# Dziennik Urzędowy C 88/21 m

| | ISSN 1977-1002 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 88 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Rocznik 6021 marca 2017 |

ISSN 1977-1002

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 88

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Rocznik 6021 marca 2017

---

| Powiadomienie nr | Spis treśći | Strona |
| --- | --- | --- |
| | I   Rezolucje, zalecenia i opinie |
| | REZOLUCJE |
| | Komitet Regionów |
| | 119. sesja plenarna w dniach 10, 11 i 12 października 2016 r. |
| 2017/C 88/01 | Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów w sprawie śródokresowego przeglądu wieloletnich ram finansowych | 1 |
| 2017/C 88/02 | Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski semestr 2016 i roczna analiza wzrostu gospodarczego na 2017 r. | 4 |
| 2017/C 88/03 | Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego 2018 | 7 |
| | OPINIE |
| | Komitet Regionów |
| | 119. sesja plenarna w dniach 10, 11 i 12 października 2016 r. |
| 2017/C 88/04 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Uproszczenie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z perspektywy władz lokalnych i regionalnych | 12 |
| 2017/C 88/05 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Pomoc państwa i usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym | 22 |
| 2017/C 88/06 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Cyfryzacja europejskiego przemysłu | 28 |
| 2017/C 88/07 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejska inicjatywa dotycząca przetwarzania w chmurze oraz priorytety w normalizacji ICT na jednolitym rynku cyfrowym | 34 |
| 2017/C 88/08 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania w sprawie VAT – W kierunku jednolitego unijnego obszaru VAT | 39 |
| 2017/C 88/09 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów Osiągnięcie światowego porozumienia w sprawie klimatu – podejście terytorialne do COP 22 w Marrakeszu | 43 |
| 2017/C 88/10 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania UE na rzecz transportu rowerowego | 49 |

Powiadomienie nr

Spis treśći

Strona

I   Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Komitet Regionów

119. sesja plenarna w dniach 10, 11 i 12 października 2016 r.

2017/C 88/01

Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów w sprawie śródokresowego przeglądu wieloletnich ram finansowych

1

2017/C 88/02

Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski semestr 2016 i roczna analiza wzrostu gospodarczego na 2017 r.

4

2017/C 88/03

Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego 2018

7

OPINIE

Komitet Regionów

119. sesja plenarna w dniach 10, 11 i 12 października 2016 r.

2017/C 88/04

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Uproszczenie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z perspektywy władz lokalnych i regionalnych

12

2017/C 88/05

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Pomoc państwa i usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym

22

2017/C 88/06

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Cyfryzacja europejskiego przemysłu

28

2017/C 88/07

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejska inicjatywa dotycząca przetwarzania w chmurze oraz priorytety w normalizacji ICT na jednolitym rynku cyfrowym

34

2017/C 88/08

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania w sprawie VAT – W kierunku jednolitego unijnego obszaru VAT

39

2017/C 88/09

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów Osiągnięcie światowego porozumienia w sprawie klimatu – podejście terytorialne do COP 22 w Marrakeszu

43

2017/C 88/10

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania UE na rzecz transportu rowerowego

49

---

| | III   Akty przygotowawcze |
| --- | --- |
| | KOMITET REGIONÓW |
| | 119. sesja plenarna w dniach 10, 11 i 12 października 2016 r. |
| 2017/C 88/11 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020 | 54 |
| 2017/C 88/12 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski filar praw socjalnych | 59 |
| 2017/C 88/13 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przegląd europejskiej polityki sąsiedztwa | 64 |
| 2017/C 88/14 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia w dziedzinie lotnictwa | 69 |
| 2017/C 88/15 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski system gwarantowania depozytów (EDIS) | 74 |
| 2017/C 88/16 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym | 83 |
| 2017/C 88/17 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia UE w zakresie ogrzewania i chłodzenia | 91 |

III   Akty przygotowawcze

KOMITET REGIONÓW

119. sesja plenarna w dniach 10, 11 i 12 października 2016 r.

2017/C 88/11

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020

54

2017/C 88/12

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski filar praw socjalnych

59

2017/C 88/13

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przegląd europejskiej polityki sąsiedztwa

64

2017/C 88/14

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia w dziedzinie lotnictwa

69

2017/C 88/15

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski system gwarantowania depozytów (EDIS)

74

2017/C 88/16

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym

83

2017/C 88/17

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia UE w zakresie ogrzewania i chłodzenia

91

---

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

I Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Komitet Regionów

119. sesja plenarna w dniach 10, 11 i 12 października 2016 r.

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/1 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/1

---

Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów w sprawie śródokresowego przeglądu wieloletnich ram finansowych

(2017/C 088/01)

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW,

| — | uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Śródokresowy przegląd/rewizja wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020. Budżet UE ukierunkowany na wyniki” (COM(2016) 603 final) (1) oraz dokument towarzyszący, |
| --- | --- |

—

uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Śródokresowy przegląd/rewizja wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020. Budżet UE ukierunkowany na wyniki” (COM(2016) 603 final) (1) oraz dokument towarzyszący,

| — | uwzględniając swą opinię w sprawie śródokresowego przeglądu wieloletnich ram finansowych (WRF) (2), |
| --- | --- |

—

uwzględniając swą opinię w sprawie śródokresowego przeglądu wieloletnich ram finansowych (WRF) (2),

| 1. | Przyjmuje do wiadomości szczegółową propozycję śródokresowego przeglądu wieloletnich ram finansowych (WRF) przedstawioną przez Komisję dnia 14 września 2016 r. |
| --- | --- |

1.

Przyjmuje do wiadomości szczegółową propozycję śródokresowego przeglądu wieloletnich ram finansowych (WRF) przedstawioną przez Komisję dnia 14 września 2016 r.

| 2. | Popiera powiązanie negocjacji nad śródokresowym przeglądem z procedurą budżetową UE na 2017 r. Pozwoli to na przyjęcie na czas przeglądu śródokresowego oraz zostawi miejsce na dyskusje na temat kolejnych WRF po 2020 r. |
| --- | --- |

2.

Popiera powiązanie negocjacji nad śródokresowym przeglądem z procedurą budżetową UE na 2017 r. Pozwoli to na przyjęcie na czas przeglądu śródokresowego oraz zostawi miejsce na dyskusje na temat kolejnych WRF po 2020 r.

| 3. | Ubolewa, że Komisja Europejska wykazała mały poziom ambicji i przedłożyła jedynie propozycję przeglądu WRF, które już się kończą, zamiast pełnego przeglądu umożliwiającego UE zajęcie się stojącymi przed nią obecnie wyzwaniami oraz dopilnowanie, by budżet UE koncentrował się na obszarach prowadzących do zrównoważonego wzrostu i tworzenia miejsc pracy i wykazujących dużą wartość dodaną dla Europy. Oczekuje, że budżet kolejnych WRF w znacznym stopniu zostanie dopasowany do aktualnej sytuacji, umożliwiając UE stawienie czoła przyszłym wyzwaniom i zajęcie się nowymi priorytetami. |
| --- | --- |

3.

Ubolewa, że Komisja Europejska wykazała mały poziom ambicji i przedłożyła jedynie propozycję przeglądu WRF, które już się kończą, zamiast pełnego przeglądu umożliwiającego UE zajęcie się stojącymi przed nią obecnie wyzwaniami oraz dopilnowanie, by budżet UE koncentrował się na obszarach prowadzących do zrównoważonego wzrostu i tworzenia miejsc pracy i wykazujących dużą wartość dodaną dla Europy. Oczekuje, że budżet kolejnych WRF w znacznym stopniu zostanie dopasowany do aktualnej sytuacji, umożliwiając UE stawienie czoła przyszłym wyzwaniom i zajęcie się nowymi priorytetami.

| 4. | Odnotowuje, że śródokresowy przegląd odzwierciedla podejście KE „budżet UE ukierunkowany na wyniki”, lecz obawia się, że głównym kryterium proponowanych zmian w środkach był poziom absorpcji programów UE. Ponownie oferuje się odgrywać aktywną rolę w procesie oceny skuteczności wszystkich programów unijnych. |
| --- | --- |

4.

Odnotowuje, że śródokresowy przegląd odzwierciedla podejście KE „budżet UE ukierunkowany na wyniki”, lecz obawia się, że głównym kryterium proponowanych zmian w środkach był poziom absorpcji programów UE. Ponownie oferuje się odgrywać aktywną rolę w procesie oceny skuteczności wszystkich programów unijnych.

| 5. | Stanowczo odrzuca zawarte w komunikacie w sprawie wieloletnich ram finansowych stwierdzenie, że programy objęte zarządzaniem dzielonym są nieefektywne. Podkreśla, że pomimo opóźnienia w procesie przyjmowania nowych rozporządzeń w sprawie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych i bardzo złożonej procedury programowania, rozpoczęto ponad 200 000 projektów i przydzielono ponad 46 mld EUR z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na finansowanie projektów wartych 68 mld EUR. |
| --- | --- |

5.

Stanowczo odrzuca zawarte w komunikacie w sprawie wieloletnich ram finansowych stwierdzenie, że programy objęte zarządzaniem dzielonym są nieefektywne. Podkreśla, że pomimo opóźnienia w procesie przyjmowania nowych rozporządzeń w sprawie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych i bardzo złożonej procedury programowania, rozpoczęto ponad 200 000 projektów i przydzielono ponad 46 mld EUR z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na finansowanie projektów wartych 68 mld EUR.

| 6. | W związku z tym zwraca uwagę, że ewentualne zawieszenie funduszy strukturalnych i inwestycji europejskich w stosunku do Hiszpanii i Portugalii lub jakiegokolwiek innego państwa członkowskiego miałoby negatywne skutki dla realizacji programów. Przypomina, że: a) KR sprzeciwia się warunkowości makroekonomicznej, gdyż jest ona szkodliwa dla miast i regionów; b) byłoby to sprzeczne z zastosowanymi już umorzeniami kar zgodnie z przepisami rozporządzenia (UE) nr 1173/2011 w sprawie skutecznego egzekwowania nadzoru budżetowego w strefie euro; c) narusza to zasadę proporcjonalności ustanowioną na mocy art. 5 TUE i dołączonego doń protokołu nr 2. Dlatego Komitet wnosi, by w razie ewentualnego zawieszenia miało ono – ze względu na okoliczności gospodarcze i społeczne, bezrobocie i skutki zawieszenia dla gospodarki – wartość zerową, zgodnie z art. 23 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów). |
| --- | --- |

6.

W związku z tym zwraca uwagę, że ewentualne zawieszenie funduszy strukturalnych i inwestycji europejskich w stosunku do Hiszpanii i Portugalii lub jakiegokolwiek innego państwa członkowskiego miałoby negatywne skutki dla realizacji programów. Przypomina, że: a) KR sprzeciwia się warunkowości makroekonomicznej, gdyż jest ona szkodliwa dla miast i regionów; b) byłoby to sprzeczne z zastosowanymi już umorzeniami kar zgodnie z przepisami rozporządzenia (UE) nr 1173/2011 w sprawie skutecznego egzekwowania nadzoru budżetowego w strefie euro; c) narusza to zasadę proporcjonalności ustanowioną na mocy art. 5 TUE i dołączonego doń protokołu nr 2. Dlatego Komitet wnosi, by w razie ewentualnego zawieszenia miało ono – ze względu na okoliczności gospodarcze i społeczne, bezrobocie i skutki zawieszenia dla gospodarki – wartość zerową, zgodnie z art. 23 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów).

| 7. | Wyraża zaniepokojenie zmierzaniem do centralizacji budżetu UE, co byłoby jednoznacznie sprzeczne z poszukiwaniem rozwiązań dostosowanych do wyzwań na szczeblu lokalnym i regionalnym. Ograniczenie programów objętych zarządzaniem dzielonym miałoby negatywny wpływ na zobowiązania wynikające z traktatów UE w zakresie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, a także na zasady pomocniczości, partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów. |
| --- | --- |

7.

Wyraża zaniepokojenie zmierzaniem do centralizacji budżetu UE, co byłoby jednoznacznie sprzeczne z poszukiwaniem rozwiązań dostosowanych do wyzwań na szczeblu lokalnym i regionalnym. Ograniczenie programów objętych zarządzaniem dzielonym miałoby negatywny wpływ na zobowiązania wynikające z traktatów UE w zakresie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, a także na zasady pomocniczości, partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów.

| 8. | Wyraża ubolewanie, że w śródokresowym przeglądzie WRF uwzględniono dostosowanie środków na politykę spójności. Mimo iż to dostosowanie jest obowiązkowe zgodnie z art. 7 rozporządzenia WRF, nie należy go dalej negocjować. |
| --- | --- |

8.

Wyraża ubolewanie, że w śródokresowym przeglądzie WRF uwzględniono dostosowanie środków na politykę spójności. Mimo iż to dostosowanie jest obowiązkowe zgodnie z art. 7 rozporządzenia WRF, nie należy go dalej negocjować.

| 9. | Z zadowoleniem przyjmuje propozycję rozszerzenia i wzmocnienia Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS). Będzie to tematem oddzielnej opinii Komitetu. Oczekuje dalszych usprawnień w dziedzinie dodatkowości, zasięgu geograficznego i sektorowego oraz przejrzystości. Powtarza apel o dokonanie odpowiedniej oceny wyników EFIS, zwłaszcza synergii z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi oraz dotychczasowego wkładu w spójność terytorialną. Oczekuje na ściślejszą współpracę z Parlamentem Europejskim podczas monitorowania wdrażania EFIS. Wyraża nadzieję, że regiony zostaną w większym stopniu włączone do zarządzania, by zapewnić funkcjonalną integrację z polityką spójności. |
| --- | --- |

9.

Z zadowoleniem przyjmuje propozycję rozszerzenia i wzmocnienia Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS). Będzie to tematem oddzielnej opinii Komitetu. Oczekuje dalszych usprawnień w dziedzinie dodatkowości, zasięgu geograficznego i sektorowego oraz przejrzystości. Powtarza apel o dokonanie odpowiedniej oceny wyników EFIS, zwłaszcza synergii z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi oraz dotychczasowego wkładu w spójność terytorialną. Oczekuje na ściślejszą współpracę z Parlamentem Europejskim podczas monitorowania wdrażania EFIS. Wyraża nadzieję, że regiony zostaną w większym stopniu włączone do zarządzania, by zapewnić funkcjonalną integrację z polityką spójności.

| 10. | Z zadowoleniem przyjmuje zwiększenie środków na program „Horyzont 2020” i instrument „Łącząc Europę”, podkreśla jednak, że nie równoważy ono początkowych cięć budżetowych wprowadzonych w tych programach podczas tworzenia EFIS. |
| --- | --- |

10.

Z zadowoleniem przyjmuje zwiększenie środków na program „Horyzont 2020” i instrument „Łącząc Europę”, podkreśla jednak, że nie równoważy ono początkowych cięć budżetowych wprowadzonych w tych programach podczas tworzenia EFIS.

| 11. | Przyjmuje do wiadomości wniosek Komisji dotyczący przeglądu rozporządzenia finansowego oraz zamiar uproszczenia zasad w celu rozwiązania problemów związanych ze złożonością procedur administracyjnych i błędami polityki spójności, zwłaszcza w odniesieniu do wdrażania programów objętych zarządzaniem dzielonym i wzmocnionych synergii między dotacjami a instrumentami finansowymi. Ustosunkuje się do przeglądu w oddzielnej opinii. |
| --- | --- |

11.

Przyjmuje do wiadomości wniosek Komisji dotyczący przeglądu rozporządzenia finansowego oraz zamiar uproszczenia zasad w celu rozwiązania problemów związanych ze złożonością procedur administracyjnych i błędami polityki spójności, zwłaszcza w odniesieniu do wdrażania programów objętych zarządzaniem dzielonym i wzmocnionych synergii między dotacjami a instrumentami finansowymi. Ustosunkuje się do przeglądu w oddzielnej opinii.

| 12. | Z zadowoleniem przyjmuje wzrost środków budżetowych na inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych i program Erasmus+. Wyraża jednak żal z powodu braku inicjatyw na rzecz walki z długotrwałym bezrobociem. |
| --- | --- |

12.

Z zadowoleniem przyjmuje wzrost środków budżetowych na inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych i program Erasmus+. Wyraża jednak żal z powodu braku inicjatyw na rzecz walki z długotrwałym bezrobociem.

| 13. | Odnotowuje środki z zakresu elastyczności zaproponowane przez Komisję, a szczególnie stworzenie rezerwy UE na wypadek kryzysów w celu wykorzystania umorzonych środków, zniesienie rocznych pułapów w ramach łącznego marginesu na płatności oraz ukierunkowane wykorzystanie dostosowania technicznego puli środków w ramach polityki spójności. Uznaje to za pozytywne działania zmierzające do sprostania obecnym kryzysom dzięki uelastycznieniu budżetu unijnego. |
| --- | --- |

13.

Odnotowuje środki z zakresu elastyczności zaproponowane przez Komisję, a szczególnie stworzenie rezerwy UE na wypadek kryzysów w celu wykorzystania umorzonych środków, zniesienie rocznych pułapów w ramach łącznego marginesu na płatności oraz ukierunkowane wykorzystanie dostosowania technicznego puli środków w ramach polityki spójności. Uznaje to za pozytywne działania zmierzające do sprostania obecnym kryzysom dzięki uelastycznieniu budżetu unijnego.

| 14. | Wyraża ubolewanie, że Komisja nie zaproponowała w ramach śródokresowego przeglądu żadnych dodatkowych środków w odpowiedzi na różne kryzysy w UE związane z WPR, w tym dotyczące koncentracji produkcji, rosnącej konkurencji światowej, malejącej siły roboczej i postępującej zapaści na obszarach wiejskich, z którymi to kryzysami będą się mierzyć europejscy rolnicy, konsumenci i władze lokalne i regionalne aż do końca obecnego okresu programowania. |
| --- | --- |

14.

Wyraża ubolewanie, że Komisja nie zaproponowała w ramach śródokresowego przeglądu żadnych dodatkowych środków w odpowiedzi na różne kryzysy w UE związane z WPR, w tym dotyczące koncentracji produkcji, rosnącej konkurencji światowej, malejącej siły roboczej i postępującej zapaści na obszarach wiejskich, z którymi to kryzysami będą się mierzyć europejscy rolnicy, konsumenci i władze lokalne i regionalne aż do końca obecnego okresu programowania.

| 15. | W świetle ambitnego światowego porozumienia w sprawie klimatu w Paryżu w 2015 r. przypomina o celu przeznaczenia 20 % wydatków UE na projekty i strategie związane z klimatem, ale podkreśla, że jest to minimum i że prawdopodobnie potrzebne będą dalsze wysiłki, by zapewnić utrzymanie tego celu do 2020 r. |
| --- | --- |

15.

W świetle ambitnego światowego porozumienia w sprawie klimatu w Paryżu w 2015 r. przypomina o celu przeznaczenia 20 % wydatków UE na projekty i strategie związane z klimatem, ale podkreśla, że jest to minimum i że prawdopodobnie potrzebne będą dalsze wysiłki, by zapewnić utrzymanie tego celu do 2020 r.

| 16. | Z zadowoleniem przyjmuje szczegółowe średnioterminowe prognozy płatności w odpowiedzi na obawy dotyczące zaległości w płatnościach w kontekście obecnych WRF. Wyraża jednak zaniepokojenie w związku z przyszłymi płatnościami, mając na uwadze opóźnienia we wdrażaniu programów objętych zarządzaniem dzielonym. Podkreśla odpowiedzialność państw członkowskich i Rady za udostępnienie w rocznych budżetach wystarczających środków pieniężnych, tak by Unia mogła sprostać obecnym wyzwaniom. |
| --- | --- |

16.

Z zadowoleniem przyjmuje szczegółowe średnioterminowe prognozy płatności w odpowiedzi na obawy dotyczące zaległości w płatnościach w kontekście obecnych WRF. Wyraża jednak zaniepokojenie w związku z przyszłymi płatnościami, mając na uwadze opóźnienia we wdrażaniu programów objętych zarządzaniem dzielonym. Podkreśla odpowiedzialność państw członkowskich i Rady za udostępnienie w rocznych budżetach wystarczających środków pieniężnych, tak by Unia mogła sprostać obecnym wyzwaniom.

| 17. | Obawia się, że mimo zwiększenia środków w dziale 3 i 4 w celu poradzenia sobie z kryzysem migracyjnym i uchodźczym, utworzenia rezerwy Unii Europejskiej na wypadek kryzysów i „rezerwy elastyczności”, środki dostępne w kontekście obecnych WRF są niewystarczające w świetle coraz większych żądań związanych z budżetem unijnym dotyczących przyjmowania, rozdziału i integracji uchodźców i migrantów bądź ich ochrony w krajach pochodzenia. Przypomina w tym kontekście, że na władzach lokalnych i regionalnych spoczywa kluczowa odpowiedzialność za przyjmowanie i integrację migrantów, dlatego też bezpośredni dostęp do odpowiednich możliwości finansowania z UE znacznie by im pomógł sprostać tym wyzwaniom. Ostrzega, że większa elastyczność nie stanowi odpowiedzi na niewystarczające zasoby finansowe. |
| --- | --- |

17.

Obawia się, że mimo zwiększenia środków w dziale 3 i 4 w celu poradzenia sobie z kryzysem migracyjnym i uchodźczym, utworzenia rezerwy Unii Europejskiej na wypadek kryzysów i „rezerwy elastyczności”, środki dostępne w kontekście obecnych WRF są niewystarczające w świetle coraz większych żądań związanych z budżetem unijnym dotyczących przyjmowania, rozdziału i integracji uchodźców i migrantów bądź ich ochrony w krajach pochodzenia. Przypomina w tym kontekście, że na władzach lokalnych i regionalnych spoczywa kluczowa odpowiedzialność za przyjmowanie i integrację migrantów, dlatego też bezpośredni dostęp do odpowiednich możliwości finansowania z UE znacznie by im pomógł sprostać tym wyzwaniom. Ostrzega, że większa elastyczność nie stanowi odpowiedzi na niewystarczające zasoby finansowe.

| 18. | Odnotowuje propozycję stworzenia Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju i zajmie się tą kwestią dokładniej w odrębnej opinii. |
| --- | --- |

18.

