l-informazzjoni sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tas-settur pubbliku u dawk li jirriżultaw mill-impenji internazzjonali tal-Unjoni, u sabiex jiġu mmassimizzati l-opportunitajiet għal esplojtazzjoni kummerċjali. B'mod partikolari, jenħtieġ li Copernicus iwassal informazzjoni dwar il-kompożizzjoni tal-atmosfera u tal-kwalità tal-arja fuq skala Ewropea, nazzjonali, lokali u globali, informazzjoni dwar l-istat u d-dinamika tal-oċeani; informazzjoni b'sostenn għall-monitoraġġ tal-art u s-silġ li jappoġġa l-implimentazzjoni ta' politiki tal-Unjoni, nazzjonali u lokali; informazzjoni b'sostenn għall-adattament u għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima; informazzjoni ġeospazjali b'sostenn għall-ġestjoni tal-emerġenzi, inkluż permezz ta' attivitajiet ta' prevenzjoni, għall-aċċertament tal-konformità ambjentali, kif ukoll għas-sigurtà ċivili inkluż is-sostenn għall-azzjoni esterna tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tidentifika arranġamenti kuntrattwali xierqa favur is-sostenibbiltà tal-forniment tas-servizzi.

| (79) | Fl-implimentazzjoni tas-Servizzi ta' Copernicus, il-Kummissjoni jenħtieġ li tiddependi fuq entitajiet kompetenti, aġenziji rilevanti tal-Unjoni, raggruppamenti jew konsorzji ta' korpi nazzjonali, jew kwalunkwe korp rilevanti li jkun eliġibbli potenzjalment għal konklużjoni ta’ ftehim ta' kontribuzzjoni. Fl-għażla ta' dawn l-entitajiet, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li ma jkun hemm l-ebda tfixkil fl-operazzjonijiet u fil-forniment tas-servizzi u li, fir-rigward tad-data sensittiva dwar is-sigurtà, l-entitajiet ikkonċernati jkollhom kapaċitajiet ta' twissija bikrija u ta' monitoraġġ tal-kriżijiet fil-kuntest tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni u, b'mod partikolari, tal-Politika ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni. B'konformità mal-Artikolu 154(2) tar-Regolament Finanzjarju, persuni u entitajiet inkarigati bl-implimentazzjoni tal-fondi tal-Unjoni huma obbligati li jkunu konformi mal-prinċipju ta' nondiskriminazzjoni fil-konfront tal-Istati Membri kollha. Il-konformità ma’ dak il-prinċipju jenħtieġ li tiġi żgurata permezz tal-ftehimiet ta' kontribuzzjoni rilevanti relatati mal-forniment tas-Servizzi ta' Copernicus. |
| --- | --- |

(79)

Fl-implimentazzjoni tas-Servizzi ta' Copernicus, il-Kummissjoni jenħtieġ li tiddependi fuq entitajiet kompetenti, aġenziji rilevanti tal-Unjoni, raggruppamenti jew konsorzji ta' korpi nazzjonali, jew kwalunkwe korp rilevanti li jkun eliġibbli potenzjalment għal konklużjoni ta’ ftehim ta' kontribuzzjoni. Fl-għażla ta' dawn l-entitajiet, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li ma jkun hemm l-ebda tfixkil fl-operazzjonijiet u fil-forniment tas-servizzi u li, fir-rigward tad-data sensittiva dwar is-sigurtà, l-entitajiet ikkonċernati jkollhom kapaċitajiet ta' twissija bikrija u ta' monitoraġġ tal-kriżijiet fil-kuntest tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni u, b'mod partikolari, tal-Politika ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni. B'konformità mal-Artikolu 154(2) tar-Regolament Finanzjarju, persuni u entitajiet inkarigati bl-implimentazzjoni tal-fondi tal-Unjoni huma obbligati li jkunu konformi mal-prinċipju ta' nondiskriminazzjoni fil-konfront tal-Istati Membri kollha. Il-konformità ma’ dak il-prinċipju jenħtieġ li tiġi żgurata permezz tal-ftehimiet ta' kontribuzzjoni rilevanti relatati mal-forniment tas-Servizzi ta' Copernicus.

| (80) | L-implimentazzjoni tas-sSrvizzi ta' Copernicus jenħtieġ li tiffaċilita l-adozzjoni pubblika tas-servizzi peress li l-utenti jkunu jistgħu jantiċipaw id-disponibbiltà u l-evoluzzjoni tas-servizzi kif ukoll il-kooperazzjoni mal-Istati Membri u ma' partijiet oħra. Għal dan l-għan, jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-entitajiet inkarigati tagħha li jipprovdu s-servizzi jinvolvu ruħhom mill-qrib ma' komunitajiet ewlenin tal-utenti ta’ Copernicus mill-Ewropa kollha fl-iżvilupp ulterjuri tal-portafoll tas-Servizzi u tal-informazzjoni ta' Copernicus sabiex jiżguraw li jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet ta' politika u dawk tas-settur pubbliku li qed jevolvu u għaldaqstant tkun tista' jiġi mmassimizzata l-adozzjoni tad-data tal-osservazzjoni tad-dinja. Jenħtieġ li l-Kummissjoni taħdem flimkien mal-Istati Membri biex jiġi żviluppat il-komponent fil-post ta' Copernicus u biex tiġi ffaċilitata l-integrazzjoni tad-data fil-post ta’ Copernicus mas-settijiet tad-data spazjali għas-Servizzi aġġornati ta' Copernicus. |
| --- | --- |

(80)

L-implimentazzjoni tas-sSrvizzi ta' Copernicus jenħtieġ li tiffaċilita l-adozzjoni pubblika tas-servizzi peress li l-utenti jkunu jistgħu jantiċipaw id-disponibbiltà u l-evoluzzjoni tas-servizzi kif ukoll il-kooperazzjoni mal-Istati Membri u ma' partijiet oħra. Għal dan l-għan, jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-entitajiet inkarigati tagħha li jipprovdu s-servizzi jinvolvu ruħhom mill-qrib ma' komunitajiet ewlenin tal-utenti ta’ Copernicus mill-Ewropa kollha fl-iżvilupp ulterjuri tal-portafoll tas-Servizzi u tal-informazzjoni ta' Copernicus sabiex jiżguraw li jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet ta' politika u dawk tas-settur pubbliku li qed jevolvu u għaldaqstant tkun tista' jiġi mmassimizzata l-adozzjoni tad-data tal-osservazzjoni tad-dinja. Jenħtieġ li l-Kummissjoni taħdem flimkien mal-Istati Membri biex jiġi żviluppat il-komponent fil-post ta' Copernicus u biex tiġi ffaċilitata l-integrazzjoni tad-data fil-post ta’ Copernicus mas-settijiet tad-data spazjali għas-Servizzi aġġornati ta' Copernicus.

| (81) | Il-politika ta' data bla ħlas, totali u miftuħa ta' Copernicus ġiet evalwata bħala wieħed mill-aktar elementi ta' suċċess tal-implimentazzjoni ta' Copernicus u kienet strumentali biex tixpruna d-domanda qawwija għad-data u l-informazzjoni tagħha, billi stabbiliet Copernicus bħala wieħed mill-akbar fornituri fid-dinja ta' data tal-Osservazzjoni tad-Dinja. Hemm ħtieġa ċara li tiġi ggarantita l-kontinwità fit-tul u sigura tal-forniment bla ħlas, totali u miftuħ tad-data u l-aċċess jenħtieġ li jiġi salvagwardjat sabiex jintlaħqu l-għanijiet ambizzjużi kif stabbilit fl-Istrateġija Spazjali għall-Ewropa (2016). Id-data ta' Copernicus tinħoloq primarjament għall-benefiċċju tal- Ewropej, u billi dik id-data ssir disponibbli b'mod liberu l-opportunitajiet ta' kollaborazzjoni madwar id-dinja kollha huma massimizzati għan-negozji u l-akkademiċi tal-Unjoni u jikkontribwixxu għal ekosistema spazjali Ewropea effettiva. Jekk titqiegħed xi limitazzjoni fuq l-aċċess għal data ta’ Copernicus u informazzjoni ta' Copernicus, jenħtieġ li tkun konformi mal-politika tad-data ta' Copernicus kif stabbilita f'dan ir-Regolament u fir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) Nru 1159/2013 (31). |
| --- | --- |

(81)

Il-politika ta' data bla ħlas, totali u miftuħa ta' Copernicus ġiet evalwata bħala wieħed mill-aktar elementi ta' suċċess tal-implimentazzjoni ta' Copernicus u kienet strumentali biex tixpruna d-domanda qawwija għad-data u l-informazzjoni tagħha, billi stabbiliet Copernicus bħala wieħed mill-akbar fornituri fid-dinja ta' data tal-Osservazzjoni tad-Dinja. Hemm ħtieġa ċara li tiġi ggarantita l-kontinwità fit-tul u sigura tal-forniment bla ħlas, totali u miftuħ tad-data u l-aċċess jenħtieġ li jiġi salvagwardjat sabiex jintlaħqu l-għanijiet ambizzjużi kif stabbilit fl-Istrateġija Spazjali għall-Ewropa (2016). Id-data ta' Copernicus tinħoloq primarjament għall-benefiċċju tal- Ewropej, u billi dik id-data ssir disponibbli b'mod liberu l-opportunitajiet ta' kollaborazzjoni madwar id-dinja kollha huma massimizzati għan-negozji u l-akkademiċi tal-Unjoni u jikkontribwixxu għal ekosistema spazjali Ewropea effettiva. Jekk titqiegħed xi limitazzjoni fuq l-aċċess għal data ta’ Copernicus u informazzjoni ta' Copernicus, jenħtieġ li tkun konformi mal-politika tad-data ta' Copernicus kif stabbilita f'dan ir-Regolament u fir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) Nru 1159/2013 (31).

| (82) | Jenħtieġ li d-data u l-informazzjoni prodotti fil-qafas ta' Copernicus ikunu disponibbli b'mod sħiħ, miftuħ u mingħajr ħlas, soġġett għal kondizzjonijiet u għal limitazzjonijiet xierqa, sabiex jiġu promossi l-użu u l-kondiviżjoni tagħhom, u sabiex jissaħħu s-swieq Ewropej tal-osservazzjoni tad-dinja, b'mod partikolari s-settur downstream, sabiex b'hekk titwitta t-triq għat-tkabbir u għall-ħolqien tal-impjiegi fl-Unjoni. B'hekk jenħtieġ li d-data u l-informazzjoni jibqgħu jiġu pprovduti b'livelli għoljin ta' konsistenza, ta' kontinwità, ta' affidabbiltà u ta' kwalità. Sabiex dan iseħħ irid ikun hemm aċċess fuq skala kbira u aċċess faċli għall-utenti għall-ipproċessar u għall-esplojtazzjoni tad-data ta’ Copernicus u tal-informazzjoni ta' Copernicus, f'diversi livelli ta' tempestività, u għalhekk il-Kummissjoni jenħtieġ li tkompli b'approċċ integrat, kemm fil-livell tal-Unjoni u kemm fil-livell tal-Istati Membri, favur l-integrazzjoni wkoll ma' sorsi oħra ta' data u ta' informazzjoni. Għalhekk il-Kummissjoni jenħtieġ li tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li d-data ta’ Copernicus u l-informazzjoni ta' Copernicus tkun aċċessibbli u utilizzabbli b'mod faċli u effiċjenti, b'mod partikolari billi tippromwovi s-Servizzi ta' Aċċess għad-Data u l-Informazzjoni (DIAS) fi ħdan l-Istati Membri u meta jkun possibbli tħeġġeġ l-interoperabbiltà bejn l-infrastrutturi Ewropej tad-data eżistenti tal-Osservazzjoni tad-Dinja biex jiġu stabbiliti sinerġiji ma' dawn l-assi sabiex jimmassimizzaw u jsaħħu d-dħul fis-suq tad-data ta’ Copernicus u l-informazzjoni ta' Copernicus. |
| --- | --- |

(82)

Jenħtieġ li d-data u l-informazzjoni prodotti fil-qafas ta' Copernicus ikunu disponibbli b'mod sħiħ, miftuħ u mingħajr ħlas, soġġett għal kondizzjonijiet u għal limitazzjonijiet xierqa, sabiex jiġu promossi l-użu u l-kondiviżjoni tagħhom, u sabiex jissaħħu s-swieq Ewropej tal-osservazzjoni tad-dinja, b'mod partikolari s-settur downstream, sabiex b'hekk titwitta t-triq għat-tkabbir u għall-ħolqien tal-impjiegi fl-Unjoni. B'hekk jenħtieġ li d-data u l-informazzjoni jibqgħu jiġu pprovduti b'livelli għoljin ta' konsistenza, ta' kontinwità, ta' affidabbiltà u ta' kwalità. Sabiex dan iseħħ irid ikun hemm aċċess fuq skala kbira u aċċess faċli għall-utenti għall-ipproċessar u għall-esplojtazzjoni tad-data ta’ Copernicus u tal-informazzjoni ta' Copernicus, f'diversi livelli ta' tempestività, u għalhekk il-Kummissjoni jenħtieġ li tkompli b'approċċ integrat, kemm fil-livell tal-Unjoni u kemm fil-livell tal-Istati Membri, favur l-integrazzjoni wkoll ma' sorsi oħra ta' data u ta' informazzjoni. Għalhekk il-Kummissjoni jenħtieġ li tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li d-data ta’ Copernicus u l-informazzjoni ta' Copernicus tkun aċċessibbli u utilizzabbli b'mod faċli u effiċjenti, b'mod partikolari billi tippromwovi s-Servizzi ta' Aċċess għad-Data u l-Informazzjoni (DIAS) fi ħdan l-Istati Membri u meta jkun possibbli tħeġġeġ l-interoperabbiltà bejn l-infrastrutturi Ewropej tad-data eżistenti tal-Osservazzjoni tad-Dinja biex jiġu stabbiliti sinerġiji ma' dawn l-assi sabiex jimmassimizzaw u jsaħħu d-dħul fis-suq tad-data ta’ Copernicus u l-informazzjoni ta' Copernicus.

| (83) | Il-Kummissjoni għandha taħdem mal-fornituri tad-data biex jaqblu dwar il-kondizzjonijiet tal-liċenzja għad-data ta' partijiet terzi biex jiġi ffaċilitat l-użu ta' din f'Copernicus, f'konformità ma' dan ir-Regolament u d-drittijiet applikabbli tal-partijiet terzi. Peress li xi data u xi informazzjoni ta' Copernicus, inklużi l-immaġnijiet b'riżoluzzjoni għolja, jaf ikollhom impatt fuq is-sigurtà tal-Unjoni jew tal-Istati Membri, f'każijiet iġġustifikati debitament, jistgħu jiġu adottati miżuri sabiex jiġu indirizzati r-riskji u t-theddidiet għas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

(83)

Il-Kummissjoni għandha taħdem mal-fornituri tad-data biex jaqblu dwar il-kondizzjonijiet tal-liċenzja għad-data ta' partijiet terzi biex jiġi ffaċilitat l-użu ta' din f'Copernicus, f'konformità ma' dan ir-Regolament u d-drittijiet applikabbli tal-partijiet terzi. Peress li xi data u xi informazzjoni ta' Copernicus, inklużi l-immaġnijiet b'riżoluzzjoni għolja, jaf ikollhom impatt fuq is-sigurtà tal-Unjoni jew tal-Istati Membri, f'każijiet iġġustifikati debitament, jistgħu jiġu adottati miżuri sabiex jiġu indirizzati r-riskji u t-theddidiet għas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri.

| (84) | Sabiex jippromwovu u jiffaċilitaw l-użu tad-data u tat-teknoloġiji tal-osservazzjoni tad-dinja mill-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali, SMEs, xjentisti u riċerkaturi, jenħtieġ li permezz ta' attivitajiet ta' adozzjoni mill-utenti, jiġu promossi networks dedikati għad-distribuzzjoni tad-data ta' Copernicus, li jinkludu l-korpi nazzjonali u reġjonali bħar-Relays Copernicus u Copernicus Academies. Għal dak l-għan, jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jagħmlu l-almu tagħhom biex jistabbilixxu rabtiet iktar mill-qrib bejn Copernicus u l-politiki nazzjonali u tal-Unjoni sabiex jagħtu spinta lid-domanda għall-applikazzjonijiet u għas-servizzi kummerċjali u jippermettu lill-impriżi, b'mod partikolari l-SMESs u n-negozji ġodda, jiżviluppaw applikazzjonijiet ibbażati fuq id-data ta’ Copernicus u l-informazzjoni ta' Copernicus, bil-għan li fl-Ewropa tiġi żviluppata ekosistema tad-data tal-osservazzjoni tad-dinja li tkun kompetittiva. |
| --- | --- |

(84)

Sabiex jippromwovu u jiffaċilitaw l-użu tad-data u tat-teknoloġiji tal-osservazzjoni tad-dinja mill-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali, SMEs, xjentisti u riċerkaturi, jenħtieġ li permezz ta' attivitajiet ta' adozzjoni mill-utenti, jiġu promossi networks dedikati għad-distribuzzjoni tad-data ta' Copernicus, li jinkludu l-korpi nazzjonali u reġjonali bħar-Relays Copernicus u Copernicus Academies. Għal dak l-għan, jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jagħmlu l-almu tagħhom biex jistabbilixxu rabtiet iktar mill-qrib bejn Copernicus u l-politiki nazzjonali u tal-Unjoni sabiex jagħtu spinta lid-domanda għall-applikazzjonijiet u għas-servizzi kummerċjali u jippermettu lill-impriżi, b'mod partikolari l-SMESs u n-negozji ġodda, jiżviluppaw applikazzjonijiet ibbażati fuq id-data ta’ Copernicus u l-informazzjoni ta' Copernicus, bil-għan li fl-Ewropa tiġi żviluppata ekosistema tad-data tal-osservazzjoni tad-dinja li tkun kompetittiva.

| (85) | Fil-qasam internazzjonali, jenħtieġ li Copernicus jipprovdi informazzjoni akkurata u affidabbli għall-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi u ma' organizzazzjonijiet internazzjonali u b'sostenn għall-politiki esterni u ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Unjoni. Jenħtieġ li Copernicus jitqies bħala kontribut Ewropew għas-Sistema tas-Sistemi għall-Osservazzjoni Globali tad-Dinja , għall-Kumitat dwar is-Satelliti tal-Osservazzjoni tad-Dinja ), għall-Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni Qafas tan-NU tal-1992 dwar it-Tibdil fil-Klima , il-ksib tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti u għall-Qafas ta' Sendai għat-Tnaqqis tar-Riskju ta' Diżastri. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi jew issostni kooperazzjoni xierqa mal-korpi settorjali rilevanti tan-NU u tal-Organizzazzjoni Meteoroloġika Dinjija. |
| --- | --- |

(85)

Fil-qasam internazzjonali, jenħtieġ li Copernicus jipprovdi informazzjoni akkurata u affidabbli għall-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi u ma' organizzazzjonijiet internazzjonali u b'sostenn għall-politiki esterni u ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Unjoni. Jenħtieġ li Copernicus jitqies bħala kontribut Ewropew għas-Sistema tas-Sistemi għall-Osservazzjoni Globali tad-Dinja , għall-Kumitat dwar is-Satelliti tal-Osservazzjoni tad-Dinja ), għall-Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni Qafas tan-NU tal-1992 dwar it-Tibdil fil-Klima , il-ksib tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti u għall-Qafas ta' Sendai għat-Tnaqqis tar-Riskju ta' Diżastri. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi jew issostni kooperazzjoni xierqa mal-korpi settorjali rilevanti tan-NU u tal-Organizzazzjoni Meteoroloġika Dinjija.

| (86) | Fl-implimentazzjoni ta' Copernicus, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiddependi, fejn ikun xieraq, fuq organizzazzjonijiet internazzjonali Ewropej li tkun diġà stabbiliet sħubijiet magħhom, b'mod partikolari l-ESA għall-iżvilupp, il-koordinazzjoni, l-implimentazzjoni u l-evoluzzjoni tal-komponenti tal-ispazju, l-aċċess għal data ta' partijiet terzi fejn xieraq u, meta din ma tkunx ittieħdet minn entitajiet oħra, it-tħaddim ta' missjonijiet dedikati. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiddependi fuq l-EUMETSAT għat-tħaddim ta' missjonijiet dedikati jew partijiet minnhom u, fejn xieraq, aċċess għal data ta' missjonijiet ta' kontribuzzjoni skont l-għarfien espert u l-mandat tagħha. |
| --- | --- |

(86)

Fl-implimentazzjoni ta' Copernicus, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiddependi, fejn ikun xieraq, fuq organizzazzjonijiet internazzjonali Ewropej li tkun diġà stabbiliet sħubijiet magħhom, b'mod partikolari l-ESA għall-iżvilupp, il-koordinazzjoni, l-implimentazzjoni u l-evoluzzjoni tal-komponenti tal-ispazju, l-aċċess għal data ta' partijiet terzi fejn xieraq u, meta din ma tkunx ittieħdet minn entitajiet oħra, it-tħaddim ta' missjonijiet dedikati. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiddependi fuq l-EUMETSAT għat-tħaddim ta' missjonijiet dedikati jew partijiet minnhom u, fejn xieraq, aċċess għal data ta' missjonijiet ta' kontribuzzjoni skont l-għarfien espert u l-mandat tagħha.

| (87) | Fil-qasam tas-servizzi, jenħtieġ li l-Kummissjoni tibbenefika b'mod xieraqmill-kapaċitajiet speċifiċi pprovduti mill-aġenziji tal-Unjoni bħall-Aġenzija Ambjentali Ewropea, l-Aġenzija Ewropea tas-Sigurtà Marittima, il-FRONTEX , SATCEN, kif ukoll iċ-Ċentru Ewropew intergovernattiv għall-Previżjonijiet Meteoroloġiċi fuq Perjodu Medju u l-investimenti Ewropej li diġà saru fis-servizzi ta' monitoraġġ tal-ambjent tal-baħar permezz ta' Mercator Ocean. Fir-rigward tas-sigurtà, jiġi mfittex approċċ komprensiv fil-livell tal-Unjoni flimkien mar-Rappreżentant Għoli. Iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC) tal-Kummissjoni kien involut b'mod attiv mill-bidu tal-inizjattiva tal-GMES u offra sostenn għall-iżviluppi għal Galileo u s-subkomponent SWE. Skont ir-Regolament (UE) Nru 377/2014; il-JRC qed jiġġestixxi s-servizz ta' ġestjoni tal-emerġenzi ta' Copernicus u l-komponent globali tas-servizz ta' monitoraġġ tal-art ta' Copernicus; qed jagħti kontribut għar-rieżami tal-kwalità u tal-idoneità tad-data u tal-informazzjoni, u għall-evoluzzjoni fil-ġejjieni. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkompli tiddependi fuq il-pariri xjentifiċi u tekniċi tal-JRC għall-implimentazzjoni tal-Programm. |
| --- | --- |

(87)

Fil-qasam tas-servizzi, jenħtieġ li l-Kummissjoni tibbenefika b'mod xieraqmill-kapaċitajiet speċifiċi pprovduti mill-aġenziji tal-Unjoni bħall-Aġenzija Ambjentali Ewropea, l-Aġenzija Ewropea tas-Sigurtà Marittima, il-FRONTEX , SATCEN, kif ukoll iċ-Ċentru Ewropew intergovernattiv għall-Previżjonijiet Meteoroloġiċi fuq Perjodu Medju u l-investimenti Ewropej li diġà saru fis-servizzi ta' monitoraġġ tal-ambjent tal-baħar permezz ta' Mercator Ocean. Fir-rigward tas-sigurtà, jiġi mfittex approċċ komprensiv fil-livell tal-Unjoni flimkien mar-Rappreżentant Għoli. Iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC) tal-Kummissjoni kien involut b'mod attiv mill-bidu tal-inizjattiva tal-GMES u offra sostenn għall-iżviluppi għal Galileo u s-subkomponent SWE. Skont ir-Regolament (UE) Nru 377/2014; il-JRC qed jiġġestixxi s-servizz ta' ġestjoni tal-emerġenzi ta' Copernicus u l-komponent globali tas-servizz ta' monitoraġġ tal-art ta' Copernicus; qed jagħti kontribut għar-rieżami tal-kwalità u tal-idoneità tad-data u tal-informazzjoni, u għall-evoluzzjoni fil-ġejjieni. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkompli tiddependi fuq il-pariri xjentifiċi u tekniċi tal-JRC għall-implimentazzjoni tal-Programm.

| (88) | Wara t-talbiet tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, l-Unjoni stabbiliet qafas għall-appoġġ tas-sorveljanza u l-insegwiment fl-ispazju (SST) permezz tad-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE. Ir-residwi spazjali saru theddida serja għas-sigurtà, għas-sikurezza u għas-sostenibbiltà tal-attivitajiet spazjali. Għalhekk, us-subkomponent SST huwa primordjali sabiex tiġi kkonservata l-kontinwità tal-komponenti tal-Programm u tal-kontribuzzjonijiet tagħhom għall-politiki tal-Unjoni. Billi jipprova jipprevjeni l-proliferazzjoni tar-residwi spazjali, is-subkomponent SST jagħti kontribut għall-iżgurar ta' aċċess sostenibbli u garantit għall-ispazju u għall-użu tiegħu, bħala għan komuni globali. F'dak il-kuntest, jista' jappoġġa t-tħejjija ta' proġetti Ewropej ta' "tindif" tal-orbita madwar id-dinja. |
| --- | --- |

(88)

Wara t-talbiet tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, l-Unjoni stabbiliet qafas għall-appoġġ tas-sorveljanza u l-insegwiment fl-ispazju (SST) permezz tad-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE. Ir-residwi spazjali saru theddida serja għas-sigurtà, għas-sikurezza u għas-sostenibbiltà tal-attivitajiet spazjali. Għalhekk, us-subkomponent SST huwa primordjali sabiex tiġi kkonservata l-kontinwità tal-komponenti tal-Programm u tal-kontribuzzjonijiet tagħhom għall-politiki tal-Unjoni. Billi jipprova jipprevjeni l-proliferazzjoni tar-residwi spazjali, is-subkomponent SST jagħti kontribut għall-iżgurar ta' aċċess sostenibbli u garantit għall-ispazju u għall-użu tiegħu, bħala għan komuni globali. F'dak il-kuntest, jista' jappoġġa t-tħejjija ta' proġetti Ewropej ta' "tindif" tal-orbita madwar id-dinja.

| (89) | Jenħtieġ li l-prestazzjoni u l-awtonomija tal-kapaċitajiet taħt is-subkomponent SST ikompli jiżviluppa . Għal dak l-għan, jenħtieġ li subkomponent SST iwassal għall-istabbiliment ta' katalogu Ewropew awtonomu tal-oġġetti spazjali, imsejjes fuq id-data min-network ta' sensuri tal-SST. Fejn xieraq, l-Unjoni tista' tikkunsidra li tagħmel parti mid-data tagħha disponibbli għal finijiet kummerċjali, mhux kummerċjali u ta' riċerka. Jenħtieġ ukoll li s-subkomponent SST ikompli jagħti sostenn għat-tħaddim u għall-forniment tas-servizzi tal-SST. Peress li s-servizzi tal-SST huma ffokati fuq l-utenti, jenħtieġ li jkun hemm fis-seħħ mekkaniżmi xierqa għall-ġbir tar-rekwiżiti tal-utenti, inkluż dawk marbuta mas-sigurtà u t-trażmissjoni ta' informazzjoni rilevanti lil u minn istituzzjonijiet pubbliċi biex tittejjeb l-effettività tas-sistema, filwaqt li jiġu rispettati l-politiki ta' sikurezza u sigurtà nazzjonali. |
| --- | --- |

(89)

Jenħtieġ li l-prestazzjoni u l-awtonomija tal-kapaċitajiet taħt is-subkomponent SST ikompli jiżviluppa . Għal dak l-għan, jenħtieġ li subkomponent SST iwassal għall-istabbiliment ta' katalogu Ewropew awtonomu tal-oġġetti spazjali, imsejjes fuq id-data min-network ta' sensuri tal-SST. Fejn xieraq, l-Unjoni tista' tikkunsidra li tagħmel parti mid-data tagħha disponibbli għal finijiet kummerċjali, mhux kummerċjali u ta' riċerka. Jenħtieġ ukoll li s-subkomponent SST ikompli jagħti sostenn għat-tħaddim u għall-forniment tas-servizzi tal-SST. Peress li s-servizzi tal-SST huma ffokati fuq l-utenti, jenħtieġ li jkun hemm fis-seħħ mekkaniżmi xierqa għall-ġbir tar-rekwiżiti tal-utenti, inkluż dawk marbuta mas-sigurtà u t-trażmissjoni ta' informazzjoni rilevanti lil u minn istituzzjonijiet pubbliċi biex tittejjeb l-effettività tas-sistema, filwaqt li jiġu rispettati l-politiki ta' sikurezza u sigurtà nazzjonali.

| (90) | Jenħtieġ li l-forniment tas-servizzi tal-SST ikun ibbażat fuq il-kooperazzjoni bejn l-Unjoni u l-Istati Membri u fuq l-użu tal-għarfien espert u l-assi nazzjonali eżistenti kif ukoll tal-ġejjieni, inklużi dawk żviluppati permezz tal-ESA jew mill-Unjoni. Jenħtieġ li jkun possibbli li jiġi pprovdut sostenn finanzjarju għall-iżvilupp ta' sensuri ġodda tal-SST. Fid-dawl tan-natura sensittiva tal-SST, jenħtieġ li l-kontroll fuq is-sensuri nazzjonali kif ukoll fuq l-operazzjonijiet tagħhom, u fuq il-manutenzjoni, it-tiġdid u l-ipproċessar tad-data li twassal għall-forniment ta' servizzi tal-SST jibqa' f'idejn l-Istati Membri li jipparteċipaw fis-subkomponent SST. |
| --- | --- |

(90)

Jenħtieġ li l-forniment tas-servizzi tal-SST ikun ibbażat fuq il-kooperazzjoni bejn l-Unjoni u l-Istati Membri u fuq l-użu tal-għarfien espert u l-assi nazzjonali eżistenti kif ukoll tal-ġejjieni, inklużi dawk żviluppati permezz tal-ESA jew mill-Unjoni. Jenħtieġ li jkun possibbli li jiġi pprovdut sostenn finanzjarju għall-iżvilupp ta' sensuri ġodda tal-SST. Fid-dawl tan-natura sensittiva tal-SST, jenħtieġ li l-kontroll fuq is-sensuri nazzjonali kif ukoll fuq l-operazzjonijiet tagħhom, u fuq il-manutenzjoni, it-tiġdid u l-ipproċessar tad-data li twassal għall-forniment ta' servizzi tal-SST jibqa' f'idejn l-Istati Membri li jipparteċipaw fis-subkomponent SST.

| (91) | Jenħtieġ li l-Istati Membri bi sjieda jew b'aċċess għall-kapaċitajiet adegwati disponibbli għas-subkomponent SST ikunu jistgħu jipparteċipaw fil-forniment tas-servizzi tal-SST. L-Istati Membri parteċipanti fil-Konsorzju stabbilit skont id-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE jenħtieġ li jitqiesu li għandhom is-sjieda jew l-aċċess għal kapaċitajiet adegwati disponibbli għas-subkomponent SST. L-Istati Membri li jixtiequ jipparteċipaw fil-forniment ta’ servizzi SST jenħtieġ li jippreżentaw proposta konġunta unika u juru konformità ma' elementi ulterjuri marbuta mal-qafas operazzjonali. Jenħtieġ li jiġu stabbiliti regoli xierqa għall-għażla u għall-organizzazzjoni ta' dawk l-Istati Membri . |
| --- | --- |

(91)

Jenħtieġ li l-Istati Membri bi sjieda jew b'aċċess għall-kapaċitajiet adegwati disponibbli għas-subkomponent SST ikunu jistgħu jipparteċipaw fil-forniment tas-servizzi tal-SST. L-Istati Membri parteċipanti fil-Konsorzju stabbilit skont id-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE jenħtieġ li jitqiesu li għandhom is-sjieda jew l-aċċess għal kapaċitajiet adegwati disponibbli għas-subkomponent SST. L-Istati Membri li jixtiequ jipparteċipaw fil-forniment ta’ servizzi SST jenħtieġ li jippreżentaw proposta konġunta unika u juru konformità ma' elementi ulterjuri marbuta mal-qafas operazzjonali. Jenħtieġ li jiġu stabbiliti regoli xierqa għall-għażla u għall-organizzazzjoni ta' dawk l-Istati Membri .

| (92) | Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta' implimentazzjoni lill-Kummissjoni relatati mal-adozzjoni ta l-proċeduri u l-elementi dettaljati għall-istabbiliment tal-parteċipazzjoni tal-Istati Membri fil-forniment ta’ servizzi tal-SST. Fejn ma tkun ġiet mressqa l-ebda proposta konġunta tal-Istati Membri li jixtiequ ,lipparteċupaw fil-forniment ta’ servizzi tal-SST jew meta l-Kummissjoni tqis li tali proposta ma tikkonformax mal-kriterji stabbiliti, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' tniedi t-tieni pass biex tistabbilixxi l-parteċipazzjoni tal-Istati Membri fil-forniment ta’ servizzi tal-SST. Il-proċeduri u l-elementi għal dak it-tieni stadju jenħtieġ li jiddefinixxu l-orbiti li jridu jiġu koperti, u jqisu l-ħtieġa li tiġi mmassimizzata l-parteċipazzjoni tal-Istati Membri fil-forniment tas-servizzi tal-SST. Fejn dawk il-proċeduri u l-elementi jipprevedu l-possibbiltà għall-Kummissjoni li tagħżel diversi proposti biex tkopri l-orbiti kollha, jenħtieġ li jiġu pprovduti wkoll mekkaniżmi ta' koordinazzjoni xierqa bejn il-gruppi tal-Istati Membri u soluzzjoni effiċjenti li tkopri s-servizzi kollha tal-SST. Dawk is-setgħat jenħtieġ li jiġu eħerċitati g’konformita mar-Regolament (UE) Nru 182.2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (32) |
| --- | --- |

(92)

Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta' implimentazzjoni lill-Kummissjoni relatati mal-adozzjoni ta l-proċeduri u l-elementi dettaljati għall-istabbiliment tal-parteċipazzjoni tal-Istati Membri fil-forniment ta’ servizzi tal-SST. Fejn ma tkun ġiet mressqa l-ebda proposta konġunta tal-Istati Membri li jixtiequ ,lipparteċupaw fil-forniment ta’ servizzi tal-SST jew meta l-Kummissjoni tqis li tali proposta ma tikkonformax mal-kriterji stabbiliti, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' tniedi t-tieni pass biex tistabbilixxi l-parteċipazzjoni tal-Istati Membri fil-forniment ta’ servizzi tal-SST. Il-proċeduri u l-elementi għal dak it-tieni stadju jenħtieġ li jiddefinixxu l-orbiti li jridu jiġu koperti, u jqisu l-ħtieġa li tiġi mmassimizzata l-parteċipazzjoni tal-Istati Membri fil-forniment tas-servizzi tal-SST. Fejn dawk il-proċeduri u l-elementi jipprevedu l-possibbiltà għall-Kummissjoni li tagħżel diversi proposti biex tkopri l-orbiti kollha, jenħtieġ li jiġu pprovduti wkoll mekkaniżmi ta' koordinazzjoni xierqa bejn il-gruppi tal-Istati Membri u soluzzjoni effiċjenti li tkopri s-servizzi kollha tal-SST. Dawk is-setgħat jenħtieġ li jiġu eħerċitati g’konformita mar-Regolament (UE) Nru 182.2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (32)

| (93) | Ladarba s-subkomponent tal-SST jiġi stabbilit, jenħtieġ li jirrispetta l-prinċipji tal-kumplementarjetà tal-attivitajiet u tal-kontinwità tas-servizzi tal-SST ta' kwalità għolja ffokati fuq l-utenti, u jkun ibbażat fuq l-aqwa għarfien espert. Għalhekk, jenħtieġ li s-subkomponent tal-SST jevita d-duplikazzjoni bla bżonn. Il-kapaċitajiet żejda jenħtieġ li jiżguraw il-kontinwità, il-kwalità u r-robustezza tas-servizzi tal-SST. L-attivitajiet tat-Timijiet ta' Esperti jenħtieġ li jgħinu biex jiġu evitati tali duplikazzjonijiet bla bżonn. |
| --- | --- |

(93)

Ladarba s-subkomponent tal-SST jiġi stabbilit, jenħtieġ li jirrispetta l-prinċipji tal-kumplementarjetà tal-attivitajiet u tal-kontinwità tas-servizzi tal-SST ta' kwalità għolja ffokati fuq l-utenti, u jkun ibbażat fuq l-aqwa għarfien espert. Għalhekk, jenħtieġ li s-subkomponent tal-SST jevita d-duplikazzjoni bla bżonn. Il-kapaċitajiet żejda jenħtieġ li jiżguraw il-kontinwità, il-kwalità u r-robustezza tas-servizzi tal-SST. L-attivitajiet tat-Timijiet ta' Esperti jenħtieġ li jgħinu biex jiġu evitati tali duplikazzjonijiet bla bżonn.

| (94) | Barra minn hekk, jenħtieġ li s-subkomponent tal-SST jiffaċilita l-miżuri ta' mitigazzjoni eżistenti, bħal pereżempju l-Linji Gwida dwar il-Mitigazzjoni tat-Tifrik Spazjali COPUOS u l-Linji Gwida għas-Sostenibbiltà fit-Tul tal-Attivitajiet Spazjali lil Hinn mill-Atmosfera, jew inizjattivi oħra, sabiex jiġu żgurati s-sikurezza, is-sigurtà u s-sostenibbiltà tal-attivitajiet spazjali lil hinn mill-atmosfera. Bil-ħsieb li jitnaqqsu r-riskji ta' kolliżjoni, is-subkomponent tal-SST jista' wkoll ifittex sinerġiji ma' inizjattivi ta' tneħħija attiva u ma' miżuri ta' passivazzjoni tar-residwi spazjali. Jenħtieġ li s-subkomponent tal-SST jagħti kontribut għall-iżgurar tal-użu u tal-esplorazzjoni tal-ispazju b'mod paċifiku lil hinn mill-atmosfera. Iż-żieda ta' attivitajiet spazjali jaf ikollha implikazzjoni fuq l-inizjattivi internazzjonali fil-qasam tal-ġestjoni tat-traffiku spazjali. Jenħtieġ li l-Unjoni timmonitorja dawk l-iżviluppi u tista' tqishom fil-kuntest tar-rieżami ta' nofs it-terminu tal-qafas finanzjarju pluriennali attwali. |
| --- | --- |

(94)

Barra minn hekk, jenħtieġ li s-subkomponent tal-SST jiffaċilita l-miżuri ta' mitigazzjoni eżistenti, bħal pereżempju l-Linji Gwida dwar il-Mitigazzjoni tat-Tifrik Spazjali COPUOS u l-Linji Gwida għas-Sostenibbiltà fit-Tul tal-Attivitajiet Spazjali lil Hinn mill-Atmosfera, jew inizjattivi oħra, sabiex jiġu żgurati s-sikurezza, is-sigurtà u s-sostenibbiltà tal-attivitajiet spazjali lil hinn mill-atmosfera. Bil-ħsieb li jitnaqqsu r-riskji ta' kolliżjoni, is-subkomponent tal-SST jista' wkoll ifittex sinerġiji ma' inizjattivi ta' tneħħija attiva u ma' miżuri ta' passivazzjoni tar-residwi spazjali. Jenħtieġ li s-subkomponent tal-SST jagħti kontribut għall-iżgurar tal-użu u tal-esplorazzjoni tal-ispazju b'mod paċifiku lil hinn mill-atmosfera. Iż-żieda ta' attivitajiet spazjali jaf ikollha implikazzjoni fuq l-inizjattivi internazzjonali fil-qasam tal-ġestjoni tat-traffiku spazjali. Jenħtieġ li l-Unjoni timmonitorja dawk l-iżviluppi u tista' tqishom fil-kuntest tar-rieżami ta' nofs it-terminu tal-qafas finanzjarju pluriennali attwali.

| (95) | Jenħtieġ li l-attivitajiet taħt is-subkomponent tal-SST, SWE u NEO jikkunsidraw il-kooperazzjoni mas-sħab internazzjonali, b'mod partikolari l-Istati Uniti, l-organizzazzjonijiet internazzjonali u partijiet terzi oħra, partikolarment għall-evitar tal-kolliżjonijiet fl-ispazju, għall-prevenzjoni tal-proliferazzjoni tar-residwi spazjali u għat-titjib tal-istat ta' tħejjija għall-effetti tal-avvenimenti estremi meteoroloġiċi spazjali u tal-NEO. |
| --- | --- |

(95)

Jenħtieġ li l-attivitajiet taħt is-subkomponent tal-SST, SWE u NEO jikkunsidraw il-kooperazzjoni mas-sħab internazzjonali, b'mod partikolari l-Istati Uniti, l-organizzazzjonijiet internazzjonali u partijiet terzi oħra, partikolarment għall-evitar tal-kolliżjonijiet fl-ispazju, għall-prevenzjoni tal-proliferazzjoni tar-residwi spazjali u għat-titjib tal-istat ta' tħejjija għall-effetti tal-avvenimenti estremi meteoroloġiċi spazjali u tal-NEO.

| (96) | Il-Kumitat tas-Sigurtà tal-Kunsill irrakkomanda l-ħolqien ta' struttura għall-ġestjoni tar-riskji sabiex jiġi żgurat li l-problemi marbuta mas-sigurtà tad-data jitqiesu kif suppost fl-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE. Għal dak l-għan u filwaqt li titqies il-ħidma li diġà tkun saret, jenħtieġ li l-istrutturi u l-proċeduri xierqa għall-ġestjoni tar-riskji jiġu stabbiliti mill-Istati Membri li jipparteċipaw fis-subkomponent tal-SST. |
| --- | --- |

(96)

Il-Kumitat tas-Sigurtà tal-Kunsill irrakkomanda l-ħolqien ta' struttura għall-ġestjoni tar-riskji sabiex jiġi żgurat li l-problemi marbuta mas-sigurtà tad-data jitqiesu kif suppost fl-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE. Għal dak l-għan u filwaqt li titqies il-ħidma li diġà tkun saret, jenħtieġ li l-istrutturi u l-proċeduri xierqa għall-ġestjoni tar-riskji jiġu stabbiliti mill-Istati Membri li jipparteċipaw fis-subkomponent tal-SST.

| (97) | L-avvenimenti estremi u maġġuri meteoroloġiċi spazjali (SWE) jistgħu jheddu s-sikurezza taċ-ċittadini u jfixklu l-operazzjonijiet tal-infrastruttura spazjali u ta' fuq l-art. Għalhekk, jenħtieġ li jiġi stabbilit subkomponenSWE bħala parti mill-Programm bil-għan li jiġu vvalutati r-riskji meteoroloġiċi spazjali u l-ħtiġijiet korrispondenti tal-utenti, titqajjem kuxjenza dwar ir-riskji meteoroloġiċi spazjali, jiġi żgurat il-forniment tas-servizzi meteoroloġiċi spazjali ffokati fuq l-utenti, u jittejbu l-kapaċitajiet tal-Istati Membri li jipprovdu SWE. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħti prijorità lil dawk is-setturi li jridu jiġu pprovduti b'servizzi operazzjonali meteoroloġiċi spazjali filwaqt li jitqiesu l-ħtiġijiet tal-utenti, ir-riskji u l-istat ta' tħejjija teknoloġika. Fit-tul, jistgħu jiġu indirizzati l-ħtiġijiet ta' setturi oħra. Il-forniment ta' servizzi fil-livell tal-Unjoni skont il-ħtiġijiet tal-utenti jkun jirrikjedi attivitajiet ta' riċerka u ta' żvilupp immirati, ikkoordinati u kontinwi biex jagħtu sostenn għall-evoluzzjoni tas-SWE. Jenħtieġ li l-forniment ta' SWE jissejjes fuq il-kapaċitajiet eżistenti nazzjonali u tal-Unjoni u jippermetti l-parteċipazzjoni wiesgħa tal-Istati Membri, tal-organizzazzjonijiet Ewropej u internazzjonali u l-involviment tas-settur privat. |
| --- | --- |

(97)

L-avvenimenti estremi u maġġuri meteoroloġiċi spazjali (SWE) jistgħu jheddu s-sikurezza taċ-ċittadini u jfixklu l-operazzjonijiet tal-infrastruttura spazjali u ta' fuq l-art. Għalhekk, jenħtieġ li jiġi stabbilit subkomponenSWE bħala parti mill-Programm bil-għan li jiġu vvalutati r-riskji meteoroloġiċi spazjali u l-ħtiġijiet korrispondenti tal-utenti, titqajjem kuxjenza dwar ir-riskji meteoroloġiċi spazjali, jiġi żgurat il-forniment tas-servizzi meteoroloġiċi spazjali ffokati fuq l-utenti, u jittejbu l-kapaċitajiet tal-Istati Membri li jipprovdu SWE. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħti prijorità lil dawk is-setturi li jridu jiġu pprovduti b'servizzi operazzjonali meteoroloġiċi spazjali filwaqt li jitqiesu l-ħtiġijiet tal-utenti, ir-riskji u l-istat ta' tħejjija teknoloġika. Fit-tul, jistgħu jiġu indirizzati l-ħtiġijiet ta' setturi oħra. Il-forniment ta' servizzi fil-livell tal-Unjoni skont il-ħtiġijiet tal-utenti jkun jirrikjedi attivitajiet ta' riċerka u ta' żvilupp immirati, ikkoordinati u kontinwi biex jagħtu sostenn għall-evoluzzjoni tas-SWE. Jenħtieġ li l-forniment ta' SWE jissejjes fuq il-kapaċitajiet eżistenti nazzjonali u tal-Unjoni u jippermetti l-parteċipazzjoni wiesgħa tal-Istati Membri, tal-organizzazzjonijiet Ewropej u internazzjonali u l-involviment tas-settur privat.

| (98) | Il-White Paper tal-Kummissjoni tal-1 ta’ Marzu 2017 dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa, id-Dikjarazzjoni ta' Ruma tal-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern ta' 27 Stat Membru tal-UE tal-25 ta’ Marzu 2017 u diversi riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew, ifakkru li l-Unjoni għandha rwol maġġuri x'taqdi biex tiżgura Ewropa sikura, sigura u reżiljenti li tkun kapaċi tindirizza sfidi bħall-kunflitti reġjonali, it-terroriżmu, it-theddidiet ċibernetiċi, u ż-żieda fil-pressjonijiet migratorji. L-aċċess sigur u ggarantit għall-komunikazzjoni bis-satellita huwa għodda indispensabbli għall-atturi tas-sigurtà, u l-akkomunament u l-kondiviżjoni ta' dik ir-riżorsa ewlenija tas-sigurtà fil-livell tal-Unjoni jsaħħaħ l-Unjoni li tipproteġi liċ-ċittadini tagħha. |
| --- | --- |

(98)

Il-White Paper tal-Kummissjoni tal-1 ta’ Marzu 2017 dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa, id-Dikjarazzjoni ta' Ruma tal-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern ta' 27 Stat Membru tal-UE tal-25 ta’ Marzu 2017 u diversi riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew, ifakkru li l-Unjoni għandha rwol maġġuri x'taqdi biex tiżgura Ewropa sikura, sigura u reżiljenti li tkun kapaċi tindirizza sfidi bħall-kunflitti reġjonali, it-terroriżmu, it-theddidiet ċibernetiċi, u ż-żieda fil-pressjonijiet migratorji. L-aċċess sigur u ggarantit għall-komunikazzjoni bis-satellita huwa għodda indispensabbli għall-atturi tas-sigurtà, u l-akkomunament u l-kondiviżjoni ta' dik ir-riżorsa ewlenija tas-sigurtà fil-livell tal-Unjoni jsaħħaħ l-Unjoni li tipproteġi liċ-ċittadini tagħha.

| (99) | Il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tad-19 u l-20 ta Diċembru 2013 laqgħu t-tħejjijiet għall-ġenerazzjoni li jmiss ta' Komunikazzjoni Governattiva bis-Satellita (GOVSATCOM) permezz ta' kooperazzjoni mill-qrib bejn l-Istati Membri, il-Kummissjoni u l-ESA. GOVSATCOM ġiet identifikata wkoll bħala wieħed mill-elementi tal-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea ta' Ġunju 2016. Jenħtieġ li GOVSATCOM tagħti kontribut għar-rispons tal-UE għat-Theddidiet Ibridi u tipprovdi sostenn għall-Istrateġija tas-Sigurtà Marittima tal-UE u għall-politika tal-UE dwar l-Artiku. |
| --- | --- |

(99)

Il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tad-19 u l-20 ta Diċembru 2013 laqgħu t-tħejjijiet għall-ġenerazzjoni li jmiss ta' Komunikazzjoni Governattiva bis-Satellita (GOVSATCOM) permezz ta' kooperazzjoni mill-qrib bejn l-Istati Membri, il-Kummissjoni u l-ESA. GOVSATCOM ġiet identifikata wkoll bħala wieħed mill-elementi tal-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea ta' Ġunju 2016. Jenħtieġ li GOVSATCOM tagħti kontribut għar-rispons tal-UE għat-Theddidiet Ibridi u tipprovdi sostenn għall-Istrateġija tas-Sigurtà Marittima tal-UE u għall-politika tal-UE dwar l-Artiku.

| (100) | GOVSATCOM hija programm iffokat fuq l-utenti, b'dimensjoni ta' sigurtà qawwija. Il-każijiet tal-użu tal-GOVSATCOM jenħtieġ li jkunu jistgħu jiġu analizzati mill-atturi rilevanti għal tliet familji prinċipali: il-ġestjoni tar-riskju, li tista' tinkludi missjonijiet u operazzjonijiet ċivili u militari ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni, diżastri naturali u kkawżati mill-bniedem, kriżijiet umanitarji, u emerġenzi marittimi; is-sorveljanza, li tista' tinkludi s-sorveljanza tal-fruntieri, is-sorveljanza ta' qabel il-fruntieri, is-sorveljanza tal-fruntieri fil-baħar, is-sorveljanza marittima u s-sorveljanza tat-traffikar illegali; u l-infrastrutturi ewlenin, li jistgħu jinkludu n-netwerk diplomatiku, il-komunikazzjoni tal-pulizija, l-infrastruttura diġitali bħaċ- ċentri tad-data, servers, l-infrastrutturi kritiċi bħall-enerġija, it-trasport u l-ilqugħ tal-ilma, bħal digi, u l-infrastrutturi spazjali. |
| --- | --- |

(100)

GOVSATCOM hija programm iffokat fuq l-utenti, b'dimensjoni ta' sigurtà qawwija. Il-każijiet tal-użu tal-GOVSATCOM jenħtieġ li jkunu jistgħu jiġu analizzati mill-atturi rilevanti għal tliet familji prinċipali: il-ġestjoni tar-riskju, li tista' tinkludi missjonijiet u operazzjonijiet ċivili u militari ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni, diżastri naturali u kkawżati mill-bniedem, kriżijiet umanitarji, u emerġenzi marittimi; is-sorveljanza, li tista' tinkludi s-sorveljanza tal-fruntieri, is-sorveljanza ta' qabel il-fruntieri, is-sorveljanza tal-fruntieri fil-baħar, is-sorveljanza marittima u s-sorveljanza tat-traffikar illegali; u l-infrastrutturi ewlenin, li jistgħu jinkludu n-netwerk diplomatiku, il-komunikazzjoni tal-pulizija, l-infrastruttura diġitali bħaċ- ċentri tad-data, servers, l-infrastrutturi kritiċi bħall-enerġija, it-trasport u l-ilqugħ tal-ilma, bħal digi, u l-infrastrutturi spazjali.

| (101) | Il-kapaċità u s-servizzi ta' GOVSATCOM jenħtieġ li jintużaw f'missjonijiet u f'operazzjonijiet kritiċi għas-sigurtà u s-sikurezza mill-atturi tal-Unjoni u tal-Istati Membri. Għalhekk huwa meħtieġ livell xieraq ta' nondipendenza minn partijiet terzi (pajjiżi terzi u entitajiet minn pajjiżi terzi), li jkopri l-elementi kollha ta' GOVSATCOM, bħalma huma t-teknoloġiji tal-ispazju u tal-art fil-livell tal-komponent, tas-sottosistema u tas-sistema, l-industriji tal-manifattura, is-sidien u l-operaturi tas-sistemi spazjali, u l-post fiżiku tal-komponenti tas-sistema tal-art. |
| --- | --- |

(101)

Il-kapaċità u s-servizzi ta' GOVSATCOM jenħtieġ li jintużaw f'missjonijiet u f'operazzjonijiet kritiċi għas-sigurtà u s-sikurezza mill-atturi tal-Unjoni u tal-Istati Membri. Għalhekk huwa meħtieġ livell xieraq ta' nondipendenza minn partijiet terzi (pajjiżi terzi u entitajiet minn pajjiżi terzi), li jkopri l-elementi kollha ta' GOVSATCOM, bħalma huma t-teknoloġiji tal-ispazju u tal-art fil-livell tal-komponent, tas-sottosistema u tas-sistema, l-industriji tal-manifattura, is-sidien u l-operaturi tas-sistemi spazjali, u l-post fiżiku tal-komponenti tas-sistema tal-art.

| (102) | Il-komunikazzjoni bis-satellita mhijiex riżorsa infinita u hija limitata mill-kapaċità satellitari, mill-frekwenza u mill-kopertura ġeografika. Għalhekk, sabiex tkun kosteffettiva u tieħu vantaġġ mill-ekonomiji ta' skala, hemm bżonn li GOVSATCOM tottimizza l-konkordanza bejn id-domanda mill-utenti ta’ GOVSATCOM, u l-provvista skont il-kuntratti għall-kapaċitajiet u għas-servizzi ta’ GOVSATCOM. Billi kemm id-domanda u kemm il-provvista potenzjali jinbidlu biż-żmien, jeħtieġ li jkun hemm monitoraġġ kostanti u flessibbiltà sabiex jiġu aġġustati s-servizzi ta' GOVSATCOM. |
| --- | --- |

(102)

Il-komunikazzjoni bis-satellita mhijiex riżorsa infinita u hija limitata mill-kapaċità satellitari, mill-frekwenza u mill-kopertura ġeografika. Għalhekk, sabiex tkun kosteffettiva u tieħu vantaġġ mill-ekonomiji ta' skala, hemm bżonn li GOVSATCOM tottimizza l-konkordanza bejn id-domanda mill-utenti ta’ GOVSATCOM, u l-provvista skont il-kuntratti għall-kapaċitajiet u għas-servizzi ta’ GOVSATCOM. Billi kemm id-domanda u kemm il-provvista potenzjali jinbidlu biż-żmien, jeħtieġ li jkun hemm monitoraġġ kostanti u flessibbiltà sabiex jiġu aġġustati s-servizzi ta' GOVSATCOM.

| (103) | Ir-rekwiżiti operazzjonali jenħtieġ li jkunu bbażati fuq l-analiżi tal-każijiet tal-użu. Minn dawk ir-rekwiżiti operazzjonali, flimkien mar-rekwiżiti tas-sigurtà, jenħtieġ li jiġi żviluppat il-portafoll tas-servizzi. Il-portafoll tas-servizzi jenħtieġ li jistabbilixxi l-bażi applikabbli għas-servizzi ta' GOVSATCOM.. Sabiex tinżamm l-aqwa konkordanza possibbli bejn id-domanda u s-servizzi pprovduti, jenħtieġ li l-portafoll tas-servizzi għas-servizzi ta’ GOVSATCOM ikun jista’ jiġi aġġornat regolarment. |
| --- | --- |

(103)

Ir-rekwiżiti operazzjonali jenħtieġ li jkunu bbażati fuq l-analiżi tal-każijiet tal-użu. Minn dawk ir-rekwiżiti operazzjonali, flimkien mar-rekwiżiti tas-sigurtà, jenħtieġ li jiġi żviluppat il-portafoll tas-servizzi. Il-portafoll tas-servizzi jenħtieġ li jistabbilixxi l-bażi applikabbli għas-servizzi ta' GOVSATCOM.. Sabiex tinżamm l-aqwa konkordanza possibbli bejn id-domanda u s-servizzi pprovduti, jenħtieġ li l-portafoll tas-servizzi għas-servizzi ta’ GOVSATCOM ikun jista’ jiġi aġġornat regolarment.

| (104) | Fl-ewwel fażi ta' GOVSATCOM (bejn wieħed u ieħor sal-2025), tintuża l-kapaċità eżistenti. F'dak il-kuntest, il-Kummissjoni jenħtieġ li takkwista kapaċitajiet ta' GOVSATCOM mill-Istati Membri b'sistemi nazzjonali u kapaċitajiet spazjali u minn komunikazzjoni bis-satellita kummerċjali jew mill-fornituri tas-servizzi, filwaqt li jitqiesu l-interessi essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni. F'dik l-ewwel fażi, is-servizzi ta’ GOVSATCOM jiġu introdotti b'approċċ gradwali. Jekk matul l-ewwel fażi, analiżi dettaljata tal-provvista u tad-domanda fil-ġejjieni tiżvela li dan l-approċċ ma jkunx biżżejjed biex ikopri d-domanda li tkun qed tevolvi, jenħtieġ li jkun possibbli li tittieħed deċiżjoni li nimxu għat-tieni fażi u jiġu żviluppati infrastrutturi jew kapaċitajiet spazjali addizzjonali apposta permezz ta' sħubija pubblika-privata waħda jew iktar, eż. mal-operaturi satellitari tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(104)

Fl-ewwel fażi ta' GOVSATCOM (bejn wieħed u ieħor sal-2025), tintuża l-kapaċità eżistenti. F'dak il-kuntest, il-Kummissjoni jenħtieġ li takkwista kapaċitajiet ta' GOVSATCOM mill-Istati Membri b'sistemi nazzjonali u kapaċitajiet spazjali u minn komunikazzjoni bis-satellita kummerċjali jew mill-fornituri tas-servizzi, filwaqt li jitqiesu l-interessi essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni. F'dik l-ewwel fażi, is-servizzi ta’ GOVSATCOM jiġu introdotti b'approċċ gradwali. Jekk matul l-ewwel fażi, analiżi dettaljata tal-provvista u tad-domanda fil-ġejjieni tiżvela li dan l-approċċ ma jkunx biżżejjed biex ikopri d-domanda li tkun qed tevolvi, jenħtieġ li jkun possibbli li tittieħed deċiżjoni li nimxu għat-tieni fażi u jiġu żviluppati infrastrutturi jew kapaċitajiet spazjali addizzjonali apposta permezz ta' sħubija pubblika-privata waħda jew iktar, eż. mal-operaturi satellitari tal-Unjoni.

| (105) | Sabiex jiġu ottimizzati r-riżorsi disponibbli ta' komunikazzjoni bis-satellita, sabiex jiġi ggarantit l-aċċess f'sitwazzjonijiet mhux prevedibbli, bħad-diżastri naturali, sabiex tiġi żgurata l-effiċjenza operazzjonali u sabiex jiġu żgurati ħinijiet qosra ta' pproċessar, hu meħtieġ is-segment tal-art neċessarju. bħal Ċentri ta’ GOVSATCOM u elementi oħra potenzjali tal-art. Jenħtieġ li dan jiġi disinjat abbażi tar-rekwiżiti operazzjonali u tas-sigurtà. Sabiex jittaffew ir-riskji, Ċentru ta’ GOVSATCOM jista' jikkonsisti minn diversi siti fiżiċi. Jaf ikunu meħtieġa elementi oħra tas-segment tal-art, bħal pereżempju stazzjonijiet ta' ankraġġ. |
| --- | --- |

(105)

Sabiex jiġu ottimizzati r-riżorsi disponibbli ta' komunikazzjoni bis-satellita, sabiex jiġi ggarantit l-aċċess f'sitwazzjonijiet mhux prevedibbli, bħad-diżastri naturali, sabiex tiġi żgurata l-effiċjenza operazzjonali u sabiex jiġu żgurati ħinijiet qosra ta' pproċessar, hu meħtieġ is-segment tal-art neċessarju. bħal Ċentri ta’ GOVSATCOM u elementi oħra potenzjali tal-art. Jenħtieġ li dan jiġi disinjat abbażi tar-rekwiżiti operazzjonali u tas-sigurtà. Sabiex jittaffew ir-riskji, Ċentru ta’ GOVSATCOM jista' jikkonsisti minn diversi siti fiżiċi. Jaf ikunu meħtieġa elementi oħra tas-segment tal-art, bħal pereżempju stazzjonijiet ta' ankraġġ.

| (106) | Għall-utenti tal-komunikazzjoni bis-satellita, it-tagħmir tal-utenti huwa l-iktar interfaċċa operazzjonali importanti. L-approċċ għall-GOVSATCOM jenħtieġ li jagħmilha possibbli għall-biċċa l-kbira tal-utenti li jkomplu jużaw it-tagħmir eżistenti tagħhom għas-servizzi ta' GOVSATCOM. |
| --- | --- |

(106)

Għall-utenti tal-komunikazzjoni bis-satellita, it-tagħmir tal-utenti huwa l-iktar interfaċċa operazzjonali importanti. L-approċċ għall-GOVSATCOM jenħtieġ li jagħmilha possibbli għall-biċċa l-kbira tal-utenti li jkomplu jużaw it-tagħmir eżistenti tagħhom għas-servizzi ta' GOVSATCOM.

| (107) | Fl-interess tal-effiċjenza operazzjonali, l-utenti indikaw li huwa importanti li wieħed jimmira għall-interoperabbiltà tat-tagħmir tal-utenti, u għal tagħmir tal-utenti li jkun jista' juża sistemi satellitari differenti. F'dan il-qasam jaf ikunu meħtieġa r-riċerka u l-iżvilupp. |
| --- | --- |

(107)

Fl-interess tal-effiċjenza operazzjonali, l-utenti indikaw li huwa importanti li wieħed jimmira għall-interoperabbiltà tat-tagħmir tal-utenti, u għal tagħmir tal-utenti li jkun jista' juża sistemi satellitari differenti. F'dan il-qasam jaf ikunu meħtieġa r-riċerka u l-iżvilupp.

| (108) | Fil-livell ta' implimentazzjoni, jenħtieġ li l-kompiti u r-responsabbiltajiet jiġu ddistribwiti fost l-entitajiet speċjalizzati, bħall-EDA, is-SEAE, l-ESA, l-Aġenzija, u aġenziji oħra tal-Unjoni, b'tali mod li jiġi żgurat li dawn jallinjaw mar-rwol prinċipali tagħhom, speċjalment għal aspetti marbuta mal-utenti. |
| --- | --- |

(108)

Fil-livell ta' implimentazzjoni, jenħtieġ li l-kompiti u r-responsabbiltajiet jiġu ddistribwiti fost l-entitajiet speċjalizzati, bħall-EDA, is-SEAE, l-ESA, l-Aġenzija, u aġenziji oħra tal-Unjoni, b'tali mod li jiġi żgurat li dawn jallinjaw mar-rwol prinċipali tagħhom, speċjalment għal aspetti marbuta mal-utenti.

| (109) | L-awtorità kompetenti ta' GOVSATCOM għandha r-rwol importanti f’termini ta’ monitoraġġ jekk l-utenti, u entitajiet nazzjonali oħra li jaqdu rwol f'GOVSATCOM, jikkonformaw mar-regoli dwar il-kondiviżjoni u l-prijoritizzazzjoni u mal-proċeduri tas-sigurtà kif stabbiliti fir-rekwiżiti tas-sigurtà. Stat Membru li ma jkunx ħatar awtorità kompetenti ta' GOVSATCOM, jenħtieġ li xorta waħda jaħtar punt ta' kuntatt għall-ġestjoni ta' kwalunkwe tħarbit li jiġi identifikat li jaffettwa lil GOVSATCOM. |
| --- | --- |

(109)

L-awtorità kompetenti ta' GOVSATCOM għandha r-rwol importanti f’termini ta’ monitoraġġ jekk l-utenti, u entitajiet nazzjonali oħra li jaqdu rwol f'GOVSATCOM, jikkonformaw mar-regoli dwar il-kondiviżjoni u l-prijoritizzazzjoni u mal-proċeduri tas-sigurtà kif stabbiliti fir-rekwiżiti tas-sigurtà. Stat Membru li ma jkunx ħatar awtorità kompetenti ta' GOVSATCOM, jenħtieġ li xorta waħda jaħtar punt ta' kuntatt għall-ġestjoni ta' kwalunkwe tħarbit li jiġi identifikat li jaffettwa lil GOVSATCOM.

| (110) | L-Istati Membri, il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE jenħtieġ li jkunu jistgħu jsiru parteċipanti ta' GOVSATCOM, sakemm dawn jagħżlu li jawtorizzaw lill-utenti ta' GOVSATCOM jew li jipprovdu kapaċitajiet, siti jew faċilitajiet. Meta wieħed iqis li hija l-għażla ta' Stat Membru li jiddeċiedi jekk jawtorizzax l-utenti ta' GOVSATCOM jew jipprovdix kapaċitajiet, siti jew faċilitajiet, l-Istati Membri ma jistgħux jiġu obbligati li jsiru parteċipanti ta' GOVSATCOM jew li jospitaw infrastruttura ta' GOVSATCOM. Għalhekk, il-komponent ta' GOVSATCOM ikun mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-Istati Membri li ma jipparteċipawx f'GOVSATCOM, inkluż b'konformità mal-liġi nazzjonali jew mar-rekwiżiti kostituzzjonali tagħhom fir-rigward ta' politiki li jikkonċernaw in-nuqqas ta' allinjament u n-nonparteċipazzjoni f'alleanzi militari. |
| --- | --- |

(110)

L-Istati Membri, il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE jenħtieġ li jkunu jistgħu jsiru parteċipanti ta' GOVSATCOM, sakemm dawn jagħżlu li jawtorizzaw lill-utenti ta' GOVSATCOM jew li jipprovdu kapaċitajiet, siti jew faċilitajiet. Meta wieħed iqis li hija l-għażla ta' Stat Membru li jiddeċiedi jekk jawtorizzax l-utenti ta' GOVSATCOM jew jipprovdix kapaċitajiet, siti jew faċilitajiet, l-Istati Membri ma jistgħux jiġu obbligati li jsiru parteċipanti ta' GOVSATCOM jew li jospitaw infrastruttura ta' GOVSATCOM. Għalhekk, il-komponent ta' GOVSATCOM ikun mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-Istati Membri li ma jipparteċipawx f'GOVSATCOM, inkluż b'konformità mal-liġi nazzjonali jew mar-rekwiżiti kostituzzjonali tagħhom fir-rigward ta' politiki li jikkonċernaw in-nuqqas ta' allinjament u n-nonparteċipazzjoni f'alleanzi militari.

| (111) | Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li jiġu kkonferiti lill-Kummissjoni setgħat ta' implimentazzjoni relatati mal-adozzjoni tar-rekwiżiti operazzjonali għal servizzi ta' GOVSATCOM u tal-portafoll tas-servizzi għas-servizzi ta’ GOVSATCOM.Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati b'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011. |
| --- | --- |

(111)

Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li jiġu kkonferiti lill-Kummissjoni setgħat ta' implimentazzjoni relatati mal-adozzjoni tar-rekwiżiti operazzjonali għal servizzi ta' GOVSATCOM u tal-portafoll tas-servizzi għas-servizzi ta’ GOVSATCOM.Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati b'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

| (112) | Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li jiġu kkonferiti lill-Kummissjoni setgħat ta' implimentazzjoni relatati mal-adozzjoni tar-regoli dettaljati dwar il-kondiviżjoni u l-prijoritizzazzjoni għall-użu ta' kapaċitajiet akkomunati ta' komunikazzjoni bis-satellita ta' GOVSATCOM. Meta tiddefinixxi r-regoli dettaljati dwar kondiviżjoni u prijoritizzazzjoni, il-Kummissjoni jenħtieġ li tqis ir-rekwiżiti operazzjonali u tas-sigurtà kif ukoll analiżi tar-riskji u tad-domanda mistennija mill-parteċipanti ta' GOVSATCOM. Għalkemm is-servizzi ta' GOVSATCOM jenħtieġ li fil-prinċipju jiġu pprovduti bla ħlas lill-utenti ta' GOVSATCOM, jekk dik l-analiżi tikkonkludi li hemm nuqqas ta' kapaċitajiet u sabiex tiġi evitata distorsjoni tas-suq, tista' tiġi żviluppata politika tal-ipprezzar bħala parti minn dawk ir-regoli dettaljati dwar il-kondiviżjoni u l-prijoritizzazzjoni. Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati b'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011. |
| --- | --- |

(112)

Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li jiġu kkonferiti lill-Kummissjoni setgħat ta' implimentazzjoni relatati mal-adozzjoni tar-regoli dettaljati dwar il-kondiviżjoni u l-prijoritizzazzjoni għall-użu ta' kapaċitajiet akkomunati ta' komunikazzjoni bis-satellita ta' GOVSATCOM. Meta tiddefinixxi r-regoli dettaljati dwar kondiviżjoni u prijoritizzazzjoni, il-Kummissjoni jenħtieġ li tqis ir-rekwiżiti operazzjonali u tas-sigurtà kif ukoll analiżi tar-riskji u tad-domanda mistennija mill-parteċipanti ta' GOVSATCOM. Għalkemm is-servizzi ta' GOVSATCOM jenħtieġ li fil-prinċipju jiġu pprovduti bla ħlas lill-utenti ta' GOVSATCOM, jekk dik l-analiżi tikkonkludi li hemm nuqqas ta' kapaċitajiet u sabiex tiġi evitata distorsjoni tas-suq, tista' tiġi żviluppata politika tal-ipprezzar bħala parti minn dawk ir-regoli dettaljati dwar il-kondiviżjoni u l-prijoritizzazzjoni. Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati b'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

| (113) | Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li jiġu kkonferiti lill-Kummissjoni setgħat ta' implimentazzjoni relatati mal-post fejn tkun tinsab l-infrastruttura tas-segment tal-art għal GOVSATCOM. Għall-għażla ta’ tali postijiet, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista’ tqis ir-rekwiżiti operazzjonali u tas-sigurtà, kif ukoll l-infrastruttura eżistenti. Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011. |
| --- | --- |

(113)

Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li jiġu kkonferiti lill-Kummissjoni setgħat ta' implimentazzjoni relatati mal-post fejn tkun tinsab l-infrastruttura tas-segment tal-art għal GOVSATCOM. Għall-għażla ta’ tali postijiet, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista’ tqis ir-rekwiżiti operazzjonali u tas-sigurtà, kif ukoll l-infrastruttura eżistenti. Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

| (114) | Ir-Regolament (UE) Nru 912/2010 stabbilixxa Aġenzija tal-Unjoni, imsejħa l-Aġenzija tal-GNSS Ewropea, sabiex tiġġestixxi ċerti aspetti tal-programmi tan-navigazzjoni bis-satellita Galileo u EGNOS. Dan ir-Regolament jinkariga lill-Aġenzija tal-GNSS Ewropea kompiti ġodda, speċjalment l-akkreditazzjoni tas-sigurtà, mhux biss fir-rigward ta' Galileo u ta' EGNOS iżda wkoll fir-rigward ta’ komponenti oħra tal-Programm. Għalhekk, jenħtieġ li l-isem, il-kompiti u l-aspetti organizzattivi tal-Aġenzija tal-GNSS Ewropea jiġu adattati skont dan. |
| --- | --- |

(114)

Ir-Regolament (UE) Nru 912/2010 stabbilixxa Aġenzija tal-Unjoni, imsejħa l-Aġenzija tal-GNSS Ewropea, sabiex tiġġestixxi ċerti aspetti tal-programmi tan-navigazzjoni bis-satellita Galileo u EGNOS. Dan ir-Regolament jinkariga lill-Aġenzija tal-GNSS Ewropea kompiti ġodda, speċjalment l-akkreditazzjoni tas-sigurtà, mhux biss fir-rigward ta' Galileo u ta' EGNOS iżda wkoll fir-rigward ta’ komponenti oħra tal-Programm. Għalhekk, jenħtieġ li l-isem, il-kompiti u l-aspetti organizzattivi tal-Aġenzija tal-GNSS Ewropea jiġu adattati skont dan.

| (115) | F’konformità mad-Deċiżjoni 2010/803/UE (33), is-sede tal-Aġenzija tinsab fi Praga. Għall-implimentazzjoni tal-kompiti tal-Aġenzija, il-persunal tal-Aġenzija jista' jkun lokalizzat f'wieħed miċ-ċentri bbażati fuq l-art ta' Galileo jew ta' EGNOS imsemmi fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2016/413 (34) biex iwettaq l-attivitajiet tal-Programm previsti fil-ftehim rilevanti. Barra minn hekk, biex l-Aġenzija topera bl-aktar mod effiċjenti u effettiv, għadd limitat ta' persunal jista' jiġi assenjat lil uffiċċji lokali fi Stat Membru wieħed jew aktar. Tali assenjazzjoni ta’ persunal barra mis-sede tal-Aġenzija jew miċ-ċentri terrestri ta’ Galileo u EGNOS jenħtieġ li ma jwassalx għat-trasferiment tal-attivitajiet ewlenin tal-Aġenzija lejn dawn l-uffiċċji lokali. |
| --- | --- |

(115)

F’konformità mad-Deċiżjoni 2010/803/UE (33), is-sede tal-Aġenzija tinsab fi Praga. Għall-implimentazzjoni tal-kompiti tal-Aġenzija, il-persunal tal-Aġenzija jista' jkun lokalizzat f'wieħed miċ-ċentri bbażati fuq l-art ta' Galileo jew ta' EGNOS imsemmi fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2016/413 (34) biex iwettaq l-attivitajiet tal-Programm previsti fil-ftehim rilevanti. Barra minn hekk, biex l-Aġenzija topera bl-aktar mod effiċjenti u effettiv, għadd limitat ta' persunal jista' jiġi assenjat lil uffiċċji lokali fi Stat Membru wieħed jew aktar. Tali assenjazzjoni ta’ persunal barra mis-sede tal-Aġenzija jew miċ-ċentri terrestri ta’ Galileo u EGNOS jenħtieġ li ma jwassalx għat-trasferiment tal-attivitajiet ewlenin tal-Aġenzija lejn dawn l-uffiċċji lokali.

| (116) | Fid-dawl tal-ambitu estiż tagħha, li jenħtieġ li ma jibqax limitat għal Galileo u għal EGNOS, jenħtieġ li l-isem tal-Aġenzija tal-GNSS Ewropea jinbidel. Madankollu, il-kontinwità tal-attivitajiet tal-Aġenzija tal-GNSS Ewropea, inkluż il-kontinwità fir-rigward tad-drittijiet u tal-obbligi, il-persunal u l-validità ta' kwalunkwe deċiżjoni meħuda, jenħtieġ li tiġi żgurata fil-qafas tal-Aġenzija. |
| --- | --- |

(116)

Fid-dawl tal-ambitu estiż tagħha, li jenħtieġ li ma jibqax limitat għal Galileo u għal EGNOS, jenħtieġ li l-isem tal-Aġenzija tal-GNSS Ewropea jinbidel. Madankollu, il-kontinwità tal-attivitajiet tal-Aġenzija tal-GNSS Ewropea, inkluż il-kontinwità fir-rigward tad-drittijiet u tal-obbligi, il-persunal u l-validità ta' kwalunkwe deċiżjoni meħuda, jenħtieġ li tiġi żgurata fil-qafas tal-Aġenzija.

| (117) | Minħabba l-mandat tal-Aġenzija u r-rwol tal-Kummissjoni fl-implimentazzjoni tal-Programm, jixraq li jkun previst li uħud mid-deċiżjonijiet meħuda mill-Bord Amministrattiv jenħtieġ li ma jiġux adottati mingħajr il-vot favorevoli tar-rappreżentanti tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(117)

Minħabba l-mandat tal-Aġenzija u r-rwol tal-Kummissjoni fl-implimentazzjoni tal-Programm, jixraq li jkun previst li uħud mid-deċiżjonijiet meħuda mill-Bord Amministrattiv jenħtieġ li ma jiġux adottati mingħajr il-vot favorevoli tar-rappreżentanti tal-Kummissjoni.

| (118) | Mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-Kummissjoni, il-Bord Amministrattiv, il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà u d-Direttur Eżekuttiv jenħtieġ li jkunu indipendenti fit-twettiq ta' dmirijiethom u jenħtieġ li jaġixxu fl-interess pubbliku. |
| --- | --- |

(118)

Mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-Kummissjoni, il-Bord Amministrattiv, il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà u d-Direttur Eżekuttiv jenħtieġ li jkunu indipendenti fit-twettiq ta' dmirijiethom u jenħtieġ li jaġixxu fl-interess pubbliku.

| (119) | Huwa possibbli, u tabilħaqq probabbli, li xi komponenti tal-Programm ikunu bbażati fuq l-użu ta' infrastruttura nazzjonali sensittiva jew marbuta mas-sigurtà. F'tali każijiet, għal raġunijiet ta' sigurtà nazzjonali, ikun neċessarju li jiġi stipulat li l-laqgħat tal-Bord Amministrattiv u tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà jkunu jistgħu jattenduhom ir-rappreżentanti tal-Istati Membri u r-rappreżentanti tal-Kummissjoni, skont il-ħtieġa tal-informazzjoni. Fil-Bord Amministrattiv, huma biss dawk ir-rappreżentanti tal-Istati Membri li għandhom tali infrastruttura u rappreżentant tal-Kummissjoni li jieħdu sehem fil-votazzjoni. Ir-regoli ta' proċedura tal-Bord Amministrattiv u tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà jenħtieġ li jistabbilixxu s-sitwazzjonijiet li fihom trid tapplika dik il-proċedura. |
| --- | --- |

(119)

Huwa possibbli, u tabilħaqq probabbli, li xi komponenti tal-Programm ikunu bbażati fuq l-użu ta' infrastruttura nazzjonali sensittiva jew marbuta mas-sigurtà. F'tali każijiet, għal raġunijiet ta' sigurtà nazzjonali, ikun neċessarju li jiġi stipulat li l-laqgħat tal-Bord Amministrattiv u tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà jkunu jistgħu jattenduhom ir-rappreżentanti tal-Istati Membri u r-rappreżentanti tal-Kummissjoni, skont il-ħtieġa tal-informazzjoni. Fil-Bord Amministrattiv, huma biss dawk ir-rappreżentanti tal-Istati Membri li għandhom tali infrastruttura u rappreżentant tal-Kummissjoni li jieħdu sehem fil-votazzjoni. Ir-regoli ta' proċedura tal-Bord Amministrattiv u tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà jenħtieġ li jistabbilixxu s-sitwazzjonijiet li fihom trid tapplika dik il-proċedura.

| (120) | Skont il-paragrafi 22 u 23 tal-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (35), jeħtieġ li dan il-Programm jiġi evalwat abbażi tal-informazzjoni miġbura f’konformità ma’ rekwiżiti speċifiċi ta' monitoraġġ, filwaqt li jiġi evitat piż amministrattiv, b'mod partikolari fuq l-Istati Membri, kif ukoll ir-regolamentazzjoni żejda. Fejn ikun xieraq, dawk ir-rekwiżiti jenħtieġ li jinkludu indikaturi li jistgħu jitkejlu, bħala bażi għall-evalwazzjoni tal-effetti tal-Programm fuq il-post. |
| --- | --- |

(120)

Skont il-paragrafi 22 u 23 tal-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (35), jeħtieġ li dan il-Programm jiġi evalwat abbażi tal-informazzjoni miġbura f’konformità ma’ rekwiżiti speċifiċi ta' monitoraġġ, filwaqt li jiġi evitat piż amministrattiv, b'mod partikolari fuq l-Istati Membri, kif ukoll ir-regolamentazzjoni żejda. Fejn ikun xieraq, dawk ir-rekwiżiti jenħtieġ li jinkludu indikaturi li jistgħu jitkejlu, bħala bażi għall-evalwazzjoni tal-effetti tal-Programm fuq il-post.

| (121) | L-użu ta' servizzi bbażati fuq Copernicus u Galileo huwa previst li jħalli impatt kbir fuq l-ekonomija Ewropea b'mod ġenerali. Madankollu, il-kejl u l-istudji tal-każijiet ad hoc jidhru li jiddominaw ix-xena llum. Jenħtieġ li l-Kummissjoni (Eurostat) tiddefinixxi kejl statistiku u indikaturi rilevanti li jiffurmaw il-bażi għall-monitoraġġ tal-impatt tal-attivitajiet spazjali tal-Unjoni b'mod sistematiku u awtorevoli. |
| --- | --- |

(121)

L-użu ta' servizzi bbażati fuq Copernicus u Galileo huwa previst li jħalli impatt kbir fuq l-ekonomija Ewropea b'mod ġenerali. Madankollu, il-kejl u l-istudji tal-każijiet ad hoc jidhru li jiddominaw ix-xena llum. Jenħtieġ li l-Kummissjoni (Eurostat) tiddefinixxi kejl statistiku u indikaturi rilevanti li jiffurmaw il-bażi għall-monitoraġġ tal-impatt tal-attivitajiet spazjali tal-Unjoni b'mod sistematiku u awtorevoli.

| (122) | Jenħteiġ li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill jiġu infurmati fil-pront dwar il-programmi ta' ħidma. |
| --- | --- |

(122)

Jenħteiġ li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill jiġu infurmati fil-pront dwar il-programmi ta' ħidma.

| (123 | Sabiex ikunu żgurati l-istess kondizzjonijiet għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, għandhom ikunu kkonferiti fuq il-Kummissjoni setgħat tal-implimentazzjoni relatati mar-riallokazzjoni ta’ fondi bejn il-kategoriji ta’ nfiq tal-baġit tal-Programm, l-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet dwar il-kontribuzzjonijiet fir rigward tal-ftehimiet dwar kontribuzzjonijiet, filwat li jiġu ddeterminat ir-rekwiżiti tekniċi u operazzjonali meħtieġa għall-implimentazzjoni u l-evoluzzjoni tal-komponenti tal-Programm u tas-servizzi li jipprovdu filwat li tittieħed deċiżjoni dwar l-FPPA, l-adozzjoni tal-miżuri meħtieġa għall-funzjonament bla xkiel ta’ Galileo u EGNOS u l-adozzjoni tagħhom mis-suq, l-adozzjoni tad-dispożizzjonijiet detataljati li jikkonċernaw l-aċċess għak servizzi ta’ SST u l-proċeduri rilevanti, l-adozzjoni tal-pjan pluriennali u l-indikaturi ewlenin dwar il-prestazzjoni għall-iżvilupp tas-servizzi tal-SST tal-Unjoni, l-adozzjoni ta’ regoli dettaljati dwar il-funzjonament tal-qafas organizazzjonali tal-parteċipazzjoni tal-Istati Membri fir-subkomponent tal-SST, l-għażla ta’ servizzi SWE, u l-adozzjoni tal-programmi ta’ ħidma. Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati b'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun assistita mill-kumitat tal-Programm, li jenħtieġ li jiltaqa' f'konfigurazzjoni speċifika. |
| --- | --- |

(123

Sabiex ikunu żgurati l-istess kondizzjonijiet għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, għandhom ikunu kkonferiti fuq il-Kummissjoni setgħat tal-implimentazzjoni relatati mar-riallokazzjoni ta’ fondi bejn il-kategoriji ta’ nfiq tal-baġit tal-Programm, l-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet dwar il-kontribuzzjonijiet fir rigward tal-ftehimiet dwar kontribuzzjonijiet, filwat li jiġu ddeterminat ir-rekwiżiti tekniċi u operazzjonali meħtieġa għall-implimentazzjoni u l-evoluzzjoni tal-komponenti tal-Programm u tas-servizzi li jipprovdu filwat li tittieħed deċiżjoni dwar l-FPPA, l-adozzjoni tal-miżuri meħtieġa għall-funzjonament bla xkiel ta’ Galileo u EGNOS u l-adozzjoni tagħhom mis-suq, l-adozzjoni tad-dispożizzjonijiet detataljati li jikkonċernaw l-aċċess għak servizzi ta’ SST u l-proċeduri rilevanti, l-adozzjoni tal-pjan pluriennali u l-indikaturi ewlenin dwar il-prestazzjoni għall-iżvilupp tas-servizzi tal-SST tal-Unjoni, l-adozzjoni ta’ regoli dettaljati dwar il-funzjonament tal-qafas organizazzjonali tal-parteċipazzjoni tal-Istati Membri fir-subkomponent tal-SST, l-għażla ta’ servizzi SWE, u l-adozzjoni tal-programmi ta’ ħidma. Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati b'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun assistita mill-kumitat tal-Programm, li jenħtieġ li jiltaqa' f'konfigurazzjoni speċifika.

| (124) | Peress li l-komponenti ta' Copernicus huma ffokati fuq l-utent, huma jeħtieġu l-involviment kontinwu u effettiv tal-utenti għall-implimentazzjoni u l-iżvilupp tagħhom, b'mod partikolari rigward id-definizzjoni u l-validazzjoni ta' rekwiżiti tas-servizz. Sabiex jiżdied il-valur għall-utenti, il-kontribut tagħhom jenħtieġ li jiġi mfittex attivament permezz ta' konsultazzjoni regolari mal-utenti finali mis-setturi pubbliċi u privati tal-Istati Membri u meta xieraq mal-organizzazzjonijiet internazzjonali. Għal dak il-għan, jenħtieġ li jitwaqqaf grupp ta' ħidma ("Forum tal-Utenti") biex jassisti lill-kumitat tal-Programm fl-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet tal-utenti u l-verifika tal-konformità tas-servizz, kif ukoll l-identifikazzjoni ta' lakuni fis-servizzi pprovduti. Ir-regoli ta' proċedura tal-kumitat tal-Programm jenħtieġ li jistabbilixxu l-organizzazzjoni tal-Forum tal-Utenti biex jitqiesu l-ispeċifiċitajiet ta' kull wieħed mill-komponenti tal-Programm u ta' kull servizz fil-komponenti. Kull meta jkun possibbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jikkontribwixxu għall-Forum tal-Utenti abbażi ta' konsultazzjoni sistematika u koordinata tal-utenti fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(124)

Peress li l-komponenti ta' Copernicus huma ffokati fuq l-utent, huma jeħtieġu l-involviment kontinwu u effettiv tal-utenti għall-implimentazzjoni u l-iżvilupp tagħhom, b'mod partikolari rigward id-definizzjoni u l-validazzjoni ta' rekwiżiti tas-servizz. Sabiex jiżdied il-valur għall-utenti, il-kontribut tagħhom jenħtieġ li jiġi mfittex attivament permezz ta' konsultazzjoni regolari mal-utenti finali mis-setturi pubbliċi u privati tal-Istati Membri u meta xieraq mal-organizzazzjonijiet internazzjonali. Għal dak il-għan, jenħtieġ li jitwaqqaf grupp ta' ħidma ("Forum tal-Utenti") biex jassisti lill-kumitat tal-Programm fl-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet tal-utenti u l-verifika tal-konformità tas-servizz, kif ukoll l-identifikazzjoni ta' lakuni fis-servizzi pprovduti. Ir-regoli ta' proċedura tal-kumitat tal-Programm jenħtieġ li jistabbilixxu l-organizzazzjoni tal-Forum tal-Utenti biex jitqiesu l-ispeċifiċitajiet ta' kull wieħed mill-komponenti tal-Programm u ta' kull servizz fil-komponenti. Kull meta jkun possibbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jikkontribwixxu għall-Forum tal-Utenti abbażi ta' konsultazzjoni sistematika u koordinata tal-utenti fil-livell nazzjonali.

| (125) | Peress li l-governanza pubblika tajba tirrikjedi ġestjoni uniformi tal-Programm, teħid iktar rapidu tad-deċiżjonijiet u aċċess ugwali għall-informazzjoni, jenħtieġ li r-rappreżentanti tal-entitajiet iddelegati b'kompiti marbuta mal-Programm ikunu jistgħu jieħdu sehem bħala osservaturi fil-ħidma tal-kumitat tal-Programm stabbilit bl-applikazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 182/2011. Għall-istess raġunijiet, jenħtieġ li r-rappreżentanti ta' pajjiżi terzi u ta' organizzazzjonijiet internazzjonali li jkunu kkonkludew ftehim internazzjonali mal-Unjoni, relatat mal-Programm jew il-komponenti jew is-subkomponenti tiegħu, ikunu jistgħu jieħdu sehem fil-ħidma tal-kumitat tal-Programm, soġġett għall-obbligi ta' sigurtà u kif previst fit-termini ta' tali ftehim. Ir-rappreżentanti ta' entitajiet iddelegati b'kompiti marbuta mal-Programm, ta' pajjiżi terzi u ta' organizzazzjonijiet internazzjonali jenħtieġ li ma jkunux intitolati jieħdu sehem fil-proċeduri tal-votazzjoni tal-kumitat tal-Programm. Il-kondizzjonijiet għall-parteċipazzjoni ta' osservaturi u parteċipanti ad hoc jenħtieġ li jkunu stabbiliti fir-regoli ta' proċedura tal-kumitati tal-Programm. |
| --- | --- |

(125)

Peress li l-governanza pubblika tajba tirrikjedi ġestjoni uniformi tal-Programm, teħid iktar rapidu tad-deċiżjonijiet u aċċess ugwali għall-informazzjoni, jenħtieġ li r-rappreżentanti tal-entitajiet iddelegati b'kompiti marbuta mal-Programm ikunu jistgħu jieħdu sehem bħala osservaturi fil-ħidma tal-kumitat tal-Programm stabbilit bl-applikazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 182/2011. Għall-istess raġunijiet, jenħtieġ li r-rappreżentanti ta' pajjiżi terzi u ta' organizzazzjonijiet internazzjonali li jkunu kkonkludew ftehim internazzjonali mal-Unjoni, relatat mal-Programm jew il-komponenti jew is-subkomponenti tiegħu, ikunu jistgħu jieħdu sehem fil-ħidma tal-kumitat tal-Programm, soġġett għall-obbligi ta' sigurtà u kif previst fit-termini ta' tali ftehim. Ir-rappreżentanti ta' entitajiet iddelegati b'kompiti marbuta mal-Programm, ta' pajjiżi terzi u ta' organizzazzjonijiet internazzjonali jenħtieġ li ma jkunux intitolati jieħdu sehem fil-proċeduri tal-votazzjoni tal-kumitat tal-Programm. Il-kondizzjonijiet għall-parteċipazzjoni ta' osservaturi u parteċipanti ad hoc jenħtieġ li jkunu stabbiliti fir-regoli ta' proċedura tal-kumitati tal-Programm.

| (126) | Sabiex tiġi żgurata valutazzjoni effettiva tal-progress tal-Programm biex jintlaħqu l-għanijiet tiegħu, jenħtieġ li s-setgħa ta' adozzjoni ta' atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE tiġi ddelegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-issupplimentar tad-dispożizzjonijiet tad-data ta’ Copernicus u tal-informazzjoni ta’ Copernicus li trid tingħata lill-utenti ta’ Copernicus fir-rigward tal-ispeċifikazzjonijiet u l-kundizzjonijiet u l-proċeduri għall-aċċess għal tali data u tali informazzjoni u għall-użu tagħhom, tal-emendar tal-Anness għal dan ir-Regolament fir-rigward tal-indikaturi fejn meħtieġ u biex dan ir-Regolament jiġi ssupplimentat b'dispożizzjonijiet dwar l-istabbiliment ta' qafas ta' monitoraġġ u ta' evalwazzjoni. Hu partikolarment importanti li matul il-ħidma ta' tħejjija tagħha, il-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa, inkluż fil-livell ta' esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jitwettqu b'konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet. B'mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija tal-atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċievuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jkunu qed jittrattaw it-tħejjija tal-atti delegati. |
| --- | --- |

(126)

Sabiex tiġi żgurata valutazzjoni effettiva tal-progress tal-Programm biex jintlaħqu l-għanijiet tiegħu, jenħtieġ li s-setgħa ta' adozzjoni ta' atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE tiġi ddelegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-issupplimentar tad-dispożizzjonijiet tad-data ta’ Copernicus u tal-informazzjoni ta’ Copernicus li trid tingħata lill-utenti ta’ Copernicus fir-rigward tal-ispeċifikazzjonijiet u l-kundizzjonijiet u l-proċeduri għall-aċċess għal tali data u tali informazzjoni u għall-użu tagħhom, tal-emendar tal-Anness għal dan ir-Regolament fir-rigward tal-indikaturi fejn meħtieġ u biex dan ir-Regolament jiġi ssupplimentat b'dispożizzjonijiet dwar l-istabbiliment ta' qafas ta' monitoraġġ u ta' evalwazzjoni. Hu partikolarment importanti li matul il-ħidma ta' tħejjija tagħha, il-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa, inkluż fil-livell ta' esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jitwettqu b'konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet. B'mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija tal-atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċievuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jkunu qed jittrattaw it-tħejjija tal-atti delegati.

| (127) | Ladarba l-għan ta' dan ir-Regolament ma jistax jintlaħaq b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda pjuttost, minħabba l-iskala u l-effetti tal-azzjoni li tmur lil hinn mill-kapaċitajiet finanzjarji u tekniċi ta kwalunkwe Stat Membru uniku, jista' jintlaħaq aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta l-miżuri skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 TUE. B'konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stabbilit f'dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex dak l-għan jintlaħaq. |
| --- | --- |

(127)

Ladarba l-għan ta' dan ir-Regolament ma jistax jintlaħaq b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda pjuttost, minħabba l-iskala u l-effetti tal-azzjoni li tmur lil hinn mill-kapaċitajiet finanzjarji u tekniċi ta kwalunkwe Stat Membru uniku, jista' jintlaħaq aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta l-miżuri skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 TUE. B'konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stabbilit f'dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex dak l-għan jintlaħaq.

| (128) | Biex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni tar-rekwiżiti tas-sigurtà tal-Programm, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat ta' implimentazzjoni. Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati b'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011. L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jeżerċitaw kontroll massimu fuq ir-rekwiżiti tas-sigurtà tal-programm. Meta tadotta atti ta' implimentazzjoni fil-qasam tas-sigurtà tal-Programm, il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun assistita minn kumitat tal-Programm. Minħabba s-sensittività ta' kwistjonijiet ta' sigurtà, jenħtieġ li l-presidenza tal-kumitat tal-Programm tagħmel ħilitha biex issib soluzzjonijiet li jkunu jgawdu l-akbar appoġġ possibbli fi ħdan il-kumitat. Il-Kummissjoni jenħtieġ li ma tadottax atti ta' implimentazzjoni li jiddeterminaw ir-rekwiżiti tas-sigurtà ġenerali tal-Programm f'każijiet fejn il-kumitat tal-Programm ma jagħti l-ebda opinjoni. |
| --- | --- |

(128)

Biex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni tar-rekwiżiti tas-sigurtà tal-Programm, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat ta' implimentazzjoni. Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati b'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011. L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jeżerċitaw kontroll massimu fuq ir-rekwiżiti tas-sigurtà tal-programm. Meta tadotta atti ta' implimentazzjoni fil-qasam tas-sigurtà tal-Programm, il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun assistita minn kumitat tal-Programm. Minħabba s-sensittività ta' kwistjonijiet ta' sigurtà, jenħtieġ li l-presidenza tal-kumitat tal-Programm tagħmel ħilitha biex issib soluzzjonijiet li jkunu jgawdu l-akbar appoġġ possibbli fi ħdan il-kumitat. Il-Kummissjoni jenħtieġ li ma tadottax atti ta' implimentazzjoni li jiddeterminaw ir-rekwiżiti tas-sigurtà ġenerali tal-Programm f'każijiet fejn il-kumitat tal-Programm ma jagħti l-ebda opinjoni.

| (129) | Jenħtieġ li l-Programm jiġi stabbilit għal perijodu ta' seba' snin biex id-durata tiegħu tiġi allinjata ma' dik tal-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2021 sa 2027 stabbilit fir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 (36)( il-“QFP 2021-2027”). L-Aġenzija li twettaq il-kompiti tagħha stess, jenħtieġ li ma tiġix soġġetta għal dik il-limitazzjoni ta' żmien. |
| --- | --- |

(129)

Jenħtieġ li l-Programm jiġi stabbilit għal perijodu ta' seba' snin biex id-durata tiegħu tiġi allinjata ma' dik tal-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2021 sa 2027 stabbilit fir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 (36)( il-“QFP 2021-2027”). L-Aġenzija li twettaq il-kompiti tagħha stess, jenħtieġ li ma tiġix soġġetta għal dik il-limitazzjoni ta' żmien.

| (130) | Sabiex tiġi żgurata l-kontinwità fl-għoti ta' appoġġ fil-qasam ta' politika rilevanti u biex l-implimentazzjoni tkun tista’ tibda mill-bidu tal-QFP 2021-2027, jenħtieġ li dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ b’urġenza u jenħtieġ li japplika, b’effett retroattiv, mill-1 ta’ Jannar 2021. |
| --- | --- |

(130)

Sabiex tiġi żgurata l-kontinwità fl-għoti ta' appoġġ fil-qasam ta' politika rilevanti u biex l-implimentazzjoni tkun tista’ tibda mill-bidu tal-QFP 2021-2027, jenħtieġ li dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ b’urġenza u jenħtieġ li japplika, b’effett retroattiv, mill-1 ta’ Jannar 2021.

| (131) | Għaldaqstant ir-Regolamenti (UE) Nru 912/2010, (UE) Nru 1285/2013 u (UE) Nru 377/2014 u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE jenħtieġ li jitħassru, |
| --- | --- |

(131)

Għaldaqstant ir-Regolamenti (UE) Nru 912/2010, (UE) Nru 1285/2013 u (UE) Nru 377/2014 u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE jenħtieġ li jitħassru,

ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:

TITOLU I

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

Artikolu 1

Suġġett

Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-Programm Spazjali tal-Unjoni (il-"Programm") għad-durata tal-QFP 2021 - 2027. Jistabbilixxi l-għanijiet tal-Programm, il-baġit għall-perijodu 2021-2027, il-forom ta' finanzjament mill-Unjoni u r-regoli biex jiġi pprovdut tali finanzjament, kif ukoll ir-regoli għall-implimentazzjoni tal-Programm.

Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Programm Spazjali ("l-Aġenzija") li tissostitwixxi u tissuċċedi l-Aġenzija tal-GNSS Ewropea stabbilita bir-Regolament (UE) Nru 912/2010 u jistipula r-regoli tat-tħaddim ta' din l-Aġenzija.

Artikolu 2

Definizzjonijiet

Għall-iskopijiet ta' dan ir-Regolament, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

| (1) | "inġenju spazjali" tfisser oġġett li jorbita disinjat biex iwettaq funzjoni jew missjoni speċifika bħal komunikazzjonijiet, navigazzjoni jew osservazzjoni tad-dinja, inkluż l-istadji superjuri tal-lanċjaturi tas-satelliti u vettura ta' dħul mill-ġdid; inġenju spazjali li ma jistax jibqa' jaqdi l-missjoni tiegħu jitqies bħala mhux funzjonali; inġenju spazjali f'riżerva jew f'modalitajiet ta' stennija li jkun qed jistenna li ssirlu attivazzjoni mill-ġdid jitqies funzjonali; |
| --- | --- |

(1)

"inġenju spazjali" tfisser oġġett li jorbita disinjat biex iwettaq funzjoni jew missjoni speċifika bħal komunikazzjonijiet, navigazzjoni jew osservazzjoni tad-dinja, inkluż l-istadji superjuri tal-lanċjaturi tas-satelliti u vettura ta' dħul mill-ġdid; inġenju spazjali li ma jistax jibqa' jaqdi l-missjoni tiegħu jitqies bħala mhux funzjonali; inġenju spazjali f'riżerva jew f'modalitajiet ta' stennija li jkun qed jistenna li ssirlu attivazzjoni mill-ġdid jitqies funzjonali;

| (2) | "oġġett spazjali" tfisser kwalunkwe oġġett magħmul mill-bniedem fl-ispazju lil hinn mill-atmosfera; |
| --- | --- |

(2)

"oġġett spazjali" tfisser kwalunkwe oġġett magħmul mill-bniedem fl-ispazju lil hinn mill-atmosfera;

| (3) | "oġġetti qrib id-dinja" jew “NEO” tfisser oġġetti naturali fis-sistema solari li qegħdin joqorbu lejn id-dinja |
| --- | --- |

(3)

"oġġetti qrib id-dinja" jew “NEO” tfisser oġġetti naturali fis-sistema solari li qegħdin joqorbu lejn id-dinja

| (4) | "residwi spazjali" tfisser kwalunkwe oġġett spazjali inkluż l-inġenji spazjali jew frammenti u elementi tagħhom fl-orbita tad-dinja jew li jerġgħu jidħlu fl-atmosfera tad-dinja, li mhumiex funzjonali jew li ma għadx għandhom xi skop speċifiku, inklużi l-partijiet ta' rokits jew ta' satelliti artifiċjali, jew satelliti artifiċjali mhux attivi; |
| --- | --- |

(4)

"residwi spazjali" tfisser kwalunkwe oġġett spazjali inkluż l-inġenji spazjali jew frammenti u elementi tagħhom fl-orbita tad-dinja jew li jerġgħu jidħlu fl-atmosfera tad-dinja, li mhumiex funzjonali jew li ma għadx għandhom xi skop speċifiku, inklużi l-partijiet ta' rokits jew ta' satelliti artifiċjali, jew satelliti artifiċjali mhux attivi;

| (5) | "avvenimenti meteoroloġiċi spazjali" jew “SWE” tfisser varjazzjonijiet li jseħħu b'mod naturali fl-ambjent spazjali fix-xemx u madwar id-dinja, inkluż ivvampjar solari, partikuli enerġetiċi solari, varjazzjonijiet fir-riħ solari, espulsjonijiet tal-massa koronali, tempesti u dinamiċi ġeomanjetiċi, tempesti tar-radjazzjoni solari u disturbi jonosferiċi li potenzjalment iħallu impatt fuq id-dinja u l-infrastrutturi bbażati fl-ispazju; |
| --- | --- |

(5)

"avvenimenti meteoroloġiċi spazjali" jew “SWE” tfisser varjazzjonijiet li jseħħu b'mod naturali fl-ambjent spazjali fix-xemx u madwar id-dinja, inkluż ivvampjar solari, partikuli enerġetiċi solari, varjazzjonijiet fir-riħ solari, espulsjonijiet tal-massa koronali, tempesti u dinamiċi ġeomanjetiċi, tempesti tar-radjazzjoni solari u disturbi jonosferiċi li potenzjalment iħallu impatt fuq id-dinja u l-infrastrutturi bbażati fl-ispazju;

| (6) | "għarfien tas-sitwazzjoni fl-ispazju" jew "SSA" tfisser approċċ olistiku, li jinkludi għarfien u fehim komprensivi, tal-perikli spazjali prinċipali, li jinkludu l-kolliżjonijiet bejn l-oġġetti spazjali, ir-residwi u d-dħul lura fl-atmosfera ta' oġġetti spazjali, l-avvenimenti meteoroloġiċi spazjali, u l-oġġetti qrib id-dinja; |
| --- | --- |

(6)

"għarfien tas-sitwazzjoni fl-ispazju" jew "SSA" tfisser approċċ olistiku, li jinkludi għarfien u fehim komprensivi, tal-perikli spazjali prinċipali, li jinkludu l-kolliżjonijiet bejn l-oġġetti spazjali, ir-residwi u d-dħul lura fl-atmosfera ta' oġġetti spazjali, l-avvenimenti meteoroloġiċi spazjali, u l-oġġetti qrib id-dinja;

| (7) | “sistema għas-sorveljanza u l-insegwiment fl-ispazju” jew “sistema SST” tfisser network ta' sensuri fuq l-art u fl-ispazju li kapaċi jissorveljaw u jsegwu l-oġġetti spazjali, flimkien ma' kapaċitajiet ta' pproċessar li għandhom l-għan li jipprovdu data, informazzjoni u servizzi dwar l-oġġetti spazjali li jorbitaw madwar id-dinja. |
| --- | --- |

(7)

“sistema għas-sorveljanza u l-insegwiment fl-ispazju” jew “sistema SST” tfisser network ta' sensuri fuq l-art u fl-ispazju li kapaċi jissorveljaw u jsegwu l-oġġetti spazjali, flimkien ma' kapaċitajiet ta' pproċessar li għandhom l-għan li jipprovdu data, informazzjoni u servizzi dwar l-oġġetti spazjali li jorbitaw madwar id-dinja.

| (8) | "sensur tal-SST" tfisser apparat jew kombinazzjoni ta' apparati bħal radars ta' fuq l-art jew spazjali, lasers u teleskopji, li jistgħu jagħmlu sorveljanza jew insegwiment spazjali u li jistgħu jkejlu l-parametri fiżiċi marbuta mal-oġġetti spazjali, bħad-daqs, fejn ikunu jinsabu u l-veloċità; |
| --- | --- |

(8)

"sensur tal-SST" tfisser apparat jew kombinazzjoni ta' apparati bħal radars ta' fuq l-art jew spazjali, lasers u teleskopji, li jistgħu jagħmlu sorveljanza jew insegwiment spazjali u li jistgħu jkejlu l-parametri fiżiċi marbuta mal-oġġetti spazjali, bħad-daqs, fejn ikunu jinsabu u l-veloċità;

| (9) | "data tal-SST" tfisser il-parametri fiżiċi tal-oġġetti spazjali, inkluż residwi spazjali, miksuba mis-sensuri tal-SST, jew il-parametri orbitali tal-oġġetti spazjali miksuba mill-osservazzjonijiet tas-sensuri tal-SST fil-qafas tas-subkomponent SST; |
| --- | --- |

(9)

"data tal-SST" tfisser il-parametri fiżiċi tal-oġġetti spazjali, inkluż residwi spazjali, miksuba mis-sensuri tal-SST, jew il-parametri orbitali tal-oġġetti spazjali miksuba mill-osservazzjonijiet tas-sensuri tal-SST fil-qafas tas-subkomponent SST;

| (10) | “informazzjoni tal-SST” tfisser data pproċessata tal-SST li tkun lesta biex tinftiehem mir-riċevitur; |
| --- | --- |

(10)

“informazzjoni tal-SST” tfisser data pproċessata tal-SST li tkun lesta biex tinftiehem mir-riċevitur;

| (11) | "kollegament ta' ritorn" tfisser kapaċità funzjonali tas-servizz ta' sostenn għat-tfittxija u s-salvataġġ (SAR) ta' Galileo is-servizz ta' tfittxija u salvataġġ ta' Galileo se jikkontribwixxi għas-servizz globali ta' monitoraġġ tal-inġenji tal-ajru, kif definit mill-Organizzazzjoni tal-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali (ICAO); |
| --- | --- |

(11)

"kollegament ta' ritorn" tfisser kapaċità funzjonali tas-servizz ta' sostenn għat-tfittxija u s-salvataġġ (SAR) ta' Galileo is-servizz ta' tfittxija u salvataġġ ta' Galileo se jikkontribwixxi għas-servizz globali ta' monitoraġġ tal-inġenji tal-ajru, kif definit mill-Organizzazzjoni tal-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali (ICAO);

| (12) | "satelliti Sentinel ta' Copernicus" tfisser is-satelliti ddedikati, l-inġenji spazjali jew it-tagħbijiet tal-inġenji spazjali ta' Copernicus għall-osservazzjoni tad-dinja mill-ispazju; |
| --- | --- |

(12)

"satelliti Sentinel ta' Copernicus" tfisser is-satelliti ddedikati, l-inġenji spazjali jew it-tagħbijiet tal-inġenji spazjali ta' Copernicus għall-osservazzjoni tad-dinja mill-ispazju;

| (13) | "data ta' Copernicus" tfisser id-data pprovduta mis-satelliti Sentinel ta’ Copernicus, inkluża l-metadata tagħhom; |
| --- | --- |

(13)

"data ta' Copernicus" tfisser id-data pprovduta mis-satelliti Sentinel ta’ Copernicus, inkluża l-metadata tagħhom;

| (14) | "data u informazzjoni ta' parti terza ta' Copernicus" tfisser id-data u l-informazzjoni spazjali bil-liċenzja jew disponibbli għall-użu taħt Copernicus li toriġina minn sorsi għajr mis-satelliti Sentinel ta’ Copernicus; |
| --- | --- |

(14)

"data u informazzjoni ta' parti terza ta' Copernicus" tfisser id-data u l-informazzjoni spazjali bil-liċenzja jew disponibbli għall-użu taħt Copernicus li toriġina minn sorsi għajr mis-satelliti Sentinel ta’ Copernicus;

| (15) | "data fil-post ta' Copernicus" tfisser data ta' osservazzjoni mis-sensuri fuq l-art, fuq il-baħar jew fl-ajru, kif ukoll data ta' referenza u anċillari bil-liċenzja jew li tiġi pprovduta biex tintuża f'Copernicus; |
| --- | --- |

(15)

"data fil-post ta' Copernicus" tfisser data ta' osservazzjoni mis-sensuri fuq l-art, fuq il-baħar jew fl-ajru, kif ukoll data ta' referenza u anċillari bil-liċenzja jew li tiġi pprovduta biex tintuża f'Copernicus;

| (16) | "informazzjoni ta' Copernicus" tfisser l-informazzjoni ġġenerata mis-Servizzi ta' Copernicus wara l-ipproċessar jew l-immudellar, inkluża l-metadata tagħhom; |
| --- | --- |

(16)

"informazzjoni ta' Copernicus" tfisser l-informazzjoni ġġenerata mis-Servizzi ta' Copernicus wara l-ipproċessar jew l-immudellar, inkluża l-metadata tagħhom;

| (17) | "Stati Parteċipanti ta' Copernicus" tfisser pajjiżi terzi li jikkontribwixxu finanzjarjament u jipparteċipaw f'Copernicus skont it-termini ta' ftehim internazzjonali konkluż mal-Unjoni; |
| --- | --- |

(17)

"Stati Parteċipanti ta' Copernicus" tfisser pajjiżi terzi li jikkontribwixxu finanzjarjament u jipparteċipaw f'Copernicus skont it-termini ta' ftehim internazzjonali konkluż mal-Unjoni;

| (18) | "utenti ewlenin ta' Copernicus" tfisser l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Unjoni u l-korpi pubbliċi Ewropej, nazzjonali jew reġjonali fl-Unjoni jew fl-Istati Parteċipanti ta' Copernicus inkarigati b'missjoni ta' servizz pubbliku għad-definizzjoni, għall-implimentazzjoni, għall-infurzar jew għall-monitoraġġ tal-politiki pubbliċi ċivili, bħal politiki ambjentali, tal-protezzjoni ċivili, tas-sikurezza, inkluż il-politiki tas-sikurezza tal-infrastruttura jew tas-sigurtà, li jibbenefikaw minn data ta’ Copernicus u informazzjoni ta’ Copernicus u li jkollhom ir-rwol addizzjonali li jmexxu l-evoluzzjoni ta' Copernicus; |
| --- | --- |

(18)

"utenti ewlenin ta' Copernicus" tfisser l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Unjoni u l-korpi pubbliċi Ewropej, nazzjonali jew reġjonali fl-Unjoni jew fl-Istati Parteċipanti ta' Copernicus inkarigati b'missjoni ta' servizz pubbliku għad-definizzjoni, għall-implimentazzjoni, għall-infurzar jew għall-monitoraġġ tal-politiki pubbliċi ċivili, bħal politiki ambjentali, tal-protezzjoni ċivili, tas-sikurezza, inkluż il-politiki tas-sikurezza tal-infrastruttura jew tas-sigurtà, li jibbenefikaw minn data ta’ Copernicus u informazzjoni ta’ Copernicus u li jkollhom ir-rwol addizzjonali li jmexxu l-evoluzzjoni ta' Copernicus;

| (19) | "utenti oħra ta' Copernicus" tfisser l-organizzazzjonijiet tar-riċerka u tal-edukazzjoni, il-korpi kummerċjali u privati, l-għaqdiet tal-karità, l-organizzazzjonijiet mhux governattivi u l-organizzazzjonijiet internazzjonali, li jibbenefikaw minn data ta’ Copernicus u informazzjoni ta’ Copernicus; |
| --- | --- |

(19)

"utenti oħra ta' Copernicus" tfisser l-organizzazzjonijiet tar-riċerka u tal-edukazzjoni, il-korpi kummerċjali u privati, l-għaqdiet tal-karità, l-organizzazzjonijiet mhux governattivi u l-organizzazzjonijiet internazzjonali, li jibbenefikaw minn data ta’ Copernicus u informazzjoni ta’ Copernicus;

| (20) | “utenti ta’ Copernicus” tfisser utenti ewlenin ta’ Copernicus u utenti oħra ta’ Copernicus; |
| --- | --- |

(20)

“utenti ta’ Copernicus” tfisser utenti ewlenin ta’ Copernicus u utenti oħra ta’ Copernicus;

| (21) | "is-Servizzi ta' Copernicus" tfisser servizzi b'valur miżjud ta' interess ġenerali u komuni għall-Unjoni u l-Istati Membri, li huma ffinanzjati mill-Programm u li jittrasformaw id-data dwar l-osservazzjoni tad-Dinja, data fil-post ta’ Copernicus u data anċillari oħra f'informazzjoni proċessata, aggregata u interpretata skont il-ħtiġijiet tal-utenti ta' Copernicus; |
| --- | --- |

(21)

"is-Servizzi ta' Copernicus" tfisser servizzi b'valur miżjud ta' interess ġenerali u komuni għall-Unjoni u l-Istati Membri, li huma ffinanzjati mill-Programm u li jittrasformaw id-data dwar l-osservazzjoni tad-Dinja, data fil-post ta’ Copernicus u data anċillari oħra f'informazzjoni proċessata, aggregata u interpretata skont il-ħtiġijiet tal-utenti ta' Copernicus;

| (22) | "utent ta' GOVSATCOM" tfisser awtorità pubblika, korp inkarigat bl-eżerċizzju ta' awtorità pubblika, organizzazzjoni internazzjonali jew persuna fiżika jew ġuridika, li tkun awtorizzata u inkarigata kif suppost b'kompiti marbuta mas-superviżjoni u mal-ġestjoni ta' missjonijiet, ta' operazzjonijiet u ta' infrastrutturi kritiċi għas-sigurtà; |
| --- | --- |

(22)

"utent ta' GOVSATCOM" tfisser awtorità pubblika, korp inkarigat bl-eżerċizzju ta' awtorità pubblika, organizzazzjoni internazzjonali jew persuna fiżika jew ġuridika, li tkun awtorizzata u inkarigata kif suppost b'kompiti marbuta mas-superviżjoni u mal-ġestjoni ta' missjonijiet, ta' operazzjonijiet u ta' infrastrutturi kritiċi għas-sigurtà;

| (23) | "Ċentru ta' GOVSATCOM" tfisser ċentru operazzjonali bil-funzjoni ewlenija li jgħaqqad, b'mod sigur, lill-utenti ta' GOVSATCOM mal-fornituri tal-kapaċità u s-servizzi ta' GOVSATCOM, u b'hekk jottimizza l-provvista u d-domanda f'kull waqt partikolari. |
| --- | --- |

(23)

"Ċentru ta' GOVSATCOM" tfisser ċentru operazzjonali bil-funzjoni ewlenija li jgħaqqad, b'mod sigur, lill-utenti ta' GOVSATCOM mal-fornituri tal-kapaċità u s-servizzi ta' GOVSATCOM, u b'hekk jottimizza l-provvista u d-domanda f'kull waqt partikolari.

| (24) | "każ tal-użu ta' GOVSATCOM" tfisser xenarju operazzjonali f'ambjent partikolari li fih huma rikjesti s-servizzi ta' GOVSATCOM; |
| --- | --- |

(24)

"każ tal-użu ta' GOVSATCOM" tfisser xenarju operazzjonali f'ambjent partikolari li fih huma rikjesti s-servizzi ta' GOVSATCOM;

| (25) | "Informazzjoni klassifikata tal-UE" jew “IKUE)” tfisser kwalunkwe informazzjoni jew materjal magħżul minn klassifikazzjoni ta' sigurtà tal-UE, li l-iżvelar mhux awtorizzat tagħhom jista' jikkawża gradi differenti ta' preġudizzju għall-interessi tal-Unjoni jew għal Stat Membru wieħed jew aktar; |
| --- | --- |

(25)

"Informazzjoni klassifikata tal-UE" jew “IKUE)” tfisser kwalunkwe informazzjoni jew materjal magħżul minn klassifikazzjoni ta' sigurtà tal-UE, li l-iżvelar mhux awtorizzat tagħhom jista' jikkawża gradi differenti ta' preġudizzju għall-interessi tal-Unjoni jew għal Stat Membru wieħed jew aktar;

| (26) | "informazzjoni sensittiva mhux klassifikata" tfisser informazzjoni mhux klassifikata fis-sens tat-tifsira tal-Artikolu 9 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/443 (37), li skontha obbligu għall-protezzjoni ta' informazzjoni sensittiva mhux klassifikata tapplika biss għall-Kummissjoni u għall-aġenziji u l-korpi tal-Unjoni obbligati bil-liġi japplikaw ir-regoli ta' sigurtà tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

(26)

"informazzjoni sensittiva mhux klassifikata" tfisser informazzjoni mhux klassifikata fis-sens tat-tifsira tal-Artikolu 9 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/443 (37), li skontha obbligu għall-protezzjoni ta' informazzjoni sensittiva mhux klassifikata tapplika biss għall-Kummissjoni u għall-aġenziji u l-korpi tal-Unjoni obbligati bil-liġi japplikaw ir-regoli ta' sigurtà tal-Kummissjoni;

37

| (27) | "operazzjoni ta' taħlit" tfisser azzjonijiet li jingħataw sostenn mill-baġit tal-Unjoni, inkluż fil-faċilitajiet ta' taħlit skont l-Artikolu 2(6) tar-Regolament Finanzjarju, li jikkombina forom ta' sostenn li mhumiex ripagabbli jew strumenti finanzjarji jew garanziji baġitarji mill-baġit tal-Unjoni b'forom ta' sostenn ripagabbli mill-iżvilupp jew minn istituzzjonijiet finanzjarji pubbliċi oħra, kif ukoll minn istituzzjonijiet u minn investituri finanzjarji kummerċjali; |
| --- | --- |

(27)

"operazzjoni ta' taħlit" tfisser azzjonijiet li jingħataw sostenn mill-baġit tal-Unjoni, inkluż fil-faċilitajiet ta' taħlit skont l-Artikolu 2(6) tar-Regolament Finanzjarju, li jikkombina forom ta' sostenn li mhumiex ripagabbli jew strumenti finanzjarji jew garanziji baġitarji mill-baġit tal-Unjoni b'forom ta' sostenn ripagabbli mill-iżvilupp jew minn istituzzjonijiet finanzjarji pubbliċi oħra, kif ukoll minn istituzzjonijiet u minn investituri finanzjarji kummerċjali;

| (28) | "entità ġuridika" tfisser persuna fiżika jew persuna ġuridika maħluqa u rikonoxxuta bħala tali skont id-dritt tal-Unjoni, nazzjonali ħjew internazzjonali, li jkollha personalità ġuridika u l-kapaċità li taġixxi f'isimha stess, li teżerċita drittijiet u li tkun soġġetta għal obbligi, jew entità li ma għandhiex personalità ġuridika kif imsemmi fil-punt (c) tal-Artikolu 197(2tar-Regolament Finanzjarju; |
| --- | --- |

(28)

"entità ġuridika" tfisser persuna fiżika jew persuna ġuridika maħluqa u rikonoxxuta bħala tali skont id-dritt tal-Unjoni, nazzjonali ħjew internazzjonali, li jkollha personalità ġuridika u l-kapaċità li taġixxi f'isimha stess, li teżerċita drittijiet u li tkun soġġetta għal obbligi, jew entità li ma għandhiex personalità ġuridika kif imsemmi fil-punt (c) tal-Artikolu 197(2tar-Regolament Finanzjarju;

| (29) | "entità fiduċjarja" tfisser entità ġuridika li tkun indipendenti mill-Kummissjoni jew minn parti terza u li tirċievi data mill-Kummissjoni jew minn dik il-parti terza għall-iskop ta' ħżin u ta' trattament sikur ta' dik id-data. |
| --- | --- |

(29)

"entità fiduċjarja" tfisser entità ġuridika li tkun indipendenti mill-Kummissjoni jew minn parti terza u li tirċievi data mill-Kummissjoni jew minn dik il-parti terza għall-iskop ta' ħżin u ta' trattament sikur ta' dik id-data.

Artikolu 3

Komponenti tal-Programm

1.   Il-Programm għandu jikkonsisti mill-komponenti li ġejjin:

| (a) | ‘Galileo’, sistema awtonoma ċivili u globali tan-navigazzjoni bis-satellita (GNSS) taħt il-kontroll ċivili, li tikkonsisti minn kostellazzjoni ta' satelliti, ċentri u network globali ta' stazzjonijiet tal-art, li joffru servizzi ta' pożizzjonament, ta' navigazzjoni u ta' kejl tal-ħin u li jintegraw il-ħtiġijiet u r-rekwiżiti tas-sigurtà; |
| --- | --- |

(a)

‘Galileo’, sistema awtonoma ċivili u globali tan-navigazzjoni bis-satellita (GNSS) taħt il-kontroll ċivili, li tikkonsisti minn kostellazzjoni ta' satelliti, ċentri u network globali ta' stazzjonijiet tal-art, li joffru servizzi ta' pożizzjonament, ta' navigazzjoni u ta' kejl tal-ħin u li jintegraw il-ħtiġijiet u r-rekwiżiti tas-sigurtà;

| (b) | "Is-Sistema Ewropea ta' Navigazzjoni b'Kopertura Ġeostazzjonarja (EGNOS"), sistema ċivili reġjonali tan-navigazzjoni bis-satellita taħt il-kontroll ċivili li tikkonsisti minn ċentri u stazzjonijiet tal-art u minn diversi transponders installati fuq satelliti ġeosinkroniċi u li jżidu u jikkoreġu s-sinjali miftuħa emessi minn Galileo u minn GNSS oħrajn, fost affarijiet oħra għall-ġestjoni tat-traffiku bl-ajru, għas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru u għal sistemi oħra ta' trasport; |
| --- | --- |

(b)

"Is-Sistema Ewropea ta' Navigazzjoni b'Kopertura Ġeostazzjonarja (EGNOS"), sistema ċivili reġjonali tan-navigazzjoni bis-satellita taħt il-kontroll ċivili li tikkonsisti minn ċentri u stazzjonijiet tal-art u minn diversi transponders installati fuq satelliti ġeosinkroniċi u li jżidu u jikkoreġu s-sinjali miftuħa emessi minn Galileo u minn GNSS oħrajn, fost affarijiet oħra għall-ġestjoni tat-traffiku bl-ajru, għas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru u għal sistemi oħra ta' trasport;

| (c) | ‘Copernicus’, sistema operattiva, awtonoma, iffokata fuq l-utenti, ċivili tal-osservazzjoni tad-dinja taħt kontroll ċivili, li tibni fuq il-kapaċitajiet nazzjonali u Ewropej eżistenti, li toffri data u servizzi ta' ġeoinformazzjoni, li jinkludu satelliti, infrastruttura tal-art, faċilitajiet tal-ipproċessar tad-data u tal-informazzjoni, u infrastruttura tad-distribuzzjoni, abbażi ta' politika dwar id-data bla ħlas, totali u miftuħa u, fejn xieraq, li tintegra għalkollox il-ħtiġijiet u r-rekwiżiti tas-sigurtà ; |
| --- | --- |

(c)

‘Copernicus’, sistema operattiva, awtonoma, iffokata fuq l-utenti, ċivili tal-osservazzjoni tad-dinja taħt kontroll ċivili, li tibni fuq il-kapaċitajiet nazzjonali u Ewropej eżistenti, li toffri data u servizzi ta' ġeoinformazzjoni, li jinkludu satelliti, infrastruttura tal-art, faċilitajiet tal-ipproċessar tad-data u tal-informazzjoni, u infrastruttura tad-distribuzzjoni, abbażi ta' politika dwar id-data bla ħlas, totali u miftuħa u, fejn xieraq, li tintegra għalkollox il-ħtiġijiet u r-rekwiżiti tas-sigurtà ;

| (d) | “Għarfien tas-Sitwazzjoni fl-Ispazju:” jew “SSA”, li jinkludi is-subkomponenti li ġejjin:






  (i) | “sub-komponent SST”, sistema ta' sorveljanza u ta' insegwiment fl-ispazju, bil-għan li ttejjeb, tħaddem u tipprovdi d-data, l-informazzjoni u s-servizzi marbuta mas-sorveljanza u mal-insegwiment ta' oġġetti spazjali li jorbitaw madwar id-dinja ; |
| --- | --- | --- |

(d)

“Għarfien tas-Sitwazzjoni fl-Ispazju:” jew “SSA”, li jinkludi is-subkomponenti li ġejjin:

(i)

“sub-komponent SST”, sistema ta' sorveljanza u ta' insegwiment fl-ispazju, bil-għan li ttejjeb, tħaddem u tipprovdi d-data, l-informazzjoni u s-servizzi marbuta mas-sorveljanza u mal-insegwiment ta' oġġetti spazjali li jorbitaw madwar id-dinja ;

| (ii) | “subkomponent SWE”, parametri ta' osservazzjoni marbuta mal-monitoraġġ tal-avvenimenti meteoroloġiċi spazjali |
| --- | --- |

(ii)

“subkomponent SWE”, parametri ta' osservazzjoni marbuta mal-monitoraġġ tal-avvenimenti meteoroloġiċi spazjali

| (iii) | “subkomponent "NEO", il-monitoraġġ tar-riskju ta' oġġetti qrib id-dinja li jkunu qed joqorbu lejn id-dinja ; |
| --- | --- |

(iii)

“subkomponent "NEO", il-monitoraġġ tar-riskju ta' oġġetti qrib id-dinja li jkunu qed joqorbu lejn id-dinja ;

| (e) | ‘GOVSATCOM’, servizz ta' komunikazzjoni bis-satellita taħt kontroll ċivili u governattiv li jippermetti l-forniment tas-servizzi u l-kapaċitajiet ta' komunikazzjoni bis-satellita lill-awtoritajiet tal-Unjoni u tal-Istati Membri li jiġġestixxu l-missjonijiet u l-infrastrutturi kritiċi għas-sigurtà. |
| --- | --- |

(e)

‘GOVSATCOM’, servizz ta' komunikazzjoni bis-satellita taħt kontroll ċivili u governattiv li jippermetti l-forniment tas-servizzi u l-kapaċitajiet ta' komunikazzjoni bis-satellita lill-awtoritajiet tal-Unjoni u tal-Istati Membri li jiġġestixxu l-missjonijiet u l-infrastrutturi kritiċi għas-sigurtà.

2.   Il-programm għandu jinkludi miżuri addizzjonali biex jiġi żgurat aċċess effiċjenti u awtonomu għall-ispazju għall-Programm u biex jitrawwem settur spazjali Ewropew innovattiv u kompetittiv, upstream u downstream, biex tissaħħaħ l-ekosistema spazjali tal-Unjoni u biex l-Unjoni tissaħħaħ bħala attur globali.

Artikolu 4

Għanijiet

1.   L-għanijiet ġenerali tal-Programm huma li:

| (a) | jipprovdi jew jagħti kontribut għall-forniment ta' data, informazzjoni u servizzi spazjali ta' kwalità għolja, aġġornati, u fejn ikun xieraq, siguri, mingħajr interruzzjoni u kull fejn ikun possibbli fil-livell globali, sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet eżistenti u tal-ġejjieni u jingħata sostenn għall-prijoritajiet politiċi tal-Unjoni u għat-teħid ta' deċiżjonijiet indipendenti u bbażat fuq l-evidenza relatat, fost l-oħrajn għat-tibdil fil-klima, it-trasport u s-sigurtà; |
| --- | --- |

(a)

jipprovdi jew jagħti kontribut għall-forniment ta' data, informazzjoni u servizzi spazjali ta' kwalità għolja, aġġornati, u fejn ikun xieraq, siguri, mingħajr interruzzjoni u kull fejn ikun possibbli fil-livell globali, sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet eżistenti u tal-ġejjieni u jingħata sostenn għall-prijoritajiet politiċi tal-Unjoni u għat-teħid ta' deċiżjonijiet indipendenti u bbażat fuq l-evidenza relatat, fost l-oħrajn għat-tibdil fil-klima, it-trasport u s-sigurtà;

| (b) | jimmassimizza l-benefiċċji soċjoekonomiċi, b'mod partikolari billi jħeġġeġ l-iżvilupp ta' setturi Ewropej upstream u downstream innovattivi u kompetittivi, SMEs u negozji ġodda, b'hekk jippermetti t-tkabbir u l-ħolqien ta' impjiegi fl-Unjoni u jippromwovi l-iżjed adozzjoni u użu wiesa' possibbli ta' servizzi, tad-data, tal-informazzjoni pprovduti permezz tal-komponenti tal-Programm kemm fi ħdan kif ukoll barra l-Unjoni; filwaqt li jiġu żgurati s-sinerġiji u l-komplementarjetà mal-attivitajiet ta' żvilupp teknoloġiku u ta' riċerka tal-Unjoni mwettqa skont ir-Regolament (UE) 2021/695; |
| --- | --- |

(b)

jimmassimizza l-benefiċċji soċjoekonomiċi, b'mod partikolari billi jħeġġeġ l-iżvilupp ta' setturi Ewropej upstream u downstream innovattivi u kompetittivi, SMEs u negozji ġodda, b'hekk jippermetti t-tkabbir u l-ħolqien ta' impjiegi fl-Unjoni u jippromwovi l-iżjed adozzjoni u użu wiesa' possibbli ta' servizzi, tad-data, tal-informazzjoni pprovduti permezz tal-komponenti tal-Programm kemm fi ħdan kif ukoll barra l-Unjoni; filwaqt li jiġu żgurati s-sinerġiji u l-komplementarjetà mal-attivitajiet ta' żvilupp teknoloġiku u ta' riċerka tal-Unjoni mwettqa skont ir-Regolament (UE) 2021/695;

| (c) | itejjeb is-sikurezza u s-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha u isaħħaħ l-awtonomija tal-Unjoni, b'mod partikolari f'termini ta’ teknoloġija; |
| --- | --- |

(c)

itejjeb is-sikurezza u s-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha u isaħħaħ l-awtonomija tal-Unjoni, b'mod partikolari f'termini ta’ teknoloġija;

| (d) | jippromwovi r-rwol tal-Unjoni bħala attur globali fis-settur spazjali, jinkoraġġixxi l-kooperazzjoni internazzjonali, isaħħaħ id-diplomazija spazjali Ewropea, inkluż billi jrawwem il-prinċipji ta' reċiproċità u kompetizzjoni ġusta u li jsaħħaħ ir-rwol tiegħu fl-indirizzar tal-isfidi globali, isostni inizjattivi globali, inkluż fir-rigward tal-iżvilupp sostenibbli, u jqajjem kuxjenza dwar l-ispazju bħala wirt komuni tal-umanità; |
| --- | --- |

(d)

jippromwovi r-rwol tal-Unjoni bħala attur globali fis-settur spazjali, jinkoraġġixxi l-kooperazzjoni internazzjonali, isaħħaħ id-diplomazija spazjali Ewropea, inkluż billi jrawwem il-prinċipji ta' reċiproċità u kompetizzjoni ġusta u li jsaħħaħ ir-rwol tiegħu fl-indirizzar tal-isfidi globali, isostni inizjattivi globali, inkluż fir-rigward tal-iżvilupp sostenibbli, u jqajjem kuxjenza dwar l-ispazju bħala wirt komuni tal-umanità;

| (e) | isaħħaħ is-sikurezza, is-sigurtà u s-sostenibbiltà tal-attivitajiet spazjali kollha lil hinn mill-atmosfera li jappartjenu għall-oġġetti spazjali u l-proliferazzjoni tar-residwi, kif ukoll l-ambjent spazjali, billi jimplimenta miżuri xierqa, inkluż l-iżvilupp u l-iskjerament ta' teknoloġiji għar-rimi tal-inġenji spazjali fi tmiem il-ħajja operazzjonali u għar-rimi tar-residwi spazjali. |
| --- | --- |

(e)

isaħħaħ is-sikurezza, is-sigurtà u s-sostenibbiltà tal-attivitajiet spazjali kollha lil hinn mill-atmosfera li jappartjenu għall-oġġetti spazjali u l-proliferazzjoni tar-residwi, kif ukoll l-ambjent spazjali, billi jimplimenta miżuri xierqa, inkluż l-iżvilupp u l-iskjerament ta' teknoloġiji għar-rimi tal-inġenji spazjali fi tmiem il-ħajja operazzjonali u għar-rimi tar-residwi spazjali.

2.   L-għanijiet speċifiċi tal-Programm huma:

| (a) | għal Galileo u EGNOS: il-forniment ta' servizzi fit-tul, mill-aqwa u siguri tal-pożizzjonament, tan-navigazzjoni u tat-teħid tal-ħinijiet filwaqt li jiżguraw kontinwità u robustezza tas-servizz; |
| --- | --- |

(a)

għal Galileo u EGNOS: il-forniment ta' servizzi fit-tul, mill-aqwa u siguri tal-pożizzjonament, tan-navigazzjoni u tat-teħid tal-ħinijiet filwaqt li jiżguraw kontinwità u robustezza tas-servizz;

| (b) | għal Copernicus: it-twassil ta' data u ta' informazzjoni akkurati u affidabbli tal-osservazzjoni tad-dinja u servizzi li jintegraw sorsi oħra ta' data, ipprovduti fuq bażi sostenibbli u fit-tul, b'sostenn għall-formulazzjoni, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha u azzjonijiet ibbażati fuq il-ħtiġijiet tal-utenti; |
| --- | --- |

(b)

għal Copernicus: it-twassil ta' data u ta' informazzjoni akkurati u affidabbli tal-osservazzjoni tad-dinja u servizzi li jintegraw sorsi oħra ta' data, ipprovduti fuq bażi sostenibbli u fit-tul, b'sostenn għall-formulazzjoni, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha u azzjonijiet ibbażati fuq il-ħtiġijiet tal-utenti;

| (c) | għall- SSA: it-titjib tal-kapaċitajiet ta’ monitoraġġ, ta’ insegwiment u ta’ identifikazzjoni tal-oġġetti spazjali u tar-residwi spazjali bil-għan li tiżdied aktar il-prestazzjoni u l-awtonomija tal-kapaċitajiet taħt is-subkomponent SST fil-livell tal-Unjoni, u jipprovdi servizzi SWE u għall-immappjar u għall-ħolqien ta' network tal-kapaċitajiet tal-Istati Membri taħt is-subkomponent NEO; |
| --- | --- |

(c)

għall- SSA: it-titjib tal-kapaċitajiet ta’ monitoraġġ, ta’ insegwiment u ta’ identifikazzjoni tal-oġġetti spazjali u tar-residwi spazjali bil-għan li tiżdied aktar il-prestazzjoni u l-awtonomija tal-kapaċitajiet taħt is-subkomponent SST fil-livell tal-Unjoni, u jipprovdi servizzi SWE u għall-immappjar u għall-ħolqien ta' network tal-kapaċitajiet tal-Istati Membri taħt is-subkomponent NEO;

| (d) | għal GOVSATCOM: l-iżgurar tad-disponibbiltà fit-tul ta' servizzi ta' komunikazzjoni bis-satellita affidabbli, siguri u kosteffettivi għall-utenti ta' GOVSATCOM; |
| --- | --- |

(d)

għal GOVSATCOM: l-iżgurar tad-disponibbiltà fit-tul ta' servizzi ta' komunikazzjoni bis-satellita affidabbli, siguri u kosteffettivi għall-utenti ta' GOVSATCOM;

| (e) | l-appoġġ għal kapaċità awtonoma, sigura u kosteffiċjenti ta' aċċess għall-ispazju, filwaqt li jitqiesu l-interessi essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni; |
| --- | --- |

(e)

l-appoġġ għal kapaċità awtonoma, sigura u kosteffiċjenti ta' aċċess għall-ispazju, filwaqt li jitqiesu l-interessi essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni;

| (f) | it-tħeġġiġ tal-iżvilupp ta' ekonomija spazjali tal-Unjoni b'saħħitha inkluż billi jappoġġa l-ekosistema tal-ispazju u billi jsaħħaħ il-kompetittività, l-innovazzjoni, l-intraprenditorija, il-ħiliet u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet fl-Istati Membri u r-reġjuni kollha tal-Unjoni, b'mod partikolari fir-rigward ta' SMEs u negozji ġodda jew persuni fiżiċi u ġuridiċi mill-Unjoni li huma attivi jew li jixtiequ jsiru attivi f'dak is-settur. |
| --- | --- |

(f)

it-tħeġġiġ tal-iżvilupp ta' ekonomija spazjali tal-Unjoni b'saħħitha inkluż billi jappoġġa l-ekosistema tal-ispazju u billi jsaħħaħ il-kompetittività, l-innovazzjoni, l-intraprenditorija, il-ħiliet u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet fl-Istati Membri u r-reġjuni kollha tal-Unjoni, b'mod partikolari fir-rigward ta' SMEs u negozji ġodda jew persuni fiżiċi u ġuridiċi mill-Unjoni li huma attivi jew li jixtiequ jsiru attivi f'dak is-settur.

Artikolu 5

Aċċess għall-ispazju

1.   Il-Programm għandu jappoġġa l-akkwist u l-aggregazzjoni ta' servizzi ta' llanċjar għall-ħtiġijiet tal-Programm u, fuq talba tagħhom, l-aggregazzjoni għall-Istati Membri u l-organizzazzjonijiet internazzjonali.

2.   F'sinerġiji ma' programmi u skemi ta' finanzjament oħra tal-Unjoni, u mingħajr preġudizzju għall-attivitajiet tal-ESA-qasam tal-aċċess għall-ispazju, il-Programm jista' jappoġġa:

| (a) | adattamenti, inkluż l-iżvilupp teknoloġiku, għal sistemi ta' llanċjar fl-ispazju li huma meħtieġa għal-lanċjar ta' satelliti, inkluż teknoloġiji alternattivi u sistemi innovattivi dwar l-aċċess għall-ispazju, għall-implimentazzjoni tal-komponenti tal-Programm; |
| --- | --- |

(a)

adattamenti, inkluż l-iżvilupp teknoloġiku, għal sistemi ta' llanċjar fl-ispazju li huma meħtieġa għal-lanċjar ta' satelliti, inkluż teknoloġiji alternattivi u sistemi innovattivi dwar l-aċċess għall-ispazju, għall-implimentazzjoni tal-komponenti tal-Programm;

| (b) | adattamenti fl-infrastruttura spazjali tal-art, inklużi żviluppi ġodda, li huma meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-Programm. |
| --- | --- |

(b)

adattamenti fl-infrastruttura spazjali tal-art, inklużi żviluppi ġodda, li huma meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-Programm.

Artikolu 6

Azzjonijiet b'sostenn għal settur spazjali innovattiv u kompetittiv tal-Unjoni

1.   Il-Programm għandu jippromwovi t-tisħiħ tal-kapaċitajiet madwar l-Unjoni billi jappoġġa:

| (a) | attivitajiet ta' innovazzjoni biex isir l-aħjar użu mit-teknoloġiji, l-infrastruttura jew is-servizzi spazjali u miżuri li jiffaċilitaw l-użu ta' soluzzjonijiet innovattivi li jirriżultaw minn attivitajiet ta' riċerka u innovazzjoni u biex jappoġġaw l-iżvilupp tas-settur downstream, b'mod partikolari permezz ta' sinerġiji ma' Programmi u strumenti finanzjarji oħra tal-Unjoni, inkluż il-Programm InvestEU. |
| --- | --- |

(a)

attivitajiet ta' innovazzjoni biex isir l-aħjar użu mit-teknoloġiji, l-infrastruttura jew is-servizzi spazjali u miżuri li jiffaċilitaw l-użu ta' soluzzjonijiet innovattivi li jirriżultaw minn attivitajiet ta' riċerka u innovazzjoni u biex jappoġġaw l-iżvilupp tas-settur downstream, b'mod partikolari permezz ta' sinerġiji ma' Programmi u strumenti finanzjarji oħra tal-Unjoni, inkluż il-Programm InvestEU.

| (b) | attivitajiet li għandhom l-għan li jrawmu d-domanda pubblika u l-innovazzjoni fis-settur pubbliku, biex jintlaħaq il-potenzjal sħiħ tas-servizzi pubbliċi għaċ-ċittadini u n-negozji; |
| --- | --- |

(b)

attivitajiet li għandhom l-għan li jrawmu d-domanda pubblika u l-innovazzjoni fis-settur pubbliku, biex jintlaħaq il-potenzjal sħiħ tas-servizzi pubbliċi għaċ-ċittadini u n-negozji;

| (c) | imprenditorija, inkluż mill-istadju bikri sal-istadju tat-tkabbir, skont l-Artikolu 21, billi jistrieħ fuq dispożizzjonijiet oħra dwar l-aċċess għall-finanzjament kif imsemmi fl-Artikolu 18 u fil-Kapitolu I tat-Titolu III, u billi juża approċċ tal-ewwel kuntratt; |
| --- | --- |

(c)

imprenditorija, inkluż mill-istadju bikri sal-istadju tat-tkabbir, skont l-Artikolu 21, billi jistrieħ fuq dispożizzjonijiet oħra dwar l-aċċess għall-finanzjament kif imsemmi fl-Artikolu 18 u fil-Kapitolu I tat-Titolu III, u billi juża approċċ tal-ewwel kuntratt;

| (d) | il-ħolqien ta' ekosistema spazjali favorevoli għan-negozju permezz ta' kooperazzjoni bejn l-impriżi fil-forma ta' network ta' ċentri spazjali li:






  (i) | jlaqqa’ flimkien, fil-livelli nazzjonali u reġjonali, atturi mis-setturi spazjali, diġitali u oħrajn,kif ukoll l-utenti; u |
| --- | --- | --- |

(d)

il-ħolqien ta' ekosistema spazjali favorevoli għan-negozju permezz ta' kooperazzjoni bejn l-impriżi fil-forma ta' network ta' ċentri spazjali li:

(i)

jlaqqa’ flimkien, fil-livelli nazzjonali u reġjonali, atturi mis-setturi spazjali, diġitali u oħrajn,kif ukoll l-utenti; u

| (ii) | għandu l-għan li jipprovdi sostenn, faċilitajiet u servizzi liċ-ċittadini u lill-kumpaniji biex jitrawmu l-imprenditorija u l-ħiliet u biex jissaħħu s-sinerġiji fis-settur downstream u biex titrawwem il-kooperazzjoni maċ-ċentri ta' innovazzjoni diġitali stabbiliti taħt il-Programm Ewropa Diġitali stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/694 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (38); |
| --- | --- |

(ii)

għandu l-għan li jipprovdi sostenn, faċilitajiet u servizzi liċ-ċittadini u lill-kumpaniji biex jitrawmu l-imprenditorija u l-ħiliet u biex jissaħħu s-sinerġiji fis-settur downstream u biex titrawwem il-kooperazzjoni maċ-ċentri ta' innovazzjoni diġitali stabbiliti taħt il-Programm Ewropa Diġitali stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/694 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (38);

| (e) | l-għoti ta' attivitajiet ta' edukazzjoni u taħriġ, b’mod partikolari għall-professjonisti, l-imprendituri, il-gradwati u l-istudenti, b'mod partikolari permezz ta' sinerġiji ma' inizjattivi fil-livelli nazzjonali u reġjonali, għall-iżvilupp ta' ħiliet avvanzati; |
| --- | --- |

(e)

l-għoti ta' attivitajiet ta' edukazzjoni u taħriġ, b’mod partikolari għall-professjonisti, l-imprendituri, il-gradwati u l-istudenti, b'mod partikolari permezz ta' sinerġiji ma' inizjattivi fil-livelli nazzjonali u reġjonali, għall-iżvilupp ta' ħiliet avvanzati;

| (f) | l-aċċess għall-faċilitajiet tal-ipproċessar u tal-ittestjar għall-professjonisti fis-settur privat u pubbliku, l-istudenti u l-imprendituri; |
| --- | --- |

(f)

l-aċċess għall-faċilitajiet tal-ipproċessar u tal-ittestjar għall-professjonisti fis-settur privat u pubbliku, l-istudenti u l-imprendituri;

| (g) | attivitajiet ta' ċertifikazzjoni u ta' standardizzazzjoni; |
| --- | --- |

(g)

attivitajiet ta' ċertifikazzjoni u ta' standardizzazzjoni;

| (h) | it-tisħiħ ta’ ktajjen tal-provvista Ewropej madwar l-Unjoni permezz ta' parteċipazzjoni wiesgħa tal-impriżi, b'mod partikolari SMEs u negozji ġodda, fil-komponenti kollha tal-Programm, b'mod partikolari permezz tal-Artikolu 14, u ta’miżuri li jirfdu l-kompetittività tagħhom fil-livell globali. |
| --- | --- |

(h)

it-tisħiħ ta’ ktajjen tal-provvista Ewropej madwar l-Unjoni permezz ta' parteċipazzjoni wiesgħa tal-impriżi, b'mod partikolari SMEs u negozji ġodda, fil-komponenti kollha tal-Programm, b'mod partikolari permezz tal-Artikolu 14, u ta’miżuri li jirfdu l-kompetittività tagħhom fil-livell globali.

2.   Meta jiġu implimentati l-attivitajiet imsemmija fil-paragrafu 1, il-ħtieġa li tiġi żviluppata l-kapaċità fl-Istati Membri b'industrija spazjali emerġenti għandha tiġi appoġġata, sabiex tingħata opportunità ugwali lill-Istati Membri kollha sabiex jipparteċipaw fil-Programm.

Artikolu 7

Parteċipazzjoni ta’ Pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali fil-Programm

1.   Galileo, EGNOS u Copernicus, kif ukoll s-subkomponenti SWE u NEO, iżda bl-eżklużjoni tas-subkomponent SST, għandhom ikunu miftuħa għall-parteċipazzjoni tal-membri tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA) li huma membri fiż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), skont il-kondizzjonijiet stabbiliti fil-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea.

Copernicus u s-subkomponenti SWE u NEO, iżda bl-eżklużjoni tas-subkomponent SST, għandhom ikunu miftuħa għall-parteċipazzjoni tal-pajjiżi terzi li ġejjin:

| (a) | il-pajjiżi aderenti, il-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali, b'konformità mal-prinċipji ġenerali u mat-termini u l-kondizzjonijiet ġenerali għall-parteċipazzjoni ta’ dawk il-pajjiżi fil-programmi tal-Unjoni stabbiliti fil-ftehimiet qafas rispettivi u fid-deċiżjonijiet tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni, jew fi ftehimiet simili, u b'konformità mal-kondizzjonijiet speċifiċi stabbiliti fi ftehimiet bejn l-Unjoni u dawk il-pajjiżi; |
| --- | --- |

(a)

il-pajjiżi aderenti, il-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali, b'konformità mal-prinċipji ġenerali u mat-termini u l-kondizzjonijiet ġenerali għall-parteċipazzjoni ta’ dawk il-pajjiżi fil-programmi tal-Unjoni stabbiliti fil-ftehimiet qafas rispettivi u fid-deċiżjonijiet tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni, jew fi ftehimiet simili, u b'konformità mal-kondizzjonijiet speċifiċi stabbiliti fi ftehimiet bejn l-Unjoni u dawk il-pajjiżi;

| (b) | pajjiżi tal-Politika Ewropea tal-Viċinat, f'konformità mal-prinċipji ġenerali u t-termini u l-kondizzjonijiet ġenerali għall-parteċipazzjoni ta' dawk il-pajjiżi fil-programmi tal-Unjoni stabbiliti fil-ftehimiet qafas rispettivi u deċiżjonijiet tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni, jew fi ftehimiet simili, u f'konformità mal-kondizzjonijiet speċifiċi stabbiliti fi ftehimiet bejn l-Unjoni u dawk il-pajjiżi. |
| --- | --- |

(b)

pajjiżi tal-Politika Ewropea tal-Viċinat, f'konformità mal-prinċipji ġenerali u t-termini u l-kondizzjonijiet ġenerali għall-parteċipazzjoni ta' dawk il-pajjiżi fil-programmi tal-Unjoni stabbiliti fil-ftehimiet qafas rispettivi u deċiżjonijiet tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni, jew fi ftehimiet simili, u f'konformità mal-kondizzjonijiet speċifiċi stabbiliti fi ftehimiet bejn l-Unjoni u dawk il-pajjiżi.

2.   F'konformità mal-kondizzjonijiet stabbiliti fi ftehim speċifiku konkluż f’konformità mal-Artikolu 218 TFUE li jkopri l-parteċipazzjoni ta’ pajjiż terz jew ta’ organizzazzjoni internazzjonali fi kwalunkwe programm tal-Unjoni;

| (a) | Galileo u EGNOS għandhom ikunu miftuħa għall-parteċipazzjoni ta’ pajjiżi terzi msemmija fil-punti (a) u (b) tat-tieni subparagrafu tal-paragrafu 1: |
| --- | --- |

(a)

Galileo u EGNOS għandhom ikunu miftuħa għall-parteċipazzjoni ta’ pajjiżi terzi msemmija fil-punti (a) u (b) tat-tieni subparagrafu tal-paragrafu 1:

| (b) | GOVSATCOM għandha tkun miftuħa għall-parteċipazzjoni ta' membri tal-EFTA li huma membri taż- ŻEE, kif ukoll tal-pajjiżi terzimsemmija fil-punti (a) u (b) tat-tieni subparagrafu tal-paragrafu 1; |
| --- | --- |

(b)

GOVSATCOM għandha tkun miftuħa għall-parteċipazzjoni ta' membri tal-EFTA li huma membri taż- ŻEE, kif ukoll tal-pajjiżi terzimsemmija fil-punti (a) u (b) tat-tieni subparagrafu tal-paragrafu 1;

| (c) | Galileo, EGNOS, Copernicus, GOVSATCOM, kif ukoll is-subkomponenti SWE u NEO, iżda bl-eżklużjoni tas-subkomponent SST, għandhom ikunu miftuħa għall-parteċipazzjoni ta' pajjiżi terzi minbarra dawk il-pajjiżi terzi koperti mill-paragrafu 1, u organizzazzjonijiet internazzjonali. |
| --- | --- |

(c)

Galileo, EGNOS, Copernicus, GOVSATCOM, kif ukoll is-subkomponenti SWE u NEO, iżda bl-eżklużjoni tas-subkomponent SST, għandhom ikunu miftuħa għall-parteċipazzjoni ta' pajjiżi terzi minbarra dawk il-pajjiżi terzi koperti mill-paragrafu 1, u organizzazzjonijiet internazzjonali.

Il-ftehim speċifiku msemmi fl-ewwel subparagrafu ta’ dan il-paragrafu għandu:

| (a) | jiżgura bilanċ ġust fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet u tal-benefiċċji tal-pajjiż terz jew tal-organizzazzjoni internazzjonali parteċipanti fil-programmi tal-Unjoni; |
| --- | --- |

(a)

jiżgura bilanċ ġust fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet u tal-benefiċċji tal-pajjiż terz jew tal-organizzazzjoni internazzjonali parteċipanti fil-programmi tal-Unjoni;

| (b) | jistabbilixxi l-kondizzjonijiet tal-parteċipazzjoni fil-programmi, inkluż il-kalkolu ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji għal programmi individwali, u l-kostijiet amministrattivi tagħhom.; |
| --- | --- |

(b)

jistabbilixxi l-kondizzjonijiet tal-parteċipazzjoni fil-programmi, inkluż il-kalkolu ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji għal programmi individwali, u l-kostijiet amministrattivi tagħhom.;

| (c) | jagħti l-ebda setgħa ta’ teħid tad-deċiżjonijiet lill-pajjiż terz jew lill-organizzazzjoni internazzjonali fir-rigward tal-Programm tal-Unjoni; |
| --- | --- |

(c)

jagħti l-ebda setgħa ta’ teħid tad-deċiżjonijiet lill-pajjiż terz jew lill-organizzazzjoni internazzjonali fir-rigward tal-Programm tal-Unjoni;

| (d) | jiggarantixxi d-drittijiet tal-Unjoni li tiżgura ġestjoni finanzjarja tajba u tipproteġi l-interessi finanzjarji tagħha. |
| --- | --- |

(d)

jiggarantixxi d-drittijiet tal-Unjoni li tiżgura ġestjoni finanzjarja tajba u tipproteġi l-interessi finanzjarji tagħha.

Il-kontribuzzjonijiet imsemmija fil-punt (b) tat-tieni subparagraf ta’ dan il-paragrafu għandhom jikkostitwixxu dħul assenjat f'konformità mal-Artikolu 21(5) tar-Regolament Finanzjarju

3.   Il-komponenti jew is-subkomponenti tal-Programm, bl-eżklużjoni tas-subkomponent SST, għandhom ikunu miftuħa għall-parteċipazzjoni ta’ pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali skont dan l-Artikolu dment li l-interessi essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha jiġu ppreservati inkluż fir-rigward tal-protezzjoni ta' informazzjoni klassifikata skont l-Artikolu 43.

Artikolu 8

Aċċess għas-servizzi tal-SST, is-servizzi ta' GOVSATCOM u s-Servizzi Pubbliċi Regolati ta' Galileo minn pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali

1.   Pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali jista' jkollhom aċċess għas-servizzi ta' GOVSATCOM dment li,

| (a) | jikkonkludu ftehim, f’konformità mal-Artikolu 218 TFUE, li jistabbilixxi t-termini u l-kondizzjonijiet għall-aċċess għas-servizzi ta' GOVSATCOM; u |
| --- | --- |

(a)

jikkonkludu ftehim, f’konformità mal-Artikolu 218 TFUE, li jistabbilixxi t-termini u l-kondizzjonijiet għall-aċċess għas-servizzi ta' GOVSATCOM; u

| (b) | jikkonformaw maal-Artikolu 43 ta' dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

(b)

jikkonformaw maal-Artikolu 43 ta' dan ir-Regolament.

2.   Pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali li ma għandhomx il-kwartieri ġenerali tagħhom fl-Unjoni jista' jkollhom aċċess għas-servizzi tal-SST imsemmija fil-punt (d) tal-Artikolu 55(1) dment li:

| (a) | jikkonkludu ftehim, f’konformità mal-Artikolu 218 TFUE, li jistabbilixxi t-termini u l-kondizzjonijiet għall-aċċess għal tali servizzi tal-SST; u |
| --- | --- |

(a)

jikkonkludu ftehim, f’konformità mal-Artikolu 218 TFUE, li jistabbilixxi t-termini u l-kondizzjonijiet għall-aċċess għal tali servizzi tal-SST; u

| (b) | jikkonformaw mal-Artikolu 43 ta' dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

(b)

jikkonformaw mal-Artikolu 43 ta' dan ir-Regolament.

3.   Ma għandu jkun meħtieġ l-ebda ftehim konkluż f’konformità mal-Artikolu 218 TFUE biex jinkiseb aċċess għas-servizzi tal-SST li huma disponibbli għall-pubbliku, kif imsemmi fil-punti (a), (b) u (c) tal-Artikolu 55(1). L-aċċess għal dawk is-servizzi għandu jkun soġġett għal talba mill-utenti potenzjali f’konformità mal-Artikolu 56.

4.   L-aċċess ta' pajjiżi terzi u ta' organizzazzjonijiet internazzjonali għas-Servizz Pubbliku Regolat (PRS) ipprovdut minn Galileo għandu jiġi rregolat bl-Artikolu 3(5) tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (39).

Artikolu 9

Sjieda u użu tal-assi

1.   Ħlief għal kif previs fil-paragrafu 2, l-Unjoni għandha tkun is-sid tal-assi tanġibbli u intanġibbli kollha li jinħolqu jew li jiġu żviluppati fil-qafas tal-komponenti tal-Programm. Għal dak l-għan, il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-kuntratti, il-ftehimiet u arranġamenti oħra rilevanti marbuta mal-attivitajiet li jistgħu jirriżultaw fil-ħolqien jew l-iżvilupp ta' tali assi jkun fihom dispożizzjonijiet li jiżguraw is-sjieda tal-Unjoni ta' dawk l-assi.

2.   Il-paragrafu 1 ma japplikax għall-assi tanġibbli u intanġibbli li nħolqu jew li ġew żviluppati fil-qafas tal-komponenti tal-Programm, fejn l-attivitajiet li jistgħu jirriżultaw fil-ħolqien jew fl-iżvilupp ta' tali assi:

| (a) | jitwettqu skont għotjiet jew premjijiet iffinanzjati għalkollox mill-Unjoni; |
| --- | --- |

(a)

jitwettqu skont għotjiet jew premjijiet iffinanzjati għalkollox mill-Unjoni;

| (b) | ma jkunux iffinanzjati għalkollox mill-Unjoni, jew |
| --- | --- |

(b)

ma jkunux iffinanzjati għalkollox mill-Unjoni, jew

| (c) | ikunu marbuta mal-iżvilupp, mal-manifattura jew mal-użu ta' riċevituri tal-PRS li jinkorporaw l-IKUE, jew ta' komponenti ta' tali riċevituri. |
| --- | --- |

(c)

ikunu marbuta mal-iżvilupp, mal-manifattura jew mal-użu ta' riċevituri tal-PRS li jinkorporaw l-IKUE, jew ta' komponenti ta' tali riċevituri.

3.   Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-kuntratti, il-ftehimiet u l-arranġamenti l-oħra marbuta mal-attivitajiet imsemmija fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu jkun fihom dispożizzjonijiet li jistabbilixxu r-reġim ta' sjieda xieraq għal dawk l-assi u, fir-rigward tal-punt (c) tal-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, li huma jiżguraw li l-Unjoni tkun tista' tuża r-riċevituri tal-PRS b'konformità mad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE.

4.   Il-Kummissjoni għandha tfittex li tikkonkludi kuntratti, ftehimiet jew arranġamenti oħra ma' partijiet terzi fir-rigward ta’:

| (a) | id-drittijiet ta' sjieda eżistenti minn qabel fir-rigward tal-assi tanġibbli u intanġibbli li jinħolqu jew li jiġu żviluppati fil-qafas tal-komponenti tal-Programm; |
| --- | --- |

(a)

id-drittijiet ta' sjieda eżistenti minn qabel fir-rigward tal-assi tanġibbli u intanġibbli li jinħolqu jew li jiġu żviluppati fil-qafas tal-komponenti tal-Programm;

| (b) | l-akkwiżizzjoni tas-sjieda jew tad-drittijiet tal-liċenzja fir-rigward ta' assi oħra tanġibbli jew intanġibbli meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-Programm. |
| --- | --- |

(b)

l-akkwiżizzjoni tas-sjieda jew tad-drittijiet tal-liċenzja fir-rigward ta' assi oħra tanġibbli jew intanġibbli meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-Programm.

5.   Il-Kummissjoni għandha tiżgura, permezz ta' qafas xieraq, l-użu ottimali tal-assi tanġibbli u intanġibbli msemmija fil-paragrafu 1 u 2 u li għandha s-sjieda tagħhom l-Unjoni.

6.   Fejn l-assi msemmija fil-paragrafi 1 u 2 jikkonsistu minn drittijiet tal-proprjetà intellettwali, il-Kummissjoni għandha tiġġestixxi dawk id-drittijiet bl-iktar mod effettiv possibbli, filwaqt li tqis:

| (a) | il-ħtieġa li tipproteġi l-assi u li tagħtihom valur; |
| --- | --- |

(a)

il-ħtieġa li tipproteġi l-assi u li tagħtihom valur;

| (b) | l-interessi leġittimi tal-partijiet ikkonċernati kollha; |
| --- | --- |

(b)

l-interessi leġittimi tal-partijiet ikkonċernati kollha;

| (c) | il-ħtieġa għall-iżvilupp armonjuż ta' swieq u ta' teknoloġiji ġodda; u |
| --- | --- |

(c)

il-ħtieġa għall-iżvilupp armonjuż ta' swieq u ta' teknoloġiji ġodda; u

| (d) | il- ħtieġa għall-kontinwità tas-servizzi pprovduti mill-komponenti tal-Programm. |
| --- | --- |

(d)

il- ħtieġa għall-kontinwità tas-servizzi pprovduti mill-komponenti tal-Programm.

Il-Kummissjoni għandha tiżgura b'mod partikolari li l-kuntratti, il-ftehimiet u arranġamenti oħra rilevanti jinkludu l-possibbiltà ta' trasferiment ta' dawk id-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali lil partijiet terzi, jew il-possibbiltà ta' għoti ta' liċenzji ta' partijiet terzi għal dawk id-drittijiet, inkluż lill-kreatur tal-proprjetà intellettwali u li l-Aġenzija tkun tista' tgawdi dawk id-drittijiet liberament meta jkun meħtieġ għat-twettiq tal-kompiti tagħha skont dan ir-Regolament.

L-FFPA previst fl-Artikolu 28(4) jew il-ftehimiet ta' kontribuzzjoni msemmija fl-Artikolu 32(1) għandhom jinkludu dispożizzjonijiet rilevanti li jippermettu l-użu tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali imsemmija fl-ewwel subparagrafu ta’ dan il-paragrafu mill-ESA u mill-entitajiet inkarigati l-oħra fejn meħtieġ biex iwettqu l-kompiti tagħhom skont dan ir-Regolament u l-kondizzjonijiet għal dak l-użu.

Artikolu 10

Garanzija

1.   Mingħajr preġudizzju għall-obbligi imposti mid-dispożizzjonijiet legalment vinkolanti, is-servizzi, id-data u l-informazzjoni pprovduta mill-komponenti tal-Programm għandhom jiġu pprovduti mingħajr ebda garanzija espliċita jew impliċita fir-rigward tal-kwalità, tal-akkuratezza, tad-disponibbiltà, tal-affidabbiltà, tal-veloċità u tal-idoneità tagħhom għal kwalunkwe skop.

2.   Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-utenti ta' dawk is-servizzi, id-data u l-informazzjoni jkunu infurmati, b'mod xieraq dwar il-paragrafu 1.

TITOLU II

KONTRIBUZZJONI U MEKKANIŻMI BAĠITARJI

Artikolu 11

Baġit

1.   Il-pakkett finanzjarju għall-implimentazzjoni tal-Programm għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2021 sal-31 ta’ Diċembru 2027 u biex ikopri r-riskji assoċjati, għandu jkun ta' EUR 14,880 biljun bil-prezzijiet attwali.

Id-distribuzzjoni tal-ammont imsemmi fl-ewwel subparagrafu għandha tinqasam f'dawn il-kategoriji ta' nfiq li ġejjin:

| (a) | għal Galileo u EGNOS: EUR 9,017 biljun; |
| --- | --- |

(a)

għal Galileo u EGNOS: EUR 9,017 biljun;

| (b) | għal Copernicus: EUR 5,421 biljun; |
| --- | --- |

(b)

għal Copernicus: EUR 5,421 biljun;

| (c) | għall-SSA u l-GOVSATCOM: EUR 0,442 biljun. |
| --- | --- |

(c)

għall-SSA u l-GOVSATCOM: EUR 0,442 biljun.

2.   Il-Kummissjoni tista' tirrialloka fondi bejn il-kategoriji ta' nfiq imsemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, sa limitu massimu ta' 7,5 % tal-kategorija ta' nfiq li tirċievi l-fondi jew il-kategorija li tipprovdi l-fondi. Il-Kummissjoni tista’, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, tirrialloka fondi bejn il-kategoriji ta' nfiq imsemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu meta dik l-allokazzjoni taqbeż ammont kumulattiv akbar minn 7,5 % tal-ammont allokat lill-kategorija ta' nfiq li tirċievi l-fondi jew il-kategorija li tipprovdi l-fondi. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 107(3).

3.   Miżuri addizzjonali previsti fl-Artikolu 3(2), jiġifieri l-attivitajiet imsemmija fl-Artikoli 5 u 6, għandhom jiġu ffinanzjati skont il-komponenti tal-Programm.

4.   L-approprjazzjonijiet tal-baġit tal-Unjoni assenjati lill-Programm għandhom ikopru l-attivitajiet kollha meħtieġa biex jintlaħqu l-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 4. Dan l-infiq jista' jkopri:

| (a) | l-istudji u l-laqgħat tal-esperti, b'mod partikolari l-konformità mal-limiti tal-kost u tal-ħin tagħhom; |
| --- | --- |

(a)

l-istudji u l-laqgħat tal-esperti, b'mod partikolari l-konformità mal-limiti tal-kost u tal-ħin tagħhom;

| (b) | l-attivitajiet ta' informazzjoni u ta' komunikazzjoni, inkluż il-komunikazzjoni korporattiva dwar il-prijoritajiet tal-politiki tal-Unjoni fejn dawn ikunu marbuta direttament mal-għanijiet ta' dan ir-Regolament, b'mod partikolari biex jinħolqu sinerġiji ma' politiki oħra tal-Unjoni; |
| --- | --- |

(b)

l-attivitajiet ta' informazzjoni u ta' komunikazzjoni, inkluż il-komunikazzjoni korporattiva dwar il-prijoritajiet tal-politiki tal-Unjoni fejn dawn ikunu marbuta direttament mal-għanijiet ta' dan ir-Regolament, b'mod partikolari biex jinħolqu sinerġiji ma' politiki oħra tal-Unjoni;

| (c) | in-networks tat-teknoloġija tal-informazzjoni li jkollhom il-funzjoni li jipproċessaw jew li jiskambjaw l-informazzjoni, u l-miżuri dwar il-ġestjoni amministrattiva, inkluż fil-qasam tas-sigurtà, li jkunu implimentati mill-Kummissjoni; |
| --- | --- |

(c)

in-networks tat-teknoloġija tal-informazzjoni li jkollhom il-funzjoni li jipproċessaw jew li jiskambjaw l-informazzjoni, u l-miżuri dwar il-ġestjoni amministrattiva, inkluż fil-qasam tas-sigurtà, li jkunu implimentati mill-Kummissjoni;

| (d) | assistenza teknika u amministrattiva għall-implimentazzjoni tal-Programm, pereżampju attivitajiet ta' tħejjija, ta' monitoraġġ, ta' kontroll, ta' awditjar u ta' evalwazzjoni inkluż sistemi korporattivi tat-teknoloġija tal-informazzjoni. |
| --- | --- |

(d)

assistenza teknika u amministrattiva għall-implimentazzjoni tal-Programm, pereżampju attivitajiet ta' tħejjija, ta' monitoraġġ, ta' kontroll, ta' awditjar u ta' evalwazzjoni inkluż sistemi korporattivi tat-teknoloġija tal-informazzjoni.

5.   L-azzjonijiet li jirċievu finanzjament kumulattiv minn programmi differenti tal-Unjoni għandhom jiġu awditjati darba biss, billi jiġu koperti l-programmi involuti kollha u r-regoli applikabbli rispettivi tagħhom.

6.   L-impenji baġitarji marbuta mal-Programm u li jkopru l-attivitajiet li jkunu estiżi fuq iktar minn sena finanzjarja waħda jistgħu jinqasmu fuq diversi snin f'pagamenti akkont annwali.

7.   Ir-riżorsi allokati lill-Istati Membri fil-qafas ta' ġestjoni kondiviża jistgħu, fuq it-talba tal-Istat Membru kkonċernat, jiġu ttrasferiti lill-Programm, soġġett għall-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 26 tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni. Il-Kummissjoni għandha timplimenta dawk ir-riżorsi direttament skont il-punt (a) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Finanzjarju jew indirettament skont il-punt (c) ta' dak is-subparagrafu. Dawk ir-riżorsi għandhom jintużaw għall-benefiċċju tal-Istat Membru kkonċernat.

Artikolu 12

Dħul assenjat

1.   Id-dħul iġġenerat mill-komponenti tal-Programm għandu jitħallas fil-baġit tal-Unjoni u għandu jintuża biex jiffinanzja l-komponent li jkun iġġenera d-dħul.

2.   L-Istati Membri jistgħu jallokaw kontribuzzjoni finanzjarja addizzjonali għal komponent tal-Programm biex ikopru elementi addizzjonali, bil-kondizzjoni li tali elementi addizzjonali ma joħolqux xi piż finanzjarju jew tekniku jew xi dewmien għall-komponent ikkonċernat. Il-Kummissjoni għandha, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, tiddeċiedi jekk dawk il-kondizzjonijiet ikunux ġew issodisfati. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f'konformità mal-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3.

3.   Il-kontribuzzjoni finanzjarja addizzjonali msemmija f'dan l-Artikolu għandha tiġi ttrattata bħala dħul assenjat estern skont l-Artikolu 21(2) tar-Regolament Finanzjarju.

Artikolu 13

Implimentazzjoni u forom ta' finanzjament mill-Unjoni

1.   Il-Programm għandu jiġi implimentat taħt ġestjoni diretta skont ir-Regolament Finanzjarju jew b'ġestjoni indiretta ma' korpi msemmija fil-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Finanzjarju.

2.   Il-Programm jista' jipprovdi finanzjament fi kwalunkwe waħda mill-forom stipulati fir-Regolament Finanzjarju, b'mod partikolari għotjiet, premjijiet u akkwist. Jista' jipprovdi wkoll finanzjament fil-forma ta' strumenti finanzjarji f'operazzjonijiet ta' taħlit.

3.   Meta l-baġit ta' Copernicus jiġi implimentat taħt ġestjoni indiretta, ir-regoli dwar l-akkwist tal-entitajiet inkarigati bil-kompiti tal-implimentazzjoni tal-baġit jistgħu japplikaw sal-punt permess skont l-Artikoli 62 u 154 tar-Regolament Finanzjarju. Aġġustamenti speċifiċi meħtieġa għal dawk ir-regoli dwar l-akkwist għandhom jiġu definiti fil-ftehimiet ta' kontribuzzjoni rilevanti.

TITOLU III

DISPOŻIZZJONIJIET FINANZJARJI

KAPITOLU I

Akkwist

Artikolu 14

Prinċipji tal-akkwist

1.   Fi proċedimenti ta’ akkwist għall-finijiet tal-Programm, l-awtorità kontraenti għandha taġixxi b'konformità mal-prinċipji li ġejjin:

| (a) | il-promozzjoni fl-Istati Membri kollha madwar l-Unjoni u tul il-katina tal-provvista kollha, tal-iktar parteċipazzjoni wiesgħa u miftuħa possibbli mill-operaturi ekonomiċi, b'mod partikolari negozji ġodda, entranti ġodda u SMEs, inkluż fil-każ ta' sottokuntrattar mill-offerenti; |
| --- | --- |

(a)

il-promozzjoni fl-Istati Membri kollha madwar l-Unjoni u tul il-katina tal-provvista kollha, tal-iktar parteċipazzjoni wiesgħa u miftuħa possibbli mill-operaturi ekonomiċi, b'mod partikolari negozji ġodda, entranti ġodda u SMEs, inkluż fil-każ ta' sottokuntrattar mill-offerenti;

| (b) | l-iżgurar ta' kompetizzjoni effettiva u, fejn ikun possibbli, l-evitar ta' dipendenza fuq fornitur uniku, b'mod partikolari għat-tagħmir u għas-servizzi kritiċi, filwaqt li jitqiesu l-għanijiet tal-indipendenza teknoloġika u tal-kontinwità tas-servizzi; |
| --- | --- |

(b)

l-iżgurar ta' kompetizzjoni effettiva u, fejn ikun possibbli, l-evitar ta' dipendenza fuq fornitur uniku, b'mod partikolari għat-tagħmir u għas-servizzi kritiċi, filwaqt li jitqiesu l-għanijiet tal-indipendenza teknoloġika u tal-kontinwità tas-servizzi;

| (c) | b'deroga mill-Artikolu 167 tar-Regolament Finanzjarju, l-użu, kull fejn ikun xieraq, ta' diversi sorsi ta' provvista sabiex jiġi żgurat kontroll ġenerali aħjar tal-komponenti kollha tal-Programm, tal-kost tagħhom u tal-iskeda tagħhom; |
| --- | --- |

(c)

b'deroga mill-Artikolu 167 tar-Regolament Finanzjarju, l-użu, kull fejn ikun xieraq, ta' diversi sorsi ta' provvista sabiex jiġi żgurat kontroll ġenerali aħjar tal-komponenti kollha tal-Programm, tal-kost tagħhom u tal-iskeda tagħhom;

| (d) | is-segwitu tal-prinċipji tal-aċċess miftuħ u l-kompetizzjoni ġusta tul il-katina tal-provvista industrijali, permezz tas-sejħiet għall-offerti abbażi tal-għoti ta' informazzjoni trasparenti u f'waqtha, il-komunikazzjoni ċara tar-regoli u l-proċeduri applikabbli dwar l-akkwist, il-kriterji tal-għażla u tal-għoti u kwalunkwe informazzjoni oħra rilevanti li tippermetti kondizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni għall-offerenti potenzjali kollha, inkluż SMEs u negozji ġodda; |
| --- | --- |

(d)

is-segwitu tal-prinċipji tal-aċċess miftuħ u l-kompetizzjoni ġusta tul il-katina tal-provvista industrijali, permezz tas-sejħiet għall-offerti abbażi tal-għoti ta' informazzjoni trasparenti u f'waqtha, il-komunikazzjoni ċara tar-regoli u l-proċeduri applikabbli dwar l-akkwist, il-kriterji tal-għażla u tal-għoti u kwalunkwe informazzjoni oħra rilevanti li tippermetti kondizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni għall-offerenti potenzjali kollha, inkluż SMEs u negozji ġodda;

| (e) | it-tisħiħ tal-awtonomija tal-Unjoni, b'mod partikolari f'termini teknoloġiċi; |
| --- | --- |

(e)

it-tisħiħ tal-awtonomija tal-Unjoni, b'mod partikolari f'termini teknoloġiċi;

| (f) | il-konformità mar-rekwiżiti tas-sigurtà tal-komponenti tal-Programm u l-għoti ta' kontribut għall-protezzjoni tal-interess essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha; |
| --- | --- |

(f)

il-konformità mar-rekwiżiti tas-sigurtà tal-komponenti tal-Programm u l-għoti ta' kontribut għall-protezzjoni tal-interess essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha;

| (g) | il-promozzjoni tal-kontinwità u l-affidabbiltà tas-servizz; |
| --- | --- |

(g)

il-promozzjoni tal-kontinwità u l-affidabbiltà tas-servizz;

| (h) | l-issodisfar tal-kriterji soċjali u ambjentali xierqa. |
| --- | --- |

(h)

l-issodisfar tal-kriterji soċjali u ambjentali xierqa.

2.   Il-bord tal-akkwist, fi ħdan il-Kummissjoni, għandu jiskrutinizza l-proċess tal-akkwist relatat mal-komponenti kollha tal-Programm u jissorvelja l-implimentazzjoni kuntrattwali tal-baġit tal-Unjoni ddelegat lill-entitajiet inkarigati. Rappreżentant ta’ kull waħda mill-entitajiet inkarigati għandu jkun mistieden fejn dan ikun xieraq.

Artikolu 15

Kuntratti kondizzjonali b'pagamenti fi stadji

1.   Fir-rigward tal-attivitajiet operazzjonali u speċifiċi għall-infrastruttura, l-awtorità kontraenti tista' tagħti kuntratt fil-forma ta' kuntratt kondizzjonali b'pagamenti fi stadji b'konformità ma' dan l-Artikolu.

2.   Id-dokumenti ta’ akkwist għal kuntratt kundizzjonali b'pagamenti fi stadji għandhom jirreferu għall-karatteristiċi speċifiċi ta’ kuntratti kundizzjonali b'pagamenti fi stadji. B’mod partikolari, huma għandhom jispeċifikaw is-suġġett tal-kuntratt, il-prezz jew l-arranġamenti biex jiġi determinat il-prezz u l-arranġamenti għall-forniment ta’ xogħolijiet, provvisti u servizzi f’kull stadju.

3.   Kuntratt kondizzjonali b'pagamenti fi stadji għandu jinkludi:

| (a) | stadju fiss li jirriżulta f'impenn sod ta' forniment tax-xogħlijiet, tal-provvisti jew tas-servizzi kkuntrattati għal dak l-istadju; u |
| --- | --- |

(a)

stadju fiss li jirriżulta f'impenn sod ta' forniment tax-xogħlijiet, tal-provvisti jew tas-servizzi kkuntrattati għal dak l-istadju; u

| (b) | stadju wieħed jew iktar li jkunu kondizzjonali f'termini kemm tal-baġit kif ukoll tal-eżekuzzjoni. |
| --- | --- |

(b)

stadju wieħed jew iktar li jkunu kondizzjonali f'termini kemm tal-baġit kif ukoll tal-eżekuzzjoni.

4.   L-obbligi skont l-istadju fiss u l-obbligi f'kull stadju kondizzjonali għandhom ikunu parti minn ġabra sħiħa konsistenti, filwaqt li jitqiesu l-obbligi fl-istadji preċedenti jew dawk sussegwenti.

5.   It-twettiq ta' kull stadju kondizzjonali għandha tkun soġġetta għal deċiżjoni mill-awtorità kontraenti, innotifikata lill-kuntrattur b'konformità mal-kuntratt.

Artikolu 16

Kuntratti ta' rimborż tal-kostijiet

1.   L-awtorità kontraenti tista' tagħżel kuntratt ta' rimborż sħiħ jew parzjali tal-kostijiet, skont il-kondizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 3.

2.   Il-prezz li jrid jitħallas skont kuntratt tar-rimborż tal-kostijiet għandu jikkonsisti mir-rimborż ta:

| (a) | il-kostijiet diretti kollha mġarrba effettivament mill-kuntrattur fit-twettiq tal-kuntratt, bħan-nefqa fuq il-ħaddiema, il-materjali, l-oġġetti li jiġu kkunsmati u l-użu tat-tagħmir u tal-infrastrutturi meħtieġa għat-twettiq tal-kuntratt; |
| --- | --- |

(a)

il-kostijiet diretti kollha mġarrba effettivament mill-kuntrattur fit-twettiq tal-kuntratt, bħan-nefqa fuq il-ħaddiema, il-materjali, l-oġġetti li jiġu kkunsmati u l-użu tat-tagħmir u tal-infrastrutturi meħtieġa għat-twettiq tal-kuntratt;

| (b) | il-kostijiet indiretti; |
| --- | --- |

(b)

il-kostijiet indiretti;

| (c) | profitt fiss; u |
| --- | --- |

(c)

profitt fiss; u

| (d) | tariffa ta' inċentiv xierqa bbażata fuq il-kisba tal-għanijiet fir-rigward tal-iskedi tat-twettiq u tal-forniment. |
| --- | --- |

(d)

tariffa ta' inċentiv xierqa bbażata fuq il-kisba tal-għanijiet fir-rigward tal-iskedi tat-twettiq u tal-forniment.

3.   L-awtorità kontraenti tista' tagħżel kuntratt ta' rimborż sħiħ jew parzjali f'każijiet fejn ikun diffiċli jew mhux adatt li jiġi pprovdut prezz fiss akkurat minħabba l-inċertezzi inerenti fit-twettiq tal-kuntratt ikkawżati mill-fatt li:

| (a) | il-kuntratt ikollu elementi kumplessi ħafna jew elementi li jirrikjedu l-użu ta' teknoloġija ġdida u, għalhekk, jinkludi għadd sinifikanti ta' riskji tekniċi; jew |
| --- | --- |

(a)

il-kuntratt ikollu elementi kumplessi ħafna jew elementi li jirrikjedu l-użu ta' teknoloġija ġdida u, għalhekk, jinkludi għadd sinifikanti ta' riskji tekniċi; jew

| (b) | l-attivitajiet soġġetti għall-kuntratt iridu, għal raġunijiet operazzjonali, jibdew minnufih anke jekk ma jkunx għadu possibbli li jiġi determinat prezz fiss riġidu sħiħ minħabba riskji sinifikanti jew peress li t-twettiq tal-kuntratt ikun jiddependi parzjalment mit-twettiq ta' kuntratti oħra. |
| --- | --- |

(b)

l-attivitajiet soġġetti għall-kuntratt iridu, għal raġunijiet operazzjonali, jibdew minnufih anke jekk ma jkunx għadu possibbli li jiġi determinat prezz fiss riġidu sħiħ minħabba riskji sinifikanti jew peress li t-twettiq tal-kuntratt ikun jiddependi parzjalment mit-twettiq ta' kuntratti oħra.

4.   Il-kuntratti tar-rimborż tal-kostijiet għandhom jistipulaw prezz limitu massimu. Il-prezz limitu massimu għal kuntratt ta' rimborż sħiħ jew parzjali tal-kostijiet għandu jkun il-prezz massimu pagabbli. Il-prezz jista' jiġi modifikat skont l-Artikolu 172 tar-Regolament Finanzjarju.

Artikolu 17

Sottokuntrattar

1.   Sabiex tħeġġeġ entranti ġodda, SMEs u negozji ġodda u l-parteċipazzjoni transfruntiera tagħhom, u biex toffri l-iktar kopertura ġeografika wiesgħa possibbli filwaqt tħares l-awtonomija tal-Unjoni, l-awtorità kontraenti għandha titlob li l-offerent jissottokuntratta parti mill-kuntratt permezz ta' sejħa għall-offerti kompetittiva fil-livelli xierqa ta' sottokuntrattar lil kumpaniji oħra għajr dawk li jiffurmaw parti mill-grupp tal-offerent.

2.   L-offerent għandu jiġġustifika kwalunkwe deroga minn talba magħmula skont il-paragrafu 1.

3.   Għal kuntratti 'l fuq minn Euro 10 miljuni, l-awtorità kontraenti għandha timmira li tiżgura li mill-inqas 30 % tal-valur tal-kuntratt jiġi sottokuntrattat permezz ta' sejħiet għal offerti kompetittivi f'livelli varji ta’ sottokuntrattar lil kumpaniji barra l-grupp tal-offerent ewlieni, b'mod partikolari biex tippermetti l-parteċipazzjoni transfruntiera ta' SMEs. Il-Kummissjoni għandha tinforma lill-kumitat tal-Programm imsemmi fl-Artikolu 107(1) dwar it-twettiq ta' dak l-għan għal kuntratti ffirmati wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament.