Odnotowuje propozycję stworzenia Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju i zajmie się tą kwestią dokładniej w odrębnej opinii.

| 19. | Zwraca uwagę, że potencjalne wyjście Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej mogłoby mieć wpływ na obecne wieloletnie ramy finansowe. Wyraża zaniepokojenie w związku ze skutkami dla bieżącego wdrażania wielu programów unijnych i sugeruje zaangażowanie Komitetu na wczesnym etapie w dalsze dyskusje na temat przeglądu obecnych WRF. |
| --- | --- |

19.

Zwraca uwagę, że potencjalne wyjście Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej mogłoby mieć wpływ na obecne wieloletnie ramy finansowe. Wyraża zaniepokojenie w związku ze skutkami dla bieżącego wdrażania wielu programów unijnych i sugeruje zaangażowanie Komitetu na wczesnym etapie w dalsze dyskusje na temat przeglądu obecnych WRF.

| 20. | Z zadowoleniem przyjmuje rozdział „W kierunku następnych wieloletnich ram finansowych” jako wstępny wkład w szerzej zakrojoną debatę na temat przyszłości budżetu UE. Zachęca instytucje unijne do wczesnego dialogu z miastami i regionami Europy na temat zasięgu, struktury i instrumentów przyszłych WRF. W odpowiednim czasie przygotuje propozycje w tej dziedzinie. |
| --- | --- |

20.

Z zadowoleniem przyjmuje rozdział „W kierunku następnych wieloletnich ram finansowych” jako wstępny wkład w szerzej zakrojoną debatę na temat przyszłości budżetu UE. Zachęca instytucje unijne do wczesnego dialogu z miastami i regionami Europy na temat zasięgu, struktury i instrumentów przyszłych WRF. W odpowiednim czasie przygotuje propozycje w tej dziedzinie.

| 21. | Zobowiązuje swego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz przewodniczącemu Rady Europejskiej. |
| --- | --- |

21.

Zobowiązuje swego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz przewodniczącemu Rady Europejskiej.

Bruksela, dnia 12 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:52016DC0603.

1

(2)  Opinia CdR 9/2016.

2

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/4 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/4

---

Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski semestr 2016 i roczna analiza wzrostu gospodarczego na 2017 r.

(2017/C 088/02)

| Dokument przedłożony przez grupy polityczne PES, EPL, ALDE i EA. |
| --- |

Dokument przedłożony przez grupy polityczne PES, EPL, ALDE i EA.

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)

| — | uwzględniając główne dokumenty w ramach europejskiego semestru 2016, a mianowicie roczną analizę wzrostu gospodarczego, sprawozdania dotyczące poszczególnych krajów, krajowe programy reform oraz zalecenia dla poszczególnych krajów, |
| --- | --- |

—

uwzględniając główne dokumenty w ramach europejskiego semestru 2016, a mianowicie roczną analizę wzrostu gospodarczego, sprawozdania dotyczące poszczególnych krajów, krajowe programy reform oraz zalecenia dla poszczególnych krajów,

| — | uwzględniając projekt sprawozdania Parlamentu Europejskiego „Europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacja priorytetów na rok 2016” (2016/2101(INI)), |
| --- | --- |

—

uwzględniając projekt sprawozdania Parlamentu Europejskiego „Europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacja priorytetów na rok 2016” (2016/2101(INI)),

Ożywienie inwestycji

| 1. | Przypomina, że w porównaniu z 2007 r. inwestycje publiczne i prywatne spadły w UE o ok. 15 %, a w niektórych państwach członkowskich nawet o 50 %, z powodu kryzysu gospodarczego i środków konsolidacji budżetowej. Podkreśla, że kilka lat niedoinwestowania pod rząd (luka inwestycyjna) stanowi poważny problem dla konkurencyjności i spójności Europy, a tym samym jej zdolności do zapewnienia zrównoważonego wzrostu i miejsc pracy. |
| --- | --- |

1.

Przypomina, że w porównaniu z 2007 r. inwestycje publiczne i prywatne spadły w UE o ok. 15 %, a w niektórych państwach członkowskich nawet o 50 %, z powodu kryzysu gospodarczego i środków konsolidacji budżetowej. Podkreśla, że kilka lat niedoinwestowania pod rząd (luka inwestycyjna) stanowi poważny problem dla konkurencyjności i spójności Europy, a tym samym jej zdolności do zapewnienia zrównoważonego wzrostu i miejsc pracy.

| 2. | Podkreśla, że 40 % zaleceń dla poszczególnych krajów na 2016 r. dotyczy przeszkód dla inwestycji, w których usunięciu mogą pomóc władze lokalne i regionalne (1). Są to przeszkody takie jak niska jakość administracji publicznej i brak koordynacji; niedopasowanie zadań i zasobów finansowych władz samorządowych; uciążliwe regulacje w dziedzinie inwestycji prywatnych; korupcja; brak wykwalifikowanej siły roboczej i odpowiedniej infrastruktury transportowej. Zapowiada, że kwestie te zostaną również poruszone w opinii KR-u „Likwidacja luki inwestycyjnej: jak uporać się z wyzwaniami?”. |
| --- | --- |

2.

Podkreśla, że 40 % zaleceń dla poszczególnych krajów na 2016 r. dotyczy przeszkód dla inwestycji, w których usunięciu mogą pomóc władze lokalne i regionalne (1). Są to przeszkody takie jak niska jakość administracji publicznej i brak koordynacji; niedopasowanie zadań i zasobów finansowych władz samorządowych; uciążliwe regulacje w dziedzinie inwestycji prywatnych; korupcja; brak wykwalifikowanej siły roboczej i odpowiedniej infrastruktury transportowej. Zapowiada, że kwestie te zostaną również poruszone w opinii KR-u „Likwidacja luki inwestycyjnej: jak uporać się z wyzwaniami?”.

| 3. | Przypomina o swojej deklaracji „Inwestować i łączyć” (2), przyjętej 9 lipca 2016 r. w Bratysławie podczas 7. Europejskiego Szczytu Regionów i Miast, w której skupiono się na wadze usunięcia przeszkód uniemożliwiających wykorzystanie olbrzymiego potencjału inwestycyjnego miast, regionów i obszarów wiejskich w Europie, a także na roli władz lokalnych i regionalnych w zapewnianiu innowacyjnej infrastruktury i usług z myślą o wspieraniu inwestycji i poprawie jakości życia obywateli UE. |
| --- | --- |

3.

Przypomina o swojej deklaracji „Inwestować i łączyć” (2), przyjętej 9 lipca 2016 r. w Bratysławie podczas 7. Europejskiego Szczytu Regionów i Miast, w której skupiono się na wadze usunięcia przeszkód uniemożliwiających wykorzystanie olbrzymiego potencjału inwestycyjnego miast, regionów i obszarów wiejskich w Europie, a także na roli władz lokalnych i regionalnych w zapewnianiu innowacyjnej infrastruktury i usług z myślą o wspieraniu inwestycji i poprawie jakości życia obywateli UE.

| 4. | Jest zaniepokojony faktem, że ok. 60 % respondentów ostatniej ankiety KR-u wśród władz lokalnych i regionalnych (3) odnotowało spadek bądź stagnację tak inwestycji publicznych, jak i prywatnych na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy. Jeśli znajdzie się potwierdzenie dla tych odczuć, będzie to oznaczać, że niedoinwestowanie sięgające początków kryzysu gospodarczego nadal ma miejsce. |
| --- | --- |

4.

Jest zaniepokojony faktem, że ok. 60 % respondentów ostatniej ankiety KR-u wśród władz lokalnych i regionalnych (3) odnotowało spadek bądź stagnację tak inwestycji publicznych, jak i prywatnych na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy. Jeśli znajdzie się potwierdzenie dla tych odczuć, będzie to oznaczać, że niedoinwestowanie sięgające początków kryzysu gospodarczego nadal ma miejsce.

| 5. | Jak wynika z tej ankiety, finansowanie inwestycji publicznych pozostaje problemem dla ok. dwóch trzecich władz lokalnych i regionalnych, częściowo z powodu ich niewystarczających zdolności do prawidłowego zaplanowania inwestycji publicznych, wykorzystania instrumentów finansowych, przedłożenia EBI projektów oraz nawiązania partnerstw publiczno-prywatnych. |
| --- | --- |

5.

Jak wynika z tej ankiety, finansowanie inwestycji publicznych pozostaje problemem dla ok. dwóch trzecich władz lokalnych i regionalnych, częściowo z powodu ich niewystarczających zdolności do prawidłowego zaplanowania inwestycji publicznych, wykorzystania instrumentów finansowych, przedłożenia EBI projektów oraz nawiązania partnerstw publiczno-prywatnych.

| 6. | Z zadowoleniem przyjmuje pozytywne wyniki Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) dotyczące przede wszystkim segmentu przeznaczonego dla MŚP. Jednocześnie wzywa do poprawy dodatkowości segmentu EFIS przeznaczonego na infrastrukturę i innowacje oraz równowagi geograficznej EFIS, także poprzez zachęcanie do opracowywania regionalnych strategii inwestycyjnych oraz wykorzystanie platform inwestycyjnych, tak aby wszystkie regiony, zwłaszcza słabiej rozwinięte, mogły na tym skorzystać. |
| --- | --- |

6.

Z zadowoleniem przyjmuje pozytywne wyniki Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) dotyczące przede wszystkim segmentu przeznaczonego dla MŚP. Jednocześnie wzywa do poprawy dodatkowości segmentu EFIS przeznaczonego na infrastrukturę i innowacje oraz równowagi geograficznej EFIS, także poprzez zachęcanie do opracowywania regionalnych strategii inwestycyjnych oraz wykorzystanie platform inwestycyjnych, tak aby wszystkie regiony, zwłaszcza słabiej rozwinięte, mogły na tym skorzystać.

| 7. | Z zadowoleniem przyjmuje propozycję rozszerzenia i wzmocnienia Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS). Będzie to tematem oddzielnej opinii Komitetu. Oczekuje dalszych usprawnień w dziedzinie dodatkowości, zasięgu geograficznego i sektorowego oraz przejrzystości. Powtarza apel o dokonanie odpowiedniej oceny wyników EFIS, zwłaszcza synergii z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi oraz dotychczasowego wkładu w spójność terytorialną. Oczekuje na ściślejszą współpracę z Parlamentem Europejskim podczas monitorowania wdrażania EFIS. |
| --- | --- |

7.

Z zadowoleniem przyjmuje propozycję rozszerzenia i wzmocnienia Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS). Będzie to tematem oddzielnej opinii Komitetu. Oczekuje dalszych usprawnień w dziedzinie dodatkowości, zasięgu geograficznego i sektorowego oraz przejrzystości. Powtarza apel o dokonanie odpowiedniej oceny wyników EFIS, zwłaszcza synergii z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi oraz dotychczasowego wkładu w spójność terytorialną. Oczekuje na ściślejszą współpracę z Parlamentem Europejskim podczas monitorowania wdrażania EFIS.

| 8. | Podkreśla, że trzy czwarte respondentów ankiety KR-u na temat przeszkód w inwestycjach nie wiedziało o możliwościach oferowanych przez EFIS ani o jego platformach inwestycyjnych. Trzeba więc lepiej informować wszystkie zainteresowane podmioty. |
| --- | --- |

8.

Podkreśla, że trzy czwarte respondentów ankiety KR-u na temat przeszkód w inwestycjach nie wiedziało o możliwościach oferowanych przez EFIS ani o jego platformach inwestycyjnych. Trzeba więc lepiej informować wszystkie zainteresowane podmioty.

| 9. | Odnotowuje, że mniejsze regiony i gminy, a także regiony cierpiące z powodu poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, w tym najbardziej na północ wysunięte regiony o bardzo niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie i górskie, często nie są w stanie skorzystać z EFIS z uwagi za wysokie progi minimalnej wartości wspieranych inwestycji. Ma nadzieję, że progi te zostaną obniżone podczas przeglądu EFIS. |
| --- | --- |

9.

Odnotowuje, że mniejsze regiony i gminy, a także regiony cierpiące z powodu poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, w tym najbardziej na północ wysunięte regiony o bardzo niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie i górskie, często nie są w stanie skorzystać z EFIS z uwagi za wysokie progi minimalnej wartości wspieranych inwestycji. Ma nadzieję, że progi te zostaną obniżone podczas przeglądu EFIS.

| 10. | Zaznacza, że możliwości techniczne potencjalnych promotorów projektów na poziomie lokalnym i regionalnym należy wzmocnić za pośrednictwem Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego, szczególnie w odniesieniu do zaprojektowania i ustanowienia platform inwestycyjnych. |
| --- | --- |

10.

Zaznacza, że możliwości techniczne potencjalnych promotorów projektów na poziomie lokalnym i regionalnym należy wzmocnić za pośrednictwem Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego, szczególnie w odniesieniu do zaprojektowania i ustanowienia platform inwestycyjnych.

| 11. | Podkreśla, że regionalne strategie inwestycyjne powinny opierać się na świadomości, że zmiany gospodarcze i technologiczne gwałtownie przeobrażają nasze społeczeństwa i obszary. W tym kontekście kieruje uwagę na potrzebę promowania inwestycji w gospodarkę niskoemisyjną i gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz wspierania współkonsumpcji i gospodarki dzielenia się, pozwalających obniżyć koszty wdrażania innowacyjnych działań, ułatwiających świadczenie obywatelom usług publicznych i prywatnych oraz usprawniających działania sektora publicznego. |
| --- | --- |

11.

Podkreśla, że regionalne strategie inwestycyjne powinny opierać się na świadomości, że zmiany gospodarcze i technologiczne gwałtownie przeobrażają nasze społeczeństwa i obszary. W tym kontekście kieruje uwagę na potrzebę promowania inwestycji w gospodarkę niskoemisyjną i gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz wspierania współkonsumpcji i gospodarki dzielenia się, pozwalających obniżyć koszty wdrażania innowacyjnych działań, ułatwiających świadczenie obywatelom usług publicznych i prywatnych oraz usprawniających działania sektora publicznego.

| 12. | Podkreśla znaczenie zachęcania władz lokalnych i regionalnych do wykorzystywania strategii inteligentnej specjalizacji oraz europejskich partnerstw w celu realizacji wspólnych strategicznych priorytetów rozwoju. |
| --- | --- |

12.

Podkreśla znaczenie zachęcania władz lokalnych i regionalnych do wykorzystywania strategii inteligentnej specjalizacji oraz europejskich partnerstw w celu realizacji wspólnych strategicznych priorytetów rozwoju.

| 13. | Podkreśla, że polityka spójności pozostaje głównym narzędziem inwestycyjnym UE, zwłaszcza w słabiej rozwiniętych państwach i regionach. Chciałby, aby zapewniono większą komplementarność tej polityki z Europejskim Funduszem na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS). |
| --- | --- |

13.

Podkreśla, że polityka spójności pozostaje głównym narzędziem inwestycyjnym UE, zwłaszcza w słabiej rozwiniętych państwach i regionach. Chciałby, aby zapewniono większą komplementarność tej polityki z Europejskim Funduszem na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS).

| 14. | Przywołuje swą opinię w sprawie śródokresowego przeglądu wieloletnich ram finansowych (WRF), w której stwierdza się, że brak środków na płatności w ramach WRF na lata 2014–2020 mógłby spowodować ryzyko, że Komisja nie będzie w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań, co doprowadziłoby do zaległości płatniczych mających negatywny wpływ na realizację programów operacyjnych w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. |
| --- | --- |

14.

Przywołuje swą opinię w sprawie śródokresowego przeglądu wieloletnich ram finansowych (WRF), w której stwierdza się, że brak środków na płatności w ramach WRF na lata 2014–2020 mógłby spowodować ryzyko, że Komisja nie będzie w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań, co doprowadziłoby do zaległości płatniczych mających negatywny wpływ na realizację programów operacyjnych w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych.

| 15. | Uważa, że w kontekście przeglądu funduszy strukturalnych rządy krajowe mogłyby uzyskać prawo do przeznaczenia części funduszy europejskich na projekty dotyczące obszarów dotkniętych zaburzeniem równowagi hydrogeologicznej oraz na podjęcie działań w przypadku poważnych klęsk żywiołowych. |
| --- | --- |

15.

Uważa, że w kontekście przeglądu funduszy strukturalnych rządy krajowe mogłyby uzyskać prawo do przeznaczenia części funduszy europejskich na projekty dotyczące obszarów dotkniętych zaburzeniem równowagi hydrogeologicznej oraz na podjęcie działań w przypadku poważnych klęsk żywiołowych.

Kontynuacja reform strukturalnych oraz prowadzenie odpowiedzialnej polityki budżetowej

| 16. | Podkreśla, że ponad połowa zaleceń dla poszczególnych krajów na 2016 r., skierowana do 26 krajów, ma charakter terytorialny, tzn. jest powiązana z wyzwaniami, które dotyczą niektórych regionów lub miast bardziej niż innych, i/lub zadanie realizacji tych zaleceń spoczywa na niższych niż krajowy szczeblach sprawowania rządów. |
| --- | --- |

16.

Podkreśla, że ponad połowa zaleceń dla poszczególnych krajów na 2016 r., skierowana do 26 krajów, ma charakter terytorialny, tzn. jest powiązana z wyzwaniami, które dotyczą niektórych regionów lub miast bardziej niż innych, i/lub zadanie realizacji tych zaleceń spoczywa na niższych niż krajowy szczeblach sprawowania rządów.

| 17. | Należy przypomnieć, że w swojej opinii w sprawie reakcji UE na wyzwania demograficzne KR podkreślał związek, jaki powinien zachodzić między zmianami demograficznymi a europejskim semestrem, podkreślając potrzebę wymiaru terytorialnego tegoż semestru. Samorządy lokalne i regionalne muszą być istotnymi podmiotami w działaniach podejmowanych w ramach europejskiego semestru w celu stawienia czoła wyzwaniom demograficznym, a także muszą być uwzględniane w zaleceniach formułowanych dla państw członkowskich z myślą o przeciwdziałaniu tym wyzwaniom. |
| --- | --- |

17.

Należy przypomnieć, że w swojej opinii w sprawie reakcji UE na wyzwania demograficzne KR podkreślał związek, jaki powinien zachodzić między zmianami demograficznymi a europejskim semestrem, podkreślając potrzebę wymiaru terytorialnego tegoż semestru. Samorządy lokalne i regionalne muszą być istotnymi podmiotami w działaniach podejmowanych w ramach europejskiego semestru w celu stawienia czoła wyzwaniom demograficznym, a także muszą być uwzględniane w zaleceniach formułowanych dla państw członkowskich z myślą o przeciwdziałaniu tym wyzwaniom.

| 18. | Podkreśla, że KR konsekwentnie sprzeciwiał się określonej w art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów warunkowości makroekonomicznej we wdrażaniu polityki spójności, gdyż oznaczałaby ona karanie miast i regionów w związku z niedopełnieniem przez państwo członkowskie zobowiązań wynikających z paktu stabilności i wzrostu. W tym kontekście obawia się, że zawieszenie finansowania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych dla Hiszpanii i Portugalii miałoby negatywne skutki dla, już i tak znacznie opóźnionej, realizacji programów operacyjnych. Ponadto anulowanie sankcji w ramach procedury nadmiernego deficytu budżetowego (rozporządzenie nr 1173/2011 w sprawie skutecznego egzekwowania nadzoru budżetowego) przy jednoczesnym rozważaniu sankcji na mocy art.23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów byłoby wzajemnie sprzeczne. Jednocześnie podkreśla potrzebę bardziej należytego zarządzania gospodarczego na szczeblu krajowym, co jest warunkiem wstępnym skutecznego wykorzystywania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. |
| --- | --- |

18.

Podkreśla, że KR konsekwentnie sprzeciwiał się określonej w art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów warunkowości makroekonomicznej we wdrażaniu polityki spójności, gdyż oznaczałaby ona karanie miast i regionów w związku z niedopełnieniem przez państwo członkowskie zobowiązań wynikających z paktu stabilności i wzrostu. W tym kontekście obawia się, że zawieszenie finansowania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych dla Hiszpanii i Portugalii miałoby negatywne skutki dla, już i tak znacznie opóźnionej, realizacji programów operacyjnych. Ponadto anulowanie sankcji w ramach procedury nadmiernego deficytu budżetowego (rozporządzenie nr 1173/2011 w sprawie skutecznego egzekwowania nadzoru budżetowego) przy jednoczesnym rozważaniu sankcji na mocy art.23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów byłoby wzajemnie sprzeczne. Jednocześnie podkreśla potrzebę bardziej należytego zarządzania gospodarczego na szczeblu krajowym, co jest warunkiem wstępnym skutecznego wykorzystywania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych.

| 19. | Ponawia swój apel, by inwestycje podejmowane przez władze lokalne i regionalne w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności zostały wyłączone z obliczeń dotyczących deficytu budżetowego i długu publicznego państw UE. |
| --- | --- |

19.

Ponawia swój apel, by inwestycje podejmowane przez władze lokalne i regionalne w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności zostały wyłączone z obliczeń dotyczących deficytu budżetowego i długu publicznego państw UE.

| 20. | Podkreśla, że prawie 40 % zaleceń dla poszczególnych krajów na 2016 r., dotyczące 20 państw członkowskich, odnosi się do kwestii związanych z potencjałem administracyjnym w zakresie reform strukturalnych i usuwania przeszkód dla inwestycji, zwłaszcza na poziomie niższym niż krajowy. Uznaje, że potencjał administracyjny powinien zostać uwolniony głównie poprzez utworzenie skutecznych struktur administracyjnych. Przypomina swą propozycję dotyczącą proponowanego programu wspierania reform strukturalnych, by opracować jeden strategiczny dokument określający priorytety i kryteria w celu skoordynowania wszystkich finansowanych przez UE środków służących budowaniu potencjału. |
| --- | --- |

20.