KAPITOLU II

Għotjiet, premjijiet u operazzjonijiet ta' taħlit

Artikolu 18

Għotjiet u premjijiet

1.   L-Unjoni tista' tkopri sa 100 % tal-kostijiet eliġibbli, mingħajr preġudizzju għall-prinċipju tal-kofinanzjament.

2.   B'deroga mill-[Artikolu 181(6)] tar-Regolament Finanzjarju, meta jiġu applikati rati fissi [...], l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni responsabbli jista' jawtorizza jew jimponi l-finanzjament tal-kostijiet indiretti tal-benefiċjarju sa massimu ta' 25 % tat-total tal-kostijiet diretti eliġibbli għall-azzjoni.

3.   Minkejja l-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu, il-kostijiet indiretti jistgħu jiġu ddikjarati fil-forma ta' somma f'daqqa jew kostijiet unitarji meta dan ikun previst fil-programm ta' ħidma msemmi fl-Artikolu 100.

4.   B'deroga mill-Artikolu 204 tar-Regolament Finanzjarju, l-ammont massimu ta' sostenn finanzjarju li jista' jitħallas lil parti terza ma għandux jaqbeż EUR 200 000.

Artikolu 19

Sejħiet konġunti għal għotjiet

1.   Il-Kummissjoni jew entità inkarigata fil-kuntest tal-Programm jistgħu joħorġu sejħa konġunta għal proposti ma' entitajiet, korpi jew persuni msemmija fil-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Finanzjarju.

2.   Fil-każ ta' sejħa konġunta msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu:

| (a) | japplikaw ir-regoli msemmija fit-Titolu VIII tar-Regolament Finanzjarju; |
| --- | --- |

(a)

japplikaw ir-regoli msemmija fit-Titolu VIII tar-Regolament Finanzjarju;

| (b) | il-proċeduri tal-evalwazzjoni għandhom jinvolvu grupp ibbilanċjat ta' esperti maħtura minn kull parti; u |
| --- | --- |

(b)

il-proċeduri tal-evalwazzjoni għandhom jinvolvu grupp ibbilanċjat ta' esperti maħtura minn kull parti; u

| (c) | il-kumitati tal-evalwazzjoni għandhom jikkonformaw mal-Artikolu 150 tar-Regolament Finanzjarju. |
| --- | --- |

(c)

il-kumitati tal-evalwazzjoni għandhom jikkonformaw mal-Artikolu 150 tar-Regolament Finanzjarju.

3.   Il-ftehim ta' għotja għandu jispeċifika l-arranġament applikabbli għad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali.

Artikolu 20

Għotjiet għall-akkwist prekummerċjali u għall-akkwist ta' soluzzjonijiet innovattivi

1.   L-azzjonijiet jistgħu jinvolvu akkwist prekummerċjali jew akkwist pubbliku ta' soluzzjonijiet innovattivi jew ikollhom dawn bħala l-għan primarju tagħhom, li għandhom jitwettqu minn benefiċjarji li jkunu awtoritajiet kontraenti jew entitajiet kontraenti kif definiti fid-Direttivi 2014/24/UE (40), 2014/25/UE (41) u 2009/81/KE (42) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

2.   Il-proċeduri tal-akkwist għal soluzzjonijiet innovattivi:

| (a) | għandhom ikunu konformi mal-prinċipji tat-trasparenza, tan-nondiskriminazzjoni, tat-trattament indaqs, tal-ġestjoni finanzjarja tajba, tal-proporzjonalità u tar-regoli tal-kompetizzjoni; |
| --- | --- |

(a)

għandhom ikunu konformi mal-prinċipji tat-trasparenza, tan-nondiskriminazzjoni, tat-trattament indaqs, tal-ġestjoni finanzjarja tajba, tal-proporzjonalità u tar-regoli tal-kompetizzjoni;

| (b) | fil-każ ta’ akkwist prekummerċjali, jistgħu jipprevedu kondizzjonijiet speċifiċi bħal pereżempju li l-post tat-twettiq tal-attivitajiet bl-akkwist ikun limitat għat-territorju tal-Istati Membri u tal- pajjiżi terzi li jipparteċipaw fil-Programm; |
| --- | --- |

(b)

fil-każ ta’ akkwist prekummerċjali, jistgħu jipprevedu kondizzjonijiet speċifiċi bħal pereżempju li l-post tat-twettiq tal-attivitajiet bl-akkwist ikun limitat għat-territorju tal-Istati Membri u tal- pajjiżi terzi li jipparteċipaw fil-Programm;

| (c) | jistgħu jawtorizzaw l-għoti ta' diversi kuntratti fl-istess proċedura (akkwist minn diversi sorsi); u |
| --- | --- |

(c)

jistgħu jawtorizzaw l-għoti ta' diversi kuntratti fl-istess proċedura (akkwist minn diversi sorsi); u

| (d) | għandhom jipprevedu l-għoti tal-kuntratti lill-offerent(i) tal-iktar offerta ekonomikament vantaġġuża filwaqt li jiżguraw li ma jkunx hemm kunflitti ta' interess. |
| --- | --- |

(d)

għandhom jipprevedu l-għoti tal-kuntratti lill-offerent(i) tal-iktar offerta ekonomikament vantaġġuża filwaqt li jiżguraw li ma jkunx hemm kunflitti ta' interess.

3.   Il-kuntrattur li jiġġenera r-riżultati fl-akkwist prekummerċjali għandu jkollu minn tal-inqas is-sjieda tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali assoċjati mar-riżultati. L-awtoritajiet kontraenti għandhom igawdu minn tal-inqas id-drittijiet tal-aċċess mingħajr royalties għar-riżultati għall-użu tagħhom stess u d-dritt tal-għoti, jew li jirrikjedu l-għoti, mill-kuntratturi, ta' liċenzji mhux esklużivi lil partijiet terzi għall-esplojtazzjoni tar-riżultati għall-awtorità kontraenti b'kondizzjonijiet ġusti u raġonevoli mingħajr ebda dritt għas-sottoliċenzjar. Jekk kuntrattur ma jwettaqx l-esplojtazzjoni kummerċjali tar-riżultati fi żmien perjodu speċifiku wara l-akkwist prekummerċjali kif identifikat fil-kuntratt, l-awtoritajiet kontraenti jistgħu jirrikjedu li huwa jittrasferilhom kwalunkwe sjieda tar-riżultati.

Artikolu 21

Operazzjonijiet ta' taħlit

L-operazzjonijiet ta' taħlit deċiżi skont il-Programm għandhom jiġu implimentati skont ir-Regolament (UE) 2021/523 u t-Titolu X tar-Regolament Finanzjarju.

KAPITOLU III

Dispożizzjonijiet finanzjarji oħra

Artikolu 22

Finanzjament kumulattiv u alternattiv

1.   Azzjoni li tkun irċeviet kontribuzzjoni skont il-Programm tista' tirċievi wkoll kontribuzzjoni minn programm ieħor tal-Unjoni, diment li l-kontribuzzjonijiet ma jkoprux l-istess kostijiet. Ir-regoli tal-programm tal-Unjoni rilevanti għandhom japplikaw għall-kontribuzzjoni korroispondenti għall-azzjoni. Il-finanzjament kumulattiv ma għandux jaqbeż il-kostijiet eliġibbli totali tal-azzjoni. L-appoġġ mill-programmi differenti tal-Unjoni jista' jiġi kkalkolat fuq bażi pro rata f'konformità mad-dokumenti li jistabbilixxu l-kondizzjonijiet għall-appoġġ.

2.   L-azzjonijiet li jingħataw tikketta b'Siġill ta' Eċċellenza taħt dan il-Programm jistgħu jirċievu appoġġ mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali jew mill-Fond Soċjali Ewropew Plus, f'konformità mal-Artikolu 73(4) tar-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni, jekk jikkonformaw mal-kondizzjonijiet kumulattivi li ġejjin:

| (a) | ikunu ġew ivvalutati f'sejħa għal proposti skont il-Programm; |
| --- | --- |

(a)

ikunu ġew ivvalutati f'sejħa għal proposti skont il-Programm;

| (b) | ikunu konformi mar-rekwiżiti minimi ta' kwalità ta' dik is-sejħa għal proposti; |
| --- | --- |

(b)

ikunu konformi mar-rekwiżiti minimi ta' kwalità ta' dik is-sejħa għal proposti;

| (c) | ma jistgħux jiġu ffinanzjati fil-qafas ta' dik is-sejħa għal proposti minħabba limitazzjonijiet baġitarji. |
| --- | --- |

(c)

ma jistgħux jiġu ffinanzjati fil-qafas ta' dik is-sejħa għal proposti minħabba limitazzjonijiet baġitarji.

Artikolu 23

Akkwist konġunt

1.   Minbarra d-dispożizzjonijiet tal-[Artikolu 165] tar-Regolament Finanzjarju, il-Kummissjoni u/jew l-Aġenzija jistgħu jwettqu proċeduri ta' akkwist konġunt mal-ESA jew ma' organizzazzjonijiet internazzjonali oħra involuti fl-implimentazzjoni tal-komponenti tal-Programm.

2.   Ir-regoli tal-akkwist applikabbli skont l-Artikolu 165 tar-Regolament Finanzjarju għandhom japplikaw b'analoġija dment li fi kwalunkwe każ jiġu applikati d-dispożizzjonijiet proċedurali applikabbli għall-istituzzjonijiet tal-Unjoni.

Artikolu 24

Kondizzjonijiet ta' eliġibbiltà u parteċipazzjoni għall-preservazzjoni tas-sigurtà, l-integrità u r-reżiljenza tas-sistemi operazzjonali tal-Unjoni

1.   Il-Kummissjoni għandha tapplika l-kondizzjonijiet ta' eliġibbiltà u parteċipazzjoni stabbiliti fil-paragrafu 2 għall-akkwist, l-għotjiet jew il-premjijiet skont dan it-Titolu jekk tqis li dan ikun meħtieġ u xieraq biex jiġu ppreservati s-sigurtà, l-integrità u r-reżiljenza tas-sistemi operazzjonali tal-Unjoni, b'kont meħud tal-objettiv li tiġi promossa l-awtonomija strateġika tal-Unjoni, b'mod partikolari f'termini ta' teknoloġija fit-teknoloġiji u l-ktajjen tal-valur ewlenin filwaqt li tiġi ppreservata ekonomija miftuħa.

Qabel ma tapplika l-kondizzjonijiet ta’ eliġibbiltà u parteċipazzjoni f’konformità mal-ewwel subparagrafu ta’ dan il-paragrafu, il-Kummissjoni għandha tinforma lill-kumitat tal-Programm imsemmi fil-punt (e) tal-Artikolu 107(1) u għandha tqis bl-akbar reqqa l-fehmiet tal-Istati Membri dwar il-kamp ta' applikazzjoni ta' dawk il-kondizzjonijiet ta' eliġibbiltà u parteċipazzjoni u l-ġustifikazzjoni għalihom..

2.   Il-kondizzjonijiet ta’ eliġibbiltà u parteċipazzjoni għandhom ikunu kif ġej:

| (a) | l-entità legali eliġibbli għandha tkun stabbilita fi Stat Membru u l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħha ikunu stabbiliti f’dak l-Istat Membru; |
| --- | --- |

(a)

l-entità legali eliġibbli għandha tkun stabbilita fi Stat Membru u l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħha ikunu stabbiliti f’dak l-Istat Membru;

| (b) | l-entità legali eliġibbli timpenja ruħha li twettaq l-attivitajiet rilevanti kollha fi Stat Membru wieħed jew aktar; u |
| --- | --- |

(b)

l-entità legali eliġibbli timpenja ruħha li twettaq l-attivitajiet rilevanti kollha fi Stat Membru wieħed jew aktar; u

| (c) | l-entità legali eliġibbli ma għandhiex tkun soġġetta għal kontroll minn pajjiż terz jew minn entità ta' pajjiż terz. |
| --- | --- |

(c)

l-entità legali eliġibbli ma għandhiex tkun soġġetta għal kontroll minn pajjiż terz jew minn entità ta' pajjiż terz.

Għall-fini ta' dan l-Artikolu, kontroll tfisser il-kapaċità li tiġi eżerċitata influwenza deċiżiva fuq entità legali b'mod dirett jew indirett permezz ta' entità legali intermedja waħda jew aktar.

Għall-fini ta' dan l-Artikolu, struttura maniġerjali eżekuttiva tfisser il-korp ta' entità legali maħtur skont il-liġi nazzjonali, u li, fejn applikabbli, jirrapporta lill-uffiċjal kap eżekuttiv, jew kwalunkwe persuna oħra b'setgħa deċiżjonali komparabbli, u li jkollu s-setgħa jistabbilixxi l-istrateġija, l-objettivi u d-direzzjoni ġenerali tal-entità legali, u jissorvelja u jimmonitorja t-teħid ta' deċiżjonijiet tat-tmexxija.

3.   Il-Kummissjoni tista' tidderoga mill-kondizzjonijiet taħt il-punti (a) jew (b) tal-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 2 għal entità ġuridika partikolari fuq evalwazzjoni bbażata fuq il-kriterji kumulattivi li ġejjin:

| (a) | għal teknoloġiji, oġġetti jew servizzi speċifiċi meħtieġa għall-attivitajiet imsemmija fil-paragrafu 1 l-ebda sostitut ma jkun disponibbli faċilment fl-Istati Membri, |
| --- | --- |

(a)

għal teknoloġiji, oġġetti jew servizzi speċifiċi meħtieġa għall-attivitajiet imsemmija fil-paragrafu 1 l-ebda sostitut ma jkun disponibbli faċilment fl-Istati Membri,

| (b) | l-entità ġuridika tkun stabbilita f'pajjiż li jkun membru taż-ŻEE jew tal-EFTA li jkun ikkonkluda ftehim internazzjonali mal-Unjoni kif imsemmi fl-Artikolu 7, filwaqt li l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħha jkunu stabbiliti f’dak il-pajjiżu l-attivitajiet marbuta mal-akkwist, l-għotja jew il-premju jitwettqu f'dak il-pajjiż jew f'pajjiż wieħed jew aktar bħal dawn; u |
| --- | --- |

(b)

l-entità ġuridika tkun stabbilita f'pajjiż li jkun membru taż-ŻEE jew tal-EFTA li jkun ikkonkluda ftehim internazzjonali mal-Unjoni kif imsemmi fl-Artikolu 7, filwaqt li l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħha jkunu stabbiliti f’dak il-pajjiżu l-attivitajiet marbuta mal-akkwist, l-għotja jew il-premju jitwettqu f'dak il-pajjiż jew f'pajjiż wieħed jew aktar bħal dawn; u

| (c) | jiġu implimentati miżuri suffiċjenti biex tiġi żgurata l-protezzjoni tal- tal-IKUE skont l-Artikolu 43 u l-integrità, is-sigurtà u r-reżiljenza tal-komponenti tal-Programm, it-tħaddim tagħhom u s-servizzi tagħhom. |
| --- | --- |

(c)

jiġu implimentati miżuri suffiċjenti biex tiġi żgurata l-protezzjoni tal- tal-IKUE skont l-Artikolu 43 u l-integrità, is-sigurtà u r-reżiljenza tal-komponenti tal-Programm, it-tħaddim tagħhom u s-servizzi tagħhom.

B'deroga mill-punt (b) tal-ewwel subparagrafu ta’ dan il-paragrafu, il-Kummissjoni tista’ tidderoga mill- kondizzjonijiet skont il-punti (a) jew (b) tal-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 2 għal entità ġuridika stabbilita f'pajjiż terz li ma jkunx membru taż-ŻEE jew tal-EFTA jekk ma jkunx hemm sostituti faċilment disponibbli f’pajjiżi li jkunu membri taż-ŻEE jew tal-EFTA u l-kriterji stabbiliti fil-punt (a) u (c) tal-ewwel subparagrafu jiġu ssodisfati.

4.   Il-Kummissjoni tista' tidderoga mill-kondizzjoni skont il-punt (c) tal-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 2 jekk l-entità ġuridika stabbilita fi Stat Membru tipprovdi l-garanziji li ġejjin:

| (a) | il-kontroll fuq l-entità ġuridika ma jiġix eżerċitat, b’mod li jillimita jew jirrestrinġi l-kapaċità tagħha li:






  (i) | twettaq l-akkwist, l-għotja jew il-premju; u |
| --- | --- | --- |

(a)

il-kontroll fuq l-entità ġuridika ma jiġix eżerċitat, b’mod li jillimita jew jirrestrinġi l-kapaċità tagħha li:

(i)

twettaq l-akkwist, l-għotja jew il-premju; u

| (ii) | jagħti riżultati, b'mod partikolari permezz ta' obbligi ta' rappurtar; |
| --- | --- |

(ii)

jagħti riżultati, b'mod partikolari permezz ta' obbligi ta' rappurtar;

| (b) | il-pajjiż terz jew l-entità ta' pajjiż terz li jikkontrollawha jimpenjaw ruħhom li jżommu lura milli jeżerċitaw kwalunkwe dritt ta' kontroll jew milli jimponu kwalunkwe dmir ta' rappurtar fuq l-entità ġuridika fir-rigward tal-akkwist, l-għotja jew il-premju; u |
| --- | --- |

(b)

il-pajjiż terz jew l-entità ta' pajjiż terz li jikkontrollawha jimpenjaw ruħhom li jżommu lura milli jeżerċitaw kwalunkwe dritt ta' kontroll jew milli jimponu kwalunkwe dmir ta' rappurtar fuq l-entità ġuridika fir-rigward tal-akkwist, l-għotja jew il-premju; u

| (c) | l-entità ġuridika tikkonforma mal-Artikolu 34(7). |
| --- | --- |

(c)

l-entità ġuridika tikkonforma mal-Artikolu 34(7).

5.   L-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru li fih tkun stabbilita l-entità ġuridika għandhom jivvalutaw jekk l-entità ġuridika tikkonformax mal-kriterji stabbiliti fil-punt (c) tal-paragrafu 3 u l-garanziji msemmija fil-paragrafu 4. Il-Kummissjoni għandha tikkonforma ma' dik il-valutazzjoni.

6.   Il-Kummissjoni għandha tipprovdi dan li ġej lill-kumitat tal-Programm imsemmi fil-punt (e) tal-Artikolu 107(1):

| (a) | il-kamp ta' applikazzjoni tal-kondizzjonijiet ta' eliġibbiltà u parteċipazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu; |
| --- | --- |

(a)

il-kamp ta' applikazzjoni tal-kondizzjonijiet ta' eliġibbiltà u parteċipazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu;

| (b) | dettalji u ġustifikazzjonijiet dwar id-derogi mogħtija skont dan l-Artikolu; u |
| --- | --- |

(b)

dettalji u ġustifikazzjonijiet dwar id-derogi mogħtija skont dan l-Artikolu; u

| (c) | l-evalwazzjoni li kienet il-bażi għal deroga, soġġetta għall-paragrafi 3 u 4 ta' dan l-Artikolu, mingħajr ma tiġi żvelata informazzjoni kummerċjalment sensittiva. |
| --- | --- |

(c)

l-evalwazzjoni li kienet il-bażi għal deroga, soġġetta għall-paragrafi 3 u 4 ta' dan l-Artikolu, mingħajr ma tiġi żvelata informazzjoni kummerċjalment sensittiva.

7.   Il-kondizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafi 2, il-krireji stabbiliti fil-paragrafu 3 u l-garanziji stabbiliti fil-paragrafu 4 għandhom ikunu inklużi fid-dokumenti marbuta mal-akkwist, mal-għotja jew mal-premju, skont kif ikun applikabbli u fil-każ ta' akkwist, huma għandhom japplikaw għaċ-ċiklu sħiħ tal-kuntratt li jirriżulta.

8.   Dan l-Artikolu huwa mingħajr preġudizzju għad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE u għad-Deċiżjoni Delegata tal-Kummissjoni tal-15.9.2015 (43), ir-Regolament (UE) 2019/452, id-Deċiżjoni 2013/488/UE u d-Deċiżjoni (UE, Euratom) 2015/444 u għall-investigazzjoni ta' sigurtà mwettqa mill-Istati Membri fir-rigward ta' entitajiet ġuridiċi involuti f'attivitajiet li jeħtieġu aċċess għal IKUE soġġett għal-liġijiet u r-regolamenti nazzjonali applikabbli.

Jekk jiġu kklassifikati kuntratti li jirriżultaw mill-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu, l-eliġibbiltà u l-kondizzjonijiet ta' parteċipazzjoni applikati mill-Kummissjoni f’konformità mal-paragrafu 1 għandhom iukunu mingħajr preġudizzju għall-kompetenza tal-awtoritajiet tas-sigurtà nazzjonali.

Dan l-Artikolu ma għandux jinterferixxi ma', jemenda jew jikkontradixxi kwalunkwe proċess eżistenti ta' Approvazzjoni tas-Sigurtà għal Faċilità u Approvazzjoni tas-Sigurtà tal-Persunal fi Stat Membru.

Artikolu 25

Protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni

Fejn pajjiż terz jipparteċipa fil-Programm b'deċiżjoni adottata skont qafas ta' ftehim internazzjonali jew abbażi ta' kwalunkwe strument ġuridiku ieħor, il-pajjiż terz għandu jagħti d-drittijiet u l-aċċess meħtieġa lill-uffiċjal ta' awtorizzazzjoni responsabbli, l-OLAF u l-Qorti tal-Awdituri biex jeżerċitaw b'mod komprensiv il-kompetenzi rispettivi tagħhom. Fil-każ tal-OLAF, tali drittijiet għandhom jinkludu d-dritt li jwettaq investigazzjonijiet, inkluż il-kontrolli u l-ispezzjonijiet fuq il-post, kif previsti fir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013.

TITOLU IV

GOVERNANZA TAL-PROGRAMM

Artikolu 26

Prinċipji ta' governanza

Il-governanza tal-Programm għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipji li ġejjin:

| (a) | distribuzzjoni ċara tal-kompiti u tar-responsabbiltajiet bejn l-entitajiet involuti fl-implimentazzjoni ta' kull komponent u miżura tal-Programm, b'mod partikolari bejn l-Istati Membri, il-Kummissjoni, l-Aġenzija u l-ESA u l-EUMETSAT , ibbażata fuq il-kompetenza rispettiva tagħhom u li tevita kwalunkwe duplikazzjoni fil-kompiti u r-responsabbiltajiet; |
| --- | --- |

(a)

distribuzzjoni ċara tal-kompiti u tar-responsabbiltajiet bejn l-entitajiet involuti fl-implimentazzjoni ta' kull komponent u miżura tal-Programm, b'mod partikolari bejn l-Istati Membri, il-Kummissjoni, l-Aġenzija u l-ESA u l-EUMETSAT , ibbażata fuq il-kompetenza rispettiva tagħhom u li tevita kwalunkwe duplikazzjoni fil-kompiti u r-responsabbiltajiet;

| (b) | ir-rilevanza tal-istruttura ta' governanza għall-ħtiġijiet speċifiċi ta' kull komponent u miżura tal-Programm kif xieraq; |
| --- | --- |

(b)

ir-rilevanza tal-istruttura ta' governanza għall-ħtiġijiet speċifiċi ta' kull komponent u miżura tal-Programm kif xieraq;

| (c) | kontroll sod tal-Programm, inkluż aderenza rigoruża mal-kost, l-iskeda u l-prestazzjoni mill-entitajiet kollha, fi ħdan ir-rwoli u l-kompiti rispettivi tagħhom skont dan ir-Regolament; |
| --- | --- |

(c)

kontroll sod tal-Programm, inkluż aderenza rigoruża mal-kost, l-iskeda u l-prestazzjoni mill-entitajiet kollha, fi ħdan ir-rwoli u l-kompiti rispettivi tagħhom skont dan ir-Regolament;

| (d) | ġestjoni trasparenti u kosteffiċjenti; |
| --- | --- |

(d)

ġestjoni trasparenti u kosteffiċjenti;

| (e) | kontinwità tas-servizz u kontinwità tal-infrastruttura meħtieġa, inkluż protezzjoni minn theddidiet rilevanti; |
| --- | --- |

(e)

kontinwità tas-servizz u kontinwità tal-infrastruttura meħtieġa, inkluż protezzjoni minn theddidiet rilevanti;

| (f) | kunsiderazzjoni sistematika u strutturata tal-ħtiġijiet tal-utenti tad-data, tal-informazzjoni u tas-servizzi pprovduti mill-komponenti tal-Programm, kif ukoll tal-evoluzzjonijiet xjentifiċi u teknoloġiċi relatati; |
| --- | --- |

(f)

kunsiderazzjoni sistematika u strutturata tal-ħtiġijiet tal-utenti tad-data, tal-informazzjoni u tas-servizzi pprovduti mill-komponenti tal-Programm, kif ukoll tal-evoluzzjonijiet xjentifiċi u teknoloġiċi relatati;

| (g) | sforzi kostanti biex jiġu kkontrollati u jitnaqqsu r-riskji. |
| --- | --- |

(g)

sforzi kostanti biex jiġu kkontrollati u jitnaqqsu r-riskji.

Artikolu 27

Rwol tal-Istati Membri

1.   L-Istati Membri jistgħu jipparteċipaw fil-Programm. L-Istati Membri li jipparteċipaw fil-Programm għandhom jagħtu kontribut bil-kompetenza, bl-għarfien u bl-assistenza teknika tagħhom, b'mod partikolari fil-qasam tas-sikurezza u tas-sigurtà u/jew, fejn ikun xieraq u possibbli, billi jaraw li d-data, l-informazzjoni, is-servizzi u l-infrastruttura fil-pussess tagħhom jew li jinsabu fit-territorju tagħhom ikunu disponibbli għall-Unjoni, inkluż billi jiġi żgurat l-aċċess effiċjenti u mingħajr ostakli u l-użu tad-data fil-post ta’ Copernicus u b'kooperazzjoni mal-Kummissjoni biex tittejjeb id-disponibbiltà tad-data fil-post ta’ Copernicus meħtieġa mill-Programm, b'kunsiderazzjoni tal-liċenzji u l-obbligi applikabbli.

2.   Il-Kummissjoni tista' tinkariga, permezz ta' ftehimiet ta' kontribuzzjoni, kompiti speċifiċi lil organizzazzjonijiet tal-Istati Membri, fejn tali organizzazzjonijiet ikunu nħatru mill-Istat Membru kkonċernat. Il-Kummissjoni għandha tadotta d-deċiżjonijiet dwar kontribuzzjonijiet rigward il-ftehimiet dwar kontribuzzjonijiet permezz ta' atti ta' implimentazzjoni. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 107(2).

3.   F'ċerti ċirkostanzi ġustifikati kif dovut, għall-kompiti msemmija fl-Artikolu 29, l-Aġenzija tista' tinkariga, permezz ta' ftehimiet ta' kontribuzzjoni, kompiti speċifiċi lill-organizzazzjonijiet tal-Istati Membri, fejn tali organizzazzjonijiet ikunu nħatru mill-Istat Membru kkonċernat.

4.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li l-funzjonament tal-Programm jimxi ħarir, inkluż billi jgħinu fil-protezzjoni, fil-livell adegwat, tal-frekwenzi meħtieġa għall-Programm.

5.   L-Istati Membri u l-Kummissjoni jistgħu jikkooperaw biex iwessgħu l-adozzjoni tad-data, tal-informazzjoni u tas-servizzi pprovduti mill-komponenti tal-Programm.

6.   Kull meta jkun possibbli, il-kontribuzzjoni tal-Istati Membri għall-Forum tal-Utenti msemmi fl-Artikolu 107(6) għandu jkun ibbażat fuq konsultazzjoni sistematika u koordinata tal-komunitajiet tal-utenti aħħarin fil-livell nazzjonali, b'mod partikolari fir-rigward ta' Galileo, EGNOS u Copernicus.

7.   L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jikkooperaw sabiex jiżviluppaw il-komponent fil-post ta’ Copernicus u s-servizzi ta' kalibrazzjoni fuq il-post meħtieġa għall-adozzjoni tas-sistemi spazjali u sabiex jiffaċilitaw l-użu tas-settijiet tad-data fil-post u tad-data ta’ referenza ta’ Copernicus sal-potenzjal kollu tagħhom, abbażi tal-kapaċitajiet eżistenti.

8.   Fil-qasam tas-sigurtà, l-Istati Membri għandhom iwettqu l-kompiti msemmija fl-Artikolu 34(6).

Artikolu 28

Rwol tal-Kummissjoni

1.   Il-Kummissjoni għandu jkollha r-responsabbiltà ġenerali għall-implimentazzjoni tal-Programm, inkluż fil-qasam tas-sigurtà, mingħajr preġudizzju għall-prerogattivi tal-Istati Membri fil-qasam tas-sigurtà nazzjonali. B'konformità ma' dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi l-prijoritajiet u l-evoluzzjoni fit-tul tal-Programm, skont ir-rekwiżiti tal-utent, u għandha twettaq is-superviżjoni tal-implimentazzjoni tiegħu, mingħajr preġudizzju għal politiki oħra tal-Unjoni.

2.   Il-Kummissjoni għandha tiġġestixxi kwalunkwe komponent jew subkomponent tal-Programm li ma jkunux ġew inkarigati lil entità oħra, b'mod partikolari GOVSATCOM, is-subkomponent NEO, is-subkomponent SWE u l-attivitajiet imsemmija fil-punt (d) tal-Artikolu 55(1).

3.   Il-Kummissjoni għandha tiżgura li jkun hemm diviżjoni ċara tal-kompiti u r-responsabbiltajiet bejn id-diversi entitajiet involuti fil-Programm u għandha tikkoordina l-attivitajiet ta' dawk l-entitajiet. Il-Kummissjoni għandha tiżgura wkoll li l-entitajiet inkarigati kollha involuti fl-implimentazzjoni tal-programm jipproteġu l-interess tal-Unjoni, jiggarantixxu l-ġestjoni tajba tal-fondi tal-Unjoni u jikkonformaw mar-Regolament Finanzjarju u ma' dan ir-Regolament.

4.   Il-Kummissjoni, għandha tikkonkludi mal-Aġenzija u, b'kunsiderazzjoni tal-Ftehim Qafas tal-2004, mal-ESA, FPPA kif previst fl-Artikolu 130 tar-Regolament Finanzjarju.

5.   Fejn jkun meħtieġ biex il-funzjonament tal-Programm jimxi ħarir u biex il-forniment tas-servizzi pprovduti mill-komponenti tal-Programm jimxu ħarir, il-Kummissjoni, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, għandha tistabbilixxi r-rekwiżiti tekniċi u operazzjonali meħtieġa għall-implimentazzjoni u għall-evoluzzjoni ta' dawk il-komponenti u tas-servizzi li jipprovdu wara li tkun ikkonsultat lill-utenti, inkluż permezz tal-Forum tal-Utenti msemmi fl-Artikolu 107(6), u lill-partijiet ikkonċernati l-oħra. Meta tistabbilixxi dawk ir-rekwiżiti tekniċi u operazzjonali, il-Kummissjoni għandha tevita t-tnaqqis tal-livell ġenerali tas-sigurtà u għandha tissodisfa b’mod imperattiv ir-rekwiżiti ta' retrokompatibbiltà.

Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3).

6.   Mingħajr preġudizzju gall-kompiti tal-Aġenzija jew ta’ entitajiet inkatrigati oħra, il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-adozzjoni u l-użu tad-data u tas-sistemi pprovduti mill-komponenti tal-Programm jiġu promossi u massimizzati fis-settur pubbliku u dak privat, inkluż b'sostenn għall-iżvilupp xieraq ta' dawk is-servizzi u interfaċċi faċli għall-utent u bit-trawwim ta' ambjent stabbli fit-tul. Għandha tiżviluppa sinerġiji xierqa bejn l-applikazzjonijiet tad-diversi komponenti tal-Programm. Għandha tiżgura l-kumplementarjetà, il-konsistenza, is-sinerġiji u r-rabtiet bejn il-Programm u azzjonijiet u programmi oħra tal-Unjoni.

7.   Fejn ikun xieraq, il-Kummissjoni għandha tiżgura l-koerenza tal-attivitajiet imwettqa fil-kuntest tal-Programm mal-attivitajiet li jsiru fil-qasam tal-ispazju fil-livelli tal-Unjoni, nazzjonali jew internazzjonali. Għandha tħeġġeġ il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u, fejn ikun rilevanti għall-Programm, tiffaċilita l-konverġenza tal-kapaċitajiet teknoloġiċi tagħhom u l-iżviluppi fil-qasam spazjali. Għal dak il-għan, il-Kummissjoni għandha, fejn xieraq u fil-qasam tal-kompetenza rispettiva tagħhom, tikkoopera mal-Aġenzija u mal-ESA.

8.   Il-Kummissjoni għandha tinforma lill-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 107 dwar ir-riżultati intermedji u finali tal-evalwazzjoni ta' kwalunkwe proċedura ta’ akkwist u ta' kwalunkwe kuntratt, inkluż sottokuntratt, ma' entitajiet pubbliċi u privati.

Artikolu 29

Rwol tal-Aġenzija

1.   L-Aġenzija għandu jkollha l-kompiti tagħha stess li ġejjin:

| (a) | li tiżgura, permezz tal-Bord tagħha għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, l-akkreditazzjoni tas-sigurtà tal-komponenti kollha tal-Programm skont il-Kapitolu II tat-Titolu V; |
| --- | --- |

(a)

li tiżgura, permezz tal-Bord tagħha għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, l-akkreditazzjoni tas-sigurtà tal-komponenti kollha tal-Programm skont il-Kapitolu II tat-Titolu V;

| (b) | li twettaq il-kompiti l-oħra msemmija fl-Artikolu 34(3) u (5); |
| --- | --- |

(b)

li twettaq il-kompiti l-oħra msemmija fl-Artikolu 34(3) u (5);

| (c) | li twettaq l-attivitajiet ta' komunikazzjoni, ta' żvilupp tas-suq u ta' promozzjoni fir-rigward tas-servizzi offruti minn Galileo u minn EGNOS, b'mod partikolari attivitajiet relatati mad-dħul fis-suq u l-koordinazzjoni tal-ħtiġijiet tal-utenti; |
| --- | --- |

(c)

li twettaq l-attivitajiet ta' komunikazzjoni, ta' żvilupp tas-suq u ta' promozzjoni fir-rigward tas-servizzi offruti minn Galileo u minn EGNOS, b'mod partikolari attivitajiet relatati mad-dħul fis-suq u l-koordinazzjoni tal-ħtiġijiet tal-utenti;

| (d) | li twettaq attivitajiet ta' komunikazzjoni, żvilupp tas-suq u promozzjoni u żvilupp tas-suq fir-rigward ta' data, informazzjoni u servizzi offruti minn Copernicus, mingħajr preġudizzju għall-attivitajiet imwettqa minn entitajiet inkarigati oħrajn u mill-Kummissjoni; |
| --- | --- |

(d)

li twettaq attivitajiet ta' komunikazzjoni, żvilupp tas-suq u promozzjoni u żvilupp tas-suq fir-rigward ta' data, informazzjoni u servizzi offruti minn Copernicus, mingħajr preġudizzju għall-attivitajiet imwettqa minn entitajiet inkarigati oħrajn u mill-Kummissjoni;

| (e) | li tagħti għarfien espert lill-Kummissjoni, inkluż għat-tħejjija tal-prijoritajiet tar-riċerka relatati mal-ispazju downstream. |
| --- | --- |

(e)

li tagħti għarfien espert lill-Kummissjoni, inkluż għat-tħejjija tal-prijoritajiet tar-riċerka relatati mal-ispazju downstream.

2.   Il-Kummissjoni għandha tinkariga lill-Aġenzija bil-kompiti li ġejjin:

| (a) | il-ġestjoni tal-esplojtazzjoni ta' EGNOS u ta' Galileo, kif previst fl-Artikolu 44; |
| --- | --- |

(a)

il-ġestjoni tal-esplojtazzjoni ta' EGNOS u ta' Galileo, kif previst fl-Artikolu 44;

| (b) | il-koordinazzjoni ġenerali tal-aspetti marbuta mal-utenti ta' GOVSATCOM b'kollaborazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, mal-aġenziji rilevanti tal-Unjoni, mas-SEAE u ma' entitajiet oħra għal fini ta’ missjonijiet u operazzjonijiet ta' ġestjoni ta' kriżi; |
| --- | --- |

(b)

il-koordinazzjoni ġenerali tal-aspetti marbuta mal-utenti ta' GOVSATCOM b'kollaborazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, mal-aġenziji rilevanti tal-Unjoni, mas-SEAE u ma' entitajiet oħra għal fini ta’ missjonijiet u operazzjonijiet ta' ġestjoni ta' kriżi;

| (c) | l-implimentazzjoni tal-attivitajiet marbuta mal-iżvilupp tal-applikazzjonijiet downstream abbażi tal-komponenti tal-Programm u elementi fundamentali u applikazzjonijiet integrati bbażati fuq id-data u s-servizzi pprovduti minn Galileo, EGNOS u Copernicus, inkluż fejn ikun sar disponibbli finanzjament għal dawk l-attivitajiet fil-kuntest tal-Programm Orizzont Ewropa jew fejn meħtieġ sabiex jiġu ssodisfati l-għanijiet imsemmija fil-punt (b) tal-Artikolu 4(1); |
| --- | --- |

(c)

l-implimentazzjoni tal-attivitajiet marbuta mal-iżvilupp tal-applikazzjonijiet downstream abbażi tal-komponenti tal-Programm u elementi fundamentali u applikazzjonijiet integrati bbażati fuq id-data u s-servizzi pprovduti minn Galileo, EGNOS u Copernicus, inkluż fejn ikun sar disponibbli finanzjament għal dawk l-attivitajiet fil-kuntest tal-Programm Orizzont Ewropa jew fejn meħtieġ sabiex jiġu ssodisfati l-għanijiet imsemmija fil-punt (b) tal-Artikolu 4(1);

| (d) | it-twettiq ta' attivitajiet relatati mal-użu mill-utenti ta' data, informazzjoni u servizzi, offruti mill-komponenti tal-programm għajr Galileo u EGNOS, mingħajr ma jaffettwaw l-attivitajiet ta' Copernicus u s-Servizzi ta’ Copernicus inkarigati lil entitajiet oħra; |
| --- | --- |

(d)

it-twettiq ta' attivitajiet relatati mal-użu mill-utenti ta' data, informazzjoni u servizzi, offruti mill-komponenti tal-programm għajr Galileo u EGNOS, mingħajr ma jaffettwaw l-attivitajiet ta' Copernicus u s-Servizzi ta’ Copernicus inkarigati lil entitajiet oħra;

| (e) | azzjonijiet speċifiċi msemmija fl-Artikolu 6. |
| --- | --- |

(e)

azzjonijiet speċifiċi msemmija fl-Artikolu 6.

3.   Il-Kummissjoni tista', abbażi tal-valutazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 102(5), tinkariga kompiti oħra lill-Aġenzija, dment li dawn ma jidduplikawx attivitajiet imwettqa minn [...]entitajiet inkarigati oħra[...] fil-kuntest tal-Programm u dment li jkunu bl-intenzjoni li jtejbu l-effiċjenza tal-implimentazzjoni tal-attivitajiet tal-Programm.

4.   Kull meta attivitajiet jiġu inkarigati lill-Aġenzija, għandhom jiġu żgurati riżorsi finanzjarji, umani u amministrattivi xierqa għall-implimentazzjoni tagħhom.

5.   B'deroga mill-Artikolu 62(1) tar-Regolament Finanzjarju u soġġett għall-valutazzjoni mill-Kummissjoni tal-protezzjoni tal-interessi tal-Unjoni, l-Aġenzija tista' tinkariga, permezz ta' ftehimiet ta' kontribuzzjoni, attivitajiet speċifiċi lil entitajiet oħra, fl-oqsma tal-kompetenza rispettiva tagħhom, bil-kondizzjonijiet ta' ġestjoni indiretta li japplikaw għall-Kummissjoni.

Artikolu 30

Rwol tal-ESA

1.   Dment li l-interess tal-Unjoni jkun protett, l-ESA għandha tiġi inkarigata bil-kompiti li ġejjin:

| (a) | fir-rigward ta' Copernicus:






  (i) | il-koordinazzjoni tal-komponent spazjali u l-implimentazzjoni għall-komponent spazjali u l-evoluzzjoni tiegħu; |
| --- | --- | --- |

(a)

fir-rigward ta' Copernicus:

(i)

il-koordinazzjoni tal-komponent spazjali u l-implimentazzjoni għall-komponent spazjali u l-evoluzzjoni tiegħu;

| (ii) | id-disinn, l-iżvilupp u l-kostruzzjoni tal-infrastruttura spazjali ta' Copernicus, inkluż l-operazzjonijiet ta' dik l-infrastruttura u l-akkwist relatat, ħlief meta dawk l-operazzjonijiet isiru minn entitajiet oħra, u |
| --- | --- |

(ii)

id-disinn, l-iżvilupp u l-kostruzzjoni tal-infrastruttura spazjali ta' Copernicus, inkluż l-operazzjonijiet ta' dik l-infrastruttura u l-akkwist relatat, ħlief meta dawk l-operazzjonijiet isiru minn entitajiet oħra, u

| (iii) | fejn xieraq, l-għoti ta’ aċċess għad-data ta' partijiet terzi; |
| --- | --- |

(iii)

fejn xieraq, l-għoti ta’ aċċess għad-data ta' partijiet terzi;

| (b) | fir-rigward ta' Galileo u ta' EGNOS: l-evoluzzjoni tas-sistemi u d-disinn u l-iżvilupp tal-partijiet tas-segment tal-art u tas-satelliti, inkluż l-ittestjar u l-validazzjoni; |
| --- | --- |

(b)

fir-rigward ta' Galileo u ta' EGNOS: l-evoluzzjoni tas-sistemi u d-disinn u l-iżvilupp tal-partijiet tas-segment tal-art u tas-satelliti, inkluż l-ittestjar u l-validazzjoni;

| (c) | fir-rigward tal-komponenti kollha tal-Programm: attivitajiet ta' riċerka u ta' żvilupp upstream fl-oqsma tal-għarfien espert tal-ESA. |
| --- | --- |

(c)

fir-rigward tal-komponenti kollha tal-Programm: attivitajiet ta' riċerka u ta' żvilupp upstream fl-oqsma tal-għarfien espert tal-ESA.

2.   Fuq il-bażi ta' valutazzjoni mill-Kummissjoni, l-ESA tista' tiġi inkarigata b'kompiti oħrajn ibbażati fuq il-ħtiġijiet tal-programm, dment li dawk il-kompiti ma jidduplikawx l-attivitajiet imwettqa minn entità inkarigata oħra fil-kuntest tal-Programm u li jkollhom l-għan li jtejbu l-effiċjenza tal-implimentazzjoni tal-attivitajiet tal-Programm.

3.   Mingħajr preġudizzju għall-FPPA previst fl-Artikolu 31, il-Kummissjoni jew l-Aġenzija jistgħu jitolbu lill-ESA tipprovdi l-għarfien espert tekniku u l-informazzjoni meħtieġa biex iwettqu l-kompiti assenjati lilhom minn dan ir-Regolament b'kondizzjonijiet li jsir qbil komuni dwarhom.

Artikolu 31

Il-ftehim qafas ta' sħubija finanzjarja

1.   L-FPPA msemmi fl-Artikolu 28(4) għandu:

| (a) | jiddefinixxi b'mod ċar ir-rwoli, ir-responsabbiltajiet u l-obbligi tal-Kummissjoni, tal-ESA fir-rigward ta' kull komponent tal-Programm u l-mekkaniżmi ta' koordinazzjoni u kontroll meħtieġa; |
| --- | --- |

(a)

jiddefinixxi b'mod ċar ir-rwoli, ir-responsabbiltajiet u l-obbligi tal-Kummissjoni, tal-ESA fir-rigward ta' kull komponent tal-Programm u l-mekkaniżmi ta' koordinazzjoni u kontroll meħtieġa;

| (b) | jirrikjedi li l-ESAtapplika r-regoli tas-sigurtà tal-Unjoni ddefiniti fil-ftehimiet dwar is-sigurtà konklużi mill-Unjoni, u l-Istituzzjonijiet u l-Aġenziji tagħha, mal-ESA, b'mod partikolari fir-rigward tal-ipproċessar ta' informazzjoni klassifikata; |
| --- | --- |

(b)

jirrikjedi li l-ESAtapplika r-regoli tas-sigurtà tal-Unjoni ddefiniti fil-ftehimiet dwar is-sigurtà konklużi mill-Unjoni, u l-Istituzzjonijiet u l-Aġenziji tagħha, mal-ESA, b'mod partikolari fir-rigward tal-ipproċessar ta' informazzjoni klassifikata;

| (c) | jistipula l-kondizzjonijiet tal-ġestjoni tal-fondi inkarigati lill-ESA, b'mod partikolari fir-rigward tal-akkwist pubbliku, inkluż l-applikazzjoni tar-regoli tal-Unjoni dwar l-akkwist, meta l-akkwist isir f'isem u għall-Unjoni jew l-applikazzjoni tar-regoli tal-entità inkarigata skont l-Artikolu 154 tar-Regolament Finanzjarju, il-proċeduri ta' ġestjoni, ir-riżultati mistennija mkejla permezz ta' indikaturi tal-prestazzjoni, il-miżuri applikabbli f'każ ta' implimentazzjoni b'nuqqasijiet jew frawdolenti tal-kuntratti f'termini tal-kostijiet, l-iskeda u r-riżultati, kif ukoll l-istrateġija tal-komunikazzjoni u r-regoli fir-rigward tas-sjieda tal-assi tanġibbli u intanġibbli kollha; dawk il-kondizzjonijiet għandhom ikunu konformi mat-Titoli III u V ta' dan ir-Regolament u mar-Regolament Finanzjarju; |
| --- | --- |

(c)

jistipula l-kondizzjonijiet tal-ġestjoni tal-fondi inkarigati lill-ESA, b'mod partikolari fir-rigward tal-akkwist pubbliku, inkluż l-applikazzjoni tar-regoli tal-Unjoni dwar l-akkwist, meta l-akkwist isir f'isem u għall-Unjoni jew l-applikazzjoni tar-regoli tal-entità inkarigata skont l-Artikolu 154 tar-Regolament Finanzjarju, il-proċeduri ta' ġestjoni, ir-riżultati mistennija mkejla permezz ta' indikaturi tal-prestazzjoni, il-miżuri applikabbli f'każ ta' implimentazzjoni b'nuqqasijiet jew frawdolenti tal-kuntratti f'termini tal-kostijiet, l-iskeda u r-riżultati, kif ukoll l-istrateġija tal-komunikazzjoni u r-regoli fir-rigward tas-sjieda tal-assi tanġibbli u intanġibbli kollha; dawk il-kondizzjonijiet għandhom ikunu konformi mat-Titoli III u V ta' dan ir-Regolament u mar-Regolament Finanzjarju;

| (d) | jirrikjedi li, kull meta Bord tal-Evalwazzjoni tal-Offerti jiġi stabbilit mill-Aġenzija jew mill-ESA għal akkwist imwettaq taħt l-FFPA, esperti mill-Kummissjoni u, fejn rilevanti, mill-entità inkarigata l-oħra għandhom jipparteċipaw bħala membri fil-laqgħat tal-Bord tal-Evalwazzjoni tal-Offerta. Tali parteċipazzjoni ma għandhiex taffettwa l-indipendenza teknika tal-Bord tal-Evalwazzjoni tal-Offerti; |
| --- | --- |

(d)

jirrikjedi li, kull meta Bord tal-Evalwazzjoni tal-Offerti jiġi stabbilit mill-Aġenzija jew mill-ESA għal akkwist imwettaq taħt l-FFPA, esperti mill-Kummissjoni u, fejn rilevanti, mill-entità inkarigata l-oħra għandhom jipparteċipaw bħala membri fil-laqgħat tal-Bord tal-Evalwazzjoni tal-Offerta. Tali parteċipazzjoni ma għandhiex taffettwa l-indipendenza teknika tal-Bord tal-Evalwazzjoni tal-Offerti;

| (e) | jistabbilixxi miżuri ta' monitoraġġ u ta' kontroll, li għandhom jinkludu, b'mod partikolari,:






  (i) | sistema ta' tbassir tal-kostijiet; |
| --- | --- | --- |

(e)

jistabbilixxi miżuri ta' monitoraġġ u ta' kontroll, li għandhom jinkludu, b'mod partikolari,:

(i)

sistema ta' tbassir tal-kostijiet;

| (ii) | il-forniment sistematiku ta' informazzjoni dwar il-kostijiet u l-iskeda lill-Kummissjoni jew, fejn ikun xieraq, lill-Aġenzija; u |
| --- | --- |

(ii)

il-forniment sistematiku ta' informazzjoni dwar il-kostijiet u l-iskeda lill-Kummissjoni jew, fejn ikun xieraq, lill-Aġenzija; u

| (iii) | fil-każ ta' diskrepanza bejn il-baġits, il-prestazzjoni u l-iskeda ppjanati, azzjoni korrettiva li tiżgura t-twettiq tal-kompiti fil-limiti tal-baġits allokati; |
| --- | --- |

(iii)

fil-każ ta' diskrepanza bejn il-baġits, il-prestazzjoni u l-iskeda ppjanati, azzjoni korrettiva li tiżgura t-twettiq tal-kompiti fil-limiti tal-baġits allokati;

| (f) | jistabbilixxi l-prinċipji għar-remunerazzjoni tal-ESA għal kull wieħed mill-komponenti tal-Programm, li għandu jkun proporzjonat għall-kondizzjonijiet li skonthom jiġu implimentati l-azzjonijiet, b'kunsiderazzjoni tas-sitwazzjonijiet ta' kriżi u ta' fraġilità, u li, fejn xieraq, għandhom ikunu bbażati fuq il-prestazzjoni; ir-remunerazzjoni għandha tkopri biss il-kostijiet ġenerali li huma assoċjati mal-attivitajiet inkarigati lill-ESA mill-Unjoni; |
| --- | --- |

(f)

jistabbilixxi l-prinċipji għar-remunerazzjoni tal-ESA għal kull wieħed mill-komponenti tal-Programm, li għandu jkun proporzjonat għall-kondizzjonijiet li skonthom jiġu implimentati l-azzjonijiet, b'kunsiderazzjoni tas-sitwazzjonijiet ta' kriżi u ta' fraġilità, u li, fejn xieraq, għandhom ikunu bbażati fuq il-prestazzjoni; ir-remunerazzjoni għandha tkopri biss il-kostijiet ġenerali li huma assoċjati mal-attivitajiet inkarigati lill-ESA mill-Unjoni;

| (g) | jipprevedi li l-ESA għandha tieħu l-miżuri xierqa biex tiżgura l-protezzjoni tal-interessi tal-Unjoni u biex tikkonforma mad-deċiżjonijiet meħuda mill-Kummissjoni għal kull wieġed mill-komponenti tal-Programm fl-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

(g)

jipprevedi li l-ESA għandha tieħu l-miżuri xierqa biex tiżgura l-protezzjoni tal-interessi tal-Unjoni u biex tikkonforma mad-deċiżjonijiet meħuda mill-Kummissjoni għal kull wieġed mill-komponenti tal-Programm fl-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament.

2.   Il-Kummissjoni għandha, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, tiddeċiedi dwar il-FPPA. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3). Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill għandhom jiġu infurmati bis-sħiħ dwar l-FFPA ferm minn qabel ma jiġi konkluż u dwar l-implimentazzjoni tiegħu.

3.   Skont l-FFPA msemmi fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, il-kompiti msemmija fl-Artikolu 29(2) u (3) għandhom jiġu inkarigati lill-Aġenzija u l-kompiti msemmija fl-Artikolu 30(1) għandhom jiġu inkarigati lill-ESA, permezz ta' ftehimiet ta' kontribuzzjoni. Il-Kummissjoni, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, għandha tadotta d-deċiżjoni ta' kontribuzzjoni rigward il-ftehimiet ta' kontribuzzjoni. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' konsulenza msemmija fl-Artikolu 107(2). Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill għandhom jiġu infurmati bis-sħiħ dwar il-ftehimiet ta' kontribuzzjoni ferm minn qabel li jiġu konklużi u dwar l-implimentazzjoni tagħhom.

Artikolu 32

Ir-rwol tal-EURMETSAT u ta' entitajiet oħra

1.   Il-Kummissjoni tista' tinkariga, għalkollox jew parzjalment, permezz ta' ftehimiet ta' kontribuzzjoni, l-implimentazzjoni tal-kompiti li ġejjin lil entitajiet oħra għajr dawk imsemmija fl-Artikolu 29 u 30:

| (a) | it-titjib, it-tħejjija tal-operazzjonijiet u t-tħaddim tal-infrastruttura spazjali ta' Copernicus jew ta' partijiet minnha, u fejn xieraq, l-aċċess għad-data tal-missjonijiet ta' kontribuzzjoni, li tista' tiġi inkarigata lill-EUMETSAT; |
| --- | --- |

(a)

it-titjib, it-tħejjija tal-operazzjonijiet u t-tħaddim tal-infrastruttura spazjali ta' Copernicus jew ta' partijiet minnha, u fejn xieraq, l-aċċess għad-data tal-missjonijiet ta' kontribuzzjoni, li tista' tiġi inkarigata lill-EUMETSAT;

| (b) | l-implimentazzjoni tas-Servizzi ta' Copernicus jew partijiet minnhom lil aġenziji, korpi jew organizzazzjonijiet rilevanti, bħall-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, il-Frontex, l-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà Marittima, is-SATCEN u ċ-Ċentru Ewropew għall-Previżjonijiet Metereoloġiċi fuq Perijodu Medju; il-kompiti fdati lil dawk l-aġenziji, korpi jew organizzazzjonijiet għandhom jitwettqu f'siti li jinsabu fl-Unjoni; aġenzija, korp jew organizzazzjoni, li diġà jkunu fil-proċess li jirrilokaw il-kompiti fdati lilhom lejn l-Unjoni, jistgħu jkomplu jwettqu dawk il-kompiti f'post barra mill-Unjoni għal perijodu limitat, li jintemm sa mhux aktar tard mill-31 ta' Diċembru 2023. |
| --- | --- |

(b)

l-implimentazzjoni tas-Servizzi ta' Copernicus jew partijiet minnhom lil aġenziji, korpi jew organizzazzjonijiet rilevanti, bħall-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, il-Frontex, l-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà Marittima, is-SATCEN u ċ-Ċentru Ewropew għall-Previżjonijiet Metereoloġiċi fuq Perijodu Medju; il-kompiti fdati lil dawk l-aġenziji, korpi jew organizzazzjonijiet għandhom jitwettqu f'siti li jinsabu fl-Unjoni; aġenzija, korp jew organizzazzjoni, li diġà jkunu fil-proċess li jirrilokaw il-kompiti fdati lilhom lejn l-Unjoni, jistgħu jkomplu jwettqu dawk il-kompiti f'post barra mill-Unjoni għal perijodu limitat, li jintemm sa mhux aktar tard mill-31 ta' Diċembru 2023.

2.   Il-kriterji għall-għażla ta' tali entitajiet inkarigati għandhom, b'mod partikolari, jirriflettu l-ħila tagħhom li jiżguraw il-kontinwità u, fejn ikun xieraq, is-sigurtà tal-operazzjonijiet b'ebda tfixkil għall-attivitajiet tal-Programm.

3.   Kull meta jkun possibbli, il-kondizzjonijiet tal-ftehimiet ta' kontribuzzjoni msemmija f' paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu għandhom ikunu koerenti mal-kondizzjonijiet tal-FFPA msemmija fl-Artikolu 31(1).

4.   Il-kumitat tal-Programm għandu jiġi kkonsultat dwar id-deċiżjoni ta' kontribuzzjoni rigward il-ftehim ta' kontribuzzjoni msemmi fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu skont il-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 107(2). Il-kumitat tal-Programm għandu jiġi infurmat minn qabel dwar il-ftehimiet ta' kontribuzzjoni li jkunu ser jiġu konklużi mill-Unjoni, irrappreżentata mill-Kummissjoni, u l-entitajiet imsemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu.

TITOLU V

SIGURTÀ TAL-PROGRAMM

KAPITOLU I

Sigurtà tal-Programm

Artikolu 33

Prinċipji tas-sigurtà

Is-sigurtà tal-Programm għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipji li ġejjin:

| (a) | il-kunsiderazzjoni tal-esperjenza tal-Istati Membri fil-qasam tas-sigurtà u t-teħid ta' ispirazzjoni mill-aqwa prattiki tagħhom; |
| --- | --- |

(a)

il-kunsiderazzjoni tal-esperjenza tal-Istati Membri fil-qasam tas-sigurtà u t-teħid ta' ispirazzjoni mill-aqwa prattiki tagħhom;

| (b) | l-użu tar-regoli tas-sigurtà tal-Kunsill u tal-Kummissjoni, li jipprevedu, inter alia, separazzjoni bejn il-funzjonijiet operazzjonali u dawk assoċjati mal-akkreditazzjoni. |
| --- | --- |

(b)

l-użu tar-regoli tas-sigurtà tal-Kunsill u tal-Kummissjoni, li jipprevedu, inter alia, separazzjoni bejn il-funzjonijiet operazzjonali u dawk assoċjati mal-akkreditazzjoni.

Artikolu 34

Governanza tas-sigurtà

1.   Il-Kummissjoni, fil-qasam ta' kompetenza tagħha u bl-appoġġ tal-Aġenzija, għandha tiżgura livell għoli ta' sigurtà rigward, b'mod partikolari:

| (a) | il-protezzjoni tal-infrastruttura, kemm tal-art u kemm dik spazjali, u tal-forniment tas-servizzi, partikolarment kontra l-attakki fiżiċi jew ċibernetiċi, inkluża l-interferenza mal-flussi tad-data; |
| --- | --- |

(a)

il-protezzjoni tal-infrastruttura, kemm tal-art u kemm dik spazjali, u tal-forniment tas-servizzi, partikolarment kontra l-attakki fiżiċi jew ċibernetiċi, inkluża l-interferenza mal-flussi tad-data;

| (b) | il-kontroll u l-ġestjoni tat-trasferimenti tat-teknoloġija; |
| --- | --- |

(b)

il-kontroll u l-ġestjoni tat-trasferimenti tat-teknoloġija;

| (c) | l-iżvilupp u l-konservazzjoni fl-Unjoni tal-kompetenzi u tal-għarfien espert miksuba; |
| --- | --- |

(c)

l-iżvilupp u l-konservazzjoni fl-Unjoni tal-kompetenzi u tal-għarfien espert miksuba;

| (d) | il-protezzjoni ta' informazzjoni sensittiva mhux klassifikata u ta' informazzjoni klassifikata. |
| --- | --- |

(d)

il-protezzjoni ta' informazzjoni sensittiva mhux klassifikata u ta' informazzjoni klassifikata.

2.   Għall-finijiet tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, il-Kummissjoni għandha tiżgura li titwettaq analiżi tar-riskji u tat-theddid għal kull wieħed mill-komponenti tal-Programm. Abbażi ta' dik l-analiżi , għandha tistabbilixxi sa tmiem l-2023, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, ir-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà għal kull wieġed mill-komponenti tal-Programm. B'hekk, il-Kummissjoni għandha tqis l-impatt ta' dawk ir-rekwiżiti fuq il-funzjonament bla intoppi ta' dak il-komponent, b'mod partikolari f'termini ta' kostijiet, ta' ġestjoni tar-riskji u ta' skeda, u għandha tiżgura li l-livell ġenerali tas-sigurtà ma jitnaqqasx u li l-funzjonament tat-tagħmir eżistenti bbażat fuq dak il-komponent ma jiġix ipperikolat u għandha tqis ir-riskji marbuta maċ-ċibersigurtà. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3).

Wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tikkomunika lista indikattiva ta' atti ta' implimentazzjoni li jkunu ser jiġu ppreżentati lil u diskussi mill-kumitat tal-Programm fil-konfigurazzjoni tas-sigurtà. Dik il-lista għandha tkun akkumpanjata minn skeda ta' żmien indikattiva għall-preżentazzjoni ta’ dawk l-atti ta’ implimentazzjoni.

3.   L-entità responsabbli għall-ġestjoni ta' komponent tal-Programm għandha tkun responsabbli għas-sigurtà operazzjonali ta' dak il-komponent u għandha, għal dak il-għan, twettaq analiżi tar-riskji u tat-theddidiet u l-attivitajiet meħtieġa kollha biex tiżgura u tissorvelja s-sigurtà ta' dak il-komponent, b'mod partikolari l-istabbiliment tal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi u l-proċeduri operazzjonali, u l-monitoraġġ tal-konformità tagħhom mar-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà msemmija fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu. Skont l-Artikolu 29, għal Galileo u EGNOS dik l-entità għandha tkun l-Aġenzija.

4.   Abbażi tal-analiżi tar-riskji u tat-theddidiet, il-Kummissjoni għandha, fejn ikun xieraq, tidentifika struttura biex tissorvelja s-sigurtà u ssegwi l-istruzzjonijiet żviluppati skont il-kamp ta' applikazzjoni tad-Deċiżjoni (PESK) 2021/698. L-istruttura għandha topera skont ir-rekwiżiti tas-sigurtà msemmija fil-paragrafu 2. Għal Galileo, dik l-istruttura għandha tkun iċ-Ċentru ta' Monitoraġġ tas-Sigurtà Galileo.

5.   L-Aġenzija għandha:

| (a) | tiżgura l-akkreditazzjoni tas-sigurtà tal-komponenti kollha tal-Programm skont il-Kapitolu II ta' dan it-Titolu u mingħajr preġudizzju għall-kompetenzi tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

(a)

tiżgura l-akkreditazzjoni tas-sigurtà tal-komponenti kollha tal-Programm skont il-Kapitolu II ta' dan it-Titolu u mingħajr preġudizzju għall-kompetenzi tal-Istati Membri;

| (b) | tiżgura t-tħaddim taċ-Ċentru ta' Monitoraġġ tas-Sigurtà Galileo skont ir-rekwiżiti msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu u l-istruzzjonijiet żviluppati skont il-kamp ta' applikazzjoni tad-Deċiżjoni (PESK) 2021/698.; |
| --- | --- |

(b)

tiżgura t-tħaddim taċ-Ċentru ta' Monitoraġġ tas-Sigurtà Galileo skont ir-rekwiżiti msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu u l-istruzzjonijiet żviluppati skont il-kamp ta' applikazzjoni tad-Deċiżjoni (PESK) 2021/698.;

| (c) | twettaq il-kompiti assenjati lilha skont id-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE; |
| --- | --- |

(c)

twettaq il-kompiti assenjati lilha skont id-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE;

| (d) | tipprovdi l-għarfien espert tekniku tagħha lill-Kummissjoni u kull informazzjoni meħtieġa għat-twettiq tal-kompiti tagħha skont dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

(d)

tipprovdi l-għarfien espert tekniku tagħha lill-Kummissjoni u kull informazzjoni meħtieġa għat-twettiq tal-kompiti tagħha skont dan ir-Regolament.

6.   Biex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-infrastruttura terrestri li tifforma parti integrali mill-Programm u li tkun tinsab fit-territorju tagħhom, l-Istati Membri għandhom:

| (a) | jieħdu miżuri li minn tal-inqas ikunu ekwivalenti għal dawk meħtieġa:






  (i) | għall-protezzjoni tal-infrastrutturi kritiċi Ewropej skont it-tifsira tad-Direttiva tal-Kunsill 2008/114/KE (44) u |
| --- | --- | --- |

(a)

jieħdu miżuri li minn tal-inqas ikunu ekwivalenti għal dawk meħtieġa:

(i)

għall-protezzjoni tal-infrastrutturi kritiċi Ewropej skont it-tifsira tad-Direttiva tal-Kunsill 2008/114/KE (44) u

| (ii) | għall-protezzjoni tal-infrastrutturi kritiċi nazzjonali tagħhom stess; |
| --- | --- |

(ii)

għall-protezzjoni tal-infrastrutturi kritiċi nazzjonali tagħhom stess;

| (b) | it-twettiq tal-kompiti ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà msemmija fl-Artikolu 42 ta' dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

(b)

it-twettiq tal-kompiti ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà msemmija fl-Artikolu 42 ta' dan ir-Regolament.

7.   L-entitajiet involuti fil-Programm għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa, inkluż fid-dawl tal-kwistjonijiet identifikati fl-analiżi tar-riskju, biex jiżguraw is-sigurtà tal-Programm.

Artikolu 35

Sigurtà tas-sistemi u s-servizzi użati

Kull meta s-sigurtà tal-Unjoni jew tal-Istati Membri tagħha tkun tista' tiġi affettwata mit-tħaddim tas-sistemi, għandhom japplikaw il-proċeduri stipulati fid-Deċiżjoni (PESK) 2021/698.

KAPITOLU II

Akkreditazzjoni tas-sigurtà

Artikolu 36

Awtorità għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà

Il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà stabbilit fl-Aġenzija għandu jkun l-awtorità għall-akkreditazzjoni tas-sigurtà għall-komponenti kollha tal-Programm.

Artikolu 37

Prinċipji ġenerali tal-akkreditazzjoni tas-sigurtà

L-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għall-komponenti kollha tal-Programm għandhom jitwettqu skont il-prinċipji li ġejjin:

| (a) | l-attivitajiet u d-deċiżjonijiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għandhom jitwettqu f'kuntest ta' responsabbiltà kollettiva għas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

(a)

l-attivitajiet u d-deċiżjonijiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għandhom jitwettqu f'kuntest ta' responsabbiltà kollettiva għas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri;

| (b) | għandhom isiru sforzi biex id-deċiżjonijiet fil-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà jintlaħqu b'konsensus; |
| --- | --- |

(b)

għandhom isiru sforzi biex id-deċiżjonijiet fil-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà jintlaħqu b'konsensus;

| (c) | l-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għandhom jitwettqu billi jintuża approċċ ta' ġestjoni u ta' valutazzjoni tar-riskji, li jikkunsidra r-riskji għas-sigurtà tal-komponent ikkonċernat kif ukoll l-impatt fuq il-kost jew l-iskeda ta' kwalunkwe miżura biex jittaffew ir-riskji, filwaqt li jitqies l-għan li ma jitnaqqasx il-livell ġenerali ta' sigurtà ta' dan il-komponent; |
| --- | --- |

(c)

l-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għandhom jitwettqu billi jintuża approċċ ta' ġestjoni u ta' valutazzjoni tar-riskji, li jikkunsidra r-riskji għas-sigurtà tal-komponent ikkonċernat kif ukoll l-impatt fuq il-kost jew l-iskeda ta' kwalunkwe miżura biex jittaffew ir-riskji, filwaqt li jitqies l-għan li ma jitnaqqasx il-livell ġenerali ta' sigurtà ta' dan il-komponent;

| (d) | id-deċiżjonijiet tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà għandhom jitħejjew u jittieħdu minn professjonisti li jkunu kkwalifikati debitament fil-qasam tal-akkreditazzjoni ta' sistemi kumplessi, li jkollhom livell xieraq ta' approvazzjoni tas-sigurtà u li jaġixxu b'mod oġġettiv; |
| --- | --- |

(d)

id-deċiżjonijiet tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà għandhom jitħejjew u jittieħdu minn professjonisti li jkunu kkwalifikati debitament fil-qasam tal-akkreditazzjoni ta' sistemi kumplessi, li jkollhom livell xieraq ta' approvazzjoni tas-sigurtà u li jaġixxu b'mod oġġettiv;

| (e) | għandhom isiru sforzi sabiex jiġu kkonsultati l-partijiet rilevanti kollha li jkollhom interess fil-kwistjonijiet marbuta mas-sigurtà għal dan il-komponent; |
| --- | --- |

(e)

għandhom isiru sforzi sabiex jiġu kkonsultati l-partijiet rilevanti kollha li jkollhom interess fil-kwistjonijiet marbuta mas-sigurtà għal dan il-komponent;

| (f) | l-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għandhom jitwettqu mill-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha tal-komponent skont strateġija ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà, mingħajr preġudizzju għar-rwol tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

(f)

l-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għandhom jitwettqu mill-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha tal-komponent skont strateġija ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà, mingħajr preġudizzju għar-rwol tal-Kummissjoni;

| (g) | id-deċiżjonijiet dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, filwaqt li jsegwu l-proċess definit fl-istrateġija rilevanti għall-akkreditazzjoni tas-sigurtà definita minn dak il-Bord, għandhom ikunu bbażati fuq deċiżjonijiet lokali dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà meħuda mill-awtoritajiet nazzjonali rispettivi għall-akkreditazzjoni tas-sigurtà tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

(g)

id-deċiżjonijiet dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, filwaqt li jsegwu l-proċess definit fl-istrateġija rilevanti għall-akkreditazzjoni tas-sigurtà definita minn dak il-Bord, għandhom ikunu bbażati fuq deċiżjonijiet lokali dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà meħuda mill-awtoritajiet nazzjonali rispettivi għall-akkreditazzjoni tas-sigurtà tal-Istati Membri;

| (h) | proċess ta' monitoraġġ permanenti, trasparenti u li jinftiehem għalkollox għandu jiżgura li r-riskji għas-sigurtà tal-komponent ikkonċernat ikunu magħrufa, li jiġu definiti miżuri tas-sigurtà biex inaqqsu tali riskji għal livell aċċettabbli fid-dawl tal-ħtiġijiet tas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha u biex dak il-komponent jimxi ħarir, u li dawk il-miżuri jiġu applikati skont il-kunċett ta' difiża profonda. L-effettività ta' tali miżuri għandha tiġi evalwata kontinwament. Il-proċess marbut mal-valutazzjoni u mal-ġestjoni tar-riskji għas-sigurtà għandu jsir bħala proċess iterattiv b'mod konġunt mill-partijiet ikkonċernati tal-komponent ikkonċernat; |
| --- | --- |

(h)

proċess ta' monitoraġġ permanenti, trasparenti u li jinftiehem għalkollox għandu jiżgura li r-riskji għas-sigurtà tal-komponent ikkonċernat ikunu magħrufa, li jiġu definiti miżuri tas-sigurtà biex inaqqsu tali riskji għal livell aċċettabbli fid-dawl tal-ħtiġijiet tas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha u biex dak il-komponent jimxi ħarir, u li dawk il-miżuri jiġu applikati skont il-kunċett ta' difiża profonda. L-effettività ta' tali miżuri għandha tiġi evalwata kontinwament. Il-proċess marbut mal-valutazzjoni u mal-ġestjoni tar-riskji għas-sigurtà għandu jsir bħala proċess iterattiv b'mod konġunt mill-partijiet ikkonċernati tal-komponent ikkonċernat;

| (i) | il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jieħu d-deċiżjonijiet dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà b'mod rigorożament indipendenti, inkluż fir-rigward tal-Kummissjoni u tal-korpi l-oħra responsabbli għall-implimentazzjoni tal-komponent ikkonċernat u għall-forniment ta' servizzi relatati, kif ukoll fir-rigward tad-Direttur Eżekuttiv u tal-Bord Amministrattiv tal-Aġenzija; |
| --- | --- |

(i)

il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jieħu d-deċiżjonijiet dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà b'mod rigorożament indipendenti, inkluż fir-rigward tal-Kummissjoni u tal-korpi l-oħra responsabbli għall-implimentazzjoni tal-komponent ikkonċernat u għall-forniment ta' servizzi relatati, kif ukoll fir-rigward tad-Direttur Eżekuttiv u tal-Bord Amministrattiv tal-Aġenzija;

| (j) | l-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għandhom jitwettqu billi titqies kif suppost il-ħtieġa għal koordinazzjoni adegwata bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet responsabbli għall-implimentazzjoni tar-regoli tas-sigurtà; |
| --- | --- |

(j)

l-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għandhom jitwettqu billi titqies kif suppost il-ħtieġa għal koordinazzjoni adegwata bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet responsabbli għall-implimentazzjoni tar-regoli tas-sigurtà;

| (k) | l-akkreditazzjoni tas-sigurtà ta' EGNOS imwettqa mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-attivitajiet ta' akkreditazzjoni mwettqa għall-avjazzjoni mill-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni. |
| --- | --- |

(k)

l-akkreditazzjoni tas-sigurtà ta' EGNOS imwettqa mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-attivitajiet ta' akkreditazzjoni mwettqa għall-avjazzjoni mill-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni.

Artikolu 38

Kompiti tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà

1.   Il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jwettaq il-kompiti tiegħu mingħajr preġudizzju għar-responsabbiltajiet tal-Kummissjoni jew għal dawk iddelegati lill-korpi l-oħra tal-Aġenzija, b'mod partikolari għal kwistjonijiet marbuta mas-sigurtà, u mingħajr preġudizzju għall-kompetenzi tal-Istati Membri fir-rigward tal-akkreditazzjoni tas-sigurtà.

2.   Il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jkollu l-kompiti li ġejjin:

| (a) | għad-definizzjoni u għall-approvazzjoni ta' strateġija għall-akkreditazzjoni tas-sigurtà li tistabbilixxi:






  (i) | l-ambitu tal-attivitajiet meħtieġa biex titwettaq u tinżamm l-akkreditazzjoni tal-komponenti tal-Programm jew partijiet minn dawk il-komponenti u kwalunkwe interkonnessjoni bejniethom u bejn sistemi jew komponenti oħra; |
| --- | --- | --- |

(a)

għad-definizzjoni u għall-approvazzjoni ta' strateġija għall-akkreditazzjoni tas-sigurtà li tistabbilixxi:

(i)

l-ambitu tal-attivitajiet meħtieġa biex titwettaq u tinżamm l-akkreditazzjoni tal-komponenti tal-Programm jew partijiet minn dawk il-komponenti u kwalunkwe interkonnessjoni bejniethom u bejn sistemi jew komponenti oħra;

| (ii) | proċess ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għall-komponenti tal-Programm jew ta' partijiet minn dawn il-komponenti, b'livell ta' dettall li jkun jaqbel mal-livell meħtieġ ta' assigurazzjoni u fejn jiġu ddikjarati b'mod ċar il-kondizzjonijiet għall-akkreditazzjoni; |
| --- | --- |

(ii)

proċess ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għall-komponenti tal-Programm jew ta' partijiet minn dawn il-komponenti, b'livell ta' dettall li jkun jaqbel mal-livell meħtieġ ta' assigurazzjoni u fejn jiġu ddikjarati b'mod ċar il-kondizzjonijiet għall-akkreditazzjoni;

| (iii) | ir-rwol tal-partijiet interessati rilevanti involuti fil-proċess ta' akkreditament; |
| --- | --- |

(iii)

ir-rwol tal-partijiet interessati rilevanti involuti fil-proċess ta' akkreditament;

| (iv) | skeda ta' akkreditazzjoni li tikkonforma mal-fażijiet tal-komponenti tal-Programm, b'mod partikolari fir-rigward tal-varar tal-infrastruttura u l-forniment u l-evoluzzjoni tas-servizzi; |
| --- | --- |

(iv)

skeda ta' akkreditazzjoni li tikkonforma mal-fażijiet tal-komponenti tal-Programm, b'mod partikolari fir-rigward tal-varar tal-infrastruttura u l-forniment u l-evoluzzjoni tas-servizzi;

| (v) | il-prinċipji tal-akkreditazzjoni tas-sigurtà għan-netwerks konnessi mas-sistemi stabbiliti fil-qafas tal-komponenti tal-Programm jew għall-partijiet ta' dawk il-komponenti, u għat-tagħmir konness ma' sistemi stabbiliti b'dawn il-komponenti, li għandha ssir mill-entitajiet nazzjonali tal-Istati Membri kompetenti fi kwistjonijiet tas-sigurtà; |
| --- | --- |

(v)

il-prinċipji tal-akkreditazzjoni tas-sigurtà għan-netwerks konnessi mas-sistemi stabbiliti fil-qafas tal-komponenti tal-Programm jew għall-partijiet ta' dawk il-komponenti, u għat-tagħmir konness ma' sistemi stabbiliti b'dawn il-komponenti, li għandha ssir mill-entitajiet nazzjonali tal-Istati Membri kompetenti fi kwistjonijiet tas-sigurtà;

| (b) | għat-teħid tad-deċiżjonijiet dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà, b'mod partikolari dwar l-approvazzjoni tal-illanċjar ta' satelliti, dwar l-awtorizzazzjoni għat-tħaddim tas-sistemi stabbiliti fil-qafas tal-komponenti tal-Programm jew tal-elementi ta' dawn il-komponenti fil-konfigurazzjonijiet differenti tagħhom u għad-diversi servizzi li jipprovdu, inkluż u sas-sinjal fl-ispazju, u dwar l-awtorizzazzjoni tat-tħaddim tal-istazzjonijiet ta' fuq l-art. |
| --- | --- |

(b)

għat-teħid tad-deċiżjonijiet dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà, b'mod partikolari dwar l-approvazzjoni tal-illanċjar ta' satelliti, dwar l-awtorizzazzjoni għat-tħaddim tas-sistemi stabbiliti fil-qafas tal-komponenti tal-Programm jew tal-elementi ta' dawn il-komponenti fil-konfigurazzjonijiet differenti tagħhom u għad-diversi servizzi li jipprovdu, inkluż u sas-sinjal fl-ispazju, u dwar l-awtorizzazzjoni tat-tħaddim tal-istazzjonijiet ta' fuq l-art.

| (c) | għat-teħid tad-deċiżjonijiet fir-rigward tan-netwerks u t-tagħmir konnessi mal-PRS imsemmi fl-Artikolu 45, jew konnessi ma' kwalunkwe servizz sigur ieħor li jirriżulta mill-komponenti tal-Programm, biss dwar l-awtorizzazzjoni ta' korpi biex jiżviluppaw jew jimmanifatturaw teknoloġiji sensittivi tal-PRS, riċevituri tal-PRS jew moduli tas-sigurtà tal-PRS, jew kwalunkwe teknoloġija oħra jew tagħmir ieħor li jridu jiġu kkontrollati skont ir-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà msemmija fl-Artikolu 34(2), filwaqt li jqis il-pariri pprovduti mill-entitajiet nazzjonali kompetenti fi kwistjonijiet tas-sigurtà u r-riskji ġenerali għas-sigurtà; |
| --- | --- |

(c)

għat-teħid tad-deċiżjonijiet fir-rigward tan-netwerks u t-tagħmir konnessi mal-PRS imsemmi fl-Artikolu 45, jew konnessi ma' kwalunkwe servizz sigur ieħor li jirriżulta mill-komponenti tal-Programm, biss dwar l-awtorizzazzjoni ta' korpi biex jiżviluppaw jew jimmanifatturaw teknoloġiji sensittivi tal-PRS, riċevituri tal-PRS jew moduli tas-sigurtà tal-PRS, jew kwalunkwe teknoloġija oħra jew tagħmir ieħor li jridu jiġu kkontrollati skont ir-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà msemmija fl-Artikolu 34(2), filwaqt li jqis il-pariri pprovduti mill-entitajiet nazzjonali kompetenti fi kwistjonijiet tas-sigurtà u r-riskji ġenerali għas-sigurtà;

| (d) | għall-eżami u, għajr fir-rigward ta' dokumenti li jridu jiġu adottati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 34(2) ta' dan ir-Regolament u l-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE, għall-approvazzjoni tad-dokumentazzjoni kollha marbuta mal-akkreditazzjoni tas-sigurtà; |
| --- | --- |

(d)

għall-eżami u, għajr fir-rigward ta' dokumenti li jridu jiġu adottati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 34(2) ta' dan ir-Regolament u l-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE, għall-approvazzjoni tad-dokumentazzjoni kollha marbuta mal-akkreditazzjoni tas-sigurtà;

| (e) | għall-għoti ta' pariri, fil-qasam tal-kompetenza tiegħu, lill-Kummissjoni dwar it-tfassil ta' abbozzi ta' testi għall-atti msemmija fl-Artikolu 34(2) ta' dan ir-Regolament u fl-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE, inkluż għall-istabbiliment ta' proċeduri operazzjonali tas-sigurtà, u għall-forniment ta' dikjarazzjoni bil-pożizzjoni tal-konklużjoni tiegħu; |
| --- | --- |

(e)

għall-għoti ta' pariri, fil-qasam tal-kompetenza tiegħu, lill-Kummissjoni dwar it-tfassil ta' abbozzi ta' testi għall-atti msemmija fl-Artikolu 34(2) ta' dan ir-Regolament u fl-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE, inkluż għall-istabbiliment ta' proċeduri operazzjonali tas-sigurtà, u għall-forniment ta' dikjarazzjoni bil-pożizzjoni tal-konklużjoni tiegħu;

| (f) | għall-eżami u għall-approvazzjoni tal-valutazzjoni tar-riskji għas-sigurtà mfassla skont il-proċess ta' monitoraġġ imsemmi fil-punt (h) Artikolu 37 ta’ dan ir-Regolament, filwaqt li jqis il-konformità mad-dokumenti msemmija fil-punt (c) ta' dan il-paragrafu u dawk imfassla skont l-Artikolu 34(2) ta' dan ir-Regolament u skont l-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE; u għall-kooperazzjoni mal-Kummissjoni biex jiġu definiti l-miżuri ta' mitigazzjoni tar-riskji; |
| --- | --- |

(f)

għall-eżami u għall-approvazzjoni tal-valutazzjoni tar-riskji għas-sigurtà mfassla skont il-proċess ta' monitoraġġ imsemmi fil-punt (h) Artikolu 37 ta’ dan ir-Regolament, filwaqt li jqis il-konformità mad-dokumenti msemmija fil-punt (c) ta' dan il-paragrafu u dawk imfassla skont l-Artikolu 34(2) ta' dan ir-Regolament u skont l-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE; u għall-kooperazzjoni mal-Kummissjoni biex jiġu definiti l-miżuri ta' mitigazzjoni tar-riskji;

| (g) | għall-kontroll tal-implimentazzjoni tal-miżuri tas-sigurtà fir-rigward tal-akkreditazzjoni tas-sigurtà tal-komponenti tal-Programm billi jwettaq jew jisponsorja valutazzjonijiet, spezzjonijiet, awditi jew rieżamijiet tas-sigurtà, skont l-Artikolu 42(2) ta' dan ir-Regolament; |
| --- | --- |

(g)

għall-kontroll tal-implimentazzjoni tal-miżuri tas-sigurtà fir-rigward tal-akkreditazzjoni tas-sigurtà tal-komponenti tal-Programm billi jwettaq jew jisponsorja valutazzjonijiet, spezzjonijiet, awditi jew rieżamijiet tas-sigurtà, skont l-Artikolu 42(2) ta' dan ir-Regolament;

| (h) | għall-approvazzjoni tal-għażla ta' prodotti u ta' miżuri ta' protezzjoni approvati kontra l-interċettazzjonijiet elettroniċi (TEMPEST) u ta' prodotti kriptografiċi approvati li jintużaw biex jipprovdu sigurtà għall-komponenti tal-Programm; |
| --- | --- |

(h)

għall-approvazzjoni tal-għażla ta' prodotti u ta' miżuri ta' protezzjoni approvati kontra l-interċettazzjonijiet elettroniċi (TEMPEST) u ta' prodotti kriptografiċi approvati li jintużaw biex jipprovdu sigurtà għall-komponenti tal-Programm;

| (i) | għall-approvazzjoni jew, fejn ikun rilevanti, għall-parteċipazzjoni fl-approvazzjoni konġunta, flimkien mal-entitajiet rilevanti kompetenti fi kwistjonijiet tas-sigurtà, tal-interkonnessjoni bejn is-sistemi stabbiliti fil-qafas tal-komponenti tal-Programm jew taħt partijiet ta' dawk il-komponenti u s-sistemi l-oħra; |
| --- | --- |

(i)

għall-approvazzjoni jew, fejn ikun rilevanti, għall-parteċipazzjoni fl-approvazzjoni konġunta, flimkien mal-entitajiet rilevanti kompetenti fi kwistjonijiet tas-sigurtà, tal-interkonnessjoni bejn is-sistemi stabbiliti fil-qafas tal-komponenti tal-Programm jew taħt partijiet ta' dawk il-komponenti u s-sistemi l-oħra;

| (j) | għall-qbil mal-Istat Membru rilevanti fir-rigward tal-mudell għall-kontroll tal-aċċess imsemmi fl-Artikolu 42(4); |
| --- | --- |

(j)

għall-qbil mal-Istat Membru rilevanti fir-rigward tal-mudell għall-kontroll tal-aċċess imsemmi fl-Artikolu 42(4);

| (k) | għat-tħejjija ta' rapporti dwar ir-riskji u l-għoti ta' informazzjoni lill-Kummissjoni, lill-Bord Amministrattiv u lid-Direttur Eżekuttiv dwar il-valutazzjoni tar-riskji tiegħu u l-għoti ta' pariri lilhom dwar l-opzjonijiet ta' trattament tar-riskji residwi għal deċiżjoni partikolari ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà; |
| --- | --- |

(k)

għat-tħejjija ta' rapporti dwar ir-riskji u l-għoti ta' informazzjoni lill-Kummissjoni, lill-Bord Amministrattiv u lid-Direttur Eżekuttiv dwar il-valutazzjoni tar-riskji tiegħu u l-għoti ta' pariri lilhom dwar l-opzjonijiet ta' trattament tar-riskji residwi għal deċiżjoni partikolari ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà;

| (l) | għall-assistenza lill-Kunsill u lir-Rappreżentant Għoli, f'kollegament mill-qrib mal-Kummissjoni, bl-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni (PESK) 2021/698. fuq talba speċifika mill-Kunsill u/jew mir-Rappreżentant Għoli; |
| --- | --- |

(l)

għall-assistenza lill-Kunsill u lir-Rappreżentant Għoli, f'kollegament mill-qrib mal-Kummissjoni, bl-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni (PESK) 2021/698. fuq talba speċifika mill-Kunsill u/jew mir-Rappreżentant Għoli;

| (m) | għat-twettiq tal-konsultazzjonijiet meħtieġa biex iwettaq il-kompiti tiegħu; |
| --- | --- |

(m)

għat-twettiq tal-konsultazzjonijiet meħtieġa biex iwettaq il-kompiti tiegħu;

| (n) | għall-adozzjoni u għall-pubblikazzjoni tar-regoli ta' proċedura tiegħu. |
| --- | --- |

(n)

għall-adozzjoni u għall-pubblikazzjoni tar-regoli ta' proċedura tiegħu.

3.   Mingħajr preġudizzju għas-setgħat u r-responsabbiltajiet tal-Istati Membri, għandu jiġi stabbilit korp subordinat speċjali li jirrappreżenta lill-Istati Membri taħt is-superviżjoni tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà biex iwettaq b'mod partikolari l-kompiti li ġejjin:

| (a) | il-ġestjoni tal-kodiċijiet tal-Programm tat-titjiriet; |
| --- | --- |

(a)

il-ġestjoni tal-kodiċijiet tal-Programm tat-titjiriet;

| (b) | il-verifika, il-monitoraġġ u l-valutazzjoni tal-istabbiliment u l-infurzar tal-proċeduri għall-kontabbiltà, it-trattament sigur, il-ħżin, id-distribuzzjoni u d-disponiment tal-kodiċijiet tal-PRS ta' Galileo. |
| --- | --- |

(b)

il-verifika, il-monitoraġġ u l-valutazzjoni tal-istabbiliment u l-infurzar tal-proċeduri għall-kontabbiltà, it-trattament sigur, il-ħżin, id-distribuzzjoni u d-disponiment tal-kodiċijiet tal-PRS ta' Galileo.

Artikolu 39

Kompożizzjoni tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà

1.   Il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jkun magħmul minn rappreżentant ta' kull Stat Membru, rappreżentant tal-Kummissjoni u rappreżentant tar-Rappreżentant Għoli. Il-mandat tal-membri tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jkun ta' erba' snin u jkun jista' jiġġedded.

2.   Il-parteċipazzjoni fil-laqgħat tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipju tal-ħtieġa ta' tagħrif. Fejn xieraq, rappreżentanti tal-ESA u rappreżentanti tal-Aġenzija mhux involuti fl-akkreditazzjoni tas-sigurtà jistgħu jiġu mistiedna jattendu l-laqgħat tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà bħala osservaturi. Fuq bażi eċċezzjonali, rappreżentanti ta' aġenziji tal-Unjoni, ta' pajjiżi terzi jew ta' organizzazzjonijiet internazzjonali jistgħu wkoll jiġu mistiedna jattendu l-laqgħat bħala osservaturi għal kwistjonijiet relatati direttament ma' dawk il-pajjiżi terzi jew l-organizzazzjonijiet internazzjonali, speċjalment kwistjonijiet li jikkonċernaw l-infrastruttura li tappartjeni lilhom jew li tkun stabbilita fit-territorju tagħhom. L-arranġamenti għal tali parteċipazzjoni ta' rappreżentanti ta' pajjiżi terzi jew ta' organizzazzjonijiet internazzjonali u l-kondizzjonijiet għal tali parteċipazzjoni għandhom jiġu stabbiliti fil-ftehimiet rilevanti u għandhom ikunu konformi mar-regoli ta' proċedura tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà.

Artikolu 40

Regoli tal-votazzjoni tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà

Jekk ma jkunx jista' jintlaħaq kunsens skont il-prinċipji ġenerali msemmija filpunt (b) tal-Artikolu 37, il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jieħu d-deċiżjonijiet abbażi ta' votazzjoni b'maġġoranza kwalifikata, skont l-Artikolu 16 TUE. Ir-rappreżentant tal-Kummissjoni u r-rappreżentant tar-Rappreżentant Għoli ma għandhomx jivvutaw. Il-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jiffirma, f'isem il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, id-deċiżjonijiet adottati mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà.

Artikolu 41

Komunikazzjoni u impatt tad-deċiżjonijiet tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà

1.   Id-deċiżjonijiet tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandhom jiġu indirizzati lill-Kummissjoni.

2.   Il-Kummissjoni għandha żżomm lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà infurmat b'mod kontinwu dwar l-impatt ta' kwalunkwe deċiżjoni prevista mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà dwar il-funzjonament kif suppost tal-komponenti tal-Programm, u dwar l-implimentazzjoni ta' pjanijiet tat-trattament tar-riskji residwi. Il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jieħu nota ta' kwalunkwe informazzjoni ta' dan it-tip riċevuta mill-Kummissjoni.

3.   Il-Kummissjoni għandha żżomm lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill infurmati, mingħajr dewmien, dwar l-impatt tal-adozzjoni tad-deċiżjonijiet dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà fir-rigward tal-funzjonament kif suppost tal-Programm. Jekk il-Kummissjoni tqis li deċiżjoni meħuda mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà jista' jkollha effett sinifikanti fuq il-funzjonament kif suppost ta' dawn il-komponenti, pereżempju f'termini ta' kostijiet, ta' skeda jew ta' prestazzjoni, għandha tinforma minnufih lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

4.   Il-Bord Amministrattiv għandu jinżamm infurmat perjodikament bl-evoluzzjoni tal-ħidma tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà.

5.   L-iskeda għall-ħidma tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà ma għandhiex tfixkel l-iskeda tal-attivitajiet ipprovduta fil-programm ta' ħidma msemmi fl-Artikolu 100.