Podkreśla, że prawie 40 % zaleceń dla poszczególnych krajów na 2016 r., dotyczące 20 państw członkowskich, odnosi się do kwestii związanych z potencjałem administracyjnym w zakresie reform strukturalnych i usuwania przeszkód dla inwestycji, zwłaszcza na poziomie niższym niż krajowy. Uznaje, że potencjał administracyjny powinien zostać uwolniony głównie poprzez utworzenie skutecznych struktur administracyjnych. Przypomina swą propozycję dotyczącą proponowanego programu wspierania reform strukturalnych, by opracować jeden strategiczny dokument określający priorytety i kryteria w celu skoordynowania wszystkich finansowanych przez UE środków służących budowaniu potencjału.

| 21. | Podkreśla, że Komisja powinna rozważyć zaproponowanie mechanizmu zdolności fiskalnej dla strefy euro z myślą o realizacji polityki antycyklicznej i przyspieszeniu ożywienia gospodarczego. Zapowiada, że w nadchodzących miesiącach wyda opinię w tej sprawie. |
| --- | --- |

21.

Podkreśla, że Komisja powinna rozważyć zaproponowanie mechanizmu zdolności fiskalnej dla strefy euro z myślą o realizacji polityki antycyklicznej i przyspieszeniu ożywienia gospodarczego. Zapowiada, że w nadchodzących miesiącach wyda opinię w tej sprawie.

| 22. | Uznaje wagę wyzwań społecznych i związanych z rynkiem pracy; wspiera włączenie przez Komisję wskaźników społecznych do procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej. |
| --- | --- |

22.

Uznaje wagę wyzwań społecznych i związanych z rynkiem pracy; wspiera włączenie przez Komisję wskaźników społecznych do procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej.

Semestr europejski i roczna analiza wzrostu gospodarczego na 2017 r.

| 23. | Odnotowuje niski poziom wykonania zaleceń dla poszczególnych krajów i zauważa, że wszystkie poziomy sprawowania rządów powinny być zaangażowane w bardziej intensywne starania o poprawę tej sytuacji. Stwierdza, że niektóre wyzwania wymagają wysiłków w długim okresie, co pokazuje fakt, że około trzy czwarte zaleceń z 2016 r. dotyczących spraw terytorialnych przedstawiono już w 2015 r., a dwie trzecie tych zaleceń już w 2014 r. |
| --- | --- |

23.

Odnotowuje niski poziom wykonania zaleceń dla poszczególnych krajów i zauważa, że wszystkie poziomy sprawowania rządów powinny być zaangażowane w bardziej intensywne starania o poprawę tej sytuacji. Stwierdza, że niektóre wyzwania wymagają wysiłków w długim okresie, co pokazuje fakt, że około trzy czwarte zaleceń z 2016 r. dotyczących spraw terytorialnych przedstawiono już w 2015 r., a dwie trzecie tych zaleceń już w 2014 r.

| 24. | Podkreśla, że jak potwierdziły w tym roku zarówno krajowe programy reform, jak i zalecenia dla poszczególnych krajów, zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w semestr ogranicza się głównie do fazy wdrażania tych strategii politycznych, podczas gdy władze te powinny stać się partnerami także w opracowywaniu tych strategii. Akcentuje, że udział władz lokalnych i regionalnych na wczesnym etapie znacznie zwiększyłby wskaźnik wykonania zaleceń, pomógłby w zaradzeniu rosnącym różnicom regionalnym, sprzyjałby większemu poczuciu współodpowiedzialności na poziomie lokalnym oraz wzmocniłby zaufanie w państwach członkowskich i między nimi. |
| --- | --- |

24.

Podkreśla, że jak potwierdziły w tym roku zarówno krajowe programy reform, jak i zalecenia dla poszczególnych krajów, zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w semestr ogranicza się głównie do fazy wdrażania tych strategii politycznych, podczas gdy władze te powinny stać się partnerami także w opracowywaniu tych strategii. Akcentuje, że udział władz lokalnych i regionalnych na wczesnym etapie znacznie zwiększyłby wskaźnik wykonania zaleceń, pomógłby w zaradzeniu rosnącym różnicom regionalnym, sprzyjałby większemu poczuciu współodpowiedzialności na poziomie lokalnym oraz wzmocniłby zaufanie w państwach członkowskich i między nimi.

| 25. | Zamierza zaproponować kodeks postępowania dotyczący angażowania władz lokalnych i regionalnych w europejski semestr w sposób szanujący różnice między państwami i nastawiony na unikanie zbędnego obciążenia administracyjnego, co przyczyni się do wcielania w życie podejścia zgodnego z zasadami lepszego sprawowania rządów. Wskazuje, że kodeks ten musi odzwierciedlać różnorodność i porządek konstytucyjny państw członkowskich. |
| --- | --- |

25.

Zamierza zaproponować kodeks postępowania dotyczący angażowania władz lokalnych i regionalnych w europejski semestr w sposób szanujący różnice między państwami i nastawiony na unikanie zbędnego obciążenia administracyjnego, co przyczyni się do wcielania w życie podejścia zgodnego z zasadami lepszego sprawowania rządów. Wskazuje, że kodeks ten musi odzwierciedlać różnorodność i porządek konstytucyjny państw członkowskich.

| 26. | Apeluje, by roczna analiza wzrostu na 2017 r. skupiała się przede wszystkim na wyzwaniach demograficznych, które wymagają także odpowiednich działań gospodarczych i finansowych mających na celu prawidłową i zrównoważoną integrację migrantów na terytorium unijnym. |
| --- | --- |

26.

Apeluje, by roczna analiza wzrostu na 2017 r. skupiała się przede wszystkim na wyzwaniach demograficznych, które wymagają także odpowiednich działań gospodarczych i finansowych mających na celu prawidłową i zrównoważoną integrację migrantów na terytorium unijnym.

| 27. | Podkreśla, że europejski semestr musi odnosić się do długoterminowych wielopoziomowych ram politycznych, jakie stanowi obecnie strategia „Europa 2020”. Przyjmuje z zadowoleniem zapowiedź Komisji Europejskiej dotyczącą rychłego nakreślenia polityk UE dotyczących zrównoważonego rozwoju oraz podkreśla potrzebę dostosowania przyszłej strategii wzrostu UE do zaktualizowanej wizji terytorialnej. |
| --- | --- |

27.

Podkreśla, że europejski semestr musi odnosić się do długoterminowych wielopoziomowych ram politycznych, jakie stanowi obecnie strategia „Europa 2020”. Przyjmuje z zadowoleniem zapowiedź Komisji Europejskiej dotyczącą rychłego nakreślenia polityk UE dotyczących zrównoważonego rozwoju oraz podkreśla potrzebę dostosowania przyszłej strategii wzrostu UE do zaktualizowanej wizji terytorialnej.

| 28. | Zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz przewodniczącemu Rady Europejskiej i prezydencji słowackiej w Radzie UE. |
| --- | --- |

28.

Zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz przewodniczącemu Rady Europejskiej i prezydencji słowackiej w Radzie UE.

Bruksela, 12 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  KR, „2016 European Semester, Territorial analysis of the Country-specific Recommendations” [Europejski semestr 2016, analiza terytorialna zaleceń dla poszczególnych krajów], sprawozdanie Komitetu Sterującego Platformy Monitorowania Strategii „Europa 2020”.

1

(2)  http://www.cor.europa.eu/bratislavasummit/.

2

(3)  Ankieta KR-u „Przeszkody w inwestycjach na szczeblu lokalnym i regionalnym”, lipiec 2016 r.

3

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/7 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/7

---

Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego 2018

(2017/C 088/03)

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)

| — | uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego (1). |
| --- | --- |

—

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego (1).

I.   ZALECENIA POLITYCZNE

| 1. | Przyjmuje z zadowoleniem propozycję Komisji Europejskiej, by 2018 r. ogłosić Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego, i popiera wytyczone w jego ramach cele ogólne i szczegółowe. |
| --- | --- |

1.

Przyjmuje z zadowoleniem propozycję Komisji Europejskiej, by 2018 r. ogłosić Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego, i popiera wytyczone w jego ramach cele ogólne i szczegółowe.

| 2. | Uważa, że Europejski Rok poświęcony dziedzictwu kulturowemu jest cenną okazją, by na szczeblu lokalnym podnieść świadomość na temat potrzeby ochrony dziedzictwa kulturowego, przekazać wiedzę w tej dziedzinie szerszemu gronu odbiorców i przyczynić się do osiągnięcia wspólnych celów w kontekście ogólnoeuropejskim (2). Ponadto Europejski Rok powinien promować wymianę sprawdzonych rozwiązań w celu opracowania skutecznych systemów zarządzania pozwalających zmniejszyć ryzyko związane z rozwojem obszarów miejskich i przekształceniem krajobrazu oraz w celu zwalczania nielegalnych wykopalisk i nielegalnego handlu dobrami kulturalnymi. |
| --- | --- |

2.

Uważa, że Europejski Rok poświęcony dziedzictwu kulturowemu jest cenną okazją, by na szczeblu lokalnym podnieść świadomość na temat potrzeby ochrony dziedzictwa kulturowego, przekazać wiedzę w tej dziedzinie szerszemu gronu odbiorców i przyczynić się do osiągnięcia wspólnych celów w kontekście ogólnoeuropejskim (2). Ponadto Europejski Rok powinien promować wymianę sprawdzonych rozwiązań w celu opracowania skutecznych systemów zarządzania pozwalających zmniejszyć ryzyko związane z rozwojem obszarów miejskich i przekształceniem krajobrazu oraz w celu zwalczania nielegalnych wykopalisk i nielegalnego handlu dobrami kulturalnymi.

| 3. | Apeluje o kompleksowe i wizjonerskie podejście do ogłoszenia 2018 r. Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego, który jest również okazją do przywołania hasła: „Zjednoczeni w różnorodności”. KR podtrzymuje swój zamiar poparcia Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego w 2018 r. W związku z tym wyraża gotowość do wzięcia udziału w pracach europejskiej grupy sterującej, której utworzenie Komisja Europejska proponuje w ramach Europejskiego Roku 2018. |
| --- | --- |

3.

Apeluje o kompleksowe i wizjonerskie podejście do ogłoszenia 2018 r. Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego, który jest również okazją do przywołania hasła: „Zjednoczeni w różnorodności”. KR podtrzymuje swój zamiar poparcia Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego w 2018 r. W związku z tym wyraża gotowość do wzięcia udziału w pracach europejskiej grupy sterującej, której utworzenie Komisja Europejska proponuje w ramach Europejskiego Roku 2018.

| 4. | Uznaje, że afirmowanie i upamiętnianie dziedzictwa kulturowego pomaga Europejczykom we wzajemnym zrozumieniu, pobudza kreatywność i sprzyja aktywności obywatelskiej. Krzewienie kultury i dziedzictwa kulturowego jest zatem niezbędne do umocnienia tożsamości i wartości demokratycznych w Europie, a także do budowania spójności społecznej i gospodarczej. W tym kontekście należy uznać, że chronione obszary przyrodnicze stanowią część dziedzictwa kulturowego. |
| --- | --- |

4.

Uznaje, że afirmowanie i upamiętnianie dziedzictwa kulturowego pomaga Europejczykom we wzajemnym zrozumieniu, pobudza kreatywność i sprzyja aktywności obywatelskiej. Krzewienie kultury i dziedzictwa kulturowego jest zatem niezbędne do umocnienia tożsamości i wartości demokratycznych w Europie, a także do budowania spójności społecznej i gospodarczej. W tym kontekście należy uznać, że chronione obszary przyrodnicze stanowią część dziedzictwa kulturowego.

| 5. | Przyjmuje z zadowoleniem uznanie kultury za narzędzie rozwoju lokalnego i regionalnego, a także wartość innowacyjnych modeli wielopoziomowego sprawowania rządów oraz zarządzania dziedzictwem kulturowym. Podkreśla jednak, że mianowanie koordynatorów na szczeblu państw członkowskich musi w pełni odzwierciedlać struktury sprawowania rządów w każdym państwie członkowskim, w tym struktur federalnych lub miast/regionów posiadających kompetencje ustawodawcze. |
| --- | --- |

5.

Przyjmuje z zadowoleniem uznanie kultury za narzędzie rozwoju lokalnego i regionalnego, a także wartość innowacyjnych modeli wielopoziomowego sprawowania rządów oraz zarządzania dziedzictwem kulturowym. Podkreśla jednak, że mianowanie koordynatorów na szczeblu państw członkowskich musi w pełni odzwierciedlać struktury sprawowania rządów w każdym państwie członkowskim, w tym struktur federalnych lub miast/regionów posiadających kompetencje ustawodawcze.

| 6. | Potwierdza znaczenie krajobrazu jako podstawowego składnika dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego, silnie oddziałującego na tożsamość kulturową obywateli Europy. Dlatego też uważa, że zgodnie z Europejską konwencją krajobrazową i europejską agendą kultury ogólne cele Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018 można by wzbogacić o wyraźny wymiar rozwoju terytorialnego, w formie lokalnych i regionalnych strategii kulturalnych, obejmujących promowanie zrównoważonej turystyki kulturalnej. |
| --- | --- |

6.

Potwierdza znaczenie krajobrazu jako podstawowego składnika dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego, silnie oddziałującego na tożsamość kulturową obywateli Europy. Dlatego też uważa, że zgodnie z Europejską konwencją krajobrazową i europejską agendą kultury ogólne cele Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018 można by wzbogacić o wyraźny wymiar rozwoju terytorialnego, w formie lokalnych i regionalnych strategii kulturalnych, obejmujących promowanie zrównoważonej turystyki kulturalnej.

| 7. | Oczekuje, że Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego 2018 stworzy dynamikę ułatwiającą zwiększenie finansowania dostępnego w ramach programu COSME dla małych i średnich przedsiębiorstw związanych z turystyką kulturalną. |
| --- | --- |

7.

Oczekuje, że Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego 2018 stworzy dynamikę ułatwiającą zwiększenie finansowania dostępnego w ramach programu COSME dla małych i średnich przedsiębiorstw związanych z turystyką kulturalną.

| 8. | Oczekuje, że turystyka, zwłaszcza kulturalna i związana z dziedzictwem kulturowym, będzie odgrywała ważną rolę w 2018 r. z uwagi na fakt, że jest obecnie jednym z najszybciej rozwijających się sektorów gospodarki w Europie, który napędza rozwój i wzrost gospodarczy na świecie, tworzy miliony miejsc pracy, generuje eksport i inwestycje oraz zmienia życie ludzi. |
| --- | --- |

8.

Oczekuje, że turystyka, zwłaszcza kulturalna i związana z dziedzictwem kulturowym, będzie odgrywała ważną rolę w 2018 r. z uwagi na fakt, że jest obecnie jednym z najszybciej rozwijających się sektorów gospodarki w Europie, który napędza rozwój i wzrost gospodarczy na świecie, tworzy miliony miejsc pracy, generuje eksport i inwestycje oraz zmienia życie ludzi.

| 9. | Podkreśla znaczenie kultury jako jednego z głównych czynników przyciągających turystów i kładzie nacisk na potrzebę propagowania przyrodniczego i kulturowego dziedzictwa Europy w naszych regionach, miastach i obszarach wiejskich, co stanowi dobrą okazję do zaprezentowania naszej różnorodności, oraz na potrzebę zapewnienia lepszej dostępności do obszarów, które są trudno dostępne, takich jak regiony wiejskie, górskie lub wyspiarskie. |
| --- | --- |

9.

Podkreśla znaczenie kultury jako jednego z głównych czynników przyciągających turystów i kładzie nacisk na potrzebę propagowania przyrodniczego i kulturowego dziedzictwa Europy w naszych regionach, miastach i obszarach wiejskich, co stanowi dobrą okazję do zaprezentowania naszej różnorodności, oraz na potrzebę zapewnienia lepszej dostępności do obszarów, które są trudno dostępne, takich jak regiony wiejskie, górskie lub wyspiarskie.

| 10. | Przypomina cel nowych programów UE dla miast, którym jest poprawa jakości życia w miastach oraz rozwój nowego miejskiego sprawowania rządów. Podkreśla, że również w innych kwestiach wymagających zintegrowanego podejścia politycznego trzeba utworzyć partnerstwa, na przykład biorąc pod uwagę aspekt kulturalny i turystyczny rozwoju miast, nowe integracyjne formy uczestnictwa, innowację i inteligentne miasta (3). |
| --- | --- |

10.

Przypomina cel nowych programów UE dla miast, którym jest poprawa jakości życia w miastach oraz rozwój nowego miejskiego sprawowania rządów. Podkreśla, że również w innych kwestiach wymagających zintegrowanego podejścia politycznego trzeba utworzyć partnerstwa, na przykład biorąc pod uwagę aspekt kulturalny i turystyczny rozwoju miast, nowe integracyjne formy uczestnictwa, innowację i inteligentne miasta (3).

| 11. | Podkreśla ścisłe powiązania pomiędzy dziedzictwem kulturowym a rozwojem obszarów wiejskich oraz apeluje, aby obszary wiejskie w swoich strategiach rozwojowych poświęcały więcej uwagi dziedzictwu kulturowemu, gdyż przyczynia się ono do zachowania i tworzenia miejsc pracy, wspierania gospodarstw rolnych, ochrony krajobrazów kulturowych, wspomagania wiejskiej sztuki i rzemiosła. |
| --- | --- |

11.

Podkreśla ścisłe powiązania pomiędzy dziedzictwem kulturowym a rozwojem obszarów wiejskich oraz apeluje, aby obszary wiejskie w swoich strategiach rozwojowych poświęcały więcej uwagi dziedzictwu kulturowemu, gdyż przyczynia się ono do zachowania i tworzenia miejsc pracy, wspierania gospodarstw rolnych, ochrony krajobrazów kulturowych, wspomagania wiejskiej sztuki i rzemiosła.

| 12. | Podkreśla, że zaletą wykorzystania europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) podczas realizacji projektów z zakresu wielopoziomowego sprawowania rządów jest to, że pozwalają one na angażowanie wszystkich uprawnionych podmiotów w sprawowanie rządów na terenach pogranicza lub euroregionu (4) oraz na ożywienie współpracy w dziedzinie kultury, w tym materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego, wraz z możliwością osiągnięcia efektu mnożnikowego w innych sektorach, takich jak turystyka i przemysł. |
| --- | --- |

12.

Podkreśla, że zaletą wykorzystania europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) podczas realizacji projektów z zakresu wielopoziomowego sprawowania rządów jest to, że pozwalają one na angażowanie wszystkich uprawnionych podmiotów w sprawowanie rządów na terenach pogranicza lub euroregionu (4) oraz na ożywienie współpracy w dziedzinie kultury, w tym materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego, wraz z możliwością osiągnięcia efektu mnożnikowego w innych sektorach, takich jak turystyka i przemysł.

| 13. | Przypomina swoje poparcie dla Europejskich Stolic Kultury (ESK) i znaku dziedzictwa europejskiego, a także dla Europejskich Dni Dziedzictwa i unijnej nagrody za dziedzictwo kulturowe oraz podkreśla potrzebę silnej synergii z działaniami podejmowanymi w ramach Europejskiego Roku 2018. |
| --- | --- |

13.

Przypomina swoje poparcie dla Europejskich Stolic Kultury (ESK) i znaku dziedzictwa europejskiego, a także dla Europejskich Dni Dziedzictwa i unijnej nagrody za dziedzictwo kulturowe oraz podkreśla potrzebę silnej synergii z działaniami podejmowanymi w ramach Europejskiego Roku 2018.

| 14. | Odnotowuje, że chociaż współfinansowanie działań wspierających Europejskie Lata na szczeblu europejskim jest możliwe z punktu widzenia wytyczania priorytetów w okresie rocznym lub wieloletnim, a także istniejących programów, wybór ukierunkowania politycznego każdego z Lat w dużym stopniu decyduje o wielkości dostępnych środków budżetowych. Prowadzi to do znacznych wahań w wielkości finansowania między poszczególnymi Latami, co może utrudnić osiągnięcie celów Roku. |
| --- | --- |

14.

Odnotowuje, że chociaż współfinansowanie działań wspierających Europejskie Lata na szczeblu europejskim jest możliwe z punktu widzenia wytyczania priorytetów w okresie rocznym lub wieloletnim, a także istniejących programów, wybór ukierunkowania politycznego każdego z Lat w dużym stopniu decyduje o wielkości dostępnych środków budżetowych. Prowadzi to do znacznych wahań w wielkości finansowania między poszczególnymi Latami, co może utrudnić osiągnięcie celów Roku.

| 15. | Podkreśla, że w globalizującym się świecie kultura może również decydować o atrakcyjności i konkurencyjności danego miejsca dla przedsiębiorstw, inwestorów oraz twórczych i przedsiębiorczych jednostek. |
| --- | --- |

15.

Podkreśla, że w globalizującym się świecie kultura może również decydować o atrakcyjności i konkurencyjności danego miejsca dla przedsiębiorstw, inwestorów oraz twórczych i przedsiębiorczych jednostek.

| 16. | Uważa, że Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego 2018 jest istotnym krokiem na drodze do opracowania strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych (5). |
| --- | --- |

16.

Uważa, że Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego 2018 jest istotnym krokiem na drodze do opracowania strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych (5).

| 17. | Przyjmuje z zadowoleniem nacisk na Bliski Wschód w kontekście roli dziedzictwa w stosunkach zewnętrznych, gdyż region ten dotkliwie ucierpiał z powodu celowego niszczenia dóbr kultury na niektórych obszarach ogarniętych konfliktem. Zgadza się, że do współpracy kulturalnej należy dążyć również w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa (EPS) i Partnerstwem Wschodnim. |
| --- | --- |

17.

Przyjmuje z zadowoleniem nacisk na Bliski Wschód w kontekście roli dziedzictwa w stosunkach zewnętrznych, gdyż region ten dotkliwie ucierpiał z powodu celowego niszczenia dóbr kultury na niektórych obszarach ogarniętych konfliktem. Zgadza się, że do współpracy kulturalnej należy dążyć również w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa (EPS) i Partnerstwem Wschodnim.

| 18. | Podkreśla wagę tego, by młodzi ludzie uznawali, rozumieli i doceniali swoje dziedzictwo i postrzegali je jako część swojej tożsamości. W związku z tym wzywa do aktywniejszego promowania europejskiego dziedzictwa kulturowego i jego różnorodności wśród ludzi młodych i dzieci. Dlatego też zaleca włączenie do programu nauczania elementów europejskiej edukacji w zakresie sztuki, muzyki, teatru i filmu, aby zwiększyć wiedzę na temat materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego kontynentu. |
| --- | --- |

18.

Podkreśla wagę tego, by młodzi ludzie uznawali, rozumieli i doceniali swoje dziedzictwo i postrzegali je jako część swojej tożsamości. W związku z tym wzywa do aktywniejszego promowania europejskiego dziedzictwa kulturowego i jego różnorodności wśród ludzi młodych i dzieci. Dlatego też zaleca włączenie do programu nauczania elementów europejskiej edukacji w zakresie sztuki, muzyki, teatru i filmu, aby zwiększyć wiedzę na temat materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego kontynentu.

| 19. | Ponownie podkreśla znaczenie zdobywania umiejętności kulturalnych i twórczych od młodego wieku zarówno w ramach systemu kształcenia, jak i w czasie wolnym, co ułatwia młodym pokoleniom pełne korzystanie z nowych form dostępu do kultury (6). |
| --- | --- |

19.

Ponownie podkreśla znaczenie zdobywania umiejętności kulturalnych i twórczych od młodego wieku zarówno w ramach systemu kształcenia, jak i w czasie wolnym, co ułatwia młodym pokoleniom pełne korzystanie z nowych form dostępu do kultury (6).

| 20. | Uważa, że dostępność ma zasadnicze znaczenie dla powodzenia Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018, a jej zwiększenie jest istotnym punktem wyjścia do wzrostu uczestnictwa (7). |
| --- | --- |

20.

Uważa, że dostępność ma zasadnicze znaczenie dla powodzenia Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego 2018, a jej zwiększenie jest istotnym punktem wyjścia do wzrostu uczestnictwa (7).

| 21. | Potwierdza swą gotowość do udziału w opracowywaniu kompleksowej strategii komunikacyjnej, w organizowaniu stosownych konferencji, wydarzeń i inicjatyw, a także w ułatwianiu kontaktów z obywatelami i zainteresowanymi stronami. |
| --- | --- |

21.

Potwierdza swą gotowość do udziału w opracowywaniu kompleksowej strategii komunikacyjnej, w organizowaniu stosownych konferencji, wydarzeń i inicjatyw, a także w ułatwianiu kontaktów z obywatelami i zainteresowanymi stronami.

| 22. | Oczekuje aktywniejszej unijnej polityki w dziedzinie mediów, przemysłu audiowizualnego oraz informatyki, z myślą o promowaniu kulturowego i językowego dziedzictwa Europy. |
| --- | --- |

22.

Oczekuje aktywniejszej unijnej polityki w dziedzinie mediów, przemysłu audiowizualnego oraz informatyki, z myślą o promowaniu kulturowego i językowego dziedzictwa Europy.

| 23. | Uważa także za konieczne stworzenie Europejskiej Sieci Miast Stanowiących Dziedzictwo Ludzkości i uznanie ich za wspólne dziedzictwo wszystkich obywateli europejskich, jak również przyjęcie konkretnych środków w celu ochrony sieci i rozpowszechniania wiedzy o jej istnieniu. |
| --- | --- |

23.

Uważa także za konieczne stworzenie Europejskiej Sieci Miast Stanowiących Dziedzictwo Ludzkości i uznanie ich za wspólne dziedzictwo wszystkich obywateli europejskich, jak również przyjęcie konkretnych środków w celu ochrony sieci i rozpowszechniania wiedzy o jej istnieniu.

| 24. | Zobowiązuje swego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz przewodniczącemu Rady Europejskiej i prezydencji słowackiej. |
| --- | --- |

24.

Zobowiązuje swego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz przewodniczącemu Rady Europejskiej i prezydencji słowackiej.

II.   ZALECANE POPRAWKI

Wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego

Poprawka 1

Motyw 0

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| | Unia Europejska przyczynia się do ochrony i rozwijania niepodzielnych, powszechnych wartości godności osoby ludzkiej, wolności, równości i solidarności, z poszanowaniem różnorodności kultur, języków i tradycji narodów Europy, co zapisano w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Unia Europejska przyczynia się do ochrony i rozwijania niepodzielnych, powszechnych wartości godności osoby ludzkiej, wolności, równości i solidarności, z poszanowaniem różnorodności kultur, języków i tradycji narodów Europy, co zapisano w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.

Uzasadnienie

Nie wymaga uzasadnienia.

Poprawka 2

Motyw 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Jak podkreśliła Komisja Europejska w swoim komunikacie „Ku zintegrowanemu podejściu do dziedzictwa kulturowego w Europie” (8), dziedzictwo kulturowe należy traktować jako wspólny zasób i wspólne dobro, które zostało nam powierzone dla przyszłych pokoleń i którego ochrona jest wspólnym obowiązkiem wszystkich zainteresowanych. | Jak podkreśliła Komisja Europejska w swoim komunikacie „Ku zintegrowanemu podejściu do dziedzictwa kulturowego w Europie” (8), dziedzictwo kulturowe należy traktować jako wspólny zasób i wspólne dobro, które zostało nam powierzone dla przyszłych pokoleń i którego ochrona jest wspólnym obowiązkiem wszystkich zainteresowanych.
  W związku z tym art. 36 TFUE nie wyklucza zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych uzasadnionych względami ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Jak podkreśliła Komisja Europejska w swoim komunikacie „Ku zintegrowanemu podejściu do dziedzictwa kulturowego w Europie” (8), dziedzictwo kulturowe należy traktować jako wspólny zasób i wspólne dobro, które zostało nam powierzone dla przyszłych pokoleń i którego ochrona jest wspólnym obowiązkiem wszystkich zainteresowanych.

Jak podkreśliła Komisja Europejska w swoim komunikacie „Ku zintegrowanemu podejściu do dziedzictwa kulturowego w Europie” (8), dziedzictwo kulturowe należy traktować jako wspólny zasób i wspólne dobro, które zostało nam powierzone dla przyszłych pokoleń i którego ochrona jest wspólnym obowiązkiem wszystkich zainteresowanych.
  W związku z tym art. 36 TFUE nie wyklucza zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych uzasadnionych względami ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej.

Uzasadnienie

Istotne jest przypomnienie, że dobra należące do narodowych skarbów kultury są wyłączone z zakresu zastosowania przepisów UE dotyczących swobodnego przepływu towarów.

Poprawka 3

Motyw 11

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Dziedzictwo kulturowe może odegrać istotną rolę jako spoiwo społeczeństw w czasie, gdy rośnie różnorodność kulturowa europejskich narodów. Nowe partycypacyjne i międzykulturowe podejście do polityki i inicjatyw edukacyjnych w obszarze dziedzictwa, przewidujące godne traktowanie dziedzictwa kulturowego wszystkich kultur, może zwiększyć zaufanie, wzajemne poszanowanie i spójność społeczną. | Dziedzictwo kulturowe może odegrać istotną rolę jako spoiwo społeczeństw w czasie, gdy rośnie różnorodność kulturowa europejskich narodów.
  Miejsca, którym przyznano znak dziedzictwa europejskiego, mają istotny europejski wymiar, gdyż zostały wybrane ze względu na swą rolę w europejskiej historii. Jako takie symbolizują europejskie ideały, wartości, historię i integrację, a także zbliżają Unię Europejską do obywateli. Wraz z Europejskimi Stolicami Kultury zwiększają poczucie przynależności europejskich obywateli do wspólnego obszaru kulturowego. Dlatego też trzeba dążyć do komplementarności z Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego.
  Nowe partycypacyjne i międzykulturowe podejście do polityki i inicjatyw edukacyjnych w obszarze dziedzictwa, przewidujące godne traktowanie dziedzictwa kulturowego wszystkich kultur,
  z poszanowaniem wolności sztuki zgodnie z art. 13 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej
  , może zwiększyć zaufanie, wzajemne poszanowanie i spójność społeczną. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Dziedzictwo kulturowe może odegrać istotną rolę jako spoiwo społeczeństw w czasie, gdy rośnie różnorodność kulturowa europejskich narodów. Nowe partycypacyjne i międzykulturowe podejście do polityki i inicjatyw edukacyjnych w obszarze dziedzictwa, przewidujące godne traktowanie dziedzictwa kulturowego wszystkich kultur, może zwiększyć zaufanie, wzajemne poszanowanie i spójność społeczną.

Dziedzictwo kulturowe może odegrać istotną rolę jako spoiwo społeczeństw w czasie, gdy rośnie różnorodność kulturowa europejskich narodów.
  Miejsca, którym przyznano znak dziedzictwa europejskiego, mają istotny europejski wymiar, gdyż zostały wybrane ze względu na swą rolę w europejskiej historii. Jako takie symbolizują europejskie ideały, wartości, historię i integrację, a także zbliżają Unię Europejską do obywateli. Wraz z Europejskimi Stolicami Kultury zwiększają poczucie przynależności europejskich obywateli do wspólnego obszaru kulturowego. Dlatego też trzeba dążyć do komplementarności z Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego.
  Nowe partycypacyjne i międzykulturowe podejście do polityki i inicjatyw edukacyjnych w obszarze dziedzictwa, przewidujące godne traktowanie dziedzictwa kulturowego wszystkich kultur,
  z poszanowaniem wolności sztuki zgodnie z art. 13 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej
  , może zwiększyć zaufanie, wzajemne poszanowanie i spójność społeczną.

Uzasadnienie

Zarówno znak dziedzictwa europejskiego, jak i Europejskie Stolice Kultury są istotnymi narzędziami propagowania dziedzictwa kulturowego na szczeblu lokalnym i regionalnym, co powinno zostać odpowiednio uznane w decyzji. To samo dotyczy wolności sztuki, co jest podstawą europejskiej kreatywności.

Poprawka 4

art. 2 ust. 2 lit. k)

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| budowanie synergii między Unią a państwami członkowskimi, między innymi przez wzmocnienie inicjatyw w zakresie zwalczenia nielegalnego handlu dobrami kultury. | budowanie synergii między Unią a państwami członkowskimi, między innymi przez wzmocnienie inicjatyw w zakresie zwalczenia
  nieuprawnionych wykopalisk i
  nielegalnego handlu dobrami kultury. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

budowanie synergii między Unią a państwami członkowskimi, między innymi przez wzmocnienie inicjatyw w zakresie zwalczenia nielegalnego handlu dobrami kultury.

budowanie synergii między Unią a państwami członkowskimi, między innymi przez wzmocnienie inicjatyw w zakresie zwalczenia
  nieuprawnionych wykopalisk i
  nielegalnego handlu dobrami kultury.

Uzasadnienie

Dewastacja stanowisk archeologicznych spowodowana nielegalnymi wykopaliskami ma trudne do oszacowania konsekwencje dla europejskiego dziedzictwa kulturowego.

Poprawka 5

art. 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Każde państwo członkowskie powołuje
  krajowego
  koordynatora odpowiedzialnego za uczestnictwo danego państwa członkowskiego w Europejskim Roku. Koordynator zapewnia koordynację odpowiednich działań na szczeblu
  krajowym
  . | Każde państwo członkowskie powołuje koordynatora odpowiedzialnego za uczestnictwo danego państwa członkowskiego w Europejskim Roku,
  z pełnym poszanowaniem uprawnień przyznanych krajowym, regionalnym i lokalnym szczeblom sprawowania rządów.
  Koordynator zapewnia koordynację odpowiednich działań na szczeblu
  państwa członkowskiego
  . |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Każde państwo członkowskie powołuje
  krajowego
  koordynatora odpowiedzialnego za uczestnictwo danego państwa członkowskiego w Europejskim Roku. Koordynator zapewnia koordynację odpowiednich działań na szczeblu
  krajowym
  .

Każde państwo członkowskie powołuje koordynatora odpowiedzialnego za uczestnictwo danego państwa członkowskiego w Europejskim Roku,
  z pełnym poszanowaniem uprawnień przyznanych krajowym, regionalnym i lokalnym szczeblom sprawowania rządów.
  Koordynator zapewnia koordynację odpowiednich działań na szczeblu
  państwa członkowskiego
  .

Uzasadnienie

Przy powoływaniu koordynatorów państw członkowskich konieczne jest pełne uwzględnienie struktur państwa federalnego i szczebli niższych niż krajowy.

Bruksela, dnia 12 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  COM(2016) 543 final.

1

(2)  COR-2014-05515-00-00-AC-TRA.

2

(3)  COR-2015-05511-00-01-AC-TRA.

3

(4)  CDR371-2011_FIN_AC.

4

(5)  JOIN(2016) 29 final.

5

(6)  CDR 2391/2012 fin.

6

(7)  CDR3952-2013_00_00_TRA_AC.

7

(8)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 22 lipca 2014 r.„Ku zintegrowanemu podejściu do dziedzictwa kulturowego w Europie”, COM(2014) 477 final.

8

(8)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 22 lipca 2014 r.„Ku zintegrowanemu podejściu do dziedzictwa kulturowego w Europie”, COM(2014) 477 final.

8

---

OPINIE

Komitet Regionów

119. sesja plenarna w dniach 10, 11 i 12 października 2016 r.

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/12 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/12

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Uproszczenie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z perspektywy władz lokalnych i regionalnych

(2017/C 088/04)

| Sprawozdawca: | Petr Osvald (CZ/PES), radny miasta Pilzna |
| --- | --- |

Sprawozdawca:

Petr Osvald (CZ/PES), radny miasta Pilzna

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 1. | Podkreśla, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne (EFSI) są jednym z niewielu instrumentów UE, które w sposób bezpośredni, konkretny i wymierny oddziałują na jakość życia obywateli poprzez setki tysięcy projektów realizowanych w całej Europie i tym samym mogą wywrzeć pozytywny wpływ na ogólne nastawienie społeczeństwa wobec UE w czasach, gdy jej popularność spada. W związku z tym należy nadal utrzymać i rozwijać ten instrument, zgodnie z jego kluczowymi celami i zasadami. EFSI, a w szczególności polityka spójności, powinny natomiast przejść proces analizy i poprawy mający na celu zwiększenie ich efektywności i wartości dodanej i to zarówno pod kątem realizacji celów UE i strategii „Europa 2020”, jak i w innych dziedzinach ważnych dla obywateli, tak by poprawić ich zdanie o UE. Jednym z dobrych i ważnych sposobów, jak to osiągnąć, jest uproszczenie całego systemu wdrażania EFSI i nadanie mu większej elastyczności. |
| --- | --- |

1.

Podkreśla, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne (EFSI) są jednym z niewielu instrumentów UE, które w sposób bezpośredni, konkretny i wymierny oddziałują na jakość życia obywateli poprzez setki tysięcy projektów realizowanych w całej Europie i tym samym mogą wywrzeć pozytywny wpływ na ogólne nastawienie społeczeństwa wobec UE w czasach, gdy jej popularność spada. W związku z tym należy nadal utrzymać i rozwijać ten instrument, zgodnie z jego kluczowymi celami i zasadami. EFSI, a w szczególności polityka spójności, powinny natomiast przejść proces analizy i poprawy mający na celu zwiększenie ich efektywności i wartości dodanej i to zarówno pod kątem realizacji celów UE i strategii „Europa 2020”, jak i w innych dziedzinach ważnych dla obywateli, tak by poprawić ich zdanie o UE. Jednym z dobrych i ważnych sposobów, jak to osiągnąć, jest uproszczenie całego systemu wdrażania EFSI i nadanie mu większej elastyczności.

| 2. | Zauważa, że proces wykorzystywania EFSI staje się coraz bardziej skomplikowany nie tylko w każdym nowym okresie programowania, ale praktycznie każdego roku. Dlatego też z ogromnym zadowoleniem przyjmuje inicjatywę obecnej komisarz do spraw polityki regionalnej Coriny Cretu; na podstawie tej inicjatywy Komisja Europejska zaczęła się poważnie zajmować uproszczeniem i nie tylko utworzyła grupę wysokiego szczebla, ale także zaprosiła do debaty innych partnerów. Ponadto KR zwraca uwagę, że proces przeglądu pod kątem uproszczenia powinny przejść nie tylko EFSI, ale wszystkie programy finansowe i strategie polityczne UE. |
| --- | --- |

2.

Zauważa, że proces wykorzystywania EFSI staje się coraz bardziej skomplikowany nie tylko w każdym nowym okresie programowania, ale praktycznie każdego roku. Dlatego też z ogromnym zadowoleniem przyjmuje inicjatywę obecnej komisarz do spraw polityki regionalnej Coriny Cretu; na podstawie tej inicjatywy Komisja Europejska zaczęła się poważnie zajmować uproszczeniem i nie tylko utworzyła grupę wysokiego szczebla, ale także zaprosiła do debaty innych partnerów. Ponadto KR zwraca uwagę, że proces przeglądu pod kątem uproszczenia powinny przejść nie tylko EFSI, ale wszystkie programy finansowe i strategie polityczne UE.

| 3. | Z zadowoleniem przyjmuje ścisłą współpracę z niderlandzką i słowacką prezydencją Rady w zakresie wspólnego omówienia praktycznych kroków na rzecz uproszczenia wdrażania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz proponuje kontynuowanie tego procesu z przyszłymi prezydencjami Rady w kontekście debaty na temat przyszłości polityki spójności. |
| --- | --- |

3.

Z zadowoleniem przyjmuje ścisłą współpracę z niderlandzką i słowacką prezydencją Rady w zakresie wspólnego omówienia praktycznych kroków na rzecz uproszczenia wdrażania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz proponuje kontynuowanie tego procesu z przyszłymi prezydencjami Rady w kontekście debaty na temat przyszłości polityki spójności.

| 4. | Zauważa, że w ramach procesu upraszczania należy skoncentrować się na realizacji podstawowego celu i istoty polityki spójności, czyli polityki regionalnej. Zwraca uwagę na to, że polityka spójności w obecnym kształcie coraz bardziej odbiega od polityki regionalnej i dotyczy w coraz większym stopniu rozwiązywania problemów na poziomie krajowym, czego przykładem jest choćby to, że poszczególne umowy partnerstwa są oparte na krajowych programach reform. Ponadto polityka spójności jest ograniczona szeregiem warunków, które muszą zostać spełnione na poziomie krajowym, a na ich spełnienie poziom lokalny i regionalny oraz inni beneficjenci nie mają żadnego wpływu. Polityka spójności staje się coraz bardziej złożona i skomplikowana, głównie ze względu na brak zaufania między różnymi poziomami politycznymi i administracyjnymi. Ta złożoność z kolei powoduje powiększanie się różnic rozwojowych między regionami. |
| --- | --- |

4.

Zauważa, że w ramach procesu upraszczania należy skoncentrować się na realizacji podstawowego celu i istoty polityki spójności, czyli polityki regionalnej. Zwraca uwagę na to, że polityka spójności w obecnym kształcie coraz bardziej odbiega od polityki regionalnej i dotyczy w coraz większym stopniu rozwiązywania problemów na poziomie krajowym, czego przykładem jest choćby to, że poszczególne umowy partnerstwa są oparte na krajowych programach reform. Ponadto polityka spójności jest ograniczona szeregiem warunków, które muszą zostać spełnione na poziomie krajowym, a na ich spełnienie poziom lokalny i regionalny oraz inni beneficjenci nie mają żadnego wpływu. Polityka spójności staje się coraz bardziej złożona i skomplikowana, głównie ze względu na brak zaufania między różnymi poziomami politycznymi i administracyjnymi. Ta złożoność z kolei powoduje powiększanie się różnic rozwojowych między regionami.

| 5. | Zwraca uwagę, że KR reprezentuje samorządy lokalne i regionalne, które mogą działać na różnych etapach w łańcuchu zarządzania procesem wdrażania EFSI, a w szczególności jako beneficjenci końcowi, instytucje zarządzające lub zainteresowane strony. Mając na uwadze tę rolę władz lokalnych i regionalnych, w procesie upraszczania powinno się uwzględniać w pierwszej kolejności ich uwagi i sugestie. |
| --- | --- |

5.

Zwraca uwagę, że KR reprezentuje samorządy lokalne i regionalne, które mogą działać na różnych etapach w łańcuchu zarządzania procesem wdrażania EFSI, a w szczególności jako beneficjenci końcowi, instytucje zarządzające lub zainteresowane strony. Mając na uwadze tę rolę władz lokalnych i regionalnych, w procesie upraszczania powinno się uwzględniać w pierwszej kolejności ich uwagi i sugestie.

| 6. | Podkreśla, że aby proces upraszczania był rzeczywiście skuteczny, muszą zostać w niego aktywnie włączone wszystkie dyrekcje generalne Komisji Europejskiej uczestniczące w planowaniu i monitorowaniu EFSI, w tym DG ds. Polityki Regionalnej, DG ds. Zatrudnienia, DG ds. Rolnictwa, DG ds. Gospodarki Morskiej i DG ds. Konkurencji, a także inne instytucje i organy UE (np. instytucje audytowe itd.). System ten musi zostać uproszczony dla wszystkich, zarówno dla beneficjentów, jak i dla organów administracyjnych. |
| --- | --- |

6.