Artikolu 42

Rwol l-Istati Membri fl-akkreditazzjoni tas-sigurtà

1.   L-Istati Membri għandhom jittrażmettu lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà l-informazzjoni kollha li huma jikkunsidraw li tkun rilevanti għall-iskopijiet tal-akkreditazzjoni tas-sigurtà;

2.   Bi qbil mal-entitajiet nazzjonali kompetenti fi kwistjonijiet tas-sigurtà u taħt is-superviżjoni tagħhom, l-Istati Membri għandhom jippermettu li persuni awtorizzati debitament u maħtura mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà jkollhom aċċess għal kwalunkwe informazzjoni u għal kwalunkwe żona u/ sit fir-rigward tas-sigurtà ta' sistemi li jaqgħu fil-ġurisdizzjoni tagħhom, b'konformità mal-liġijiet u mar-regolamenti nazzjonali tagħhom, inkluż għall-iskopijiet ta' spezzjonijiet, awditi u testijiet tas-sigurtà kif deċiżi mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà u tal-proċess ta' monitoraġġ tar-riskji għas-sigurtà msemmi fil-punt (h) tal-Artikolu 37. Dak l-aċċess għandu jkun mingħajr ebda diskriminazzjoni abbażi tan-nazzjonalità kontra ċittadini tal-Istati Membri.

3.   L-awditi u t-testijiet imsemmija fil-paragrafu 2 għandhom jitwettqu skont il-prinċipji li ġejjin:

| (a) | għandha tiġi enfasizzata l-importanza tas-sigurtà u tal-ġestjoni effettiva tar-riskji fl-entitajiet spezzjonati; |
| --- | --- |

(a)

għandha tiġi enfasizzata l-importanza tas-sigurtà u tal-ġestjoni effettiva tar-riskji fl-entitajiet spezzjonati;

| (b) | għandhom jiġu rrakkomandati kontromiżuri li jtaffu l-impatt speċifiku tat-telf ta' kunfidenzjalità, ta' integrità jew ta' disponibbiltà tal-informazzjoni klassifikata; |
| --- | --- |

(b)

għandhom jiġu rrakkomandati kontromiżuri li jtaffu l-impatt speċifiku tat-telf ta' kunfidenzjalità, ta' integrità jew ta' disponibbiltà tal-informazzjoni klassifikata;

4.   Kull Stat Membru għandu jkun responsabbli għat-tħejjija ta' mudell għall-kontroll tal-aċċess, li jiddeskrivi jew jelenka ż-żoni jew is-siti li jridu jiġu akkreditati. Il-mudell għall-kontroll tal-aċċess għandu jintlaħaq qbil dwaru minn qabel bejn l-Istati Membri u l-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, sabiex b'hekk ikun żgurat li qed jiġi pprovdut l-istess livell ta' kontroll tal-aċċess mill-Istati Membri kollha.

5.   L-Istati Membri għandhom ikunu responsabbli, fil-livell lokali, għall-akkreditazzjoni tas-sigurtà tas-siti li jinsabu fit-territorju tagħhom u li jiffurmaw parti miż-żona ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà għall-komponenti tal-Programm, u jirrappurtaw, għal dan l-għan, lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà.

KAPITOLU III

Protezzjoni ta' informazzjoni klassifikata

Artikolu 43

Protezzjoni ta' informazzjoni klassifikata

1.   L-iskambju ta' informazzjoni klassifikata relatata mal-Programm għandu jkun soġġett għall-eżistenza ta' ftehim internazzjonali bejn l-Unjoni u pajjiż terz jew organizzazzjoni internazzjonali dwar l-iskambju ta' informazzjoni klassifikata jew, fejn ikun applikabbli, arranġament konkluż mill-Istituzzjoni jew il-korp kompetenti tal-Unjoni u l-awtoritajiet rilevanti ta' pajjiż terz jew organizzazzjoni internazzjonali dwar l-iskambju ta' informazzjoni klassifikata, u għall-kondizzjonijiet stabbiliti fihom;

2.   Il-persuni fiżiċi residenti f'pajjiżi terzi u l-persuni ġuridiċi stabbiliti f'pajjiżi terzi jistgħu jittrattaw IKUE fir-rigward tal-Programm biss meta huma jkunu soġġetti, f'dawk il-pajjiżi, għal regolamenti dwar is-sigurtà li jiżguraw livell ta' protezzjoni li jkun minn tal-inqas ekwivalenti għal dak ipprovdut bir-regoli dwar is-sigurtà tal-Kummissjoni stabbiliti fid-Deċiżjoni (UE, Euratom) 2015/444 u bir-regoli dwar is-sigurtà tal-Kunsill stabbiliti fl-Annessi tad-Deċiżjoni 2013/488/UE. L-ekwivalenza tar-regolamenti dwar is-sigurtà applikati f'pajjiż terz jew f'organizzazzjoni internazzjonali għandha tkun definita fi ftehim dwar is-sigurtà tal-informazzjoni, li jinkludi, jekk rilevanti, kwistjonijiet tas-sigurtà industrijali, konkluż bejn l-Unjoni u dak il-pajjiż terz jew dik l-organizzazzjoni internazzjonali skont il-proċedura prevista fl-Artikolu 218 TFUE u billi jitqies l-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni 2013/488/UE.

3.   Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/488/UE u għar-regoli li jirregolaw il-qasam tas-sigurtà industrijali kif stabbiliti fid-Deċiżjoni t (UE, Euratom) 2015/444, persuna fiżika jew persuna ġuridika, pajjiż terz jew organizzazzjoni internazzjonali jista' jingħatalhom aċċess għal IKUE meta jitqies meħtieġ fuq bażi ta' każ b'każ, skont in-natura u l-kontenut ta' din l-informazzjoni, il-ħtieġa għall-għarfien tal-benefiċjarju u l-grad ta' vantaġġ għall-Unjoni.

TITOLU VI

Galileo u EGNOS

Artikolu 44

Azzjonijiet eliġibbli

L-esplojtazzjoni ta' Galileo u ta' EGNOS għandha tkopri l-azzjonijiet eliġibbli li ġejjin:

| (a) | il-ġestjoni, it-tħaddim, il-manutenzjoni, it-titjib kontinwu, l-evoluzzjoni u l-protezzjoni ta’infrastruttura spazjali, inkluż l-aġġornamenti u l-ġestjoni tal-obsolexxenza; |
| --- | --- |

(a)

il-ġestjoni, it-tħaddim, il-manutenzjoni, it-titjib kontinwu, l-evoluzzjoni u l-protezzjoni ta’infrastruttura spazjali, inkluż l-aġġornamenti u l-ġestjoni tal-obsolexxenza;

| (b) | il-ġestjoni, it-tħaddim, il-manutenzjoni, it-titjib kontinwu, l-evoluzzjoni u l-protezzjoni tal-infrastruttura tal-art, b'mod partikolari ċ-ċentri u l-istazzjonijiet ibbażati fuq l-art imsemmija fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2016/413 jew id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (EU) 2017/1406 (45), in-netwerks, inklużi l-aġġornamenti u l-ġestjoni tal-obsolexxenza; |
| --- | --- |

(b)

il-ġestjoni, it-tħaddim, il-manutenzjoni, it-titjib kontinwu, l-evoluzzjoni u l-protezzjoni tal-infrastruttura tal-art, b'mod partikolari ċ-ċentri u l-istazzjonijiet ibbażati fuq l-art imsemmija fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2016/413 jew id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (EU) 2017/1406 (45), in-netwerks, inklużi l-aġġornamenti u l-ġestjoni tal-obsolexxenza;

45

| (c) | l-iżvilupp tal-ġenerazzjonijiet futuri tas-sistemi u l-evoluzzjoni tas-servizzi pprovduti minn Galileo u minn EGNOS, inkluż billi jitqiesu l-ħtiġijiet tal-partijiet ikkonċernati rilevanti: dan ma għandux jaffettwa d-deċiżjonijiet futuri dwar il-perspettivi finanzjarji mingħajr preġudizzju għad- tal-Unjoni; |
| --- | --- |

(c)

l-iżvilupp tal-ġenerazzjonijiet futuri tas-sistemi u l-evoluzzjoni tas-servizzi pprovduti minn Galileo u minn EGNOS, inkluż billi jitqiesu l-ħtiġijiet tal-partijiet ikkonċernati rilevanti: dan ma għandux jaffettwa d-deċiżjonijiet futuri dwar il-perspettivi finanzjarji mingħajr preġudizzju għad- tal-Unjoni;

| (d) | l-appoġġ għall-iżvilupp tal-applikazzjonijiet downstream ta' Galileo u EGNOS u l-iżvilupp u l-evoluzzjoni ta' elementi teknoloġiċi fundamentali, bħal chipsets u riċevituri abilitati għall-Galileo; |
| --- | --- |

(d)

l-appoġġ għall-iżvilupp tal-applikazzjonijiet downstream ta' Galileo u EGNOS u l-iżvilupp u l-evoluzzjoni ta' elementi teknoloġiċi fundamentali, bħal chipsets u riċevituri abilitati għall-Galileo;

| (e) | l-appoġġ għall-attivitajiet ta' ċertifikazzjoni u ta' standardizzazzjoni relatati ma' Galileo u EGNOS, b'mod partikolari fis-settur tat-trasport; |
| --- | --- |

(e)

l-appoġġ għall-attivitajiet ta' ċertifikazzjoni u ta' standardizzazzjoni relatati ma' Galileo u EGNOS, b'mod partikolari fis-settur tat-trasport;

| (f) | il-forniment kontinwu tas-servizzi pprovduti minn Galileo u minn EGNOS u, f'komplementarjetà mal-inizjattivi tal-Istati Membri u tas-settur privat, l-iżvilupp tas-suq ta' dawk is-servizzi, b'mod partikolari, sabiex jiġu massimizzati l-benefiċċji soċjoekonomiċi msemmija fil-punt (b) tal-Artikolu 4(1); |
| --- | --- |

(f)

il-forniment kontinwu tas-servizzi pprovduti minn Galileo u minn EGNOS u, f'komplementarjetà mal-inizjattivi tal-Istati Membri u tas-settur privat, l-iżvilupp tas-suq ta' dawk is-servizzi, b'mod partikolari, sabiex jiġu massimizzati l-benefiċċji soċjoekonomiċi msemmija fil-punt (b) tal-Artikolu 4(1);

| (g) | il-kooperazzjoni ma' sistemi reġjonali jew globali oħra tan-navigazzjoni bis-satellita, inkluż biex jiġu ffaċilitati l-kompatibbiltà u l-interoperabbiltà; |
| --- | --- |

(g)

il-kooperazzjoni ma' sistemi reġjonali jew globali oħra tan-navigazzjoni bis-satellita, inkluż biex jiġu ffaċilitati l-kompatibbiltà u l-interoperabbiltà;

| (h) | l-elementi biex jimmonitorjaw l-affidabbiltà tas-sistemi u l-esplojtazzjoni tagħhom, u l-prestazzjoni tas-servizzi; |
| --- | --- |

(h)

l-elementi biex jimmonitorjaw l-affidabbiltà tas-sistemi u l-esplojtazzjoni tagħhom, u l-prestazzjoni tas-servizzi;

| (i) | l-attivitajiet relatati mal-forniment tas-servizzi u mal-koordinazzjoni tal-estensjoni tal-kopertura tagħhom. |
| --- | --- |

(i)

l-attivitajiet relatati mal-forniment tas-servizzi u mal-koordinazzjoni tal-estensjoni tal-kopertura tagħhom.

Artikolu 45

Servizzi pprovduti minn Galileo

1.   Is-servizzi pprovduti minn Galileo għandhom jinkludu:

| (a) | servizz miftuħ ta' Galileo (GOS), li għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti u jipprovdi informazzjoni dwar il-pożizzjonament u s-sinkronizzazzjoni, maħsub l-aktar għall-applikazzjonijiet tal-massa tan-navigazzjoni bis-satellita biex jintużaw mill-konsumaturi; |
| --- | --- |

(a)

servizz miftuħ ta' Galileo (GOS), li għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti u jipprovdi informazzjoni dwar il-pożizzjonament u s-sinkronizzazzjoni, maħsub l-aktar għall-applikazzjonijiet tal-massa tan-navigazzjoni bis-satellita biex jintużaw mill-konsumaturi;

| (b) | servizz b'akkuratezza għolja (HAS), li għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti u li għandu jipprovdi informazzjoni b'akkuratezza għolja dwar il-pożizzjonament u s-sinkronizzazzjoni permezz tad-disseminazzjoni ta' data addizzjonali f'medda ta' frekwenzi supplimentari, maħsub l-aktar għall-applikazzjonijiet tan-navigazzjoni bis-satellita għal użu professjonali jew kummerċjali; |
| --- | --- |

(b)

servizz b'akkuratezza għolja (HAS), li għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti u li għandu jipprovdi informazzjoni b'akkuratezza għolja dwar il-pożizzjonament u s-sinkronizzazzjoni permezz tad-disseminazzjoni ta' data addizzjonali f'medda ta' frekwenzi supplimentari, maħsub l-aktar għall-applikazzjonijiet tan-navigazzjoni bis-satellita għal użu professjonali jew kummerċjali;

| (c) | servizz ta' awtentikazzjoni tas-sinjali (SAS), ibbażat fuq il-kodiċijiet kriptati inkorporati fis-sinjali, maħsub l-aktar għall-applikazzjonijiet tan-navigazzjoni bis-satellita għal użu professjonali jew kummerċjali; |
| --- | --- |

(c)

servizz ta' awtentikazzjoni tas-sinjali (SAS), ibbażat fuq il-kodiċijiet kriptati inkorporati fis-sinjali, maħsub l-aktar għall-applikazzjonijiet tan-navigazzjoni bis-satellita għal użu professjonali jew kummerċjali;

| (d) | servizz pubbliku regolat (PRS), li għandu jkun ristrett għall-utenti awtorizzati mill-gvernijiet, għal applikazzjonijiet sensittivi li jirrikjedu livell għoli ta' kontinwità tas-servizz, inkluż fil-qasam tas-sigurtà u tad-difiża, u li jużaw sinjali qawwija u kriptati; dan għandu jkun mingħajr ħlas għall-Istati Membri, il-Kunsill, il-Kummissjoni, is-SEAE u, fejn xieraq, aġenziji debitament awtorizzati tal-Unjoni; il-kwistjoni ta' jekk il-parteċipanti l-oħra tal-PRS imsemmija fl-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE għandhomx jintalbu jħallsu tariffi għandha tiġi vvalutata skont il-każ, u għandhom jiġu speċifikati dispożizzjonijiet xierqa fil-ftehimiet konklużi skont l-Artikolu 3(5) ta' dik id-Deċiżjoni; l-aċċess għall-PRS għandu jkun irregolat skont id-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE; |
| --- | --- |

(d)

servizz pubbliku regolat (PRS), li għandu jkun ristrett għall-utenti awtorizzati mill-gvernijiet, għal applikazzjonijiet sensittivi li jirrikjedu livell għoli ta' kontinwità tas-servizz, inkluż fil-qasam tas-sigurtà u tad-difiża, u li jużaw sinjali qawwija u kriptati; dan għandu jkun mingħajr ħlas għall-Istati Membri, il-Kunsill, il-Kummissjoni, is-SEAE u, fejn xieraq, aġenziji debitament awtorizzati tal-Unjoni; il-kwistjoni ta' jekk il-parteċipanti l-oħra tal-PRS imsemmija fl-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE għandhomx jintalbu jħallsu tariffi għandha tiġi vvalutata skont il-każ, u għandhom jiġu speċifikati dispożizzjonijiet xierqa fil-ftehimiet konklużi skont l-Artikolu 3(5) ta' dik id-Deċiżjoni; l-aċċess għall-PRS għandu jkun irregolat skont id-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE;

| (e) | servizz ta' emerġenza (ES), li għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti, u li għandu jxandar, billi jemetti sinjali, twissijiet rigward diżastri naturali jew emerġenzi oħra f'żoni partikolari.fejn ikun xieraq dan għandu;jiġi pprovdut f'kooperazzjoni mal-awtoritajiet nazzjonali tal-protezzjoni ċivili tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

(e)

servizz ta' emerġenza (ES), li għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti, u li għandu jxandar, billi jemetti sinjali, twissijiet rigward diżastri naturali jew emerġenzi oħra f'żoni partikolari.fejn ikun xieraq dan għandu;jiġi pprovdut f'kooperazzjoni mal-awtoritajiet nazzjonali tal-protezzjoni ċivili tal-Istati Membri.

| (f) | servizz tat-teħid tal-ħinijiet (TS), li għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti u għandu jipprovdi ħin ta' referenza preċiż u robust kif ukoll realizzazzjoni tal-ħin universali koordinat, li jiffaċilita l-iżvilupp ta' applikazzjonijiet tat-teħid tal-ħinijiet ibbażati fuq Galileo u l-użu f'applikazzjonijiet kritiċi. |
| --- | --- |

(f)

servizz tat-teħid tal-ħinijiet (TS), li għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti u għandu jipprovdi ħin ta' referenza preċiż u robust kif ukoll realizzazzjoni tal-ħin universali koordinat, li jiffaċilita l-iżvilupp ta' applikazzjonijiet tat-teħid tal-ħinijiet ibbażati fuq Galileo u l-użu f'applikazzjonijiet kritiċi.

2.   Galileo għandu jagħti kontribut ukoll:

| (a) | għas-servizz ta' sostenn għat-tfittxija u għas-salvataġġ (SAR) tas-sistema COSPAS-SARSAT billi jagħraf is-sinjali ta' emerġenza mibgħuta minn trażmettituri u billi jibgħatilhom lura messaġġi permezz ta' "kollegament ta' ritorn"; |
| --- | --- |

(a)

għas-servizz ta' sostenn għat-tfittxija u għas-salvataġġ (SAR) tas-sistema COSPAS-SARSAT billi jagħraf is-sinjali ta' emerġenza mibgħuta minn trażmettituri u billi jibgħatilhom lura messaġġi permezz ta' "kollegament ta' ritorn";

| (b) | għas-servizzi ta' monitoraġġ tal-integrità standardizzati fil-livell Unjoni jew fil-livell internazzjonali biex jintużaw mis-servizzi tas-sikurezza tal-ħajja, abbażi tas-sinjali tas-servizz miftuħ ta' Galileo u flimkien ma' EGNOS u ma' sistemi oħra tan-navigazzjoni bis-satellita; |
| --- | --- |

(b)

għas-servizzi ta' monitoraġġ tal-integrità standardizzati fil-livell Unjoni jew fil-livell internazzjonali biex jintużaw mis-servizzi tas-sikurezza tal-ħajja, abbażi tas-sinjali tas-servizz miftuħ ta' Galileo u flimkien ma' EGNOS u ma' sistemi oħra tan-navigazzjoni bis-satellita;

| (c) | għas-servizzi ta' informazzjoni dwar it-temp mill-ispazju permezz taċ-Ċentru tas-Servizzi GNSS kif imsemmi fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2016/413u s-servizzi ta' twissija bikrija permezz tal-infrastruttura ta' fuq l-art ta' Galileo, maħsuba l-aktar biex inaqqsu r-riskji potenzjali għall-utenti tas-servizzi pprovduti minn Galileo u minn GNSS oħrajn marbuta mal-ispazju. |
| --- | --- |

(c)

għas-servizzi ta' informazzjoni dwar it-temp mill-ispazju permezz taċ-Ċentru tas-Servizzi GNSS kif imsemmi fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2016/413u s-servizzi ta' twissija bikrija permezz tal-infrastruttura ta' fuq l-art ta' Galileo, maħsuba l-aktar biex inaqqsu r-riskji potenzjali għall-utenti tas-servizzi pprovduti minn Galileo u minn GNSS oħrajn marbuta mal-ispazju.

Artikolu 46

Servizzi pprovduti minn EGNOS

1.   Is-servizzi pprovduti minn EGNOS għandhom jinkludu:

| (a) | servizz miftuħ ta' EGNOS (EOS), li għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti u jipprovdi informazzjoni dwar il-pożizzjonament u s-sinkronizzazzjoni, maħsub l-aktar għall-applikazzjonijiet tal-massa tan-navigazzjoni bis-satellita biex jintużaw mill-konsumaturi; |
| --- | --- |

(a)

servizz miftuħ ta' EGNOS (EOS), li għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti u jipprovdi informazzjoni dwar il-pożizzjonament u s-sinkronizzazzjoni, maħsub l-aktar għall-applikazzjonijiet tal-massa tan-navigazzjoni bis-satellita biex jintużaw mill-konsumaturi;

| (b) | servizz ta' aċċess għad-data ta' EGNOS (EDAS), li għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti u jipprovdi informazzjoni dwar il-pożizzjonament u s-sinkronizzazzjoni, maħsub l-aktar għall-applikazzjonijiet tan-navigazzjoni bis-satellita għal użu professjonali jew kummerċjali, li joffri prestazzjoni mtejba u data b'aktar valur miżjud minn dik miksuba permezz tal-EOS; |
| --- | --- |

(b)

servizz ta' aċċess għad-data ta' EGNOS (EDAS), li għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti u jipprovdi informazzjoni dwar il-pożizzjonament u s-sinkronizzazzjoni, maħsub l-aktar għall-applikazzjonijiet tan-navigazzjoni bis-satellita għal użu professjonali jew kummerċjali, li joffri prestazzjoni mtejba u data b'aktar valur miżjud minn dik miksuba permezz tal-EOS;

| (c) | servizz ta' sikurezza tal-ħajja (SoL), li għandu jkun mingħajr ħlasijiet diretti għall-utenti u jipprovdi informazzjoni dwar il-pożizzjonament u sinkronizzazzjoni tal-ħin b'livell għoli ta' kontinwità, disponibbiltà u akkuratezza, inkluż messaġġ ta' integrità li javża lill-utenti bi kwalunkwe ħsara, jew sinjali li nqabżu l-parametri ta' tolleranza emessi minn Galileo u minn GNSS oħrajn, li EGNOS iżid fiż-żona ta' kopertura, maħsub l-aktar għall-utenti li għalihom is-sikurezza hija essenzjali, b'mod partikolari fis-settur tal-avjazzjoni ċivili għall-iskop tas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru, skont l-istandards tal-ICAO jew setturi oħra tat-trasport. |
| --- | --- |

(c)

servizz ta' sikurezza tal-ħajja (SoL), li għandu jkun mingħajr ħlasijiet diretti għall-utenti u jipprovdi informazzjoni dwar il-pożizzjonament u sinkronizzazzjoni tal-ħin b'livell għoli ta' kontinwità, disponibbiltà u akkuratezza, inkluż messaġġ ta' integrità li javża lill-utenti bi kwalunkwe ħsara, jew sinjali li nqabżu l-parametri ta' tolleranza emessi minn Galileo u minn GNSS oħrajn, li EGNOS iżid fiż-żona ta' kopertura, maħsub l-aktar għall-utenti li għalihom is-sikurezza hija essenzjali, b'mod partikolari fis-settur tal-avjazzjoni ċivili għall-iskop tas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru, skont l-istandards tal-ICAO jew setturi oħra tat-trasport.

2.   Is-servizzi msemmija fil-paragrafu 1 għandhom jiġu pprovduti bħala prijorità fit-territorju tal-Istati Membri kollha li jinsabu ġeografikament fl-Ewropa, inkluż għal dak il-għan Ċipru, l-Azores, il-Gżejjer Kanarji u Madeira, sa tmiem l-2026.

3.   Il-kopertura ġeografika ta' EGNOS tista' tiġi estiża għal reġjuni oħra tad-dinja, b'mod partikolari għat-territorji ta' pajjiżi kandidati, ta' pajjiżi terzi assoċjati mal-Ajru Uniku Ewropew u ta' pajjiżi terzi tal-Politika Ewropea tal-Viċinat, soġġett għall-fattibbiltà teknika u f'konformità mar-rekwiżiti tas-sigurtà msemmija fl-Artikolu 34(2), u, għas-servizz ta' SoL, abbażi ta' ftehimiet internazzjonali.

4.   Il-kost tal-estensjoni tal-kopertura ġeografika ta’ EGNOS skont il-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, inkluż il-kostijiet relatati tat-tħaddim li jkunu speċifiċi għal dawn ir-reġjuni, ma għandux jiġi kopert bil-baġit imsemmi fl-Artikolu 11. Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra programmi jew strumenti oħra biex tiffinanzja attivitajiet bħal dawn. Tali estensjoni ma għandhiex iddewwem l-offerta tas-servizzi msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu fit-territorju kollu tal-Istati Membri li jinsabu ġeografikament fl-Ewropa.

Artikolu 47

Miżuri ta' implimentazzjoni għal Galileo u għal EGNOS

Fejn ikun meħtieġ biex Galileo u EGNOS jimxu ħarir u biex jiġu adottati mis-suq, il-Kummissjoni, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, għandha tistabbilixxi, fejn ikun meħtieġ, il-miżuri neċessarji biex:

| (a) | tiġġestixxi u tnaqqas ir-riskji inerenti fl-operat ta' Galileo u ta' EGNOS, b'mod partikolari biex tiżgura l-kontinwità tas-servizz; |
| --- | --- |

(a)

tiġġestixxi u tnaqqas ir-riskji inerenti fl-operat ta' Galileo u ta' EGNOS, b'mod partikolari biex tiżgura l-kontinwità tas-servizz;

| (b) | tispeċifika l-istadji ewlenin tat-teħid tad-deċiżjonijiet għall-monitoraġġ u għall-evalwazzjoni tal-implimentazzjoni ta' Galileo u ta' EGNOS; |
| --- | --- |

(b)

tispeċifika l-istadji ewlenin tat-teħid tad-deċiżjonijiet għall-monitoraġġ u għall-evalwazzjoni tal-implimentazzjoni ta' Galileo u ta' EGNOS;

| (c) | tistabbilixxi l-post fejn jinsabu ċ-ċentri li jiffurmaw parti mill-infrastruttura ta' fuq l-art ta' Galileo u ta' EGNOS skont ir-rekwiżiti tas-sigurtà, wara li jkun ġie segwit proċess miftuħ u trasparenti, u tiżgura t-tħaddim tagħhom. |
| --- | --- |

(c)

tistabbilixxi l-post fejn jinsabu ċ-ċentri li jiffurmaw parti mill-infrastruttura ta' fuq l-art ta' Galileo u ta' EGNOS skont ir-rekwiżiti tas-sigurtà, wara li jkun ġie segwit proċess miftuħ u trasparenti, u tiżgura t-tħaddim tagħhom.

| (d) | tiddetermina l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi u operazzjonali relatati mas-servizzi msemmija fil-punti (c), (e) u (f) tal-Artikolu 45(1)u fil-punt (c) tal-Artikolu 45(2). |
| --- | --- |

(d)

tiddetermina l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi u operazzjonali relatati mas-servizzi msemmija fil-punti (c), (e) u (f) tal-Artikolu 45(1)u fil-punt (c) tal-Artikolu 45(2).

Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3).

Artikolu 48

Kompatibbiltà, interoperabbiltà u standardizzazzjoni

1.   Galileo u EGNOS, u s-servizzi li jipprovdu, għandhom ikunu kompatibbli u interoperabbli mil-lat tekniku, inkluż fil-livell tal-utenti.

2.   Galileo u EGNOS, u s-servizzi li jipprovdu, għandhom ikunu kompatibbli u interoperabbli mas-sistemi l-oħra tan-navigazzjoni bis-satellita u mal-mezzi konvenzjonali ta' radjunavigazzjoni, fejn ir-rekwiżiti meħtieġa ta' kompatibbiltà u ta' interoperabbiltà u l-kondizzjonijiet tagħhom ikunu stabbiliti fi ftehimiet internazzjonali.

TITOLU VII

COPERNICUS

KAPITOLU I

Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 49

Ambitu ta' Copernicus

1.   Copernicus għandu jiġi implimentat billi jissejjes fuq investimenti preċedenti, inkluż minn partijiet ikkonċernati bħall-ESA u EUMETSAT u, fejn ikun xieraq u kosteffettiv, billi juża l-kapaċitajiet nazzjonali jew reġjonali tal-Istati Membri u jqis il-kapaċitajiet tal-fornituri kummerċjali ta' data u ta' informazzjoni komparabbli u l-ħtieġa li jitrawmu l-kompetizzjoni u l-iżvilupp tas-suq , filwaqt li jiġu massimizzati l-opportunitajiet għall-utenti Ewropej.

2.   Copernicus għandu jipproduċi data u informazzjoni imsejsa fuq il-ħtiġijiet tal-utenti ta' Copernicus u abbażi ta' politika ta' aċċess bla ħlas, totali u miftuħ għad-data.

3.   Copernicus għandu jappoġġa l-formulazzjoni, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha b'mod partikolari fl-oqsma tal-ambjent, it-tibdil fil-klima, il-baħar, is-settur marittimu, l-atmosfera, l-agrikoltura u l-iżvilupp rurali, il-preservazzjoni tal-wirt kulturali, il-protezzjoni ċivili, il-monitoraġġ tal-infrastruttura, is-sikurezza u s-sigurtà, kif ukoll l-ekonomija diġitali bil-għan li jkompli jitnaqqas il-piż amministrattiv;

4.   Copernicus għandu jkun fih l-elementi li ġejjin:

| (a) | l-akkwiżizzjoni tad-data li għandha tinkludi:






  (i) | l-iżvilupp u l-operazzjonijiet tas-satelliti Sentinel ta' Copernicus; |
| --- | --- | --- |

(a)

l-akkwiżizzjoni tad-data li għandha tinkludi:

(i)

l-iżvilupp u l-operazzjonijiet tas-satelliti Sentinel ta' Copernicus;

| (ii) | l-aċċess għad-data ta' osservazzjoni tad-Dinja mill-ispazju li tappartjeni għal partijiet terzi; |
| --- | --- |

(ii)

l-aċċess għad-data ta' osservazzjoni tad-Dinja mill-ispazju li tappartjeni għal partijiet terzi;

| (iii) | l-aċċess għad-data fil-post u għal data anċillari oħra; |
| --- | --- |

(iii)

l-aċċess għad-data fil-post u għal data anċillari oħra;

| (b) | l-ipproċessar tad-data u tal-informazzjoni permezz tas-Servizzi ta' Copernicus, li għandu jinkludi l-attivitajiet għall-ġenerazzjoni ta' informazzjoni b'valur miżjud b'sostenn għas-servizzi tal-monitoraġġ, ir-rappurtar u l-assigurazzjoni tal-konformità ambjentali, tal-protezzjoni ċivili u tas-sigurtà; |
| --- | --- |

(b)

l-ipproċessar tad-data u tal-informazzjoni permezz tas-Servizzi ta' Copernicus, li għandu jinkludi l-attivitajiet għall-ġenerazzjoni ta' informazzjoni b'valur miżjud b'sostenn għas-servizzi tal-monitoraġġ, ir-rappurtar u l-assigurazzjoni tal-konformità ambjentali, tal-protezzjoni ċivili u tas-sigurtà;

| (c) | l-aċċess għad-data u d-distribuzzjoni tagħha, li għandu jinkludi l-infrastruttura u s-servizzi biex jiġu żgurati l-iskoperta, il-wiri, id-distribuzzjoni u l-esplojtazzjoni u l-preservazzjoni fit-tul tad-data ta' Copernicus u tal-informazzjoni ta' Copernicus u l-aċċess għalihom, b'mod li jkun faċli għall-utenti; |
| --- | --- |

(c)

l-aċċess għad-data u d-distribuzzjoni tagħha, li għandu jinkludi l-infrastruttura u s-servizzi biex jiġu żgurati l-iskoperta, il-wiri, id-distribuzzjoni u l-esplojtazzjoni u l-preservazzjoni fit-tul tad-data ta' Copernicus u tal-informazzjoni ta' Copernicus u l-aċċess għalihom, b'mod li jkun faċli għall-utenti;

| (d) | l-adozzjoni mill-utenti, l-iżvilupp tas-suq u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet skont l-Artikolu 28(6), li għandu jinkludi l-attivitajiet, ir-riżorsi u s-servizzi rilevanti għall-promozzjoni ta' Copernicus, tad-data ta’ Copernicus u tas-Servizzi ta’ Copernicus, kif ukoll l-applikazzjonijiet downstream relatati u l-iżvilupp tagħhom fil-livelli kollha biex jiġu mmassimizzati l-benefiċċji soċjoekonomiċi msemmija fl-Artikolu 4(1) kif ukoll il-ġbir u l-analiżi tal-ħtiġijiet tal-utenti ta’ Copernicus. |
| --- | --- |

(d)

l-adozzjoni mill-utenti, l-iżvilupp tas-suq u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet skont l-Artikolu 28(6), li għandu jinkludi l-attivitajiet, ir-riżorsi u s-servizzi rilevanti għall-promozzjoni ta' Copernicus, tad-data ta’ Copernicus u tas-Servizzi ta’ Copernicus, kif ukoll l-applikazzjonijiet downstream relatati u l-iżvilupp tagħhom fil-livelli kollha biex jiġu mmassimizzati l-benefiċċji soċjoekonomiċi msemmija fl-Artikolu 4(1) kif ukoll il-ġbir u l-analiżi tal-ħtiġijiet tal-utenti ta’ Copernicus.

5.   Copernicus għandu jippromwovi l-koordinazzjoni internazzjonali tas-sistemi ta' osservazzjoni u l-iskambji relatati ta' data, sabiex tissaħħaħ id-dimensjoni globali u l-kumplementarjetà tiegħu filwaqt li jitqiesu l-ftehimiet internazzjonali u l-proċessi ta' koordinazzjoni.

KAPITOLU II

Azzjonijiet eliġibbli

Artikolu 50

Azzjonijiet eliġibbli għall-akkwiżizzjoni tad-data

L-azzjonijiet eliġibbli fil-qafas ta' Copernicus għandhom ikopru:

| (a) | l-azzjonijiet biex tiġi pprovduta l-kontinwità msaħħa tal-missjonijiet eżistenti tas-satelliti Sentinel ta’ Copernicus u għall-iżvilupp, il-varar, iż-żamma u t-tħaddim ta' aktar satelliti Sentinel ta’ Copernicus li jespandu l-ambitu ta' osservazzjoni, filwaqt li tingħata prijorità b'mod partikolari lill-kapaċitajiet ta' osservazzjoni għall-monitoraġġ tal-emissjonijiet antropoġeniċi ta' CO2 u ta' gassijiet oħra b'effett ta' serra, li jippermettu l-monitoraġġ tar-reġjuni polari u li jagħtu lok għal applikazzjonijiet ambjentali innovattivi fl-agrikoltura, fil-ġestjoni tal-foresti, tal-ilma u tar-riżorsi tal-baħar, u tal-wirt kulturali; |
| --- | --- |

(a)

l-azzjonijiet biex tiġi pprovduta l-kontinwità msaħħa tal-missjonijiet eżistenti tas-satelliti Sentinel ta’ Copernicus u għall-iżvilupp, il-varar, iż-żamma u t-tħaddim ta' aktar satelliti Sentinel ta’ Copernicus li jespandu l-ambitu ta' osservazzjoni, filwaqt li tingħata prijorità b'mod partikolari lill-kapaċitajiet ta' osservazzjoni għall-monitoraġġ tal-emissjonijiet antropoġeniċi ta' CO2 u ta' gassijiet oħra b'effett ta' serra, li jippermettu l-monitoraġġ tar-reġjuni polari u li jagħtu lok għal applikazzjonijiet ambjentali innovattivi fl-agrikoltura, fil-ġestjoni tal-foresti, tal-ilma u tar-riżorsi tal-baħar, u tal-wirt kulturali;

| (b) | l-azzjonijiet li jipprovdu l-aċċess għad-data u l-informazzjoni ta' partijiet terzi ta’ Copernicus li jkunu meħtieġa biex jiġu ġġenerati s-Servizzi ta' Copernicus jew biex tintuża mill-istituzzjonijiet, mill-aġenziji, mis-servizzi deċentralizzati tal-Unjoni u, fejn xieraq u kosteffettiv mill-korpi pubbliċi nazzjonali jew reġjonali; |
| --- | --- |

(b)

l-azzjonijiet li jipprovdu l-aċċess għad-data u l-informazzjoni ta' partijiet terzi ta’ Copernicus li jkunu meħtieġa biex jiġu ġġenerati s-Servizzi ta' Copernicus jew biex tintuża mill-istituzzjonijiet, mill-aġenziji, mis-servizzi deċentralizzati tal-Unjoni u, fejn xieraq u kosteffettiv mill-korpi pubbliċi nazzjonali jew reġjonali;

| (c) | l-azzjonijiet li jipprovdu u jikkoordinaw l-aċċess għad-data fil-post u għal data anċillari oħra ta’ Copernicus meħtieġa għall-ġenerazzjoni, għall-kalibrazzjoni u għall-validazzjoni tad-data ta' Copernicus u tal-informazzjoni ta' Copernicus,inkluż fejn xieraq u kosteffettiv l-użu ta' kapaċitajiet nazzjonali eżistenti u l-evitar ta' duplikazzjonijiet. |
| --- | --- |

(c)

l-azzjonijiet li jipprovdu u jikkoordinaw l-aċċess għad-data fil-post u għal data anċillari oħra ta’ Copernicus meħtieġa għall-ġenerazzjoni, għall-kalibrazzjoni u għall-validazzjoni tad-data ta' Copernicus u tal-informazzjoni ta' Copernicus,inkluż fejn xieraq u kosteffettiv l-użu ta' kapaċitajiet nazzjonali eżistenti u l-evitar ta' duplikazzjonijiet.

Artikolu 51

Azzjonijiet eliġibbli għas-servizzi ta' Copernicus

1.   L-azzjonijiet eliġibbli taħt is-servizzi ta’ Copernicus jinkludu:

| (a) | is-servizzi tal-monitoraġġ, tar-rappurtar u tal-assigurazzjoni tal-konformità ambjentali li jkopru:






  (i) | il-monitoraġġ tal-atmosfera fil-livell globali biex tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-kwalità tal-arja b'enfasi partikolari fuq il-livell Ewropew, u fuq il-kompożizzjoni tal-atmosfera; |
| --- | --- | --- |

(a)

is-servizzi tal-monitoraġġ, tar-rappurtar u tal-assigurazzjoni tal-konformità ambjentali li jkopru:

(i)

il-monitoraġġ tal-atmosfera fil-livell globali biex tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-kwalità tal-arja b'enfasi partikolari fuq il-livell Ewropew, u fuq il-kompożizzjoni tal-atmosfera;

| (ii) | il-monitoraġġ tal-ambjent tal-baħar biex tiġi pprovduta informazzjoni dwar l-istat u d-dinamika tal-ekosistemi tal-oċeani, tal-ibħra u dawk kostali kif ukoll ir-riżorsi u l-użu tagħhom; |
| --- | --- |

(ii)

il-monitoraġġ tal-ambjent tal-baħar biex tiġi pprovduta informazzjoni dwar l-istat u d-dinamika tal-ekosistemi tal-oċeani, tal-ibħra u dawk kostali kif ukoll ir-riżorsi u l-użu tagħhom;

| (iii) | il-monitoraġġ tal-art u l-agrikoltura biex tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-kopertura tal-art, l-użu tal-art u l-bidla fl-użu tal-art, is-siti ta' wirt kulturali, ċaqliq terrestri, iż-żoni urbani, il-kwantità u l-kwalità tal-ilmijiet interni, il-foresti, l-agrikoltura u riżorsi naturali oħra, il-bijodiversità u l-krijosfera; |
| --- | --- |

(iii)

il-monitoraġġ tal-art u l-agrikoltura biex tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-kopertura tal-art, l-użu tal-art u l-bidla fl-użu tal-art, is-siti ta' wirt kulturali, ċaqliq terrestri, iż-żoni urbani, il-kwantità u l-kwalità tal-ilmijiet interni, il-foresti, l-agrikoltura u riżorsi naturali oħra, il-bijodiversità u l-krijosfera;

| (iv) | il-monitoraġġ tat-tibdil fil-klima biex tiġi pprovduta informazzjoni dwar l-emissjonijiet antropoġeniċi u l-assorbimenti ta' CO2 u ta' gassijiet b'effett ta' serra oħrajn, il-fatturi varjabbli essenzjali tal-klima, ir-rianaliżi tal-klima, it-tbassir staġjonali, il-projezzjonijiet u l-attribuzzjoni tat-tibdil fil-klima, l-informazzjoni dwar it-tibdil fiż-żoni Polari u l-Artiku, kif ukoll l-indikaturi fuq skali temporali u ta' spazju rilevanti; |
| --- | --- |

(iv)

il-monitoraġġ tat-tibdil fil-klima biex tiġi pprovduta informazzjoni dwar l-emissjonijiet antropoġeniċi u l-assorbimenti ta' CO2 u ta' gassijiet b'effett ta' serra oħrajn, il-fatturi varjabbli essenzjali tal-klima, ir-rianaliżi tal-klima, it-tbassir staġjonali, il-projezzjonijiet u l-attribuzzjoni tat-tibdil fil-klima, l-informazzjoni dwar it-tibdil fiż-żoni Polari u l-Artiku, kif ukoll l-indikaturi fuq skali temporali u ta' spazju rilevanti;

| (b) | is-servizz ta' ġestjoni tal-emerġenzi biex tiġi pprovduta informazzjoni b'sostenn lill-awtoritajiet pubbliċi responsabbli għall-protezzjoni ċivili u b'koordinazzjoni magħhom, u b'sostenn għall-operazzjonijiet tal-protezzjoni ċivili u ta' rispons fl-emerġenzi (li jtejbu l-attivitajiet ta' twissija bikrija u l-kapaċitajiet ta' rispons fil-kriżijiet), u għall-azzjonijiet ta' prevenzjoni u ta' tħejjija (l-analiżi tar-riskji u tal-irkupru) fir-rigward ta' tipi differenti ta' diżastri; |
| --- | --- |

(b)

is-servizz ta' ġestjoni tal-emerġenzi biex tiġi pprovduta informazzjoni b'sostenn lill-awtoritajiet pubbliċi responsabbli għall-protezzjoni ċivili u b'koordinazzjoni magħhom, u b'sostenn għall-operazzjonijiet tal-protezzjoni ċivili u ta' rispons fl-emerġenzi (li jtejbu l-attivitajiet ta' twissija bikrija u l-kapaċitajiet ta' rispons fil-kriżijiet), u għall-azzjonijiet ta' prevenzjoni u ta' tħejjija (l-analiżi tar-riskji u tal-irkupru) fir-rigward ta' tipi differenti ta' diżastri;

| (c) | is-servizz tas-sigurtà b'sostenn għas-sorveljanza fi ħdan l-Unjoni u fil-fruntieri esterni tagħha, għas-sorveljanza marittima, għall-azzjoni esterna tal-Unjoni sabiex jagħtu rispons għall-isfidi tas-sigurtà li qed tiffaċċa l-Unjoni, u għall-għanijiet u għall-azzjonijiet tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni. |
| --- | --- |

(c)

is-servizz tas-sigurtà b'sostenn għas-sorveljanza fi ħdan l-Unjoni u fil-fruntieri esterni tagħha, għas-sorveljanza marittima, għall-azzjoni esterna tal-Unjoni sabiex jagħtu rispons għall-isfidi tas-sigurtà li qed tiffaċċa l-Unjoni, u għall-għanijiet u għall-azzjonijiet tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni.

2.   Il-Kummissjoni, appoġġata fejn rilevanti minn għarfien espert indipendenti estern, għandha tiżgura r-rilevanza tas-Servizzi ta’ Copernicus billi:

| (a) | tivvalida l-fattibbiltà teknika u l-adegwatezza għall-iskop tar-rekwiżiti espressi mill-komunitajiet tal-utenti; |
| --- | --- |

(a)

tivvalida l-fattibbiltà teknika u l-adegwatezza għall-iskop tar-rekwiżiti espressi mill-komunitajiet tal-utenti;

| (b) | tivvaluta l-mezzi u s-soluzzjonijiet, proposti jew eżegwiti, biex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-komunitajiet tal-utenti u l-għanijiet tal-Programm. |
| --- | --- |

(b)

tivvaluta l-mezzi u s-soluzzjonijiet, proposti jew eżegwiti, biex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-komunitajiet tal-utenti u l-għanijiet tal-Programm.

Artikolu 52

Azzjonijiet eliġibbli għall-aċċess għad-data u għall-informazzjoni u d-distribuzzjoni tagħhom

1.   Copernicus għandu jinkludi azzjonijiet li jipprovdu aċċess imsaħħaħ għad-data kollha ta' Copernicus u għall-informazzjoni kollha ta' Copernicus u, fejn ikun xieraq, għandu jipprovdi infrastruttura u servizzi addizzjonali biex jitrawmu d-distribuzzjoni, l-aċċess u l-użu ta' dik id-data u ta' dik l-informazzjoni.

2.   Fejn id-data ta' Copernicus u l-informazzjoni ta' Copernicus jitqiesu li huma sensittivi fir-rigward tas-sigurtà skont it-tifsira tal-Artikoli 12 sa 16 tar-Regolament ta' Delega (UE) Nru 1159/2013, il-Kummissjoni tista' tinkariga l-akkwist, is-superviżjoni tal-akkwiżizzjoni, l-aċċess għaliha u d-distribuzzjoni ta' dik id-data u ta' dik l-informazzjoni lil entità fiduċjarja waħda jew iktar. Tali entitajiet għandhom jistabbilixxu u jżommu reġistru tal-utenti akkreditati u jagħtu aċċess għad-data ristretta permezz ta' fluss segregat.

KAPITOLU III

Politika dwar id-data ta' Copernicus

Artikolu 53

Politika dwar id-data ta' Copernicus u informazzjoni ta' Copernicus

1.   Id-data ta' Copernicus u l-informazzjoni ta' Copernicus għandhom jiġu pprovduti lill-utenti ta’ Copernicus bil-politika ta' aċċess bla ħlas, totali u miftuħ għad-data kif ġej:

| (a) | l-utenti ta' Copernicus jistgħu, fuq bażi dinjija u mingħajr ħlas, jirriproduċu, jiddistribwixxu, jikkomunikaw lill-pubbliku, jadattaw u jimmodifikaw id-data kollha ta' Copernicus u l-informazzjoni kollha ta' Copernicus u jikkombinawhom ma' data u ma' informazzjoni oħrajn; |
| --- | --- |

(a)

l-utenti ta' Copernicus jistgħu, fuq bażi dinjija u mingħajr ħlas, jirriproduċu, jiddistribwixxu, jikkomunikaw lill-pubbliku, jadattaw u jimmodifikaw id-data kollha ta' Copernicus u l-informazzjoni kollha ta' Copernicus u jikkombinawhom ma' data u ma' informazzjoni oħrajn;

| (b) | il-politika ta' aċċess bla ħlas, totali u miftuħ għad-data għandha tinkludi l-limitazzjonijiet li ġejjin:






  (i) | il-formati, it-tempestività u l-karatteristiċi tad-disseminazzjoni tad-data ta' Copernicus u tal-informazzjoni ta' Copernicus għandhom ikunu predefiniti; |
| --- | --- | --- |

(b)

il-politika ta' aċċess bla ħlas, totali u miftuħ għad-data għandha tinkludi l-limitazzjonijiet li ġejjin:

(i)

il-formati, it-tempestività u l-karatteristiċi tad-disseminazzjoni tad-data ta' Copernicus u tal-informazzjoni ta' Copernicus għandhom ikunu predefiniti;

| (ii) | fejn ikun applikabbli, il-kondizzjonijiet tal-ħruġ tal-liċenzji tad-data u tal-informazzjoni ta' partijiet terzi ta’ Copernicus li jintużaw fil-produzzjoni tal-informazzjoni dwar is-Servizzi ta' Copernicus għandhom jiġu rrispettati; |
| --- | --- |

(ii)

fejn ikun applikabbli, il-kondizzjonijiet tal-ħruġ tal-liċenzji tad-data u tal-informazzjoni ta' partijiet terzi ta’ Copernicus li jintużaw fil-produzzjoni tal-informazzjoni dwar is-Servizzi ta' Copernicus għandhom jiġu rrispettati;

| (iii) | il-limitazzjonijiet tas-sigurtà li jirriżultaw mir-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà msemmija fl-Artikolu 34(2); |
| --- | --- |

(iii)

il-limitazzjonijiet tas-sigurtà li jirriżultaw mir-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà msemmija fl-Artikolu 34(2);

| (iv) | għandha tiġi żgurata l-protezzjoni kontra r-riskju ta' tfixkil tas-sistema li tipproduċi jew li tagħmel disponibbli d-data ta' Copernicus u l-informazzjoni ta' Copernicus kif ukoll tad-data nnifisha; |
| --- | --- |

(iv)

għandha tiġi żgurata l-protezzjoni kontra r-riskju ta' tfixkil tas-sistema li tipproduċi jew li tagħmel disponibbli d-data ta' Copernicus u l-informazzjoni ta' Copernicus kif ukoll tad-data nnifisha;

| (v) | għandha tiġi żgurata l-protezzjoni tal-aċċess affidabbli għad-data ta' Copernicus u għall-informazzjoni ta' Copernicus għall-utenti Ewropej. |
| --- | --- |

(v)

għandha tiġi żgurata l-protezzjoni tal-aċċess affidabbli għad-data ta' Copernicus u għall-informazzjoni ta' Copernicus għall-utenti Ewropej.

2.   Il-Kummissjoni għandha tadotta atti delegati skont l-Artikolu 105 biex tissupplimenta d-dispożizzjonijiet speċifiċi stabbiliti fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu fir-rigward tal-ispeċifikazzjonijiet, tal-kondizzjonijiet u tal-proċeduri għall-aċċess għad-data ta' Copernicus u għall-informazzjoni ta' Copernicus u għall-użu tagħhom.

3.   Fejn raġunijiet imperattivi ta’ urġenza jeħtieġu dan,il-proċedura prevista fl-Artikolu 106 għandha tapplika għal atti delegati adottati skont dan l-Artikolu.

4.   Il-Kummissjoni għandha toħroġ liċenzji u avviżi għall-aċċess għad-data ta' Copernicus u għall-informazzjoni ta' Copernicus u għall-użu tagħhom, inkluż il-klawżoli tal-attribuzzjoni, skont il-politika dwar id-data ta' Copernicus kif stabbilita f'dan ir-Regolament u fl-atti delegati applikabbli adottati skont il-paragrafu 2.

TITOLU VIII

KOMPONENTI OĦRA TAL-PROGRAMM

KAPITOLU I

SSA

Taqsima 1

Subkomponent SST

Artikolu 54

Ambitu tas subkomponent SST

1.   Is-subkomponent SST għandu jagħti sostenn għall-attivitajiet li ġejjin:

| (a) | l-istabbiliment, l-iżvilupp u t-tħaddim ta' netwerk ta' sensuri tal-SST ta' fuq l-art u/jew spazjali tal-Istati Membri, inkluż sensuri żviluppati permezz tal-ESA jew tas-settur privat tal-Unjoni, u sensuri tal-Unjoni mħaddma fuq bażi nazzjonali, għas-sorveljanza u l-insegwiment tal-oġġetti spazjali u għall-produzzjoni ta' katalogu Ewropew ta' oġġetti spazjali; |
| --- | --- |

(a)

l-istabbiliment, l-iżvilupp u t-tħaddim ta' netwerk ta' sensuri tal-SST ta' fuq l-art u/jew spazjali tal-Istati Membri, inkluż sensuri żviluppati permezz tal-ESA jew tas-settur privat tal-Unjoni, u sensuri tal-Unjoni mħaddma fuq bażi nazzjonali, għas-sorveljanza u l-insegwiment tal-oġġetti spazjali u għall-produzzjoni ta' katalogu Ewropew ta' oġġetti spazjali;

| (b) | l-ipproċessar u l-analiżi tad-data tal-SST fil-livell nazzjonali sabiex jiġu prodotti l-informazzjoni tal-SST u s-servizzi tal-SST imsemmija fl-Artikolu 55(1); |
| --- | --- |

(b)

l-ipproċessar u l-analiżi tad-data tal-SST fil-livell nazzjonali sabiex jiġu prodotti l-informazzjoni tal-SST u s-servizzi tal-SST imsemmija fl-Artikolu 55(1);

| (c) | il-forniment tas-servizzi tal-SST imsemmija fl-Artikolu 55(1) lill-utenti tal-SSTmsemmija fl-Artikolu 56; |
| --- | --- |

(c)

il-forniment tas-servizzi tal-SST imsemmija fl-Artikolu 55(1) lill-utenti tal-SSTmsemmija fl-Artikolu 56;

| (d) | il-monitoraġġ u tfittxija ta' sinerġiji ma' inizjattivi li jippromwovu l-iżvilupp u l-użu ta' teknoloġiji għad-disponiment tal-inġenji spazjali fi tmiem il-ħajja operattiva u ta' sistemi teknoloġiċi għall-prevenzjoni u l-eliminazzjoni tar-residwi spazjali kif ukoll mal-inizjattivi internazzjonali fil-qasam tal-ġestjoni tat-traffiku spazjali. |
| --- | --- |

(d)

il-monitoraġġ u tfittxija ta' sinerġiji ma' inizjattivi li jippromwovu l-iżvilupp u l-użu ta' teknoloġiji għad-disponiment tal-inġenji spazjali fi tmiem il-ħajja operattiva u ta' sistemi teknoloġiċi għall-prevenzjoni u l-eliminazzjoni tar-residwi spazjali kif ukoll mal-inizjattivi internazzjonali fil-qasam tal-ġestjoni tat-traffiku spazjali.

2.   Is-subkomponent tal-SST għandu wkoll jipprovdi sostenn tekniku u amministrattiv sabiex tiġi żgurata t-tranżizzjoni bejn il-Programm u l-qafas għall-appoġġ tal-SST stabbilit bid-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE.

Artikolu 55

Servizzi tal-SST

1.   Is-servizzi tal-SST għandhom jinkludu:

| (a) | il-valutazzjoni tar-riskji ta' kolliżjoni bejn l-inġenji spazjali jew bejn l-inġenji spazjali u r-residwi spazjali u l-ġenerazzjoni potenzjali ta' twissijiet għall-evitar ta' kolliżjonijiet matul il-fażijiet tal-varar, l-orbita bikrija, iż-żieda fl-elevazzjoni tal-orbita, l-operazzjonijiet fl-orbita u d-disponiment tal-missjonijiet tal-inġenji spazjali; |
| --- | --- |

(a)

il-valutazzjoni tar-riskji ta' kolliżjoni bejn l-inġenji spazjali jew bejn l-inġenji spazjali u r-residwi spazjali u l-ġenerazzjoni potenzjali ta' twissijiet għall-evitar ta' kolliżjonijiet matul il-fażijiet tal-varar, l-orbita bikrija, iż-żieda fl-elevazzjoni tal-orbita, l-operazzjonijiet fl-orbita u d-disponiment tal-missjonijiet tal-inġenji spazjali;

| (b) | l-iskoperta u l-karatterizzazzjoni ta' frammentazzjonijiet, ta' tkissir jew ta' kolliżjonijiet fl-orbita; |
| --- | --- |

(b)

l-iskoperta u l-karatterizzazzjoni ta' frammentazzjonijiet, ta' tkissir jew ta' kolliżjonijiet fl-orbita;

| (c) | il-valutazzjoni tar-riskji tad-dħul mill-ġdid mhux ikkontrollat ta' oġġetti spazjali u ta' residwi spazjali fl-atmosfera tad-dinja u l-ġenerazzjoni ta' informazzjoni relatata, inkluża l-istima tal-perjodu ta' żmien u tal-post fejn x'aktarx iseħħ impatt eventwali; |
| --- | --- |

(c)

il-valutazzjoni tar-riskji tad-dħul mill-ġdid mhux ikkontrollat ta' oġġetti spazjali u ta' residwi spazjali fl-atmosfera tad-dinja u l-ġenerazzjoni ta' informazzjoni relatata, inkluża l-istima tal-perjodu ta' żmien u tal-post fejn x'aktarx iseħħ impatt eventwali;

| (d) | l-iżvilupp ta' attivitajiet bi tħejjija għal:






  (i) | il-mitigazzjoni tar-residwi spazjali sabiex titnaqqas il-ġenerazzjoni ta' tali residwi, u |
| --- | --- | --- |

(d)

l-iżvilupp ta' attivitajiet bi tħejjija għal:

(i)

il-mitigazzjoni tar-residwi spazjali sabiex titnaqqas il-ġenerazzjoni ta' tali residwi, u

| (ii) | ir-rimedju tar-residwi spazjali permezz tal-ġestjoni tar-residwi spazjali eżistenti. |
| --- | --- |

(ii)

ir-rimedju tar-residwi spazjali permezz tal-ġestjoni tar-residwi spazjali eżistenti.

2.   Is-servizzi tal-SST għandhom ikunu mingħajr ħlas, disponibbli fi kwalunkwe ħin mingħajr interruzzjoni u adattati għall-ħtiġijiet tal-utenti msemmija fl-Artikolu 56.

3.   L-Istati Membri li jipparteċipaw fis-subkomponent tal-SST, il-Kummissjoni u, meta jkun rilevanti, il-Front Desk tal-SST imsemmija fl-Artikolu 59(1), ma għandhomx jinżammu responsabbli għal:

| (a) | ħsara li tirriżulta min-nuqqas jew l-interruzzjoni tal-forniment tas-servizzi tal-SST; |
| --- | --- |

(a)

ħsara li tirriżulta min-nuqqas jew l-interruzzjoni tal-forniment tas-servizzi tal-SST;

| (b) | dewmien fil-forniment tas-servizzi tal-SST;" |
| --- | --- |

(b)

dewmien fil-forniment tas-servizzi tal-SST;"

| (c) | ineżattezza tal-informazzjoni pprovduta permezz tas-servizzi tal-SST; jew |
| --- | --- |

(c)

ineżattezza tal-informazzjoni pprovduta permezz tas-servizzi tal-SST; jew

| (d) | azzjoni meħuda b'rispons għall-forniment tas-servizzi tal-SST. |
| --- | --- |

(d)

azzjoni meħuda b'rispons għall-forniment tas-servizzi tal-SST.

Artikolu 56

Utenti tal-SST

1.   L-utenti tal-UE għandhom jinkludu:

| (a) | l-utenti ewlenin tal-SST: l-Istati Membri, is-SEAE, il-Kummissjoni, il-Kunsill, l-Aġenzija kif ukoll is-sidien u l-operaturi pubbliċi u privati tal-inġenji spazjali stabbiliti fl-Unjoni; |
| --- | --- |

(a)

l-utenti ewlenin tal-SST: l-Istati Membri, is-SEAE, il-Kummissjoni, il-Kunsill, l-Aġenzija kif ukoll is-sidien u l-operaturi pubbliċi u privati tal-inġenji spazjali stabbiliti fl-Unjoni;

| (b) | l-utenti mhux ewlenin tal-SST: entitajiet pubbliċi u privati oħra stabbiliti fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(b)

l-utenti mhux ewlenin tal-SST: entitajiet pubbliċi u privati oħra stabbiliti fl-Unjoni.

L-utenti ewlenin tal-SST għandu jkollhom aċċess għas-servizzi kollha tal-SST imsemmija fl-Artikolu 55(1).

L-utenti mhux ewlenin tal-SST jista' jkollhom aċċess għas-servizzi tal-SST imsemmija fil-punti (b), (c) u (d) tal-Artikolu 55(1):

2.   L-utenti internazzjonali tal-SST għandhom jinkludu pajjiżi terzi, organizzazzjonijiet internazzjonali li ma jkollhomx il-kwartieri ġenerali tagħhom fl-Unjoni u entitajiet privati li mhumiex stabbiliti fl-Unjoni. Dawn għandu jkollhom aċċess għas-servizzi tal-SST imsemmija fil-punt (d) tal-Artikolu 55(1) bil-kondizzjonijiet li ġejjin:

| (a) | il-pajjiżi terzi u l-organizzazzjonijiet internazzjonali li ma jkollhomx il-kwartieri ġenerali tagħhom fl-Unjoni jista' jkollhom aċċess għas-servizzi tal-SST skont l-Artikolu 8(2); |
| --- | --- |

(a)

il-pajjiżi terzi u l-organizzazzjonijiet internazzjonali li ma jkollhomx il-kwartieri ġenerali tagħhom fl-Unjoni jista' jkollhom aċċess għas-servizzi tal-SST skont l-Artikolu 8(2);

| (b) | l-entitajiet privati mhux stabbiliti fl-Unjoni jista' jkollhom aċċess għas-servizzi tal-SST b'soġġett għal ftehim internazzjonali konkluż mill-Unjoni, skont l-Artikolu 8(2), mal-pajjiż terz fejn ikunu stabbiliti u li jagħtihom dak l-aċċess. |
| --- | --- |

(b)

l-entitajiet privati mhux stabbiliti fl-Unjoni jista' jkollhom aċċess għas-servizzi tal-SST b'soġġett għal ftehim internazzjonali konkluż mill-Unjoni, skont l-Artikolu 8(2), mal-pajjiż terz fejn ikunu stabbiliti u li jagħtihom dak l-aċċess.

Ma għandu jkun meħtieġ ebda ftehim internazzjonali għal aċċess tas-servizzi tal-SST disponibbli għall-pubbliku msemmija fil-punti (a), (b) u (c) tal-Artikolu 55(1).

3.   Il-Kummissjoni tista' tadotta, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, dispożizzjonijiet dettaljati rigward l-aċċess għas-servizzi tal-SST u proċeduri rilevanti. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3).

Artikolu 57

Parteċipazzjoni tal-Istati Membri fis-subkomponent tal-SST

1.   L-Istati Membri li jkunu jixtiequ jipparteċipaw fil-forniment tas-servizzi tal-SST msemmija fl-Artikolu 55(1) li jkopru l-orbiti kollha għandhom jippreżentaw proposta konġunta unika lill-Kummissjoni fejn juru l-konformità mal-kriterji li ġejjin:

| (a) | is-sjieda ta' sensuri adegwati tal-SST disponibbli għas-subkomponent tal-SST u tar-riżorsi umani biex jitħaddmu, jew ta' analiżi operazzjonali adegwata u ta' kapaċitajiet tal-ipproċessar tad-data speċifikament iddisinjati għall-SST u disponibbli għas-subkomponent tal-SST, jew l-aċċess għalihom; |
| --- | --- |

(a)

is-sjieda ta' sensuri adegwati tal-SST disponibbli għas-subkomponent tal-SST u tar-riżorsi umani biex jitħaddmu, jew ta' analiżi operazzjonali adegwata u ta' kapaċitajiet tal-ipproċessar tad-data speċifikament iddisinjati għall-SST u disponibbli għas-subkomponent tal-SST, jew l-aċċess għalihom;

| (b) | il-valutazzjoni inizjali tar-riskji għas-sigurtà ta' kull assi tal-SST imwettqa u vvalidata mill-Istat Membru rilevanti; |
| --- | --- |

(b)

il-valutazzjoni inizjali tar-riskji għas-sigurtà ta' kull assi tal-SST imwettqa u vvalidata mill-Istat Membru rilevanti;

| (c) | pjan ta' azzjoni li jqis il-pjan ta' koordinazzjoni adottat skont l-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni 541/2014/UE, għall-implimentazzjoni tal-attivitajiet speċifikati fl-Artikolu 54 ta' dan ir-Regolament; |
| --- | --- |

(c)

pjan ta' azzjoni li jqis il-pjan ta' koordinazzjoni adottat skont l-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni 541/2014/UE, għall-implimentazzjoni tal-attivitajiet speċifikati fl-Artikolu 54 ta' dan ir-Regolament;

| (d) | id-distribuzzjoni tal-attivitajiet differenti fost it-Timijiet ta' Esperti kif maħtura skont l-Artikolu 58 ta' dan ir-Regolament; |
| --- | --- |

(d)

id-distribuzzjoni tal-attivitajiet differenti fost it-Timijiet ta' Esperti kif maħtura skont l-Artikolu 58 ta' dan ir-Regolament;

| (e) | ir-regoli dwar il-kondiviżjoni tad-data meħtieġa biex jintlaħqu l-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 4 ta' dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

(e)

ir-regoli dwar il-kondiviżjoni tad-data meħtieġa biex jintlaħqu l-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 4 ta' dan ir-Regolament.

Fir-rigward tal-kriterji msemmija fil-punti (a) u (b) tal-ewwel subparagrafu , kull Stat Membru li jkun jixtieq jipparteċipa fil-forniment tas-servizzi tal-SST għandu juri konformità ma' dawn il-kriterji separatament.

Fir-rigward tal-kriterji msemmija fil-punti (c), (d) u (e) tal-ewwel subparagrafu, kull Stat Membru li jkun jixtieq jipparteċipa fil-forniment tas-servizzi tal-SST għandu juri konformità ma' dawk il-kriterji b'mod kollettiv.

2.   Il-kriterji msemmija fil-punti (a) u (b) tal-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu għandhom jitqiesu li ġew issodisfati mill-Istati Membri li jipparteċipaw fis-subkomponent tal-SST li l-entitajiet nazzjonali maħtura tagħhom ikunu membri tal-Konsorzju stabbilit skont l-Artikolu 7(3) tad-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE mit-12 ta’ Mejju 2021.

3.   Meta ma tkun ġiet ippreżentata ebda proposta konġunta skont il-paragrafu 1 jew meta l-Kummissjoni tikkunsidra li proposta konġunta ppreżentata ma tikkonformax mal-kriterji msemmija fil-paragrafu 1, minn tal-inqas ħames Stati Membri jistgħu jippreżentaw proposta konġunta ġdida lill-Kummissjoni, u juru l-konformità mal-kriterji msemmija fil-paragrafu 1.

4.   Il-Kummissjoni tista' tadotta, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, id-dispożizzjonijiet dettaljati dwar il-proċeduri u l-elementi msemmija fil-paragrafi 1 sa 3 ta' dan l-Artikolu. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3).

Artikolu 58

Qafas organizzattiv tal-parteċipazzjoni tal-Istati Membri fis-subkomponent tal-SST

1.   Kull Stat Membru li jkun ppreżent proposta li l-Kummissjoni tqis li tkun konformi mal-Artikolu 57(1) jew li tkun intgħażlet mill-Kummissjoni skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 56(3) għandu jaħtar Entità Nazzjonali Kostitwenti stabbilita fit-territorju tagħu biex tirrappreżentah. L-Entità Nazzjonali Kostitwenti maħtura għandha tkun awtorità pubblika ta' Stat Membru jew korp iddelegat bl-eżerċizzju ta' tali awtorità pubblika.

2.   L-Entitajiet Nazzjonali Kostitwenti maħtura skont il-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu għandhom jikkonkludu ftehim li joħloq sħubija tal-SST (“ftehim ta’ sħubija SST”) u li jistabbilixxi r-regoli u l-mekkaniżmi għall-kooperazzjoni tagħhom fl-implimentazzjoni tal-attivitajiet imsemmija fl-Artikolu 54. B'mod partikolari, il-ftehim ta’ sħubija SST għandu jinkludi l-elementi msemmija fil-punti (c), (d) u (e) tal-Artikolu 57(1) u l-istabbiliment ta' struttura għall-ġestjoni tar-riskji biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar l-użu u l-iskambju sigur tad-data tal-SST u tal-informazzjoni tal-SST.

3.   L-Entitajiet Nazzjonali Kostitwenti għandhom jiżviluppaw servizzi tal-SST ta' kwalità għolja tal-Unjoni skont pjan pluriennali, skont l-indikaturi ewlenin rilevanti tal-prestazzjoni, u skont ir-rekwiżiti tal-utenti, abbażi tal-attivitajiet tat-Timijiet ta' Esperti msemmija fil-paragrafu 6 ta' dan l-Artikolu. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3).

4.   L-Entitajiet Nazzjonali Kostitwenti għandhom joħolqu netwerk tas-sensuri eżistenti u ta' dawk futuri possibbli biex iħaddmuhom b'mod ikkoordinat u ottimizzat bil-ħsieb li jistabbilixxu u jżommu katalogu komuni aġġornat Ewropew, mingħajr ma jiġu affettwati l-prerogattivi tal-Istati Membri fil-qasam tas-sigurtà nazzjonali.

5.   L-Istati Membri li jipparteċipaw fis-subkomponent tal-SST għandhom iwettqu akkreditazzjoni tas-sigurtà abbażi tar-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà msemmija fl-Artikolu 34(2).

6.   It-Timijiet ta' Esperti għandhom jinħatru mill-Istati Membri li jipparteċipaw fis-subkomponent tal-SST sabiex ikunu ddelegati minn kwistjonijiet speċifiċi marbuta mal-attivitajiet differenti tal-SST. It-Timijiet ta' Esperti għandhom ikunu permanenti u ġestiti mill-Entitajiet Nazzjonali Kostitwenti tal-Istati Membri li ħatruhom u jistgħu jinkludu esperti minn kull Entità Nazzjonali Kostitwenti.

7.   L-Entitajiet Nazzjonali Kostitwenti u t-Timijiet ta' Esperti għandhom jiżguraw il-protezzjoni tad-data tal-SST, tal-informazzjoni tal-SST u tas-servizzi tal-SST.

8.   Il-Kummissjoni għandha tadotta, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, regoli dettaljati dwar il-funzjonament tal-qafas organizzattiv tal-parteċipazzjoni tal-Istati Membri fl-SST. Dawk ir-regoli għandhom ikopru wkoll l-inklużjoni fi stadju aktar tard ta' Stat Membru fil-ftehim ta' sħubija tal-SST imsemmi fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati b'konformità mal-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3).

Artikolu 59

Front Desk tal-SST

1.   Il-Kummissjoni, filwaqt li tqis ir-rakkomandazzjoni tal-Entitajiet Nazzjonali Kostitwenti, għandha tagħżel il-Front Desk tal-SST abbażi tal-aqwa għarfien espert fi kwistjonijiet tas-sigurtà u fil-provvista tas-servizzi. I-Front Desk tal-SST għandu:

| (a) | jipprovdi l-interfaċċi siguri meħtieġa għaċ-ċentralizzazzjoni, il-ħżin u t-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-utenti tal-SST imsemmija fl-Artikolu 56tal-informazzjoni tal-SST, filwaqt li jiżgura t-trattament u t-traċċabbiltà xierqa tagħhom; |
| --- | --- |

(a)

jipprovdi l-interfaċċi siguri meħtieġa għaċ-ċentralizzazzjoni, il-ħżin u t-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-utenti tal-SST imsemmija fl-Artikolu 56tal-informazzjoni tal-SST, filwaqt li jiżgura t-trattament u t-traċċabbiltà xierqa tagħhom;

| (b) | jipprovdi rappurtar dwar il-prestazzjoni tas-servizzi tal-SST lis-sħubija tal-SST imsemmija fl-Artikolu 58(2) u lill-Kummissjoni; |
| --- | --- |

(b)

jipprovdi rappurtar dwar il-prestazzjoni tas-servizzi tal-SST lis-sħubija tal-SST imsemmija fl-Artikolu 58(2) u lill-Kummissjoni;

| (c) | jiġbor ir-reazzjonijiet neċessarji għas-sħubija tal-SST imsemmija fl-Artikolu 58(2) sabiex jiġi żgurat l-allinjament meħtieġ tas-servizzi mal-aspettattivi tal-utenti tal-SST; |
| --- | --- |

(c)

jiġbor ir-reazzjonijiet neċessarji għas-sħubija tal-SST imsemmija fl-Artikolu 58(2) sabiex jiġi żgurat l-allinjament meħtieġ tas-servizzi mal-aspettattivi tal-utenti tal-SST;

| (d) | jippromwovi u jħeġġeġ l-użu tas-servizzi tal-SST u jagħtih sostenn. |
| --- | --- |

(d)

jippromwovi u jħeġġeġ l-użu tas-servizzi tal-SST u jagħtih sostenn.

2.   L-Entitajiet Nazzjonali Kostitwenti għandhom jikkonkludu l-arranġamenti ta' implimentazzjoni meħtieġa mal-Front Desk tal-SST.

Taqsima 2

Subkomponenti ta’ SWE u NEO

Artikolu 60

Attivitajiet ta’ SWE

1.   Is-subkomponent ta’ SWE jista’ jagħti sostenn għall-attivitajiet li ġejjin:

| (a) | il-valutazzjoni u l-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet tal-utenti fis-setturi identifikati fil-punt (b) tal-paragrafu 2 bil-għan li jiġu stabbiliti s-servizzi ta’ SWE li jridu jiġu pprovduti; |
| --- | --- |

(a)

il-valutazzjoni u l-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet tal-utenti fis-setturi identifikati fil-punt (b) tal-paragrafu 2 bil-għan li jiġu stabbiliti s-servizzi ta’ SWE li jridu jiġu pprovduti;

| (b) | il-forniment tas-servizzi ta’ SWE lill-utenti tas-servizzi tat-temp spazjali, skont il-ħtiġijiet u r-rekwiżiti tekniċi identifikati tal-utenti. |
| --- | --- |

(b)

il-forniment tas-servizzi ta’ SWE lill-utenti tas-servizzi tat-temp spazjali, skont il-ħtiġijiet u r-rekwiżiti tekniċi identifikati tal-utenti.

2.   Is-servizzi ta’ SWE għandhom ikunu disponibbli fi kwalunkwe ħin mingħajr interruzzjoni. Il-Kummissjoni għandha tagħżel dawk is-servizzi, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, skont ir-regoli li ġejjin:

| (a) | il-Kummissjoni għandha tipprijoritizza s-servizzi ta’ SWE li jridu jiġu fornuti fil-livell tal-Unjoni skont il-ħtiġijiet tal-utenti ta’ SWE, l-istat ta' tħejjija teknoloġika tas-servizzi u r-riżultat ta' valutazzjoni tar-riskji; |
| --- | --- |

(a)

il-Kummissjoni għandha tipprijoritizza s-servizzi ta’ SWE li jridu jiġu fornuti fil-livell tal-Unjoni skont il-ħtiġijiet tal-utenti ta’ SWE, l-istat ta' tħejjija teknoloġika tas-servizzi u r-riżultat ta' valutazzjoni tar-riskji;

| (b) | is-servizzi ta’ SWE jistgħu jagħtu kontribut għal attivitajiet ta' protezzjoni ċivili u għall-protezzjoni ta' firxa wiesgħa ta' setturi bħalma huma[...] l-ispazju, it-trasport, il-GNSSs, il-grilji tal-elettriku u l-komunikazzjoni. |
| --- | --- |

(b)

is-servizzi ta’ SWE jistgħu jagħtu kontribut għal attivitajiet ta' protezzjoni ċivili u għall-protezzjoni ta' firxa wiesgħa ta' setturi bħalma huma[...] l-ispazju, it-trasport, il-GNSSs, il-grilji tal-elettriku u l-komunikazzjoni.

Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' konsulenza msemmija fl-Artikolu 107(2).

3.   L-għażla tal-entitajiet pubbliċi jew privati li jridu jipprovdu s-servizzi ta’ SWE għandha titwettaq permezz ta' sejħa għall-offerti.

Artikolu 61

Attivitajiet tal-NEO

1.   Is-subkomponenti tal-NEO jistgħu jagħtu sostenn għall-attivitajiet li ġejjin:

| (a) | l-immappjar tal-kapaċitajiet tal-Istati Membri għall-iskoperta u għall-monitoraġġ tal-oġġetti qrib id-Dinja; |
| --- | --- |

(a)

l-immappjar tal-kapaċitajiet tal-Istati Membri għall-iskoperta u għall-monitoraġġ tal-oġġetti qrib id-Dinja;

| (b) | il-promozzjoni tal-użu ta' netwerks għall-faċilitajiet u ċ-ċentri ta' riċerka tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

(b)

il-promozzjoni tal-użu ta' netwerks għall-faċilitajiet u ċ-ċentri ta' riċerka tal-Istati Membri;

| (c) | l-iżvilupp tas-servizz imsemmi fil-paragrafu 2. |
| --- | --- |

(c)

l-iżvilupp tas-servizz imsemmi fil-paragrafu 2.

| (d) | l-iżvilupp ta' servizz ta' rispons rapidu ta' rutina li jkun jista' jikkaratterizza l-oġġetti qrib id-Dinja li jkunu għadhom kif ġew skoperti. |
| --- | --- |

(d)

l-iżvilupp ta' servizz ta' rispons rapidu ta' rutina li jkun jista' jikkaratterizza l-oġġetti qrib id-Dinja li jkunu għadhom kif ġew skoperti.

| (e) | il-ħolqien ta' katalogu Ewropew tal-oġġetti qrib id-Dinja. |
| --- | --- |

(e)

il-ħolqien ta' katalogu Ewropew tal-oġġetti qrib id-Dinja.

2.   Il-Kummissjoni, fil-qasam ta' kompetenza tagħha, tista' tistabbilixxi l-proċeduri għall-koordinazzjoni, bl-involviment tal-korpi xierqa tan-NU, tal-azzjonijiet tal-awtoritajiet pubbliċi nazzjonali u tal-Unjoni li jkunu responsabbli għall-protezzjoni ċivili fil-każ li jinstab li oġġett qrib id-Dinja jkun qed joqrob lejn id-dinja.

KAPITOLU II

GOVSATCOM

Artikolu 62

Ambitu ta' GOVSATCOM

Fil-qafas tal-komponent ta' GOVSATCOM, il-kapaċitajiet u s-servizzi tal-komunikazzjoni bis-satellita għandhom jiġu kkombinati f'ġabra komuni ta' kapaċitajiet u servizzi ta' komunikazzjoni bis-satellita tal-Unjoni, b'rekwiżiti ta' sigurtà xierqa. Dan il-komponent jinkludi:

| (a) | l-iżvilupp, il-kostruzzjoni, u l-operazzjonijiet tal-infrastruttura tas-segment ta' fuq l-art [...] imsemmija fl-Artikolu 67 u l-infrastruttura spazjali possibbli msemmija fl-Artikolu 102(2); |
| --- | --- |

(a)

l-iżvilupp, il-kostruzzjoni, u l-operazzjonijiet tal-infrastruttura tas-segment ta' fuq l-art [...] imsemmija fl-Artikolu 67 u l-infrastruttura spazjali possibbli msemmija fl-Artikolu 102(2);

| (b) | l-akkwist ta' kapaċitajiet u ta' servizzi ta' komunikazzjoni bis-satellita governattivi u kummerċjali, kif ukoll ta' tagħmir tal-utenti meħtieġ għall-forniment tas-servizzi ta' GOVSATCOM; |
| --- | --- |

(b)

l-akkwist ta' kapaċitajiet u ta' servizzi ta' komunikazzjoni bis-satellita governattivi u kummerċjali, kif ukoll ta' tagħmir tal-utenti meħtieġ għall-forniment tas-servizzi ta' GOVSATCOM;

| (c) | il-miżuri meħtieġa għal interoperabbiltà u għal standardizzazzjoni ulterjuri tat-tagħmir tal-utenti ta' GOVSATCOM. |
| --- | --- |

(c)

il-miżuri meħtieġa għal interoperabbiltà u għal standardizzazzjoni ulterjuri tat-tagħmir tal-utenti ta' GOVSATCOM.

Artikolu 63

Kapaċitajiet u servizzi ta' GOVSATCOM

1.   Il-forniment ta' kapaċitajiet u ta' servizzi ta' GOVSATCOM għandu jiġi żgurat skont kif stabbilit fil-portafoll tas-servizzi msemmi fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu u skont ir-rekwiżiti operazzjonali msemmija fil-paragrafu 2, skont ir-rekwiżiti speċifiċi tas-sigurtà ta' GOVSATCOM imsemmija fl-Artikolu 34(2) u fil-limiti tar-regoli dwar il-kondiviżjoni u l-prijoritizzazzjoni msemmija fl-Artikolu 66(2).

L-aċċess għal kapaċitajiet u servizzi ta' GOVSATCOM għandu jkun mingħajr ħlas għall-utenti istituzzjonali u governattivi sakemm il-Kummissjoni ma tiddefinixxix politika tal-ipprezzar skont l-Artikolu 65(2)

2.   Il-Kummissjoni għandha tadotta, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, ir-rekwiżiti operazzjonali għas-servizzi ta' GOVSATCOM, fil-forma ta' speċifikazzjonijiet tekniċi għall-każijiet tal-użu marbuta b'mod partikolari mal-ġestjoni tal-kriżijiet, mas-sorveljanza u mal-ġestjoni tal-infrastruttura ewlenija, inkluż in-netwerks tal-komunikazzjoni diplomatika. Dawk ir-rekwiżiti operazzjonali għandhom ikunu bbażati fuq l-analiżi dettaljata tar-rekwiżiti tal-utenti ta’ GOVSATCOM, u għandhom iqisu r-rekwiżiti li jirriżultaw mit-tagħmir u min-netwerks eżistenti tal-utenti. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3).

3.   Il-Kummissjoni għandha tadotta, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, il-portafoll tas-servizzi għas-servizzi ta' GOVSATCOM, fil-forma ta' lista ta' kategoriji tal-kapaċitajiet u s-servizzi ta' komunikazzjoni bis-satellita u l-attributi tagħhom, li tinkludi l-kopertura ġeografika, il-frekwenza, il-bandwidth, it-tagħmir tal-utenti, u l-karatteristiċi tas-sigurtà. Il-portafoll tas-servizz għandu jikkunsidra s-servizzi kummerċjalment disponibbli eżistenti sabiex ma jkunx hemm distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu aġġornati regolarment u jkunu bbażati fuq ir-rekwiżiti operazzjonali u tas-sigurtà msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu u għandhom jipprijoritizzaw is-servizzi pprovduti lill-utenti skont kemm ikunu rilevanti u kritiċi. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3).

4.   L-utenti ta' GOVSATCOM għandu jkollhom aċċess għall-kapaċitajiet u għas-servizzi ta’ GOVSATCOM elenkati fil-portafoll tas-servizzi msemmi fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu. Dak l-aċċess għandu jiġi pprovdut permezz taċ-Ċentri ta' GOVSATCOM imsemmija fl-Artikolu 67(1).

Artikolu 64

Fornituri ta' kapaċitajiet u ta' servizzi ta' komunikazzjoni bis-satellita

Il-kapaċitajiet u s-servizzi ta' komunikazzjoni bis-satellita fil-qafas ta' GOVSATCOM jistgħu jiġu pprovduti mill-entitajiet li ġejjin:

| (a) | il-parteċipanti ta' GOVSATCOM kif imsemmija fl-Artikolu 68, u |
| --- | --- |

(a)

il-parteċipanti ta' GOVSATCOM kif imsemmija fl-Artikolu 68, u

| (b) | il-persuni ġuridiċi debitament akkreditati biex jipprovdu kapaċitajiet jew servizzi ta’ komunikazzjoni satellitari skont il-proċedura ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà msemmija fl-Artikolu 37, li għandha ssir f’konformità mar-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà għall-komponent GOVSATCOM, kif imsemmija fl-Artikolu 34. |
| --- | --- |

(b)

il-persuni ġuridiċi debitament akkreditati biex jipprovdu kapaċitajiet jew servizzi ta’ komunikazzjoni satellitari skont il-proċedura ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà msemmija fl-Artikolu 37, li għandha ssir f’konformità mar-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà għall-komponent GOVSATCOM, kif imsemmija fl-Artikolu 34.

Artikolu 65

Utenti ta' GOVSATCOM

1.   L-entitajiet li ġejjin jistgħu jkunu utenti ta' GOVSATCOM dment li jkunu ddelegati b'kompiti marbuta mas-superviżjoni u mal-ġestjoni ta' infrastrutturi, operazzjonijiet u missjonijiet ta' emerġenza u kritiċi għas-sigurtà:

| (a) | awtorità pubblika jew korp tal-Unjoni jew ta' Stat Membru inkarigat bl-eżerċizzju ta' tali awtorità pubblika; |
| --- | --- |

(a)

awtorità pubblika jew korp tal-Unjoni jew ta' Stat Membru inkarigat bl-eżerċizzju ta' tali awtorità pubblika;

| (b) | persuna fiżika jew ġuridika li taġixxi f'isem u taħt il-kontroll ta' entità msemmija fil-punt (a) ta’ dan il-paragrafu. |
| --- | --- |

(b)

persuna fiżika jew ġuridika li taġixxi f'isem u taħt il-kontroll ta' entità msemmija fil-punt (a) ta’ dan il-paragrafu.

2.   L-utenti ta' GOVSATCOM imsemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolugħandhom ikunu debitament awtorizzati minn parteċipant imsemmi fl-Artikolu 68 biex jużaw il-kapaċitajiet u s-servizzi ta' GOVSATCOM u għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà msemmija fl-Artikolu 34(2), definiti għal GOVSATCOM.

Artikolu 66

Kondiviżjoni u prijoritizzazzjoni

1.   Il-kapaċitajiet, is-servizzi u t-tagħmir tal-utenti miġburin flimkien għall-komunikazzjoni bis-satellita għandhom ikunu kondiviżi u prijoritizzati bejn il-parteċipanti ta' GOVSATCOM imsemmija fl-Artikolu 68 skont analiżi tar-riskji għas-sikurezza u għas-sigurtà tal-utenti. Tali analiżi għandha tqis l-infrastruttura ta' komunikazzjoni eżistenti u d-disponibbiltà tal-kapaċitajiet eżistenti kif ukoll il-kopertura ġeografika tagħhom fil-livell tal-Unjoni u dak nazzjonali. Din il-kondiviżjoni u din il-prijoritizzazzjoni għandhom jagħtu prijorità lill-utenti ta’ GOVSATCOM skont kemm ikunu rilevanti u kritiċi.

2.   Il-Kummissjoni għandha tadotta, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, ir-regoli dettaljati dwar il-kondiviżjoni u l-prijoritizzazzjoni tal-kapaċitajiet ta’ komunikazzjoni bis-satellita, tas-servizzi u tat-tagħmir tal-utenti, filwaqt li tqis id-domanda mistennija għall-każijiet tal-użu differenti tal-GOVSATCOM, l-analiżi tar-riskji għas-sigurtà għal dawk il-każijiet tal-użu u, fejn ikun xieraq, il-kosteffiċjenza.

Billi tiddefinixxi politika tal-ipprezzar f'dawk ir-regoli, il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-provvista tal-kapaċitajiet u s-servizzi ta' GOVSATCOM ma toħloqx distorsjoni tas-suq u li ma jkunx hemm nuqqas ta' kapaċitajiet ta' GOVSATCOM.

Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3).

3.   Il-kondiviżjoni u l-prijoritizzazzjoni tal-kapaċitajiet u tas-servizzi ta' komunikazzjoni bis-satellita bejn l-utenti ta' GOVSATCOM li jkunu awtorizzati mill-istess parteċipant ta' GOVSATCOM għandhom jiġu stabbiliti u implimentati minn dak il-parteċipant ta’ GOVSATCOM.

Artikolu 67

Infrastruttura u tħaddim tas-segment ta' fuq l-art

1.   Is-segment ta' fuq l-art għandu jinkludi l-infrastruttura meħtieġa biex tippermetti l-forniment tas-servizzi lill-utenti skont l-Artikolu 66, b'mod partikolari ċ-Ċentri ta' GOVSATCOM li għandhom jiġu akkwistati fil-qafas ta' dan il-komponent biex l-utenti ta' GOVSATCOM ikunu konnessi mal-fornituri tal-kapaċitajiet u s-servizzi ta' komunikazzjoni bis-satellita. Is-segment ta' fuq l-art u l-operat tiegħu għandhom ikunu konformi mar-rekwiżiti ġenerali tas-sigurtà msemmija fl-Artikolu 34(2), definit għall- GOVSATCOM.

2.   Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi, permezz ta' atti ta' implimentazzjoni, il-post fejn tkun tinsab l-infrastruttura tas-segment ta' fuq l-art. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3), u għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għad-dritt ta' Stat Membru li jiddeċiedi li ma jospita ebda tali infrastruttura.

Artikolu 68

Parteċipanti u awtoritajiet kompetenti ta' GOVSATCOM

1.   L-Istati Membri, il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE għandhom ikunu parteċipanti ta' GOVSATCOM sakemm dawn jawtorizzaw lill-utenti ta' GOVSATCOM, jew jipprovdu kapaċitajiet ta' komunikazzjoni bis-satellita jew siti tas-segment ta' fuq l-art jew parti mill-faċilitajiet tas-segment ta' fuq l-art.

Meta l-Kunsill, il-Kummissjoni jew is-SEAE jawtorizzaw lill-utenti ta' GOVSATCOM, jew jipprovdu kapaċitajiet ta' komunikazzjoni bis-satellita, siti tas-segment ta' fuq l-art jew parti mill-faċilitajiet tas-segment ta' fuq l-art, fit-territorju ta' Stat Membru, dik l-awtorizzazzjoni jew dik id-dispożizzjoni ma għandhiex tikser id-dispożizzjonijiet dwar in-newtralità jew in-nonallinjament stipulati fid-dritt kostituzzjonali ta' dak l-Istat Membru.

2.   L-aġenziji tal-Unjoni ma jistgħux isiru parteċipanti ta' GOVSATCOM ħlief sa fejn ikun meħtieġ biex iwettqu l-kompiti tagħhom u skont ir-regoli dettaljati stabbiliti f'arranġament amministrattiv konkluż bejn l-aġenzija kkonċernata u l-istituzzjoni tal-Unjoni li tissorveljaha.

3.   Pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali jistgħu jsiru parteċipanti ta’ GOVSATCOM f’konformità mal-Artikolu 7.

4.   Kull parteċipant GOVSATCOM għandu jaħtar awtorità kompetenti waħda ta' GOVSATCOM.

5.   Awtorità kompetenti ta' GOVSATCOM għandha tiżgura li:

| (a) | l-użu tas-servizzi jkun konformi mar-rekwiżiti tas-sigurtà applikabbli; |
| --- | --- |

(a)

l-użu tas-servizzi jkun konformi mar-rekwiżiti tas-sigurtà applikabbli;

| (b) | id-drittijiet tal-aċċess għall-utenti ta' GOVSATCOM ikunu stabbiliti u ġestiti; |
| --- | --- |

(b)

id-drittijiet tal-aċċess għall-utenti ta' GOVSATCOM ikunu stabbiliti u ġestiti;

| (c) | it-tagħmir tal-utenti kif ukoll il-konnessjonijiet u l-informazzjoni assoċjati tal-komunikazzjoni elettronika jintużaw u jiġu ġestiti skont ir-rekwiżiti tas-sigurtà applikabbli; |
| --- | --- |

(c)

it-tagħmir tal-utenti kif ukoll il-konnessjonijiet u l-informazzjoni assoċjati tal-komunikazzjoni elettronika jintużaw u jiġu ġestiti skont ir-rekwiżiti tas-sigurtà applikabbli;

| (d) | ikun stabbilit punt ċentrali ta' kuntatt biex jassisti kif ikun meħtieġ fir-rappurtar tar-riskji u tat-theddidiet għas-sigurtà, b'mod partikolari fis-sejbien ta' interferenza elettromanjetika potenzjalment dannuża li taffettwa lis-servizzi fil-qafas ta' dan il-komponent. |
| --- | --- |

(d)

ikun stabbilit punt ċentrali ta' kuntatt biex jassisti kif ikun meħtieġ fir-rappurtar tar-riskji u tat-theddidiet għas-sigurtà, b'mod partikolari fis-sejbien ta' interferenza elettromanjetika potenzjalment dannuża li taffettwa lis-servizzi fil-qafas ta' dan il-komponent.

Artikolu 69

Monitoraġġ tal-provvista u tad-domanda għal GOVSATCOM

Sabiex jiġi ottimizzat il-bilanċ bejn il-provvista u d-domanda għas-servizzi ta' GOVSATCOM, il-Kummissjoni għandha ssegwi kontinwament l-evoluzzjoni tal-provvista, inkluż il-kapaċitajiet eżistenti ta' GOVSATCOM fl-orbita għall-akkomunament u l-kondiviżjoni, u tad-domanda għall-kapaċitajiet u għas-servizzi ta' GOVSATCOM, filwaqt li tqis riskji u theddidiet ġodda, kif ukoll żviluppi ġodda fit-teknoloġija.