Podkreśla, że aby proces upraszczania był rzeczywiście skuteczny, muszą zostać w niego aktywnie włączone wszystkie dyrekcje generalne Komisji Europejskiej uczestniczące w planowaniu i monitorowaniu EFSI, w tym DG ds. Polityki Regionalnej, DG ds. Zatrudnienia, DG ds. Rolnictwa, DG ds. Gospodarki Morskiej i DG ds. Konkurencji, a także inne instytucje i organy UE (np. instytucje audytowe itd.). System ten musi zostać uproszczony dla wszystkich, zarówno dla beneficjentów, jak i dla organów administracyjnych.

| 7. | Zaleca, by proces uproszczenia dotyczył zwłaszcza ograniczenia obciążeń administracyjnych nakładanych na podmioty wdrażające oraz zmniejszenia złożoności procesu kontroli, sprawozdawczości i poświadczania wydatków. Ramy prawne należy proporcjonalnie dostosować do skali projektu oraz do efektywności systemu wdrażania. |
| --- | --- |

7.

Zaleca, by proces uproszczenia dotyczył zwłaszcza ograniczenia obciążeń administracyjnych nakładanych na podmioty wdrażające oraz zmniejszenia złożoności procesu kontroli, sprawozdawczości i poświadczania wydatków. Ramy prawne należy proporcjonalnie dostosować do skali projektu oraz do efektywności systemu wdrażania.

| 8. | Zaleca, by do procesu upraszczania podejść w sposób systematyczny, w związku z czym uważa za stosowne, by stworzyć dla niego metodykę oraz wskaźniki wykonania i skuteczności, przy czym trzeba zachować rozróżnienie między wynikami procesu, w przypadku których możliwe jest natychmiastowe wdrożenie ustaleń i proponowanych rozwiązań, a wynikami, które zostaną wykorzystane w odniesieniu do kolejnego okresu programowania. W bieżącym okresie programowania, w związku z trwającym wdrażaniem programów operacyjnych, daleko idące zmiany legislacyjne są nierealistyczne ze względu na potrzebę pewności prawnej. Należy jednak przewidzieć natychmiastowe działania poprzez zmianę praktyki wdrożenia oraz wymogów pozaprawnych, lepszą współpracę oraz skuteczniejsze wytyczne, a także niewielkie korekty do ram prawnych polityki spójności i związanego z nią prawodawstwa. Ponadto proces upraszczania powinien przebiegać w sposób zorganizowany według: poszczególnych obszarów (transport, ochrona środowiska itd.), funduszy i ich podziału (EFRR, EFS itd.), poziomów (krajowy, regionalny, miejski, lokalny, gminny), podmiotów (publiczny, prywatny, pozarządowy itp.). W ramach tego procesu trzeba wskazać zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne powiązania i oddziaływania tej struktury i kłaść nacisk na uproszczenie stosunków międzyinstytucjonalnych między różnymi poziomami zaangażowanymi we wdrażanie. |
| --- | --- |

8.

Zaleca, by do procesu upraszczania podejść w sposób systematyczny, w związku z czym uważa za stosowne, by stworzyć dla niego metodykę oraz wskaźniki wykonania i skuteczności, przy czym trzeba zachować rozróżnienie między wynikami procesu, w przypadku których możliwe jest natychmiastowe wdrożenie ustaleń i proponowanych rozwiązań, a wynikami, które zostaną wykorzystane w odniesieniu do kolejnego okresu programowania. W bieżącym okresie programowania, w związku z trwającym wdrażaniem programów operacyjnych, daleko idące zmiany legislacyjne są nierealistyczne ze względu na potrzebę pewności prawnej. Należy jednak przewidzieć natychmiastowe działania poprzez zmianę praktyki wdrożenia oraz wymogów pozaprawnych, lepszą współpracę oraz skuteczniejsze wytyczne, a także niewielkie korekty do ram prawnych polityki spójności i związanego z nią prawodawstwa. Ponadto proces upraszczania powinien przebiegać w sposób zorganizowany według: poszczególnych obszarów (transport, ochrona środowiska itd.), funduszy i ich podziału (EFRR, EFS itd.), poziomów (krajowy, regionalny, miejski, lokalny, gminny), podmiotów (publiczny, prywatny, pozarządowy itp.). W ramach tego procesu trzeba wskazać zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne powiązania i oddziaływania tej struktury i kłaść nacisk na uproszczenie stosunków międzyinstytucjonalnych między różnymi poziomami zaangażowanymi we wdrażanie.

| 9. | Sugeruje poprawę koordynacji między poszczególnymi funduszami a programami na szczeblu krajowym. Należy do tego dążyć również poprzez strategiczne zarządzanie i planowanie w okresie programowania, z naciskiem na ogólne działania strategiczne. |
| --- | --- |

9.

Sugeruje poprawę koordynacji między poszczególnymi funduszami a programami na szczeblu krajowym. Należy do tego dążyć również poprzez strategiczne zarządzanie i planowanie w okresie programowania, z naciskiem na ogólne działania strategiczne.

Podstawowe pytania i parametry określające kierunek upraszczania

| 10. | Podkreśla, że aby cały proces upraszczania się powiódł, ważne jest udzielenie odpowiedzi na następujące podstawowe pytania:






  — | Dla kogo upraszczamy?
  KR jest zdania, że grupą docelową są przede wszystkim końcowi beneficjenci, a dopiero w dalszej kolejności inne organy uczestniczące we wdrażaniu EFSI, od dołu do góry, począwszy od władz lokalnych, które zostały oddelegowane do pełnienia funkcji podmiotów wdrażających i/lub organów pośredniczących w ramach programów operacyjnych. |
| --- | --- | --- |

10.

Podkreśla, że aby cały proces upraszczania się powiódł, ważne jest udzielenie odpowiedzi na następujące podstawowe pytania:

—

Dla kogo upraszczamy?

KR jest zdania, że grupą docelową są przede wszystkim końcowi beneficjenci, a dopiero w dalszej kolejności inne organy uczestniczące we wdrażaniu EFSI, od dołu do góry, począwszy od władz lokalnych, które zostały oddelegowane do pełnienia funkcji podmiotów wdrażających i/lub organów pośredniczących w ramach programów operacyjnych.

| — | Dlaczego upraszczamy – jaki jest cel?
  KR uważa, że głównym celem uproszczenia jest, by pojawiały się i były realizowane kreatywne projekty przyczyniające się do rozwoju terytoriów, poprawy poczucia przynależności do UE, konkurencyjności i jakości życia, a tym samym ostatecznie sprzyjające rozwojowi całej UE i realizacji strategii „Europa 2020”. Celem uproszczenia nie jest to, by wydawać więcej środków EFSI lub by ich wydatkowanie było prostsze, ale to, by projekty były bardziej efektywne i kreatywne oraz by ich opracowanie i wdrażanie było bardziej dogodne i wiązało się z mniejszym ryzykiem dla beneficjentów. |
| --- | --- |

—

Dlaczego upraszczamy – jaki jest cel?

KR uważa, że głównym celem uproszczenia jest, by pojawiały się i były realizowane kreatywne projekty przyczyniające się do rozwoju terytoriów, poprawy poczucia przynależności do UE, konkurencyjności i jakości życia, a tym samym ostatecznie sprzyjające rozwojowi całej UE i realizacji strategii „Europa 2020”. Celem uproszczenia nie jest to, by wydawać więcej środków EFSI lub by ich wydatkowanie było prostsze, ale to, by projekty były bardziej efektywne i kreatywne oraz by ich opracowanie i wdrażanie było bardziej dogodne i wiązało się z mniejszym ryzykiem dla beneficjentów.

| — | Dlaczego system stał się tak skomplikowany?
  KR uważa, że przyczyną rosnącej złożoności systemu jest przede wszystkim dążenie do wprowadzenia pojedynczych wniosków i ustaleń do ogólnie obowiązujących wytycznych i wzorów, w ramach dążenia do ujednolicenia systemu. Innym powodem jest udowadnianie prowadzenia walki z korupcją i zapewnianie większej przejrzystości za wszelką cenę. KR sądzi, że niewystarczający nacisk kładzie się na analizę negatywnych skutków, jakie poszczególne (także wdrażane w dobrej wierze) środki i interwencje w system mają dla innych działań. Przeniesienie i uogólnienie doświadczeń wynikających z jednego przypadku nie musi bowiem sprawdzić się w razie zastosowania w innych przypadkach. |
| --- | --- |

—

Dlaczego system stał się tak skomplikowany?

KR uważa, że przyczyną rosnącej złożoności systemu jest przede wszystkim dążenie do wprowadzenia pojedynczych wniosków i ustaleń do ogólnie obowiązujących wytycznych i wzorów, w ramach dążenia do ujednolicenia systemu. Innym powodem jest udowadnianie prowadzenia walki z korupcją i zapewnianie większej przejrzystości za wszelką cenę. KR sądzi, że niewystarczający nacisk kładzie się na analizę negatywnych skutków, jakie poszczególne (także wdrażane w dobrej wierze) środki i interwencje w system mają dla innych działań. Przeniesienie i uogólnienie doświadczeń wynikających z jednego przypadku nie musi bowiem sprawdzić się w razie zastosowania w innych przypadkach.

| 11. | Zdaniem KR-u uproszczeniem nie jest:






  — | Samo zmniejszenie objętości rozporządzeń i wytycznych.
  Wytyczne i rozporządzenia muszą być jasno sformułowane, tak by były zrozumiałe, a ich interpretacja była jednoznaczna. |
| --- | --- | --- |

11.

Zdaniem KR-u uproszczeniem nie jest:

—

Samo zmniejszenie objętości rozporządzeń i wytycznych.

Wytyczne i rozporządzenia muszą być jasno sformułowane, tak by były zrozumiałe, a ich interpretacja była jednoznaczna.

| — | Ograniczanie kompetencji Komisji, a przede wszystkim DG ds. Polityki Regionalnej.
  W wielu przypadkach, aby osiągnąć jednolite ogólnoeuropejskie podejście i wykładnię, stosowne jest, by dyrekcja generalna odpowiedzialna za dany fundusz miała połączone kompetencje w zakresie regulacji, tak by nie pojawiały się różne i nieskoordynowane sposoby wykładni i podejścia na dalszych poziomach wdrażania. Wiele problemów wynika właśnie z braku koordynacji pomiędzy poszczególnymi dyrekcjami generalnymi i innymi organami UE (DG ds. Konkurencji, instytucjami audytowymi itd.). |
| --- | --- |

—

Ograniczanie kompetencji Komisji, a przede wszystkim DG ds. Polityki Regionalnej.

W wielu przypadkach, aby osiągnąć jednolite ogólnoeuropejskie podejście i wykładnię, stosowne jest, by dyrekcja generalna odpowiedzialna za dany fundusz miała połączone kompetencje w zakresie regulacji, tak by nie pojawiały się różne i nieskoordynowane sposoby wykładni i podejścia na dalszych poziomach wdrażania. Wiele problemów wynika właśnie z braku koordynacji pomiędzy poszczególnymi dyrekcjami generalnymi i innymi organami UE (DG ds. Konkurencji, instytucjami audytowymi itd.).

| — | Opracowywanie kolejnych dokumentów ujednolicających i wzorów
  Trzeba rozważyć, czy działania, jakie podjęto w danej dziedzinie we wcześniejszych latach, faktycznie przyczyniły się do zwiększenia efektywności, i przeprowadzić ewaluację tych działań. Jeśli chcemy uprościć, bezwarunkowo konieczne będzie kreślenie i kasowanie wytycznych i ogólnych schematów, które nie doprowadziły do większej sprawności oraz wprowadzenie większej swobody, a nie usztywnianie procesu wdrażania. |
| --- | --- |

—

Opracowywanie kolejnych dokumentów ujednolicających i wzorów

Trzeba rozważyć, czy działania, jakie podjęto w danej dziedzinie we wcześniejszych latach, faktycznie przyczyniły się do zwiększenia efektywności, i przeprowadzić ewaluację tych działań. Jeśli chcemy uprościć, bezwarunkowo konieczne będzie kreślenie i kasowanie wytycznych i ogólnych schematów, które nie doprowadziły do większej sprawności oraz wprowadzenie większej swobody, a nie usztywnianie procesu wdrażania.

| 12. | Zdaniem KR-u uproszczeniem jest:






  — | Ustanowienie takich przepisów, aby do osiągnięcia ogólnego celu możliwe było zastosowanie różnych i bardziej kreatywnych sposobów podejścia i projektów. |
| --- | --- | --- |

12.

Zdaniem KR-u uproszczeniem jest:

—

Ustanowienie takich przepisów, aby do osiągnięcia ogólnego celu możliwe było zastosowanie różnych i bardziej kreatywnych sposobów podejścia i projektów.

| — | Wprowadzenie i stosowanie zasady zaufania między poszczególnymi podmiotami procesu wraz z wdrożeniem prawdziwego porozumienia o zaufaniu między Komisją, państwami członkowskimi i ich regionami w odniesieniu do zarządzania funduszami strukturalnymi, ich kontroli i zwalczania oszustw. |
| --- | --- |

—

Wprowadzenie i stosowanie zasady zaufania między poszczególnymi podmiotami procesu wraz z wdrożeniem prawdziwego porozumienia o zaufaniu między Komisją, państwami członkowskimi i ich regionami w odniesieniu do zarządzania funduszami strukturalnymi, ich kontroli i zwalczania oszustw.

| — | Przywrócenie większej elastyczności dla beneficjentów i większej swobody wdrażania na szczeblu regionalnym oraz umożliwienie bezpośrednich kontaktów roboczych i większej komunikacji między Komisją Europejską a beneficjentem, jeśli niemożliwe jest znalezienie rozwiązania w kontekście krajowym. |
| --- | --- |

—

Przywrócenie większej elastyczności dla beneficjentów i większej swobody wdrażania na szczeblu regionalnym oraz umożliwienie bezpośrednich kontaktów roboczych i większej komunikacji między Komisją Europejską a beneficjentem, jeśli niemożliwe jest znalezienie rozwiązania w kontekście krajowym.

| — | Zapewnienie większej elastyczności w stosunkach między instytucjami zarządzającymi (krajowymi lub regionalnymi) a władzami lokalnymi (beneficjentami lub podmiotami wdrażającymi) oraz uproszczenie zasad audytu i procesu kontroli, sprawozdawczości i poświadczania wydatków. |
| --- | --- |

—

Zapewnienie większej elastyczności w stosunkach między instytucjami zarządzającymi (krajowymi lub regionalnymi) a władzami lokalnymi (beneficjentami lub podmiotami wdrażającymi) oraz uproszczenie zasad audytu i procesu kontroli, sprawozdawczości i poświadczania wydatków.

| — | Wsparcie proporcjonalności, tak by poziom obciążeń administracyjnych w sposób odwrotnie proporcjonalny uwzględniał nie tylko wielkość całego projektu, ale w szczególności wysokość przyznanej pomocy. |
| --- | --- |

—

Wsparcie proporcjonalności, tak by poziom obciążeń administracyjnych w sposób odwrotnie proporcjonalny uwzględniał nie tylko wielkość całego projektu, ale w szczególności wysokość przyznanej pomocy.

| — | Zmniejszenie liczby programów – np. ograniczenie liczby tematycznych programów operacyjnych i ich zastąpienie, np. zintegrowanym programem operacyjnym. |
| --- | --- |

—

Zmniejszenie liczby programów – np. ograniczenie liczby tematycznych programów operacyjnych i ich zastąpienie, np. zintegrowanym programem operacyjnym.

| — | Pojęcie jednego otoczenia metodycznego – ustanowienie wspólnych zasad dla całego systemu. Dalsze opracowywanie narzędzi technicznych dla działań strategicznych, np. bazy danych dotyczących strategii – systemu informacji zawierającego odpowiednie dokumenty, cele, obowiązki i wskaźniki. |
| --- | --- |

—

Pojęcie jednego otoczenia metodycznego – ustanowienie wspólnych zasad dla całego systemu. Dalsze opracowywanie narzędzi technicznych dla działań strategicznych, np. bazy danych dotyczących strategii – systemu informacji zawierającego odpowiednie dokumenty, cele, obowiązki i wskaźniki.

| — | Rozszerzenie funkcjonowania systemu monitorowania w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla wnioskodawców projektów. |
| --- | --- |

—

Rozszerzenie funkcjonowania systemu monitorowania w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla wnioskodawców projektów.

| — | Opracowanie i wdrożenie innych narzędzi rozwoju działań strategicznych, np. oceny jakości strategii i jakości realizacji strategii, hierarchii strategii, rozwoju zdolności do działań strategicznych w administracji publicznej. |
| --- | --- |

—

Opracowanie i wdrożenie innych narzędzi rozwoju działań strategicznych, np. oceny jakości strategii i jakości realizacji strategii, hierarchii strategii, rozwoju zdolności do działań strategicznych w administracji publicznej.

| — | Opracowanie i zastosowanie jednolitej terminologii dotyczącej funduszy. |
| --- | --- |

—

Opracowanie i zastosowanie jednolitej terminologii dotyczącej funduszy.

| 13. | Podkreśla, że uproszczenie nie kończy się w momencie wdrożenia kilku środków, przyjęcia sprawozdania i opinii, lecz jest procesem ciągłym. |
| --- | --- |

13.

Podkreśla, że uproszczenie nie kończy się w momencie wdrożenia kilku środków, przyjęcia sprawozdania i opinii, lecz jest procesem ciągłym.

| 14. | Ostrzega, że obecnie szereg beneficjentów postrzega korzystanie z EFSI jako „ryzykowny interes”, gdyż beneficjent nie ma pewności, że nie padnie ofiarą siły wyższej, tzn. że finansowanie jego projektu nie zostanie przerwane lub opóźnione z powodu sporu między Komisją a państwem członkowskim dotyczącego np. niespełnienia warunkowości, odkrycia nieprawidłowości w systemie wdrażania itd. Nawet gdy beneficjent osiągnie cele i zamierzone efekty projektu, przyznane wsparcie może zostać zmniejszone lub opóźnione z powodu różnych drobnych uchybień lub ponieważ z różnych obiektywnych przyczyn doszło do zmiany projektu w trakcie jego realizacji. Istnieje również niebezpieczeństwo, że wobec beneficjenta zostanie wstecznie zastosowane postanowienie organu kontroli dotyczące innego projektu, oraz szereg innych zagrożeń. Wszystko to wpływa na gotowość do skutecznego korzystania z EFSI. Projekt i podmiot go realizujący muszą znaleźć się w centrum zainteresowania polityki spójności poprzez stworzenie korzystnych dla beneficjenta warunków, w szczególności przez zmniejszenie obciążeń administracyjnych i ograniczenie sprawozdawczości podmiotów realizujących projekty wyłącznie do danych dotyczących realizacji projektu, rozpowszechnienie stosowania kosztów uproszczonych i zagwarantowanie, że nie będą one kwestionowane w ramach kontroli, wskazanie realizującym projekty obowiązkowych dokumentów, których przechowywanie w wersji papierowej będzie konieczne, z określonym okresem archiwizacji. |
| --- | --- |

14.

Ostrzega, że obecnie szereg beneficjentów postrzega korzystanie z EFSI jako „ryzykowny interes”, gdyż beneficjent nie ma pewności, że nie padnie ofiarą siły wyższej, tzn. że finansowanie jego projektu nie zostanie przerwane lub opóźnione z powodu sporu między Komisją a państwem członkowskim dotyczącego np. niespełnienia warunkowości, odkrycia nieprawidłowości w systemie wdrażania itd. Nawet gdy beneficjent osiągnie cele i zamierzone efekty projektu, przyznane wsparcie może zostać zmniejszone lub opóźnione z powodu różnych drobnych uchybień lub ponieważ z różnych obiektywnych przyczyn doszło do zmiany projektu w trakcie jego realizacji. Istnieje również niebezpieczeństwo, że wobec beneficjenta zostanie wstecznie zastosowane postanowienie organu kontroli dotyczące innego projektu, oraz szereg innych zagrożeń. Wszystko to wpływa na gotowość do skutecznego korzystania z EFSI. Projekt i podmiot go realizujący muszą znaleźć się w centrum zainteresowania polityki spójności poprzez stworzenie korzystnych dla beneficjenta warunków, w szczególności przez zmniejszenie obciążeń administracyjnych i ograniczenie sprawozdawczości podmiotów realizujących projekty wyłącznie do danych dotyczących realizacji projektu, rozpowszechnienie stosowania kosztów uproszczonych i zagwarantowanie, że nie będą one kwestionowane w ramach kontroli, wskazanie realizującym projekty obowiązkowych dokumentów, których przechowywanie w wersji papierowej będzie konieczne, z określonym okresem archiwizacji.

| 15. | Za ogromne uproszczenie uznałby sytuację, w której dla wszystkich funduszy unijnych obowiązywałyby te same zasady kwalifikowalności. Bardzo ważne jest jednak, by kompetencje dotyczące określania kosztów kwalifikowalnych pozostały na poziomie krajowym. Zasada ta powinna być ujednolicona we wszystkich państwach członkowskich UE. |
| --- | --- |

15.

Za ogromne uproszczenie uznałby sytuację, w której dla wszystkich funduszy unijnych obowiązywałyby te same zasady kwalifikowalności. Bardzo ważne jest jednak, by kompetencje dotyczące określania kosztów kwalifikowalnych pozostały na poziomie krajowym. Zasada ta powinna być ujednolicona we wszystkich państwach członkowskich UE.

| 16. | Proponuje, by którejś z już istniejących instytucji lub któremuś z już istniejących organów powierzono kompetencje i rolę rzecznika beneficjentów EFSI, do którego mogliby się oni w ostatniej instancji zwrócić, gdyż z uwagi na złożoność systemu wielu beneficjentów, mimo starań, by projekt zrealizować z jak najlepszym efektem, doświadcza paradoksalnych i problematycznych sytuacji, przynoszących im szkody moralne i finansowe, ale też znacznie przyczyniających się do negatywnego zdania opinii publicznej na temat EFSI i UE jako takiej. Celem tej instytucji nie powinna być wyłącznie wymiana informacji z DG ds. Polityki Regionalnej, lecz przede wszystkim zajęcie się kwestią EFSI wewnątrz Komisji Europejskiej i innych instytucji UE. Takie rozwiązanie jest potrzebne na poziomie unijnym, choć zagadnieniami EFSI zajmuje się szereg innych DG i organów UE. Ponadto należałoby stworzyć podobne instytucje w państwach członkowskich, w których one jeszcze nie istnieją. |
| --- | --- |

16.