TITOLU IX

L-AĠENZIJA TAL-UNJONI EWROPEA GĦALL-PROGRAMM SPAZJALI

KAPITOLU I

Dispożizzjonijiet ġenerali marbuta mal-Aġenzija

Artikolu 70

Status ġuridiku tal-Aġenzija

1.   L-Aġenzija għandha tkun korp tal-Unjoni. Għandu jkollha personalità ġuridika.

2.   F'kull wieħed mill-Istati Membri, l-Aġenzija għandu jkollha l-iktar kapaċità ġuridika estensiva li tingħata lill-persuni ġuridiċi skont il-liġijiet nazzjonali tagħhom. B'mod partikolari, tista' takkwista jew tiddisponi minn proprjetà mobbli u immobbli u tkun parti fi proċedimenti ġuridiċi.

3.   L-Aġenzija għandha tkun irrappreżentata mid-Direttur Eżekuttiv tagħha.

Artikolu 71

Sede tal-Aġenzija u l-uffiċċji lokali tal-Aġenzija

1   Is-sede tal-Aġenzija tinsab fi Praga (iċ-Ċekja).

2.   Il-persunal tal-Aġenzija jista' jkun ibbażat f'wieħed miċ-ċentri bbażati fuq l-art ta' Galileo jew ta' EGNOS imsemmija fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni (UE) 2016/413 jew (UE) 2017/1406, biex iwettaq l-attivitajiet tal-Programm previsti fil-ftehim rilevanti.

3.   Skont il-ħtiġijiet tal-Programm, jistgħu jiġu stabbiliti uffiċċji lokali fl-Istati Membri skont il-proċedura stipulata fl-Artikolu 79(2).

KAPITOLU II

Organizzazzjoni tal-Aġenzija

Artikolu 72

Struttura amministrattiva u ta' ġestjoni

1.   L-istruttura amministrattiva u ta' ġestjoni tal-Aġenzija għandha tinkludi:

| (a) | il-Bord Amministrattiv; |
| --- | --- |

(a)

il-Bord Amministrattiv;

| (b) | id-Direttur Eżekuttiv; |
| --- | --- |

(b)

id-Direttur Eżekuttiv;

| (c) | il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà |
| --- | --- |

(c)

il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà

2.   Il-Bord Amministrattiv, id-Direttur Eżekuttiv, u l-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandhom jikkooperaw biex jiżguraw l-operat u l-koordinazzjoni tal-Aġenzija skont il-proċeduri stabbiliti bir-regoli interni tal-Aġenzija, bħal ma huma r-regoli ta' proċedura tal-Bord Amministrattiv, ir-regoli ta' proċedura tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-Aġenzija, ir-regoli ta' implimentazzjoni tar- Regolamenti tal-Persunal għall-Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (“Regolamenti tal-Persunal”) u r-regoli dwar l-aċċess għad-dokumenti.

Artikolu 73

Bord Amministrattiv

1.   Il-Bord Amministrattiv għandu jkun magħmul minn rappreżentant wieħed minn kull Stat Membru, u minn tliet rappreżentanti tal-Kummissjoni, li kollha kemm huma jkollhom id-drittijiet tal-vot. Il-Bord Amministrattiv għandu jinkludi wkoll membru wieħed maħtur mill-Parlament Ewropew, li ma jkollu ebda dritt tal-vot.

2.   Il-President jew il-Viċi President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, rappreżentant tal-Kunsill, rappreżentant tar-Rappreżentant Għoli u rappreżentant tal-ESA għandhom jiġu mistiedna jattendu l-laqgħat tal-Bord Amministrattiv bħala osservaturi għall-kwistjonijiet relatati direttament magħhom, skont il-kondizzjonijiet stabbiliti fir-regoli ta' proċedura tal-Bord Amministrattiv.

3.   Kull membru tal-Bord Amministrattiv għandu jkollu membru supplenti. Il-membru supplenti għandu jirrappreżenta lill-membru fl-assenza tiegħu jew tagħha.

4.   Kull Stat Membru għandu jinnomina membru u membru supplenti tal-Bord Amministrattiv b'kont meħud tal-għarfien tagħhom fil-qasam tal-kompiti tal-Aġenzija, filwaqt li jitqiesu l-ħiliet maniġerjali, amministrattivi u baġitarji rilevanti. Sabiex jiżguraw il-kontinwità tal-attivitajiet tal-Bord Amministrattiv, il-Parlament Ewropew, il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jagħmlu l-almu tagħhom biex jillimitaw it-tibdil tar-rappreżentanti tagħhom fil-Bord Amministrattiv. Il-partijiet kollha għandu jkollhom l-għan li jiksbu rappreżentanza bbilanċjata bejn l-irġiel u n-nisa fil-Bord Amministrattiv.

5.   Il-mandat tal-membri tal-Bord Amministrattiv u tas-supplenti tagħhom għandu jkun ta' erba' snin u għandu jkun li jista' jiġġedded.

6.   Fejn ikun xieraq, il-parteċipazzjoni tar-rappreżentanti ta' pajjiżi terzi jew ta' organizzazzjonijiet internazzjonali u l-kondizzjonijiet għal tali parteċipazzjoni għandhom jiġu stabbiliti fil-ftehimiet imsemmija fl-Artikolu 98 u għandhom ikunu konformi mar-regoli ta' proċedura tal-Bord Amministrattiv. Dawk ir-rappreżentanti ma għandu jkollhom ebda dritt tal-vot.

Artikolu 74

President tal-Bord Amministrattiv

1.   Il-Bord Amministrattiv għandu jeleġġi President u Viċi President minn fost il-membri tiegħu li għandhom id-drittijiet tal-vot. Il-Viċi President għandu jieħu post il-President awtomatikament jekk dan tal-aħħar ma jkunx jista' jwettaq dmirijietu.

2.   Il-mandat tal-President u tal-Viċi President għandu jkun ta' sentejn u għandu jkun jista' jiġġedded darba. Kull mandat għandu jintemm jekk dik il-persuna ma tibqax membru tal-Bord Amministrattiv.

3.   Il-Bord Amministrattiv għandu jkollu s-setgħa li jneħħi mill-kariga lill-President, lill-Viċi President jew lit-tnejn li huma.

Artikolu 75

Laqgħat tal-Bord Amministrattiv

1.   Il-laqgħat tal-Bord Amministrattiv għandhom jissejħu mill-President tiegħu.

2.   Id-Direttur Eżekuttiv għandu jieħu sehem fid-deliberazzjonijiet tal-Bord Amministrattiv, sakemm il-President ma jiddeċidix mod ieħor. Id-Direttur Eżekuttiv ma għandux ikollu d-dritt li jivvota.

3.   Il-Bord Amministrattiv għandu jorganizza laqgħat ordinarji fuq bażi regolari, mill-inqas darbtejn fis-sena. Barra minn hekk, għandu jiltaqa' fuq l-inizjattiva tal-President tiegħu jew fuq it-talba ta' minn tal-inqas terz tal-membri tiegħu.

4.   Il-Bord Amministrattiv jista' jistieden lil kwalunkwe persuna, li l-opinjoni tagħha tista' tkun ta' interess, biex tattendi l-laqgħat tiegħu bħala osservatur. Il-membri tal-Bord Amministrattiv jistgħu, soġġett għar-regoli ta' proċedura tiegħu, ikunu assistiti minn konsulenti jew minn esperti.

5.   Meta d-diskussjoni tkun tikkonċerna l-użu ta' infrastruttura nazzjonali sensittiva, ir-rappreżentanti tal-Istati Membri u r-rappreżentanti tal-Kummissjoni jistgħu jattendu l-laqgħat u d-deliberazzjonijiet tal-Bord Amministrattiv, fuq bażi ta' ħtieġa ta' tagħrif. Madanakollu huma biss dawk ir-rappreżentanti tal-Istati Membri li jkollhom tali infrastruttura u r-rappreżentanti tal-Kummissjoni li għandhom jieħdu sehem fil-votazzjoni. Meta l-President tal-Bord Amministrattiv ma jkunx jirrappreżenta wieħed mill-Istati Membri li jkollhom tali infrastruttura, dan għandu jiġi sostitwit mir-rappreżentanti ta' Stati Membri li jkollhom tali infrastruttura. Ir-regoli ta' proċedura tal-Bord Amministrattiv għandhom jistabbilixxu s-sitwazzjonijiet fejn tista' tapplika din il-proċedura.

6.   L-Aġenzija għandha tipprovdi s-segretarjat tal-Bord Amministrattiv.

Artikolu 76

Regoli tal-votazzjoni tal-Bord Amministrattiv

1.   Sakemm dan ir-Regolament ma jkunx jistipula mod ieħor, il-Bord Amministrattiv għandu jieħu d-deċiżjonijiet tiegħu bil-maġġoranza tal-membri tiegħu li jivvutaw.

Għandha tkun meħtieġa maġġoranza ta' żewġ terzi tal-membri kollha li jivvotaw għall-elezzjoni u għat-tneħħija mill-kariga tal-President u tal-Viċi President tal-Bord Amministrattiv u għall-adozzjoni tal-baġit u tal-programmi ta' ħidma, għall-approvazzjoni tal-arranġamenti msemmija fl-Artikolu 98(2) u tar-regoli ta' sigurtà tal-Aġenzija, għall-adozzjoni tar-regoli ta' proċedura, għall-istabbiliment ta' uffiċċji lokali u għall-approvazzjoni tal-ftehimiet ta' akkoljenza msemmija fl-Artikolu 92.

2.   Kull rappreżentant tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni għandu jkollu vot wieħed. Fin-nuqqas ta' membru li jkollu d-dritt tal-vot, il-membru supplenti tiegħu għandu jkun intitolat jeżerċita d-dritt tal-vot tiegħu. Id-deċiżjonijiet abbażi tal-punt (a) tal-Artikolu 77(2), għajr għal kwistjonijiet taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V, jew abbażi tal-Artikolu 77(5), għandhom jiġu adottati biss b'vot favorevoli tar-rappreżentanti tal-Kummissjoni.

3.   Ir-regoli ta' proċedura tal-Bord Amministrattiv għandhom jistabbilixxu arranġamenti iktar dettaljati tal-votazzjoni, b'mod partikolari l-kondizzjonijiet biex membru jaġixxi f'isem membru ieħor, kif ukoll kwalunkwe rekwiżit ta' kworum skont kif ikun xieraq.

Artikolu 77

Kompiti tal-Bord Amministrattiv

1.   Il-Bord Amministrattiv għandu jiżgura li l-Aġenzija twettaq il-ħidma fdata lilha, skont il-kondizzjonijiet stabbiliti f'dan ir-Regolament, u għandu jieħu kwalunkwe deċiżjoni meħtieġa għal dak il-għan. Dan ma għandux jaffettwa l-kompetenzi fdati lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għall-attivitajiet fil-qafas tal-Kapitolu II tat-Titolu V.

2.   Il-Bord Amministrattiv għandu wkoll:

| (a) | jadotta, sal-15 ta' Novembru ta' kull sena, il-programm ta' ħidma tal-Aġenzija għas-sena ta' wara, wara li tkun ġiet inkorporata fih, mingħajr ebda tibdil, it-taqsima mfassla mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, skont il-punt (b) tal-Artikolu 80, u wara li jkun irċieva l-opinjoni tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

(a)

jadotta, sal-15 ta' Novembru ta' kull sena, il-programm ta' ħidma tal-Aġenzija għas-sena ta' wara, wara li tkun ġiet inkorporata fih, mingħajr ebda tibdil, it-taqsima mfassla mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, skont il-punt (b) tal-Artikolu 80, u wara li jkun irċieva l-opinjoni tal-Kummissjoni;

| (b) | jadotta, sat-30 ta' Ġunju tal-ewwel sena tal-qafas finanzjarju pluriennali previst skont l-Artikolu 312 TFUE, il-programm ta' ħidma pluriennali tal-Aġenzija għall-perjodu kopert minn dak il-qafas finanzjarju pluriennali wara li tkun ġiet inkorporata fih, mingħajr ebda tibdil, it-taqsima mfassla mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà skont il-punt (a) tal-Artikolu 80 ta' dan ir-Regolament u wara li jkun irċieva l-opinjoni tal-Kummissjoni. Il-Parlament Ewropew għandu jiġi kkonsultat dwar il-programm ta' ħidma pluriennali, dment li l-għan tal-konsultazzjoni jkun skambju ta' fehmiet u l-eżitu ma jkunx vinkolanti fuq l-Aġenzija. |
| --- | --- |

(b)

jadotta, sat-30 ta' Ġunju tal-ewwel sena tal-qafas finanzjarju pluriennali previst skont l-Artikolu 312 TFUE, il-programm ta' ħidma pluriennali tal-Aġenzija għall-perjodu kopert minn dak il-qafas finanzjarju pluriennali wara li tkun ġiet inkorporata fih, mingħajr ebda tibdil, it-taqsima mfassla mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà skont il-punt (a) tal-Artikolu 80 ta' dan ir-Regolament u wara li jkun irċieva l-opinjoni tal-Kummissjoni. Il-Parlament Ewropew għandu jiġi kkonsultat dwar il-programm ta' ħidma pluriennali, dment li l-għan tal-konsultazzjoni jkun skambju ta' fehmiet u l-eżitu ma jkunx vinkolanti fuq l-Aġenzija.

| (c) | iwettaq il-funzjonijiet baġitarji stipulati fl-Artikolu 84(5), (6), (10) u (11); |
| --- | --- |

(c)

iwettaq il-funzjonijiet baġitarji stipulati fl-Artikolu 84(5), (6), (10) u (11);

| (d) | jissorvelja l-operat taċ-Ċentru ta' Monitoraġġ tas-Sigurtà ta' Galileo kif imsemmi fil-punt (b) tal-Artikolu 34(5); |
| --- | --- |

(d)

jissorvelja l-operat taċ-Ċentru ta' Monitoraġġ tas-Sigurtà ta' Galileo kif imsemmi fil-punt (b) tal-Artikolu 34(5);

| (e) | jadotta arranġamenti għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (46), skont l-Artikolu 94 ta' dan ir-Regolament; |
| --- | --- |

(e)

jadotta arranġamenti għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (46), skont l-Artikolu 94 ta' dan ir-Regolament;

| (f) | japprova l-arranġamenti msemmija fl-Artikolu 98, wara li jikkonsulta l-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-arranġamenti dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà; |
| --- | --- |

(f)

japprova l-arranġamenti msemmija fl-Artikolu 98, wara li jikkonsulta l-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-arranġamenti dwar l-akkreditazzjoni tas-sigurtà;

| (g) | jadotta l-proċeduri tekniċi meħtieġa biex iwettaq il-kompiti tiegħu; |
| --- | --- |

(g)

jadotta l-proċeduri tekniċi meħtieġa biex iwettaq il-kompiti tiegħu;

| (h) | jadotta r-rapport annwali dwar l-attivitajiet u l-prospetti tal-Aġenzija, wara li tkun ġiet inkorporata fih, mingħajr ebda tibdil, it-taqsima mfassla mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà skont il-punt (c) tal-Artikolu 80 u jibagħtu lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Qorti tal-Awdituri, sal-1 ta' Lulju ta’ kull sena; |
| --- | --- |

(h)

jadotta r-rapport annwali dwar l-attivitajiet u l-prospetti tal-Aġenzija, wara li tkun ġiet inkorporata fih, mingħajr ebda tibdil, it-taqsima mfassla mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà skont il-punt (c) tal-Artikolu 80 u jibagħtu lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Qorti tal-Awdituri, sal-1 ta' Lulju ta’ kull sena;

| (i) | jiżgura segwitu adegwat għas-sejbiet u għar-rakkomandazzjonijiet li jirriżultaw mill-evalwazzjonijiet u mill-awditi msemmija fl-Artikolu 102, kif ukoll dawk li jirriżultaw minn investigazzjonijiet imwettqa mill- OLAF u mir-rapporti kollha ta' awditjar intern jew estern, u jibgħat l-informazzjoni kollha rilevanti għall-eżitu tal-proċeduri ta' evalwazzjoni lill-awtorità baġitarja; |
| --- | --- |

(i)

jiżgura segwitu adegwat għas-sejbiet u għar-rakkomandazzjonijiet li jirriżultaw mill-evalwazzjonijiet u mill-awditi msemmija fl-Artikolu 102, kif ukoll dawk li jirriżultaw minn investigazzjonijiet imwettqa mill- OLAF u mir-rapporti kollha ta' awditjar intern jew estern, u jibgħat l-informazzjoni kollha rilevanti għall-eżitu tal-proċeduri ta' evalwazzjoni lill-awtorità baġitarja;

| (j) | jiġi kkonsultat mid-Direttur Eżekuttiv dwar l-FFPA msemmi fl-Artikolu 31u l-ftehimiet ta' kontribuzzjoni msemmija fl-Artikolu 27(3) u l-Artikolu 29(5) qabel ma jiġu ffirmati; |
| --- | --- |

(j)

jiġi kkonsultat mid-Direttur Eżekuttiv dwar l-FFPA msemmi fl-Artikolu 31u l-ftehimiet ta' kontribuzzjoni msemmija fl-Artikolu 27(3) u l-Artikolu 29(5) qabel ma jiġu ffirmati;

| (k) | jadotta r-regoli dwar is-sigurtà tal-Aġenzija kif imsemmija fl-Artikolu 96; |
| --- | --- |

(k)

jadotta r-regoli dwar is-sigurtà tal-Aġenzija kif imsemmija fl-Artikolu 96;

| (l) | japprova strateġija kontra l-frodi, abbażi ta' proposta mid-Direttur Eżekuttiv,; |
| --- | --- |

(l)

japprova strateġija kontra l-frodi, abbażi ta' proposta mid-Direttur Eżekuttiv,;

| (m) | fejn ikun meħtieġ u abbażi ta' proposti mid-Direttur Eżekuttiv, japprova l-istrutturi organizzattivi msemmija fil-punt (l) tal-Artikolu 79(1); |
| --- | --- |

(m)

fejn ikun meħtieġ u abbażi ta' proposti mid-Direttur Eżekuttiv, japprova l-istrutturi organizzattivi msemmija fil-punt (l) tal-Artikolu 79(1);

| (n) | jaħtar Uffiċjal tal-Kontabbiltà, li jista' jkun l-Uffiċjal tal-Kontabbiltà tal-Kummissjoni, li għandu jkun






  (i) | soġġett għar- Regolamenti tal-Persunal u l-Kondizzjonijiet tal-Impjieg ta' Aġenti Oħra tal-Unjoni (“Kondizzjonijiet tal-Impjieg”), stabbiliti fir-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom, KEFA) Nru 259/68 (47); u |
| --- | --- | --- |

(n)

jaħtar Uffiċjal tal-Kontabbiltà, li jista' jkun l-Uffiċjal tal-Kontabbiltà tal-Kummissjoni, li għandu jkun

(i)

soġġett għar- Regolamenti tal-Persunal u l-Kondizzjonijiet tal-Impjieg ta' Aġenti Oħra tal-Unjoni (“Kondizzjonijiet tal-Impjieg”), stabbiliti fir-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom, KEFA) Nru 259/68 (47); u

| (ii) | indipendenti għalkollox fit-twettiq ta' dmirijietu; |
| --- | --- |

(ii)

indipendenti għalkollox fit-twettiq ta' dmirijietu;

| (o) | jadotta u jippubblika r-regoli ta' proċedura tiegħu. |
| --- | --- |

(o)

jadotta u jippubblika r-regoli ta' proċedura tiegħu.

3.   Fir-rigward tal-persunal tal-Aġenzija, il-Bord Amministrattiv għandu jeżerċita s-setgħat ikkonferiti bir-Regolamenti tal-Persunal fuq l-awtorità tal-ħatra u bil-Kondizzjonijiet tal-Impjieg fuq l-awtorità bis-setgħa li tikkonkludi kuntratti ta' impjieg (is-"setgħat tal-awtorità tal-ħatra").

Il-Bord Amministrattiv għandu jadotta, skont il-proċedura prevista fl-Artikolu 110 tar-Regolamenti tal-Persunal, deċiżjoni abbażi tal-Artikolu 2(1) tar-Regolamenti tal-Persunal u tal-Artikolu 6 tal-Kondizzjonijiet tal-Impieg li tiddelega s-setgħat rilevanti tal-awtorità tal-ħatra lid-Direttur Eżekuttiv u li tiddefinixxi l-kondizzjonijiet li bihom din id-delega tas-setgħat tista' tiġi sospiża. Id-Direttur Eżekuttiv għandu jirrapporta lura lill-Bord Amministrattiv dwar l-eżerċizzju ta' dawk is-setgħat delegati. Id-Direttur Eżekuttiv għandu jkun awtorizzat li jissottodelega dawk is-setgħat.

B'applikazzjoni tat-tieni sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu, fejn ċirkostanzi eċċezzjonali jkunu jirrikjedu li dan isir, il-Bord Amministrattiv jista' jissospendi temporanjament, permezz ta' deċiżjoni, id-delega tas-setgħat tal-awtorità tal-ħatra lid-Direttur Eżekuttiv u dawk sottodelegati mid-Direttur Eżekuttiv, u jeżerċitahom hu stess jew jiddelegahom lil wieħed mill-membri tiegħu jew lil membru tal-persunal ieħor għajr id-Direttur Eżekuttiv.

B'deroga mit-tieni sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu, il-Bord Amministrattiv għandu jkun meħtieġ jiddelega lill-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà s-setgħat imsemmija fl-ewwel sottoparagrafu fir-rigward tar-reklutaġġ, il-valutazzjoni u l-klassifikazzjoni mill-ġdid tal-persunal involut fl-attivitajiet koperti bil-Kapitolu II tat-Titolu V kif ukoll il-miżuri dixxiplinari li jridu jittieħdu fir-rigward ta' tali persunal.

Il-Bord Amministrattiv għandu jadotta l-miżuri ta' implimentazzjoni tar-Regolamenti tal-Persunal u l-Kondizzjonijiet tal-Impjieg b'konformità mal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 110 tar-Regolamenti tal-Persunal. Għandu jikkonsulta l-ewwel lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà u mbagħad iqis l-osservazzjonijiet tiegħu fir-rigward tar-reklutaġġ, il-valutazzjoni u l-klassifikazzjoni mill-ġdid tal-persunal involut fl-attivitajiet skont il-Kapitolu II tat-Titolu V ta' dan ir-Regolament u l-miżuri dixxiplinari rilevanti li jridu jittieħdu.

Il-Bord Amministrattiv għandu jadotta wkoll deċiżjoni li tistabbilixxi r-regoli dwar l-issekondar ta' esperti nazzjonali lill-Aġenzija. Qabel ma jadotta dik id-deċiżjoni, il-Bord Amministrattiv għandu jikkonsulta lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà fir-rigward tal-issekondar ta' esperti nazzjonali involuti fl-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V u għandu jqis debitament l-osservazzjonijiet tiegħu.

4.   Il-Bord Amministrattiv għandu jaħtar id-Direttur Eżekuttiv u jista' jestendilu jew itemmlu l-mandat tiegħu skont l-Artikolu 89.

5.   Għajr fir-rigward ta' attivitajiet imwettqa skont il-Kapitolu II tat-Titolu V.il-Bord Amministrattiv għandu jeżerċita awtorità dixxiplinari fuq id-Direttur Eżekuttiv fir-rigward tal-prestazzjoni tiegħu, b'mod partikolari fir-rigward ta' kwistjonijiet ta' sigurtà li jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Aġenzija.

Artikolu 78

Direttur Eżekuttiv

1.   L-Aġenzija għandha tiġi ġestita mid-Direttur Eżekuttiv tagħha. Id-Direttur Eżekuttiv għandu jagħti rendikont ta' għemilu lill-Bord Amministrattiv.

Dan il-paragrafu ma għandux jaffettwa l-awtonomija jew l-indipendenza tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà u tal-persunal tal-Aġenzija taħt is-superviżjoni tiegħu skont l-Artikolu 82 u għas-setgħat mogħtija lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà u lill-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà skont l-Artikoli 38 u 81 rispettivament.

2.   Mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-Kummissjoni u tal-Bord Amministrattiv, id-Direttur Eżekuttiv għandu jkun indipendenti fit-twettiq ta' dmirijietu u la għandu jfittex u lanqas jieħu struzzjonijiet mingħand xi gvern jew minn xi korp ieħor.

Artikolu 79

Kompiti tad-Direttur Eżekuttiv

1.   Id-Direttur Eżekuttiv għandu jwettaq il-kompiti li ġejjin:

| (a) | jirrappreżenta lill-Aġenzija u jiffirma l-ftehimiet imsemmija fl-Artikolu 27(3), fl-Artikolu 29(5) u fl-Artikolu 31; |
| --- | --- |

(a)

jirrappreżenta lill-Aġenzija u jiffirma l-ftehimiet imsemmija fl-Artikolu 27(3), fl-Artikolu 29(5) u fl-Artikolu 31;

| (b) | iħejji l-ħidma tal-Bord Amministrattiv u jipparteċipa, mingħajr ma jkollu d-dritt tal-vot, fil-ħidma tal-Bord Amministrattiv, soġġett għat-tieni sottoparagrafu tal-Artikolu 75(2); |
| --- | --- |

(b)

iħejji l-ħidma tal-Bord Amministrattiv u jipparteċipa, mingħajr ma jkollu d-dritt tal-vot, fil-ħidma tal-Bord Amministrattiv, soġġett għat-tieni sottoparagrafu tal-Artikolu 75(2);

| (c) | jimplimenta d-deċiżjonijiet tal-Bord Amministrattiv; |
| --- | --- |

(c)

jimplimenta d-deċiżjonijiet tal-Bord Amministrattiv;

| (d) | iħejji l-programmi ta' ħidma annwali u pluriennali tal-Aġenzija u jippreżentahom lill-Bord Amministrattiv għall-approvazzjoni, bl-eċċezzjoni tal-partijiet imħejjija u adottati mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà skont il-punti (a) u (b) tal-Artikolu 80; |
| --- | --- |

(d)

iħejji l-programmi ta' ħidma annwali u pluriennali tal-Aġenzija u jippreżentahom lill-Bord Amministrattiv għall-approvazzjoni, bl-eċċezzjoni tal-partijiet imħejjija u adottati mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà skont il-punti (a) u (b) tal-Artikolu 80;

| (e) | jimplimenta l-programmi ta' ħidma annwali u pluriennali, bl-eċċezzjoni tal-partijiet implimentati mill-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà; |
| --- | --- |

(e)

jimplimenta l-programmi ta' ħidma annwali u pluriennali, bl-eċċezzjoni tal-partijiet implimentati mill-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà;

| (f) | iħejji rapport ta' progress dwar l-implimentazzjoni tal-programm ta' ħidma annwali u, fejn ikun rilevanti, tal-programm ta' ħidma pluriennali għal kull laqgħa tal-Bord Amministrattiv, li jinkorpora, mingħajr ebda tibdil, it-taqsima mħejjija mill-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà; |
| --- | --- |

(f)

iħejji rapport ta' progress dwar l-implimentazzjoni tal-programm ta' ħidma annwali u, fejn ikun rilevanti, tal-programm ta' ħidma pluriennali għal kull laqgħa tal-Bord Amministrattiv, li jinkorpora, mingħajr ebda tibdil, it-taqsima mħejjija mill-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà;

| (g) | iħejji r-rapport annwali dwar l-attivitajiet u l-prospetti tal-Aġenzija bl-eċċezzjoni tat-taqsima mħejjija u approvata mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà skont il-punt (c) tal-Artikolu 80 dwar l-attivitajiet taħt it-Titolu V, u jippreżentah lill-Bord Amministrattiv għall-approvazzjoni; |
| --- | --- |

(g)

iħejji r-rapport annwali dwar l-attivitajiet u l-prospetti tal-Aġenzija bl-eċċezzjoni tat-taqsima mħejjija u approvata mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà skont il-punt (c) tal-Artikolu 80 dwar l-attivitajiet taħt it-Titolu V, u jippreżentah lill-Bord Amministrattiv għall-approvazzjoni;

| (h) | jieħu ħsieb l-amministrazzjoni ta' kuljum tal-Aġenzija u jieħu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżgura l-funzjonament tal-Aġenzija skont dan ir-Regolament, inkluż l-adozzjoni tal-istruzzjonijiet amministrattivi interni u l-pubblikazzjoni tal-avviżi; |
| --- | --- |

(h)

jieħu ħsieb l-amministrazzjoni ta' kuljum tal-Aġenzija u jieħu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżgura l-funzjonament tal-Aġenzija skont dan ir-Regolament, inkluż l-adozzjoni tal-istruzzjonijiet amministrattivi interni u l-pubblikazzjoni tal-avviżi;

| (i) | ifassal abbozz tad-dikjarazzjoni tal-estimi tad-dħul u tan-nefqa għall-Aġenzija skont l-Artikolu 84 u jimplimenta l-baġit skont l-Artikolu 85; |
| --- | --- |

(i)

ifassal abbozz tad-dikjarazzjoni tal-estimi tad-dħul u tan-nefqa għall-Aġenzija skont l-Artikolu 84 u jimplimenta l-baġit skont l-Artikolu 85;

| (j) | jiżgura li l-Aġenzija, bħala l-operatur taċ-Ċentru ta' Monitoraġġ tas-Sigurtà ta' Galileo, tkun tista' tirrispondi għall-istruzzjonijiet ipprovduti skont id-Deċiżjoni (PESK) 2021/698 u twettaq ir-rwol tagħha kif imsemmi fl-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE; |
| --- | --- |

(j)

jiżgura li l-Aġenzija, bħala l-operatur taċ-Ċentru ta' Monitoraġġ tas-Sigurtà ta' Galileo, tkun tista' tirrispondi għall-istruzzjonijiet ipprovduti skont id-Deċiżjoni (PESK) 2021/698 u twettaq ir-rwol tagħha kif imsemmi fl-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE;

| (k) | jiżgura ċ-ċirkolazzjoni tal-informazzjoni rilevanti kollha, b'mod partikolari fir-rigward tas-sigurtà, fl-istruttura tal-aġenzija msemmija fl-Artikolu 72(1); |
| --- | --- |

(k)

jiżgura ċ-ċirkolazzjoni tal-informazzjoni rilevanti kollha, b'mod partikolari fir-rigward tas-sigurtà, fl-istruttura tal-aġenzija msemmija fl-Artikolu 72(1);

| (l) | jistabbilixxi, b'kooperazzjoni mill-qrib mal-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għal kwistjonijiet marbuta mal-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà skont il-Kapitolu II tat-Titolu V, l-istrutturi organizzattivi tal-Aġenzija u jippreżentahom lill-Bord Amministrattiv għall-approvazzjoni. Dawk l-istrutturi għandhom jirriflettu l-karatteristiċi speċifiċi tad-diversi komponenti tal-Programm; |
| --- | --- |

(l)

jistabbilixxi, b'kooperazzjoni mill-qrib mal-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għal kwistjonijiet marbuta mal-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà skont il-Kapitolu II tat-Titolu V, l-istrutturi organizzattivi tal-Aġenzija u jippreżentahom lill-Bord Amministrattiv għall-approvazzjoni. Dawk l-istrutturi għandhom jirriflettu l-karatteristiċi speċifiċi tad-diversi komponenti tal-Programm;

| (m) | fir-rigward tal-persunal tal-Aġenzija, jeżerċita s-setgħat tal-awtorità tal-ħatra imsemmija fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 77(3), sal-punt li dawk is-setgħat ikunu ġew iddelegati lilu b'konformità mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 77(3); |
| --- | --- |

(m)

fir-rigward tal-persunal tal-Aġenzija, jeżerċita s-setgħat tal-awtorità tal-ħatra imsemmija fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 77(3), sal-punt li dawk is-setgħat ikunu ġew iddelegati lilu b'konformità mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 77(3);

| (n) | jiżgura li jiġu pprovduti lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, lill-korpi msemmija fl-Artikolu 38(3) u fl-Artikolu 82(3) u lill-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà s-servizzi ta' segreterija u r-riżorsi kollha meħtieġa għall-funzjonament tagħhom kif suppost; |
| --- | --- |

(n)

jiżgura li jiġu pprovduti lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, lill-korpi msemmija fl-Artikolu 38(3) u fl-Artikolu 82(3) u lill-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà s-servizzi ta' segreterija u r-riżorsi kollha meħtieġa għall-funzjonament tagħhom kif suppost;

| (o) | bl-eċċezzjoni tat-taqsima tal-pjan ta' azzjoni dwar l-attivitajiet taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V, iħejji pjan ta' azzjoni biex jiżgura s-segwitu tas-sejbiet u r-rakkomandazzjonijiet tal-evalwazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 102u jippreżenta lill-Kummissjoni, wara li jkun inkorpora, mingħajr ebda tibdil, it-taqsima mfassla mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, jippreżenta rapport ta' progress darbtejn fis-sena, li għandu jiġi ppreżentat ukoll lill-Bord Amministrattiv għall-informazzjoni; |
| --- | --- |

(o)

bl-eċċezzjoni tat-taqsima tal-pjan ta' azzjoni dwar l-attivitajiet taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V, iħejji pjan ta' azzjoni biex jiżgura s-segwitu tas-sejbiet u r-rakkomandazzjonijiet tal-evalwazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 102u jippreżenta lill-Kummissjoni, wara li jkun inkorpora, mingħajr ebda tibdil, it-taqsima mfassla mill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, jippreżenta rapport ta' progress darbtejn fis-sena, li għandu jiġi ppreżentat ukoll lill-Bord Amministrattiv għall-informazzjoni;

| (p) | jieħu l-miżuri li ġejjin għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni:






  (i) | miżuri ta' prevenzjoni kontra l-frodi, il-korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra u l-użu ta' miżuri superviżorji effettivi; |
| --- | --- | --- |

(p)

jieħu l-miżuri li ġejjin għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni:

(i)

miżuri ta' prevenzjoni kontra l-frodi, il-korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra u l-użu ta' miżuri superviżorji effettivi;

| (ii) | l-irkupru ta' ammonti li ma kellhomx jitħallsu fejn jinstabu irregolaritajiet u, fejn ikun xieraq, l-applikazzjoni ta' pieni amministrattivi u finanzjarji effettivi, proporzjonati u dissważivi; |
| --- | --- |

(ii)

l-irkupru ta' ammonti li ma kellhomx jitħallsu fejn jinstabu irregolaritajiet u, fejn ikun xieraq, l-applikazzjoni ta' pieni amministrattivi u finanzjarji effettivi, proporzjonati u dissważivi;

| (q) | ifassal strateġija kontra l-frodi għall-Aġenzija li tkun proporzjonata għar-riskju ta' frodi, filwaqt li titqies analiżi tal-kostijiet u tal-benefiċċji tal-miżuri li jridu jiġu implimentati u jitqiesu s-sejbiet u r-rakkomandazzjonijiet li jirriżultaw mill-investigazzjonijiet tal-OLAF u jippreżentaha lill-Bord Amministrattiv għall-approvazzjoni; |
| --- | --- |

(q)

ifassal strateġija kontra l-frodi għall-Aġenzija li tkun proporzjonata għar-riskju ta' frodi, filwaqt li titqies analiżi tal-kostijiet u tal-benefiċċji tal-miżuri li jridu jiġu implimentati u jitqiesu s-sejbiet u r-rakkomandazzjonijiet li jirriżultaw mill-investigazzjonijiet tal-OLAF u jippreżentaha lill-Bord Amministrattiv għall-approvazzjoni;

| (r) | jipprovdi rapporti lill-Parlament Ewropew dwar it-twettiq ta' dmirijietu meta jiġi mistieden biex jagħmel dan. Il-Kunsill jista' jistieden lid-Direttur Eżekuttiv biex jirrapporta dwar dmirijietu. |
| --- | --- |

(r)

jipprovdi rapporti lill-Parlament Ewropew dwar it-twettiq ta' dmirijietu meta jiġi mistieden biex jagħmel dan. Il-Kunsill jista' jistieden lid-Direttur Eżekuttiv biex jirrapporta dwar dmirijietu.

2.   Id-Direttur Eżekuttiv għandu jiddeċiedi jekk ikunx meħtieġ li membru wieħed jew iktar membri mill-persunal ikun jinsab fi Stat Membru wieħed jew iktar għall-iskop tat-twettiq tal-kompiti tal-Aġenzija b'mod effiċjenti u effettiv. Qabel ma jiddeċiedi li jistabbilixxi uffiċċju lokali, id-Direttur Eżekuttiv għandu jikseb l-approvazzjoni minn qabel tal-Kummissjoni, tal-Bord Amministrattiv u tal-Istat Membru jew l-Istati Membri kkonċernati. Id-deċiżjoni għandha tispeċifika l-ambitu tal-attivitajiet li jridu jitwettqu fl-uffiċċju lokali b'tali mod li jiġu evitati l-kostijiet bla bżonn u d-duplikazzjoni tal-funzjonijiet amministrattivi tal-Aġenzija. Meta jkun possibbli, l-impatt f'termini ta' baġit u allokazzjoni tal-persunal għandu jiġi inkorporat fl-abbozz ta' dokument uniku ta' programmazzjoni msemmi fl-Artikolu 84(6).

Artikolu 80

Kompiti ta' ġestjoni tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà

Minbarra l-kompiti msemmija fl-Artikolu 38, il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu, bħala parti mill-ġestjoni tal-Aġenzija:

| (a) | iħejji u japprova dik il-parti tal-programm ta' ħidma pluriennali fir-rigward tal-attivitajiet operazzjonali taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V u fir-rigward tar-riżorsi finanzjarji u umani meħtieġa biex jitwettqu dawk l-attivitajiet, u jippreżentaha lill-Bord Amministrattiv fiż-żmien propizju sabiex tiġi inkorporata fil-programm ta' ħidma pluriennali; |
| --- | --- |

(a)

iħejji u japprova dik il-parti tal-programm ta' ħidma pluriennali fir-rigward tal-attivitajiet operazzjonali taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V u fir-rigward tar-riżorsi finanzjarji u umani meħtieġa biex jitwettqu dawk l-attivitajiet, u jippreżentaha lill-Bord Amministrattiv fiż-żmien propizju sabiex tiġi inkorporata fil-programm ta' ħidma pluriennali;

| (b) | iħejji u japprova dik il-parti tal-programm ta' ħidma annwali fir-rigward tal-attivitajiet operazzjonali taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V u fir-rigward tar-riżorsi finanzjarji u umani meħtieġa biex jitwettqu dawk l-attivitajiet, u jippreżentaha lill-Bord Amministrattiv fi żmien biżżejjed biex tiġi inkorporata fil-programm ta' ħidma annwali; |
| --- | --- |

(b)

iħejji u japprova dik il-parti tal-programm ta' ħidma annwali fir-rigward tal-attivitajiet operazzjonali taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V u fir-rigward tar-riżorsi finanzjarji u umani meħtieġa biex jitwettqu dawk l-attivitajiet, u jippreżentaha lill-Bord Amministrattiv fi żmien biżżejjed biex tiġi inkorporata fil-programm ta' ħidma annwali;

| (c) | iħejji u japprova dik il-parti tar-rapport annwali li tikkonċerna l-attivitajiet u l-prospetti tal-Aġenzija taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V u r-riżorsi finanzjarji u umani meħtieġa biex jitwettqu dawk l-attivitajiet u l-prospetti, u jippreżentaha lill-Bord Amministrattiv fi biżżejjed biex tiġi inkorporata fir-rapport annwali. |
| --- | --- |

(c)

iħejji u japprova dik il-parti tar-rapport annwali li tikkonċerna l-attivitajiet u l-prospetti tal-Aġenzija taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V u r-riżorsi finanzjarji u umani meħtieġa biex jitwettqu dawk l-attivitajiet u l-prospetti, u jippreżentaha lill-Bord Amministrattiv fi biżżejjed biex tiġi inkorporata fir-rapport annwali.

Artikolu 81

President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà

1.   Il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jeleġġi President u Viċi President minn fost il-membri tiegħu b'maġġoranza ta' żewġ terzi tal-membri kollha li jkollhom id-dritt tal-vot. Fejn ma tinkisibx maġġoranza ta' żewġ terzi wara żewġ laqgħat tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, għandha tkun meħtieġa maġġoranza sempliċi.

2.   Il-Viċi President għandu awtomatikament jissostitwixxi lill-President jekk il-President ma jkunx jista' jwettaq dmirijietu.

3.   Il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jkollu s-setgħa li jneħħi mill-kariga lill-President, lill-Viċi President, jew lit-tnejn li huma. Għandu jadotta d-deċiżjoni tat-tneħħija mill-kariga b'maġġoranza ta' żewġ terzi.

4.   Il-mandat tal-President u tal-Viċi President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jkun ta' sentejn u jista' jiġġedded darba. Kull mandat għandu jintemm meta dik il-persuna ma tibqax membru tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà.

Artikolu 82

Aspetti organizzattivi tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà

1.   Il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jkollu aċċess għar-riżorsi umani u materjali kollha meħtieġa biex iwettaq il-kompiti tiegħu b'mod indipendenti. Għandu jkollu aċċess għal kwalunkwe informazzjoni utli għat-twettiq tal-kompiti tiegħu u li tkun fil-pussess tal-korpi l-oħra tal-Aġenzija, mingħajr preġudizzju għall-prinċipji tal-awtonomija u tal-indipendenza msemmija fil-punt (i) tal-Artikolu 37(.

2.   Il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà u l-persunal tal-Aġenzija taħt is-superviżjoni tiegħu għandhom iwettqu ħidmiethom b'tali mod li jiżgura l-awtonomija u l-indipendenza fir-rigward tal-attivitajiet l-oħra tal-Aġenzija, b'mod partikolari l-attivitajiet operazzjonali assoċjati mal-esplojtazzjoni tas-sistemi, b'konformità mal-għanijiet tad-diversi komponenti tal-Programm. Membru tal-persunal tal-Aġenzija taħt is-superviżjoni tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà ma għandux jiġi assenjat fl-istess ħin biex iwettaq kompiti oħra fl-Aġenzija.

Għal dak l-għan, għandha tiġi stabbilita segregazzjoni organizzattiva effettiva fl-Aġenzija bejn il-persunal involut fl-attivitajiet taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V u l-persunal l-ieħor tal-Aġenzija. Il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jinforma minnufih lid-Direttur Eżekuttiv, lill-Bord Amministrattiv u lill-Kummissjoni bi kwalunkwe ċirkostanza li tista' xxekkel l-awtonomija jew l-indipendenza tiegħu. Fil-każ li ma jinstab ebda rimedju fl-Aġenzija, il-Kummissjoni għandha teżamina s-sitwazzjoni, b'konsultazzjoni mal-partijiet rilevanti. Abbażi tal-eżitu ta' dak l-eżami, il-Kummissjoni għandha tieħu miżuri xierqa ta' mitigazzjoni li jridu jiġu implimentati mill-Aġenzija, u għandha tinforma lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill b'dan.

3.   Il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jistabbilixxi korpi subordinati speċjali, li jaġixxu fuq l-istruzzjonijiet tiegħu, sabiex jindirizzaw kwistjonijiet speċifiċi. B'mod partikolari, filwaqt li jiżgura l-kontinwità meħtieġa tal-ħidma, għandu jistabbilixxi panel biex iwettaq analiżi u testijiet tas-sigurtà u jipproduċi r-rapporti rilevanti dwar ir-riskji sabiex jgħinuh fit-tħejjija tad-deċiżjonijiet tiegħu. Il-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà jista' jistabbilixxi u jxolji gruppi ta' esperti sabiex jagħtu kontribut għall-ħidma tal-panel.

Artikolu 83

Kompiti tal-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà

1.   Il-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandu jiżgura li l-Bord iwettaq l-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà b'mod totalment indipendenti u għandu jwettaq il-kompiti li ġejjin:

| (a) | jiġġestixxi l-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà taħt is-superviżjoni tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà; |
| --- | --- |

(a)

jiġġestixxi l-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà taħt is-superviżjoni tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà;

| (b) | jimplimenta l-parti tal-programmi ta' ħidma annwali u pluriennali tal-Aġenzija taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V taħt is-superviżjoni tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà; |
| --- | --- |

(b)

jimplimenta l-parti tal-programmi ta' ħidma annwali u pluriennali tal-Aġenzija taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V taħt is-superviżjoni tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà;

| (c) | jikkoopera mad-Direttur Eżekuttiv sabiex jgħinu jħejji l-abbozz tal-pjan ta' stabbiliment imsemmi fl-Artikolu 84(4) u l-istrutturi organizzattivi tal-Aġenzija; |
| --- | --- |

(c)

jikkoopera mad-Direttur Eżekuttiv sabiex jgħinu jħejji l-abbozz tal-pjan ta' stabbiliment imsemmi fl-Artikolu 84(4) u l-istrutturi organizzattivi tal-Aġenzija;

| (d) | iħejji t-taqsima tar-rapport ta' progress fir-rigward tal-attivitajiet operazzjonali taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V, u jressaqha lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà u lid-Direttur Eżekuttiv fi żmien biżżejjed biex tkun tista' tiġi inkorporata fir-rapport ta' progress; |
| --- | --- |

(d)

iħejji t-taqsima tar-rapport ta' progress fir-rigward tal-attivitajiet operazzjonali taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V, u jressaqha lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà u lid-Direttur Eżekuttiv fi żmien biżżejjed biex tkun tista' tiġi inkorporata fir-rapport ta' progress;

| (e) | iħejji t-taqsima tar-rapport annwali u tal-pjan ta' azzjoni, dwar l-attivitajiet operazzjonali taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V, u jippreżentaha lid-Direttur Eżekuttiv fiż-żmien propizju; |
| --- | --- |

(e)

iħejji t-taqsima tar-rapport annwali u tal-pjan ta' azzjoni, dwar l-attivitajiet operazzjonali taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V, u jippreżentaha lid-Direttur Eżekuttiv fiż-żmien propizju;

| (f) | jirrappreżenta lill-Aġenzija għall-attivitajiet u għad-deċiżjonijiet koperti bil-Kapitolu II tat-Titolu V; |
| --- | --- |

(f)

jirrappreżenta lill-Aġenzija għall-attivitajiet u għad-deċiżjonijiet koperti bil-Kapitolu II tat-Titolu V;

| (g) | fir-rigward tal-persunal tal-Aġenzija involut fl-attivitajiet taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V, jeżerċita is-setgħat imsemmija fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 77(3), li jkunu ddelegati lilu skont ir-raba' subparagrafu tal-Artikolu 77(3). |
| --- | --- |

(g)

fir-rigward tal-persunal tal-Aġenzija involut fl-attivitajiet taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V, jeżerċita is-setgħat imsemmija fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 77(3), li jkunu ddelegati lilu skont ir-raba' subparagrafu tal-Artikolu 77(3).

2.   Għall-attivitajiet taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jistgħu jistiednu lill-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għal skambju ta' fehmiet ma' dawk l-istituzzjonijiet dwar il-ħidma u l-prospetti tal-Aġenzija, inkluż fir-rigward tal-programmi ta' ħidma annwali u pluriennali.

KAPITOLU III

Dispożizzjonijiet finanzjarji marbuta mal-Aġenzija

Artikolu 84

Baġit tal-Aġenzija

1.   Mingħajr preġudizzju għal riżorsi u għal pagamenti dovuti oħra, id-dħul tal-Aġenzija għandu jinkludi kontribuzzjoni mill-Unjoni mdaħħla fil-baġit tal-Unjoni sabiex jiġi żgurat bilanċ bejn id-dħul u n-nefqa. L-Aġenzija tista' tirċievi għotjiet ad hoc mill-baġit tal-Unjoni.

2.   In-nefqa tal-Aġenzija għandha tkopri n-nefqa għall-persunal, l-amministrazzjoni u l-infrastruttura, il-kostijiet operazzjonali u n-nefqa assoċjata mal-funzjonament tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, inkluż il-korpi msemmija fl-Artikolu 38(3) u fl-Artikolu 82(3), u l-kuntratti u l-ftehimiet konklużi mill-Aġenzija sabiex twettaq il-kompiti fdati lilha.

3.   Id-dħul u n-nefqa għandhom ikunu bbilanċjati.

4.   Id-Direttur Eżekuttiv, b'kollaborazzjoni mill-qrib mal-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għall-attivitajiet taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V, għandu jfassal abbozz tad-dikjarazzjoni tal-estimi tad-dħul u tan-nefqa għall-Aġenzija għas-sena finanzjarja li jmiss, filwaqt li jagħmel distinzjoni ċara bejn dawk l-elementi tal-abbozz tad-dikjarazzjoni tal-estimi, marbuta mal-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà, u dawk marbuta mal-attivitajiet l-oħra tal-Aġenzija. Il-President tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà jista' jikteb dikjarazzjoni dwar dak l-abbozz, u d-Direttur Eżekuttiv għandu jibgħat kemm l-abbozz tad-dikjarazzjoni tal-estimi kif ukoll id-dikjarazzjoni lill-Bord Amministrattiv u lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, flimkien ma' abbozz tal-pjan ta' stabbiliment.

5.   Kull sena, abbażi tal-abbozz tad-dikjarazzjoni tal-estimi tad-dħul u tan-nefqa u b'kooperazzjoni mill-qrib mal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għall-attivitajiet taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V, il-Bord Amministrattiv għandu jfassal id-dikjarazzjoni tal-estimi tad-dħul u tan-nefqa għall-Aġenzija għas-sena finanzjarja li jmiss.

6.   Sal-31 ta' Jannar ta’ kull sena, il-Bord Amministrattiv għandu jibgħat abbozz ta' dokument uniku ta' programmazzjoni li jinkludi, fost affarijiet oħra, dikjarazzjoni tal-estimi, abbozz ta' pjan ta' stabbiliment u programm ta' ħidma annwali proviżorju lill-Kummissjoni u lill-pajjiżi terzi jew lill-organizzazzjonijiet internazzjonali li l-Aġenzija tkun daħlet f'arranġamenti magħhom skont l-Artikolu 98.

7.   Il-Kummissjoni għandha tibgħat id-dikjarazzjoni tal-estimi tad-dħul u tan-nefqa lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill ("l-awtorità baġitarja") flimkien mal-abbozz tal-baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea.

8.   Abbażi tad-dikjarazzjoni tal-estimi, il-Kummissjoni għandha ddaħħal fl-abbozz tal-baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea l-estimi li tqis li jkunu meħtieġa għall-pjan ta' stabbiliment u l-ammont tas-sussidju li jrid jitħallas mill-baġit ġenerali. Il-Kummissjoni għandha tippreżenta l-abbozz tal-baġit ġenerali lill-awtorità baġitarja skont l-Artikolu 314 TFUE.

9.   L-awtorità baġitarja għandha tawtorizza l-approprjazzjonijiet għall-kontribuzzjoni lill-Aġenzija u għandha tadotta l-pjan ta' stabbiliment għall-Aġenzija.

10.   Il-baġit għandu jiġi adottat mill-Bord Amministrattiv. Għandu jsir finali wara l-adozzjoni finali tal-baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea. Fejn ikun meħtieġ, il-baġit għandu jiġi aġġustat skont dan.

11.   Il-Bord Amministrattiv għandu, mill-iktar fis possibbli, jinnotifika lill-awtorità baġitarja bl-intenzjoni tiegħu li jimplimenta kwalunkwe proġett li jkun ser ikollu implikazzjonijiet finanzjarji sinifikanti għall-finanzjament tal-baġit, b'mod partikolari kwalunkwe proġett marbut ma' proprjetà bħall-kiri jew ix-xiri ta' bini. Il-Bord Amministrattiv għandu jinforma lill-Kummissjoni b'dan.

12.   Fejn fergħa tal-awtorità baġitarja tkun innotifikat l-intenzjoni tagħha li toħroġ opinjoni, din għandha tibgħat l-opinjoni tagħha lill-Bord Amministrattiv fi żmien perjodu ta' sitt ġimgħat mid-data tan-notifika tal-proġett.

Artikolu 85

Implimentazzjoni tal-baġit tal-Aġenzija

1.   Id-Direttur Eżekuttiv għandu jimplementa l-baġit tal-Aġenzija.

2.   Kull sena, id-Direttur Eżekuttiv għandu jikkomunika lill-awtorità baġitarja l-informazzjoni kollha meħtieġa għall-eżerċizzju tad-dmirijiet tagħhom ta' evalwazzjoni.

Artikolu 86

Preżentazzjoni tal-kontijiet tal-Aġenzija u kwittanza

Il-preżentazzjoni tal-kontijiet proviżorji u finali tal-Aġenzija u l-kwittanza għandhom isegwu r-regoli u l-iskeda tar-Regolament Finanzjarju u tar-regolament finanzjarju qafas għall-korpi msemmija fl-Artikolu 70 tar-Regolament Finanzjarju.

Artikolu 87

Dispożizzjonijiet finanzjarji marbuta mal-Aġenzija

Ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-Aġenzija għandhom jiġu adottati mill-Bord Amministrattiv wara li jikkonsulta lill-Kummissjoni. Dawk ir-regoli ma għandhomx jitbiegħdu mir-regolament finanzjarju qafas għall-korpi msemmija fl-Artikolu 70 tar-Regolament Finanzjarju, sakemm tali tbegħid ma jkunx meħtieġ speċifikament għall-operat tal-Aġenzija u l-Kummissjoni tkun tat il-kunsens tagħha minn qabel.

KAPITOLU IV

Riżorsi umani tal-Aġenzija

Artikolu 88

Persunal tal-Aġenzija

1.   Ir-Regolamenti tal-Persunal, il-Kondizzjonijiet tal-Impjieg u r-regoli adottati b'mod konġunt mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni għall-iskopijiet tal-applikazzjoni ta' dawk ir-Regolamenti tal-Persunal u l-Kondizzjonijiet tal-Impjieg għandhom japplikaw għall-persunal impjegat mill-Aġenzija.

2.   Il-persunal tal-Aġenzija għandu jikkonsisti minn aġenti impjegati mill-Aġenzija kif meħtieġ biex twettaq il-kompiti tagħha. Dawn għandu jkollhom approvazzjoni tas-sigurtà xierqa għall-klassifikazzjoni tal-informazzjoni li jittrattaw.

3.   Ir-regoli interni tal-Aġenzija, bħal ma huma r-regoli ta' proċedura tal-Bord Amministrattiv, ir-regoli ta' proċedura tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-Aġenzija, ir-regoli għall-implimentazzjoni tar-Regolamenti tal-Persunal u r-regoli għall-aċċess għad-dokumenti, għandhom jiżguraw l-awtonomija u l-indipendenza tal-persunal li jwettaq l-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà fil-konfront tal-persunal li jwettaq l-attivitajiet l-oħra tal-Aġenzija, skont il-punt(i) tal-Artikolu 37.

Artikolu 89

Ħatra u mandat tad-Direttur Eżekuttiv

1.   Id-Direttur Eżekuttiv għandu jiġi rreklutat bħala aġent temporanju tal-Aġenzija skont il-punt (a) tal-Artikolu 2 tal-Kondizzjonijiet tal-Impjieg .

Id-Direttur Eżekuttiv għandu jinħatar mill-Bord Amministrattiv abbażi tal-mertu u tal-ħiliet amministrattivi u maniġerjali ddokumentati, kif ukoll abbażi tal-kompetenza u tal-esperjenza rilevanti, minn lista ta' mill-inqas tliet kandidati proposti mill-Kummissjoni, wara kompetizzjoni miftuħa u trasparenti, wara l-pubblikazzjoni ta' sejħa għal espressjonijiet ta' interess f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew xi mkien ieħor.

Il-kandidat li jintgħażel mill-Bord Amministrattiv għall-kariga ta' Direttur Eżekuttiv jista' jiġi mistieden mill-iktar fis biex jagħmel dikjarazzjoni quddiem il-Parlament Ewropew u biex iwieġeb mistoqsijiet mill-membri tiegħu.

Il-President tal-Bord Amministrattiv għandu jirrappreżenta lill-Aġenzija għall-iskop tal-konklużjoni tal-kuntratti tad-Direttur Eżekuttiv.

Il-Bord Amministrattiv għandu jieħu d-deċiżjoni tiegħu għall-ħatra tad-Direttur Eżekuttiv b'maġġoranza ta' żewġ terzi tal-membri tiegħu.

2.   Il-mandat tad-Direttur Eżekuttiv għandu jkun ta' ħames snin. Fi tmiem dak il-mandat, il-Kummissjoni għandha twettaq valutazzjoni tal-prestazzjoni tad-Direttur Eżekuttiv, filwaqt li tqis il-kompiti u l-isfidi li tkun ser tiffaċċa l-Aġenzija fil-ġejjieni.

Abbażi ta' proposta mill-Kummissjoni li tqis il-valutazzjoni msemmija fl-ewwel subparagrafu, il-Bord Amministrattiv jista' jestendi l-mandat tad-Direttur Eżekuttiv darba għal perjodu ta' żmien sa ħames snin.

Kwalunkwe deċiżjoni ta' estensjoni tal-mandat tad-Direttur Eżekuttiv għandha tiġi adottata b'maġġoranza ta' żewġ terzi tal-membri tal-Bord Amministrattiv.

Wara li jkun ġie estiż il-mandat ta' Direttur Eżekuttiv, dan ma jkunx jista' jipparteċipa fi proċedura tal-għażla għall-istess kariga.

Il-Bord Amministrattiv għandu jinforma lill-Parlament Ewropew bl-intenzjoni tiegħu li jestendi l-mandat tad-Direttur Eżekuttiv. Qabel l-estensjoni, id-Direttur Eżekuttiv jista' jiġi mistieden biex jagħmel dikjarazzjoni quddiem il-kumitati rilevanti tal-Parlament Ewropew u biex iwieġeb il-mistoqsijiet tal-membri tagħhom.

3.   Il-Bord Amministrattiv jista' jneħħi lid-Direttur Eżekuttiv mill-kariga tiegħu, abbażi ta' proposta mill-Kummissjoni jew abbażi ta' terz tal-membri tiegħu, permezz ta' deċiżjoni adottata minn maġġoranza ta' żewġ terzi tal-membri tiegħu.

4.   Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jistgħu jistiednu lid-Direttur Eżekuttiv għal skambju ta' fehmiet quddiem dawk l-istituzzjonijiet dwar il-ħidma u l-prospetti tal-Aġenzija, inkluż fir-rigward tal-programmi ta' ħidma annwali u pluriennali. Dak l-iskambju ta' fehmiet ma għandux ikun fuq kwistjonijiet marbuta mal-attivitajiet ta' akkreditazzjoni tas-sigurtà taħt il-Kapitolu II tat-Titolu V.

Artikolu 90

Sekondar ta' esperti nazzjonali lill-Aġenzija

L-Aġenzija tista' timpjega esperti nazzjonali mill-Istati Membri, kif ukoll, skont l-Artikolu 98(2), esperti nazzjonali minn pajjiżi terzi u minn organizzazzjonijiet internazzjonali li jipparteċipaw fil-ħidma tal-Aġenzija. Dawn l-esperti għandu jkollhom approvazzjoni tas-sigurtà xierqa għall-klassifikazzjoni tal-informazzjoni li jkunu qed jittrattaw, skont l-Artikolu 43(2). Ir-Regolamenti tal-Persunal u l-Kondizzjonijiet tal-Impjieg ma għandhomx japplikaw għal dan il-persunal.

KAPITOLU V

Dispożizzjonijiet oħra

Artikolu 91

Privileġġi u immunitajiet

Il-Protokoll Nru 7 dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea anness mat-TUE u mat-TFUE għandu japplika għall-Aġenzija u għall-persunal tagħha.

Artikolu 92

Ftehim dwar il-kwartieri ġenerali u ftehimiet ta' akkoljenza dwar l-uffiċċji lokali

1.   L-arranġamenti meħtieġa fir-rigward tal-akkomodazzjoni li trid tiġi pprovduta għall-Aġenzija fl-Istat Membru ospitanti fejn tkun tinsab is-sede tal-Aġenzija u l-faċilitajiet li dak l-Istat Membru jrid jara li jkunu disponibbli flimkien mar-regoli speċifiċi applikabbli fl-Istat Membru ospitanti għad-Direttur Eżekuttiv, għall-membri tal-Bord Amministrattiv, għall-persunal tal-Aġenzija u għall-membri tal-familji tagħhom għandhom jiġu stabbiliti fi ftehim dwar il-kwartieri ġenerali bejn l-Aġenzija u l-Istat Membru kkonċernat fejn tkun tinsab is-sede. Il-ftehim dwar il-kwartieri ġenerali għandu jiġi konkluż wara li tinkiseb l-approvazzjoni tal-Bord Amministrattiv.

2.   Fejn ikun meħtieġ għall-operat ta’ uffiċċju lokali tal-Aġenzija, stabbilit fżkonformità mal-Artikolu 79(2), għandu jiġi konkluż ftehim tal-akkoljenza bejn l-Aġenzija u l-Istat Membru kkonċernat fejn jinsab l-uffiċċju lokali wara li tinkiseb l-approvazzjoni tal-Bord Amministrattiv.

3.   L-Istati Membri ospitanti tal-Aġenzija għandhom jipprovdu l-aqwa kondizzjonijiet possibbli biex jiġi żgurat il-funzjonament effiċjenti u bla intoppi tal-Aġenzija, inkluż skejjel b'orjentazzjoni Ewropea multilingwi u konnessjonijiet tat-trasport adattati.

Artikolu 93

Arranġamenti lingwistiċi għall-Aġenzija

1.   Ir-Regolament tal-Kunsill Nru 1 (48) għandu japplika għall-Aġenzija.

2.   Is-servizzi tat-traduzzjoni meħtieġa għall-funzjonament tal-Aġenzija għandhom jiġu pprovduti miċ-Ċentru tat-Traduzzjoni għall-Korpi tal-Unjoni Ewropea.

Artikolu 94

Politika dwar l-aċċess għad-dokumenti li jkollha l-Aġenzija

1.   Ir-Regolament (KE) Nru 1049/2001 għandu japplika għad-dokumenti li jkollha l-Aġenzija.

2.   Il-Bord Amministrattiv għandu jadotta arranġamenti għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001.

3.   Id-deċiżjonijiet li jittieħdu mill-Aġenzija skont l-Artikolu 8 tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001 jistgħu jkunu s-suġġett ta' lment lill-Ombudsman jew ta' azzjoni quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, skont l-Artikoli 228 u 263 TFUE rispettivament.

Artikolu 95

Prevenzjoni tal-frodi mill-Aġenzija

1.   Sabiex tiġi ffaċilitata l-ġlieda kontra l-frodi, il-korruzzjoni u attivitajiet illegali oħra skont ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013, fi żmien sitt xhur mill-jum li ssir operattiva l-Aġenzija għandha taderixxi mal-Ftehim Interistituzzjonali tal-25 ta' Mejju 1999 dwar l-investigazzjonijiet interni mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) (49) u tadotta dispożizzjonijiet xierqa applikabbli għall-impjegati kollha tal-Aġenzija billi tuża l-mudell tad-deċiżjoni stabbilit fl-Anness ta' dak il-Ftehim.

2.   Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri għandu jkollha s-setgħa tal-awditjar, abbażi ta' dokumenti u fuq il-post, fir-rigward tal-benefiċjarji tal-għotjiet, il-kuntratturi u s-sottokuntratturi kollha li jkunu rċevew fondi mill-Unjoni mingħand l-Aġenzija.

3.   L-OLAF jista' jwettaq investigazzjonijiet, inkluż kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post, bil-ħsieb li jistabbilixxi jekk kienx hemm frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni b'rabta ma' għotja jew ma' kuntratt iffinanzjati mill-Aġenzija, b'konformità mad-dispożizzjonijiet u mal-proċeduri stabbiliti fir-Regolament (Euratom, KE) Nru 2185/96 u fir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013.

4.   Il-ftehimiet ta' kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi u ma' organizzazzjonijiet internazzjonali, il-kuntratti, il-ftehimiet dwar għotjiet u d-deċiżjonijiet dwar għotjiet tal-Aġenzija għandhom jinkludu dispożizzjonijiet li jagħtu espliċitament is-setgħa lill-Qorti Ewropea tal-Awdituri u lill-OLAF biex iwettqu dak l-awditjar u dawk l-investigazzjonijiet, skont il-kompetenzi rispettivi tagħhom. Dan ma għandux jaffettwa il-paragrafi 1, 2 u 3.

Artikolu 96

Protezzjoni ta' IKUE jew ta' informazzjoni sensittiva mhux klassifikata mill-Aġenzija

Soġġett għall-konsultazzjoni minn qabel tal-Kummissjoni, l-Aġenzija għandha tadotta r-regoli tas-sigurtà tagħha stess li jkunu ekwivalenti għar-regoli tas-sigurtà tal-Kummissjoni għall-protezzjoni tal-IKUE u tal-informazzjoni sensittiva mhux klassifikata, inkluż ir-regoli dwar l-iskambju, l-ipproċessar u l-ħżin ta' tali informazzjoni, skont id-Deċiżjonijiet (UE, Euratom) 2015/443 u (UE, Euratom) 2015/444

Artikolu 97

Responsabbiltà tal-Aġenzija

1.   Ir-responsabbiltà kuntrattwali tal-Aġenzija għandha tiġi rregolata bil-liġi applikabbli għall-kuntratt inkwistjoni.

2.   Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea għandu jkollha l-ġurisdizzjoni li toħroġ sentenza fir-rigward ta' kwalunkwe klawżola li jkun hemm f'kuntratt konkluż mill-Aġenzija.

3.   Fil-każ ta' responsabbiltà mhux kuntrattwali, l-Aġenzija, b'konformità mal-prinċipji ġenerali komuni għal-liġijiet tal-Istati Membri, għandha tagħmel tajjeb għal kwalunkwe dannu kkawżat mid-dipartimenti tagħha jew mill-aġenti impjegati magħha fit-twettiq ta' dmirijiethom.

4.   Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea għandu jkollha l-ġurisdizzjoni fit-tilwimiet dwar il-kumpens għad-danni msemmija fil-paragrafu 3.

5.   Ir-responsabbiltà personali tal-aġenti fil-konfront tal-Aġenzija li timpjegahom għandha tkun irregolata bid-dispożizzjonijiet stabbiliti fir-Regolamenti tal-Persunal jew fil-Kondizzjonijiet tal-Impjieg applikabbli għalihom.

Artikolu 98

Kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi u ma' organizzazzjonijiet internazzjonali

1.   L-Aġenzija għandha tkun miftuħa għall-parteċipazzjoni ta' pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali li jkunu daħlu fi ftehimiet internazzjonali mal-Unjoni għal dan ir-rigward.

2.   Fil-qafas tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-ftehimiet imsemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu u fl-Artikolu 43, għandhom jiġu żviluppati arranġamenti li jispeċifikaw, b'mod partikolari, in-natura, il-livell u l-mod kif il-pajjiżi terzi u l-organizzazzjonijiet internazzjonali kkonċernati jridu jipparteċipaw fil-ħidma tal-Aġenzija, inkluż id-dispożizzjonijiet marbuta mal-parteċipazzjoni fl-inizjattivi mwettqa mill-Aġenzija, il-kontribuzzjonijiet finanzjarji u l-persunal. Fir-rigward tal-kwistjonijiet tal-persunal, dawk l-arranġamenti għandhom, fi kwalunkwe każ, ikunu konformi mar-Regolamenti tal-Persunal. Meta jkun rilevanti, dawn għandhom jinkludu wkoll dispożizzjonijiet dwar l-iskambju u l-protezzjoni ta' informazzjoni klassifikata ma' pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali. Dawk id-dispożizzjonijiet għandhom ikunu soġġetti għall-approvazzjoni minn qabel tal-Kummissjoni.

3.   Il-Bord Amministrattiv għandu jadotta strateġija dwar ir-relazzjonijiet ma' pajjiżi terzi u ma' organizzazzjonijiet internazzjonali, fil-qafas tal-ftehimiet internazzjonali msemmija fil-paragrafu 1, fir-rigward ta' kwistjonijiet li għalihom tkun kompetenti l-Aġenzija.

4.   Il-Kummissjoni għandha tiżgura li, fir-relazzjonijiet tagħha ma' pajjiżi terzi u ma' organizzazzjonijiet internazzjonali, l-Aġenzija taġixxi skont il-mandat tagħha u l-qafas istituzzjonali eżistenti billi tikkonkludi arranġament xieraq ta' ħidma mad-Direttur Eżekuttiv.

Artikolu 99

Kunflitti ta' interess

1.   Il-Membri tal-Bord Amministrattiv u tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, id-Direttur Eżekuttiv, l-esperti nazzjonali ssekondati u l-osservaturi għandhom jagħmlu dikjarazzjoni tal-impenji u dikjarazzjoni tal-interessi fejn jindikaw l-assenza jew l-eżistenza ta' kwalunkwe interess dirett jew indirett li jista' jitqies li jippreġudika l-indipendenza tagħhom. Dawk id-dikjarazzjonijiet għandhom

| (a) | ikunu preċiżi u kompluti, |
| --- | --- |

(a)

ikunu preċiżi u kompluti,

| (b) | isiru bil-miktub mad-dħul fis-servizz tal-persuni kkonċernati u |
| --- | --- |

(b)

isiru bil-miktub mad-dħul fis-servizz tal-persuni kkonċernati u

| (c) | jiġġeddu kull sena; u |
| --- | --- |

(c)

jiġġeddu kull sena; u

| (d) | jiġu aġġornati kull meta jkun meħtieġ, b'mod partikolari fil-każ ta' tibdil rilevanti fiċ-ċirkostanzi personali tal-persuni kkonċernati. |
| --- | --- |

(d)

jiġu aġġornati kull meta jkun meħtieġ, b'mod partikolari fil-każ ta' tibdil rilevanti fiċ-ċirkostanzi personali tal-persuni kkonċernati.

2.   Qabel kwalunkwe laqgħa li jridu jattendu, il-membri tal-Bord Amministrattiv u tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà, id-Direttur Eżekuttiv, l-esperti nazzjonali ssekondati, l-osservaturi u l-esperti esterni li jipparteċipaw fi gruppi ta' ħidma ad hoc għandhom jiddikjaraw b'mod preċiż u komplut l-assenza jew l-eżistenza ta' kwalunkwe interess li jista' jitqies li jippreġudika l-indipendenza tagħhom fir-rigward ta' kwalunkwe punt fuq l-aġenda u, jekk tali interess jeżisti, għandu jastjeni milli jipparteċipa fid-diskussjoni u milli jivvota dwar tali punti.

3.   Il-Bord Amministrattiv u l-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà għandhom jistabbilixxu, fir-regoli ta' proċedura tagħhom, l-arranġamenti prattiċi għar-regoli dwar id-dikjarazzjoni tal-interessi msemmija fil-paragrafi 1 u 2 u għall-prevenzjoni u għall-ġestjoni tal-kunflitti ta' interess.

TITOLU X

PROGRAMMAZZJONI, MONITORAĠĠ, EVALWAZZJONI U KONTROLL

Artikolu 100

Programm ta' ħidma

Il-Programm għandu jiġi implimentat permezz tal-programmi ta' ħidma msemmija fl-Artikolu 110 tar-Regolament Finanzjarju, li għandhom ikunu programmi ta' ħidma speċifiċi u totalment separati għal kull wieħed mill-komponenti tal-Programm. Il-programmi ta' ħidma għandhom jistabbilixxu l-azzjonijiet u l-baġit assoċjat meħtieġa biex jintlaħqu l-objettivi tal-Programm u, fejn ikun applikabbli, l-ammont globali riżervat għal operazzjonijiet ta' taħlit.

Il-Kummissjoni għandha tadotta programmi ta’ ħidma permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 107(3).

Artikolu 101

Monitoraġġ u rapportar

1.   L-indikaturi għar-rapportar dwar il-progress tal-Programm biex jintlaħqu l-għanijiet ġenerali u speċifiċi stipulati fl-Artikolu 4 huma stabbiliti fl-Anness.

2.   Sabiex tiżgura l-valutazzjoni effettiva tal-progress tal-Programm lejn il-kisba tal-objettivi tiegħu, il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tadotta atti delegati skont l-Artikolu 105, biex temenda l-Anness fir-rigward tal-indikaturi fejn jitqies li dan ikun meħtieġ kif ukoll biex tissupplimenta dan ir-Regolament b'dispożizzjonijiet dwar l-istabbiliment ta’ qafas ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni.

3.   Fejn meħtieġ minħabba raġunijiet imperattivi ta’ urġenza, il-proċedura prevista fl-Artikolu 106 għandha tapplika għal atti delegati adottati skont dan l-Artikolu.

4.   Is-sistema ta' rapportar dwar il-prestazzjoni għandha tiżgura li d-data għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni u r-riżultati tal-Programm jinġabru b'mod effiċjenti, effettiv u rapidu.

Għal dak l-għan, għandhom jiġu imposti rekwiżiti proporzjonati ta' rapportar fuq ir-riċevituri tal-fondi mill-UE u, fejn ikun xieraq, fuq l-Istati Membri.

5.   Għall-iskopijiet tal-paragrafu 1, ir-riċevituri tal-fondi mill-Unjoni għandhom jipprovdu l-informazzjoni xierqa. Id-data meħtieġa għall-verifika tal-prestazzjoni għandha tinġabar b'mod effiċjenti, effettiv u rapidu.

Artikolu 102

Evalwazzjoni

1.   Il-Kummissjoni għandha twettaq evalwazzjonijiet f'waqthom tal-Programm sabiex jagħtu kontribut fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet.

2.   Sat-30 ta' Ġunju 2024, u kull erba' snin minn hemm 'il quddiem, il-Kummissjoni għandha tevalwa l-implimentazzjoni tal-Programm. L-evalwazzjoni għandha tkopri l-komponenti u l-azzjonijiet kollha tal-Programm. Għandha tivvaluta

| (a) | il-prestazzjoni tas-servizzi pprovduti taħt il-Programm, |
| --- | --- |

(a)

il-prestazzjoni tas-servizzi pprovduti taħt il-Programm,

| (b) | l-evoluzzjoni tal-ħtiġijiet tal-utenti tal-Programm; u |
| --- | --- |

(b)

l-evoluzzjoni tal-ħtiġijiet tal-utenti tal-Programm; u

| (c) | meta tevalwa l-implimentazzjoni ta' Galileo, Copernicus u EGNOS, l-evoluzzjoni tal-kapaċitajiet disponibbli għall-kondiviżjoni u l-akkomunament, jew, meta meta tevalwa l-implimentazzjoni ta' Galileo, Copernicus u EGNOS, l-evalwazzjoni tas-servizzi offruti mill-kompetituri. |
| --- | --- |

(c)

meta tevalwa l-implimentazzjoni ta' Galileo, Copernicus u EGNOS, l-evoluzzjoni tal-kapaċitajiet disponibbli għall-kondiviżjoni u l-akkomunament, jew, meta meta tevalwa l-implimentazzjoni ta' Galileo, Copernicus u EGNOS, l-evalwazzjoni tas-servizzi offruti mill-kompetituri.

Għal kull wieħed mill-komponenti tal-Programm, l-evalwazzjoni għandha, abbażi ta' analiżi tal-kostijiet u tal-benefiċċji, tivvaluta wkoll l-impatt tal-evoluzzjonijiet imsemmija fil-punt (c) tal-ewwel subparagrafu, inkluż il-ħtieġa li tinbidel il-politika tal-ipprezzar jew il-ħtieġa ta' aktar infrastruttura spazjali jew ta' fuq l-art.

Jekk ikun meħtieġ, l-evalwazzjoni għandha tkun akkumpanjata bi proposta xierqa.

3.   Il-Kummissjoni għandha tikkomunika l-konklużjonijiet tal-evalwazzjonijiet akkumpanjati mill-osservazzjonijiet tagħha, lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni.

4.   L-entitajiet involuti fl-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament għandhom jipprovdu d-data u l-informazzjoni meħtieġa lill-Kummissjoni għall-evalwazzjoni msemmija fil-paragrafu 1.

5.   Sat-30 ta' Ġunju 2024, u kull erba' snin minn hemm 'il quddiem, il-Kummissjoni għandha tivvaluta l-prestazzjoni tal-Aġenzija, b'rabta mal-għanijiet, mal-mandat u mal-kompiti tagħha, skont il-linji gwida tal-Kummissjoni. L-evalwazzjoni għandha tkun ibbażata fuq analiżi tal-ispejjeż u l-benefiċċji. B'mod partikolari, l-evalwazzjoni għandha tindirizza l-ħtieġa possibbli li jiġi modifikat il-mandat tal-Aġenzija, u l-implikazzjonijiet finanzjarji ta' kwalunkwe tali modifika. Għandha wkoll tindirizza l-politika tal-Aġenzija dwar il-kunflitti ta' interess u l-indipendenza u l-awtonomija tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà. Il-Kummissjoni tista' tevalwa wkoll il-prestazzjoni tal-Aġenzija biex tivvaluta l-possibbiltà li tinkarigaha b'kompiti addizzjonali, skont l-Artikolu 29(3). Jekk ikun meħtieġ, l-evalwazzjoni għandha tkun akkumpanjata bi proposta xierqa.

Fejn il-Kummissjoni tikkunsidra li ma jkunx għad hemm raġunijiet biex l-Aġenzija tkompli twettaq l-attivitajiet tagħha, minħabba l-għanijiet, il-mandat u l-kompiti tagħha, tista' tipproponi li temenda dan ir-Regolament kif ikun xieraq.

Il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport dwar l-evalwazzjoni tal-Aġenzija kif ukoll il-konklużjonijiet tagħha lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Bord Amministrattiv u lill-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà tal-Aġenzija. Is-sejbiet tal-evalwazzjoni għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku.

Artikolu 103

Awditi

L-awditi dwar l-użu tal-kontribuzzjoni tal-Unjoni mwettqa minn persuni jew minn entitajiet, inkluż minn oħrajn mhux imqabbda mill-istituzzjonijiet jew mill-korpi tal-Unjoni, għandhom jiffurmaw il-bażi tal-garanzija globali skont l-Artikolu 127 tar-Regolament Finanzjarju.

Artikolu 104

Protezzjoni tad-data personali u tal-privatezza

1.   Id-data personali kollha li tintuża fil-kuntest tal-kompiti u tal-attivitajiet previsti f'dan ir-Regolament, inkluż mill-Aġenzija, għandha tiġi pproċessata skont id-dritt applikabbli dwar il-protezzjoni tad-data personali, b'mod partikolari r-Regolamenti (UE) 2016/679 (50) u (UE)2018/1725 (51) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

2.   Il-Bord Amministrattiv għandu jistabbilixxi miżuri għall-applikazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 2018/1725 mill-Aġenzija, inkluż dawk li jikkonċernaw il-ħatra ta' Uffiċjal tal-Protezzjoni tad-Data tal-Aġenzija. Dawk il-miżuri għandhom jiġu stabbiliti wara li jiġi kkonsultat il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data.

TITOLU XI

DELEGA U MIŻURI TA' IMPLIMENTAZZJONI

Artikolu 105

Eżerċizzju tad-delega

1.   Is-setgħa ta' adozzjoni ta' atti delegati hija kkonferita lill-Kummissjoni soġġett għall-kondizzjonijiet stabbiliti f'dan l-Artikolu.

2.   Is-setgħa ta' adozzjoni ta' atti delegati msemmija fl-Artikoli 53 u 101 għandha tiġi kkonferita lill-Kummissjoni sal-31 ta' Diċembru 2028.

3.   Id-delega tas-setgħa msemmija fl-Artikoli 53 u 101 tista' tiġi revokata fi kwalunkwe mument mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Deċiżjoni li tirrevoka għandha ttemm id-delega tas-setgħa speċifikata f'dik id-deċiżjoni. Hija għandha ssir effettiva fil-jum ta' wara l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f'data iktar tard speċifikata fiha. Ma għandhiex taffettwa l-validità ta' kwalunkwe att delegat li jkun diġà fis-seħħ.

4.   Qabel ma tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta lill-esperti maħtura minn kull Stat Membru b'konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet.

5.   Hekk kif tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tinnotifikah simultanjament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

6.   Att delegat adottat skont l-Artikoli 53 u 101 għandu jidħol fis-seħħ biss jekk fi żmien perjodu ta' xahrejn min-notifika ta' dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, la l-Parlament Ewropew u lanqas il-Kunsill ma jkunu oġġezzjonaw jew jekk, qabel ma jiskadi dak il-perjodu, kemm il-Parlament Ewropew u kemm il-Kunsill ikunu infurmaw lill-Kummissjoni li mhux ser joġġezzjonaw. Dak il-perjodu għandu jiġi estiż b'xahrejn fuq l-inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill.

Artikolu 106

Proċedura ta' urġenza

1.   L-atti delegati adottati skont dan l-Artikolu għandhom jidħlu fis-seħħ mingħajr dewmien u għandhom japplikaw sakemm ma tkun ġiet espressa ebda oġġezzjoni skont il-paragrafu 2. In-notifika ta' att delegat lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill għandha tagħti r-raġunijiet li għalihom tkun intużat il-proċedura ta' urġenza.

2.   Il-Parlament Ewropew jew il-Kunsill jistgħu joġġezzjonaw għal att delegat skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 105(6). F'dak il-każ, il-Kummissjoni għandha tħassar l-att immedjatament wara n-notifika tad-deċiżjoni ta' oġġezzjoni mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill.

Artikolu 107

Proċedura ta' kumitat

1.   Il-Kummissjoni għandha tkun assistita mill-kumitat tal-Programm. Dak il-kumitat għandu jkun kumitat skont it-tifsira tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

Il-kumitat tal-Programm għandu jiltaqa' f'konfigurazzjonijiet differenti speċifiċi kif ġej:

| (a) | Galileo u EGNOS; |
| --- | --- |

(a)

Galileo u EGNOS;

| (b) | Copernicus; |
| --- | --- |

(b)

Copernicus;

| (c) | SSA; |
| --- | --- |

(c)

SSA;

| (d) | GOVSATCOM; |
| --- | --- |

(d)

GOVSATCOM;

| (e) | Konfigurazzjoni tas-Sigurtà: l-aspetti kollha tas-sigurtà tal-Programm, mingħajr preġudizzju għar-rwol tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà: rappreżentanti tal-ESA u tal-Aġenzija jistgħu jiġu mistiedna jieħdu sehem bħala osservaturi: L-Is-SEAE għandu jiġi mistieden ukoll biex jassisti; |
| --- | --- |

(e)

Konfigurazzjoni tas-Sigurtà: l-aspetti kollha tas-sigurtà tal-Programm, mingħajr preġudizzju għar-rwol tal-Bord għall-Akkreditazzjoni tas-Sigurtà: rappreżentanti tal-ESA u tal-Aġenzija jistgħu jiġu mistiedna jieħdu sehem bħala osservaturi: L-Is-SEAE għandu jiġi mistieden ukoll biex jassisti;

| (f) | Konfigurazzjoni orizzontali: ħarsa ġenerali strateġika lejn l-implimentazzjoni tal-Programm, koerenza bejn il-komponenti differenti tal-Programm, miżuri trasversali u allokazzjoni mill-ġdid tal-baġit kif imsemmi fl-Artikolu 11. |
| --- | --- |

(f)

Konfigurazzjoni orizzontali: ħarsa ġenerali strateġika lejn l-implimentazzjoni tal-Programm, koerenza bejn il-komponenti differenti tal-Programm, miżuri trasversali u allokazzjoni mill-ġdid tal-baġit kif imsemmi fl-Artikolu 11.

2.   Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

3.   Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

4.   Meta l-kumitat tal-Programm ma jagħti ebda opinjoni dwar l-abbozz tal-att ta' implimentazzjoni msemmi fl-Artikolu 34(2) ta' dan ir-Regolament, il-Kummissjoni ma għandhiex tadotta l-abbozz tal-att ta' implimentazzjoni u għandu japplika t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

5.   B'konformità mal-ftehimiet internazzjonali konklużi mill-Unjoni, ir-rappreżentanti ta' pajjiżi terzi jew organizzazzjonijiet internazzjonali jistgħu jiġu mistiedna bħala osservaturi fil-laqgħat tal-kumitat tal-Programm skont il-kondizzjonijiet stabbiliti fir-regoli ta' proċedura, tiegħu filwaqt li titqies is-sigurtà tal-Unjoni.

6.   Il-kumitat tal-Programm għandu, skont ir-regoli ta' proċedura tiegħu, jistabbilixxi l-"Forum tal-Utenti", bħala grupp ta' ħidma biex jagħti pariri lill-Kumitat tal-Programm dwar l-aspetti tar-rekwiżiti tal-utenti, l-evoluzzjoni tas-servizzi u l-adozzjoni mill-utenti. Il-Forum tal-Utenti għandu jimmira li jiggarantixxi involviment kontinwu u effettiv tal-utenti u għandu jiltaqa' f'konfigurazzjonijiet speċifiċi għal kull wieħed mill-komponenti tal-Programm.

TITOLU XII

DISPOŻIZZJONIJIET TRANŻIZZJONALI U FINALI

Artikolu 108

Informazzjoni, komunikazzjoni u pubbliċità

1.   Ir-riċevituri ta' finanzjament mill-Unjoni għandhom jirrikonoxxu l-oriġini ta' dawk il-fondi u jiżguraw il-viżibbiltà tal-finanzjament mill-Unjoni (b'mod partikolari meta jippromwovu l-azzjonijiet u r-riżultati tagħhom) billi jipprovdu informazzjoni mmirata koerenti, effettiva u proporzjonata lil diversi udjenzi, inkluż lill-media u lill-pubbliku.

2.   Il-Kummissjoni għandha timplimenta azzjonijiet ta' informazzjoni u ta' komunikazzjoni relatati mal-Programm, mal-azzjonijiet li jittieħdu skont il-Programmu mar-riżultati miksuba.

Ir-riżorsi finanzjarji allokati għall-Programm għandhom jikkontribwixxu wkoll għall-komunikazzjoni korporattiva dwar il-prijoritajiet politiċi tal-Unjoni, sakemm dawk il-prijoritajiet ikunu relatati mal-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 4.

3.   L-Aġenzija tista' tinvolvi ruħha f'attivitajiet ta' komunikazzjoni fuq l-inizjattiva tagħha stess fil-qasam ta' kompetenza tagħha. L-allokazzjoni tar-riżorsi għal attivitajiet ta' komunikazzjoni ma għandhomx ikunu ta' detriment għat-twettiq effettiv tal-kompiti msemmija fl-Artikolu 29. Tali attivitajiet ta' komunikazzjoni għandhom isiru skont il-pjanijiet rilevanti ta' komunikazzjoni u ta' disseminazzjoni adottati mill-Bord Amministrattiv.

Artikolu 109

Tħassir

1.   Ir-Regolamenti (UE) Nru 912/2010, (UE) Nru 1285/2013 u (UE) Nru 377/2014 u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE jitħassru b'effett mill-1 ta' Jannar 2021.

2.   Referenzi għall-atti mħassra għandhom jitqiesu bħala referenzi għal dan ir-Regolament.

Artikolu 110

Dispożizzjonijiet tranżizzjonali u kontinwità tas-servizzi wara l-2027

1.   Dan ir-Regolament ma għandux jaffettwa t-tkomplija jew il-modifika tal-azzjonijiet ikkonċernati, sal-għeluq tagħhom, skont ir-Regolamenti (UE) Nru 911/2010, (UE) Nru 1285/2013 u (UE) Nru 377/2014 u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE, li għandhom jibqgħu japplikaw għall-azzjonijiet ikkonċernati sal-għeluq tagħhom. B'mod partikolari, il-Konsorzju stabbilit skont l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni 541/2014/UE għandu jipprovdi s-servizzi tal-SST sa tliet xhur wara l-iffirmar mill-Entitajiet Nazzjonali Kostitwenti tal-ftehim tas-sħubija SST previst fl-Artikolu 58 ta' dan ir-Regolament.

2.   Il-pakkett finanzjarju għall-Programm jista' jkopri wkoll l-ispejjeż tal-assistenza teknika u amministrattiva meħtieġa biex tiġi żgurata t-tranżizzjoni bejn il-Programm u l-miżuri adottati skont ir-Regolamenti (UE) Nru 1285/2013 u (UE) Nru 377/2014 u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE.

3.   Jekk ikun meħtieġ, l-approprjazzjonijiet jistgħu jiddaħħlu fil-baġit lil hinn mill-2027 biex ikopru l-ispejjeż neċessarji biex jinkisbu l-għanijiet previsti fl-Artikolu 4, sabiex jippermettu l-ġestjoni ta' azzjonijiet mhux ikkompletati sa tmiem il-Programm, kif ukoll spejjeż li jkopru attivitajiet operazzjonali kritiċi u l-forniment ta' servizzi, inkluż permezz tal-FPPA u ftehimiet ta' kontribuzzjoni.

Artikolu 111

Dħul fis-seħħ u applikazzjoni

Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fil- jum wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

Għandu japplika mill-1 ta' Jannar 2021.

Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha.

Magħmul fi Brussell, it-28 ta’ April 2021.

Għall-Parlament Ewropew

Il-President

D. M. SASSOLI

Għall-Kunsill.

Il-President

A. P. ZACARIAS

---

(1)  Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta’ April 2019 (għadha mhijiex ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali) u pożizzjoni tal-Kunsill fl-ewwel qari tad-19 ta' April 2021 (għadha mhijiex pubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali). Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew tat-28 ta’ April (għadha mhijiex ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali).

1

(2)  Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012ĠU L 193, 30.7.2018, p. 1

2

(3)  Regolament (UE) 2021/695. tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ April 2021 li jistabbilixxi Orizzont Ewropa – il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni, li jistabbilixxi r-regoli tiegħu għall-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni (ara paġna 1 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali).

3

(4)  Regolament (UE) 2021/523 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Marzu 2021 li jistabbilixxi l-Programm InvestEU u li jemenda r-Regolament (UE) 2015/1017 (ĠU L 107, 26.3.21 p.30).

4

(5)  Regolament (UE) 2021/697. tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2021 li jistabbilixxi l-Fond Ewropew għad-Difiża u li jħassar ir-Regolament (UE) 2018/1092 (ara paġna 149 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali).

5

(6)  
  ĠU L 433I, 22.12.2020, p. 28.

6

(7)  
  ĠU L 282, 19.10.2016, p. 4.

7

(8)  Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/755/UE tal-25 ta’ Novembru 2013 dwar l-assoċjazzjoni tal-pajjiżi u t-territorji barranin mal-Unjoni Ewropea (Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Extra-Ewropea) (ĠU L 344, 19.12.2013, p. 1).

8

(9)  Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Settembru 2013 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) u li jħassar ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 1073/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1074/1999 (ĠU L 248, 18.9.2013, p. 1)

9

(10)  Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 tat-18 ta' Diċembru 1995 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (ĠU L 312, 23.12.1995, p. 1).

10

(11)  Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 2185/96 tal-11 ta' Novembru 1996 dwar il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea kontra l-frodi u irregolaritajiet oħra (ĠU L 292, 15.11.1996, p. 2).

11

(12)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2017/1939 tat-12 ta’ Ottubru 2017 li jimplimenta kooperazzjoni msaħħa dwar l-istabbiliment tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (l-UPPE) (ĠU L 283, 31.10.2017, p. 1).

12

(13)  Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' Lulju 2017 dwar il-ġlieda kontra l-frodi tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni permezz tal-liġi kriminali (ĠU L 198, 28.7.2017, p. 29).

13

(14)  
  ĠU L 1, 3.1.1994, p. 3.

14

(15)  Id-Deċiżjoni Nru 243/2012/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2012 li tistabbilixxi programm pluriennali tal-politika tal-ispettru tar-radju (ĠU L 81, 21.3.2012, p. 7).

15

(16)  Regolament (UE) Nru 912/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Settembru 2010 li jistabbilixxi l-Aġenzija Ewropea GNSS, u jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1321/2004 dwar l-istabbiliment ta’ strutturi għat-tmexxija tal-programmi Ewropej ta’ radjunavigazzjoni bis-satellita u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 683/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 276, 20.10.2010, p. 11).

16

(17)  
  ĠU L 261, 6.8.2004, p. 64.

17

(18)  Deċiżjoni Nru 541/2014/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' April 2014 li tistabbilixxi Qafas għall-Appoġġ tas-Sorveljanza u l-Insegwiment fl-Ispazju (ĠU L 158, 27.5.2014, p. 227)

18

(19)  Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/698 tad-30 ta’ April 2021 dwar is-sigurtà tas-sistemi u s-servizzi skjerati, operati u użati taħt il-Programm Spazjali tal-Unjoni li jistgħu jaffettwaw is-sigurtà tal-Unjoni, u li tħassar id-Deċiżjoni 2014/496/PESK (ara paġna 178 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali).

19

(20)  Deċiżjoni tal-Kunsill tas-26 ta’ Lulju 2010 li tistabbilixxi l-organizzazzjoni u l-funzjonament tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (2010/427/UE) (ĠU L 201, 3.8.2010, p. 30).

20

(21)  Deċiżjoni tal-Kunsill tat-23 ta’ Settembru 2013 dwar ir-regoli tas-sigurtà għall-protezzjoni ta’ informazzjoni klassifikata tal-UE (ĠU L 274, 15.10.2013, p. 1).

21

(22)  Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/444 tat-13 ta' Marzu 2015 dwar ir-regoli tas-Sigurtà għall-protezzjoni ta' informazzjoni klassifikata tal-UE (ĠU L 72, 17.3.2015, p. 53).

22

(23)  Regolament (UE) 2019/452 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Marzu 2019 li jistabbilixxi qafas għall-iskrinjar tal-investimenti diretti barranin fl-Unjoni (ĠU L 79I, 21.3.2019, p. 1).

23

(24)  Regolament (UE) 2018/1139 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-4 ta' Lulju 2018 dwar regoli komuni fil-qasam tal-avjazzjoni ċivili u li jistabbilixxi Aġenzija tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni tal-Unjoni Ewropea, u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 2111/2005, (KE) Nru 1008/2008, (UE) Nru 996/2010, (UE) Nru 376/2014 u d-Direttivi 2014/30/UE u 2014/53/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li jħassar ir-Regolamenti (KE) Nru 552/2004 u (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3922/91 (ĠU L 212, 22.8.2018, p. 1).

24

(25)  Regolament (UE) Nru 1285/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 11 ta' Diċembru 2013 dwar l-implimentazzjoni u l-esplojtazzjoni tas-sistemi Ewropej tar-radjunavigazzjoni bis-satellita u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 876/2002 u r-Regolament (KE) Nru 683/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 1).

25

(26)  Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2017/224 tat-8 ta' Frar 2017 li tistabbilixxi l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi u operazzjonali li jippermettu lis-servizz kummerċjali offrut mis-sistema stabbilita skont il-programm Galileo jissodisfa l-funzjoni prevista fl-Artikolu 2(4)(c) tar-Regolament (UE) Nru 1285/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, ĠU L 34, 9.2.2017, p. 36-40.

26

(27)  Ir-Regolament (UE) Nru 377/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' April 2014 li jistabbilixxi l-Programm Copernicus u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 911/2010 (ĠU L 122, 24.4.2014, p. 44).

27

(28)  Ir-Regolament (UE) Nru 911/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Settembru 2010 dwar il-Programm Ewropew ta' Monitoraġġ tad-Dinja (GMES) u l-operazzjonijiet inizjali tiegħu (2011-2013)(ĠU L 276, 20.10.2010, p. 1).

28

(29)  Id-Direttiva 2007/2/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2007 li tistabbilixxi Infrastruttura għall-Informazzjoni Ġeografika fil-Komunità Ewropea (INSPIRE) (ĠU L 108, 25.4.2007, p. 1).

29

(30)  Id-Direttiva 2003/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Novembru 2003 dwar l-użu mill-ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku (ĠU L 345, 31.12.2003, p. 90).

30

(31)  Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 1159/2013 tat- 12 ta’ Lulju 2013 li jissupplimenta r-Regolament (UE) Nru 911/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-programm Ewropew ta’ monitoraġġ tad-dinja (GMES) billi jistabbilixxi l-kundizzjonijiet ta’ reġistrazzjoni u ta’ liċenzjar għall-utenti tal-GMES u jiddefinixxi l-kriterji għar-restrizzjoni tal-aċċess għad-dejta ddedikata tal-GMES u l-informazzjoni ta’ servizz tal-GMES (ĠU L 309, 19.11.2013, p. 1).

31

(32)  Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni (ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13).

32

(33)  Deċiżjoni meħuda bi ftehim komuni bejn ir-Rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri tal-10 ta’ Diċembru 2010 dwar il-post tas-Sede tal-Aġenzija Ewropea GNSS((2010/803/UE) (ĠU L 342, 28.12.2010, p. 15).

33

(34)  Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2016/413 tat-18 ta' Marzu 2016 li tiddetermina l-lokalizzazzjoni tal-infrastruttura tas-sistema stabbilita skont il-programm Galileo u li tipprevedi l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw l-operat tiegħu u li tħassar id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni 2012/117/UE (ĠU L 74, 19.3.2016, p. 45).

34

(35)  
  ĠU L 123, 12.5.2016, p. 1.

35

(36)  Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 tas-17 ta' Diċembru 2020 li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin mill-2021 sal-2027 (ĠU L 433I, 22.12.2020, p. 11).

36

(37)  Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/443 tat- 13 ta' Marzu 2015 dwar is-Sigurtà fil-Kummissjoni (ĠU L 72, 17.3.2015, p. 41).

37

(38)  Regolament (UE) 2021/694 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2021 li jistabbilixxi l-Programm Ewropa Diġitali u li jħassar id-Deċiżjoni (UE) 2015/2240 (ĠU L 166, 11.5.2021, p.1).

38

(39)  Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 25 ta’ Ottubru 2011 dwar ir-regoli ta' aċċess għas-servizz pubbliku regolat offrut mis-sistema dinjija ta' navigazzjoni bis-satellita li ġiet stabbilita taħt il-programm Galileo (ĠU L 287, 4.11.2011, p. 1).

39

(40)  Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 26 ta’ Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65).

40

(41)  Direttiva 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 26 ta’ Frar 2014 dwar l-akkwist minn entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u postali u li tħassar id-Direttiva 2004/17/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 243).

41

(42)  Direttiva 2009/81/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Lulju 2009 dwar il-koordinazzjoni tal-proċeduri għall-għoti ta’ ċerti kuntratti ta’ xogħlijiet, provvisti u servizzi minn awtoritajiet jew entitajiet kontraenti fl-oqsma tad-difiża u s-sigurtà, u li temenda d-Direttiva 2004/17/KE u d-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 216, 20.8.2009, p. 76)..

42

(43)  Deċiżjoni Delegata tal-Kummissjoni tal-15.9.2015 li tissupplimenta d-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill f'dak li jirrigwarda l-istandards minimi komuni li jridu jiġu rrispettati mill-awtoritajiet kompetenti tal-PRS (C(2015) 6123).

43

(44)  Direttiva tal-Kunsill 2008/114/KE tat-8 ta’ Diċembru 2008 dwar l-identifikazzjoni u l-indikazzjoni ta’ l-Infrastruttura Kritika Ewropea u l-valutazzjoni tal-ħtieġa għat-titjib tal-ħarsien tagħhom (ĠU L 345, 23.12.2008, p. 75).

44

(45)  Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2017/1406 tal-31 ta' Lulju 2017 li tiddetermina fejn se tkun tinsab l-infrastruttura terrestri tas-sistema EGNOS (ĠU L 200, 1.8.2017, p. 4).

45

(46)  Ir-Regolament (KE) Nru 1049/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Mejju 2001 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni (ĠU L 145, 31.5.2001, p. 43).

46

(47)  
  ĠU L 56, 4.3.1968, p. 1.

47

(48)  Ir-Regolament Nru 1 li jistabbilixxi l-lingwi li għandhom jintużaw mill-Komunità Ekonomika Ewropea (ĠU 17, 6.10.1958, p. 385).

48

(49)  
  ĠU L 136, 31.5.1999, p. 15.

49

(50)  Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (ĠU L 119 4.5.2016, p. 1)

50

(51)  Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Ottubru 2018 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ data personali mill-istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji u aġenziji tal-Unjoni u dwar il-moviment liberu ta’ tali data, u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 45/2001 u d-Deċiżjoni Nru 1247/2002/KE (ĠU L 295, 21.11.2018, p. 39)

51

---

ANNESS

INDIKATURI EWLENIN

L-indikaturi ewlenin għandhom jistrutturaw il-monitoraġġ tal-prestazzjoni tal-programm favur l-għanijiet tiegħu msemmija fl-Artikolu 4, sabiex jiġu minimizzati l-kostijiet u l-piżijiet amministrattivi.

1.

Għal dak il-għan, fir-rigward tar-rappurtar annwali, għandha tinġabar data fir-rigward tas-sett li ġej ta' indikaturi ewlenin li għalihom id-dettalji ta' implimentazzjoni, bħal ma huma l-metrika, iċ-ċifri u l-valuri nominali u l-limiti assoċjati, inkluż data kwantitattiva u studji tal-każijiet kwalitattivi, skont ir-rekwiżiti tal-missjonijiet applikabbli u l-prestazzjoni mistennija, għandhom jiġu definiti fil-ftehimiet konklużi mal-entitajiet nkarigati:

1.1.

Indikatur Nru 1: Akkuratezza tas-servizzi ta' navigazzjoni u kronometraġġ ipprovduti minn Galileo u minn EGNOS separatament

Indikatur Nru 2: Disponibbiltà u kontinwità tas-servizzi pprovduti minn Galileo u minn EGNOS separatament

Indikatur Nru 3: Kopertura ġeografika tas-servizzi ta' EGNOS u l-għadd ta' proċeduri ta' EGNOS ippubblikati (kemm APV-I kif ukoll LPV-200)

Indikatur Nru 4: Sodisfazzjon tal-utenti tal-Unjoni fir-rigward tas-servizzi ta' Galileo u ta' EGNOS

Indikatur Nru 5: Sehem ta' riċevituri kompatibbli ma' Galileo u ma' EGNOS fis-suq dinji u tas-Sistema Globali ta' Navigazzjoni bis-Satellita/Sistema ta' Awmentazzjoni bis-Satellita (GNSS/SBAS).

1.2.

Indikatur Nru 1: L-għadd ta' utenti tal-Unjoni tas-Servizzi ta' Copernicus, tad-data ta' Copernicus, u tas-Servizzi ta' Aċċess għad-Data u għall-Informazzjoni (DIAS) inkluż, fejn possibbli, informazzjoni bħat-tip ta' utent, id-distribuzzjoni ġeografika u s-settur tal-attività

Indikatur Nru 2: Fejn japplika, l-għadd ta' attivazzjonijiet tas-Servizzi ta' Copernicus mitluba u/jew servuti

Indikatur Nru 3: Sodisfazzjon tal-utenti tal-Unjoni fir-rigward tas-Servizzi ta' Copernicus u d-DIAS

Indikatur Nru 4: Affidabbiltà, disponibbiltà u kontinwità tal-fluss tad-data ta' Copernicus u tas-Servizzi ta' Copernicus

Indikatur Nru 5: L-għadd ta' prodotti ta' informazzjoni ġodda mogħtija fil-portafoll ta' kull Servizz ta' Copernicus

Indikatur Nru 6: L-ammont ta' data ġġenerata mis-satelliti Sentinel ta’ Copernicus

1.3.

Indikatur Nru 1: L-għadd ta' utenti tal-komponenti tal-SSA, inkluż, fejn possibbli, informazzjoni bħat-tip ta' utent, id-distribuzzjoni ġeografika u s-settur tal-attività

Indikatur Nru 2: Disponibbiltà tas-servizzi

1.4.

Indikatur Nru 1: L-għadd ta' utenti ta' GOVSATCOM, inkluż, fejn possibbli, informazzjoni bħat-tip ta' utent, id-distribuzzjoni ġeografika u s-settur tal-attività

Indikatur Nru 2: Disponibbiltà tas-servizzi

1.5.

Indikatur Nru 1: L-għadd ta' llanċjar għall-Programm (inkluż l-għadd skont it-tip ta' lanċaturi)

1.6.

Indikatur Nru 1: L-għadd u l-lokalizzazzjoni taċ-ċentri spazjali fl-Unjoni

Indikatur Nru 2: Sehem ta' SMEs stabbiliti fl-Unjoni bħala proporzjon tal-valur totali tal-kuntratti relatati mal-Programm

2.

l-evalwazzjoni msemmija fl-Artikolu 102 għandha tqis elementi addizzjonali bħalma huma:

2.1

Il-prestazzjoni tal-kompetituri fl-oqsma tan-navigazzjoni u l-osservazzjoni tad-Dinja

2.2

L-adozzjoni mill-utenti tas-servizzi ta' Galileo u ta' EGNOS

2.3

L-integrità tas-servizzi ta' EGNOS

2.4

L-adozzjoni tas-servizzi ta' Copernicus mill-utenti ewlenin ta' Copernicus

2.5

L-għadd ta' politiki tal-Unjoni jew tal-Istati Membri li jisfruttaw jew jibbenefikaw minn Copernicus

2.6

Analiżi tal-awtonomija tas-subkomponent tal-SST u tal-livell ta' indipendenza tal-Unjoni f'dan il-qasam

2.7

Is-sitwazzjoni attwali tal-użu ta' netwerks għall-attivitajiet tas-subkomponent NEO

2.8

Valutazzjoni tal-kapaċitajiet ta' GOVSATCOM fir-rigward tal-ħtiġijiet tal-utenti kif imsemmi fl-Artikoli 69 u 102

2.9

Sodisfazzjon tal-utenti tas-servizzi tal-SSA u ta' GOVSATCOM

2.10

Sehem ta' llanċjar ta' Ariane u ta' Vega fis-suq totali skont data disponibbli pubblikament

2.11

Żvilupp tas-settur downstream imkejjel, meta disponibbli, bl-għadd ta' kumpaniji ġodda li jużaw id-data, is-servizzi u l-informazzjoni spazjali tal-Unjoni, l-impjiegi maħluqa u l-fatturat, skont l-Istat Membru, permezz tal-istħarriġ tal-Kummissjoni (Eurostat) meta jkun disponibbli

2.12

Żvilupp tas-settur spazjali tal-Unjoni upstream imkejjel, meta disponibbli, bl-għadd ta' impjiegi maħluqa u l-fatturat skont l-Istat Membru u s-sehem tas-suq globali tal-industrija spazjali Ewropea, permezz tal-istħarriġ tal-Kummissjoni (Eurostat) meta jkun disponibbli

---

| 12.5.2021 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | L 170/149 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2021

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

L 170/149

---

REGOLAMENT (UE) 2021/697 TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

tad-29 ta’ April 2021

li jistabbilixxi l-Fond Ewropew għad-Difiża u li jħassar ir-Regolament (UE) 2018/1092

(Test b’rilevanza għaż-ŻEE)

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 173(3), l-Artikolu 182(4), l-Artikolu 183 u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 188 tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea,

Wara li l-abbozz tal-att leġislattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (1),

Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġislattiva ordinarja (2),

Billi:

| (1) | Il-kuntest ġeopolitiku tal-Unjoni nbidel b’mod drammatiku f’dawn l-aħħar għaxar snin. Is-sitwazzjoni fir-reġjuni tal-viċinat tal-Ewropa hija instabbli u l-Unjoni qiegħda tħabbat wiċċha ma’ ambjent kumpless u diffiċli li jinkludi kemm il-feġġa ta’ theddid ġdid, bħal attakki ibridi u attakki ċibernetiċi, kif ukoll ir-ritorn ta’ aktar sfidi konvenzjonali. Fid-dawl ta’ dan il-kuntest, kemm iċ-ċittadini Ewropej kif ukoll il-mexxejja politiċi tagħhom huma tal-fehma li hemm aktar xi jrid isir b’mod kollettiv fil-qasam tad-difiża. |
| --- | --- |

(1)

Il-kuntest ġeopolitiku tal-Unjoni nbidel b’mod drammatiku f’dawn l-aħħar għaxar snin. Is-sitwazzjoni fir-reġjuni tal-viċinat tal-Ewropa hija instabbli u l-Unjoni qiegħda tħabbat wiċċha ma’ ambjent kumpless u diffiċli li jinkludi kemm il-feġġa ta’ theddid ġdid, bħal attakki ibridi u attakki ċibernetiċi, kif ukoll ir-ritorn ta’ aktar sfidi konvenzjonali. Fid-dawl ta’ dan il-kuntest, kemm iċ-ċittadini Ewropej kif ukoll il-mexxejja politiċi tagħhom huma tal-fehma li hemm aktar xi jrid isir b’mod kollettiv fil-qasam tad-difiża.

| (2) | Is-settur tad-difiża huwa kkaratterizzat minn żieda fl-ispejjeż tat-tagħmir tad-difiża u minn spejjeż għoljin għar-riċerka u l-iżvilupp (“R&Ż”) li jillimitaw il-varar ta’ programmi ġodda fil-qasam tad-difiża u għandhom impatt dirett fuq il-kompetittività u l-kapaċità ta’ innovazzjoni tal-bażi industrijali u teknoloġika tad-difiża Ewropea (EDTIB). Minħabba dik iż-żieda fl-ispejjeż, jenħtieġ li l-iżvilupp ta’ ġenerazzjoni ġdida ta’ sistemi ta’ difiża ewlenin u ta’ teknoloġiji ġodda ta’ difiża jiġi appoġġat fil-livell tal-Unjoni sabiex tiżdied il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri fir-rigward tal-investimenti fit-tagħmir ta’ difiża. |
| --- | --- |

(2)

Is-settur tad-difiża huwa kkaratterizzat minn żieda fl-ispejjeż tat-tagħmir tad-difiża u minn spejjeż għoljin għar-riċerka u l-iżvilupp (“R&Ż”) li jillimitaw il-varar ta’ programmi ġodda fil-qasam tad-difiża u għandhom impatt dirett fuq il-kompetittività u l-kapaċità ta’ innovazzjoni tal-bażi industrijali u teknoloġika tad-difiża Ewropea (EDTIB). Minħabba dik iż-żieda fl-ispejjeż, jenħtieġ li l-iżvilupp ta’ ġenerazzjoni ġdida ta’ sistemi ta’ difiża ewlenin u ta’ teknoloġiji ġodda ta’ difiża jiġi appoġġat fil-livell tal-Unjoni sabiex tiżdied il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri fir-rigward tal-investimenti fit-tagħmir ta’ difiża.

| (3) | Fil-komunikazzjoni tagħha tat-30 ta’ Novembru 2016‘Pjan ta’ Azzjoni Ewropew għad-Difiża’,il-Kummissjoni impenjat ruħha li tikkomplementa, tisfrutta u tikkonsolida l-isforzi ta’ kollaborazzjoni tal-Istati Membri biex jiġu żviluppati kapaċitajiet teknoloġiċi u industrijali tad-difiża li jwieġbu għall-isfidi tas-sigurtà, kif ukoll li trawwem industrija tad-difiża Ewropea kompetittiva, innovattiva u effiċjenti fl-Unjoni kollha u lil hinn minnha. Barra minn hekk, il-Kummissjoni impenjat ruħha li tappoġġa l-ħolqien ta’ suq tad-difiża aktar integrat fl-Unjoni u li trawwem l-użu fis-suq intern ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża Ewropej, biex b’hekk tonqos id-dipendenza minn sorsi mhux tal-Unjoni. B’mod partikolari, il-Kummissjoni pproponiet li jiġi varat Fond Ewropew għad-Difiża biex jappoġġa l-investimenti fir-riċerka konġunta u l-iżvilupp konġunt ta’ prodotti u teknoloġija tad-difiża, biex b’hekk jitrawmu s-sinerġiji u l-kosteffettività, u biex jiġu promossi x-xiri u l-manutenzjoni konġunti tat-tagħmir tad-difiża mill-Istati Membri. Jenħtieġ li l-Fond Ewropew għad-Difiża jikkomplementa l-finanzjament nazzjonali li diġà jintuża għal dak il-għan u jaġixxi bħala inċentiv għall-Istati Membri biex jikkooperaw u jinvestu aktar fid-difiża u jappoġġa l-kooperazzjoni tul iċ-ċiklu kollu tal-ħajja tal-prodotti u t-teknoloġija tad-difiża. |
| --- | --- |

(3)

Fil-komunikazzjoni tagħha tat-30 ta’ Novembru 2016‘Pjan ta’ Azzjoni Ewropew għad-Difiża’,il-Kummissjoni impenjat ruħha li tikkomplementa, tisfrutta u tikkonsolida l-isforzi ta’ kollaborazzjoni tal-Istati Membri biex jiġu żviluppati kapaċitajiet teknoloġiċi u industrijali tad-difiża li jwieġbu għall-isfidi tas-sigurtà, kif ukoll li trawwem industrija tad-difiża Ewropea kompetittiva, innovattiva u effiċjenti fl-Unjoni kollha u lil hinn minnha. Barra minn hekk, il-Kummissjoni impenjat ruħha li tappoġġa l-ħolqien ta’ suq tad-difiża aktar integrat fl-Unjoni u li trawwem l-użu fis-suq intern ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża Ewropej, biex b’hekk tonqos id-dipendenza minn sorsi mhux tal-Unjoni. B’mod partikolari, il-Kummissjoni pproponiet li jiġi varat Fond Ewropew għad-Difiża biex jappoġġa l-investimenti fir-riċerka konġunta u l-iżvilupp konġunt ta’ prodotti u teknoloġija tad-difiża, biex b’hekk jitrawmu s-sinerġiji u l-kosteffettività, u biex jiġu promossi x-xiri u l-manutenzjoni konġunti tat-tagħmir tad-difiża mill-Istati Membri. Jenħtieġ li l-Fond Ewropew għad-Difiża jikkomplementa l-finanzjament nazzjonali li diġà jintuża għal dak il-għan u jaġixxi bħala inċentiv għall-Istati Membri biex jikkooperaw u jinvestu aktar fid-difiża u jappoġġa l-kooperazzjoni tul iċ-ċiklu kollu tal-ħajja tal-prodotti u t-teknoloġija tad-difiża.

| (4) | Il-Fond Ewropew għad-Difiża jenħtieġ li jikkontribwixxi għal EDTIB b’saħħitha, kompetittiva u innovattiva u jikkomplementa l-inizjattivi tal-Unjoni għal suq Ewropew tad-difiża aktar integrat u, b’mod partikolari, id-Direttivi 2009/43/KE (3) u 2009/81/KE (4) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill adottati fl-2009 dwar it-trasferimenti u l-akkwisti fl-Unjoni fis-settur tad-difiża. |
| --- | --- |

(4)

Il-Fond Ewropew għad-Difiża jenħtieġ li jikkontribwixxi għal EDTIB b’saħħitha, kompetittiva u innovattiva u jikkomplementa l-inizjattivi tal-Unjoni għal suq Ewropew tad-difiża aktar integrat u, b’mod partikolari, id-Direttivi 2009/43/KE (3) u 2009/81/KE (4) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill adottati fl-2009 dwar it-trasferimenti u l-akkwisti fl-Unjoni fis-settur tad-difiża.

| (5) | Sabiex jingħata kontribut għat-tisħiħ tal-kompetittività u l-kapaċità ta’ innovazzjoni tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni, jenħtieġ li jiġi stabbilit Fond għad-Difiża Ewropea (il-“Fond”) għal perijodu ta’ seba’ snin biex it-tul ta’ żmien tiegħu jkun allinjat ma’ dak tal-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027 (QFP 2021-2027) stabbilit fir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 (5) abbażi ta’ approċċ integrat. L-għan tal-Fond huwa li jsaħħaħ il-kompetittività, l-innovazzjoni, l-effiċjenza u l-awtonomija teknoloġika tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni, biex b’hekk jikkontribwixxi għall-awtonomija strateġika tal-Unjoni billi jappoġġa l-kooperazzjoni transfruntiera bejn l-Istati Membri kif ukoll il-kooperazzjoni bejn l-intrapriżi, iċ-ċentri tar-riċerka, l-amministrazzjonijiet nazzjonali, l-organizzazzjonijiet internazzjonali u l-universitajiet fl-Unjoni kollha, kemm fil-fażi tar-riċerka kif ukoll fil-fażijiet tal-iżvilupp ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża. Biex jinkisbu soluzzjonijiet aktar innovattivi u biex jitrawwem suq intern miftuħ, jenħtieġ li l-Fond jappoġġa u jiffaċilita t-tkabbir tal-kooperazzjoni transfruntiera tal-intrapriżi żgħar u medji (“SMEs”) u tal-kumpanniji b’kapitalizzazzjoni medja (“mid-caps”) fis-settur tad-difiża. Fi ħdan l-Unjoni, in-nuqqasijiet komuni tal-kapaċità tad-difiża jiġu identifikati fi ħdan il-qafas tal-Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni, b’mod partikolari permezz tal-Pjan tal-Iżvilupp tal-Kapaċitajiet (CDP), filwaqt li l-Aġenda Strateġika Globali tar-Riċerka (OSRA) tidentifika wkoll objettivi komuni tar-riċerka fil-qasam tad-difiża.
  Proċessi oħra tal-Unjoni, fosthom ir-Rieżami Annwali Koordinat dwar id-Difiża (CARD) u l-Kooperazzjoni Strutturata Permanenti (PESCO) għandhom il-fini li jappoġġaw l-implimentazzjoni tal-prijoritajiet rilevanti permezz tal-identifikazzjoni u t-teħid ta’ opportunitajiet għal kooperazzjoni msaħħa bil-ħsieb li jiġi ssodisfat il-livell ta’ ambizzjoni tal-Unjoni fil-qasam tas-sigurtà u d-difiża. Meta xieraq, il-prijoritajiet reġjonali u internazzjonali, inkluż dawk fil-kuntest tal-Organizzazzjoni tat-Trattat tal-Atlantiku tat-Tramuntana, jistgħu jiġu kkunsidrati wkoll, dment li dawn ikunu konformi mal-prijoritajiet tal-Unjoni u ma jwaqqfu lill-ebda Stat Membru jew pajjiż assoċjat milli jipparteċipa, filwaqt li jfittxu li jevitaw duplikazzjoni bla bżonn. |
| --- | --- |

(5)

Sabiex jingħata kontribut għat-tisħiħ tal-kompetittività u l-kapaċità ta’ innovazzjoni tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni, jenħtieġ li jiġi stabbilit Fond għad-Difiża Ewropea (il-“Fond”) għal perijodu ta’ seba’ snin biex it-tul ta’ żmien tiegħu jkun allinjat ma’ dak tal-qafas finanzjarju pluriennali 2021-2027 (QFP 2021-2027) stabbilit fir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 (5) abbażi ta’ approċċ integrat. L-għan tal-Fond huwa li jsaħħaħ il-kompetittività, l-innovazzjoni, l-effiċjenza u l-awtonomija teknoloġika tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni, biex b’hekk jikkontribwixxi għall-awtonomija strateġika tal-Unjoni billi jappoġġa l-kooperazzjoni transfruntiera bejn l-Istati Membri kif ukoll il-kooperazzjoni bejn l-intrapriżi, iċ-ċentri tar-riċerka, l-amministrazzjonijiet nazzjonali, l-organizzazzjonijiet internazzjonali u l-universitajiet fl-Unjoni kollha, kemm fil-fażi tar-riċerka kif ukoll fil-fażijiet tal-iżvilupp ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża. Biex jinkisbu soluzzjonijiet aktar innovattivi u biex jitrawwem suq intern miftuħ, jenħtieġ li l-Fond jappoġġa u jiffaċilita t-tkabbir tal-kooperazzjoni transfruntiera tal-intrapriżi żgħar u medji (“SMEs”) u tal-kumpanniji b’kapitalizzazzjoni medja (“mid-caps”) fis-settur tad-difiża. Fi ħdan l-Unjoni, in-nuqqasijiet komuni tal-kapaċità tad-difiża jiġu identifikati fi ħdan il-qafas tal-Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni, b’mod partikolari permezz tal-Pjan tal-Iżvilupp tal-Kapaċitajiet (CDP), filwaqt li l-Aġenda Strateġika Globali tar-Riċerka (OSRA) tidentifika wkoll objettivi komuni tar-riċerka fil-qasam tad-difiża.

Proċessi oħra tal-Unjoni, fosthom ir-Rieżami Annwali Koordinat dwar id-Difiża (CARD) u l-Kooperazzjoni Strutturata Permanenti (PESCO) għandhom il-fini li jappoġġaw l-implimentazzjoni tal-prijoritajiet rilevanti permezz tal-identifikazzjoni u t-teħid ta’ opportunitajiet għal kooperazzjoni msaħħa bil-ħsieb li jiġi ssodisfat il-livell ta’ ambizzjoni tal-Unjoni fil-qasam tas-sigurtà u d-difiża. Meta xieraq, il-prijoritajiet reġjonali u internazzjonali, inkluż dawk fil-kuntest tal-Organizzazzjoni tat-Trattat tal-Atlantiku tat-Tramuntana, jistgħu jiġu kkunsidrati wkoll, dment li dawn ikunu konformi mal-prijoritajiet tal-Unjoni u ma jwaqqfu lill-ebda Stat Membru jew pajjiż assoċjat milli jipparteċipa, filwaqt li jfittxu li jevitaw duplikazzjoni bla bżonn.

| (6) | Il-fażi tar-riċerka marbuta mal-iżvilupp tal-kapaċitajiet tad-difiża hija kruċjali, għax tirfed il-kapaċità u l-awtonomija tal-industrija Ewropea biex tiżviluppa prodotti tad-difiża u l-indipendenza tal-Istati Membri bħala utenti finali ta’ tali prodotti. Il-fażi tar-riċerka tista’ tinkludi riskji sinifikanti, b’mod partikolari marbuta mal-livell baxx ta’ maturità u n-natura rivoluzzjonarja tat-teknoloġiji. Il-fażi tal-iżvilupp, li s-soltu tiġi wara l-fażi tar-riċerka, tinvolvi wkoll riskji u spejjeż sinifikanti li jxekklu l-isfruttament ulterjuri tar-riżultati tar-riċerka u jħallu impatt ħażin fuq il-kompetittività u l-innovazzjoni tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni. Jenħtieġ għaldaqstant li l-Fond irawwem ir-rabta bejn il-fażijiet tar-riċerka u tal-iżvilupp. |
| --- | --- |

(6)

Il-fażi tar-riċerka marbuta mal-iżvilupp tal-kapaċitajiet tad-difiża hija kruċjali, għax tirfed il-kapaċità u l-awtonomija tal-industrija Ewropea biex tiżviluppa prodotti tad-difiża u l-indipendenza tal-Istati Membri bħala utenti finali ta’ tali prodotti. Il-fażi tar-riċerka tista’ tinkludi riskji sinifikanti, b’mod partikolari marbuta mal-livell baxx ta’ maturità u n-natura rivoluzzjonarja tat-teknoloġiji. Il-fażi tal-iżvilupp, li s-soltu tiġi wara l-fażi tar-riċerka, tinvolvi wkoll riskji u spejjeż sinifikanti li jxekklu l-isfruttament ulterjuri tar-riżultati tar-riċerka u jħallu impatt ħażin fuq il-kompetittività u l-innovazzjoni tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni. Jenħtieġ għaldaqstant li l-Fond irawwem ir-rabta bejn il-fażijiet tar-riċerka u tal-iżvilupp.

| (7) | Il-Fond ma jappoġġax ir-riċerka bażika, li minflok jenħtieġ li tiġi appoġġata permezz ta’ programmi ta’ finanzjament oħra, iżda l-appoġġ tiegħu jista’ jinkludi riċerka fundamentali orjentata lejn id-difiża li aktarx tifforma l-bażi tas-soluzzjoni għall-problemi jew il-possibiltajiet rikonoxxuti jew mistennija jew biex toħloq possibiltajiet ġodda. |
| --- | --- |

(7)

Il-Fond ma jappoġġax ir-riċerka bażika, li minflok jenħtieġ li tiġi appoġġata permezz ta’ programmi ta’ finanzjament oħra, iżda l-appoġġ tiegħu jista’ jinkludi riċerka fundamentali orjentata lejn id-difiża li aktarx tifforma l-bażi tas-soluzzjoni għall-problemi jew il-possibiltajiet rikonoxxuti jew mistennija jew biex toħloq possibiltajiet ġodda.

| (8) | Il-Fond jista’ jappoġġa azzjonijiet marbuta kemm ma’ prodotti u teknoloġiji ġodda tad-difiża kif ukoll mat-titjib ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża eżistenti, inkluż l-interoperabbiltà tagħhom. Azzjonijiet għat-titjib tal-prodotti u t-teknoloġiji tad-difiża eżistenti jenħtieġ li jkunu eliġibbli biss fejn l-informazzjoni li diġà teżisti u li hija meħtieġa biex titwettaq l-azzjoni ma tkun soġġetta għal ebda restrizzjoni minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat b’tali mod li l-azzjoni ma tkunx tista’ titwettaq. Meta japplikaw għal finanzjament tal-Unjoni, l-entitajiet ġuridiċi jenħtieġ li jintalbu jipprovdu l-informazzjoni rilevanti biex jiġi stabbilit in-nuqqas ta’ restrizzjonijiet. Fin-nuqqas ta’ din l-informazzjoni, ma għandu jkun hemm l-ebda finanzjament mill-Unjoni.. |
| --- | --- |

(8)

Il-Fond jista’ jappoġġa azzjonijiet marbuta kemm ma’ prodotti u teknoloġiji ġodda tad-difiża kif ukoll mat-titjib ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża eżistenti, inkluż l-interoperabbiltà tagħhom. Azzjonijiet għat-titjib tal-prodotti u t-teknoloġiji tad-difiża eżistenti jenħtieġ li jkunu eliġibbli biss fejn l-informazzjoni li diġà teżisti u li hija meħtieġa biex titwettaq l-azzjoni ma tkun soġġetta għal ebda restrizzjoni minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat b’tali mod li l-azzjoni ma tkunx tista’ titwettaq. Meta japplikaw għal finanzjament tal-Unjoni, l-entitajiet ġuridiċi jenħtieġ li jintalbu jipprovdu l-informazzjoni rilevanti biex jiġi stabbilit in-nuqqas ta’ restrizzjonijiet. Fin-nuqqas ta’ din l-informazzjoni, ma għandu jkun hemm l-ebda finanzjament mill-Unjoni..

| (9) | Jenħtieġ li l-Fond jappoġġa azzjonijiet li jwasslu għall-iżvilupp ta’ teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża. Billi t-teknoloġiji rivoluzzjonarji jistgħu jkunu bbażati fuq kunċetti jew ideat li joriġinaw minn atturi mhux tradizzjonali tad-difiża, jenħtieġ li l-Fond jipprevedi biżżejjed flessibbiltà fir-rigward tal-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati u t-twettiq ta’ tali azzjonijiet. |
| --- | --- |

(9)

Jenħtieġ li l-Fond jappoġġa azzjonijiet li jwasslu għall-iżvilupp ta’ teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża. Billi t-teknoloġiji rivoluzzjonarji jistgħu jkunu bbażati fuq kunċetti jew ideat li joriġinaw minn atturi mhux tradizzjonali tad-difiża, jenħtieġ li l-Fond jipprevedi biżżejjed flessibbiltà fir-rigward tal-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati u t-twettiq ta’ tali azzjonijiet.

| (10) | Sabiex jiġi żgurat li, fl-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, l-obbligi internazzjonali tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha jiġu rrispettati, l-azzjonijiet marbuta ma’ prodotti jew teknoloġiji tad-difiża li l-użu, l-iżvilupp jew il-produzzjoni tagħhom tkun ipprojbita mid-dritt internazzjonali ma għandhomx ikunu appoġġati mill-Fond. F’dak ir-rigward, l-eliġibbiltà tal-azzjonijiet relatati ma’ prodotti jew teknoloġiji ġodda tad-difiża jenħtieġ li tkun soġġetta wkoll għall-iżviluppi fid-dritt internazzjonali. Barra minn hekk, l-azzjonijiet għall-iżvilupp ta’ armi awtonomi letali mingħajr il-possibbiltà ta’ kontroll uman sinifikattiv fuq deċiżjonijiet dwar l-għażla u l-ingaġġ meta jitwettqu attakki kontra l-bnedmin jenħtieġ li ma jkunux eliġibbli għal appoġġ mill-Fond, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li jingħata finanzjament għal azzjonijiet għall-iżvilupp ta’ sistemi ta’ twissija bikrija u kontromiżuri għal finijiet difensivi. |
| --- | --- |

(10)

Sabiex jiġi żgurat li, fl-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, l-obbligi internazzjonali tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha jiġu rrispettati, l-azzjonijiet marbuta ma’ prodotti jew teknoloġiji tad-difiża li l-użu, l-iżvilupp jew il-produzzjoni tagħhom tkun ipprojbita mid-dritt internazzjonali ma għandhomx ikunu appoġġati mill-Fond. F’dak ir-rigward, l-eliġibbiltà tal-azzjonijiet relatati ma’ prodotti jew teknoloġiji ġodda tad-difiża jenħtieġ li tkun soġġetta wkoll għall-iżviluppi fid-dritt internazzjonali. Barra minn hekk, l-azzjonijiet għall-iżvilupp ta’ armi awtonomi letali mingħajr il-possibbiltà ta’ kontroll uman sinifikattiv fuq deċiżjonijiet dwar l-għażla u l-ingaġġ meta jitwettqu attakki kontra l-bnedmin jenħtieġ li ma jkunux eliġibbli għal appoġġ mill-Fond, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li jingħata finanzjament għal azzjonijiet għall-iżvilupp ta’ sistemi ta’ twissija bikrija u kontromiżuri għal finijiet difensivi.

| (11) | Il-fatt li huwa diffiċli li jinstab qbil dwar rekwiżiti armonizzati tal-kapaċitajiet tad-difiża u speċifikazzjonijiet jew standards tekniċi komuni jxekkel il-kollaborazzjoni transfruntiera bejn l-Istati Membri u bejn entitajiet ġuridiċi stabbiliti fi Stati Membri differenti. In-nuqqas ta’ dawn ir-rekwiżiti, speċifikazzjonijiet u standards wassal għal aktar frammentazzjoni tas-settur tad-difiża, kumplessità teknika, dewmien, spejjeż esaġerati, duplikazzjoni bla bżonn kif ukoll inqas interoperabbiltà. Jenħtieġ li l-ftehim dwar speċifikazzjonijiet tekniċi komuni jkun prerekwiżit għal azzjonijiet li jinvolvu livell ogħla ta’ tħejjija teknoloġika. Jenħtieġ li anki l-attivitajiet li jwasslu għal rekwiżiti armonizzati tal-kapaċitajiet tad-difiża kif ukoll l-attivitajiet immirati biex jappoġġaw il-ħolqien ta’ definizzjoni komuni ta’ speċifikazzjonijiet jew standards tekniċi jkunu eliġibbli għall-appoġġ mill-Fond, b’mod partikolari meta jrawmu l-interoperabbiltà. |
| --- | --- |

(11)

Il-fatt li huwa diffiċli li jinstab qbil dwar rekwiżiti armonizzati tal-kapaċitajiet tad-difiża u speċifikazzjonijiet jew standards tekniċi komuni jxekkel il-kollaborazzjoni transfruntiera bejn l-Istati Membri u bejn entitajiet ġuridiċi stabbiliti fi Stati Membri differenti. In-nuqqas ta’ dawn ir-rekwiżiti, speċifikazzjonijiet u standards wassal għal aktar frammentazzjoni tas-settur tad-difiża, kumplessità teknika, dewmien, spejjeż esaġerati, duplikazzjoni bla bżonn kif ukoll inqas interoperabbiltà. Jenħtieġ li l-ftehim dwar speċifikazzjonijiet tekniċi komuni jkun prerekwiżit għal azzjonijiet li jinvolvu livell ogħla ta’ tħejjija teknoloġika. Jenħtieġ li anki l-attivitajiet li jwasslu għal rekwiżiti armonizzati tal-kapaċitajiet tad-difiża kif ukoll l-attivitajiet immirati biex jappoġġaw il-ħolqien ta’ definizzjoni komuni ta’ speċifikazzjonijiet jew standards tekniċi jkunu eliġibbli għall-appoġġ mill-Fond, b’mod partikolari meta jrawmu l-interoperabbiltà.

| (12) | Peress li l-għan tal-Fond hu li jappoġġa l-kompetittività, l-effiċjenza u l-innovazzjoni tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni billi jingrana u jikkomplementa l-attivitajiet kollaborattivi tar-riċerka u t-teknoloġija fil-qasam tad-difiża u jnaqqas ir-riskji fil-fażi tal-iżvilupp tal-proġetti kooperattivi, jenħtieġ li l-azzjonijiet relatati mal-fażijiet tar-riċerka u tal-iżvilupp ta’ prodott jew teknoloġija tad-difiża jkunu eliġibbli għal appoġġ mill-Fond. |
| --- | --- |

(12)

Peress li l-għan tal-Fond hu li jappoġġa l-kompetittività, l-effiċjenza u l-innovazzjoni tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni billi jingrana u jikkomplementa l-attivitajiet kollaborattivi tar-riċerka u t-teknoloġija fil-qasam tad-difiża u jnaqqas ir-riskji fil-fażi tal-iżvilupp tal-proġetti kooperattivi, jenħtieġ li l-azzjonijiet relatati mal-fażijiet tar-riċerka u tal-iżvilupp ta’ prodott jew teknoloġija tad-difiża jkunu eliġibbli għal appoġġ mill-Fond.

| (13) | Peress li l-għan tal-Fond huwa, b’mod partikolari, li jsaħħaħ il-kooperazzjoni bejn entitajiet ġuridiċi u l-Istati Membri fl-Unjoni kollha, jenħtieġ li azzjoni tkun eliġibbli għal finanzjament biss jekk tkun ser issir minn entitajiet ġuridiċi li jikkooperaw fi ħdan konsorzju ta’ mill-inqas tliet entitajiet ġuridiċi eliġibbli li jkunu stabbiliti f’mill-inqas tliet Stati Membri jew pajjiżi assoċjati differenti. Jenħtieġ li matul il-perijodu sħiħ li fih titwettaq l-azzjoni, mill-inqas tlieta minn dawk l-entitajiet ġuridiċi eliġibbli stabbiliti f’mill-anqas żewġ Stati Membri jew pajjiżi assoċjati differenti ma jkunux ikkontrollati, direttament jew indirettament, mill-istess entità ġuridika u jenħtieġ li ma jikkontrollawx lil xulxin. F’dak il-kuntest, jenħtieġ li kontroll tinftiehem li tkun il-kapaċità li tiġi eżerċitata influwenza deċiżiva fuq entità ġuridika b’mod dirett, jew indirett permezz ta’ entità ġuridika intermedja waħda jew aktar. B’kont meħud tal-ispeċifiċitajiet tat-teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża, kif ukoll tal-istudji, l-azzjonijiet jistgħu jitwettqu minn entità ġuridika waħda. Sabiex tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri, jenħtieġ li jkun possibbli wkoll li l-Fond jappoġġa akkwist prekummerċjali konġunt. |
| --- | --- |

(13)

Peress li l-għan tal-Fond huwa, b’mod partikolari, li jsaħħaħ il-kooperazzjoni bejn entitajiet ġuridiċi u l-Istati Membri fl-Unjoni kollha, jenħtieġ li azzjoni tkun eliġibbli għal finanzjament biss jekk tkun ser issir minn entitajiet ġuridiċi li jikkooperaw fi ħdan konsorzju ta’ mill-inqas tliet entitajiet ġuridiċi eliġibbli li jkunu stabbiliti f’mill-inqas tliet Stati Membri jew pajjiżi assoċjati differenti. Jenħtieġ li matul il-perijodu sħiħ li fih titwettaq l-azzjoni, mill-inqas tlieta minn dawk l-entitajiet ġuridiċi eliġibbli stabbiliti f’mill-anqas żewġ Stati Membri jew pajjiżi assoċjati differenti ma jkunux ikkontrollati, direttament jew indirettament, mill-istess entità ġuridika u jenħtieġ li ma jikkontrollawx lil xulxin. F’dak il-kuntest, jenħtieġ li kontroll tinftiehem li tkun il-kapaċità li tiġi eżerċitata influwenza deċiżiva fuq entità ġuridika b’mod dirett, jew indirett permezz ta’ entità ġuridika intermedja waħda jew aktar. B’kont meħud tal-ispeċifiċitajiet tat-teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża, kif ukoll tal-istudji, l-azzjonijiet jistgħu jitwettqu minn entità ġuridika waħda. Sabiex tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri, jenħtieġ li jkun possibbli wkoll li l-Fond jappoġġa akkwist prekummerċjali konġunt.

| (14) | Skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/755/UE (6), l-entitajiet stabbiliti f’pajjiżi jew territorji Extra-Ewropej huma eliġibbli għal finanzjament soġġetti għar-regoli u għall-għanijiet tal-Fond u għal arranġamenti possibbli applikabbli għall-Istat Membru li miegħu l-pajjiż jew it-territorju Extra-Ewropew rilevanti huwa marbut. |
| --- | --- |

(14)

Skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/755/UE (6), l-entitajiet stabbiliti f’pajjiżi jew territorji Extra-Ewropej huma eliġibbli għal finanzjament soġġetti għar-regoli u għall-għanijiet tal-Fond u għal arranġamenti possibbli applikabbli għall-Istat Membru li miegħu l-pajjiż jew it-territorju Extra-Ewropew rilevanti huwa marbut.

| (15) | Billi l-Fond għandu l-għan li jtejjeb il-kompetittività u l-effiċjenza tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni, jenħtieġ li fil-prinċipju, ikunu biss eliġibbli għal appoġġ entitajiet ġuridiċi li jkunu stabbiliti fl-Unjoni jew fil-pajjiżi assoċjati u li ma jkunux soġġetti għal kontroll minn pajjiżi terzi mhux assoċjati jew minn entitajiet ta’ pajjiżi terzi mhux assoċjati. F’dak il-kuntest, jenħtieġ li kontroll tinftiehem li tkun il-kapaċità li tiġi eżerċitata influwenza deċiżiva fuq entità ġuridika b’mod dirett jew indirett permezz ta’ entità ġuridika intermedja waħda jew aktar. Barra minn hekk, sabiex tkun żgurata l-protezzjoni tal-interessi essenzjali tas-sigurtà u d-difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, jenħtieġ li l-infrastruttura, il-faċilitajiet, l-assi u r-riżorsi tar-riċevituri u s-sottokuntratturi involuti f’azzjoni appoġġata mill-Fond ikunu jinsabu fit-territorju ta’ Stat Membru jew ta’ pajjiż assoċjat għat-tul ta’ żmien kollu tal-azzjoni, u r-riċevituri u s-sottokuntratturi involuti f’azzjoni jenħtieġ li jkollhom l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħhom fl-Unjoni jew f’pajjiż assoċjat. Għaldaqstant, entità ġuridika li tkun stabbilita f’pajjiż mhux assoċjat jew entità ġuridika li tkun stabbilita fl-Unjoni jew f’pajjiż terz assoċjat iżda li l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħha jkunu f’pajjiż terz mhux assoċjat jenħtieġ li ma tkunx eliġibbli li tkun riċevitur jew sottokuntrattur involut f’azzjoni. Sabiex jitħarsu l-interessi essenzjali tas-sigurtà u d-difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, jenħtieġ li dawk il-kriterji ta’ eliġibbiltà japplikaw ukoll għal finanzjament mogħti permezz ta’ akkwist, b’deroga mill-Artikolu 176 tar-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7) (ir-‘Regolament Finanzjarju’). |
| --- | --- |

(15)

Billi l-Fond għandu l-għan li jtejjeb il-kompetittività u l-effiċjenza tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni, jenħtieġ li fil-prinċipju, ikunu biss eliġibbli għal appoġġ entitajiet ġuridiċi li jkunu stabbiliti fl-Unjoni jew fil-pajjiżi assoċjati u li ma jkunux soġġetti għal kontroll minn pajjiżi terzi mhux assoċjati jew minn entitajiet ta’ pajjiżi terzi mhux assoċjati. F’dak il-kuntest, jenħtieġ li kontroll tinftiehem li tkun il-kapaċità li tiġi eżerċitata influwenza deċiżiva fuq entità ġuridika b’mod dirett jew indirett permezz ta’ entità ġuridika intermedja waħda jew aktar. Barra minn hekk, sabiex tkun żgurata l-protezzjoni tal-interessi essenzjali tas-sigurtà u d-difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, jenħtieġ li l-infrastruttura, il-faċilitajiet, l-assi u r-riżorsi tar-riċevituri u s-sottokuntratturi involuti f’azzjoni appoġġata mill-Fond ikunu jinsabu fit-territorju ta’ Stat Membru jew ta’ pajjiż assoċjat għat-tul ta’ żmien kollu tal-azzjoni, u r-riċevituri u s-sottokuntratturi involuti f’azzjoni jenħtieġ li jkollhom l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħhom fl-Unjoni jew f’pajjiż assoċjat. Għaldaqstant, entità ġuridika li tkun stabbilita f’pajjiż mhux assoċjat jew entità ġuridika li tkun stabbilita fl-Unjoni jew f’pajjiż terz assoċjat iżda li l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħha jkunu f’pajjiż terz mhux assoċjat jenħtieġ li ma tkunx eliġibbli li tkun riċevitur jew sottokuntrattur involut f’azzjoni. Sabiex jitħarsu l-interessi essenzjali tas-sigurtà u d-difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, jenħtieġ li dawk il-kriterji ta’ eliġibbiltà japplikaw ukoll għal finanzjament mogħti permezz ta’ akkwist, b’deroga mill-Artikolu 176 tar-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7) (ir-‘Regolament Finanzjarju’).

| (16) | F’ċerti ċirkostanzi, jenħtieġ li jkun possibbli li ssir deroga mill-prinċipju li r-riċevituri u s-sottokuntratturi involuti f’azzjoni appoġġata mill-Fond ma jkunux soġġetti għal kontroll minn pajjiżi terzi mhux assoċjati jew minn entitajiet ta’ pajjiżi terzi mhux assoċjati. F’dak il-kuntest, l-entitajiet ġuridiċi stabbiliti fl-Unjoni jew f’pajjiż assoċjat li huma kkontrollati minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat jenħtieġ li jkunu eliġibbli li jkunu riċevituri jew sottokuntratturi involuti f’azzjoni dment li jiġu ssodisfati l-kondizzjonijiet stretti relatati mal-interessi tas-sigurtà u d-difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha. Jenħtieġ li l-parteċipazzjoni ta’ dawn l-entitajiet ġuridiċi ma tmurx kontra l-għanijiet tal-Fond. L-applikanti jenħtieġ li jipprovdu l-informazzjoni rilevanti kollha dwar l-infrastruttura, il-faċilitajiet, l-assi u r-riżorsi li jridu jintużaw fl-azzjoni. F’dak ir-rigward, jenħtieġ li jitqies ukoll it-tħassib tal-Istati Membri rigward is-sigurtà tal-provvista. |
| --- | --- |

(16)

F’ċerti ċirkostanzi, jenħtieġ li jkun possibbli li ssir deroga mill-prinċipju li r-riċevituri u s-sottokuntratturi involuti f’azzjoni appoġġata mill-Fond ma jkunux soġġetti għal kontroll minn pajjiżi terzi mhux assoċjati jew minn entitajiet ta’ pajjiżi terzi mhux assoċjati. F’dak il-kuntest, l-entitajiet ġuridiċi stabbiliti fl-Unjoni jew f’pajjiż assoċjat li huma kkontrollati minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat jenħtieġ li jkunu eliġibbli li jkunu riċevituri jew sottokuntratturi involuti f’azzjoni dment li jiġu ssodisfati l-kondizzjonijiet stretti relatati mal-interessi tas-sigurtà u d-difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha. Jenħtieġ li l-parteċipazzjoni ta’ dawn l-entitajiet ġuridiċi ma tmurx kontra l-għanijiet tal-Fond. L-applikanti jenħtieġ li jipprovdu l-informazzjoni rilevanti kollha dwar l-infrastruttura, il-faċilitajiet, l-assi u r-riżorsi li jridu jintużaw fl-azzjoni. F’dak ir-rigward, jenħtieġ li jitqies ukoll it-tħassib tal-Istati Membri rigward is-sigurtà tal-provvista.

| (17) | Fil-qafas tal-miżuri restrittivi tal-Unjoni, adottati abbażi tal-Artikoli 29 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u 215(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), ebda fond jew riżorsa ekonomika ma tista’ titqiegħed għad-dispożizzjoni, direttament jew indirettament, ta’ persuni ġuridiċi, entitajiet jew korpi deżinjati jew għall-vantaġġ tagħhom. Għaldaqstant, tali entitajiet deżinjati, u entitajiet fil-proprjetà jew fil-kontroll tagħhom ma jistgħux jiġu appoġġati mill-Fond. |
| --- | --- |

(17)

Fil-qafas tal-miżuri restrittivi tal-Unjoni, adottati abbażi tal-Artikoli 29 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u 215(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), ebda fond jew riżorsa ekonomika ma tista’ titqiegħed għad-dispożizzjoni, direttament jew indirettament, ta’ persuni ġuridiċi, entitajiet jew korpi deżinjati jew għall-vantaġġ tagħhom. Għaldaqstant, tali entitajiet deżinjati, u entitajiet fil-proprjetà jew fil-kontroll tagħhom ma jistgħux jiġu appoġġati mill-Fond.

| (18) | Jenħtieġ li jingħata finanzjament mill-Unjoni wara sejħiet kompetittivi għal proposti maħruġa f’konformità mar-Regolament Finanzjarju. Madankollu, f’ċerti ċirkostanzi debitament sostanzjati u eċċezzjonali, jista’ jingħata finanzjament mill-Unjoni wkoll mingħajr sejħa għal proposti f’konformità mal-punt (e) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 195 tar-Regolament Finanzjarju. Peress li l-għoti ta’ finanzjament skont il-punt (e) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 195(tar-Regolament Finanzjarju jikkostitwixxi deroga mir-regola ġenerali li għandu jingħata finanzjament wara sejħiet kompetittivi għal proposti, dawk iċ-ċirkostanzi eċċezzjonali jenħtieġ li jiġu interpretati b’mod strett. F’dak il-kuntest, biex għotja tingħata mingħajr sejħa għal proposti, il-livell sa fejn l-azzjoni proposta tikkorrispondi mal-għanijiet tal-Fond fir-rigward tal-kollaborazzjoni u l-kompetizzjoni industrijali transfruntiera fil-katina tal-forniment kollha jenħtieġ li jiġi vvalutat mill-Kummissjoni bl-assistenza ta’ kumitat ta’ Stati Membri (il-“kumitat”). |
| --- | --- |

(18)

Jenħtieġ li jingħata finanzjament mill-Unjoni wara sejħiet kompetittivi għal proposti maħruġa f’konformità mar-Regolament Finanzjarju. Madankollu, f’ċerti ċirkostanzi debitament sostanzjati u eċċezzjonali, jista’ jingħata finanzjament mill-Unjoni wkoll mingħajr sejħa għal proposti f’konformità mal-punt (e) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 195 tar-Regolament Finanzjarju. Peress li l-għoti ta’ finanzjament skont il-punt (e) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 195(tar-Regolament Finanzjarju jikkostitwixxi deroga mir-regola ġenerali li għandu jingħata finanzjament wara sejħiet kompetittivi għal proposti, dawk iċ-ċirkostanzi eċċezzjonali jenħtieġ li jiġu interpretati b’mod strett. F’dak il-kuntest, biex għotja tingħata mingħajr sejħa għal proposti, il-livell sa fejn l-azzjoni proposta tikkorrispondi mal-għanijiet tal-Fond fir-rigward tal-kollaborazzjoni u l-kompetizzjoni industrijali transfruntiera fil-katina tal-forniment kollha jenħtieġ li jiġi vvalutat mill-Kummissjoni bl-assistenza ta’ kumitat ta’ Stati Membri (il-“kumitat”).

| (19) | Jekk konsorzju jkun jixtieq jieħu sehem f’azzjoni eliġibbli u l-appoġġ tal-Unjoni tkun ser tieħu l-għamla ta’ għotja, il-konsorzju jenħtieġ li jaħtar wieħed mill-membri tiegħu bħala koordinatur. Jenħtieġ li l-koordinatur ikun il-punt ewlieni ta’ kuntatt għall-fini tar-relazzjonijiet tal-konsorzju mal-Kummissjoni.. |
| --- | --- |

(19)

Jekk konsorzju jkun jixtieq jieħu sehem f’azzjoni eliġibbli u l-appoġġ tal-Unjoni tkun ser tieħu l-għamla ta’ għotja, il-konsorzju jenħtieġ li jaħtar wieħed mill-membri tiegħu bħala koordinatur. Jenħtieġ li l-koordinatur ikun il-punt ewlieni ta’ kuntatt għall-fini tar-relazzjonijiet tal-konsorzju mal-Kummissjoni..

| (20) | Fejn azzjoni appoġġata mill-Fond tkun ġestita minn maniġer ta’ proġett maħtur mill-Istati Membri jew mill-pajjiżi assoċjati, qabel ma toħroġ il-pagament lir-riċevituri, il-Kummissjoni jenħtieġ li tikkonsulta l-maniġer ta’ proġett dwar il-progress li jkun sar fir-rigward tal-azzjoni sabiex dan ikun jista’ jiżgura li r-riċevituri jirrispettaw l-iskadenzi. Jenħtieġ li l-maniġer ta’ proġett jipprovdi l-osservazzjonijiet dwar il-progress li jkun sar fir-rigward tal-azzjoni lill-Kummissjoni sabiex din tkun tista’ tiddetermina jekk ikunux ġew issodisfati l-kondizzjonijiet biex tipproċedi bil-pagament. |
| --- | --- |

(20)

Fejn azzjoni appoġġata mill-Fond tkun ġestita minn maniġer ta’ proġett maħtur mill-Istati Membri jew mill-pajjiżi assoċjati, qabel ma toħroġ il-pagament lir-riċevituri, il-Kummissjoni jenħtieġ li tikkonsulta l-maniġer ta’ proġett dwar il-progress li jkun sar fir-rigward tal-azzjoni sabiex dan ikun jista’ jiżgura li r-riċevituri jirrispettaw l-iskadenzi. Jenħtieġ li l-maniġer ta’ proġett jipprovdi l-osservazzjonijiet dwar il-progress li jkun sar fir-rigward tal-azzjoni lill-Kummissjoni sabiex din tkun tista’ tiddetermina jekk ikunux ġew issodisfati l-kondizzjonijiet biex tipproċedi bil-pagament.

| (21) | Il-Fond jenħtieġ li jiġi implimentat taħt ġestjoni diretta sabiex jiġu massimizzati l-effikaċja u l-effiċjenza tiegħu u biex tiġi żgurata konsistenza sħiħa ma’ inizjattivi oħra tal-Unjoni. Għalhekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni tibqa’ responsabbli għall-proċeduri tal-għażla u tal-għoti, anki fir-rigward tal-eżami u l-valutazzjoni tal-etika. Madanakollu, f’każijiet sostanzjati, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista’ tinkariga l-kompiti ta’ implimentazzjoni tal-baġit għal azzjonijiet speċifiċi appoġġati mill-Fond lill-korpi kif imsemmija fil-punt (c) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Finanzjarju, pereżempju fejn jinħatar maniġer ta’ proġett mill-Istati Membri li jikkofinanzjaw azzjoni, dment li jiġu sodisfatti r-rekwiżiti tar-Regolament Finanzjarju. Tali inkarigu ta’ kompiti ta’ implimentazzjoni baġitarja jgħin biex tiġi razzjonalizzata l-ġestjoni tal-azzjonijiet kofinanzjati u jiżgura koordinazzjoni mingħajr intoppi bejn il-ftehim ta’ finanzjament u l-kuntratt iffirmat mill-konsorzju u l-maniġer ta’ proġett maħtur mill-Istati Membri li jikkofinanzjaw l-azzjoni. |
| --- | --- |

(21)

Il-Fond jenħtieġ li jiġi implimentat taħt ġestjoni diretta sabiex jiġu massimizzati l-effikaċja u l-effiċjenza tiegħu u biex tiġi żgurata konsistenza sħiħa ma’ inizjattivi oħra tal-Unjoni. Għalhekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni tibqa’ responsabbli għall-proċeduri tal-għażla u tal-għoti, anki fir-rigward tal-eżami u l-valutazzjoni tal-etika. Madanakollu, f’każijiet sostanzjati, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista’ tinkariga l-kompiti ta’ implimentazzjoni tal-baġit għal azzjonijiet speċifiċi appoġġati mill-Fond lill-korpi kif imsemmija fil-punt (c) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 62(1) tar-Regolament Finanzjarju, pereżempju fejn jinħatar maniġer ta’ proġett mill-Istati Membri li jikkofinanzjaw azzjoni, dment li jiġu sodisfatti r-rekwiżiti tar-Regolament Finanzjarju. Tali inkarigu ta’ kompiti ta’ implimentazzjoni baġitarja jgħin biex tiġi razzjonalizzata l-ġestjoni tal-azzjonijiet kofinanzjati u jiżgura koordinazzjoni mingħajr intoppi bejn il-ftehim ta’ finanzjament u l-kuntratt iffirmat mill-konsorzju u l-maniġer ta’ proġett maħtur mill-Istati Membri li jikkofinanzjaw l-azzjoni.

| (22) | Biex ikun żgurat li l-azzjonijiet ta’ żvilupp iffinanzjati jkunu finanzjarjament vijabbli, jeħtieġ li l-applikanti juru li l-ispejjeż tal-azzjoni li mhumiex koperti minn finanzjament tal-Unjoni jkunu koperti minn mezzi oħra ta’ finanzjament. |
| --- | --- |

(22)

Biex ikun żgurat li l-azzjonijiet ta’ żvilupp iffinanzjati jkunu finanzjarjament vijabbli, jeħtieġ li l-applikanti juru li l-ispejjeż tal-azzjoni li mhumiex koperti minn finanzjament tal-Unjoni jkunu koperti minn mezzi oħra ta’ finanzjament.

| (23) | Jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom aċċess għal tipi differenti ta’ arranġamenti finanzjarji għall-iżvilupp u l-akkwiżizzjoni konġunti ta’ kapaċitajiet ta’ difiża. Il-Kummissjoni tista’ tipprovdi tipi differenti ta’ arranġamenti li l-Istati Membri jistgħu jużaw fuq bażi volontarja biex jindirizzaw l-isfidi għall-iżvilupp u l-akkwist kollaborattivi minn perspettiva ta’ finanzjament. L-użu ta’ dawn l-arranġamenti finanzjarji jista’ jħeġġeġ iżjed il-varar ta’ proġetti kollaborattivi u transfruntiera fil-qasam tad-difiża u jżid l-effiċjenza tal-infiq għad-difiża, inkluż għal proġetti appoġġati mill-Fond. |
| --- | --- |

(23)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom aċċess għal tipi differenti ta’ arranġamenti finanzjarji għall-iżvilupp u l-akkwiżizzjoni konġunti ta’ kapaċitajiet ta’ difiża. Il-Kummissjoni tista’ tipprovdi tipi differenti ta’ arranġamenti li l-Istati Membri jistgħu jużaw fuq bażi volontarja biex jindirizzaw l-isfidi għall-iżvilupp u l-akkwist kollaborattivi minn perspettiva ta’ finanzjament. L-użu ta’ dawn l-arranġamenti finanzjarji jista’ jħeġġeġ iżjed il-varar ta’ proġetti kollaborattivi u transfruntiera fil-qasam tad-difiża u jżid l-effiċjenza tal-infiq għad-difiża, inkluż għal proġetti appoġġati mill-Fond.

| (24) | Minħabba l-ispeċifiċitajiet tal-industrija tad-difiża, fejn id-domanda tiġi kważi esklużivament mill-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati, li jikkontrollaw ukoll kull akkwiżizzjoni ta’ prodotti u teknoloġiji relatati mad-difiża, inkluż l-esportazzjonijiet, il-funzjonament tas-settur tad-difiża ma jimxix mar-regoli konvenzjonali u l-mudelli ta’ negozju li jirregolaw swieq aktar tradizzjonali. Għalhekk l-industrija ma tistax tiffinanzja hi stess proġetti sostanzjali tar-R&Ż fil-qasam tad-difiża, u l-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati sikwit jiffinanzjaw l-ispejjeż kollha tar-R&Ż. Biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Fond, b’mod partikolari biex titrawwem il-kooperazzjoni bejn entitajiet ġuridiċi minn Stati Membri u pajjiżi assoċjati differenti, u filwaqt li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet tas-settur tad-difiża, jenħtieġ li l-azzjonijiet li jseħħu qabel il-fażi tal-iżvilupp tal-prototip jkunu koperti sat-totalità tal-ispejjeż eliġibbli. |
| --- | --- |

(24)

Minħabba l-ispeċifiċitajiet tal-industrija tad-difiża, fejn id-domanda tiġi kważi esklużivament mill-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati, li jikkontrollaw ukoll kull akkwiżizzjoni ta’ prodotti u teknoloġiji relatati mad-difiża, inkluż l-esportazzjonijiet, il-funzjonament tas-settur tad-difiża ma jimxix mar-regoli konvenzjonali u l-mudelli ta’ negozju li jirregolaw swieq aktar tradizzjonali. Għalhekk l-industrija ma tistax tiffinanzja hi stess proġetti sostanzjali tar-R&Ż fil-qasam tad-difiża, u l-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati sikwit jiffinanzjaw l-ispejjeż kollha tar-R&Ż. Biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Fond, b’mod partikolari biex titrawwem il-kooperazzjoni bejn entitajiet ġuridiċi minn Stati Membri u pajjiżi assoċjati differenti, u filwaqt li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet tas-settur tad-difiża, jenħtieġ li l-azzjonijiet li jseħħu qabel il-fażi tal-iżvilupp tal-prototip jkunu koperti sat-totalità tal-ispejjeż eliġibbli.

| (25) | Il-fażi tal-prototipi hija fażi kruċjali fejn normalment l-Istati Membri jew il-pajjiżi assoċjati jiddeċiedu dwar l-investiment konsolidat tagħhom u jibdew il-proċess tal-akkwiżizzjoni tal-prodotti jew tat-teknoloġiji tad-difiża futuri tagħhom. Minħabba f’hekk, f’dan l-istadju speċifiku, l-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati jaqblu dwar l-impenji meħtieġa, inkluż il-qsim tal-ispejjeż u s-sjieda tal-proġett. Sabiex tiġi żgurata l-kredibbiltà tal-impenn tagħhom, jenħtieġ li, f’każijiet normali, l-appoġġ mil-Fond ma jaqbiżx l-20 % tal-ispejjeż eliġibbli. |
| --- | --- |

(25)

Il-fażi tal-prototipi hija fażi kruċjali fejn normalment l-Istati Membri jew il-pajjiżi assoċjati jiddeċiedu dwar l-investiment konsolidat tagħhom u jibdew il-proċess tal-akkwiżizzjoni tal-prodotti jew tat-teknoloġiji tad-difiża futuri tagħhom. Minħabba f’hekk, f’dan l-istadju speċifiku, l-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati jaqblu dwar l-impenji meħtieġa, inkluż il-qsim tal-ispejjeż u s-sjieda tal-proġett. Sabiex tiġi żgurata l-kredibbiltà tal-impenn tagħhom, jenħtieġ li, f’każijiet normali, l-appoġġ mil-Fond ma jaqbiżx l-20 % tal-ispejjeż eliġibbli.

| (26) | Għall-azzjonijiet ta’ wara l-fażi tal-prototipi, jenħtieġ li jiġi previst finanzjament sa 80 %. Tali -azzjonijiet, li huma eqreb it-tlestija tal-prodotti u tat-teknoloġija, jaf xorta jkunu jinvolvu spejjeż sostanzjali. |
| --- | --- |

(26)

Għall-azzjonijiet ta’ wara l-fażi tal-prototipi, jenħtieġ li jiġi previst finanzjament sa 80 %. Tali -azzjonijiet, li huma eqreb it-tlestija tal-prodotti u tat-teknoloġija, jaf xorta jkunu jinvolvu spejjeż sostanzjali.

| (27) | Il-partijiet ikkonċernati fis-settur tad-difiża jiffaċċjaw spejjeż indiretti speċifiċi, bħal fir-rigward tas-sigurtà. Barra minn hekk, il-partijiet ikkonċernati jaħdmu f’suq speċifiku fejn, fin-nuqqas ta’ domanda min-naħa tax-xerrejja, huma ma jistgħux jirkupraw l-ispejjeż tar-R&Ż bl-istess mod bħal dawk fis-settur ċivili. Għaldaqstant huwa xieraq li titħalla li tiġi applikata rata fissa ta’ 25 % tal-ispejjeż eliġibbli diretti totali tal-azzjoni kif ukoll il-possibbiltà li jintalbu l-ispejjeż eliġibbli indiretti determinati f’konformità mal-prattiki tas-soltu tal-kontabbiltà tal-ispejjeż tar-riċevituri jekk dawk il-prattiki jkunu aċċettati mill-awtoritajiet nazzjonali tagħhom għal attivitajiet komparabbli fil-qasam tad-difiża u jekk jkunu ġew ikkomunikati lill-Kummissjoni mir-riċevitur. |
| --- | --- |

(27)

Il-partijiet ikkonċernati fis-settur tad-difiża jiffaċċjaw spejjeż indiretti speċifiċi, bħal fir-rigward tas-sigurtà. Barra minn hekk, il-partijiet ikkonċernati jaħdmu f’suq speċifiku fejn, fin-nuqqas ta’ domanda min-naħa tax-xerrejja, huma ma jistgħux jirkupraw l-ispejjeż tar-R&Ż bl-istess mod bħal dawk fis-settur ċivili. Għaldaqstant huwa xieraq li titħalla li tiġi applikata rata fissa ta’ 25 % tal-ispejjeż eliġibbli diretti totali tal-azzjoni kif ukoll il-possibbiltà li jintalbu l-ispejjeż eliġibbli indiretti determinati f’konformità mal-prattiki tas-soltu tal-kontabbiltà tal-ispejjeż tar-riċevituri jekk dawk il-prattiki jkunu aċċettati mill-awtoritajiet nazzjonali tagħhom għal attivitajiet komparabbli fil-qasam tad-difiża u jekk jkunu ġew ikkomunikati lill-Kummissjoni mir-riċevitur.

| (28) | Azzjonijiet li jinvolvu l-parteċipazzjoni ta’ SMEs u kumpanniji b’kapitalizzazzjoni medja transfruntiera jappoġġaw il-ftuħ ta’ katini tal-provvista u jikkontribwixxu għall-għanijiet tal-Fond. Jenħtieġ għalhekk li dawn l-azzjonijiet ikunu eliġibbli għal rata ogħla ta’ finanzjament li tkun ta’ benefiċċju għall-entitajiet ġuridiċi parteċipanti kollha. |
| --- | --- |

(28)

Azzjonijiet li jinvolvu l-parteċipazzjoni ta’ SMEs u kumpanniji b’kapitalizzazzjoni medja transfruntiera jappoġġaw il-ftuħ ta’ katini tal-provvista u jikkontribwixxu għall-għanijiet tal-Fond. Jenħtieġ għalhekk li dawn l-azzjonijiet ikunu eliġibbli għal rata ogħla ta’ finanzjament li tkun ta’ benefiċċju għall-entitajiet ġuridiċi parteċipanti kollha.

| (29) | Biex ikun żgurat li l-azzjonijiet iffinanzjati jikkontribwixxu għall-kompetittività u l-effiċjenza tal-industrija tad-difiża Ewropea, hu importanti li l-Istati Membri jkunu beħsiebhom jakkwistaw konġuntament il-prodott finali jew jużaw it-teknoloġija, b’mod partikolari permezz ta’ akkwist transfruntier konġunt, fejn l-Istati Membri jorganizzaw flimkien il-proċeduri tal-akkwist tagħhom b’mod partikolari permezz ta’ korp ċentrali tal-akkwisti. |
| --- | --- |

(29)

Biex ikun żgurat li l-azzjonijiet iffinanzjati jikkontribwixxu għall-kompetittività u l-effiċjenza tal-industrija tad-difiża Ewropea, hu importanti li l-Istati Membri jkunu beħsiebhom jakkwistaw konġuntament il-prodott finali jew jużaw it-teknoloġija, b’mod partikolari permezz ta’ akkwist transfruntier konġunt, fejn l-Istati Membri jorganizzaw flimkien il-proċeduri tal-akkwist tagħhom b’mod partikolari permezz ta’ korp ċentrali tal-akkwisti.

| (30) | Sabiex jiġi żgurat li l-azzjonijiet appoġġati mill-Fond jikkontribwixxu għall-kompetittività u l-effiċjenza tal-industrija tad-difiża Ewropea, jenħtieġ li dawn ikunu orjentati lejn is-suq, immexxija mid-domanda u kummerċjalment vijabbli fuq perijodu ta’ żmien medju sa twil. Jenħtieġ għalhekk li l-kriterji tal-eliġibbiltà għal azzjonijiet ta’ żvilupp iqisu l-fatt li l-Istati Membri jkollhom l-intenzjoni, anki permezz ta’ memorandum ta’ qbil jew ittra ta’ intenzjoni, li jakkwistaw il-prodott finali, jew jużaw it-teknoloġija, b’mod koordinat. Jenħtieġ li l-kriterji tal-għoti għal azzjonijiet ta’ żvilupp iqisu barra minn hekk il-fatt li l-Istati Membri jkunu impenjaw ruħhom, politikament jew ġuridikament, li jużaw, jippossjedu jew iżommu b’mod konġunt il-prodott jew it-teknoloġija finali b’mod ikkoordinat. |
| --- | --- |

(30)

Sabiex jiġi żgurat li l-azzjonijiet appoġġati mill-Fond jikkontribwixxu għall-kompetittività u l-effiċjenza tal-industrija tad-difiża Ewropea, jenħtieġ li dawn ikunu orjentati lejn is-suq, immexxija mid-domanda u kummerċjalment vijabbli fuq perijodu ta’ żmien medju sa twil. Jenħtieġ għalhekk li l-kriterji tal-eliġibbiltà għal azzjonijiet ta’ żvilupp iqisu l-fatt li l-Istati Membri jkollhom l-intenzjoni, anki permezz ta’ memorandum ta’ qbil jew ittra ta’ intenzjoni, li jakkwistaw il-prodott finali, jew jużaw it-teknoloġija, b’mod koordinat. Jenħtieġ li l-kriterji tal-għoti għal azzjonijiet ta’ żvilupp iqisu barra minn hekk il-fatt li l-Istati Membri jkunu impenjaw ruħhom, politikament jew ġuridikament, li jużaw, jippossjedu jew iżommu b’mod konġunt il-prodott jew it-teknoloġija finali b’mod ikkoordinat.

| (31) | Jenħtieġ li l-promozzjoni tal-innovazzjoni u tal-iżvilupp teknoloġiku fl-industrija tad-difiża tal-Unjoni ssir b’mod konsistenti mal-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonijiet għal dawk l-interessi u għall-prijoritajiet tar-riċerka u tal-kapaċità fid-difiża maqbula b’mod komuni mill-Istati Membri jservu bħala kriterju tal-għoti. |
| --- | --- |

(31)

Jenħtieġ li l-promozzjoni tal-innovazzjoni u tal-iżvilupp teknoloġiku fl-industrija tad-difiża tal-Unjoni ssir b’mod konsistenti mal-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonijiet għal dawk l-interessi u għall-prijoritajiet tar-riċerka u tal-kapaċità fid-difiża maqbula b’mod komuni mill-Istati Membri jservu bħala kriterju tal-għoti.

| (32) | L-azzjonijiet eliġibbli żviluppati fil-kuntest ta’ proġetti tal-PESCO fil-qafas istituzzjonali tal-Unjoni jenħtieġ li jiżguraw kooperazzjoni msaħħa bejn l-entitajiet ġuridiċi fl-Istati Membri differenti b’mod kontinwu u b’hekk jenħtieġ li jikkontribwixxu direttament għall-għanijiet tal-Fond. Għalhekk, jekk jintgħażlu, jenħtieġ li dawn il-proġetti jkunu eliġibbli għal rata ogħla ta’ finanzjament. |
| --- | --- |

(32)

L-azzjonijiet eliġibbli żviluppati fil-kuntest ta’ proġetti tal-PESCO fil-qafas istituzzjonali tal-Unjoni jenħtieġ li jiżguraw kooperazzjoni msaħħa bejn l-entitajiet ġuridiċi fl-Istati Membri differenti b’mod kontinwu u b’hekk jenħtieġ li jikkontribwixxu direttament għall-għanijiet tal-Fond. Għalhekk, jekk jintgħażlu, jenħtieġ li dawn il-proġetti jkunu eliġibbli għal rata ogħla ta’ finanzjament.

| (33) | Il-Kummissjoni ser tqis attivitajiet oħra ffinanzjati permezz ta’ Orizzont Ewropa - il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/695 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8) sabiex tevita duplikazzjoni bla bżonn u tiżgura skambju ta’ ideat u sinerġiji bejn ir-riċerka ċivili u dik tad-difiża. |
| --- | --- |

(33)

Il-Kummissjoni ser tqis attivitajiet oħra ffinanzjati permezz ta’ Orizzont Ewropa - il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/695 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8) sabiex tevita duplikazzjoni bla bżonn u tiżgura skambju ta’ ideat u sinerġiji bejn ir-riċerka ċivili u dik tad-difiża.

| (34) | Iċ-ċibersigurtà u ċ-ċiberdifiża qed kulma jmur isiru sfidi aktar importanti u l-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà għarfu l-ħtieġa li jiġu stabbiliti sinerġiji bejn l-azzjonijiet taċ-ċiberdifiża fl-ambitu ta’ dan ir-Regolament u tal-inizjattivi tal-Unjoni fil-qasam taċ-ċibersigurtà, bħal dawk imħabbra fil-Komunikazzjoni Konġunta tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Settembru 2017“Reżiljenza, Deterrenza u Difiża: Il-Bini ta’ ċibersigurtà b’saħħitha għall-UE”. B’mod partikolari, il-partijiet ikkonċernati jenħtieġ li jaħdmu biex isibu sinerġiji bejn id-dimensjonijiet ċivili u tad-difiża taċ-ċibersigurtà, bil-ħsieb li tiżdied ir-reżiljenza ċibernetika. |
| --- | --- |

(34)

Iċ-ċibersigurtà u ċ-ċiberdifiża qed kulma jmur isiru sfidi aktar importanti u l-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà għarfu l-ħtieġa li jiġu stabbiliti sinerġiji bejn l-azzjonijiet taċ-ċiberdifiża fl-ambitu ta’ dan ir-Regolament u tal-inizjattivi tal-Unjoni fil-qasam taċ-ċibersigurtà, bħal dawk imħabbra fil-Komunikazzjoni Konġunta tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Settembru 2017“Reżiljenza, Deterrenza u Difiża: Il-Bini ta’ ċibersigurtà b’saħħitha għall-UE”. B’mod partikolari, il-partijiet ikkonċernati jenħtieġ li jaħdmu biex isibu sinerġiji bejn id-dimensjonijiet ċivili u tad-difiża taċ-ċibersigurtà, bil-ħsieb li tiżdied ir-reżiljenza ċibernetika.

| (35) | Jenħtieġ li jiġi żgurat approċċ integrat billi jingħaqdu l-attivitajiet koperti bl-Azzjoni Preparatorja fuq ir-Riċerka dwar id-Difiża (“PADR”), li l-Kummissjoni varat f’konformità mal-punt (b) tal-Artikolu 58(2) tar-Regolament Finanzjarju, u l-Programm Ewropew għall-Iżvilupp fl-Industrija tad-Difiża (‘EDIDP’) stabbilit bir-Regolament (UE) 2018/1092 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9), kif ukoll billi jiġu armonizzati l-kondizzjonijiet tal-parteċipazzjoni. Tali approċċ integrat jenħtieġ li joħloq sett aktar koerenti ta’ strumenti u jżid l-impatt innovattiv, kollaborattiv u ekonomiku tal-Fond, filwaqt li jiġu evitati d-duplikazzjonijiet bla bżonn u l-frammentazzjoni. Dan jiżgura wkoll li l-Fond jikkontribwixxi għal sfruttament aħjar tar-riżultati tar-riċerka fil-qasam tad-difiża, ikopri d-distakk bejn il-fażijiet tar-riċerka u tal-iżvilupp, filwaqt li jqis l-ispeċifiċitajiet tas-settur tad-difiża, u jippromwovi l-għamliet kollha ta’ innovazzjoni, inkluż it-teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża. Barra minn hekk, jista’ wkoll ikunu mistennija effetti kollaterali pożittivi fis-settur ċivili, jekk ikun applikabbli. |
| --- | --- |

(35)

Jenħtieġ li jiġi żgurat approċċ integrat billi jingħaqdu l-attivitajiet koperti bl-Azzjoni Preparatorja fuq ir-Riċerka dwar id-Difiża (“PADR”), li l-Kummissjoni varat f’konformità mal-punt (b) tal-Artikolu 58(2) tar-Regolament Finanzjarju, u l-Programm Ewropew għall-Iżvilupp fl-Industrija tad-Difiża (‘EDIDP’) stabbilit bir-Regolament (UE) 2018/1092 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9), kif ukoll billi jiġu armonizzati l-kondizzjonijiet tal-parteċipazzjoni. Tali approċċ integrat jenħtieġ li joħloq sett aktar koerenti ta’ strumenti u jżid l-impatt innovattiv, kollaborattiv u ekonomiku tal-Fond, filwaqt li jiġu evitati d-duplikazzjonijiet bla bżonn u l-frammentazzjoni. Dan jiżgura wkoll li l-Fond jikkontribwixxi għal sfruttament aħjar tar-riżultati tar-riċerka fil-qasam tad-difiża, ikopri d-distakk bejn il-fażijiet tar-riċerka u tal-iżvilupp, filwaqt li jqis l-ispeċifiċitajiet tas-settur tad-difiża, u jippromwovi l-għamliet kollha ta’ innovazzjoni, inkluż it-teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża. Barra minn hekk, jista’ wkoll ikunu mistennija effetti kollaterali pożittivi fis-settur ċivili, jekk ikun applikabbli.

| (36) | Fejn ikun xieraq minħabba l-ispeċifiċitajiet tal-azzjoni, l-għanijiet tal-Fond jenħtieġ li jiġu indirizzati wkoll bi strumenti finanzjarji u garanziji baġitarji permezz tal-Fond InvestEU stabbilit permezz tar-Regolament (UE) 2021/523 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10). |
| --- | --- |

(36)

Fejn ikun xieraq minħabba l-ispeċifiċitajiet tal-azzjoni, l-għanijiet tal-Fond jenħtieġ li jiġu indirizzati wkoll bi strumenti finanzjarji u garanziji baġitarji permezz tal-Fond InvestEU stabbilit permezz tar-Regolament (UE) 2021/523 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10).

| (37) | L-appoġġ mill-Fond jenħtieġ li jintuża biex jiġu indirizzati l-fallimenti tas-suq jew is-sitwazzjonijiet ta’ investiment subottimali b’mod proporzjonat, u jenħtieġ li l-azzjonijiet ma jidduplikawx jew jeskludu l-finanzjament privat jew ifixklu l-kompetizzjoni fis-suq intern. L-azzjonijiet jenħtieġ li jkollhom valur miżjud ċar għall-Unjoni. |
| --- | --- |

(37)

L-appoġġ mill-Fond jenħtieġ li jintuża biex jiġu indirizzati l-fallimenti tas-suq jew is-sitwazzjonijiet ta’ investiment subottimali b’mod proporzjonat, u jenħtieġ li l-azzjonijiet ma jidduplikawx jew jeskludu l-finanzjament privat jew ifixklu l-kompetizzjoni fis-suq intern. L-azzjonijiet jenħtieġ li jkollhom valur miżjud ċar għall-Unjoni.

| (38) | Il-forom ta’ finanzjament tal-Unjoni u l-metodi tal-implimentazzjoni tal-Fond jenħtieġ li jintgħażlu abbażi tal-kapaċità tagħhom li jilħqu l-objettivi speċifiċi tal-azzjonijiet u biex jiksbu r-riżultati, filwaqt li b’mod partikolari jitqiesu l-ispejjeż tal-kontrolli, il-piż amministrattiv u r-riskju mistenni ta’ nuqqas ta’ konformità. Jenħtieġ li dik l-għażla tinkludi l-kunsiderazzjoni tal-użu ta’ somom f’daqqa, finanzjament b’rata fissa u kostijiet unitarji, kif ukoll finanzjament mhux marbut mal-kostijiet kif imsemmi fl-Artikolu 125(1) tar-Regolament Finanzjarju. |
| --- | --- |

(38)

Il-forom ta’ finanzjament tal-Unjoni u l-metodi tal-implimentazzjoni tal-Fond jenħtieġ li jintgħażlu abbażi tal-kapaċità tagħhom li jilħqu l-objettivi speċifiċi tal-azzjonijiet u biex jiksbu r-riżultati, filwaqt li b’mod partikolari jitqiesu l-ispejjeż tal-kontrolli, il-piż amministrattiv u r-riskju mistenni ta’ nuqqas ta’ konformità. Jenħtieġ li dik l-għażla tinkludi l-kunsiderazzjoni tal-użu ta’ somom f’daqqa, finanzjament b’rata fissa u kostijiet unitarji, kif ukoll finanzjament mhux marbut mal-kostijiet kif imsemmi fl-Artikolu 125(1) tar-Regolament Finanzjarju.

| (39) | Il-Kummissjoni jenħtieġ li, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, tadotta programmi ta’ ħidma annwali f’konformità mal-għanijiet tal-Fond, u filwaqt li tqis it-tagħlimiet inizjali li ħadet mill-EDIDP u mill-PADR. Jenħtieġ li waqt l-istabbiliment tal-programmi ta’ ħidma, il-Kummissjoni jkollha l-assistenza tal-kumitat. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħmel ħilitha biex issib soluzzjonijiet li jkollhom l-akbar appoġġ possibbli fi ħdan il-kumitat. F’dak il-kuntest, jenħtieġ li il-kumitat ikun jista’ jiltaqa’ fil-konfigurazzjoni ta’ esperti nazzjonali tas-sigurtà u tad-difiża biex jagħti assistenza speċifika lill-Kummissjoni, inkluż pariri fir-rigward tal-protezzjoni ta’ informazzjoni klassifikata fil-qafas tal-azzjonijiet. Huwa f’idejn l-Istati Membri biex jaħtru r-rappreżentanti rispettivi tagħhom f’dak il-kumitat. Il-membri tal-kumitat jenħtieġ li jingħataw opportunitajiet bikrija u effettivi biex jeżaminaw l-abbozzi tal-atti ta’ implimentazzjoni u jesprimu l-fehmiet tagħhom. |
| --- | --- |

(39)

Il-Kummissjoni jenħtieġ li, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, tadotta programmi ta’ ħidma annwali f’konformità mal-għanijiet tal-Fond, u filwaqt li tqis it-tagħlimiet inizjali li ħadet mill-EDIDP u mill-PADR. Jenħtieġ li waqt l-istabbiliment tal-programmi ta’ ħidma, il-Kummissjoni jkollha l-assistenza tal-kumitat. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħmel ħilitha biex issib soluzzjonijiet li jkollhom l-akbar appoġġ possibbli fi ħdan il-kumitat. F’dak il-kuntest, jenħtieġ li il-kumitat ikun jista’ jiltaqa’ fil-konfigurazzjoni ta’ esperti nazzjonali tas-sigurtà u tad-difiża biex jagħti assistenza speċifika lill-Kummissjoni, inkluż pariri fir-rigward tal-protezzjoni ta’ informazzjoni klassifikata fil-qafas tal-azzjonijiet. Huwa f’idejn l-Istati Membri biex jaħtru r-rappreżentanti rispettivi tagħhom f’dak il-kumitat. Il-membri tal-kumitat jenħtieġ li jingħataw opportunitajiet bikrija u effettivi biex jeżaminaw l-abbozzi tal-atti ta’ implimentazzjoni u jesprimu l-fehmiet tagħhom.

| (40) | Il-kategoriji stabbiliti fil-programmi ta’ ħidma jenħtieġ li jkollhom rekwiżiti funzjonali fejn xieraq sabiex jiċċaraw għall-industrija liema funzjonalitajiet u kompiti jridu jitwettqu permezz tal-kapaċitajiet li jridu jiġu żviluppati. Tali rekwiżiti jenħtieġ li jagħtu indikazzjoni ċara dwar il-prestazzjonijiet mistennija iżda jenħtieġ li ma jkunux diretti lejn soluzzjonijiet speċifiċi jew entitajiet ġuridiċi speċifiċi u jenħtieġ li ma jipprevjenux il-kompetizzjoni fil-livell ta’ sejħiet għal proposti. |
| --- | --- |

(40)

Il-kategoriji stabbiliti fil-programmi ta’ ħidma jenħtieġ li jkollhom rekwiżiti funzjonali fejn xieraq sabiex jiċċaraw għall-industrija liema funzjonalitajiet u kompiti jridu jitwettqu permezz tal-kapaċitajiet li jridu jiġu żviluppati. Tali rekwiżiti jenħtieġ li jagħtu indikazzjoni ċara dwar il-prestazzjonijiet mistennija iżda jenħtieġ li ma jkunux diretti lejn soluzzjonijiet speċifiċi jew entitajiet ġuridiċi speċifiċi u jenħtieġ li ma jipprevjenux il-kompetizzjoni fil-livell ta’ sejħiet għal proposti.

| (41) | Waqt l-iżvilupp tal-programmi ta’ ħidma, il-Kummissjoni jenħtieġ li tiżgura wkoll, permezz ta’ konsultazzjonijiet xierqa mal-kumitat, li l-azzjonijiet ta’ riċerka u żvilupp proposti jevitaw d-duplikazzjoni bla bżonn. F’dak il-kuntest, il-Kummissjoni tista’ twettaq valutazzjoni minn qabel ta’ każijiet ta’ duplikazzjoni possibbli bil-kapaċitajiet eżistenti jew bi proġetti ta’ riċerka jew ta’ żvilupp diġà ffinanzjati fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(41)