Proponuje, by którejś z już istniejących instytucji lub któremuś z już istniejących organów powierzono kompetencje i rolę rzecznika beneficjentów EFSI, do którego mogliby się oni w ostatniej instancji zwrócić, gdyż z uwagi na złożoność systemu wielu beneficjentów, mimo starań, by projekt zrealizować z jak najlepszym efektem, doświadcza paradoksalnych i problematycznych sytuacji, przynoszących im szkody moralne i finansowe, ale też znacznie przyczyniających się do negatywnego zdania opinii publicznej na temat EFSI i UE jako takiej. Celem tej instytucji nie powinna być wyłącznie wymiana informacji z DG ds. Polityki Regionalnej, lecz przede wszystkim zajęcie się kwestią EFSI wewnątrz Komisji Europejskiej i innych instytucji UE. Takie rozwiązanie jest potrzebne na poziomie unijnym, choć zagadnieniami EFSI zajmuje się szereg innych DG i organów UE. Ponadto należałoby stworzyć podobne instytucje w państwach członkowskich, w których one jeszcze nie istnieją.

| 17. | Jeszcze raz przypomina, że konieczne jest unikanie postanowień działających wstecz. Chodzi o to, by aktualne postanowienia i zmiany procedur i wytycznych nie mogły być stosowane z mocą wsteczną do innych projektów, a nawet niedokończonych projektów na zaawansowanym etapie realizacji. Wyłączenie retroaktywności jest środkiem, który można szybko wdrożyć i który zwiększy pewność prawa dla beneficjentów. |
| --- | --- |

17.

Jeszcze raz przypomina, że konieczne jest unikanie postanowień działających wstecz. Chodzi o to, by aktualne postanowienia i zmiany procedur i wytycznych nie mogły być stosowane z mocą wsteczną do innych projektów, a nawet niedokończonych projektów na zaawansowanym etapie realizacji. Wyłączenie retroaktywności jest środkiem, który można szybko wdrożyć i który zwiększy pewność prawa dla beneficjentów.

| 18. | Zaleca, by w ramach procesu upraszczania wprowadzone zostały zmiany, które umożliwią większą elastyczność, jako że procesy stają się coraz bardziej złożone głównie dlatego, że ogólne wskazówki i wytyczne tworzy się na podstawie konkretnych pojedynczych ustaleń w ramach projektów. W tym celu zaleca utworzenie grupy roboczej, złożonej ze specjalistów z zakresu praktycznego wdrażania EFSI, która przedstawiałaby propozycje zmian i omawiała je z Komisją Europejską i innymi instytucjami. |
| --- | --- |

18.

Zaleca, by w ramach procesu upraszczania wprowadzone zostały zmiany, które umożliwią większą elastyczność, jako że procesy stają się coraz bardziej złożone głównie dlatego, że ogólne wskazówki i wytyczne tworzy się na podstawie konkretnych pojedynczych ustaleń w ramach projektów. W tym celu zaleca utworzenie grupy roboczej, złożonej ze specjalistów z zakresu praktycznego wdrażania EFSI, która przedstawiałaby propozycje zmian i omawiała je z Komisją Europejską i innymi instytucjami.

| 19. | Zwraca uwagę na częste przypadki niezgodności między ramami prawnymi UE dotyczącymi EFSI a prawodawstwem krajowym w pozornie niepowiązanych dziedzinach, takich jak np. przepisy dotyczące kontroli finansowej lub zamówień publicznych, co prowadzi do fragmentacji i stosowania różnych podejść w poszczególnych państwach członkowskich. Zaleca zatem, by w przypadku EFSI, gdzie chodzi o środki UE, a nie o środki krajowe, prawodawstwo i wytyczne UE dotyczące EFSI miały pierwszeństwo przed sprzecznymi z nimi przepisami krajowymi bądź unijnymi, niezależnie od współfinansowania ze środków krajowych lub na poziomie niższym niż krajowy, tak by zapobiec nadmiernie rygorystycznemu wdrażaniu. |
| --- | --- |

19.

Zwraca uwagę na częste przypadki niezgodności między ramami prawnymi UE dotyczącymi EFSI a prawodawstwem krajowym w pozornie niepowiązanych dziedzinach, takich jak np. przepisy dotyczące kontroli finansowej lub zamówień publicznych, co prowadzi do fragmentacji i stosowania różnych podejść w poszczególnych państwach członkowskich. Zaleca zatem, by w przypadku EFSI, gdzie chodzi o środki UE, a nie o środki krajowe, prawodawstwo i wytyczne UE dotyczące EFSI miały pierwszeństwo przed sprzecznymi z nimi przepisami krajowymi bądź unijnymi, niezależnie od współfinansowania ze środków krajowych lub na poziomie niższym niż krajowy, tak by zapobiec nadmiernie rygorystycznemu wdrażaniu.

| 20. | Proponuje upowszechnianie dobrych praktyk z krajów oraz programów, które w przeszłości wykazały jedynie nieznaczny lub niski poziom błędu. Jednocześnie należy zadbać o to, by wszystkie państwa korzystały z takich samych warunków (i to mimo zróżnicowanych przepisów krajowych). Obecnie różne jednostki terytorialne stosują często diametralnie odmienne podejście. Dochodzi do sytuacji, w których to, co w danym państwie uznaje się za prawidłową i zwyczajową procedurę, w przypadku innego państwa stanowi poważną nieprawidłowość. Oczywiście nie zmienia to faktu, że poziom obciążeń administracyjnych powinien uwzględniać wielkość projektu, wysokość wsparcia i jakość struktury wdrażania. |
| --- | --- |

20.

Proponuje upowszechnianie dobrych praktyk z krajów oraz programów, które w przeszłości wykazały jedynie nieznaczny lub niski poziom błędu. Jednocześnie należy zadbać o to, by wszystkie państwa korzystały z takich samych warunków (i to mimo zróżnicowanych przepisów krajowych). Obecnie różne jednostki terytorialne stosują często diametralnie odmienne podejście. Dochodzi do sytuacji, w których to, co w danym państwie uznaje się za prawidłową i zwyczajową procedurę, w przypadku innego państwa stanowi poważną nieprawidłowość. Oczywiście nie zmienia to faktu, że poziom obciążeń administracyjnych powinien uwzględniać wielkość projektu, wysokość wsparcia i jakość struktury wdrażania.

| 21. | Zauważa, że aby proces upraszczania się powiódł, należy rozwiązać konflikt pomiędzy środkami na rzecz walki z korupcją i zmniejszania liczby błędów a upraszczaniem i ograniczaniem obciążeń administracyjnych EFSI. Należy dokonać przeglądu zasad wdrażania i zarządzania, które stawiają na równi oszustwo i niezamierzony błąd, tworzą atmosferę braku zaufania między podmiotami oraz wprowadzają nieproporcjonalne obciążenia administracyjne dla podmiotów realizujących projekty. Poszczególne środki wprowadzane stopniowo w celu zapewnienia przejrzystości oraz walki z korupcją i oszustwami znacznie komplikują cały system. Trzeba ex post sprawdzić, które środki są rzeczywiście skuteczne, a które tylko komplikują system i karzą uczciwych beneficjentów za drobne uchybienia. Walka z korupcją nie powinna oznaczać, że każdego beneficjenta będziemy z góry traktować nieufnie, ale powinna opierać się na zaufaniu, współpracy i jasnym określeniu odpowiedzialności. Walka ta musi bazować na podstawowych zasadach moralnych i odpowiedzialności za wynik, do osiągnięcia którego beneficjent się zobowiązał, a nie na próbach tworzenia na podstawie stwierdzonych nieprawidłowości sztywnych schematów, które często w sposób nieefektywny będą wiązać innych beneficjentów. Koncentrowanie się na stosowaniu schematów i wzorców może w niektórych przypadkach sprawić, że interesowne lub niewłaściwe wykorzystanie środków pozostanie niezauważone. |
| --- | --- |

21.

Zauważa, że aby proces upraszczania się powiódł, należy rozwiązać konflikt pomiędzy środkami na rzecz walki z korupcją i zmniejszania liczby błędów a upraszczaniem i ograniczaniem obciążeń administracyjnych EFSI. Należy dokonać przeglądu zasad wdrażania i zarządzania, które stawiają na równi oszustwo i niezamierzony błąd, tworzą atmosferę braku zaufania między podmiotami oraz wprowadzają nieproporcjonalne obciążenia administracyjne dla podmiotów realizujących projekty. Poszczególne środki wprowadzane stopniowo w celu zapewnienia przejrzystości oraz walki z korupcją i oszustwami znacznie komplikują cały system. Trzeba ex post sprawdzić, które środki są rzeczywiście skuteczne, a które tylko komplikują system i karzą uczciwych beneficjentów za drobne uchybienia. Walka z korupcją nie powinna oznaczać, że każdego beneficjenta będziemy z góry traktować nieufnie, ale powinna opierać się na zaufaniu, współpracy i jasnym określeniu odpowiedzialności. Walka ta musi bazować na podstawowych zasadach moralnych i odpowiedzialności za wynik, do osiągnięcia którego beneficjent się zobowiązał, a nie na próbach tworzenia na podstawie stwierdzonych nieprawidłowości sztywnych schematów, które często w sposób nieefektywny będą wiązać innych beneficjentów. Koncentrowanie się na stosowaniu schematów i wzorców może w niektórych przypadkach sprawić, że interesowne lub niewłaściwe wykorzystanie środków pozostanie niezauważone.

Struktura zagadnienia:

| 22. | Na podstawie dyskusji w Komitecie oraz debat z innymi partnerami wskazuje następujące główne zagadnienia, którymi trzeba się zająć: |
| --- | --- |

22.

Na podstawie dyskusji w Komitecie oraz debat z innymi partnerami wskazuje następujące główne zagadnienia, którymi trzeba się zająć:

Zamówienia publiczne:

| 23. | Jak okazało się podczas posiedzeń roboczych w sprawie uproszczenia, chociaż istnieją państwa członkowskie, w których udzielanie zamówień przebiega bez większych problemów, przedstawiciele szeregu państw uważają udzielanie zamówień za jeden z głównych problemów związanych z wdrażaniem. Dlatego Komitet uważa, że realizacja projektów w ramach EFSI powinna podlegać jasnym ogólnoeuropejskim zasadom udzielania zamówień publicznych, nadrzędnym w stosunku do ustawodawstwa krajowego w tym zakresie. Chodzi tu przede wszystkim o unijne, nie krajowe, środki finansowe, zatem udzielanie zamówień powinno podlegać przepisom ogólnounijnym, a nie krajowym. Ponadto procedury udzielania zamówień publicznych powinny sprzyjać powstawaniu najbardziej efektywnego produktu końcowego i w tym celu zapewniać elastyczność w przypadku rożnych typów zamówień, zamiast formalnego zobowiązywania podmiotu zamawiającego i oferenta do udziału w schematycznych procedurach i procesach. Należy m.in. podnieść wartość progową dla publikacji na portalu zamówień publicznych i w Dzienniku Urzędowym UE. |
| --- | --- |

23.

Jak okazało się podczas posiedzeń roboczych w sprawie uproszczenia, chociaż istnieją państwa członkowskie, w których udzielanie zamówień przebiega bez większych problemów, przedstawiciele szeregu państw uważają udzielanie zamówień za jeden z głównych problemów związanych z wdrażaniem. Dlatego Komitet uważa, że realizacja projektów w ramach EFSI powinna podlegać jasnym ogólnoeuropejskim zasadom udzielania zamówień publicznych, nadrzędnym w stosunku do ustawodawstwa krajowego w tym zakresie. Chodzi tu przede wszystkim o unijne, nie krajowe, środki finansowe, zatem udzielanie zamówień powinno podlegać przepisom ogólnounijnym, a nie krajowym. Ponadto procedury udzielania zamówień publicznych powinny sprzyjać powstawaniu najbardziej efektywnego produktu końcowego i w tym celu zapewniać elastyczność w przypadku rożnych typów zamówień, zamiast formalnego zobowiązywania podmiotu zamawiającego i oferenta do udziału w schematycznych procedurach i procesach. Należy m.in. podnieść wartość progową dla publikacji na portalu zamówień publicznych i w Dzienniku Urzędowym UE.

| 24. | Jak okazało się podczas posiedzeń roboczych w sprawie uproszczenia, chociaż istnieją państwa członkowskie, w których udzielanie zamówień przebiega bez większych problemów, przedstawiciele szeregu państw zwracają uwagę na to, że obecny system jest dla mniejszych podmiotów zamawiających tak skomplikowany i obciążony ryzykiem, że nie są one w stanie same sporządzić dokumentacji przetargowej i muszą korzystać z usług świadczonych przez zewnętrzne wyspecjalizowane przedsiębiorstwa, choć i to nie zdejmuje z nich odpowiedzialności za ewentualne błędy. W ten sposób powstała nowa branża działalności gospodarczej. Paradoksalne jest to, że w niektórych przypadkach trzeba rozpisać przetarg także na usługi firmy, która ma przetarg przygotować. |
| --- | --- |

24.

Jak okazało się podczas posiedzeń roboczych w sprawie uproszczenia, chociaż istnieją państwa członkowskie, w których udzielanie zamówień przebiega bez większych problemów, przedstawiciele szeregu państw zwracają uwagę na to, że obecny system jest dla mniejszych podmiotów zamawiających tak skomplikowany i obciążony ryzykiem, że nie są one w stanie same sporządzić dokumentacji przetargowej i muszą korzystać z usług świadczonych przez zewnętrzne wyspecjalizowane przedsiębiorstwa, choć i to nie zdejmuje z nich odpowiedzialności za ewentualne błędy. W ten sposób powstała nowa branża działalności gospodarczej. Paradoksalne jest to, że w niektórych przypadkach trzeba rozpisać przetarg także na usługi firmy, która ma przetarg przygotować.

| 25. | Jak okazało się podczas posiedzeń roboczych w sprawie uproszczenia, chociaż istnieją państwa członkowskie, w których udzielanie zamówień przebiega bez większych problemów, przedstawiciele szeregu państw zwracają uwagę na to, że większość błędów popełnianych podczas udzielania zamówień publicznych stanowią rzeczywiste błędy wynikające ze złożoności zasad. W rezultacie promotorzy projektów są sfrustrowani kontrolami ex post, mającymi często miejsce na zaawansowanym etapie procesu, gdy naprawienie błędów już nie jest możliwe, przy czym nie mają oni nawet możliwości poproszenia o wstępną wiążącą ocenę. Dlatego też KR proponuje, by opinie z audytu i inne elementy kontroli procesu udzielania zamówień publicznych były realizowane przede wszystkim ex ante z myślą o antycypowaniu błędów, które są najczęstsze właśnie w tej dziedzinie, i w konsekwencji ograniczeniu wysokości korekt finansowych. |
| --- | --- |

25.

Jak okazało się podczas posiedzeń roboczych w sprawie uproszczenia, chociaż istnieją państwa członkowskie, w których udzielanie zamówień przebiega bez większych problemów, przedstawiciele szeregu państw zwracają uwagę na to, że większość błędów popełnianych podczas udzielania zamówień publicznych stanowią rzeczywiste błędy wynikające ze złożoności zasad. W rezultacie promotorzy projektów są sfrustrowani kontrolami ex post, mającymi często miejsce na zaawansowanym etapie procesu, gdy naprawienie błędów już nie jest możliwe, przy czym nie mają oni nawet możliwości poproszenia o wstępną wiążącą ocenę. Dlatego też KR proponuje, by opinie z audytu i inne elementy kontroli procesu udzielania zamówień publicznych były realizowane przede wszystkim ex ante z myślą o antycypowaniu błędów, które są najczęstsze właśnie w tej dziedzinie, i w konsekwencji ograniczeniu wysokości korekt finansowych.

| 26. | Należy także podkreślić, że prawodawstwo dotyczące zamówień publicznych koncentruje się głównie na podmiocie zamawiającym, który jest też ścigany i karany za każde, nawet drobne, uchybienie, podczas gdy do manipulacji negatywnie wpływających na wyniki zamówień dochodzi w dużej mierze w ramach różnych porozumień pomiędzy oferentami. Zwłaszcza w branżach i segmentach, w których rynek jest znacznie zmonopolizowany, obecny system udzielania zamówień publicznych często nie spełnia swej roli, a nawet może przynosić efekty przeciwne do zamierzonych. Dlatego też właściwe byłoby zastanowienie się nad całym systemem i rozważenie, czy nie jest konieczne gruntowne przemyślenie jego założeń. Kwestia ta pojawia się w szczególności w mniejszych państwach, w których monopolizacja rynku jest o wiele wyraźniejsza. |
| --- | --- |

26.

Należy także podkreślić, że prawodawstwo dotyczące zamówień publicznych koncentruje się głównie na podmiocie zamawiającym, który jest też ścigany i karany za każde, nawet drobne, uchybienie, podczas gdy do manipulacji negatywnie wpływających na wyniki zamówień dochodzi w dużej mierze w ramach różnych porozumień pomiędzy oferentami. Zwłaszcza w branżach i segmentach, w których rynek jest znacznie zmonopolizowany, obecny system udzielania zamówień publicznych często nie spełnia swej roli, a nawet może przynosić efekty przeciwne do zamierzonych. Dlatego też właściwe byłoby zastanowienie się nad całym systemem i rozważenie, czy nie jest konieczne gruntowne przemyślenie jego założeń. Kwestia ta pojawia się w szczególności w mniejszych państwach, w których monopolizacja rynku jest o wiele wyraźniejsza.

| 27. | Ważne jest dokonanie pilnego przeglądu przyjętych niedawno wytycznych dotyczących zamówień publicznych w zakresie EFSI (przewodnika po przepisach dotyczących zamówień publicznych), ponieważ odnoszą się one do starych dyrektyw, a nie do nowych dyrektyw w sprawie zamówień publicznych, które zostały przyjęte w 2014 r. i weszły w życie na początku tego roku. W tym względzie istotne jest, aby materiał do nowych wytycznych podlegał odpowiedniej ocenie oddziaływania terytorialnego umożliwiającej wniesienie bezpośredniego wkładu przez ekspertów lokalnych i regionalnych. Zostało to uwzględnione w pakiecie na rzecz lepszego stanowienia prawa, w którym uznaje się rolę KR-u jako kluczowego partnera w lepszej analizie lokalnych i regionalnych skutków wniosków UE. |
| --- | --- |

27.

Ważne jest dokonanie pilnego przeglądu przyjętych niedawno wytycznych dotyczących zamówień publicznych w zakresie EFSI (przewodnika po przepisach dotyczących zamówień publicznych), ponieważ odnoszą się one do starych dyrektyw, a nie do nowych dyrektyw w sprawie zamówień publicznych, które zostały przyjęte w 2014 r. i weszły w życie na początku tego roku. W tym względzie istotne jest, aby materiał do nowych wytycznych podlegał odpowiedniej ocenie oddziaływania terytorialnego umożliwiającej wniesienie bezpośredniego wkładu przez ekspertów lokalnych i regionalnych. Zostało to uwzględnione w pakiecie na rzecz lepszego stanowienia prawa, w którym uznaje się rolę KR-u jako kluczowego partnera w lepszej analizie lokalnych i regionalnych skutków wniosków UE.

Stosowanie przepisów dotyczących pomocy państwa:

| 28. | Z biegiem lat kwestia pomocy państwa stała się znacznie bardziej złożona. Mimo mającej ostatnio miejsce częściowej poprawy w odniesieniu do niektórych programów pozostaje ona bardzo skomplikowana dla beneficjentów i instytucji zarządzających. Obecnie nie istnieje jasna i zrozumiała interpretacja pojęcia pomocy państwa i wszystkie kwestie rozpatrywane są tylko na podstawie stwierdzeń i ustaleń. Organy krajowe, do których należy wykładnia, różnią się często diametralnie w swoich poglądach i niechętnie wydają jednoznaczne wiążące opinie. W wielu krajach nie stanowią części struktury wdrażającej EFSI i nie ponoszą wyraźnej odpowiedzialności za swoje opinie. Wskazane byłoby zatem, by te organy krajowe (w krajach, gdzie jeszcze tak nie jest) zostały włączone do struktury wdrażania i miały obowiązek wydawania jasnych opinii. Co więcej, w niektórych przypadkach w lepszej pozycji są paradoksalnie podmioty prywatne, a nie publiczne, ponieważ nie muszą kierować się wieloma wytycznymi, rozporządzeniami i środkami. Podmioty publiczne, chociaż o wiele rzadziej pełnią funkcję konkurujących podmiotów gospodarczych i ich działalność nie ma charakteru komercyjnego, muszą przechodzić przez te same procedury, co podmioty prywatne. |
| --- | --- |

28.

Z biegiem lat kwestia pomocy państwa stała się znacznie bardziej złożona. Mimo mającej ostatnio miejsce częściowej poprawy w odniesieniu do niektórych programów pozostaje ona bardzo skomplikowana dla beneficjentów i instytucji zarządzających. Obecnie nie istnieje jasna i zrozumiała interpretacja pojęcia pomocy państwa i wszystkie kwestie rozpatrywane są tylko na podstawie stwierdzeń i ustaleń. Organy krajowe, do których należy wykładnia, różnią się często diametralnie w swoich poglądach i niechętnie wydają jednoznaczne wiążące opinie. W wielu krajach nie stanowią części struktury wdrażającej EFSI i nie ponoszą wyraźnej odpowiedzialności za swoje opinie. Wskazane byłoby zatem, by te organy krajowe (w krajach, gdzie jeszcze tak nie jest) zostały włączone do struktury wdrażania i miały obowiązek wydawania jasnych opinii. Co więcej, w niektórych przypadkach w lepszej pozycji są paradoksalnie podmioty prywatne, a nie publiczne, ponieważ nie muszą kierować się wieloma wytycznymi, rozporządzeniami i środkami. Podmioty publiczne, chociaż o wiele rzadziej pełnią funkcję konkurujących podmiotów gospodarczych i ich działalność nie ma charakteru komercyjnego, muszą przechodzić przez te same procedury, co podmioty prywatne.

| 29. | Ponadto istnieje jeszcze inny istotny element niespójności w stosowaniu zasad pomocy państwa. Wytyczne dotyczące pomocy państwa nie stosują się do programów centralnie zarządzanych przez Komisję Europejską (np. „Horyzont 2020”, instrument „Łącząc Europę”, Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych), ale stosują się do projektów finansowanych w ramach polityki spójności. Projekty są zatem w praktyce oceniane pod kątem pomocy państwa nie na podstawie swych zalet, ale tego, czy środki przyznaje Komisja czy państwa członkowskie, oraz źródła finansowania. |
| --- | --- |

29.