Waqt l-iżvilupp tal-programmi ta’ ħidma, il-Kummissjoni jenħtieġ li tiżgura wkoll, permezz ta’ konsultazzjonijiet xierqa mal-kumitat, li l-azzjonijiet ta’ riċerka u żvilupp proposti jevitaw d-duplikazzjoni bla bżonn. F’dak il-kuntest, il-Kummissjoni tista’ twettaq valutazzjoni minn qabel ta’ każijiet ta’ duplikazzjoni possibbli bil-kapaċitajiet eżistenti jew bi proġetti ta’ riċerka jew ta’ żvilupp diġà ffinanzjati fl-Unjoni.

| (42) | Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura l-koerenza tal-programmi ta’ ħidma matul iċ-ċiklu tal-ħajja industrijali tal-prodotti u tat-teknoloġiji fil-qasam tad-difiża. |
| --- | --- |

(42)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura l-koerenza tal-programmi ta’ ħidma matul iċ-ċiklu tal-ħajja industrijali tal-prodotti u tat-teknoloġiji fil-qasam tad-difiża.

| (43) | Jenħtieġ li l-programmi ta’ ħidma jiżguraw ukoll li azzjonijiet li jippermettu l-parteċipazzjoni transfruntiera tal-SMEs jibbenefikaw minn sehem kredibbli mill-baġit totali. |
| --- | --- |

(43)

Jenħtieġ li l-programmi ta’ ħidma jiżguraw ukoll li azzjonijiet li jippermettu l-parteċipazzjoni transfruntiera tal-SMEs jibbenefikaw minn sehem kredibbli mill-baġit totali.

| (44) | Sabiex tibbenefika mill-għarfien espert tagħha fis-settur tad-difiża, jenħtieġ li l-Aġenzija Ewropea għad-Difiża jkollha l-istatus ta’ osservatur fi ħdan il-kumitat.. Minħabba l-ispeċifiċitajiet tal-qasam tad-difiża, jenħtieġ li anki s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna jassisti lill-kumitat. |
| --- | --- |

(44)

Sabiex tibbenefika mill-għarfien espert tagħha fis-settur tad-difiża, jenħtieġ li l-Aġenzija Ewropea għad-Difiża jkollha l-istatus ta’ osservatur fi ħdan il-kumitat.. Minħabba l-ispeċifiċitajiet tal-qasam tad-difiża, jenħtieġ li anki s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna jassisti lill-kumitat.

| (45) | Sabiex tiġi żgurata l-effettività ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 TFUE sabiex temenda l-Anness għal dan ir-Regolament fir-rigward tal-indikaturi fejn dan jitqies neċessarju kif ukoll biex tissupplimenta dan ir-Regolament b’dispożizzjonijiet dwar l-istabbiliment ta’ qafas ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul ix-xogħol tagħha ta’ tħejjija, ukoll fil-livell ta’ esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jiġu mwettqa f’konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (11). B’mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija tal-atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija tal-atti delegati. |
| --- | --- |

(45)

Sabiex tiġi żgurata l-effettività ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 TFUE sabiex temenda l-Anness għal dan ir-Regolament fir-rigward tal-indikaturi fejn dan jitqies neċessarju kif ukoll biex tissupplimenta dan ir-Regolament b’dispożizzjonijiet dwar l-istabbiliment ta’ qafas ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul ix-xogħol tagħha ta’ tħejjija, ukoll fil-livell ta’ esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jiġu mwettqa f’konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (11). B’mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija tal-atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija tal-atti delegati.

| (46) | Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni fir-rigward tal-adozzjoni ta’ programmi ta’ ħidma u l-għoti ta’ finanzjament lill-azzjonijiet ta’ riċerka u żvilupp magħżula. B’mod partikolari, waqt it-twettiq ta’ azzjonijiet ta’ riċerka u żvilupp, jenħtieġ li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet tas-settur tad-difiża, b’mod partikolari r-responsabbiltà tal-Istati Membri, tal-pajjiżi assoċjati jew tat-tnejn li huma għall-ippjanar u l-proċess tal-akkwiżizzjoni. Jenħtieġ li dawk is-setgħat ikunu eżerċitati f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (12). |
| --- | --- |

(46)

Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni fir-rigward tal-adozzjoni ta’ programmi ta’ ħidma u l-għoti ta’ finanzjament lill-azzjonijiet ta’ riċerka u żvilupp magħżula. B’mod partikolari, waqt it-twettiq ta’ azzjonijiet ta’ riċerka u żvilupp, jenħtieġ li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet tas-settur tad-difiża, b’mod partikolari r-responsabbiltà tal-Istati Membri, tal-pajjiżi assoċjati jew tat-tnejn li huma għall-ippjanar u l-proċess tal-akkwiżizzjoni. Jenħtieġ li dawk is-setgħat ikunu eżerċitati f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (12).

| (47) | Il-Kummissjoni jenħtieġ li tistabbilixxi lista ta’ esperti indipendenti. Il-kredenzjali ta’ sigurtà ta’ dawk l-esperti indipendenti jenħtieġ li jkunu validati mill-Istati Membri rilevanti. Jenħtieġ li dik il-lista ma ssirx pubblika. L-esperti indipendenti jenħtieġ li jintgħażlu abbażi tal-ħiliet, l-esperjenza u l-għarfien tagħhom, b’kont meħud tal-kompiti li jiġu assenjati lilhom. Sa fejn possibbli, meta taħtar l-esperti indipendenti, il-Kummissjoni jenħtieġ li tieħu miżuri adatti għall-fini ta’ kompożizzjoni bilanċjata fi ħdan il-gruppi tal-esperti indipendenti u l-bordijiet ta’ evalwazzjoni f’termini ta’ varjetà ta’ ħiliet, esperjenzi, għarfien, diversità ġeografika u ugwaljanza bejn is-sessi, b’kont meħud tas-sitwazzjoni fil-qasam tal-azzjoni. Jenħtieġ li jsir ukoll sforz biex ikun hemm rotazzjoni adatta ta’ esperti indipendenti u bilanċ xieraq bejn is-settur privat u dak pubbliku. |
| --- | --- |

(47)

Il-Kummissjoni jenħtieġ li tistabbilixxi lista ta’ esperti indipendenti. Il-kredenzjali ta’ sigurtà ta’ dawk l-esperti indipendenti jenħtieġ li jkunu validati mill-Istati Membri rilevanti. Jenħtieġ li dik il-lista ma ssirx pubblika. L-esperti indipendenti jenħtieġ li jintgħażlu abbażi tal-ħiliet, l-esperjenza u l-għarfien tagħhom, b’kont meħud tal-kompiti li jiġu assenjati lilhom. Sa fejn possibbli, meta taħtar l-esperti indipendenti, il-Kummissjoni jenħtieġ li tieħu miżuri adatti għall-fini ta’ kompożizzjoni bilanċjata fi ħdan il-gruppi tal-esperti indipendenti u l-bordijiet ta’ evalwazzjoni f’termini ta’ varjetà ta’ ħiliet, esperjenzi, għarfien, diversità ġeografika u ugwaljanza bejn is-sessi, b’kont meħud tas-sitwazzjoni fil-qasam tal-azzjoni. Jenħtieġ li jsir ukoll sforz biex ikun hemm rotazzjoni adatta ta’ esperti indipendenti u bilanċ xieraq bejn is-settur privat u dak pubbliku.

| (48) | Jenħtieġ li l-esperti indipendenti la jevalwaw, la jagħtu pariri u lanqas ma jassistu fi kwistjonijiet li fir-rigward tagħhom ikollhom kwalunkwe konflitt ta’ interess, b’mod partikolari fir-rigward tal-pożizzjoni tagħhom meta ssir l-evalwazzjoni. B’mod partikolari, jenħtieġ li ma jkunux f’pożizzjoni fejn ikunu jistgħu jużaw l-informazzjoni li taslilhom bi ħsara għall-konsorzju li huma jevalwaw. |
| --- | --- |

(48)

Jenħtieġ li l-esperti indipendenti la jevalwaw, la jagħtu pariri u lanqas ma jassistu fi kwistjonijiet li fir-rigward tagħhom ikollhom kwalunkwe konflitt ta’ interess, b’mod partikolari fir-rigward tal-pożizzjoni tagħhom meta ssir l-evalwazzjoni. B’mod partikolari, jenħtieġ li ma jkunux f’pożizzjoni fejn ikunu jistgħu jużaw l-informazzjoni li taslilhom bi ħsara għall-konsorzju li huma jevalwaw.

| (49) | Wara l-evalwazzjoni tal-proposti bl-għajnuna ta’ esperti indipendenti, jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħżel l-azzjonijiet li għandhom jiġu appoġġati mill-Fond. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiġu infurmati dwar ir-riżultati tal-evalwazzjoni bl-elenku tal-klassifika tal-azzjonijiet magħżula u tal-progress tal-azzjonijiet iffinanzjati. |
| --- | --- |

(49)

Wara l-evalwazzjoni tal-proposti bl-għajnuna ta’ esperti indipendenti, jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħżel l-azzjonijiet li għandhom jiġu appoġġati mill-Fond. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiġu infurmati dwar ir-riżultati tal-evalwazzjoni bl-elenku tal-klassifika tal-azzjonijiet magħżula u tal-progress tal-azzjonijiet iffinanzjati.

| (50) | Meta jipproponu prodotti jew teknoloġiji ġodda tad-difiża jew it-titjib ta’ prodotti jew teknoloġiji tad-difiża eżistenti, jenħtieġ li l-applikanti jintrabtu li jikkonformaw mal-prinċipji etiċi, pereżempju dawk relatati mal-benesseri tal-bnedmin u mal-ħarsien tal-ġenoma uman, riflessi wkoll fid-dritt tal-Unjoni, nazzjonali u internazzjonali rilevanti, fosthom il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u l-Konvenzjoni Ewropea dwar il-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali u, fejn rilevanti, il-Protokolli tagħha. Jenħtieġ li l-Kummissjoni teżamina l-proposti b’mod sistematiku sabiex jiġu identifikati dawk li jqajmu kwistjonijiet etiċi serji. Fejn ikun xieraq, jenħtieġ li tali proposti jiġu soġġetti għal valutazzjoni tal-etika. |
| --- | --- |

(50)

Meta jipproponu prodotti jew teknoloġiji ġodda tad-difiża jew it-titjib ta’ prodotti jew teknoloġiji tad-difiża eżistenti, jenħtieġ li l-applikanti jintrabtu li jikkonformaw mal-prinċipji etiċi, pereżempju dawk relatati mal-benesseri tal-bnedmin u mal-ħarsien tal-ġenoma uman, riflessi wkoll fid-dritt tal-Unjoni, nazzjonali u internazzjonali rilevanti, fosthom il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u l-Konvenzjoni Ewropea dwar il-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali u, fejn rilevanti, il-Protokolli tagħha. Jenħtieġ li l-Kummissjoni teżamina l-proposti b’mod sistematiku sabiex jiġu identifikati dawk li jqajmu kwistjonijiet etiċi serji. Fejn ikun xieraq, jenħtieġ li tali proposti jiġu soġġetti għal valutazzjoni tal-etika.

| (51) | Sabiex jingħata appoġġ lil suq intern miftuħ, jenħtieġ li tiġi mħeġġa l-l-parteċipazzjoni ta’ SMEs u kumpanniji b’kapitalizzazzjoni medja transfruntiera, bħala membri ta’ konsorzji, sottokuntratturi jew entitajiet ġuridiċi oħra fil-katina tal-provvista. |
| --- | --- |

(51)

Sabiex jingħata appoġġ lil suq intern miftuħ, jenħtieġ li tiġi mħeġġa l-l-parteċipazzjoni ta’ SMEs u kumpanniji b’kapitalizzazzjoni medja transfruntiera, bħala membri ta’ konsorzji, sottokuntratturi jew entitajiet ġuridiċi oħra fil-katina tal-provvista.

| (52) | Il-Kummissjoni jenħtieġ li tagħmel ħilitha biex iżżomm djalogu mal-Istati Membri u mal-industrija biex tiżgura s-suċċess tal-Fond. Bħala koleġislatur u parti kkonċernata ewlenija, anki l-Parlament Ewropew jenħtieġ li jkun involut f’dak ir-rigward. |
| --- | --- |

(52)

Il-Kummissjoni jenħtieġ li tagħmel ħilitha biex iżżomm djalogu mal-Istati Membri u mal-industrija biex tiżgura s-suċċess tal-Fond. Bħala koleġislatur u parti kkonċernata ewlenija, anki l-Parlament Ewropew jenħtieġ li jkun involut f’dak ir-rigward.

| (53) | Dan ir-Regolament jistabbilixxi pakkett finanzjarju għall-Fond, li għandu jikkostitwixxi l-ammont ta’ referenza primarja, skont it-tifsira tal-punt 18 tal-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni Ewropea dwar id-dixxiplina baġitarja, il-kooperazzjoni fi kwistjonijiet baġitarji u l-ġestjoni finanzjarja soda, kif ukoll dwar ir-riżorsi proprji l-ġodda, inkluż pjan direzzjonali għall-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda (13) (Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020), għall-Parlament Ewropew u għal-Kunsill waqt il-proċedura baġitarja annwali. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li l-proċeduri amministrattivi jinżammu kemm jista’ jkun sempliċi u jinvolvu ammont minimu ta’ spejjeż addizzjonali. |
| --- | --- |

(53)

Dan ir-Regolament jistabbilixxi pakkett finanzjarju għall-Fond, li għandu jikkostitwixxi l-ammont ta’ referenza primarja, skont it-tifsira tal-punt 18 tal-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni Ewropea dwar id-dixxiplina baġitarja, il-kooperazzjoni fi kwistjonijiet baġitarji u l-ġestjoni finanzjarja soda, kif ukoll dwar ir-riżorsi proprji l-ġodda, inkluż pjan direzzjonali għall-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda (13) (Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020), għall-Parlament Ewropew u għal-Kunsill waqt il-proċedura baġitarja annwali. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li l-proċeduri amministrattivi jinżammu kemm jista’ jkun sempliċi u jinvolvu ammont minimu ta’ spejjeż addizzjonali.

| (54) | Ir-Regolament Finanzjarju japplika għall-Fond, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor. Ir-Regolament Finanzjarju jistabbilixxi regoli dwar l-implimentazzjoni tal-baġit tal-Unjoni, inkluż ir-regoli dwar għotjiet, premjijiet, akkwist, ġestjoni indiretta, strumenti finanzjarji, garanziji baġitarji u assistenza finanzjarja. |
| --- | --- |

(54)

Ir-Regolament Finanzjarju japplika għall-Fond, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor. Ir-Regolament Finanzjarju jistabbilixxi regoli dwar l-implimentazzjoni tal-baġit tal-Unjoni, inkluż ir-regoli dwar għotjiet, premjijiet, akkwist, ġestjoni indiretta, strumenti finanzjarji, garanziji baġitarji u assistenza finanzjarja.

| (55) | Ir-regoli finanzjarji orizzontali adottati mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill abbażi tal-Artikolu 322 TFUE japplikaw għal dan ir-Regolament. Dawk ir-regoli huma stabbiliti fir-Regolament Finanzjarju u b’mod partikolari jiddeterminaw il-proċedura għall-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-baġit permezz ta’ għotjiet, premjijiet, akkwist, implimentazzjoni indiretta, u jipprevedu verifiki tar-responsabbiltà tal-atturi finanzjarji. Ir-regoli adottati abbażi tal-Artikolu 322 TFUE jinkludu wkoll reġim ġenerali ta’ kondizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(55)

Ir-regoli finanzjarji orizzontali adottati mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill abbażi tal-Artikolu 322 TFUE japplikaw għal dan ir-Regolament. Dawk ir-regoli huma stabbiliti fir-Regolament Finanzjarju u b’mod partikolari jiddeterminaw il-proċedura għall-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-baġit permezz ta’ għotjiet, premjijiet, akkwist, implimentazzjoni indiretta, u jipprevedu verifiki tar-responsabbiltà tal-atturi finanzjarji. Ir-regoli adottati abbażi tal-Artikolu 322 TFUE jinkludu wkoll reġim ġenerali ta’ kondizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni.

| (56) | F’konformità mar-Regolament Finanzjarju, ir-Regolament (UE Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14), u r-Regolamenti tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 (15), (Euratom, KE) Nru 2185/96 (16) u (UE) 2017/1939 (17), l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jridu jiġu protetti permezz ta’ miżuri proporzjonati, inkluż miżuri relatati mal-prevenzjoni, is-sejbien, il-korrezzjoni u l-investigazzjoni ta’ irregolaritajiet, inkluż frodi, mal-irkupru ta’ fondi mitlufa, imħallsa bi żball jew użati b’mod mhux korrett, u, fejn xieraq, mal-impożizzjoni ta’ penali amministrattivi. B’mod partikolari, f’konformità mar-Regolamenti (Euratom, KE) Nru 2185/96 u (UE, Euratom) Nru 883/2013, l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) għandu s-setgħa li jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi, inkluż kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post, bil-għan li jiġi stabbilit jekk kienx hemm frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni.
  L-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) għandu s-setgħa, skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, li jinvestiga u jressaq għall-prosekuzzjoni reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni kif previst fid-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (18). F’konformità mar-Regolament Finanzjarju, kwalunkwe persuna jew entità li tirċievi fondi mill-Unjoni trid tikkoopera bis-sħiħ fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, tagħti d-drittijiet u l-aċċess neċessarji lill-Kummissjoni, lill-OLAF, lill-Qorti tal-Awdituri u, fir-rigward ta’ dawk l-Istati Membri li jipparteċipaw fil-kooperazzjoni msaħħa skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, lill-UPPE, u tiżgura li kwalunkwe parti terza involuta fl-implimentazzjoni ta’ fondi tal-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti. |
| --- | --- |

(56)

F’konformità mar-Regolament Finanzjarju, ir-Regolament (UE Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14), u r-Regolamenti tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 (15), (Euratom, KE) Nru 2185/96 (16) u (UE) 2017/1939 (17), l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jridu jiġu protetti permezz ta’ miżuri proporzjonati, inkluż miżuri relatati mal-prevenzjoni, is-sejbien, il-korrezzjoni u l-investigazzjoni ta’ irregolaritajiet, inkluż frodi, mal-irkupru ta’ fondi mitlufa, imħallsa bi żball jew użati b’mod mhux korrett, u, fejn xieraq, mal-impożizzjoni ta’ penali amministrattivi. B’mod partikolari, f’konformità mar-Regolamenti (Euratom, KE) Nru 2185/96 u (UE, Euratom) Nru 883/2013, l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) għandu s-setgħa li jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi, inkluż kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post, bil-għan li jiġi stabbilit jekk kienx hemm frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni.

L-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) għandu s-setgħa, skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, li jinvestiga u jressaq għall-prosekuzzjoni reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni kif previst fid-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (18). F’konformità mar-Regolament Finanzjarju, kwalunkwe persuna jew entità li tirċievi fondi mill-Unjoni trid tikkoopera bis-sħiħ fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, tagħti d-drittijiet u l-aċċess neċessarji lill-Kummissjoni, lill-OLAF, lill-Qorti tal-Awdituri u, fir-rigward ta’ dawk l-Istati Membri li jipparteċipaw fil-kooperazzjoni msaħħa skont ir-Regolament (UE) 2017/1939, lill-UPPE, u tiżgura li kwalunkwe parti terza involuta fl-implimentazzjoni ta’ fondi tal-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti.

| (57) | Il-pajjiżi terzi li huma membri taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) jistgħu jieħdu sehem fil-programmi tal-Unjoni fil-qafas tal-kooperazzjoni stabbilita skont il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (19), li jipprevedi l-implimentazzjoni tal-programmi abbażi ta’ deċiżjoni adottata skont dak il-Ftehim. F’dan ir-Regolament jenħtieġ li tiġi introdotta dispożizzjoni speċifika li tirrikjedi li dawk il-pajjiżi terzi jagħtu d-drittijiet u l-aċċess neċessarji meħtieġa biex l-uffiċjal awtorizzanti responsabbli, l- OLAF u l-Qorti tal-Awdituri biex jeżerċitaw il-kompetenzi rispettivi tagħhom b’mod komprensiv. |
| --- | --- |

(57)

Il-pajjiżi terzi li huma membri taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) jistgħu jieħdu sehem fil-programmi tal-Unjoni fil-qafas tal-kooperazzjoni stabbilita skont il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (19), li jipprevedi l-implimentazzjoni tal-programmi abbażi ta’ deċiżjoni adottata skont dak il-Ftehim. F’dan ir-Regolament jenħtieġ li tiġi introdotta dispożizzjoni speċifika li tirrikjedi li dawk il-pajjiżi terzi jagħtu d-drittijiet u l-aċċess neċessarji meħtieġa biex l-uffiċjal awtorizzanti responsabbli, l- OLAF u l-Qorti tal-Awdituri biex jeżerċitaw il-kompetenzi rispettivi tagħhom b’mod komprensiv.

| (58) | Skont il-paragrafi 22 u 23 tal-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet, jenħtieġ li l-Fond jiġi evalwat abbażi tal-informazzjoni miġbura f’konformità ma’ rekwiżiti speċifiċi ta’ monitoraġġ, filwaqt li jiġi evitat piż amministrattiv, b’mod partikolari fuq l-Istati Membri, kif ukoll ir-regolamentazzjoni żejda. Jenħtieġ li dawk ir-rekwiżiti, fejn xieraq, jinkludu indikaturi li jistgħu jitkejlu bħala bażi għall-evalwazzjoni tal-effetti tal-Fond fil-prattika. Il-Kummissjoni jenħtieġ li twettaq evalwazzjoni interim sa mhux aktar tard minn erba’ snin wara l-bidu tal-perijodu ta’ implimentazzjoni tal-Fond, inkluż bil-ħsieb li tressaq proposti għal kwalunkwe emenda adatta għal dan ir-Regolament. Jenħtieġ li l-Kummissjoni twettaq ukoll evalwazzjoni finali fi tmiem il-perijodu ta’ implimentazzjoni tal-Fond, li teżamina l-attivitajiet finanzjarji fir-rigward tar-riżultati tal-implimentazzjoni finanzjarja u, sa fejn possibbli f’dak il-mument, ir-riżultati tal-implimentazzjoni u l-impatt tal-Fond. F’dak il-kuntest, ir-rapport ta’ evalwazzjoni finali jenħtieġ ukoll li jgħin biex jiġi identifikat fejn l-Unjoni hija dipendenti fuq pajjiżi terzi għall-iżvilupp ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża. Jenħtieġ li dak ir-rapport finali janalizza wkoll il-parteċipazzjoni transfruntiera tal-SMEs u tal-kumpanniji b’kapitalizzazzjoni medja fi proġetti appoġġati mill-Fond kif ukoll il-parteċipazzjoni tal-SMEs u tal-kumpanniji b’kapitalizzazzjoni medja fil-katina tal-valur globali, u l-kontribut tal-Fond fl-indirizzar tan-nuqqasijiet identifikati fis- CDP, u jenħtieġ li jinkludi informazzjoni dwar il-pajjiżi ta’ oriġini tar-riċevituri, l-għadd ta’ Stati Membri u pajjiżi assoċjati involuti f’azzjonijiet individwali u d-distribuzzjoni tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali ġġenerati (IPRs). Il-Kummissjoni tista’ wkoll tipproponi emendi għal dan ir-Regolament biex tirreaġixxi għal żviluppi possibbli matul l-implimentazzjoni tal-Fond. |
| --- | --- |

(58)

Skont il-paragrafi 22 u 23 tal-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet, jenħtieġ li l-Fond jiġi evalwat abbażi tal-informazzjoni miġbura f’konformità ma’ rekwiżiti speċifiċi ta’ monitoraġġ, filwaqt li jiġi evitat piż amministrattiv, b’mod partikolari fuq l-Istati Membri, kif ukoll ir-regolamentazzjoni żejda. Jenħtieġ li dawk ir-rekwiżiti, fejn xieraq, jinkludu indikaturi li jistgħu jitkejlu bħala bażi għall-evalwazzjoni tal-effetti tal-Fond fil-prattika. Il-Kummissjoni jenħtieġ li twettaq evalwazzjoni interim sa mhux aktar tard minn erba’ snin wara l-bidu tal-perijodu ta’ implimentazzjoni tal-Fond, inkluż bil-ħsieb li tressaq proposti għal kwalunkwe emenda adatta għal dan ir-Regolament. Jenħtieġ li l-Kummissjoni twettaq ukoll evalwazzjoni finali fi tmiem il-perijodu ta’ implimentazzjoni tal-Fond, li teżamina l-attivitajiet finanzjarji fir-rigward tar-riżultati tal-implimentazzjoni finanzjarja u, sa fejn possibbli f’dak il-mument, ir-riżultati tal-implimentazzjoni u l-impatt tal-Fond. F’dak il-kuntest, ir-rapport ta’ evalwazzjoni finali jenħtieġ ukoll li jgħin biex jiġi identifikat fejn l-Unjoni hija dipendenti fuq pajjiżi terzi għall-iżvilupp ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża. Jenħtieġ li dak ir-rapport finali janalizza wkoll il-parteċipazzjoni transfruntiera tal-SMEs u tal-kumpanniji b’kapitalizzazzjoni medja fi proġetti appoġġati mill-Fond kif ukoll il-parteċipazzjoni tal-SMEs u tal-kumpanniji b’kapitalizzazzjoni medja fil-katina tal-valur globali, u l-kontribut tal-Fond fl-indirizzar tan-nuqqasijiet identifikati fis- CDP, u jenħtieġ li jinkludi informazzjoni dwar il-pajjiżi ta’ oriġini tar-riċevituri, l-għadd ta’ Stati Membri u pajjiżi assoċjati involuti f’azzjonijiet individwali u d-distribuzzjoni tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali ġġenerati (IPRs). Il-Kummissjoni tista’ wkoll tipproponi emendi għal dan ir-Regolament biex tirreaġixxi għal żviluppi possibbli matul l-implimentazzjoni tal-Fond.

| (59) | Jenħtieġ li l-Kummissjoni twettaq monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-Fond fuq bażi regolari u jenħtieġ li tippreżenta rapport annwali lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-progress li jkun sar, inkluż il-mod kif qegħdin jitqiesu t-tagħlimiet identifikati u t-tagħlimiet meħuda mill-EDIDP u mill-PADR fl-implimentazzjoni tal-Fond. Għal dak il-għan, jenħtieġ li l-Kummissjoni twettaq l-arranġamenti ta’ monitoraġġ meħtieġa. Jenħtieġ li r-rapport ma jkunx fih informazzjoni sensittiva. |
| --- | --- |

(59)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni twettaq monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-Fond fuq bażi regolari u jenħtieġ li tippreżenta rapport annwali lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-progress li jkun sar, inkluż il-mod kif qegħdin jitqiesu t-tagħlimiet identifikati u t-tagħlimiet meħuda mill-EDIDP u mill-PADR fl-implimentazzjoni tal-Fond. Għal dak il-għan, jenħtieġ li l-Kummissjoni twettaq l-arranġamenti ta’ monitoraġġ meħtieġa. Jenħtieġ li r-rapport ma jkunx fih informazzjoni sensittiva.

| (60) | Filwaqt li jirrifletti l-importanza li jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima f’konformità mal-impenji tal-Unjoni li timplimenta l-Ftehim ta’ Pariġi adottat taħt il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Bidla fil-Klima (20) u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti, il-Fond jikkontribwixxi għall-integrazzjoni tal-azzjonijiet klimatiċi fil-politiki tal-Unjoni u għal kisba ta’ mira ġenerali li 30 % tan-nefqa tal-baġit tal-Unjoni tappoġġa l-objettivi tal-klima. Matul it-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-Fond ser jiġu identifikati azzjonijiet rilevanti, u dawn jerġgħu jiġu valutati fil-kuntest tal-evalwazzjoni interim tiegħu. |
| --- | --- |

(60)

Filwaqt li jirrifletti l-importanza li jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima f’konformità mal-impenji tal-Unjoni li timplimenta l-Ftehim ta’ Pariġi adottat taħt il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Bidla fil-Klima (20) u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti, il-Fond jikkontribwixxi għall-integrazzjoni tal-azzjonijiet klimatiċi fil-politiki tal-Unjoni u għal kisba ta’ mira ġenerali li 30 % tan-nefqa tal-baġit tal-Unjoni tappoġġa l-objettivi tal-klima. Matul it-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-Fond ser jiġu identifikati azzjonijiet rilevanti, u dawn jerġgħu jiġu valutati fil-kuntest tal-evalwazzjoni interim tiegħu.

| (61) | Bħala riflessjoni tal-importanza li jiġi indirizzat it-telf drammatiku tal-bijodiversità, dan ir-Regolament jikkontribwixxi għall-integrazzjoni tal-azzjoni dwar il-bijodiversità fil-politiki tal-Unjoni u għall-kisba tal-ambizzjoni ġenerali li 7,5 % tal-infiq annwali taħt il- QFP 2021-2027 jiġi ddedikat għall-objettivi tal-bijodiversità fl-2024 u 10 % minnu fl-2026 u fl-2027, filwaqt li jitqiesu s-sovrappożizzjonijiet eżistenti bejn l-għanijiet klimatiċi u dawk tal-bijodiversità f’konformità mal-Ftehim Finanzjarju Pluriennali tas-16 ta’ Diċembru 2020. |
| --- | --- |

(61)

Bħala riflessjoni tal-importanza li jiġi indirizzat it-telf drammatiku tal-bijodiversità, dan ir-Regolament jikkontribwixxi għall-integrazzjoni tal-azzjoni dwar il-bijodiversità fil-politiki tal-Unjoni u għall-kisba tal-ambizzjoni ġenerali li 7,5 % tal-infiq annwali taħt il- QFP 2021-2027 jiġi ddedikat għall-objettivi tal-bijodiversità fl-2024 u 10 % minnu fl-2026 u fl-2027, filwaqt li jitqiesu s-sovrappożizzjonijiet eżistenti bejn l-għanijiet klimatiċi u dawk tal-bijodiversità f’konformità mal-Ftehim Finanzjarju Pluriennali tas-16 ta’ Diċembru 2020.

| (62) | Billi l-Fond jenħtieġ li jappoġġa biss il-fażijiet tar-riċerka u tal-iżvilupp ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża, jenħtieġ li l-Unjoni ma jkollhiex, fil-prinċipju, sjieda jew drittijiet ta’ IPRs fil-prodotti jew it-teknoloġiji li jirriżultaw mill-azzjonijiet iffinanzjati, dment li l-appoġġ tal-Unjoni ma jkunx mogħti permezz ta’ akkwist pubbliku. Madankollu, għall-azzjonijiet ta’ riċerka, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati interessati jkunu jistgħu jużaw ir-riżultati tal-azzjonijiet iffinanzjati biex jieħdu sehem fl-iżvilupp kooperattiv ta’ segwitu. |
| --- | --- |

(62)

Billi l-Fond jenħtieġ li jappoġġa biss il-fażijiet tar-riċerka u tal-iżvilupp ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża, jenħtieġ li l-Unjoni ma jkollhiex, fil-prinċipju, sjieda jew drittijiet ta’ IPRs fil-prodotti jew it-teknoloġiji li jirriżultaw mill-azzjonijiet iffinanzjati, dment li l-appoġġ tal-Unjoni ma jkunx mogħti permezz ta’ akkwist pubbliku. Madankollu, għall-azzjonijiet ta’ riċerka, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati interessati jkunu jistgħu jużaw ir-riżultati tal-azzjonijiet iffinanzjati biex jieħdu sehem fl-iżvilupp kooperattiv ta’ segwitu.

| (63) | Jenħtieġ li l-appoġġ tal-Unjoni la jkun jaffettwa t-trasferiment ta’ prodotti relatati mad-difiża fi ħdan l-Unjoni skont id-Direttiva 2009/43/KE, u lanqas ma jaffettwa l-esportazzjonijiet ta’ prodotti, tagħmir jew teknoloġiji. L-esportazzjoni ta’ tagħmir u teknoloġiji militari min-naħa tal-Istati Membri hija rregolata mill-Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill 2008/944/PESK (21). |
| --- | --- |

(63)

Jenħtieġ li l-appoġġ tal-Unjoni la jkun jaffettwa t-trasferiment ta’ prodotti relatati mad-difiża fi ħdan l-Unjoni skont id-Direttiva 2009/43/KE, u lanqas ma jaffettwa l-esportazzjonijiet ta’ prodotti, tagħmir jew teknoloġiji. L-esportazzjoni ta’ tagħmir u teknoloġiji militari min-naħa tal-Istati Membri hija rregolata mill-Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill 2008/944/PESK (21).

| (64) | L-użu ta’ informazzjoni ta’ sfond sensittiva, inkluż data, għarfien espert jew informazzjoni, iġġenerata qabel jew barra l-operat tal-Fond, jew aċċess minn individwi mhux awtorizzati għar-riżultati ġġenerati b’rabta mal-azzjonijiet appoġġati mill-Fond jista’ jkollu impatt negattiv fuq l-interessi tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru wieħed jew aktar. Għaldaqstant, jenħtieġ li t-trattament tal-informazzjoni sensittiva jiġi regolat mid-dritt rilevanti tal-Unjoni u dak nazzjonali. |
| --- | --- |

(64)

L-użu ta’ informazzjoni ta’ sfond sensittiva, inkluż data, għarfien espert jew informazzjoni, iġġenerata qabel jew barra l-operat tal-Fond, jew aċċess minn individwi mhux awtorizzati għar-riżultati ġġenerati b’rabta mal-azzjonijiet appoġġati mill-Fond jista’ jkollu impatt negattiv fuq l-interessi tal-Unjoni jew ta’ Stat Membru wieħed jew aktar. Għaldaqstant, jenħtieġ li t-trattament tal-informazzjoni sensittiva jiġi regolat mid-dritt rilevanti tal-Unjoni u dak nazzjonali.

| (65) | Sabiex tiġi żgurata s-sigurtà tal-informazzjoni klassifikata fil-livell meħtieġ, jenħtieġ li jkun hemm konformità mal-istandards minimi ta’ sigurtà industrijali meta jiġu ffirmati ftehimiet klassifikati ta’ fondi u ta’ finanzjament. Għal dak il-għan, u f’konformità mad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/444 (22), il-Kummissjoni trid tgħaddi l-Istruzzjonijiet ta’ Sigurtà tal-Programm, inkluż il-Gwida għall-Klassifikazzjoni tas-Sigurtà, bħala parir, lill-esperti indipendenti maħtura mill-Istati Membri. |
| --- | --- |

(65)

Sabiex tiġi żgurata s-sigurtà tal-informazzjoni klassifikata fil-livell meħtieġ, jenħtieġ li jkun hemm konformità mal-istandards minimi ta’ sigurtà industrijali meta jiġu ffirmati ftehimiet klassifikati ta’ fondi u ta’ finanzjament. Għal dak il-għan, u f’konformità mad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/444 (22), il-Kummissjoni trid tgħaddi l-Istruzzjonijiet ta’ Sigurtà tal-Programm, inkluż il-Gwida għall-Klassifikazzjoni tas-Sigurtà, bħala parir, lill-esperti indipendenti maħtura mill-Istati Membri.

| (66) | Minħabba li l-għanijiet ta’ dan ir-Regolament ma jistgħux jinkisbu b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jistgħu pjuttost, jinkisbu aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, f’konformità mal-prinċipju ta sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 TUE. F’konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jintlaħqu dawk l-għanijiet. |
| --- | --- |

(66)

Minħabba li l-għanijiet ta’ dan ir-Regolament ma jistgħux jinkisbu b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jistgħu pjuttost, jinkisbu aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, f’konformità mal-prinċipju ta sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 TUE. F’konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jintlaħqu dawk l-għanijiet.

| (67) | Il-Kummissjoni jenħtieġ li timmaniġġja l-Fond filwaqt li tagħti attenzjoni xierqa lir-rekwiżiti tal-kunfidenzjalità u tas-sigurtà, b’mod partikolari dawk relatati mal-informazzjoni sensittiva, inkluż l-informazzjoni klassifikata. |
| --- | --- |

(67)

Il-Kummissjoni jenħtieġ li timmaniġġja l-Fond filwaqt li tagħti attenzjoni xierqa lir-rekwiżiti tal-kunfidenzjalità u tas-sigurtà, b’mod partikolari dawk relatati mal-informazzjoni sensittiva, inkluż l-informazzjoni klassifikata.

| (68) | Sabiex tiġi żgurata l-kontinwità fl-għoti ta’ appoġġ fil-qasam ta’ politika rilevanti u biex l-implimentazzjoni tkun tista’ ssir mill-bidu tal-QFP 2021-2027, jenħtieġ li dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ b’urġenza u jenħtieġ li japplika, b’effett retroattiv, mill-1 ta’ Jannar 2021. |
| --- | --- |

(68)

Sabiex tiġi żgurata l-kontinwità fl-għoti ta’ appoġġ fil-qasam ta’ politika rilevanti u biex l-implimentazzjoni tkun tista’ ssir mill-bidu tal-QFP 2021-2027, jenħtieġ li dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ b’urġenza u jenħtieġ li japplika, b’effett retroattiv, mill-1 ta’ Jannar 2021.

| (69) | Għalhekk jenħtieġ li r-Regolament (UE) 2018/1092 jitħassar, |
| --- | --- |

(69)

Għalhekk jenħtieġ li r-Regolament (UE) 2018/1092 jitħassar,

ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:

TITOLU I

DISPOŻIZZJONIJIET KOMUNI APPLIKABBLI GĦAR-RIĊERKA U L-IŻVILUPP

Artikolu 1

Suġġett

Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-Fond Ewropew għad-Difiża (“il-Fond”), kif stabbilit fil-punt (c) tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament (UE) 2021/695 għall-perijodu mill-1 ta’ Jannar 2021 sal-31 ta’ Diċembru 2027. It-tul ta’ żmien tal-Fond huwa allinjat mat-tul ta’ żmien tal-QFP 2021-2027.

Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-għanijiet tal-Fond, il-baġit tiegħu għall-perijodu mill-1 ta’ Jannar 2021 sal 31 ta’ Diċembru 2027, il-forom ta’ finanzjament tal-Unjoni u r-regoli dwar l-għoti ta’ tali finanzjament.

Artikolu 2

Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

| (1) | “entità ġuridika” tfisser persuna ġuridika maħluqa u rikonoxxuta bħala tali skont il-liġi tal-Unjoni, il-liġi nazzjonali jew il-liġi internazzjonali, li jkollha personalità ġuridika u l-kapaċità li taġixxi f’isimha stess, teżerċita drittijiet u tkun soġġetta għal obbligi, jew entità li ma għandhiex personalità ġuridika kif imsemmi fil-punt (c) tal-l-Artikolu 197(2) tar-Regolament Finanzjarju; |
| --- | --- |

(1)

“entità ġuridika” tfisser persuna ġuridika maħluqa u rikonoxxuta bħala tali skont il-liġi tal-Unjoni, il-liġi nazzjonali jew il-liġi internazzjonali, li jkollha personalità ġuridika u l-kapaċità li taġixxi f’isimha stess, teżerċita drittijiet u tkun soġġetta għal obbligi, jew entità li ma għandhiex personalità ġuridika kif imsemmi fil-punt (c) tal-l-Artikolu 197(2) tar-Regolament Finanzjarju;

| (2) | “applikant” tfisser entità ġuridika li tippreżenta applikazzjoni għal appoġġ mill-Fond wara sejħa għal proposti jew f’konformità mal-punt (e) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 195 tar-Regolament Finanzjarju; |
| --- | --- |

(2)

“applikant” tfisser entità ġuridika li tippreżenta applikazzjoni għal appoġġ mill-Fond wara sejħa għal proposti jew f’konformità mal-punt (e) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 195 tar-Regolament Finanzjarju;

| (3) | “riċevitur” tfisser entità ġuridika li magħha jkun ġie ffirmat ftehim ta’ għoti ta’ fondi jew ta’ finanzjament jew li tkun ġiet notifikata b’deċiżjoni ta’ għoti ta’ fondi jew finanzjament; |
| --- | --- |

(3)

“riċevitur” tfisser entità ġuridika li magħha jkun ġie ffirmat ftehim ta’ għoti ta’ fondi jew ta’ finanzjament jew li tkun ġiet notifikata b’deċiżjoni ta’ għoti ta’ fondi jew finanzjament;

| (4) | “konsorzju” tfisser grupp kollaborattiv ta’ applikanti jew riċevituri li jkun soġġett għal ftehim u li jkun iffurmat biex iwettaq azzjoni taħt il-Fond; |
| --- | --- |

(4)

“konsorzju” tfisser grupp kollaborattiv ta’ applikanti jew riċevituri li jkun soġġett għal ftehim u li jkun iffurmat biex iwettaq azzjoni taħt il-Fond;

| (5) | “koordinatur” tfisser entità ġuridika li tkun membru ta’ konsorzju u li tkun inħatret mill-membri kollha tal-konsorzju biex tkun il-punt ewlieni ta’ kuntatt għall-fini tar-relazzjonijiet tal-konsorzju mal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

(5)

“koordinatur” tfisser entità ġuridika li tkun membru ta’ konsorzju u li tkun inħatret mill-membri kollha tal-konsorzju biex tkun il-punt ewlieni ta’ kuntatt għall-fini tar-relazzjonijiet tal-konsorzju mal-Kummissjoni;

| (6) | “kontroll” tfisser il-kapaċità li teżerċita influwenza deċiżiva fuq entità ġuridika, b’mod dirett, jew b’mod indirett permezz ta’ entità ġuridika intermedja waħda jew aktar; |
| --- | --- |

(6)

“kontroll” tfisser il-kapaċità li teżerċita influwenza deċiżiva fuq entità ġuridika, b’mod dirett, jew b’mod indirett permezz ta’ entità ġuridika intermedja waħda jew aktar;

| (7) | “struttura maniġerjali eżekuttiva” tfisser korp ta’ entità ġuridika maħtur skont il-liġi nazzjonali, u, fejn applikabbli, li jirrapporta lill-uffiċjal kap eżekuttiv, li jkollu s-setgħa jistabbilixxi l-istrateġija, l-objettivi u d-direzzjoni ġenerali tal-entità ġuridika, u li jissorvelja u jwettaq monitoraġġ tat-teħid ta’ deċiżjonijiet maniġerjali; |
| --- | --- |

(7)

“struttura maniġerjali eżekuttiva” tfisser korp ta’ entità ġuridika maħtur skont il-liġi nazzjonali, u, fejn applikabbli, li jirrapporta lill-uffiċjal kap eżekuttiv, li jkollu s-setgħa jistabbilixxi l-istrateġija, l-objettivi u d-direzzjoni ġenerali tal-entità ġuridika, u li jissorvelja u jwettaq monitoraġġ tat-teħid ta’ deċiżjonijiet maniġerjali;

| (8) | “prototip tas-sistema” tfisser mudell ta’ prodott jew teknoloġija li jista’ juri l-prestazzjoni f’ambjent operazzjonali; |
| --- | --- |

(8)

“prototip tas-sistema” tfisser mudell ta’ prodott jew teknoloġija li jista’ juri l-prestazzjoni f’ambjent operazzjonali;

| (9) | “kwalifika” tfisser il-proċess kollu biex jintwera li d-disinn ta’ prodott, ta’ komponent tanġibbli jew intanġibbli jew ta’ teknoloġija relatata mad-difiża jissodisfa r-rekwiżiti speċifikati, filwaqt li tingħata evidenza oġġettiva li turi li jkunu ġew sodisfatti rekwiżiti partikolari ta’ disinn; |
| --- | --- |

(9)

“kwalifika” tfisser il-proċess kollu biex jintwera li d-disinn ta’ prodott, ta’ komponent tanġibbli jew intanġibbli jew ta’ teknoloġija relatata mad-difiża jissodisfa r-rekwiżiti speċifikati, filwaqt li tingħata evidenza oġġettiva li turi li jkunu ġew sodisfatti rekwiżiti partikolari ta’ disinn;

| (10) | “ċertifikazzjoni” tfisser il-proċess li permezz tiegħu awtorità nazzjonali tiċċertifika li l-prodott, il-komponent tanġibbli jew intanġibbli, jew it-teknoloġija relatata mad-difiża tikkonforma mar-regolamenti applikabbli; |
| --- | --- |

(10)

“ċertifikazzjoni” tfisser il-proċess li permezz tiegħu awtorità nazzjonali tiċċertifika li l-prodott, il-komponent tanġibbli jew intanġibbli, jew it-teknoloġija relatata mad-difiża tikkonforma mar-regolamenti applikabbli;

| (11) | “azzjoni ta’ riċerka” tfisser azzjoni li tikkonsisti primarjament minn attivitajiet ta’ riċerka, b’mod partikolari riċerka applikata u fejn meħtieġ riċerka fundamentali, bil-għan li jinkiseb għarfien ġdid u b’attenzjoni esklużiva għal applikazzjonijiet għad-difiża; |
| --- | --- |

(11)

“azzjoni ta’ riċerka” tfisser azzjoni li tikkonsisti primarjament minn attivitajiet ta’ riċerka, b’mod partikolari riċerka applikata u fejn meħtieġ riċerka fundamentali, bil-għan li jinkiseb għarfien ġdid u b’attenzjoni esklużiva għal applikazzjonijiet għad-difiża;

| (12) | “azzjoni ta’ żvilupp” tfisser azzjoni li tikkonsisti minn attivitajiet orjentati lejn id-difiża primarjament fil-fażi tal-iżvilupp, li tkopri prodotti u teknoloġiji ġodda tad-difiża jew it-titjib ta’ dawk eżistenti, għajr il-produzzjoni jew l-użu ta’ armi; |
| --- | --- |

(12)

“azzjoni ta’ żvilupp” tfisser azzjoni li tikkonsisti minn attivitajiet orjentati lejn id-difiża primarjament fil-fażi tal-iżvilupp, li tkopri prodotti u teknoloġiji ġodda tad-difiża jew it-titjib ta’ dawk eżistenti, għajr il-produzzjoni jew l-użu ta’ armi;

| (13) | “teknoloġija rivoluzzjonarja għad-difiża” tfisser teknoloġija mtejba jew kompletament ġdida li twassal għal bidla radikali, inkluż bidla tal-paradigma fil-kunċett u t-twettiq tal-affarijiet tad-difiża, billi pereżempju tissostitwixxi teknoloġiji tad-difiża eżistenti jew billi tagħmilhom irrelevanti; |
| --- | --- |

(13)

“teknoloġija rivoluzzjonarja għad-difiża” tfisser teknoloġija mtejba jew kompletament ġdida li twassal għal bidla radikali, inkluż bidla tal-paradigma fil-kunċett u t-twettiq tal-affarijiet tad-difiża, billi pereżempju tissostitwixxi teknoloġiji tad-difiża eżistenti jew billi tagħmilhom irrelevanti;

| (14) | “intrapriża żgħira u medja” jew “SME” tfisser intrapriża żgħira u medja kif definita fl-Artikolu 2 tal-Anness għar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE (23); |
| --- | --- |

(14)

“intrapriża żgħira u medja” jew “SME” tfisser intrapriża żgħira u medja kif definita fl-Artikolu 2 tal-Anness għar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE (23);

23

| (15) | “kumpannija b’kapitalizzazzjoni medja” jew “mid-cap” tfisser intrapriża li mhijiex SME u li timpjega massimu ta’ 3 000 persuna, fejn l-għadd tal-membri tal-persunal jiġi kkalkolat f’konformità mal-Artikoli 3 sa 6 tal-Anness għar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE |
| --- | --- |

(15)

“kumpannija b’kapitalizzazzjoni medja” jew “mid-cap” tfisser intrapriża li mhijiex SME u li timpjega massimu ta’ 3 000 persuna, fejn l-għadd tal-membri tal-persunal jiġi kkalkolat f’konformità mal-Artikoli 3 sa 6 tal-Anness għar-Rakkomandazzjoni 2003/361/KE

| (16) | “operazzjoni ta’ taħlit” tfisser azzjoni sostnuta mill-baġit tal-Unjoni, inkluż f’faċilità jew pjattaforma ta’ taħlit kif definit fil-punt (6) tal-Artikolu 2 tar-Regolament Finanzjarju, li tikkombina forom mhux rimborżabbli ta’ appoġġ jew strumenti finanzjarji mill-baġit tal-Unjoni ma’ forom rimborżabbli ta’ appoġġ mingħand istituzzjonijiet tal-iżvilupp jew istituzzjonijiet finanzjarji pubbliċi oħra, kif ukoll mingħand istituzzjonijiet finanzjarji kummerċjali u investituri; |
| --- | --- |

(16)

“operazzjoni ta’ taħlit” tfisser azzjoni sostnuta mill-baġit tal-Unjoni, inkluż f’faċilità jew pjattaforma ta’ taħlit kif definit fil-punt (6) tal-Artikolu 2 tar-Regolament Finanzjarju, li tikkombina forom mhux rimborżabbli ta’ appoġġ jew strumenti finanzjarji mill-baġit tal-Unjoni ma’ forom rimborżabbli ta’ appoġġ mingħand istituzzjonijiet tal-iżvilupp jew istituzzjonijiet finanzjarji pubbliċi oħra, kif ukoll mingħand istituzzjonijiet finanzjarji kummerċjali u investituri;

| (17) | “akkwist prekummerċjali” tfisser l-akkwist ta’ servizzi ta’ riċerka u żvilupp li jinvolvi l-qsim tar-riskji u l-benefiċċji skont il-kundizzjonijiet tas-suq, u l-iżvilupp kompetittiv f’fażijiet, fejn ikun hemm separazzjoni ċara tas-servizzi ta’ riċerka u żvilupp akkwistati mill-użu ta’ volumi kummerċjali ta’ prodotti finali; |
| --- | --- |

(17)

“akkwist prekummerċjali” tfisser l-akkwist ta’ servizzi ta’ riċerka u żvilupp li jinvolvi l-qsim tar-riskji u l-benefiċċji skont il-kundizzjonijiet tas-suq, u l-iżvilupp kompetittiv f’fażijiet, fejn ikun hemm separazzjoni ċara tas-servizzi ta’ riċerka u żvilupp akkwistati mill-użu ta’ volumi kummerċjali ta’ prodotti finali;

| (18) | “maniġer ta’ proġett” tfisser kwalunkwe awtorità kontraenti stabbilita fi Stat Membru jew f’pajjiż assoċjat, maħtura minn Stat Membru jew pajjiż assoċjat jew minn grupp ta’ Stati Membri jew pajjiżi assoċjati biex timmaniġġja proġetti multinazzjonali ta’ armament fuq bażi permanenti jew ad hoc; |
| --- | --- |

(18)

“maniġer ta’ proġett” tfisser kwalunkwe awtorità kontraenti stabbilita fi Stat Membru jew f’pajjiż assoċjat, maħtura minn Stat Membru jew pajjiż assoċjat jew minn grupp ta’ Stati Membri jew pajjiżi assoċjati biex timmaniġġja proġetti multinazzjonali ta’ armament fuq bażi permanenti jew ad hoc;

| (19) | “riżultati” tfisser kwalunkwe effett tanġibbli jew intanġibbli tal-azzjoni, bħal data, għarfien espert jew informazzjoni, ta’ kwalunkwe forma jew natura, u sew jekk jista’ jitħares jew le, kif ukoll kwalunkwe dritt marbut miegħu, inkluż drittijiet ta’ proprjetà intellettwali; |
| --- | --- |

(19)

“riżultati” tfisser kwalunkwe effett tanġibbli jew intanġibbli tal-azzjoni, bħal data, għarfien espert jew informazzjoni, ta’ kwalunkwe forma jew natura, u sew jekk jista’ jitħares jew le, kif ukoll kwalunkwe dritt marbut miegħu, inkluż drittijiet ta’ proprjetà intellettwali;

| (20) | “informazzjoni ġdida” tfisser data, għarfien espert jew informazzjoni ġġenerata fil-funzjonament tal-Fond, irrispettivament mill-forma jew in-natura tagħha; |
| --- | --- |

(20)

“informazzjoni ġdida” tfisser data, għarfien espert jew informazzjoni ġġenerata fil-funzjonament tal-Fond, irrispettivament mill-forma jew in-natura tagħha;

| (21) | “informazzjoni klassifikata” tfisser informazzjoni jew materjal, fi kwalunkwe forma, li l-iżvelar mhux awtorizzat tiegħu jista’ jikkawża livelli differenti ta’ preġudizzju għall-interessi tal-Unjoni, jew ta’ wieħed jew aktar mill-Istati Membri, u li jkollha marka ta’ klassifikazzjoni tal-UE jew marka ta’ klassifikazzjoni korrispondenti, kif stabbilit fil-Ftehim bejn l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea, imlaqqgħin fil-Kunsill, dwar il-protezzjoni ta’ informazzjoni klassifikata skambjata fl-interessi tal-Unjoni Ewropea (24); |
| --- | --- |

(21)

“informazzjoni klassifikata” tfisser informazzjoni jew materjal, fi kwalunkwe forma, li l-iżvelar mhux awtorizzat tiegħu jista’ jikkawża livelli differenti ta’ preġudizzju għall-interessi tal-Unjoni, jew ta’ wieħed jew aktar mill-Istati Membri, u li jkollha marka ta’ klassifikazzjoni tal-UE jew marka ta’ klassifikazzjoni korrispondenti, kif stabbilit fil-Ftehim bejn l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea, imlaqqgħin fil-Kunsill, dwar il-protezzjoni ta’ informazzjoni klassifikata skambjata fl-interessi tal-Unjoni Ewropea (24);

24

| (22) | “informazzjoni sensittiva” tfisser informazzjoni u data, inkluż informazzjoni klassifikata, li trid tiġi protetta minn aċċess jew żvelar mhux awtorizzat minħabba obbligi stipulati fil-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali jew sabiex titħares il-privatezza jew is-sigurtà ta’ persuna fiżika jew ġuridika; |
| --- | --- |

(22)

“informazzjoni sensittiva” tfisser informazzjoni u data, inkluż informazzjoni klassifikata, li trid tiġi protetta minn aċċess jew żvelar mhux awtorizzat minħabba obbligi stipulati fil-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali jew sabiex titħares il-privatezza jew is-sigurtà ta’ persuna fiżika jew ġuridika;

| (23) | “rapport speċjali” tfisser kisba tanġibbli speċifika ta’ azzjoni ta’ riċerka li tiġbor fil-qosor ir-riżultati tagħha, tagħti informazzjoni estensiva fuq il-prinċipji bażiċi, l-għanijiet, l-eżiti, il-proprjetajiet bażiċi, it-testijiet imwettqa, il-benefiċċji potenzjali, l-applikazzjonijiet tad-difiża potenzjali u d-direzzjoni tal-isfruttament mistenni tar-riċerka favur l-iżvilupp, inkluż informazzjoni dwar is-sjieda ta’ drittijiet ta’ proprjetà intellettwali iżda li ma jeħtiġux l-inklużjoni ta’ informazzjoni dwar id-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali; |
| --- | --- |

(23)

“rapport speċjali” tfisser kisba tanġibbli speċifika ta’ azzjoni ta’ riċerka li tiġbor fil-qosor ir-riżultati tagħha, tagħti informazzjoni estensiva fuq il-prinċipji bażiċi, l-għanijiet, l-eżiti, il-proprjetajiet bażiċi, it-testijiet imwettqa, il-benefiċċji potenzjali, l-applikazzjonijiet tad-difiża potenzjali u d-direzzjoni tal-isfruttament mistenni tar-riċerka favur l-iżvilupp, inkluż informazzjoni dwar is-sjieda ta’ drittijiet ta’ proprjetà intellettwali iżda li ma jeħtiġux l-inklużjoni ta’ informazzjoni dwar id-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali;

| (24) | “entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat” tfisser entità ġuridika li tkun stabbilita f’pajjiż terz mhux assoċjat jew, meta tkun stabbilita fl-Unjoni jew f’pajjiż assoċjat, li jkollha l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħha f’pajjiż terz mhux assoċjat. |
| --- | --- |

(24)

“entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat” tfisser entità ġuridika li tkun stabbilita f’pajjiż terz mhux assoċjat jew, meta tkun stabbilita fl-Unjoni jew f’pajjiż assoċjat, li jkollha l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħha f’pajjiż terz mhux assoċjat.

Artikolu 3

Għanijiet

1.   L-għan ġenerali tal-Fond hu li jrawwem il-kompetittività, l-effiċjenza u l-kapaċità ta’ innovazzjoni tal-bażi industrijali u teknoloġika Ewropea tad-difiża (EDTIB) fl-Unjoni kollha, u dan jikkontribwixxi għall-awtonomija strateġika tal-Unjoni u għal-libertà ta’ azzjoni tagħha, billi jingħata appoġġ għal azzjonijiet kollaborattivi u kooperazzjoni transfruntiera bejn entitajiet ġuridiċi mal-Unjoni kollha, b’mod partikolari l-SMEs u l-kumpaniji b’kapitalizzazzjoni medja, kif ukoll billi tissaħħaħ u tittejjeb l-aġilità kemm tal-katini tal-provvista kif ukoll tal-katini tal-valur tad-difiża, u titkabbar il-kooperazzjoni transfruntiera bejn l-entitajiet ġuridiċi u jitrawwem sfruttament aħjar tal-potenzjal industrijali tal-innovazzjoni, tar-riċerka u tal-iżvilupp teknoloġiku, f’kull stadju taċ-ċiklu tal-ħajja industrijali tal-prodotti u t-teknoloġiji tad-difiża.

2.   Il-Fond għandu jkollu dawn l-għanijiet speċifiċi li ġejjin:

| (a) | li jappoġġa riċerka kollaborattiva li tista’ tagħti spinta sinifikanti lill-prestazzjoni tal-kapaċitajiet futuri fl-Unjoni kollha, bil-għan li tiġi massimizzata l-innovazzjoni u jiġu introdotti prodotti u teknoloġiji ġodda tad-difiża, inkluż teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża, u bil-għan li jsir l-aktar użu effiċjenti tal-infiq għar-riċerka fil-qasam tad-difiża fl-Unjoni; |
| --- | --- |

(a)

li jappoġġa riċerka kollaborattiva li tista’ tagħti spinta sinifikanti lill-prestazzjoni tal-kapaċitajiet futuri fl-Unjoni kollha, bil-għan li tiġi massimizzata l-innovazzjoni u jiġu introdotti prodotti u teknoloġiji ġodda tad-difiża, inkluż teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża, u bil-għan li jsir l-aktar użu effiċjenti tal-infiq għar-riċerka fil-qasam tad-difiża fl-Unjoni;

| (b) | li jappoġġa l-iżvilupp kollaborattiv ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża, biex b’hekk jingħata kontribut biex tiżdied l-effiċjenza tal-infiq fuq id-difiża fl-Unjoni, jinkisbu ekonomiji ta’ skala akbar, jonqos ir-riskju ta’ duplikazzjoni bla bżonn u b’hekk jitrawwem it-tixrid fis-suq ta’ prodotti u teknoloġiji Ewropej tad-difiża, u tonqos il-frammentazzjoni tal-prodotti u t-teknoloġiji tad-difiża fl-Unjoni kollha, li fl-aħħar mill-aħħar iwassal għal żieda fl-istandardizzazzjoni tas-sistemi tad-difiża u għal aktar interoperabbiltà bejn il-kapaċitajiet tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

(b)

li jappoġġa l-iżvilupp kollaborattiv ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża, biex b’hekk jingħata kontribut biex tiżdied l-effiċjenza tal-infiq fuq id-difiża fl-Unjoni, jinkisbu ekonomiji ta’ skala akbar, jonqos ir-riskju ta’ duplikazzjoni bla bżonn u b’hekk jitrawwem it-tixrid fis-suq ta’ prodotti u teknoloġiji Ewropej tad-difiża, u tonqos il-frammentazzjoni tal-prodotti u t-teknoloġiji tad-difiża fl-Unjoni kollha, li fl-aħħar mill-aħħar iwassal għal żieda fl-istandardizzazzjoni tas-sistemi tad-difiża u għal aktar interoperabbiltà bejn il-kapaċitajiet tal-Istati Membri.

Tali kollaborazzjoni għandha tkun konsistenti mal-prijoritajiet tal-kapaċità tad-difiża miftiehma b’mod komuni mill-Istati Membri fil-qafas tal-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni (PESK) u b’mod partikolari fil-kuntest tas-CDP.

B’rabta ma’ dak, il-prijoritajiet reġjonali u internazzjonali, meta jservu l-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni kif determinati skont il-PESK, u filwaqt li titqies il-ħtieġa li tiġi evitata d-duplikazzjoni bla bżonn, jistgħu wkoll jitqiesu, fejn xieraq, fejn dawn ma jeskludux il-possibbiltà tal-parteċipazzjoni ta’ kwalunkwe Stat Membru jew pajjiż assoċjat.

Artikolu 4

Il-baġit

1.   F’konformità mal-Artikolu 12(1) tar-Regolament (UE) 2021/695 il-pakkett finanzjarju għall-implimentazzjoni tal-Fond għall-perijodu mill-1 ta’ Jannar 2021 sal-31 ta’ Diċembru 2027 għandu jkun ta’ EUR 7 953 000 000 bi prezzijiet attwali.

2.   Id-distribuzzjoni tal-ammont imsemmi fil-paragrafu 1 għandha tkun:

| (a) | EUR 2 651 000 000 għal azzjonijiet ta’ riċerka; |
| --- | --- |

(a)

EUR 2 651 000 000 għal azzjonijiet ta’ riċerka;

| (b) | EUR 5 302 000 000 għal azzjonijiet ta’ żvilupp. |
| --- | --- |

(b)

EUR 5 302 000 000 għal azzjonijiet ta’ żvilupp.

Sabiex tilqa’ għal ċirkostanzi imprevisti jew għal żviluppi u għal bżonnijiet ġodda, il-Kummissjoni tista’ talloka mill-ġdid l-ammont allokat għall-azzjonijiet ta’ riċerka jew ta’ żvilupp, sa massimu ta’ 20 %.

3.   L-ammont imsemmi fil-paragrafu 1 jista’ wkoll jintuża għal assistenza teknika u amministrattiva għall-implimentazzjoni tal-Fond, bħall-attivitajiet ta’ tħejjija, monitoraġġ, kontroll, awditjar u evalwazzjoni, inkluż id-disinn, l-istabbiliment, it-tħaddim u l-manutenzjoni ta’ sistemi tat-teknoloġija tal-informazzjoni korporattivi.

4.   Tal-anqas 4 % u sa 8 % tal-pakkett finanzjarju msemmi fil-paragrafu 1 għandu jiġi allokat għal sejħiet għal proposti jew għoti ta’ finanzjament li jappoġġaw teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża.

Artikolu 5

Pajjiżi assoċjati

Il-Fond għandu jkun miftuħ għall-parteċipazzjoni tal-membri tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles li huma membri fiż-ŻEE, f’konformità mal-kundizzjonijiet stabbiliti fil-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (pajjiżi assoċjati).

Artikolu 6

Appoġġ għal teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża

1.   Il-Kummissjoni għandha, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, tagħti finanzjament wara konsultazzjonijiet miftuħa u pubbliċi dwar teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża fl-oqsma ta’ intervent definiti fil-programmi ta’ ħidma msemmija fl-Artikolu 24. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 34(2).

2.   Il-programmi ta’ ħidma għandhom jistabbilixxu l-aktar forom xierqa ta’ finanzjament għat-teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża.

Artikolu 7

Etika

1.   L-azzjonijiet imwettqa permezz tal-Fond għandhom ikunu konformi mal-liġi tal-Unjoni, nazzjonali u internazzjonali rilevanti, inkluż il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Barra minn hekk, dawk l-azzjonijiet għandhom ikunu konformi mal-prinċipji etiċi riflessi wkoll fil-liġi tal-Unjoni, nazzjonali u internazzjonali rilevanti.

2.   Qabel jiġi ffirmat ftehim ta’ finanzjament, il-proposti għandhom jiġu eżaminati mill-Kummissjoni fuq il-bażi ta’ awtovalutazzjoni tal-etika mħejjija mill-konsorzju, sabiex jiġu identifikati dawk li jqajmu kwistjonijiet etiċi serji, inkluż b’rabta mal-kundizzjonijiet li skonthom jridu jitwettqu l-attivitajiet.. Fejn xieraq, tali proposti għandhom jiġu soġġetti għal valutazzjoni tal-etika.

L-eżami u l-valutazzjoni tal-etika għandhom isiru mill-Kummissjoni, bl-appoġġ ta’ esperti indipendenti maħtura f’konformità mal-Artikolu 26. Dawk l-esperti għandhom ikunu ġejjin minn ambjenti varji, b’mod partikolari għandu jkollhom għarfien espert rikonoxxut dwar l-etika tad-difiża u għandhom ikunu ċittadini ta’ firxa kemm jista’ jkun wiesgħa ta’ Stati Membri.

Il-kundizzjonijiet li skonthom jridu jitwettqu l-attivitajiet bi kwistjonijiet etikament sensittivi għandhom jiġu speċifikati fil-ftehim ta’ finanzjament.

Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-proċeduri tal-etika jkunu kemm jista’ jkun trasparenti u għandha tinkludihom fir-rapport ta’ evalwazzjoni interim tagħha f’konformità mal-Artikolu 29

3.   L-entitajiet ġuridiċi li jieħdu sehem fl-azzjoni għandhom jiksbu l-approvazzjonijiet rilevanti kollha, jew dokumenti oħra mitluba mill-kumitati tal-etika lokali jew nazzjonali u minn korpi oħrajn, bħal awtoritajiet tal-protezzjoni tad-data, qabel il-bidu tal-attivitajiet rilevanti. Dawk l-approvazzjonijiet u d-dokumenti oħra għandhom jinżammu u jingħataw lill-Kummissjoni fuq talba.

4.   Proposti li jitqiesu li mhumiex aċċettabbli etikament għandhom jiġu miċħuda.

Artikolu 8

Implimentazzjoni u forom ta’ finanzjament tal-Unjoni

1.   Il-Fond għandu jiġi implimentat b’ġestjoni diretta f’konformità mar-Regolament Finanzjarju.

2.   B’deroga mill-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, f’każijiet sostanzjati, jistgħu jitwettqu azzjonijiet speċifiċi b’ġestjoni indiretta mill-korpi kif imsemmi fil-punt (c) tal-Artikolu 62(1)tar-Regolament Finanzjarju. Dan ma għandux jinkludi l-proċedura tal-għażla u tal-għoti, imsemmija fl-Artikolu 11 ta’ dan ir-Regolament.

3.   Il-Fond jista’ jipprovdi finanzjament f’konformità mar-Regolament Finanzjarju, permezz ta’ għotjiet, premji u akkwist, u fejn xieraq minħabba l-ispeċifiċitajiet tal-azzjoni, permezz ta’ strumenti finanzjarji fi ħdan operazzjonijiet ta’ taħlit.

4.   L-operazzjonijiet ta’ taħlit għandhom jitwettqu f’konformità mat-Titolu X tar-Regolament Finanzjarju u r-Regolament UE 2021/523.

5.   L-istrumenti finanzjarji għandhom jiġu strettament diretti biss għar-riċevituri.

Artikolu 9

Entitajiet ġuridiċi eliġibbli

1.   Ir-riċevituri u s-sottokuntratturi involuti f’azzjoni għandhom ikunu stabbiliti fl-Unjoni jew f’pajjiż assoċjat.

2.   L-infrastruttura, il-faċilitajiet, l-assi u r-riżorsi tar-riċevituri u s-sottokuntratturi involuti f’azzjoni li jintużaw għall-finijiet ta’ azzjoni appoġġata mill-Fond għandhom ikunu jinsabu fit-territorju ta’ Stat Membru jew ta’ pajjiż assoċjat għat-tul ta’ żmien kollu ta’ azzjoni, u l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħhom għandhom ikunu stabbiliti fl-Unjoni jew f’pajjiż assoċjat.

3.   Għall-finijiet ta’ azzjoni appoġġata mill-Fond, ir-riċevituri u s-sottokuntratturi involuti f’azzjoni ma għandhomx ikunu soġġetti għal kontroll minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat.

4.   B’deroga mill-paragrafu 3, entità ġuridika stabbilita fl-Unjoni jew f’pajjiż assoċjat u kkontrollata minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat għandha tkun eliġibbli li tkun riċevitur jew sottokuntrattur involut f’azzjoni biss jekk jingħataw lill-Kummissjoni l-garanziji approvati mill-Istat Membru jew mill-pajjiż assoċjat li fih tkun stabbilita f’konformità mal-proċeduri nazzjonali tiegħu. Dawk il-garanziji jistgħu jirreferu għall-istruttura maniġerjali eżekuttiva tal-entità ġuridika stabbilita fl-Unjoni jew f’pajjiż assoċjat. Jekk jitqies adatt mill-Istat Membru jew mill-pajjiż assoċjat li fih tkun stabbilita l-entità ġuridika, dawk il-garanziji jistgħu jirreferu wkoll għal drittijiet governattivi speċifiċi fil-kontroll fuq l-entità ġuridika.

Il-garanziji għandhom jipprovdu assigurazzjonijiet li l-involviment f’azzjoni ta’ tali entità ġuridika ma jmurx kontra l-interessi ta’ sigurtà u difiża tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha kif stabbiliti fil-qafas tal-PESK skont it-Titolu V tat-TUE, jew l-għanijiet stipulati fl-Artikolu 3 ta’ dan ir-Regolament. Il-garanziji għandhom jikkonformaw ukoll mal-Artikoli 20 u 23 ta’ dan ir-Regolament. Il-garanziji għandhom b’mod partikolari jissostanzjaw li, għall-finijiet ta’ azzjoni, hemm fis-seħħ miżuri biex jiġi żgurat li:

| (a) | il-kontroll fuq l-entità ġuridika ma jiġix eżerċitat b’mod li jillimita jew jirrestrinġi l-abbiltà tagħha li twettaq l-azzjoni u tikseb riżultati, li jimponi restrizzjonijiet b’rabta mal-infrastruttura, il-faċilitajiet, l-assi, ir-riżorsi, il-propjetà intellettwali jew l-għarfien espert tagħha meħtieġa għall-finijiet tal-azzjoni, jew li jimmina l-kapaċitajiet u l-istandards tagħha meħtieġa għat-twettiq tal-azzjoni; |
| --- | --- |

(a)

il-kontroll fuq l-entità ġuridika ma jiġix eżerċitat b’mod li jillimita jew jirrestrinġi l-abbiltà tagħha li twettaq l-azzjoni u tikseb riżultati, li jimponi restrizzjonijiet b’rabta mal-infrastruttura, il-faċilitajiet, l-assi, ir-riżorsi, il-propjetà intellettwali jew l-għarfien espert tagħha meħtieġa għall-finijiet tal-azzjoni, jew li jimmina l-kapaċitajiet u l-istandards tagħha meħtieġa għat-twettiq tal-azzjoni;

| (b) | jiġi evitat aċċess minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat għal informazzjoni sensittiva relatata mal-azzjoni u l-impjegati jew persuni oħra involuti fl-azzjoni jkollhom approvazzjoni tas-sigurtà nazzjonali maħruġa minn Stat Membru jew minn pajjiż assoċjat, fejn xieraq; |
| --- | --- |

(b)

jiġi evitat aċċess minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat għal informazzjoni sensittiva relatata mal-azzjoni u l-impjegati jew persuni oħra involuti fl-azzjoni jkollhom approvazzjoni tas-sigurtà nazzjonali maħruġa minn Stat Membru jew minn pajjiż assoċjat, fejn xieraq;

| (c) | is-sjieda tal-propjetà intellettwali li tkun ġejja mill-azzjoni u r-riżultati tagħha jibqgħu għand ir-riċevitur matul l-azzjoni u wara li din titlesta, ma jkunux soġġetti għal kontroll jew restrizzjoni minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat, u la jiġu esportati ’l barra mill-Unjoni jew ’il barra minn pajjiżi assoċjati u lanqas ma jkunu aċċessibbli minn barra l-Unjoni jew minn barra l-pajjiżi assoċjati mingħajr l-approvazzjoni tal-Istat Membru jew il-pajjiż assoċjat li fih tkun stabbilita l-entità ġuridika u f’konformità mal-għanijiet stipulati fl-Artikolu 3. |
| --- | --- |

(c)

is-sjieda tal-propjetà intellettwali li tkun ġejja mill-azzjoni u r-riżultati tagħha jibqgħu għand ir-riċevitur matul l-azzjoni u wara li din titlesta, ma jkunux soġġetti għal kontroll jew restrizzjoni minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat, u la jiġu esportati ’l barra mill-Unjoni jew ’il barra minn pajjiżi assoċjati u lanqas ma jkunu aċċessibbli minn barra l-Unjoni jew minn barra l-pajjiżi assoċjati mingħajr l-approvazzjoni tal-Istat Membru jew il-pajjiż assoċjat li fih tkun stabbilita l-entità ġuridika u f’konformità mal-għanijiet stipulati fl-Artikolu 3.

Jekk jitqies adatt mill-Istat Membru jew mill-pajjiż assoċjat li fih tkun stabbilita l-entità ġuridika, jistgħu jiġu pprovduti garanziji addizzjonali.

Il-Kummissjoni għandha tinforma lill-kumitat imsemmi fl-Artikolu 34 bi kwalunkwe entità ġuridika li titqies eliġibbli f’konformità ma’ dan il-paragrafu.

5.   Fejn ma jkunx hemm sostituti kompetittivi faċilment disponibbli fl-Unjoni jew f’pajjiż assoċjat, ir-riċevituri u s-sottokuntratturi involuti f’azzjoni jistgħu jużaw l-assi, l-infrastruttura, il-faċilitajiet u r-riżorsi tagħhom li jinsabu jew li jinżammu barra mit-territorju tal-Istati Membri jew tal-pajjiżi assoċjati dment li tali użu ma jmurx kontra l-interessi ta’ sigurtà u difiża tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha, ikun konsistenti mal-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 3 u jikkonforma mal-Artikoli 20 u 23.

L-ispejjeż marbuta ma’ dawk l-attivitajiet ma għandhomx ikunu eliġibbli għal appoġġ mill-Fond.

6.   Meta jwettqu azzjoni eliġibbli, ir-riċevituri u s-sottokuntratturi involuti f’azzjoni jistgħu wkoll jikkooperaw ma’ entitajiet ġuridiċi stabbiliti barra mit-territorju tal-Istati Membri jew ta’ pajjiżi assoċjati, jew ikkontrollati minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat, inkluż billi jużaw l-assi, l-infrastruttura, il-faċilitajiet u r-riżorsi ta’ tali entitajiet ġuridiċi, dment li dan ma jmurx kontra l-interessi ta’ sigurtà u ta’ difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha. Tali kooperazzjoni għandha tkun konsistenti mal-għanijiet stipulati fl-Artikolu 3 u għandha tikkonforma mal-Artikoli 20 u 23.

Ma għandu jkun hemm ebda aċċess mhux awtorizzat minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità oħra ta’ pajjiż terz mhux assoċjat għal informazzjoni klassifikata relatata mat-twettiq tal-azzjoni u għandhom jiġu evitati effetti negattivi potenzjali fuq is-sigurtà tal-provvista tal-inputs kritiċi għall-azzjoni.

L-ispejjeż marbuta ma’ dawk l-attivitajiet ma għandhomx ikunu eliġibbli għal appoġġ mill-Fond.

7.   L-applikanti għandhom jipprovdu l-informazzjoni rilevanti kollha meħtieġa għall-valutazzjoni tal-kriterji ta’ eliġibbiltà. Fil-każ ta’ bidla waqt it-twettiq ta’ azzjoni li tista’ titfa’ dubju fuq l-issodisfar tal-kriterji ta’ eliġibbiltà, l-entità ġuridika rilevanti għandha tinforma lill-Kummissjoni, li għandha tivvaluta jekk dawk il-kriterji ta’ eliġibbiltà jibqgħux jiġu sodisfatti u għandha tindirizza l-impatt potenzjali ta’ dik il-bidla fuq il-finanzjament tal-azzjoni.

8.   Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, “sottokuntratturi involuti f’azzjoni” tirreferi għal sottokuntratturi b’relazzjoni kuntrattwali diretta ma’ riċevitur, sottokuntratturi oħra li għalihom huwa allokat mill-anqas 10 % tal-ispejjeż eliġibbli totali tal-azzjoni, u sottokuntratturi li jistgħu jeħtieġu aċċess għal informazzjoni klassifikata sabiex iwettqu l-azzjoni. Is-sottokuntratturi involuti f’azzjoni mhumiex membri tal-konsorzju.

Artikolu 10

Azzjonijiet eliġibbli

1.   Għall-finanzjament għandhom ikunu eliġibbli biss azzjonijiet li jimplimentaw l-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 3.

2.   Il-Fond għandu jagħti appoġġ lill-azzjonijiet li jkopru prodotti u teknoloġiji ġodda tad-difiża kif ukoll it-titjib tal-prodotti u t-teknoloġiji tad-difiża eżistenti dment li l-użu tal-informazzjoni li kienet teżisti qabel, meħtieġa biex titwettaq l-azzjoni għat-titjib, ma tkunx soġġetta għal restrizzjoni minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat, direttament, jew indirettament permezz ta’ entità ġuridika intermedjarja waħda jew aktar, b’tali mod li l-azzjoni ma tkunx tista’ titwettaq.

3.   Azzjoni eliġibbli għandha tkun relatata ma’ waħda jew aktar mill-attivitajiet li ġejjin:

| (a) | attivitajiet li għandhom il-mira li joħolqu, jirfdu u jtejbu għarfien, prodotti u teknoloġiji, inkluż teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża, li jista’ jkollhom effetti sinifikanti fil-qasam tad-difiża; |
| --- | --- |

(a)

attivitajiet li għandhom il-mira li joħolqu, jirfdu u jtejbu għarfien, prodotti u teknoloġiji, inkluż teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża, li jista’ jkollhom effetti sinifikanti fil-qasam tad-difiża;

| (b) | attivitajiet li għandhom il-mira li jżidu l-interoperabbiltà u r-reżiljenza, inkluż il-produzzjoni u l-iskambju siguri tad-data, biex tinkiseb ħakma ta’ teknoloġiji kritiċi tad-difiża, biex tissaħħaħ is-sigurtà tal-provvista jew biex ikun jista’ jsir l-isfruttament effettiv tar-riżultati għal prodotti u teknoloġiji tad-difiża; |
| --- | --- |

(b)

attivitajiet li għandhom il-mira li jżidu l-interoperabbiltà u r-reżiljenza, inkluż il-produzzjoni u l-iskambju siguri tad-data, biex tinkiseb ħakma ta’ teknoloġiji kritiċi tad-difiża, biex tissaħħaħ is-sigurtà tal-provvista jew biex ikun jista’ jsir l-isfruttament effettiv tar-riżultati għal prodotti u teknoloġiji tad-difiża;

| (c) | studji, bħal studji ta’ fattibilità biex tiġi esplorata l-fattibilità ta’ prodotti, teknoloġiji, proċessi, servizzi u soluzzjonijiet ġodda jew imtejba; |
| --- | --- |

(c)

studji, bħal studji ta’ fattibilità biex tiġi esplorata l-fattibilità ta’ prodotti, teknoloġiji, proċessi, servizzi u soluzzjonijiet ġodda jew imtejba;

| (d) | id-disinn ta’ prodott, komponent tanġibbli jew intanġibbli, jew teknoloġija tad-difiża kif ukoll id-definizzjoni tal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi li fuq il-bażi tagħhom ikun ġie żviluppat tali disinn inkluż kwalunkwe test parzjali għal tnaqqis tar-riskju f’ambjent industrijali jew rappreżentattiv; |
| --- | --- |

(d)

id-disinn ta’ prodott, komponent tanġibbli jew intanġibbli, jew teknoloġija tad-difiża kif ukoll id-definizzjoni tal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi li fuq il-bażi tagħhom ikun ġie żviluppat tali disinn inkluż kwalunkwe test parzjali għal tnaqqis tar-riskju f’ambjent industrijali jew rappreżentattiv;

| (e) | il-ħolqien ta’ prototipi tas-sistema ta’ prodott, komponent jew teknoloġija tanġibbli jew intanġibbli, relatati mad-difiża; |
| --- | --- |

(e)

il-ħolqien ta’ prototipi tas-sistema ta’ prodott, komponent jew teknoloġija tanġibbli jew intanġibbli, relatati mad-difiża;

| (f) | l-ittestjar ta’ prodott, komponent tanġibbli jew intanġibbli, jew teknoloġija tad-difiża; |
| --- | --- |

(f)

l-ittestjar ta’ prodott, komponent tanġibbli jew intanġibbli, jew teknoloġija tad-difiża;

| (g) | il-kwalifikazzjoni ta’ prodott, komponent tanġibbli jew intanġibbli, jew teknoloġija tad-difiża; |
| --- | --- |

(g)

il-kwalifikazzjoni ta’ prodott, komponent tanġibbli jew intanġibbli, jew teknoloġija tad-difiża;

| (h) | iċ-ċertifikazzjoni ta’ prodott, komponent tanġibbli jew intanġibbli, jew teknoloġija tad-difiża; |
| --- | --- |

(h)

iċ-ċertifikazzjoni ta’ prodott, komponent tanġibbli jew intanġibbli, jew teknoloġija tad-difiża;

| (i) | l-iżvilupp ta’ teknoloġiji jew assi li jżidu l-effiċjenza tul iċ-ċiklu tal-ħajja ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża; |
| --- | --- |

(i)

l-iżvilupp ta’ teknoloġiji jew assi li jżidu l-effiċjenza tul iċ-ċiklu tal-ħajja ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża;

4.   L-azzjoni għandha titwettaq minn entitajiet ġuridiċi li jikkooperaw fi ħdan konsorzju ta’ mill-inqas tliet entitajiet ġuridiċi eliġibbli li jkunu stabbiliti f’mill-anqas tliet Stati Membri jew pajjiżi assoċjati differenti. Tul il-perijodu kollu li matulu titwettaq l-azzjoni, mill-inqas tlieta minn dawk l-entitajiet ġuridiċi eliġibbli stabbiliti f’mill-anqas żewġ Stati Membri differenti jew pajjiżi assoċjati ma għandhomx jiġu kkontrollati, direttament jew indirettament, mill-istess entità ġuridika u ma għandhomx jikkontrollaw lil xulxin.

5.   Il-paragrafu 4 m’għandux japplika għal azzjonijiet relatati ma’ teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża jew għall-attivitajiet imsemmija fil-punt (c) tal-paragrafu 3.

6.   L-azzjonijiet għall-iżvilupp ta’ prodotti u teknoloġiji li l-użu, l-iżvilupp jew il-produzzjoni tagħhom hu pprojbit mil-liġi internazzjonali applikabbli, ma għandhomx ikunu eliġibbli għal appoġġ mill-Fond.

Barra minn hekk, azzjonijiet għall-iżvilupp ta’ armi awtonomi letali mingħajr il-possibbiltà ta’ kontroll uman sinifikattiv fuq deċiżjonijiet tal-għażla u l-intervent meta jsiru attakki kontra l-bnedmin ma għandhomx ikunu eliġibbli għal appoġġ mill-Fond, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li jingħata finanzjament għal azzjonijiet għall-iżvilupp ta’ sistemi ta’ twissija bikrija u kontromiżuri għal finijiet difensivi.

Artikolu 11

Il-proċedura tal-għażla u tal-għoti

1.   Għandu jingħata finanzjament mill-Unjoni wara sejħiet kompetittivi għal proposti maħruġa f’konformità mar-Regolament Finanzjarju.

F’ċerti ċirkostanzi ta’ eċċezzjoni u sostanzjati kif mistħoqq, jista’ jingħata wkoll finanzjament mill-Unjoni mingħajr sejħa għal proposti f’konformità mal-punt (e) tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 195 tar-Regolament Finanzjarju.

2.   Il-Kummissjoni, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, għandha tagħti l-finanzjament imsemmi fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 34(2).

Artikolu 12

Kriterji tal-għoti

Kull proposta għandha tiġi vvalutata fuq il-bażi ta’ dawn il-kriterji li ġejjin:

| (a) | il-kontribut tagħha għall-eċċellenza jew il-potenzjal ta’ revoluzzjoni fil-qasam tad-difiża b’mod partikolari billi jintwera li r-riżultati mistennija tal-azzjoni proposta jippreżentaw vantaġġi sinifikanti fuq il-prodotti jew it-teknoloġiji eżistenti tad-difiża; |
| --- | --- |

(a)

il-kontribut tagħha għall-eċċellenza jew il-potenzjal ta’ revoluzzjoni fil-qasam tad-difiża b’mod partikolari billi jintwera li r-riżultati mistennija tal-azzjoni proposta jippreżentaw vantaġġi sinifikanti fuq il-prodotti jew it-teknoloġiji eżistenti tad-difiża;

| (b) | il-kontribut tagħha għall-innovazzjoni u l-iżvilupp teknoloġiku tal-industrija Ewropea tad-difiża, b’mod partikolari billi jintwera li l-azzjoni proposta tinkludi kunċetti u approċċi innovattivi jew ġodda, titjib teknoloġiku ġdid promettenti għall-futur jew l-applikazzjoni ta’ teknoloġiji jew kunċetti li qatt ma kienu ġew applikati fis-settur tad-difiża, filwaqt li tiġi evitata duplikazzjoni bla bżonn; |
| --- | --- |

(b)

il-kontribut tagħha għall-innovazzjoni u l-iżvilupp teknoloġiku tal-industrija Ewropea tad-difiża, b’mod partikolari billi jintwera li l-azzjoni proposta tinkludi kunċetti u approċċi innovattivi jew ġodda, titjib teknoloġiku ġdid promettenti għall-futur jew l-applikazzjoni ta’ teknoloġiji jew kunċetti li qatt ma kienu ġew applikati fis-settur tad-difiża, filwaqt li tiġi evitata duplikazzjoni bla bżonn;

| (c) | il-kontribut tagħha għall-kompetittività tal-industrija Ewropea tad-difiża billi jintwera li l-azzjoni proposta tkun b’mod ċar bilanċ pożittiv bejn il-kosteffiċjenza u l-effettività, u għalhekk toħloq opportunitajiet ġodda għas-suq fl-Unjoni kollha u lil hinn minnha u jiġi aċċellerat it-tkabbir ta’ kumpanniji madwar l-Unjoni; |
| --- | --- |

(c)

il-kontribut tagħha għall-kompetittività tal-industrija Ewropea tad-difiża billi jintwera li l-azzjoni proposta tkun b’mod ċar bilanċ pożittiv bejn il-kosteffiċjenza u l-effettività, u għalhekk toħloq opportunitajiet ġodda għas-suq fl-Unjoni kollha u lil hinn minnha u jiġi aċċellerat it-tkabbir ta’ kumpanniji madwar l-Unjoni;

| (d) | il-kontribut tagħha għall-awtonomija tal-EDTIB, inkluż billi tiżdied in-nondipendenza fuq sorsi mhux tal-UE u tissaħħaħ is-sigurtà tal-provvista, u għall-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni f’konformità mal-prijoritajiet imsemmija fl-Artikolu 3; |
| --- | --- |

(d)

il-kontribut tagħha għall-awtonomija tal-EDTIB, inkluż billi tiżdied in-nondipendenza fuq sorsi mhux tal-UE u tissaħħaħ is-sigurtà tal-provvista, u għall-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni f’konformità mal-prijoritajiet imsemmija fl-Artikolu 3;

| (e) | il-kontribut tagħha għall-ħolqien ta’ kooperazzjoni transfruntiera ġdida bejn entitajiet ġuridiċi stabbiliti fi Stati Membri jew pajjiżi assoċjati, b’mod partikolari SMEs u mid-caps b’parteċipazzjoni sostanzjali fl-azzjoni, bħala riċevituri, sottokuntratturi jew bħala entitajiet ġuridiċi oħra fil-katina tal-provvista, u li huma stabbiliti fi Stati Membri jew f’pajjiżi assoċjati għajr dawk fejn huma stabbiliti l-entitajiet ġuridiċi li jikkooperaw f’konsorzju li mhumiex SMEs jew mid-caps; |
| --- | --- |

(e)

il-kontribut tagħha għall-ħolqien ta’ kooperazzjoni transfruntiera ġdida bejn entitajiet ġuridiċi stabbiliti fi Stati Membri jew pajjiżi assoċjati, b’mod partikolari SMEs u mid-caps b’parteċipazzjoni sostanzjali fl-azzjoni, bħala riċevituri, sottokuntratturi jew bħala entitajiet ġuridiċi oħra fil-katina tal-provvista, u li huma stabbiliti fi Stati Membri jew f’pajjiżi assoċjati għajr dawk fejn huma stabbiliti l-entitajiet ġuridiċi li jikkooperaw f’konsorzju li mhumiex SMEs jew mid-caps;

| (f) | il-kwalità u l-effiċjenza tat-twettiq tal-azzjoni. |
| --- | --- |

(f)

il-kwalità u l-effiċjenza tat-twettiq tal-azzjoni.

Artikolu 13

Rati ta’ kofinanzjament

1.   Il-Fond għandu jiffinanzja sa 100 % tal-ispejjeż eliġibbli ta’ attività msemmija fl-Artikolu 10(3) ta’ dan ir-Regolament, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 190 tar-Regolament Finanzjarju.

2.   Permezz ta’ deroga mill-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu:

| (a) | għall-attivitajiet imsemmija fil-punt (e) tal-Artikolu 10(3), l-appoġġ mill-Fond ma għandux jaqbeż l-20 % tal-ispejjeż eliġibbli; |
| --- | --- |

(a)

għall-attivitajiet imsemmija fil-punt (e) tal-Artikolu 10(3), l-appoġġ mill-Fond ma għandux jaqbeż l-20 % tal-ispejjeż eliġibbli;

| (b) | għall-attivitajiet imsemmija fil-punti (f), (g) u (h) tal-Artikolu 10(3), l-appoġġ mill-Fond ma għandux jaqbeż it-80 % tal-ispejjeż eliġibbli. |
| --- | --- |

(b)

għall-attivitajiet imsemmija fil-punti (f), (g) u (h) tal-Artikolu 10(3), l-appoġġ mill-Fond ma għandux jaqbeż it-80 % tal-ispejjeż eliġibbli.