Ponadto istnieje jeszcze inny istotny element niespójności w stosowaniu zasad pomocy państwa. Wytyczne dotyczące pomocy państwa nie stosują się do programów centralnie zarządzanych przez Komisję Europejską (np. „Horyzont 2020”, instrument „Łącząc Europę”, Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych), ale stosują się do projektów finansowanych w ramach polityki spójności. Projekty są zatem w praktyce oceniane pod kątem pomocy państwa nie na podstawie swych zalet, ale tego, czy środki przyznaje Komisja czy państwa członkowskie, oraz źródła finansowania.

| 30. | W tym kontekście KR pragnie przypomnieć, że podstawową ideą polityki spójności jest zapewnienie równych szans słabiej rozwiniętym regionom, poprzez udostępnienie większych środków finansowych i wyższego poziomu współfinansowania ze strony UE. Toteż sama polityka spójności mogłaby być postrzegana jako celowe zakłócenie rynku. Dlatego też KR uważa, że procedury dotyczące pomocy państwa w ogóle nie powinny mieć zastosowania do EFSI. |
| --- | --- |

30.

W tym kontekście KR pragnie przypomnieć, że podstawową ideą polityki spójności jest zapewnienie równych szans słabiej rozwiniętym regionom, poprzez udostępnienie większych środków finansowych i wyższego poziomu współfinansowania ze strony UE. Toteż sama polityka spójności mogłaby być postrzegana jako celowe zakłócenie rynku. Dlatego też KR uważa, że procedury dotyczące pomocy państwa w ogóle nie powinny mieć zastosowania do EFSI.

| 31. | Należy poświęcić szczególną uwagę stosowaniu pomocy państwa w ramach programów europejskiej współpracy terytorialnej. Ogólnie wysiłek, jaki trzeba włożyć w przestrzeganie zasad pomocy państwa, nie jest proporcjonalny do ryzyka zakłócenia konkurencji. Poza tym często pomoc państwa jest w odmienny sposób interpretowana w poszczególnych państwach członkowskich, w związku z czym nie można stosować zasad z odpowiednią pewnością prawa, co często całkowicie uniemożliwia realizację projektów wysokiej jakości. Jednym z rozwiązań służących uproszczeniu EFSI, które można byłoby szybko wdrożyć, jest zatem wyłączenie również europejskiej współpracy terytorialnej z zakresu stosowania zasad dotyczących pomocy państwa, podobnie jak ma to miejsce np. w przypadku programu „Horyzont 2020”. |
| --- | --- |

31.

Należy poświęcić szczególną uwagę stosowaniu pomocy państwa w ramach programów europejskiej współpracy terytorialnej. Ogólnie wysiłek, jaki trzeba włożyć w przestrzeganie zasad pomocy państwa, nie jest proporcjonalny do ryzyka zakłócenia konkurencji. Poza tym często pomoc państwa jest w odmienny sposób interpretowana w poszczególnych państwach członkowskich, w związku z czym nie można stosować zasad z odpowiednią pewnością prawa, co często całkowicie uniemożliwia realizację projektów wysokiej jakości. Jednym z rozwiązań służących uproszczeniu EFSI, które można byłoby szybko wdrożyć, jest zatem wyłączenie również europejskiej współpracy terytorialnej z zakresu stosowania zasad dotyczących pomocy państwa, podobnie jak ma to miejsce np. w przypadku programu „Horyzont 2020”.

| 32. | Mamy ponadto do czynienia z problemem dotyczącym przejrzystości i proporcjonalności. Ze względu na niewielką skalę niektórych projektów, zwłaszcza na szczeblu lokalnym, ważne jest, aby ramy odstępstw od zasad pomocy państwa były bardziej zrozumiałe. Obecnie często nie wiadomo dokładnie, kiedy i w jaki sposób działają zasada de minimis, zasady dotyczące usług świadczonych w interesie ogólnym, ogólne wyłączenia blokowe i wytyczne dotyczące regionalnej pomocy państwa. Europejski Komitet Regionów apeluje o opracowanie lepszych, przyjaznych użytkownikowi i skonsolidowanych wytycznych już w obecnym okresie programowania oraz wzywa do tego, by w zbliżającym się przeglądzie zasad pomocy państwa usprawniono i uproszczono istniejące ramy prawne. |
| --- | --- |

32.

Mamy ponadto do czynienia z problemem dotyczącym przejrzystości i proporcjonalności. Ze względu na niewielką skalę niektórych projektów, zwłaszcza na szczeblu lokalnym, ważne jest, aby ramy odstępstw od zasad pomocy państwa były bardziej zrozumiałe. Obecnie często nie wiadomo dokładnie, kiedy i w jaki sposób działają zasada de minimis, zasady dotyczące usług świadczonych w interesie ogólnym, ogólne wyłączenia blokowe i wytyczne dotyczące regionalnej pomocy państwa. Europejski Komitet Regionów apeluje o opracowanie lepszych, przyjaznych użytkownikowi i skonsolidowanych wytycznych już w obecnym okresie programowania oraz wzywa do tego, by w zbliżającym się przeglądzie zasad pomocy państwa usprawniono i uproszczono istniejące ramy prawne.

| 33. | Biorąc pod uwagę zmiany postrzegania definicji przedsiębiorstwa, należy również podnieść pułap pomocy zgodnie z zasadą de minimis, by wspierać zatrudnienie, innowacje i przedsiębiorczość w regionach. |
| --- | --- |

33.

Biorąc pod uwagę zmiany postrzegania definicji przedsiębiorstwa, należy również podnieść pułap pomocy zgodnie z zasadą de minimis, by wspierać zatrudnienie, innowacje i przedsiębiorczość w regionach.

Kontrola i audyt:

| 34. | Różnorodność metod audytu na poziomie krajowym i europejskim stanowi prawdopodobnie największą trudność w procesie wdrażania EFSI. Instytucje zarządzające i różne europejskie i krajowe organy kontrolne często wypracowują odmienne interpretacje tych samych zasad, a przy tym nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za przeprowadzoną kontrolę. Dla projektów EFSI powinien zostać określony jeden jednolity system kontroli (punkt kompleksowej obsługi) na szczeblu państw członkowskich i na szczeblu UE, w ramach którego wydawane będą wiążące opinie – również w dziedzinie zamówień publicznych – i ponoszona będzie odpowiedzialność za nie. Beneficjent końcowy powinien mieć również prawo do złożenia wniosku o przeprowadzenie kontroli, aby zyskać pewność, że realizacja projektu przebiegła prawidłowo i nie naraża się na żadne zagrożenie w przyszłości, lub ewentualnie aby podjąć środki naprawcze. Wymaga to również bardziej elastycznego podejścia do udostępniania danych oraz zintegrowanych rozwiązań informatycznych, takich jak formularze elektroniczne i bazy danych. Podejście takie byłoby warunkiem wstępnym dla zorganizowania punktu kompleksowej obsługi, dzięki któremu zmniejszono by formalności biurokratyczne dla beneficjentów i instytucji zarządzających. Upowszechnienie przyjaznej dla użytkownika dematerializacji pozwoli na ograniczenie do minimum liczby dokumentów do skanowania i pobierania. Należy też promować korzystanie z aplikacji komputerowych umożliwiających szukanie bezpośrednio u źródła elementów danych administracyjnych beneficjenta (liczba zatrudnionych, wysokość obrotów, przestrzeganie zobowiązań podatkowych i w zakresie zabezpieczenia społecznego itp.). Wymaga to jednak uprzedniej oceny ryzyka co do treści i rodzaju danych, które mogą zostać udostępnione, a także udziału od samego początku Komisji, krajowych i regionalnych organów kontroli oraz Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, a także, być może, opracowania wspólnego vademecum nt. audytu, aby uniknąć późniejszych problemów związanych z audytem. Obecnie kontrola postrzegana jest jako środek represyjny i egzekucyjny. Z zasady audyt dotyczy wyłącznie aspektów administracyjnych projektów i przestrzegania przewidzianych procedur, przy czym jakiekolwiek odstępstwo, choćby było wprowadzone z myślą o większej efektywności projektu i oszczędnościach lub z powodu nieprzewidzianych okoliczności, jest bezlitośnie karane. Dlatego też KR proponuje, by audytorzy skupili się na rzeczywistej efektywności nakładów i by uwzględniali finansowy ciężar błędów i konkretną sytuację (więcej proporcjonalności w audytach). Do zasad dotyczących kontroli i zgodności z przepisami należy dodać zasadę proporcjonalności, poprzez umożliwienie stosowania wyższych poziomów tolerancji w wypadku mniej istotnych naruszeń. Powinniśmy zmierzać w kierunku bardziej proporcjonalnego podejścia do kontroli (mniej kontroli na miejscu w przypadku programów lub organów wdrożeniowych osiągających lepsze wyniki) i opartego na wynikach (tak, by w ramach jednej wizyty można było przeprowadzić więcej niż jeden rodzaj kontroli, co jest szczególnie istotne w przypadku programów i działań finansowanych z różnych funduszy), jak i do bardziej proporcjonalnego audytu, koncentrującego się mniej na karach, a bardziej na usprawnieniu działań i zapewnieniu większych efektów polityki spójności. Audytor powinien być postrzegany jako partner w rozwiązywaniu problemów, poszukiwaniu najbardziej skutecznego sposobu działania i naprawianiu błędów. Tu konieczna będzie radykalna zmiana postawy audytorów. |
| --- | --- |

34.

Różnorodność metod audytu na poziomie krajowym i europejskim stanowi prawdopodobnie największą trudność w procesie wdrażania EFSI. Instytucje zarządzające i różne europejskie i krajowe organy kontrolne często wypracowują odmienne interpretacje tych samych zasad, a przy tym nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za przeprowadzoną kontrolę. Dla projektów EFSI powinien zostać określony jeden jednolity system kontroli (punkt kompleksowej obsługi) na szczeblu państw członkowskich i na szczeblu UE, w ramach którego wydawane będą wiążące opinie – również w dziedzinie zamówień publicznych – i ponoszona będzie odpowiedzialność za nie. Beneficjent końcowy powinien mieć również prawo do złożenia wniosku o przeprowadzenie kontroli, aby zyskać pewność, że realizacja projektu przebiegła prawidłowo i nie naraża się na żadne zagrożenie w przyszłości, lub ewentualnie aby podjąć środki naprawcze. Wymaga to również bardziej elastycznego podejścia do udostępniania danych oraz zintegrowanych rozwiązań informatycznych, takich jak formularze elektroniczne i bazy danych. Podejście takie byłoby warunkiem wstępnym dla zorganizowania punktu kompleksowej obsługi, dzięki któremu zmniejszono by formalności biurokratyczne dla beneficjentów i instytucji zarządzających. Upowszechnienie przyjaznej dla użytkownika dematerializacji pozwoli na ograniczenie do minimum liczby dokumentów do skanowania i pobierania. Należy też promować korzystanie z aplikacji komputerowych umożliwiających szukanie bezpośrednio u źródła elementów danych administracyjnych beneficjenta (liczba zatrudnionych, wysokość obrotów, przestrzeganie zobowiązań podatkowych i w zakresie zabezpieczenia społecznego itp.). Wymaga to jednak uprzedniej oceny ryzyka co do treści i rodzaju danych, które mogą zostać udostępnione, a także udziału od samego początku Komisji, krajowych i regionalnych organów kontroli oraz Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, a także, być może, opracowania wspólnego vademecum nt. audytu, aby uniknąć późniejszych problemów związanych z audytem. Obecnie kontrola postrzegana jest jako środek represyjny i egzekucyjny. Z zasady audyt dotyczy wyłącznie aspektów administracyjnych projektów i przestrzegania przewidzianych procedur, przy czym jakiekolwiek odstępstwo, choćby było wprowadzone z myślą o większej efektywności projektu i oszczędnościach lub z powodu nieprzewidzianych okoliczności, jest bezlitośnie karane. Dlatego też KR proponuje, by audytorzy skupili się na rzeczywistej efektywności nakładów i by uwzględniali finansowy ciężar błędów i konkretną sytuację (więcej proporcjonalności w audytach). Do zasad dotyczących kontroli i zgodności z przepisami należy dodać zasadę proporcjonalności, poprzez umożliwienie stosowania wyższych poziomów tolerancji w wypadku mniej istotnych naruszeń. Powinniśmy zmierzać w kierunku bardziej proporcjonalnego podejścia do kontroli (mniej kontroli na miejscu w przypadku programów lub organów wdrożeniowych osiągających lepsze wyniki) i opartego na wynikach (tak, by w ramach jednej wizyty można było przeprowadzić więcej niż jeden rodzaj kontroli, co jest szczególnie istotne w przypadku programów i działań finansowanych z różnych funduszy), jak i do bardziej proporcjonalnego audytu, koncentrującego się mniej na karach, a bardziej na usprawnieniu działań i zapewnieniu większych efektów polityki spójności. Audytor powinien być postrzegany jako partner w rozwiązywaniu problemów, poszukiwaniu najbardziej skutecznego sposobu działania i naprawianiu błędów. Tu konieczna będzie radykalna zmiana postawy audytorów.

| 35. | Organy administracyjne i instytucje audytowe powinny pracować ręka w rękę od fazy programowania aż do zamknięcia programów, jako że tylko w ten sposób można zapobiec różnicom w interpretacji tych samych zasad. Wspólny system kontroli lub wspólne rozumienie systemu kontroli, do którego musimy dążyć, powinny zapobiegać przeprowadzaniu wielokrotnego audytu tej samej operacji, jako że różne instytucje audytowe zasadniczo powinny opierać się wzajemnie na swoich opiniach i je uzupełniać. W tym kontekście Komitet proponuje, aby rozszerzyć zakres stosowania proporcjonalnej kontroli zdefiniowanej w art. 148 rozporządzenia ogólnego (UE) nr 1303/2013 i stosować ją również poza instytucją audytową i Komisją, do wszystkich typów kontroli, łącznie z kontrolami podlegającymi instytucjom zarządzającym, jednostkom certyfikującym i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu. Ogólnie, należy wprowadzić w większym stopniu zasadę pomocniczości do audytu. Audyt wspólnotowy powinien ograniczyć się wyłącznie do przestrzegania przepisów dotyczących EFSI. Jeśli chodzi o państwa członkowskie i ich instytucje zarządzające, powinny one odpowiadać za sprawdzanie przestrzegania przepisów prawa krajowego (łącznie z przepisami wynikającymi z prawodawstwa europejskiego). Stosowanie zasady pomocniczości w zakresie działań audytu powinno być uwarunkowane zawarciem porozumienia o zaufaniu między Komisją a danym państwem członkowskim. |
| --- | --- |

35.

Organy administracyjne i instytucje audytowe powinny pracować ręka w rękę od fazy programowania aż do zamknięcia programów, jako że tylko w ten sposób można zapobiec różnicom w interpretacji tych samych zasad. Wspólny system kontroli lub wspólne rozumienie systemu kontroli, do którego musimy dążyć, powinny zapobiegać przeprowadzaniu wielokrotnego audytu tej samej operacji, jako że różne instytucje audytowe zasadniczo powinny opierać się wzajemnie na swoich opiniach i je uzupełniać. W tym kontekście Komitet proponuje, aby rozszerzyć zakres stosowania proporcjonalnej kontroli zdefiniowanej w art. 148 rozporządzenia ogólnego (UE) nr 1303/2013 i stosować ją również poza instytucją audytową i Komisją, do wszystkich typów kontroli, łącznie z kontrolami podlegającymi instytucjom zarządzającym, jednostkom certyfikującym i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu. Ogólnie, należy wprowadzić w większym stopniu zasadę pomocniczości do audytu. Audyt wspólnotowy powinien ograniczyć się wyłącznie do przestrzegania przepisów dotyczących EFSI. Jeśli chodzi o państwa członkowskie i ich instytucje zarządzające, powinny one odpowiadać za sprawdzanie przestrzegania przepisów prawa krajowego (łącznie z przepisami wynikającymi z prawodawstwa europejskiego). Stosowanie zasady pomocniczości w zakresie działań audytu powinno być uwarunkowane zawarciem porozumienia o zaufaniu między Komisją a danym państwem członkowskim.

| 36. | Proponuje również, aby podnieść o 50 % poziomy, poniżej których operacja nie podlega więcej niż jednemu audytowi przed przedstawieniem wydatków końcowych. |
| --- | --- |

36.

Proponuje również, aby podnieść o 50 % poziomy, poniżej których operacja nie podlega więcej niż jednemu audytowi przed przedstawieniem wydatków końcowych.

| 37. | W przypadku projektów, w których uczestniczy więcej partnerów, niedopuszczalne jest, by z powodu nieprawidłowości stwierdzonych u jednego z partnerów karać korektą finansową całe partnerstwo, a w skrajnych wypadkach, cały program. |
| --- | --- |

37.

W przypadku projektów, w których uczestniczy więcej partnerów, niedopuszczalne jest, by z powodu nieprawidłowości stwierdzonych u jednego z partnerów karać korektą finansową całe partnerstwo, a w skrajnych wypadkach, cały program.

| 38. | Mimo że istnieją państwa, w których systemy odwoławcze działają bez większych problemów, w szeregu państw systemy te wprawdzie zostały utworzone na podstawie art. 74 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, ale są bardzo zróżnicowane i z punktu widzenia beneficjanta nie zawsze spełniają swą funkcję. Należałoby w związku z tym stworzyć jednolity, zrozumiały i szybko działający system środków odwoławczych zarówno na poziomie państw członkowskich (w krajach, w których system taki jeszcze nie funkcjonuje), jak i na szczeblu UE. Powinien on mieć zastosowanie nie tylko do ustaleń z audytu, ale także do decyzji na wszystkich szczeblach i we wszystkich dziedzinach (np. pomoc państwa itp.). |
| --- | --- |

38.

Mimo że istnieją państwa, w których systemy odwoławcze działają bez większych problemów, w szeregu państw systemy te wprawdzie zostały utworzone na podstawie art. 74 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013, ale są bardzo zróżnicowane i z punktu widzenia beneficjanta nie zawsze spełniają swą funkcję. Należałoby w związku z tym stworzyć jednolity, zrozumiały i szybko działający system środków odwoławczych zarówno na poziomie państw członkowskich (w krajach, w których system taki jeszcze nie funkcjonuje), jak i na szczeblu UE. Powinien on mieć zastosowanie nie tylko do ustaleń z audytu, ale także do decyzji na wszystkich szczeblach i we wszystkich dziedzinach (np. pomoc państwa itp.).

Nadmiernie rygorystyczne wdrażanie:

| 39. | Praktyka państwa członkowskiego polegająca na tym, że wprowadzając przepisy UE do prawa krajowego, wykracza ono poza minimalne wymogi zawarte w tych przepisach, jest, jak się wydaje, problemem państw członkowskich, a nie Komisji Europejskiej. Do takiego działania dochodzi jednak dlatego, że umożliwiają je rozporządzenia i wytyczne wykonawcze Komisji. Aby ograniczyć takie postępowanie do minimum, należy wzmocnić rolę Komisji w tym zakresie, która musi w drodze rozporządzeń i wytycznych wykonawczych wyraźnie określać wymagania, których nie można przekraczać, ani poprzez ich złagodzenie, ani zaostrzenie. Dotyczy to między innymi również obszaru zamówień publicznych i audytu. Środki EFSI stanowią środki UE, dlatego zasady powinna ustanawiać UE a nie państwa członkowskie. |
| --- | --- |

39.

Praktyka państwa członkowskiego polegająca na tym, że wprowadzając przepisy UE do prawa krajowego, wykracza ono poza minimalne wymogi zawarte w tych przepisach, jest, jak się wydaje, problemem państw członkowskich, a nie Komisji Europejskiej. Do takiego działania dochodzi jednak dlatego, że umożliwiają je rozporządzenia i wytyczne wykonawcze Komisji. Aby ograniczyć takie postępowanie do minimum, należy wzmocnić rolę Komisji w tym zakresie, która musi w drodze rozporządzeń i wytycznych wykonawczych wyraźnie określać wymagania, których nie można przekraczać, ani poprzez ich złagodzenie, ani zaostrzenie. Dotyczy to między innymi również obszaru zamówień publicznych i audytu. Środki EFSI stanowią środki UE, dlatego zasady powinna ustanawiać UE a nie państwa członkowskie.

| 40. | Do nadmiernie rygorystycznego wdrażania dochodzi również dlatego, że w wielu przypadkach wytyczne wykonawcze są opracowywane na szczeblu Komisji Europejskiej dopiero w trakcie wdrażania programów. Państwa członkowskie i instytucje zarządzające muszą zatem opracowywać własne wytyczne, różniące się od wytycznych, które Komisja wyda ex post. Należałoby zatem opracowywać rozporządzenia w sprawie EFSI równocześnie z wytycznymi, a nie dopiero później przygotowywać dla poszczególnych artykułów rozporządzenia ogólną koncepcję i interpretację, jak je wykonywać. Takie podejście często powoduje ponad roczne opóźnienia w wykorzystywaniu programów operacyjnych oraz skutkuje dodatkowymi zmianami, które znów negatywnie wpływają na poziom wykorzystania EFSI. Trzeba wyraźnie zmniejszyć liczbę i zakres wytycznych i metod. Przy tym należy skupić się nie tyle na ich zakresie, ile na ich zrozumiałości i efektywności, aby nie komplikować systemu i nie pozbawiać go skuteczności. Wytyczne i metody powinny być jasne i nie mogą ulegać zmianie w trakcie realizacji. W żadnym wypadku nie mogą też mieć mocy wstecznej. |
| --- | --- |

40.