3.   Għall-azzjonijiet tal-iżvilupp, ir-rati ta’ għoti ta’ finanzjament għandhom jiżdiedu fil-każijiet li ġejjin:

| (a) | azzjoni żviluppata fil-kuntest ta’ proġett tal-PESCO, kif stabbilit bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2017/2315 (25),tista’ tibbenefika minn rata ta’ finanzjament miżjuda b’10 punti perċentwali addizzjonali; |
| --- | --- |

(a)

azzjoni żviluppata fil-kuntest ta’ proġett tal-PESCO, kif stabbilit bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2017/2315 (25),tista’ tibbenefika minn rata ta’ finanzjament miżjuda b’10 punti perċentwali addizzjonali;

| (b) | attività tista’ tibbenefika minn rata ta’ finanzjament miżjuda, kif imsemmi f’dan il-punt, fejn mill-inqas 10 % tal-ispejjeż totali eliġibbli tal-attività jiġu allokati lil SMEs stabbiliti fi Stati Membri jew f’pajjiżi assoċjati u li jipparteċipaw fl-attività bħala riċevituri, sottokuntratturi jew entitajiet ġuridiċi oħra fil-katina tal-provvista.
  Ir-rata ta’ finanzjament tista’ tiżdied b’punti perċentwali ekwivalenti għall-perċentwal tal-ispejjeż eliġibbli totali tal-attività allokata għall-SMEs stabbiliti fi Stati Membri jew f’pajjiżi assoċjati li fihom huma stabbiliti riċevituri li mhumiex SMEs u li jipparteċipaw fl-attività bħala riċevituri, sottokuntratturi jew entitajiet ġuridiċi oħra fil-katina tal-provvista, sa 5 punti perċentwali addizzjonali.
  Ir-rata ta’ finanzjament tista’ tiżdied b’punti perċentwali ekwivalenti għad-doppju tal-perċentwal tal-ispejjeż eliġibbli totali tal-attività allokat għall-SMEs stabbiliti fi Stati Membri jew f’pajjiżi assoċjati barra minn dawk li fihom ikunu stabbiliti riċevituri li mhumiex SMEs u li jipparteċipaw fl-attività bħala riċevituri, sottokuntratturi jew entitajiet ġuridiċi oħra fil-katina tal-provvista; |
| --- | --- |

(b)

attività tista’ tibbenefika minn rata ta’ finanzjament miżjuda, kif imsemmi f’dan il-punt, fejn mill-inqas 10 % tal-ispejjeż totali eliġibbli tal-attività jiġu allokati lil SMEs stabbiliti fi Stati Membri jew f’pajjiżi assoċjati u li jipparteċipaw fl-attività bħala riċevituri, sottokuntratturi jew entitajiet ġuridiċi oħra fil-katina tal-provvista.

Ir-rata ta’ finanzjament tista’ tiżdied b’punti perċentwali ekwivalenti għall-perċentwal tal-ispejjeż eliġibbli totali tal-attività allokata għall-SMEs stabbiliti fi Stati Membri jew f’pajjiżi assoċjati li fihom huma stabbiliti riċevituri li mhumiex SMEs u li jipparteċipaw fl-attività bħala riċevituri, sottokuntratturi jew entitajiet ġuridiċi oħra fil-katina tal-provvista, sa 5 punti perċentwali addizzjonali.

Ir-rata ta’ finanzjament tista’ tiżdied b’punti perċentwali ekwivalenti għad-doppju tal-perċentwal tal-ispejjeż eliġibbli totali tal-attività allokat għall-SMEs stabbiliti fi Stati Membri jew f’pajjiżi assoċjati barra minn dawk li fihom ikunu stabbiliti riċevituri li mhumiex SMEs u li jipparteċipaw fl-attività bħala riċevituri, sottokuntratturi jew entitajiet ġuridiċi oħra fil-katina tal-provvista;

| (c) | attività tista’ tibbenefika minn rata ta’ finanzjament miżjuda b’10 punti perċentwali addizzjonali fejn mill-inqas 15 % tal-ispejjeż eliġibbli totali tal-attività jiġu allokati għal mid-caps stabbiliti fl-Istati Membri jew f’pajjiżi assoċjati. |
| --- | --- |

(c)

attività tista’ tibbenefika minn rata ta’ finanzjament miżjuda b’10 punti perċentwali addizzjonali fejn mill-inqas 15 % tal-ispejjeż eliġibbli totali tal-attività jiġu allokati għal mid-caps stabbiliti fl-Istati Membri jew f’pajjiżi assoċjati.

Iż-żieda ġenerali fir-rata ta’ finanzjament ta’ attività wara l-applikazzjoni tal-punti (a), (b) u (c) ma għandhiex taqbeż 35 punt perċentwali.

L-appoġġ mill-Fond, inkluż ir-rati ta’ finanzjament miżjuda, ma għandux ikopri iktar minn 100 % tal-ispejjeż eliġibbli tal-azzjoni.

Artikolu 14

Kapaċità finanzjarja

1.   Minkejja l-Artikolu 198(5) tar-Regolament Finanzjarju,il-kapaċità finanzjarja ta’ koordinatur biss għandha tiġi verifikata u dan għandu jsir biss fejn il-finanzjament mitlub mingħand l-Unjoni jkun mill-inqas EUR 500 000.

Madankollu, fejn ikun hemm raġunijiet biex tiġi ddubitata l-kapaċità finanzjarja ta’ wieħed mill-applikanti jew tal-koordinatur, il-Kummissjoni għandha tivverifika wkoll il-kapaċità finanzjarja tal-’ applikanti kollha u tal-koordinatur fejn il-finanzjament mitlub mill-Unjoni jkun inqas minn EUR 500 000.

2.   Il-kapaċità finanzjarja ma għandhiex tiġi verifikata fir-rigward ta’ entitajiet ġuridiċi li l-vijabilità tagħhom tkun garantita mill-awtoritajiet rilevanti tal-Istati Membri;

3.   Jekk il-kapaċità finanzjarja tkun garantita strutturalment minn entità ġuridika oħra, il-kapaċità finanzjarja ta’ dik l-entità ġuridika l-oħra għandha tiġi verifikata.

Artikolu 15

Spejjeż indiretti

1.   Permezz ta’ deroga mill-Artikolu 181(6) tar-Regolament Finanzjarju, l-ispejjeż eliġibbli indiretti għandhom jiġu determinati bl-applikazzjoni ta’ rata fissa ta’ 25 % tal-ispejjeż eliġibbli diretti totali tal-azzjoni, bl-esklużjoni tal-ispejjeż eliġibbli diretti tas-sottokuntrattar u l-appoġġ għal partijiet terzi u kwalunkwe spiża unitarja jew somma f’daqqa li tinkludi spejjeż indiretti.

2.   Bħala alternattiva, l-ispejjeż indiretti eliġibbli jistgħu jiġu determinati f’konformità mal-prattiki kontabilistiċi tal-ispejjeż tas-soltu tar-riċevitur abbażi tal-ispejjeż indiretti reali, dment li dawk il-prattiki kontabilistiċi tal-ispejjeż ikunu aċċettati mill-awtoritajiet nazzjonali għal attivitajiet komparabbli fil-qasam tad-difiża, f’konformità mal-Artikolu 185 tar-Regolament Finanzjarju, u jkunu ġew ikkomunikati lill-Kummissjoni mir-riċevitur.

Artikolu 16

L-użu ta’ kontribuzzjoni mhux marbuta mal-ispejjeż jew somma f’daqqa unika

Fejn l-għotja tal-Unjoni tikkofinanzja inqas minn 50 % tal-ispejjeż totali tal-azzjoni, il-Kummissjoni tista’ tuża jew:

| (a) | kontribuzzjoni li ma tkunx marbuta mal-ispejjeż imsemmija fl-Artikolu 180(3) tar-Regolament Finanzjarju u li tkun ibbażata fuq il-kisba tar-riżultati mkejla b’referenza għal objettivi intermedji stabbiliti preċedentement jew permezz ta’ indikaturi tal-prestazzjoni; jew |
| --- | --- |

(a)

kontribuzzjoni li ma tkunx marbuta mal-ispejjeż imsemmija fl-Artikolu 180(3) tar-Regolament Finanzjarju u li tkun ibbażata fuq il-kisba tar-riżultati mkejla b’referenza għal objettivi intermedji stabbiliti preċedentement jew permezz ta’ indikaturi tal-prestazzjoni; jew

| (b) | somma f’daqqa unika msemmija fl-Artikolu 182 tar-Regolament Finanzjarju u li tkun ibbażata fuq il-baġit proviżorju tal-azzjoni diġà approvata mill-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati kofinanzjaturi. |
| --- | --- |

(b)

somma f’daqqa unika msemmija fl-Artikolu 182 tar-Regolament Finanzjarju u li tkun ibbażata fuq il-baġit proviżorju tal-azzjoni diġà approvata mill-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati kofinanzjaturi.

L-ispejjeż indiretti għandhom jiġu inklużi fis-somma f’daqqa msemmija fil-punt (b) tal-ewwel paragrafu.

Artikolu 17

Akkwist prekummerċjali

1.   L-Unjoni tista’ tappoġġa akkwist prekummerċjali billi tagħti għotja lil awtoritajiet kontraenti jew lil entitajiet kontraenti kif definiti fid-Direttivi 2014/24/UE (26) u 2014/25/UE (27) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, li b’mod konġunt jakkwistaw servizzi tar-riċerka u l-iżvilupp fil-qasam tad-difiża jew jikkoordinaw il-proċeduri tal-akkwist tagħhom.

2.   Il-proċeduri tal-akkwist imsemmija fil-paragrafu 1:

| (a) | għandhom jikkonformaw ma’ dan ir-Regolament; |
| --- | --- |

(a)

għandhom jikkonformaw ma’ dan ir-Regolament;

| (b) | jistgħu jawtorizzaw l-għoti ta’ kuntratti multipli fi ħdan l-istess proċedura (akkwisti multipli); |
| --- | --- |

(b)

jistgħu jawtorizzaw l-għoti ta’ kuntratti multipli fi ħdan l-istess proċedura (akkwisti multipli);

| (c) | għandhom jipprevedu l-għoti tal-kuntratti lill-offerti li joffru l-aqwa valur għall-flus filwaqt li jiġi żgurat nuqqas ta’ konflitti ta’ interess. |
| --- | --- |

(c)

għandhom jipprevedu l-għoti tal-kuntratti lill-offerti li joffru l-aqwa valur għall-flus filwaqt li jiġi żgurat nuqqas ta’ konflitti ta’ interess.

Artikolu 18

Fond ta’ Garanzija

Il-kontribuzzjonijiet għal mekkaniżmu ta’ assigurazzjoni reċiproka jistgħu jkopru r-riskju assoċjat mal-irkupru ta’ somom dovuti minn riċevituri, u għandhom jitqiesu li huma garanzija biżżejjed skont ir-Regolament Finanzjarju. Għandu japplika l-Artikolu 37 tar-Regolament (UE) 2021/695.

Artikolu 19

Kriterji tal-eliġibbiltà għall-akkwist u l-premjijiet

1.   L-Artikoli 9 u 10 għandhom japplikaw mutatis mutandis għall-premjijiet.

2.   B’deroga mill-Artikolu 176 tar-Regolament Finanzjarju, l-Artikolu 9 ta’ dan ir-Regolament, kif ukoll l-Artikolu 10 ta’ dan ir-Regolament, għandhom japplikaw mutatis mutandis għall-akkwist ta’ studji msemmija fil-punt (c) tal-Artikolu 10(3) ta’ dan ir-Regolament.

TITOLU II

DISPOŻIZZJONIJIET SPEĊIFIĊI APPLIKABBLI GĦAL AZZJONIJIET TA’ RIĊERKA

Artikolu 20

Sjieda tar-riżultati ta’ azzjonijiet ta’ riċerka

1.   Is-sjieda tar-riżultati ta’ azzjonijiet ta’ riċerka li jkunu appoġġati mill-Fond għandha tkun tar-riċevituri li jiġġenerawhom. Meta l-entitajiet ġuridiċi jiġġeneraw riżultati b’mod konġunt, u meta l-kontribut rispettiv tagħhom ma jkunx jista’ jiġi aċċertat, jew fejn ma jkunx possibbli li ssir separazzjoni ta’ dawn ir-riżultati konġunti, l-entitajiet ġuridiċi għandu jkollhom sjieda konġunta tar-riżultati. Is-sidien konġunti għandhom jikkonkludu ftehim dwar l-allokazzjoni tal-ishma tagħhom u t-termini tal-eżerċizzju tas-sjieda konġunta tagħhom, f’konformità mal-obbligi tagħhom taħt il-ftehim tal-għotja.

2.   Permezz ta’ deroga mill-paragrafu 1, fejn l-appoġġ tal-Unjoni jingħata fil-forma ta’ akkwist pubbliku, is-sjieda tar-riżultati tal-azzjonijiet ta’ riċerka appoġġati mill-Fond għandha tkun tal-Unjoni. L-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati għandu jkollhom drittijiet ta’ aċċess għar-riżultati, mingħajr ħlas, meta jitolbu dan bil-miktub.

3.   Ir-riżultati tal-azzjonijiet ta’ riċerka appoġġati mill-Fond ma għandhom ikunu soġġetti għal ebda kontroll jew restrizzjoni minn pajjiż terz mhux assoċjat jew minn entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat, direttament, jew indirettament, permezz ta’ entità ġuridika intermedjarja waħda jew aktar, inkluż f’termini ta’ trasferiment tat-teknoloġija.

4.   B’rabta mar-riżultati ġġenerati mir-riċevituri permezz ta’ azzjonijiet ta’ riċerka appoġġati mill-Fond u mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 9 ta’ dan l-Artikolu, il-Kummissjoni għandha tkun notifikata qabel kwalunkwe trasferiment ta’ sjieda jew għoti ta’ liċenzja esklużiva lil pajjiż terz mhux assoċjat jew entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat. Fejn dan it-trasferiment ta’ sjieda jew l-għoti ta’ liċenzja esklużiva imorrru kontra l-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha jew kontra l-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 3, l-appoġġ mogħti mill-Fond għandu jiġi rimborżat.

5.   L-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati Membri u tal-pajjiżi assoċjati għandu jkollhom drittijiet ta’ aċċess għar-rapporti speċjali. Dawn id-drittijiet ta’ aċċess għandhom jingħataw mingħajr il-ħlas ta’ royalties u jintbagħtu mill-Kummissjoni lill-Istati Membri u lill-pajjiżi assoċjati, wara li l-Kummissjoni tkun żgurat li hemm obbligi xierqa ta’ kunfidenzjalità fis-seħħ.

6.   L-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati Membri u tal-pajjiżi assoċjati għandhom jużaw ir-rapport speċjali biss għal finijiet relatati mal-użu mill-forzi armati jew il-forzi tas-sigurtà jew tal-intelligence tagħhom, jew għal finijiet relatati mal-użu għalihom, inkluż fi ħdan il-qafas tal-programmi koperattivi tagħhom. Tali użu għandu jinkludi l-istudju, l-evalwazzjoni, il-valutazzjoni, ir-riċerka, id-disinn, u l-aċċettazzjoni u ċ-ċertifikazzjoni tal-prodotti, it-tħaddim, it-taħriġ u r-rimi kif ukoll il-valutazzjoni u l-abbozzar ta’ rekwiżiti tekniċi għall-akkwist.

7.   Ir-riċevituri għandhom jagħtu d-drittijiet ta’ aċċess għar-riżultati tal-attivitajiet ta’ riċerka appoġġati mill-Fond mingħajr il-ħlas ta’ royalties lill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji tal-Unjoni, għall-finijiet debitament sostanzjati ta’ żvilupp, implimentazzjoni u monitoraġġ tal-politiki jew tal-programmi eżistenti tal-Unjoni fl-oqsma ta’ kompetenza tagħha. Dawn id-drittijiet ta’ aċċess għandhom ikunu limitati għal użu mhux kummerċjali u mhux kompetittiv.

8.   Fil-ftehimiet dwar finanzjament u fil-kuntratti li jirrigwardaw l-akkwist prekummerċjali għandhom jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet speċifiċi dwar is-sjieda, id-drittijiet ta’ aċċess u l-liċenzjar biex ikun żgurat l-użu massimu tar-riżultati u jkun evitat kull żvantaġġ inġust. L-awtoritajiet kontraenti għandu jkollhom mill-inqas drittijiet tal-aċċess għar-riżultati, mingħajr il-ħlas ta’ royalties, biex jużawhom għalihom stess, u għandu jkollhom id-dritt li jagħtu, jew li jirrikjedu li r-riċevituri jagħtu, liċenzji mhux esklużivi lil partijiet terzi biex jisfruttaw ir-riżultati b’kondizzjonijiet ġusti u raġonevoli mingħajr id-dritt ta’ sottoliċenzjar. L-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati kollha għandu jkollhom aċċess għar-rapport speċjali mingħajr il-ħlas ta’ royalties. Fejn il-kuntrattur jonqos milli jisfrutta r-riżultati kummerċjalment tul perijodu partikolari wara l-akkwist prekummerċjali kif identifikat fil-kuntratt, huwa għandu jittrasferixxi kwalunkwe sjieda tar-riżultati lill-awtoritajiet kontraenti.

9.   Dan ir-Regolament ma għandux jaffettwa l-esportazzjoni ta’ prodotti, tagħmir jew teknoloġiji li jintegraw ir-riżultati ta’ azzjonijiet ta’ riċerka appoġġati mill-Fond, u ma għandhomx jaffettwaw id-diskrezzjoni tal-Istati Membri fir-rigward tal-politika tagħhom dwar l-esportazzjoni ta’ prodotti relatati mad-difiża.

10.   Fejn żewġ Stati Membri jew pajjiżi assoċjati jew aktar li, multilateralment jew fi ħdan il-qafas tal-Unjoni, ikunu kkonkludew b’mod konġunt kuntratt wieħed jew aktar ma’ riċevitur wieħed jew aktar biex ikomplu jiżviluppaw flimkien ir-riżultati tal-azzjonijiet ta’ riċerka appoġġati mill-Fond, huma għandhom igawdu mid-drittijiet ta’ aċċess għal dawk ir-riżultati sakemm dawn ikunu jappartjenu lil tali riċevituri u jkunu neċessarji għall-eżekuzzjoni tal-kuntratt jew il-kuntratti. Tali drittijiet ta’ aċċess għandhom jingħataw mingħajr il-ħlas ta’ royalties u taħt kondizzjonijiet speċifiċi bil-għan li jiġi żgurat li dawk id-drittijiet jintużaw biss għall-fini tal-kuntratt jew il-kuntratti u li jiġu stabbiliti obbligi ta’ kunfidenzjalità adatti.

TITOLU III

DISPOŻIZZJONIJIET SPEĊIFIĊI APPLIKABBLI GĦAL AZZJONIJIET TA’ ŻVILUPP

Artikolu 21

Kriterji addizzjonali tal-eliġibbiltà għal azzjonijiet ta’ żvilupp

1.   Il-konsorzju għandu juri li l-ispejjeż ta’ azzjoni li mhumiex koperti mill-appoġġ tal-Unjoni jridu jiġu koperti b’mezzi oħra ta’ finanzjament, bħal kontribuzzjonijiet minn Stati Membri jew pajjiżi assoċjati jew kofinanzjament minn entitajiet ġuridiċi.

2.   L-attivitajiet imsemmija fil-punt (d) tal- Artikolu 10(3) għandhom ikunu bbażati fuq rekwiżiti armonizzati tal-kapaċitajiet tad-difiża maqbula b’mod konġunt minn tal-inqas żewġ Stati Membri jew pajjiżi assoċjati.

3.   Fir-rigward tal-attivitajiet imsemmija fil-punti (e) sa (h) tal-Artikolu 10(3), il-konsorzju għandu juri permezz ta’ dokumenti maħruġa mill-awtoritajiet nazzjonali li:

| (a) | mill-inqas żewġ Stati Membri jew pajjiżi assoċjati beħsiebhom jakkwistaw il-prodott finali jew jużaw it-teknoloġija b’mod koordinat, inkluż permezz ta’ akkwist konġunt fejn applikabbli; |
| --- | --- |

(a)

mill-inqas żewġ Stati Membri jew pajjiżi assoċjati beħsiebhom jakkwistaw il-prodott finali jew jużaw it-teknoloġija b’mod koordinat, inkluż permezz ta’ akkwist konġunt fejn applikabbli;

| (b) | l-attività hija bbażata fuq speċifikazzjonijiet tekniċi komuni maqbula b’mod konġunt mill-Istati Membri jew il-pajjiżi assoċjati li jkunu ser jikkofinanzjaw l-azzjoni jew li jkun beħsiebhom jakkwistaw b’mod konġunt il-prodott finali jew jużaw it-teknoloġija b’mod konġunt. |
| --- | --- |

(b)

l-attività hija bbażata fuq speċifikazzjonijiet tekniċi komuni maqbula b’mod konġunt mill-Istati Membri jew il-pajjiżi assoċjati li jkunu ser jikkofinanzjaw l-azzjoni jew li jkun beħsiebhom jakkwistaw b’mod konġunt il-prodott finali jew jużaw it-teknoloġija b’mod konġunt.

Artikolu 22

Kriterji addizzjonali tal-għoti għal azzjonijiet ta’ żvilupp

Minbarra l-kriterji tal-għoti msemmija fl-Artikolu 12, il-programm ta’ ħidma għandu wkoll jikkunsidra:

| (a) | il-kontribut għaż-żieda fl-effiċjenza tul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodotti u t-teknoloġiji tad-difiża, inkluż il-kosteffikaċja u l-potenzjal għal sinerġiji fil-proċessi tal-akkwist, tal-manutenzjoni u tar-rimi; |
| --- | --- |

(a)

il-kontribut għaż-żieda fl-effiċjenza tul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodotti u t-teknoloġiji tad-difiża, inkluż il-kosteffikaċja u l-potenzjal għal sinerġiji fil-proċessi tal-akkwist, tal-manutenzjoni u tar-rimi;

| (b) | il-kontribut għal aktar integrazzjoni tal-industrija Ewropea tad-difiża fl-Unjoni kollha billi r-riċevituri juru li l-Istati Membri impenjaw ruħhom li jużaw, ikollhom sjieda jew iżommu b’mod konġunt, il-prodott jew it-teknoloġija finali b’mod koordinat. |
| --- | --- |

(b)

il-kontribut għal aktar integrazzjoni tal-industrija Ewropea tad-difiża fl-Unjoni kollha billi r-riċevituri juru li l-Istati Membri impenjaw ruħhom li jużaw, ikollhom sjieda jew iżommu b’mod konġunt, il-prodott jew it-teknoloġija finali b’mod koordinat.

Artikolu 23

Sjieda tar-riżultati ta’ azzjonijiet ta’ żvilupp

1.   L-Unjoni la għandu jkollha sjieda tal-prodotti jew it-teknoloġiji tad-difiża li jirriżultaw mill-azzjonijiet ta’ żvilupp appoġġati mill-Fond, u lanqas ma għandu jkollha xi pretensjoni għal dritt tal-proprjetà intellettwali relatat ma’dawk l-azzjonijiet.

2.   Ir-riżultati ta’ azzjonijiet appoġġati mill-Fond ma għandhomx ikunu soġġetti għal ebda kontroll jew restrizzjoni minn pajjiżi terzi mhux assoċjati jew minn entitajiet ta’ pajjiżi terzi mhux assoċjati, direttament, jew indirettament, permezz ta’ entità ġuridika intermedjarja waħda jew aktar, inkluż f’termini ta’ trasferiment tat-teknoloġija.

3.   Dan ir-Regolament ma għandux jaffettwa d-diskrezzjoni tal-Istati Membri fir-rigward tal-politika tagħhom dwar l-esportazzjoni ta’ prodotti relatati mad-difiża.

4.   B’rabta mar-riżultati ġġenerati mir-riċevituri permezz ta’ azzjonijiet ta’ żvilupp appoġġati mill-Fond u mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, il-Kummissjoni għandha tkun notifikata qabel kwalunkwe trasferiment ta’ sjieda lil pajjiż terz mhux assoċjat jew entità ta’ pajjiż terz mhux assoċjat. Fejn tali trasferiment ta’ sjieda jmur kontra l-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha jew kontra l-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 3, l-appoġġ mogħti mill-Fond għandu jiġi rimborżat.

5.   Fejn l-appoġġ tal-Unjoni jkun provdut fil-forma tal-akkwist pubbliku ta’ studju, l-Istati Membri jew il-pajjiżi assoċjati kollha għandu jkollhom id-dritt, mingħajr ħlas, għal liċenzja mhux esklużiva għall-użu tal-istudju fuq talba bil-miktub.

TITOLU IV

GOVERNANZA, MONITORAĠĠ, EVALWAZZJONI U KONTROLL

Artikolu 24

Programmi ta’ ħidma

1.   Il-Fond għandu jiġi implimentat permezz ta’ programmi ta’ ħidma annwali kif imsemmija fl-Artikolu 110(2)tar-Regolament Finanzjarju. Il-programmi ta’ ħidma għandhom jistabbilixxu, meta applikabbli, l-ammont ġenerali riżervat għall-operazzjonijiet ta’ taħlit. Il-programmi ta’ ħidma għandhom jistabbilixxu l-baġit ġenerali li jkun ta’ benefiċċju għall-parteċipazzjoni transfruntiera tal-SMEs.

2.   Il-Kummissjoni, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, għandha tadotta l-programmi ta’ ħidma msemmija fil-paragrafi 1 ta’ dan l-Artikolu. Dawk l- atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 34(2).

3.   Il-programmi ta’ ħidma għandhom jistabbilixxu fid-dettall is-suġġetti tar-riċerka u l-kategoriji tal-azzjonijiet li jridu jingħataw appoġġ mill-Fond. Dawk il-kategoriji għandhom ikunu konformi mal-prijoritajiet tad-difiża msemmija fl-Artikolu 3.

Bl-eċċezzjoni tal-parti tal-programm ta’ ħidma ddedikata lit-teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża, is-suġġetti tar-riċerka u l-kategoriji tal-azzjonijiet imsemmija fl-ewwel subparagrafu għandhom ikopru prodotti u teknoloġiji tad-difiża fl-oqsma ta’:

| (a) | it-tħejjija, il-protezzjoni, l-użu u s-sostenibbiltà; |
| --- | --- |

(a)

it-tħejjija, il-protezzjoni, l-użu u s-sostenibbiltà;

| (b) | il-ġestjoni u s-superjorità tal-informazzjoni, u l-kmand, il-kontroll, il-komunikazzjoni, il-kompjuters, l-intelligence, is-sorveljanza u r-rikonjizzjoni (C4ISR), iċ-ċiberdifiża u ċ-ċibersigurtà; u |
| --- | --- |

(b)

il-ġestjoni u s-superjorità tal-informazzjoni, u l-kmand, il-kontroll, il-komunikazzjoni, il-kompjuters, l-intelligence, is-sorveljanza u r-rikonjizzjoni (C4ISR), iċ-ċiberdifiża u ċ-ċibersigurtà; u

| (c) | l-intervent u l-effetturi.

  4.   Il-programmi ta’ ħidma għandu jkun fihom rekwiżiti funzjonali, fejn xieraq, u għandhom jispeċifikaw il-forma ta’ finanzjament tal-Unjoni skont l-Artikolu 8, filwaqt li ma jwaqqfux il-kompetizzjoni fil-livell ta’ sejħiet għal proposti.
  It-transizzjoni tar-riżultati tal-azzjonijiet ta’ riċerka li juru valur miżjud diġà appoġġati mill-Fond fil-fażi ta’ żvilupp jistgħu jiġu kkunsidrati wkoll fil-programmi ta’ ħidma. |
| --- | --- |

(c)

l-intervent u l-effetturi.

4.   Il-programmi ta’ ħidma għandu jkun fihom rekwiżiti funzjonali, fejn xieraq, u għandhom jispeċifikaw il-forma ta’ finanzjament tal-Unjoni skont l-Artikolu 8, filwaqt li ma jwaqqfux il-kompetizzjoni fil-livell ta’ sejħiet għal proposti.

It-transizzjoni tar-riżultati tal-azzjonijiet ta’ riċerka li juru valur miżjud diġà appoġġati mill-Fond fil-fażi ta’ żvilupp jistgħu jiġu kkunsidrati wkoll fil-programmi ta’ ħidma.

Artikolu 25

Konsultazzjoni tal-maniġer ta’ proġett

Fejn jinħatar maniġer ta’ proġett, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta lill-maniġer ta’ proġett dwar il-progress fir-rigward tal-azzjoni qabel ma jsir il-pagament.

Artikolu 26

Esperti indipendenti

1.   Il-Kummissjoni għandha taħtar esperti indipendenti biex jassistu fl-eżami u l-valutazzjoni tal-etika kif imsemmija fl-Artikolu 7 ta’ dan ir-Regolament u fl-evalwazzjoni tal-proposti skont l-Artikolu 237 tar-Regolament Finanzjarju.

2.   L-esperti indipendenti msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu għandhom ikunu ċittadini minn firxa wiesgħa kemm jista’ jkun ta’ Stati Membri u għandhom jintgħażlu abbażi ta’ sejħiet għal espressjonijiet ta’ interess indirizzati lill-ministeri għad-difiża u l-aġenziji subordinati, korpi governattivi rilevanti oħra, istituti ta’ riċerka, universitajiet, assoċjazzjonijiet tan-negozju jew intrapriżi tas-settur tad-difiża, bil-għan li tiġi stabbilita lista ta’ esperti indipendenti. Permezz ta’ deroga mill-Artikolu 237 tar-Regolament Finanzjarju, il-lista ta’ esperti indipendenti ma għandhiex issir pubblika.

3.   Il-kredenzjali ta’ sigurtà tal-esperti indipendenti maħtura għandhom jiġu vvalidati mill-Istat Membru rilevanti.

4.   Il-kumitat imsemmi fl-Artikolu 34għandu jiġi infurmat bil-lista ta’ esperti indipendenti, sabiex ikun trasparenti b’rabta mal-kredenzjali ta’ sigurtà tagħhom, fuq bażi annwali. Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-esperti ma jevalwawx, ma jagħtux pariri jew ma jagħtux assistenza dwar kwistjonijiet li fir-rigward tagħhom ikollhom kwalunkwe konflitt ta’ interess.

5.   L-esperti indipendenti għandhom jintgħażlu abbażi tal-ħiliet, l-esperjenza u l-għarfien rilevanti tagħhom għall-kompiti li jridu jiġu assenjati lilhom.

Artikolu 27

Applikazzjoni tar-regoli dwar informazzjoni klassifikata

1.   Fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament:

| (a) | kull Stat Membru għandu jiżgura li joffri grad ta’ protezzjoni tal-informazzjoni klassifikata tal-UE ekwivalenti għal dak ipprovdut mir-regoli dwar is-sigurtà tal-Kunsill stabbiliti bid-Deċiżjoni 2013/488/UE (28); |
| --- | --- |

(a)

kull Stat Membru għandu jiżgura li joffri grad ta’ protezzjoni tal-informazzjoni klassifikata tal-UE ekwivalenti għal dak ipprovdut mir-regoli dwar is-sigurtà tal-Kunsill stabbiliti bid-Deċiżjoni 2013/488/UE (28);

| (b) | il-Kummissjoni għandha tipproteġi l-informazzjoni klassifikata f’konformità mar-regoli dwar is-sigurtà stabbiliti fid-Deċiżjoni (UE, Euratom) 2015/444; |
| --- | --- |

(b)

il-Kummissjoni għandha tipproteġi l-informazzjoni klassifikata f’konformità mar-regoli dwar is-sigurtà stabbiliti fid-Deċiżjoni (UE, Euratom) 2015/444;

| (c) | il-persuni fiżiċi li jkunu residenti f’pajjiż terz u l-persuni ġuridiċi stabbiliti f’pajjiż terz jistgħu jittrattaw informazzjoni klassifikata tal-UE fir-rigward tal-Fond biss meta dawn ikunu soġġetti, f’dawk il-pajjiżi, għal regolamenti dwar is-sigurtà li jiżguraw grad ta’ protezzjoni li jkun minn tal-inqas ekwivalenti għal dak li jagħtu r-regoli dwar is-sigurtà tal-Kummissjoni u tal-Kunsill, kif stabbiliti fid-Deċiżjoni (UE, Euratom) 2015/444 u d-Deċiżjoni 2013/488/UE rispettivament; |
| --- | --- |

(c)

il-persuni fiżiċi li jkunu residenti f’pajjiż terz u l-persuni ġuridiċi stabbiliti f’pajjiż terz jistgħu jittrattaw informazzjoni klassifikata tal-UE fir-rigward tal-Fond biss meta dawn ikunu soġġetti, f’dawk il-pajjiżi, għal regolamenti dwar is-sigurtà li jiżguraw grad ta’ protezzjoni li jkun minn tal-inqas ekwivalenti għal dak li jagħtu r-regoli dwar is-sigurtà tal-Kummissjoni u tal-Kunsill, kif stabbiliti fid-Deċiżjoni (UE, Euratom) 2015/444 u d-Deċiżjoni 2013/488/UE rispettivament;

| (d) | l-ekwivalenza tar-regolamenti dwar is-sigurtà applikati f’pajjiż terz jew minn organizzazzjoni internazzjonali għandha tiġi stabbilita fi ftehim dwar is-sigurtà tal-informazzjoni, li jkun jinkludi kwistjonijiet tas-sigurtà industrijali jekk ikunu rilevanti, li jiġi konkluż jew li jrid jiġi konkluż bejn l-Unjoni u dak il-pajjiż terz jew dik l-organizzazzjoni internazzjonali f’konformità mal-proċedura prevista fl-Artikolu 218 TFUE u billi jitqies l-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni 2013/488/UE; u |
| --- | --- |

(d)

l-ekwivalenza tar-regolamenti dwar is-sigurtà applikati f’pajjiż terz jew minn organizzazzjoni internazzjonali għandha tiġi stabbilita fi ftehim dwar is-sigurtà tal-informazzjoni, li jkun jinkludi kwistjonijiet tas-sigurtà industrijali jekk ikunu rilevanti, li jiġi konkluż jew li jrid jiġi konkluż bejn l-Unjoni u dak il-pajjiż terz jew dik l-organizzazzjoni internazzjonali f’konformità mal-proċedura prevista fl-Artikolu 218 TFUE u billi jitqies l-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni 2013/488/UE; u

| (e) | mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/488/UE u għar-regoli li jirregolaw il-qasam tas-sigurtà industrijali stabbiliti fid-Deċiżjoni (UE, Euratom) 2015/444, persuna fiżika jew ġuridika, pajjiż terz jew organizzazzjoni internazzjonali jista’ jingħatalhom aċċess għal informazzjoni klassifikata tal-UE meta jitqies li jkun neċessarju fuq bażi ta’ każ b’każ, skont in-natura u l-kontenut ta’ din l-informazzjoni, il-ħtieġa għall-għarfien tar-riċevitur u l-grad ta’ vantaġġ għall-Unjoni. |
| --- | --- |

(e)

mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/488/UE u għar-regoli li jirregolaw il-qasam tas-sigurtà industrijali stabbiliti fid-Deċiżjoni (UE, Euratom) 2015/444, persuna fiżika jew ġuridika, pajjiż terz jew organizzazzjoni internazzjonali jista’ jingħatalhom aċċess għal informazzjoni klassifikata tal-UE meta jitqies li jkun neċessarju fuq bażi ta’ każ b’każ, skont in-natura u l-kontenut ta’ din l-informazzjoni, il-ħtieġa għall-għarfien tar-riċevitur u l-grad ta’ vantaġġ għall-Unjoni.

2.   Meta l-azzjonijiet ikunu jinvolvu, jeħtieġu jew jinkludu informazzjoni klassifikata, il-korp rilevanti ta’ finanzjament għandu jispeċifika fid-dokumenti li jikkonċernaw is-sejħa għal proposti jew offerti, il-miżuri u r-rekwiżiti meħtieġa biex tkun żgurata s-sigurtà ta’ din l-informazzjoni fil-livell meħtieġ.

3.   Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi sistema ta’ skambju sigur sabiex jiġi ffaċilitat l-iskambju ta’ informazzjoni sensittiva, inkluż informazzjoni klassifikata, bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri u pajjiżi assoċjati u, fejn xieraq, mal-applikanti u r-riċevituri. Dik is-sistema għandha tqis ir-regolamenti nazzjonali dwar is-sigurtà tal-Istati Membri.

4.   L-oriġini ta’ informazzjoni ġdida klassifikata ġġenerata fit-twettiq ta’ azzjoni ta’ riċerka jew ta’ żvilupp għandha ssir deċiżjoni dwarha mill-Istati Membri li fit-territorju tagħhom huma stabbiliti r-riċevituri. Għal dak il-għan, dawk l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu dwar qafas ta’ sigurtà speċifiku għall-protezzjoni u t-trattament tal-informazzjoni klassifikata relatata mal-azzjoni u għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni b’dan. Dan il-qafas ta’ sigurtà għandu jkun mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-Kummissjoni jkollha aċċess għall-informazzjoni meħtieġa għat-twettiq tal-azzjoni ta’ riċerka jew ta’ żvilupp.

Jekk ma jiġi stabbilit l-ebda qafas ta’ sigurtà speċifiku minn dawk l-Istati Membri, il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi l-qafas ta’ sigurtà għall-azzjoni skont id- -Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/444.

Il-qafas ta’ sigurtà applikabbli għall-azzjoni għandu jkun fis-seħħ mhux aktar tard minn qabel l-iffirmar tal-ftehim dwar il-finanzjament jew tal-kuntratt.

Artikolu 28

Monitoraġġ u rappurtar

1.   L-indikaturi għar-rappurtar dwar il-progress tal-Fond biex jintlaħqu l-għanijiet speċifiċi stipulati fl-Artikolu 3(2) huma stabbiliti fl-Anness.

2.   Biex tiżgura l-valutazzjoni effettiva tal-progress tal-Fond lejn il-kisba tal-għanijiet tiegħu, il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tadotta atti delegati, f’konformità mal-Artikolu 33, biex temenda l-Anness fir-rigward tal-indikaturi meta dan ikun meqjus meħtieġ kif ukoll biex tissupplementa dan ir-Regolament b’dispożizzjonijiet dwar l-istabbiliment ta’ qafas ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni.

3.   Il-Kummissjoni għandha tagħmel monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-Fond fuq bażi regolari u għandha tirrapporta kull sena dwar il-progress li jkun sar, inkluż il-mod li bih jitqiesu t-tagħlimiet identifikati u t-tagħlimiet meħuda mill-EDIDP u mill-PADR fl-implimentazzjoni tal-Fond, lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. Għal dak il-għan, il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi l-arranġamenti meħtieġa tal-monitoraġġ.

4.   Is-sistema tar-rapportar dwar il-prestazzjoni għandha tiżgura li d-data għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni u r-riżultati tal-Fond jinġabru b’mod effiċjenti, effettiv u fil-ħin.

Għal dak il-għan, għandhom jiġu imposti rekwiżiti ta’ rapportar proporzjonati fuq ir-riċevituri tal-fondi tal-Unjoni u, fejn ikun xieraq, fuq l-Istati Membri.

Artikolu 29

Evalwazzjoni tal-Fond

1.   L-evalwazzjonijiet tal-Fond għandhom jitwettqu sabiex jikkontribwixxu għall-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet f’waqthom.

2.   L-evalwazzjoni interim tal-Fond għandha ssir malli jkun hemm biżżejjed informazzjoni disponibbli dwar l-implimentazzjoni tiegħu, iżda mhux aktar tard minn erba’ snin wara l-bidu tal-perijodu ta’ implimentazzjoni tal-Fond.

Ir-rapport tal-evalwazzjoni li jkopri l-perijodu sal-31 ta’ Lulju 2024 għandu jinkludi b’mod partikolari:

| (a) | valutazzjoni tal-governanza tal-Fond, inkluż fir-rigward:






  (i) | tad-dispożizzjonijiet relatati ma’ esperti indipendenti; |
| --- | --- | --- |

(a)

valutazzjoni tal-governanza tal-Fond, inkluż fir-rigward:

(i)

tad-dispożizzjonijiet relatati ma’ esperti indipendenti;

| (ii) | l-implimentazzjoni tal-proċeduri ta’ etika stabbiliti fl-Artikolu 7 ta’ dan ir-Regolament; |
| --- | --- |

(ii)

l-implimentazzjoni tal-proċeduri ta’ etika stabbiliti fl-Artikolu 7 ta’ dan ir-Regolament;

| (b) | it-tagħlimiet meħuda mill-EDIDP u mill-PADR; |
| --- | --- |

(b)

it-tagħlimiet meħuda mill-EDIDP u mill-PADR;

| (c) | ir-rati ta’ implimentazzjoni; |
| --- | --- |

(c)

ir-rati ta’ implimentazzjoni;

| (d) | ir-riżultati tal-għotja tal-proġetti, inkluż il-livell ta’ involviment tal-SMEs u l-mid-caps u l-grad tal-parteċipazzjoni transfruntiera tagħhom; |
| --- | --- |

(d)

ir-riżultati tal-għotja tal-proġetti, inkluż il-livell ta’ involviment tal-SMEs u l-mid-caps u l-grad tal-parteċipazzjoni transfruntiera tagħhom;

| (e) | ir-rati ta’ rimborż tal-ispejjeż indiretti kif stabbiliti fl-Artikolu 15 ta’ dan ir-Regolament; |
| --- | --- |

(e)

ir-rati ta’ rimborż tal-ispejjeż indiretti kif stabbiliti fl-Artikolu 15 ta’ dan ir-Regolament;

| (f) | l-ammonti allokati għat-teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża fis-sejħiet għal proposti; u |
| --- | --- |

(f)

l-ammonti allokati għat-teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża fis-sejħiet għal proposti; u

| (g) | il-finanzjament mogħti f’konformità ma l-Artikolu 195 tar-Regolament Finanzjarju. |
| --- | --- |

(g)

il-finanzjament mogħti f’konformità ma l-Artikolu 195 tar-Regolament Finanzjarju.

L-evalwazzjoni interim għandu jkun fiha wkoll informazzjoni dwar il-pajjiżi tal-oriġini tar-riċevituri u n-numru ta’ pajjiżi involuti fi proġetti individwali, u, fejn possibbli, id-distribuzzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali ġġenerati. Il-Kummissjoni tista’ tippreżenta proposti għal kwalunkwe emenda xierqa għal dan ir-Regolament.

3.   Fi tmiem il-perijodu tal-implimentazzjoni, iżda sa mhux aktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2031, il-Kummissjoni għandha twettaq evalwazzjoni finali u tħejji rapport dwar l-implimentazzjoni tal-Fond.

Ir-rapport tal-evalwazzjoni finali għandu:

| (a) | jinkludi r-riżultati tal-implimentazzjoni u, sa fejn possibbli, l-impatt tal-Fond; |
| --- | --- |

(a)

jinkludi r-riżultati tal-implimentazzjoni u, sa fejn possibbli, l-impatt tal-Fond;

| (b) | jissejjes fuq il-konsultazzjonijiet rilevanti mal-Istati Membri, mal-pajjiżi assoċjati u mal-partijiet ikkonċernati ewlenin u għandu jevalwa b’mod partikolari l-progress li jkun sar biex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 3; |
| --- | --- |

(b)

jissejjes fuq il-konsultazzjonijiet rilevanti mal-Istati Membri, mal-pajjiżi assoċjati u mal-partijiet ikkonċernati ewlenin u għandu jevalwa b’mod partikolari l-progress li jkun sar biex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 3;

| (c) | jgħin biex jiġi identifikat fejn l-Unjoni hija dipendenti fuq pajjiżi terzi għall-iżvilupp ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża; |
| --- | --- |

(c)

jgħin biex jiġi identifikat fejn l-Unjoni hija dipendenti fuq pajjiżi terzi għall-iżvilupp ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża;

| (d) | janalizza wkoll il-parteċipazzjoni fl-azzjonijiet imwettqa skont il-Fond kif ukoll l-integrazzjoni tal-SMEs u tal-mid-caps fil-katina tal-valur globali u l-kontribut tal-Fond biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet identifikati fis-CDP; u |
| --- | --- |

(d)

janalizza wkoll il-parteċipazzjoni fl-azzjonijiet imwettqa skont il-Fond kif ukoll l-integrazzjoni tal-SMEs u tal-mid-caps fil-katina tal-valur globali u l-kontribut tal-Fond biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet identifikati fis-CDP; u

| (e) | ikun fih informazzjoni dwar il-pajjiżi tal-oriġini tar-riċevituri u, meta possibbli, id-distribuzzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali ġġenerati. |
| --- | --- |

(e)

ikun fih informazzjoni dwar il-pajjiżi tal-oriġini tar-riċevituri u, meta possibbli, id-distribuzzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali ġġenerati.

4.   Il-Kummissjoni għandha tikkomunika l-konklużjonijiet tal-evalwazzjonijiet, mehmużin mal-osservazzjonijiet tagħha, lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni.

Artikolu 30

Awditjar

L-awditjar tal-użu tal-kontribuzzjoni tal-Unjoni mwettaq minn persuni jew entitajiet, inkluż minn dawk li mhumiex inkarigati mill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji tal-Unjoni, għandu jifforma l-bażi tal-assigurazzjoni kumplessiva skont l-Artikolu 127 tar-Regolament Finanzjarju. Il-Qorti tal-Awdituri għandha teżamina l-kontijiet tad-dħul u l-ħruġ kollha tal-Unjoni f’konformità mal-Artikolu 287 TFUE.

Artikolu 31

Protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni

Meta pajjiż terz jieħu sehem fil-Fond permezz ta’ deċiżjoni adottata skont ftehim internazzjonali jew abbażi ta’ kwalunkwe strument ġuridiku ieħor, il-pajjiż terz għandu jagħti d-drittijiet u l-aċċess neċessarji biex l-uffiċjal ta’ awtorizzazzjoni responsabbli, l-OLAF u l-Qorti tal-Awdituri jeżerċitaw il-kompetenzi rispettivi tagħhom b’mod komprensiv. Fil-każ tal-OLAF, dawn id-drittijiet għandhom jinkludu d-dritt li jwettaq investigazzjonijiet, inkluż kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post, kif previst fir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013.

Artikolu 32

Informazzjoni, komunikazzjoni u pubbliċità

1.   Ir-riċevituri ta’ finanzjament mill-Unjoni għandhom jirrikonoxxu l-oriġini ta’ dawk il-fondi u jiżguraw il-viżibilità tal-finanzjament tal-Unjoni (b’mod partikolari meta jippromwovu l-azzjonijiet u r-riżultati tagħhom) billi jipprovdu informazzjoni mmirata koerenti, effettiva u proporzjonata lil diversi udjenzi, inkluż lill-media u lill-pubbliku. Il-ftehim dwar il-fondi jew finanzjament għandu jinkludi dispożizzjonijiet li jirregolaw il-possibbiltà ta’ pubblikazzjoni ta’ dokumenti akkademiċi abbażi tar-riżultati ta’ azzjonijiet ta’ riċerka

2.   Il-Kummissjoni għandha timplimenta azzjonijiet ta’ informazzjoni u komunikazzjoni relatati mal-Fond, mal-azzjonijiet meħuda skont il-Fond u mar-riżultati miksuba

Ir-riżorsi finanzjarji allokati għall-Fond għandhom jikkontribwixxu wkoll għall-komunikazzjoni korporattiva tal-prijoritajiet politiċi tal-Unjoni, sakemm dawk il-prijoritajiet ikunu relatati mal-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 3.

3.   Ir-riżorsi finanzjarji allokati għall-Fond jistgħu jikkontribwixxu wkoll għall-organizzazzjoni ta’ attivitajiet ta’ tixrid, avvenimenti ta’ tlaqqigħ u attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni, b’mod partikolari mmirati lejn il-ftuħ ta’ ktajjen ta’ provvista biex titrawwem il-parteċipazzjoni transfruntiera tal-SMEs.

TITOLU V

ATTI DELEGATI, ATT TA’ IMPLIMENTAZZJONI,DISPOŻIZZJONIJIET TRANŻIZZJONALI U FINALI

Artikolu 33

Eżerċitar tad-delega

1.   Is-setgħa tal-adozzjoni ta’ atti delegati hija mogħtija lill-Kummissjoni soġġetta għall-kondizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu.

2.   Il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta l-atti delegati msemmija fl-Artikolu 28 għal perijodu ta’ żmien mhux determinat li jibda mit-12 ta’ Mejju 2021.

3.   Id-delega tas-setgħa msemmija fl-Artikolu 28 tista’ tiġi rrevokata fi kwalunkwe mument mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Deċiżjoni ta’ revoka għandha ttemm id-delega tas-setgħa speċifikata f’dik id-deċiżjoni. Għandha tidħol fis-seħħ fil-jum ta’ wara l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f’data aktar tard speċifikata fiha. Ma għandhiex taffettwa l-validità ta’ kwalunkwe att delegat li diġà jkun fis-seħħ.

4.   Qabel ma tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta mal-esperti nnominati minn kull Stat Membru f’konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet.

5.   Malli tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tgħarraf simultanjament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

6.   Att delegat adottat skont l-Artikolu 28 għandu jidħol fis-seħħ biss jekk ma tkun saret l-ebda oġġezzjoni la mill-Parlament Ewropew u lanqas mill-Kunsill fi żmien xahrejn wara n-notifika ta’ dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, jew jekk, qabel jiskadi dak il-perijodu, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikunu t-tnejn infurmaw lill-Kummissjoni li mhumiex ser joġġezzjonaw. Dak il-perijodu għandu jiġi estiż b’xahrejn fuq l-inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill.

Artikolu 34

Proċedura ta’ Kumitat

1.   Il-Kummissjoni għandha tkun assistita minn kumitat. Dak il-kumitat għandu jkun kumitat skont it-tifsira tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

L-Aġenzija Ewropea għad-Difiża għandha tiġi mistiedna tagħti l-fehmiet u l-għarfien espert tagħha lill-kumitat bħala osservatur. Is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna għandu jiġi mistieden ukoll biex jassisti fil-kumitat.

Il-kumitat għandu wkoll jiltaqa’ f’konfigurazzjonijiet speċjali, inkluż sabiex jiġu diskussi aspetti tad-difiża u s-sigurtà relatati ma’ azzjonijiet imwettqa taħt il-Fond.

2.   Meta ssir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

Fejn il-kumitat ma jagħti l-ebda opinjoni, il-Kummissjoni ma għandhiex tadotta l-abbozz tal-att ta’ implimentazzjoni u għandu japplika t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 5(4) tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

Artikolu 35

Tħassir

Ir-Regolament (UE) 2018/1092 huwa mħassar b’effett mill-1 ta’ Jannar 2021.

Artikolu 36

Dispożizzjonijiet transizzjonali

1.   Dan ir-Regolament ma għandux jaffettwa l-kontinwazzjoni jew il-modifika tal-azzjonijiet mibdija skont ir-Regolament (UE) 2018/1092 jew il-PADR, li għandhom jibqgħu japplikaw għal dawk l-azzjonijiet sal-għeluq tagħhom, kif ukoll għar-riżultati tagħhom.

2.   Il-pakkett finanzjarju għall-Fond jista’ jkopri wkoll l-ispejjeż tal-assistenza teknika u amministrattiva meħtieġa biex tkun żgurata t-transizzjoni bejn il-Fond u l-miżuri adottati skont ir-Regolament (UE) 2018/1092 u l-PADR..

3.   Jekk meħtieġ, jistgħu jiddaħħlu approprjazzjonijiet fil-baġit tal-Unjoni lil hinn mill-31 ta’ Diċembru 2027 biex ikopru l-ispejjeż previsti fl-Artikolu 4, biex tkun tista’ ssir il-ġestjoni tal-azzjonijiet li ma jkunux tlestew sa tmiem it-tul taż-żmien tal-Fond.

Artikolu 37

Dħul fis-seħħ u applikazzjoni

Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fit-tielet jum tal-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

Għandu japplika mill-1 ta’ Jannar 2021.

Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha.

Magħmul fi Brussell, id-29 ta’ April 2021.

Għall-Parlament Ewropew

Il-President

D. M. SASSOLI

Għall-Kunsill

Il-President

A. P. ZACARIAS

---

(1)  
  ĠU C 110, 22.3.2019, p. 75.

1

(2)  Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew tat-18 ta’ April 2019 (għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali) u pożizzjoni tal-Kunsill fl-ewwel qari tas-16 ta’ Marzu 2021 (għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali). Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew tad-29 ta’ April 2021 (għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali).

2

(3)  Direttiva 2009/43/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta’ Mejju 2009 dwar l-issimplifikar tat-termini u l-kundizzjonijiet tat-trasferimenti ta’ prodotti relatati mad-difiża fil-Komunità, (ĠU L 146, 10.6.2009, p. 1).

3

(4)  Direttiva 2009/81/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Lulju 2009 dwar il-koordinazzjoni tal-proċeduri għall-għoti ta’ ċerti kuntratti ta’ xogħlijiet, provvisti u servizzi minn awtoritajiet jew entitajiet kontraenti fl-oqsma tad-difiża u s-sigurtà, u li temenda d-Direttiva 2004/17/KE u d-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 216, 20.8.2009, p. 76).

4

(5)  Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 tas-17 ta’ Diċembru 2020 li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin mill-2021 sal-2027 (OJ L 433I , 22.12.2020, p. 11).

5

(6)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/755/UE tal-25 ta’ Novembru 2013 dwar l-assoċjazzjoni tal-pajjiżi u t-territorji extra-Ewropej mal-Unjoni Ewropea (Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Extra-Ewropea) (ĠU L 344, 19.12.2013, p. 1).

6

extra

(7)  Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 (ĠU L 193, 30.7.2018, p. 1).

7

(8)  Regolament (UE) 2021/695 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ April 2021 li jistabbilixxi Orizzont Ewropa – il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni u li jistabbilixxi r-regoli għall-parteċipazzjoni fih u t-tixrid tiegħu u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1290/2013 u (UE) Nru 1291/2013 (ara paġna 1 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali).

8

(9)  Regolament (UE) 2018/1092 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Lulju 2018 li jistabbilixxi l-Programm Ewropew għall-Iżvilupp fl-Industrija tad-Difiża bil-għan li jappoġġa l-kompetittività u l-kapaċità ta’ innovazzjoni tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni (ĠU L 200, 7.8.2018, p. 30).

9

(10)  Regolament (UE) 2021/523 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Marzu 2021 li jistabbilixxi il-Programm InvestEU u li jemenda r-Regolament (UE) 2015/1017 (ĠU L 107, 26.3.2021, p. 30).

10

(11)  
  ĠU L 123, 12.5.2016, p. 1.

11

(12)  Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni (ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13).

12

(13)  
  ĠU L 433I, 22.12.2020, p. 28.

13

(14)  Ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Settembru 2013 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) u li jħassar ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 1073/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1074/1999 (ĠU L 248, 18.9.2013, p. 1).

14

(15)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 tat-18 ta’ Diċembru 1995 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (ĠU L 312, 23.12.1995, p. 1).

15

(16)  Ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 2185/96 tal-11 ta’ Novembru 1996 dwar il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea kontra l-frodi u irregolaritajiet oħra (ĠU L 292, 15.11.1996, p. 2).

16

(17)  Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2017/1939 tat-12 ta’ Ottubru 2017 li jimplimenta kooperazzjoni msaħħa dwar l-istabbiliment tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (“l-UPPE”) (ĠU L 283, 31.10.2017, p. 1).

17

(18)  Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ Lulju 2017 dwar il-ġlieda kontra l-frodi tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni permezz tal-liġi kriminali (ĠU L 198, 28.7.2017, p. 29).

18

(19)  
  ĠU L 1, 3.1.1994, p. 3.

19

(20)  
  ĠU L 282, 19.10.2016, p. 4.

20

(21)  Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill 2008/944/PESK tat-8 ta’ Diċembru 2008 li tiddefinixxi regoli komuni li jirregolaw il-kontroll ta’ esportazzjonijiet ta’ teknoloġija u tagħmir militari (ĠU L 335, 13.12.2008, p. 99).

21

(22)  Deċiżjoni tal-Kummissjoni (UE, Euratom) 2015/444 tat- 13 ta’ Marzu 2015 dwar ir-regoli tas-Sigurtà għall-protezzjoni ta’ informazzjoni klassifikata tal-UE (ĠU L 72, 17.3.2015, p. 53).

22

(23)  Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE tas-6 ta’ Mejju 2003 dwar id-definizzjoni ta’ intrapriżi mikro, żgħar u medji (ĠU L 124, 20.5.2003, p. 36).

23

(24)  Ftehim bejn l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea, imlaqqgħin fil-Kunsill, dwar il-protezzjoni ta’ informazzjoni klassifikata skambjata fl-interessi tal-Unjoni Ewropea (ĠU C 202, 8.7.2011, p. 13).

24

(25)  Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2017/2315 tal-11 ta’ Diċembru 2017 li tistabbilixxi Kooperazzjoni Strutturata Permanenti (PESCO) u li tiddetermina l-lista ta’Stati Membri Parteċipanti (ĠU L 331, 14.12.2017, p. 57).

25

(26)  Id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE. (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65).

26

(27)  Id-Direttiva 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Frar 2014 dwar l-akkwist minn entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u postali u li tħassar id-Direttiva 2004/17/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 243).

27

(28)  Deċiżjoni tal-Kunsill tat-23 ta’ Settembru 2013 dwar ir-regoli tas-sigurtà għall-protezzjoni ta’ informazzjoni klassifikata tal-UE (ĠU L 274, 15.10.2013, p. 1).

28

---

ANNESS

INDIKATURI GĦAR-RAPPURTAR DWAR IL-PROGRESS TAL-FOND BIEX JINTLAĦQU L-GĦANIJIET SPEĊIFIĊI TIEGĦU

Għan speċifiku stabbilit fil-punt (a) tal-Artikolu 3(2):

| Indikatur 1: | parteċipanti






  Imkejjel bi: | l-għadd ta’ entitajiet ġuridiċi involuti (sottodiviż skont id-daqs, it-tip u l-pajjiż tal-istabbiliment) |
| --- | --- | --- |

Indikatur 1:

parteċipanti

Imkejjel bi:

l-għadd ta’ entitajiet ġuridiċi involuti (sottodiviż skont id-daqs, it-tip u l-pajjiż tal-istabbiliment)

| Indikatur 2: | riċerka kollaborattiva
  Imkejjel bi:






  2.1. | l-għadd u l-valur tal-proġetti ffinanzjati |
| --- | --- | --- |

Indikatur 2:

riċerka kollaborattiva

Imkejjel bi:

2.1.

l-għadd u l-valur tal-proġetti ffinanzjati

| 2.2. | il-kollaborazzjoni transfruntiera: is-sehem ta’ kuntratti mogħtija lil SMEs u mid-caps, bil-valur tal-kuntratti għal kollaborazzjoni transfruntiera |
| --- | --- |

2.2.

il-kollaborazzjoni transfruntiera: is-sehem ta’ kuntratti mogħtija lil SMEs u mid-caps, bil-valur tal-kuntratti għal kollaborazzjoni transfruntiera

| 2.3. | is-sehem tar-riċevituri li ma wettqux attivitajiet ta’ riċerka b’applikazzjonijiet tad-difiża qabel it-12 ta’ Mejju 2021. |
| --- | --- |

2.3.

is-sehem tar-riċevituri li ma wettqux attivitajiet ta’ riċerka b’applikazzjonijiet tad-difiża qabel it-12 ta’ Mejju 2021.

| Indikatur 3 | Prodotti ta’ innovazzjoni
  Imkejjel bi:






  3.1. | l-għadd ta’ privattivi ġodda li joħorġu mill-proġetti appoġġati mill-Fond |
| --- | --- | --- |

Indikatur 3

Prodotti ta’ innovazzjoni

Imkejjel bi:

3.1.

l-għadd ta’ privattivi ġodda li joħorġu mill-proġetti appoġġati mill-Fond

| 3.2. | id-distribuzzjoni aggregata ta’ privattivi fost SMEs, mid-caps u entitajiet ġuridiċi li la huma SMEs u lanqas ma huma mid-caps |
| --- | --- |

3.2.

id-distribuzzjoni aggregata ta’ privattivi fost SMEs, mid-caps u entitajiet ġuridiċi li la huma SMEs u lanqas ma huma mid-caps

| 3.3. | id-distribuzzjoni aggregata ta’ privattivi għal kull Stat Membru |
| --- | --- |

3.3.

id-distribuzzjoni aggregata ta’ privattivi għal kull Stat Membru

Għan speċifiku stabbilit fil-punt (b) tal-Artikolu 3(2):

| Indikatur 4: | żvilupp kollaborattiv tal-kapaċitajiet






  Imkejjel bi: | l-għadd u l-valur ta’ azzjonijiet iffinanzjati li jindirizzaw in-nuqqasijiet tal-kapaċità identifikati fis-CDP |
| --- | --- | --- |

Indikatur 4:

żvilupp kollaborattiv tal-kapaċitajiet

Imkejjel bi:

l-għadd u l-valur ta’ azzjonijiet iffinanzjati li jindirizzaw in-nuqqasijiet tal-kapaċità identifikati fis-CDP

| Indikatur 5: | appoġġ kontinwu tul iċ-ċiklu sħiħ tar-R&Ż






  Imkejjel bi: | il-preżenza fl-isfond tad-drittijiet ta’ propjetà intellettwali jew ir-riżultati ġġenerati f’azzjonijiet appoġġati preċedentement |
| --- | --- | --- |

Indikatur 5:

appoġġ kontinwu tul iċ-ċiklu sħiħ tar-R&Ż

Imkejjel bi:

il-preżenza fl-isfond tad-drittijiet ta’ propjetà intellettwali jew ir-riżultati ġġenerati f’azzjonijiet appoġġati preċedentement

| Indikatur 6 | ħolqien ta’ impjiegi/appoġġ






  Imkejjel | bi: għadd ta’ impjegati tar-R&Ż tad-difiża appoġġati għal kull Stat Membru |
| --- | --- | --- |

Indikatur 6

ħolqien ta’ impjiegi/appoġġ

Imkejjel

bi: għadd ta’ impjegati tar-R&Ż tad-difiża appoġġati għal kull Stat Membru

---

II Atti mhux leġiżlattivi

DEĊIŻJONIJIET

| 12.5.2021 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | L 170/178 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2021

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

L 170/178

---

DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL (PESK) 2021/698

tad-30 ta’ April 2021

dwar is-sigurtà tas-sistemi u s-servizzi skjerati, operati u użati taħt il-Programm Spazjali tal-Unjoni li jistgħu jaffettwaw is-sigurtà tal-Unjoni, u li tħassar id-Deċiżjoni 2014/496/PESK

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 28 tiegħu,

Wara li kkunsidra l-proposta mir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà,

Billi

| (1) | B’kunsiderazzjoni, b’mod partikolari, tad-dimensjoni strateġika, tal-kopertura reġjonali u globali u tal-użu multiplu tagħha, is-Sistema Globali Ewropea ta’ Navigazzjoni bis-Satellita (GNSS, Global Navigation Satellite System) tikkostitwixxi infrastruttura sensittiva li l-iskjerament u l-użu tagħha huma suxxettibbli li jaffettwaw is-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha. |
| --- | --- |

(1)

B’kunsiderazzjoni, b’mod partikolari, tad-dimensjoni strateġika, tal-kopertura reġjonali u globali u tal-użu multiplu tagħha, is-Sistema Globali Ewropea ta’ Navigazzjoni bis-Satellita (GNSS, Global Navigation Satellite System) tikkostitwixxi infrastruttura sensittiva li l-iskjerament u l-użu tagħha huma suxxettibbli li jaffettwaw is-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha.

| (2) | Fejn is-sitwazzjoni internazzjonali tirrikjedi azzjoni operattiva mill-Unjoni u fejn l-operazzjoni tal-GNSS tista’ taffettwa s-sigurtà tal-Unjoni jew tal-Istati Membri tagħha, jew fil-każ ta’ theddida għall-operazzjoni tal-GNSS, jenħtieġ li l-Kunsill jiddeċiedi dwar il-miżuri meħtieġa li jkollhom jittieħdu. |
| --- | --- |

(2)

Fejn is-sitwazzjoni internazzjonali tirrikjedi azzjoni operattiva mill-Unjoni u fejn l-operazzjoni tal-GNSS tista’ taffettwa s-sigurtà tal-Unjoni jew tal-Istati Membri tagħha, jew fil-każ ta’ theddida għall-operazzjoni tal-GNSS, jenħtieġ li l-Kunsill jiddeċiedi dwar il-miżuri meħtieġa li jkollhom jittieħdu.

| (3) | Għal din ir-raġuni, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni 2014/496/PESK (1). |
| --- | --- |

(3)

Għal din ir-raġuni, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni 2014/496/PESK (1).

| (4) | Ir-Regolament (UE) 2021/696 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2) jistabbilixxi l-Programm Spazjali tal-Unjoni (il-“Programm”) u l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Programm Spazjali (l-“Aġenzija”). L-Artikolu 3 tiegħu jipprevedi li l-Programm jikkonsisti f’ħames komponenti: sistema globali ta’ navigazzjoni bis-satellita (Galileo); sistema reġjonali tan-navigazzjoni bis-satellita (EGNOS); sistema għall-osservazzjoni tad-Dinja (Copernicus); sistema ta’ sorveljanza spazjali u ta’ traċċar ikkomplementata b’parametri ta’ osservazzjoni relatati mat-temp spazjali u l-oġġetti qrib id-Dinja (“għarfien tas-sitwazzjoni spazjali”); u servizz ta’ komunikazzjoni bis-satellita (GOVSATCOM). |
| --- | --- |

(4)

Ir-Regolament (UE) 2021/696 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2) jistabbilixxi l-Programm Spazjali tal-Unjoni (il-“Programm”) u l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Programm Spazjali (l-“Aġenzija”). L-Artikolu 3 tiegħu jipprevedi li l-Programm jikkonsisti f’ħames komponenti: sistema globali ta’ navigazzjoni bis-satellita (Galileo); sistema reġjonali tan-navigazzjoni bis-satellita (EGNOS); sistema għall-osservazzjoni tad-Dinja (Copernicus); sistema ta’ sorveljanza spazjali u ta’ traċċar ikkomplementata b’parametri ta’ osservazzjoni relatati mat-temp spazjali u l-oġġetti qrib id-Dinja (“għarfien tas-sitwazzjoni spazjali”); u servizz ta’ komunikazzjoni bis-satellita (GOVSATCOM).

| (5) | It-teknoloġija, id-data u s-servizzi spazjali saru indispensabbli għall-ħajja ta’ kuljum tal-Ewropej u jaqdu rwol essenzjali biex jiġu mħarsa bosta interessi strateġiċi tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha. Barra minn hekk, is-sistemi u s-servizzi relatati mal-ispazju, minnhom infushom, huma miri potenzjali għat-theddid għas-sigurtà. |
| --- | --- |

(5)

It-teknoloġija, id-data u s-servizzi spazjali saru indispensabbli għall-ħajja ta’ kuljum tal-Ewropej u jaqdu rwol essenzjali biex jiġu mħarsa bosta interessi strateġiċi tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha. Barra minn hekk, is-sistemi u s-servizzi relatati mal-ispazju, minnhom infushom, huma miri potenzjali għat-theddid għas-sigurtà.

| (6) | Firxa ta’ theddid potenzjali għall-interessi essenzjali tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha tista’ tirriżulta mill-iskjerament, l-operazzjoni u l-użu ta’ kull wieħed mill-komponenti tal-Programm. Għalhekk huwa xieraq li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni 2014/496/PESK jiġi estiż għas-sistemi u s-servizzi stabbiliti taħt dawk il-komponenti li ġew determinati bħala sensittivi għas-sigurtà mill-konfigurazzjoni tas-sigurtà tal-kumitat stabbilit taħt l-Artikolu 107(1)(e) tar-Regolament (UE) 2021/696 u filwaqt li jitqiesu d-differenzi bejn il-komponenti tal-Programm, b’mod partikolari fir-rigward tal-awtorità u l-kontroll tal-Istati Membri fuq is-sensuri, is-sistemi jew kapaċitajiet oħra rilevanti għall-Programm. |
| --- | --- |

(6)

Firxa ta’ theddid potenzjali għall-interessi essenzjali tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha tista’ tirriżulta mill-iskjerament, l-operazzjoni u l-użu ta’ kull wieħed mill-komponenti tal-Programm. Għalhekk huwa xieraq li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni 2014/496/PESK jiġi estiż għas-sistemi u s-servizzi stabbiliti taħt dawk il-komponenti li ġew determinati bħala sensittivi għas-sigurtà mill-konfigurazzjoni tas-sigurtà tal-kumitat stabbilit taħt l-Artikolu 107(1)(e) tar-Regolament (UE) 2021/696 u filwaqt li jitqiesu d-differenzi bejn il-komponenti tal-Programm, b’mod partikolari fir-rigward tal-awtorità u l-kontroll tal-Istati Membri fuq is-sensuri, is-sistemi jew kapaċitajiet oħra rilevanti għall-Programm.

| (7) | Kien hemm x’titgħallem mill-esperjenza miksuba fl-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni 2014/496/PESK fis-snin reċenti. Għalhekk jenħtieġ li l-proċedura operazzjonali prevista fid-Deċiżjoni 2014/496/PESK tiġi adattata skont dan. |
| --- | --- |

(7)

Kien hemm x’titgħallem mill-esperjenza miksuba fl-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni 2014/496/PESK fis-snin reċenti. Għalhekk jenħtieġ li l-proċedura operazzjonali prevista fid-Deċiżjoni 2014/496/PESK tiġi adattata skont dan.

| (8) | Informazzjoni u għarfien espert dwar jekk avveniment relatat ma’ sistema jew servizz relatati mal-ispazju jikkostitwixxux theddida għall-Unjoni, għall-Istati Membri jew għal sistemi u servizzi relatati mal-ispazju jenħtieġ li jiġu pprovduti lill-Kunsill u lir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà (ir-“Rappreżentant Għoli”) mill-Aġenzija jew mill-istruttura rilevanti ddeżinjata, fejn xieraq, biex timmonitorja s-sigurtà ta’ sistema stabbilita, jew ta’ servizz ipprovdut, taħt komponent tal-Programm skont l-Artikolu 34(4) tar-Regolament (UE) 2021/696 (“struttura nominata għall-monitoraġġ tas-sigurtà”), jew mill-Istati Membri jew mill-Kummissjoni Ewropea. Barra minn hekk, pajjiżi terzi jistgħu jipprovdu tali informazzjoni wkoll. |
| --- | --- |

(8)

Informazzjoni u għarfien espert dwar jekk avveniment relatat ma’ sistema jew servizz relatati mal-ispazju jikkostitwixxux theddida għall-Unjoni, għall-Istati Membri jew għal sistemi u servizzi relatati mal-ispazju jenħtieġ li jiġu pprovduti lill-Kunsill u lir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà (ir-“Rappreżentant Għoli”) mill-Aġenzija jew mill-istruttura rilevanti ddeżinjata, fejn xieraq, biex timmonitorja s-sigurtà ta’ sistema stabbilita, jew ta’ servizz ipprovdut, taħt komponent tal-Programm skont l-Artikolu 34(4) tar-Regolament (UE) 2021/696 (“struttura nominata għall-monitoraġġ tas-sigurtà”), jew mill-Istati Membri jew mill-Kummissjoni Ewropea. Barra minn hekk, pajjiżi terzi jistgħu jipprovdu tali informazzjoni wkoll.

| (9) | Jenħtieġ li r-rwoli rispettivi tal-Kunsill, tar-Rappreżentant Għoli, tal-Aġenzija, ta’ kwalunkwe struttura nominata għall-monitoraġġ tas-sigurtà u tal-Istati Membri jiġu ċċarati fi ħdan il-katina ta’ responsabbiltajiet operazzjonali li għandha tiġi stabbilita sabiex ikun hemm reazzjoni għal theddida għall-Unjoni, għall-Istati Membri jew għal kwalunkwe waħda mis-sistemi u s-servizzi stabbiliti taħt il-Programm. |
| --- | --- |

(9)

Jenħtieġ li r-rwoli rispettivi tal-Kunsill, tar-Rappreżentant Għoli, tal-Aġenzija, ta’ kwalunkwe struttura nominata għall-monitoraġġ tas-sigurtà u tal-Istati Membri jiġu ċċarati fi ħdan il-katina ta’ responsabbiltajiet operazzjonali li għandha tiġi stabbilita sabiex ikun hemm reazzjoni għal theddida għall-Unjoni, għall-Istati Membri jew għal kwalunkwe waħda mis-sistemi u s-servizzi stabbiliti taħt il-Programm.

| (10) | L-Artikolu 28 tar-Regolament (UE) 2021/696 jistabbilixxi li l-Kummissjoni għandha r-responsabbiltà globali għall-implimentazzjoni tal-Programm, inkluż fil-qasam tas-sigurtà. Jenħtieġ li din id-Deċiżjoni tiddefinixxi r-responsabbiltajiet tal-Kunsill u tar-Rappreżentant Għoli biex jiġi evitat theddid li jirriżulta mill-iskjerament, l-operazzjoni u l-użu ta’ sistemi u servizzi relatati mal-ispazju, jew fil-każ ta’ theddida għal dawk is-sistemi jew servizzi. |
| --- | --- |

(10)

L-Artikolu 28 tar-Regolament (UE) 2021/696 jistabbilixxi li l-Kummissjoni għandha r-responsabbiltà globali għall-implimentazzjoni tal-Programm, inkluż fil-qasam tas-sigurtà. Jenħtieġ li din id-Deċiżjoni tiddefinixxi r-responsabbiltajiet tal-Kunsill u tar-Rappreżentant Għoli biex jiġi evitat theddid li jirriżulta mill-iskjerament, l-operazzjoni u l-użu ta’ sistemi u servizzi relatati mal-ispazju, jew fil-każ ta’ theddida għal dawk is-sistemi jew servizzi.

| (11) | F’dan ir-rigward, ir-referenzi bażiċi għat-theddid jinsabu fid-Dikjarazzjonijiet dwar ir-Rekwiżiti ta’ Sigurtà Speċifiċi għal Sistema li fihom it-theddidiet ġeneriċi ewlenin li għandhom jiġu indirizzati minn kull komponent tal-Programm, u l-Pjanijiet għas-Sigurtà tas-Sistema rispettivi li jinkludu r-reġistri ta’ riskju tas-sigurtà stabbiliti fil-proċessi ta’ akkreditazzjoni tas-sigurtà għal kull komponent. Dawk ir-referenzi bażiċi se jservu bħala referenzi biex jidentifikaw it-theddidiet li għandhom jiġu ttrattati speċifikament minn din id-Deċiżjoni u biex jikkompletaw il-proċeduri operazzjonali għall-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni. |
| --- | --- |

(11)

F’dan ir-rigward, ir-referenzi bażiċi għat-theddid jinsabu fid-Dikjarazzjonijiet dwar ir-Rekwiżiti ta’ Sigurtà Speċifiċi għal Sistema li fihom it-theddidiet ġeneriċi ewlenin li għandhom jiġu indirizzati minn kull komponent tal-Programm, u l-Pjanijiet għas-Sigurtà tas-Sistema rispettivi li jinkludu r-reġistri ta’ riskju tas-sigurtà stabbiliti fil-proċessi ta’ akkreditazzjoni tas-sigurtà għal kull komponent. Dawk ir-referenzi bażiċi se jservu bħala referenzi biex jidentifikaw it-theddidiet li għandhom jiġu ttrattati speċifikament minn din id-Deċiżjoni u biex jikkompletaw il-proċeduri operazzjonali għall-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni.

| (12) | F’każijiet ta’ urġenza jista’ jkollhom jittieħdu deċiżjonijiet fi żmien ftit sigħat minn meta tasal informazzjoni dwar theddida. Jekk iċ-ċirkostanzi ma jippermettux li l-Kunsill jieħu deċiżjoni sabiex tiġi evitata theddida jew biex tiġi mitigata ħsara serja għall-interessi essenzjali tal-Unjoni jew ta’ wieħed jew aktar mill-Istati Membri tagħha, jew f’każ ta’ theddida għas-sistemi jew servizzi relatati mal-ispazju, jenħtieġ li r-Rappreżentant Għoli jkun ingħata s-setgħa li joħroġ l-istruzzjonijiet proviżorji meħtieġa. F’tali ċirkostanzi, jenħtieġ li l-Kunsill jiġi informat immedjatament u jirrieżamina l-istruzzjonijiet proviżorji mill-aktar fis possibbli. |
| --- | --- |

(12)

F’każijiet ta’ urġenza jista’ jkollhom jittieħdu deċiżjonijiet fi żmien ftit sigħat minn meta tasal informazzjoni dwar theddida. Jekk iċ-ċirkostanzi ma jippermettux li l-Kunsill jieħu deċiżjoni sabiex tiġi evitata theddida jew biex tiġi mitigata ħsara serja għall-interessi essenzjali tal-Unjoni jew ta’ wieħed jew aktar mill-Istati Membri tagħha, jew f’każ ta’ theddida għas-sistemi jew servizzi relatati mal-ispazju, jenħtieġ li r-Rappreżentant Għoli jkun ingħata s-setgħa li joħroġ l-istruzzjonijiet proviżorji meħtieġa. F’tali ċirkostanzi, jenħtieġ li l-Kunsill jiġi informat immedjatament u jirrieżamina l-istruzzjonijiet proviżorji mill-aktar fis possibbli.

| (13) | F’konformità mal-Artikolu 34(5)(b) tar-Regolament (UE) 2021/696, l-Aġenzija, fil-qasam tar-responsabbiltà tagħha, għandha tiżgura l-operazzjoni taċ-Ċentru ta’ Monitoraġġ tas-Sigurtà Galileo (GSMC, Galileo Security Monitoring Centre) skont ir-rekwiżiti msemmija fil-paragrafu 2 ta’ dak l-Artikolu u l-istruzzjonijiet żviluppati fl-ambitu ta’ din id-Deċiżjoni. F’konformità mal-Artikolu 79(1)(j) tar-Regolament (UE) 2021/696, id-Direttur Eżekuttiv tal-Aġenzija għandu jiżgura li l-Aġenzija, bħala l-operatur tal-GSMC, tkun kapaċi tirrispondi għal struzzjonijiet ipprovduti taħt din id-Deċiżjoni. |
| --- | --- |

(13)

F’konformità mal-Artikolu 34(5)(b) tar-Regolament (UE) 2021/696, l-Aġenzija, fil-qasam tar-responsabbiltà tagħha, għandha tiżgura l-operazzjoni taċ-Ċentru ta’ Monitoraġġ tas-Sigurtà Galileo (GSMC, Galileo Security Monitoring Centre) skont ir-rekwiżiti msemmija fil-paragrafu 2 ta’ dak l-Artikolu u l-istruzzjonijiet żviluppati fl-ambitu ta’ din id-Deċiżjoni. F’konformità mal-Artikolu 79(1)(j) tar-Regolament (UE) 2021/696, id-Direttur Eżekuttiv tal-Aġenzija għandu jiżgura li l-Aġenzija, bħala l-operatur tal-GSMC, tkun kapaċi tirrispondi għal struzzjonijiet ipprovduti taħt din id-Deċiżjoni.

| (14) | L-istrutturi nominati rilevanti għall-monitoraġġ tas-sigurtà jenħtieġ li joperaw f’konformità mar-rekwiżiti ta’ sigurtà msemmija fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 34(2) tar-Regolament (UE) 2021/696 u mal-istruzzjonijiet żviluppati taħt din id-Deċiżjoni. |
| --- | --- |

(14)

L-istrutturi nominati rilevanti għall-monitoraġġ tas-sigurtà jenħtieġ li joperaw f’konformità mar-rekwiżiti ta’ sigurtà msemmija fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 34(2) tar-Regolament (UE) 2021/696 u mal-istruzzjonijiet żviluppati taħt din id-Deċiżjoni.

| (15) | Barra minn hekk, id-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) tistabbilixxi r-regoli li taħthom l-Istati Membri, il-Kunsill, il-Kummissjoni, is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, l-aġenziji tal-Unjoni, Stati terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali jistgħu jaċċedu għas-servizz pubbliku regolat ipprovdut mis-sistema globali ta’ navigazzjoni bis-satellita stabbilita taħt il-programm Galileo. B’mod partikolari, skont l-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE, il-GSMC jipprovdi l-interfaċċa operattiva bejn l-awtoritajiet kompetenti tas-servizz pubbliku regolat, il-Kunsill u r-Rappreżentant Għoli u ċ-ċentri ta’ kontroll, |
| --- | --- |

(15)

Barra minn hekk, id-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) tistabbilixxi r-regoli li taħthom l-Istati Membri, il-Kunsill, il-Kummissjoni, is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, l-aġenziji tal-Unjoni, Stati terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali jistgħu jaċċedu għas-servizz pubbliku regolat ipprovdut mis-sistema globali ta’ navigazzjoni bis-satellita stabbilita taħt il-programm Galileo. B’mod partikolari, skont l-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE, il-GSMC jipprovdi l-interfaċċa operattiva bejn l-awtoritajiet kompetenti tas-servizz pubbliku regolat, il-Kunsill u r-Rappreżentant Għoli u ċ-ċentri ta’ kontroll,

ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

1.   Din id-Deċiżjoni tistabbilixxi r-responsabbiltajiet li għandhom jiġu eżerċitati mill-Kunsill u mir-Rappreżentant Għoli:

| (a) | biex tiġi evitata theddida għas-sigurtà tal-Unjoni jew għal xi wieħed jew aktar mill-Istati Membri tagħha jew biex tiġi mitigata ħsara serja għall-interessi essenzjali tal-Unjoni jew ta’ wieħed jew aktar mill-Istati Membri tagħha li tirriżulta mill-iskjerament, l-operazzjoni jew l-użu ta’ sistemi stabbiliti, u servizzi pprovduti, taħt il-komponenti tal-Programm Spazjali tal-Unjoni (il-“Programm”); jew |
| --- | --- |

(a)

biex tiġi evitata theddida għas-sigurtà tal-Unjoni jew għal xi wieħed jew aktar mill-Istati Membri tagħha jew biex tiġi mitigata ħsara serja għall-interessi essenzjali tal-Unjoni jew ta’ wieħed jew aktar mill-Istati Membri tagħha li tirriżulta mill-iskjerament, l-operazzjoni jew l-użu ta’ sistemi stabbiliti, u servizzi pprovduti, taħt il-komponenti tal-Programm Spazjali tal-Unjoni (il-“Programm”); jew

| (b) | fil-każ ta’ theddida għall-operazzjoni ta’ kwalunkwe waħda minn dawk is-sistemi jew għall-forniment ta’ dawk is-servizzi. |
| --- | --- |

(b)

fil-każ ta’ theddida għall-operazzjoni ta’ kwalunkwe waħda minn dawk is-sistemi jew għall-forniment ta’ dawk is-servizzi.

2.   Fl-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni, għandu jittieħed kont debitu tad-differenzi bejn il-komponenti tal-Programm, b’mod partikolari fir-rigward tal-awtorità, u l-kontroll, tal-Istati Membri fuq is-sensuri, is-sistemi jew kapaċitajiet oħra rilevanti għall-Programm.

Artikolu 2

(1)   Fil-każ ta’ tali theddida, l-Istati Membri, il-Kummissjoni, l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Programm Spazjali (l-“Aġenzija”) jew kwalunkwe struttura nominata għall-monitoraġġ tas-sigurtà f’konformità mal-Artikolu 34(4) tar-Regolament (UE) 2021/696 (“struttura nominata għall-monitoraġġ tas-sigurtà”), kif ikun adatt, għandhom jinfurmaw immedjatament lir-Rappreżentant Għoli bl-elementi kollha għad-dispożizzjoni tagħhom li huma jqisu rilevanti.

2.   Ir-Rappreżentant Għoli għandu immedjatament jinforma lill-Kunsill bit-theddida u bl-impatt potenzjali tagħha fuq is-sigurtà tal-Unjoni jew ta’ wieħed jew aktar mill-Istati Membri tagħha u dwar l-operazzjoni tas-sistemi jew il-forniment tas-servizzi kkonċernati.

Artikolu 3

1.   Il-Kunsill, filwaqt li jaġixxi b’mod unanimu fuq proposta mir-Rappreżentant Għoli, għandu jiddeċiedi dwar l-istruzzjonijiet meħtieġa lill-Aġenzija jew lil kwalunkwe struttura nominata għall-monitoraġġ tas-sigurtà, kif ikun adatt.

2.   L-Aġenzija jew l-istruttura nominata rilevanti għall-monitoraġġ tas-sigurtà u l-Kummissjoni għandhom jipprovdu pariri lir-Rappreżentant Għoli dwar l-impatt usa’ probabbli fuq is-sistemi stabbiliti, u s-servizzi pprovduti, taħt il-komponenti tal-Programm ta’ kwalunkwe istruzzjoni li r-Rappreżentant Għoli jkollu l-ħsieb li jipproponi lill-Kunsill skont il-paragrafu 1.

3.   Il-proposta mir-Rappreżentant Għoli msemmija fil-paragrafu 1 għandha tinkludi valutazzjoni tal-impatt tal-istruzzjonijiet proposti.

4.   Il-Kumitat Politiku u ta’ Sigurtà (KPS) għandu jagħti opinjoni lill-Kunsill dwar kwalunkwe istruzzjoni proposta, kif ikun adatt.

Artikolu 4

1.   Jekk l-urġenza tas-sitwazzjoni titlob li tittieħed azzjoni immedjata qabel ma l-Kunsill ikun ħa deċiżjoni taħt l-Artikolu 3(1), ir-Rappreżentant Għoli huwa awtorizzat joħroġ l-istruzzjonijiet proviżorji meħtieġa lill-Aġenzija jew lill-istruttura nominata rilevanti għall-monitoraġġ tas-sigurtà. Ir-Rappreżentant Għoli jista’ jinkariga lis-Segretarju Ġenerali tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna biex joħroġ tali istruzzjonijiet lill-Aġenzija jew lill-istruttura nominata rilevanti għall-monitoraġġ tas-sigurtà f’isem ir-Rappreżentant Għoli.

2.   Ir-Rappreżentant Għoli għandu minnufih jinforma lill-Kunsill u lill-Kummissjoni b’kull istruzzjoni maħruġa skont il-paragrafu 1.

3.   Il-Kunsill għandu jikkonferma, jimmodifika jew jirrevoka l-istruzzjonijiet proviżorji tar-Rappreżentant Għoli kemm jista’ jkun malajr.

4.   Ir-Rappreżentant Għoli għandu jżomm dawk l-istruzzjonijiet proviżorji taħt rieżami kostanti, jemendahom kif ikun adatt jew jirrevokahom jekk ma tkunx għadha aktar meħtieġa azzjoni immedjata. Fi kwalunkwe każ, l-istruzzjonijiet proviżorji għandhom jiskadu erba’ ġimgħat wara li jinħarġu, jew b’deċiżjoni mill-Kunsill skont il-paragrafu 3.

Artikolu 5

1.   Fi żmien sena wara li l-konfigurazzjoni tas-sigurtà tal-kumitat stabbilit taħt l-Artikolu 107(1)(e) tar-Regolament (UE) 2021/696 tkun iddeterminat, abbażi tal-analiżi tar-riskji u t-theddid li ssir mill-Kummissjoni taħt l-Artikolu 34(2) tar-Regolament (UE) 2021/696, skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 107(3) tiegħu, jekk sistema stabbilita jew servizz ipprovdut, jew it-tnejn, taħt komponent partikolari tal-Programm humiex sensittivi mil-lat tas-sigurtà, ir-Rappreżentant Għoli għandu jħejji, u jressaq għall-approvazzjoni lill-KPS, il-proċeduri operazzjonali meħtieġa għall-implimentazzjoni prattika tad-dispożizzjonijiet li jinsabu f’din id-Deċiżjoni fir-rigward tas-sistema jew servizz ikkonċernati, jew tat-tnejn. Għal dak il-għan, ir-Rappreżentant Għoli għandu jkun appoġġat minn esperti mill-Istati Membri, mill-Kummissjoni, mill-Aġenzija u mill-istruttura nominata rilevanti għall-monitoraġġ tas-sigurtà, kif ikun adatt.

2.   Il-proċeduri operazzjonali msemmija fil-paragrafu 1 jistgħu jinkludu istruzzjonijiet predefiniti li għandhom jiġu implimentati mill-Aġenzija jew minn kwalunkwe struttura nominata rilevanti għall-monitoraġġ tas-sigurtà, kif ikun adatt.

3.   Il-proċeduri operazzjonali għandhom jiġu rieżaminati mir-Rappreżentant Għoli mill-inqas kull sentejn, b’mod partikolari bħala riżultat ta’ proċess ta’ rieżami tat-tagħlimiet meħuda wara eżerċizzju annwali dwar l-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni, jew fuq talba ta’ Stat Membru, u għandhom jiġu ppreżentati lill-KPS għall-approvazzjoni.

4.   Ir-Rappreżentant Għoli għandu jinforma lill-KPS mill-inqas darba fis-sena dwar l-attivitajiet li jkunu kurrenti u li jsiru bil-għan tal-implimentazzjoni prattika ta’ din id-Deċiżjoni.

Artikolu 6

1.   F’konformità ma’ ftehimiet internazzjonali konklużi mill-Unjoni jew mill-Unjoni u l-Istati Membri tagħha, inklużi dawk li jagħtu aċċess għas-servizz pubbliku regolat taħt l-Artikolu 3(5) tad-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE, ir-Rappreżentant Għoli jkollu l-awtorità li jikkonkludi arranġamenti amministrattivi ma’ Stati terzi dwar kooperazzjoni għall-fini tal-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni. Tali arranġamenti għandhom ikunu soġġetti għall-approvazzjoni mill-Kunsill li jaġixxi b’mod unanimu.

2.   Jekk tali arranġamenti jkunu jirrikjedu aċċess għal informazzjoni klassifikata tal-Unjoni, ir-rilaxx jew l-iskambju ta’ informazzjoni klassifikata għandu jkun approvat f’konformità mar-regoli tas-sigurtà applikabbli.

Artikolu 7

Il-Kunsill għandu jirrieżamina u, kif meħtieġ, jemenda r-regoli u l-proċeduri li jinsabu f’din id-Deċiżjoni mhux aktar tard minn tliet snin mid-data tad-dħul fis-seħħ tiegħu, jew fuq talba ta’ Stat Membru.

Artikolu 8

L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw l-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni fil-qasam tar-responsabbiltà rispettiva tagħhom, f’konformità, inter alia, mal-Artikolu 34(6)(a) tar-Regolament (UE) 2021/696. Għal dak l-għan, l-Istati Membri għandhom jiddeżinjaw punt jew punti ta’ kuntatt biex jassistu fil-ġestjoni operazzjonali ta’ theddida. Dawk il-punti ta’ kuntatt jistgħu jkunu persuni fiżiċi jew ġuridiċi.

Artikolu 9

Id-Deċiżjoni 2014/496/PESK hija b’dan imħassra.

Il-proċeduri operazzjonali żviluppati taħt id-Deċiżjoni 2014/496/PESK fir-rigward tas-sistema Galileo għandhom jibqgħu japplikaw sa meta jiġu aġġornati taħt din id-Deċiżjoni.

Artikolu 10

Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fid-data tal-pubblikazzjoni tagħha f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Hija għandha tapplika mill-1 ta’ Jannar 2021.

Magħmul fi Brussell, id-30 ta’ April 2021.

Għall-Kunsill

Il-President

A. P. ZACARIAS

---

(1)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/496/PESK tat-22 ta’ Lulju 2014 dwar aspetti tal-iskjerament, l-operazzjoni u l-użu tas-Sistema Ewropea ta’ Navigazzjoni Globali bis-Satellita li jaffettwaw is-sigurtà tal-Unjoni Ewropea u li tħassar l-Azzjoni Konġunta 2004/552/PESK (ĠU L 219, 25.7.2014, p. 53).

1

(2)  Ir-Regolament (UE) 2021/696 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta’ April 2021 li jistabbilixxi l-Programm Spazjali tal-Unjoni u l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Programm Spazjali u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 912/2010, (UE) Nru 1285/2013 u (UE) Nru 377/2014 u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE (ara l-paġna 69 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali).

2

(3)  Id-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Ottubru 2011 dwar ir-regoli ta’ aċċess għas-servizz pubbliku regolat offrut mis-sistema dinjija ta ’ navigazzjoni bis-satellita li ġiet stabbilita taħt il-programm Galileo (ĠU L 287, 4.11.2011, p. 1).

3

---