Do nadmiernie rygorystycznego wdrażania dochodzi również dlatego, że w wielu przypadkach wytyczne wykonawcze są opracowywane na szczeblu Komisji Europejskiej dopiero w trakcie wdrażania programów. Państwa członkowskie i instytucje zarządzające muszą zatem opracowywać własne wytyczne, różniące się od wytycznych, które Komisja wyda ex post. Należałoby zatem opracowywać rozporządzenia w sprawie EFSI równocześnie z wytycznymi, a nie dopiero później przygotowywać dla poszczególnych artykułów rozporządzenia ogólną koncepcję i interpretację, jak je wykonywać. Takie podejście często powoduje ponad roczne opóźnienia w wykorzystywaniu programów operacyjnych oraz skutkuje dodatkowymi zmianami, które znów negatywnie wpływają na poziom wykorzystania EFSI. Trzeba wyraźnie zmniejszyć liczbę i zakres wytycznych i metod. Przy tym należy skupić się nie tyle na ich zakresie, ile na ich zrozumiałości i efektywności, aby nie komplikować systemu i nie pozbawiać go skuteczności. Wytyczne i metody powinny być jasne i nie mogą ulegać zmianie w trakcie realizacji. W żadnym wypadku nie mogą też mieć mocy wstecznej.

Programowanie i koncentracja tematyczna:

| 41. | Efektywnym działaniem byłoby sprawdzenie, na jakim poziomie stosowne jest wykonywanie programowania i koncentracji tematycznej. Obecnie programowanie wchodzi nawet na najniższy poziom wdrażania. Właściwe byłoby zatem określenie, w ramach koncentracji tematycznej, ogólnych celów i głównego wskaźnika realizacji każdego z nich. Instytucjom zarządzającym należy zapewnić swobodę wyboru działań, poprzez które osiągnie się ten cel w poszczególnych regionach, co pozwoliłoby także lepiej uwzględnić potrzeby regionów w powiązaniu z ich specyfiką i wyzwaniami, którym muszą stawiać czoła. Jeśli celem jest zwiększenie zatrudnienia, powinna zostać pozostawiona swoboda w zakresie środków jego realizacji. W niektórych regionach, w zależności od ich poziomu, do osiągnięcia celu przyczynią się działania w zakresie badań, w innych – np. ruchu turystycznego. W szczególności wsparcie dla współpracy transgranicznej, której celem jest integracja regionów ponad granicami, powinno uwzględniać konkretne potrzeby danego regionu transgranicznego, a zatem umożliwiać wspieranie istotnych działań wychodzących poza ramy celów tematycznych wynikających ze strategii „Europa 2020”. Przykładem mogą być tzw. fundusze małych projektów wspierające projekty dotyczące więzi międzyludzkich, promocji ruchu turystycznego czy tworzenia brakujących połączeń transportowych. Ogólnie rzecz biorąc, pojawia się pytanie, czy europejska współpraca terytorialna powinna podlegać wszystkim warunkom mającym zastosowanie do EFSI. Należy zadbać o to, by nie zmniejszyły się przyznawane środki finansowe. |
| --- | --- |

41.

Efektywnym działaniem byłoby sprawdzenie, na jakim poziomie stosowne jest wykonywanie programowania i koncentracji tematycznej. Obecnie programowanie wchodzi nawet na najniższy poziom wdrażania. Właściwe byłoby zatem określenie, w ramach koncentracji tematycznej, ogólnych celów i głównego wskaźnika realizacji każdego z nich. Instytucjom zarządzającym należy zapewnić swobodę wyboru działań, poprzez które osiągnie się ten cel w poszczególnych regionach, co pozwoliłoby także lepiej uwzględnić potrzeby regionów w powiązaniu z ich specyfiką i wyzwaniami, którym muszą stawiać czoła. Jeśli celem jest zwiększenie zatrudnienia, powinna zostać pozostawiona swoboda w zakresie środków jego realizacji. W niektórych regionach, w zależności od ich poziomu, do osiągnięcia celu przyczynią się działania w zakresie badań, w innych – np. ruchu turystycznego. W szczególności wsparcie dla współpracy transgranicznej, której celem jest integracja regionów ponad granicami, powinno uwzględniać konkretne potrzeby danego regionu transgranicznego, a zatem umożliwiać wspieranie istotnych działań wychodzących poza ramy celów tematycznych wynikających ze strategii „Europa 2020”. Przykładem mogą być tzw. fundusze małych projektów wspierające projekty dotyczące więzi międzyludzkich, promocji ruchu turystycznego czy tworzenia brakujących połączeń transportowych. Ogólnie rzecz biorąc, pojawia się pytanie, czy europejska współpraca terytorialna powinna podlegać wszystkim warunkom mającym zastosowanie do EFSI. Należy zadbać o to, by nie zmniejszyły się przyznawane środki finansowe.

| 42. | Należy zapewnić elastyczność programów, tak by można było odpowiednio reagować na pojawiające się nowe okoliczności i szybki postęp techniczny. Elastyczność ta powinna być jednak rzeczywista, tzn. trzeba ograniczyć i całkowicie uprościć proces zmiany programu. Za prawdziwą elastyczność programu nie można uznać na przykład tego, że konieczne jest opracowanie nowej oceny SEA. W takim wypadku przeprowadzenie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko powinno się na przykład brać pod uwagę wyłącznie w sytuacji, gdy rozważane przeprogramowanie będzie miało wpływ na szczegółowe cele o znaczącym oddziaływaniu na środowisko, które wcześniej zidentyfikowano jako takie. |
| --- | --- |

42.

Należy zapewnić elastyczność programów, tak by można było odpowiednio reagować na pojawiające się nowe okoliczności i szybki postęp techniczny. Elastyczność ta powinna być jednak rzeczywista, tzn. trzeba ograniczyć i całkowicie uprościć proces zmiany programu. Za prawdziwą elastyczność programu nie można uznać na przykład tego, że konieczne jest opracowanie nowej oceny SEA. W takim wypadku przeprowadzenie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko powinno się na przykład brać pod uwagę wyłącznie w sytuacji, gdy rozważane przeprogramowanie będzie miało wpływ na szczegółowe cele o znaczącym oddziaływaniu na środowisko, które wcześniej zidentyfikowano jako takie.

| 43. | Na mocy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 wprowadzono dwa instrumenty umożliwiające zintegrowane podejście terytorialne, tj. zintegrowane inwestycje terytorialne i wspólne plany działania (joint action plans), które otwierają drogę do zintegrowanego rozwoju danego obszaru lub regionu. Jednakże Komisja zbyt słabo zachęca państwa członkowskie do korzystania z tych instrumentów, również dlatego, że określiła je w aktach delegowanych i wykonawczych w stosunkowo niejasny i złożony sposób. Szersze wdrożenie tych dwóch instrumentów oznaczałoby:






  — | partnerskie podejście do kształtowania polityki rozwojowej poszczególnych obszarów, |
| --- | --- | --- |

43.

Na mocy rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 wprowadzono dwa instrumenty umożliwiające zintegrowane podejście terytorialne, tj. zintegrowane inwestycje terytorialne i wspólne plany działania (joint action plans), które otwierają drogę do zintegrowanego rozwoju danego obszaru lub regionu. Jednakże Komisja zbyt słabo zachęca państwa członkowskie do korzystania z tych instrumentów, również dlatego, że określiła je w aktach delegowanych i wykonawczych w stosunkowo niejasny i złożony sposób. Szersze wdrożenie tych dwóch instrumentów oznaczałoby:

—

partnerskie podejście do kształtowania polityki rozwojowej poszczególnych obszarów,

| — | skuteczne wdrażanie środków zgodnie z podejściem oddolnym i z wykorzystaniem synergii, które łatwiej osiągnąć na mniejszym, terytorialnym obszarze, |
| --- | --- |

—

skuteczne wdrażanie środków zgodnie z podejściem oddolnym i z wykorzystaniem synergii, które łatwiej osiągnąć na mniejszym, terytorialnym obszarze,

| — | dodatkową podstawę bezpośredniego zatwierdzania zintegrowanego projektu oraz bezpośredniego przydziału środków, dzięki jaśniej wyrażonemu celowi i uzasadnieniu poszczególnych elementów zintegrowanego podejścia, oraz |
| --- | --- |

—

dodatkową podstawę bezpośredniego zatwierdzania zintegrowanego projektu oraz bezpośredniego przydziału środków, dzięki jaśniej wyrażonemu celowi i uzasadnieniu poszczególnych elementów zintegrowanego podejścia, oraz

| — | skuteczniejsze i pomyślne osiąganie celów polityki spójności. |
| --- | --- |

—

skuteczniejsze i pomyślne osiąganie celów polityki spójności.

| 44. | W przypadku zintegrowanych inwestycji terytorialnych (ZIT) wymagane jest tworzenie zupełnie nieodpowiednich struktur zarządzania, biorąc pod uwagę wielkość środków finansowych przekazywanych w ramach tego instrumentu. Jak podkreślono w opinii Komitetu w sprawie rozwoju kierowanego przez lokalną społeczność, również liczba osobnych przepisów dotyczących poszczególnych funduszy, którymi często zarządzają odrębne instytucje zarządzające, zniechęca do poszerzania rozwoju kierowanego przez lokalną społeczność poza EFRROW. Oznacza to, że realizacja tych bardzo innowacyjnych narzędzi zintegrowanego rozwoju lokalnego jest w praktyce na razie ograniczona. Konieczność tworzenia tych struktur nie tylko niewspółmiernie podraża zarządzanie tym instrumentem i obciąża uczestniczące podmioty, ale także znacznie komplikuje i opóźnia realizację projektów. |
| --- | --- |

44.

W przypadku zintegrowanych inwestycji terytorialnych (ZIT) wymagane jest tworzenie zupełnie nieodpowiednich struktur zarządzania, biorąc pod uwagę wielkość środków finansowych przekazywanych w ramach tego instrumentu. Jak podkreślono w opinii Komitetu w sprawie rozwoju kierowanego przez lokalną społeczność, również liczba osobnych przepisów dotyczących poszczególnych funduszy, którymi często zarządzają odrębne instytucje zarządzające, zniechęca do poszerzania rozwoju kierowanego przez lokalną społeczność poza EFRROW. Oznacza to, że realizacja tych bardzo innowacyjnych narzędzi zintegrowanego rozwoju lokalnego jest w praktyce na razie ograniczona. Konieczność tworzenia tych struktur nie tylko niewspółmiernie podraża zarządzanie tym instrumentem i obciąża uczestniczące podmioty, ale także znacznie komplikuje i opóźnia realizację projektów.

| 45. | Zauważa, że fakt, iż przepisy w dziedzinie polityki spójności zmieniają się co siedem lat, a nawet częściej, nie pomógł w jej uproszczeniu, lecz miał skutek wręcz przeciwny. Ramy prawne obejmujące więcej okresów programowania wymagają jednak najpierw radykalnego uproszczenia. Mniejsze korzystne zmiany w systemie wdrażania polityki spójności zawsze są możliwe i pożądane, ale większe zmiany powinny być przygotowywane rzadziej i z większym wyprzedzeniem. Należy na wstępie przeanalizować skutki tych zmian i zgodnie z zasadą partnerstwa omówić je na wczesnym etapie z zainteresowanymi stronami, którymi są nie tylko państwa członkowskie UE, ale również samorządy lokalne i regionalne reprezentowane przez Komitet Regionów. |
| --- | --- |

45.

Zauważa, że fakt, iż przepisy w dziedzinie polityki spójności zmieniają się co siedem lat, a nawet częściej, nie pomógł w jej uproszczeniu, lecz miał skutek wręcz przeciwny. Ramy prawne obejmujące więcej okresów programowania wymagają jednak najpierw radykalnego uproszczenia. Mniejsze korzystne zmiany w systemie wdrażania polityki spójności zawsze są możliwe i pożądane, ale większe zmiany powinny być przygotowywane rzadziej i z większym wyprzedzeniem. Należy na wstępie przeanalizować skutki tych zmian i zgodnie z zasadą partnerstwa omówić je na wczesnym etapie z zainteresowanymi stronami, którymi są nie tylko państwa członkowskie UE, ale również samorządy lokalne i regionalne reprezentowane przez Komitet Regionów.

Instrumenty finansowe:

| 46. | Postrzega korzystanie z instrumentów finansowych jako ważny element służący zwiększeniu efektu dźwigni europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz połączeniu programów tych funduszy z finansowaniem z Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych. Istnieje jednak pilna potrzeba uproszczenia zasad organizacji, wymogów z zakresu sprawozdawczości i zasad audytu dotyczących instrumentów finansowych w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, jak stwierdzono ostatnio podczas wspólnych warsztatów na ten temat z udziałem prezydencji słowackiej (1). |
| --- | --- |

46.

Postrzega korzystanie z instrumentów finansowych jako ważny element służący zwiększeniu efektu dźwigni europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz połączeniu programów tych funduszy z finansowaniem z Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych. Istnieje jednak pilna potrzeba uproszczenia zasad organizacji, wymogów z zakresu sprawozdawczości i zasad audytu dotyczących instrumentów finansowych w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, jak stwierdzono ostatnio podczas wspólnych warsztatów na ten temat z udziałem prezydencji słowackiej (1).

| 47. | Zaleca, by Komisja Europejska zbadała, dlaczego w większości państw członkowskich nie wykorzystuje się gotowych instrumentów dla instrumentów finansowych. |
| --- | --- |

47.

Zaleca, by Komisja Europejska zbadała, dlaczego w większości państw członkowskich nie wykorzystuje się gotowych instrumentów dla instrumentów finansowych.

| 48. | Przyjmuje do wiadomości ustalenia z opublikowanego niedawno sprawozdania Trybunału Obrachunkowego „Realizacja budżetu UE za pośrednictwem instrumentów finansowych – wnioski, jakie należy wyciągnąć z okresu programowania 2007–2013” i zachęca Trybunał do oceny wdrażania instrumentów finansowych w bieżącym okresie finansowania. |
| --- | --- |

48.

Przyjmuje do wiadomości ustalenia z opublikowanego niedawno sprawozdania Trybunału Obrachunkowego „Realizacja budżetu UE za pośrednictwem instrumentów finansowych – wnioski, jakie należy wyciągnąć z okresu programowania 2007–2013” i zachęca Trybunał do oceny wdrażania instrumentów finansowych w bieżącym okresie finansowania.

Zalecenia końcowe:

| 49. | Odnotowuje niedawno opublikowane rozporządzenie zbiorcze (2), które obejmuje także zmiany w rozporządzeniach dotyczących EFSI, zwłaszcza w odniesieniu do uproszczenia korzystania z instrumentów finansowych i opcji kosztów uproszczonych w programach EFSI.






  — | Zwraca uwagę, że nie jest możliwe przedstawienie w niniejszej opinii pełnej oceny zmian proponowanych w rozporządzeniu zbiorczym oraz ich możliwych pozytywnych skutków dla beneficjentów i władz lokalnych i regionalnych wdrażających EFSI. |
| --- | --- | --- |

49.

Odnotowuje niedawno opublikowane rozporządzenie zbiorcze (2), które obejmuje także zmiany w rozporządzeniach dotyczących EFSI, zwłaszcza w odniesieniu do uproszczenia korzystania z instrumentów finansowych i opcji kosztów uproszczonych w programach EFSI.

—

Zwraca uwagę, że nie jest możliwe przedstawienie w niniejszej opinii pełnej oceny zmian proponowanych w rozporządzeniu zbiorczym oraz ich możliwych pozytywnych skutków dla beneficjentów i władz lokalnych i regionalnych wdrażających EFSI.

| — | Podkreśla, że konieczne jest przeprowadzenie analizy tych skutków i zadbanie o to, by beneficjenci końcowi i organy publiczne wdrażające te fundusze na poziomie lokalnym i regionalnym odnieśli korzyści z prawdziwego uproszczenia i nie ucierpieli z powodu dalszego skomplikowania obecnej sytuacji. |
| --- | --- |

—

Podkreśla, że konieczne jest przeprowadzenie analizy tych skutków i zadbanie o to, by beneficjenci końcowi i organy publiczne wdrażające te fundusze na poziomie lokalnym i regionalnym odnieśli korzyści z prawdziwego uproszczenia i nie ucierpieli z powodu dalszego skomplikowania obecnej sytuacji.

| — | Stwierdza, że rozporządzenia zbiorczego nie można rozważać w izolacji, ale jego skutki trzeba analizować i oceniać w powiązaniu z innymi politykami UE i prawodawstwem krajowym, które mogą istotnie wpłynąć na powodzenie i faktyczne oddziaływanie wdrożenia rozporządzenia w praktyce. Apeluje o szybkie przyjęcie zmian proponowanych w rozporządzeniu zbiorczym w celu zapewnienia, by przyniosły one natychmiastowe skutki w bieżącym okresie finansowania z myślą o lepszym wdrażaniu programów EFSI. |
| --- | --- |

—

Stwierdza, że rozporządzenia zbiorczego nie można rozważać w izolacji, ale jego skutki trzeba analizować i oceniać w powiązaniu z innymi politykami UE i prawodawstwem krajowym, które mogą istotnie wpłynąć na powodzenie i faktyczne oddziaływanie wdrożenia rozporządzenia w praktyce. Apeluje o szybkie przyjęcie zmian proponowanych w rozporządzeniu zbiorczym w celu zapewnienia, by przyniosły one natychmiastowe skutki w bieżącym okresie finansowania z myślą o lepszym wdrażaniu programów EFSI.

| 50. | Proponuje, aby na potrzeby upraszczania Komisja gromadziła i monitorowała projekty obrazujące „złe praktyki”. Wykaz ten służyłby jako ilustracja potrzeby uproszczenia i zmiany podejścia oraz uzupełniałby wymianę najlepszych praktyk w zakresie wdrażania EFSI. Ze względu na praktyczne doświadczenia członków KR-u, Komitet powinien odgrywać kluczową rolę w tym procesie. |
| --- | --- |

50.

Proponuje, aby na potrzeby upraszczania Komisja gromadziła i monitorowała projekty obrazujące „złe praktyki”. Wykaz ten służyłby jako ilustracja potrzeby uproszczenia i zmiany podejścia oraz uzupełniałby wymianę najlepszych praktyk w zakresie wdrażania EFSI. Ze względu na praktyczne doświadczenia członków KR-u, Komitet powinien odgrywać kluczową rolę w tym procesie.

| 51. | Podstawowe dokumenty dotyczące poszczególnych funduszy w okresie finansowania 2014–2020 zostały opublikowane przez Komisję tak późno, że rozpoczęcie wdrażania wraz z rozpoczęciem okresu finansowania nie było możliwe. Powstały długie okresy oczekiwania oraz problemy z koordynacją poszczególnych programów operacyjnych. W przyszłości dokumenty należy upubliczniać terminowo i w tym samym czasie. |
| --- | --- |

51.

Podstawowe dokumenty dotyczące poszczególnych funduszy w okresie finansowania 2014–2020 zostały opublikowane przez Komisję tak późno, że rozpoczęcie wdrażania wraz z rozpoczęciem okresu finansowania nie było możliwe. Powstały długie okresy oczekiwania oraz problemy z koordynacją poszczególnych programów operacyjnych. W przyszłości dokumenty należy upubliczniać terminowo i w tym samym czasie.

| 52. | Przypomina o istniejących praktycznych instrumentach, które mogą pomóc w dokonaniu uproszczenia zarządzania EFIS. Do podstawowych elementów, które należy zastosować w sposób ogólny w odniesieniu do tych funduszy, należą: ujednolicenie procedur, rozpowszechnienie stosowania narzędzi informatycznych i administracja elektroniczna. Ponadto należy m.in. nadal rozszerzać zastosowanie kosztów standardowych, które umożliwiają ograniczenie obciążeń administracyjnych, oraz w dalszym ciągu upraszczać sprawozdawczość i kontrole, aby unikać dodatkowych obciążeń biurokratycznych dla beneficjentów oraz poszczególnych organów zaangażowanych w zarządzanie tymi środkami. |
| --- | --- |

52.

Przypomina o istniejących praktycznych instrumentach, które mogą pomóc w dokonaniu uproszczenia zarządzania EFIS. Do podstawowych elementów, które należy zastosować w sposób ogólny w odniesieniu do tych funduszy, należą: ujednolicenie procedur, rozpowszechnienie stosowania narzędzi informatycznych i administracja elektroniczna. Ponadto należy m.in. nadal rozszerzać zastosowanie kosztów standardowych, które umożliwiają ograniczenie obciążeń administracyjnych, oraz w dalszym ciągu upraszczać sprawozdawczość i kontrole, aby unikać dodatkowych obciążeń biurokratycznych dla beneficjentów oraz poszczególnych organów zaangażowanych w zarządzanie tymi środkami.

| 53. | Zauważa, że poprzez szersze i przede wszystkim faktyczne stosowanie zasady partnerstwa z samorządami lokalnymi i regionalnymi przy określaniu kształtu EFSI i podczas całego procesu ich wcielania w życie Komisja Europejska uzyskałaby informacje zwrotne, które z pewnością przyczyniłyby się do zwiększenia efektywności i uproszczenia procesu wdrażania. |
| --- | --- |

53.

Zauważa, że poprzez szersze i przede wszystkim faktyczne stosowanie zasady partnerstwa z samorządami lokalnymi i regionalnymi przy określaniu kształtu EFSI i podczas całego procesu ich wcielania w życie Komisja Europejska uzyskałaby informacje zwrotne, które z pewnością przyczyniłyby się do zwiększenia efektywności i uproszczenia procesu wdrażania.

Bruksela, dnia 11 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  W następstwie konkluzji Rady do Spraw Ogólnych z 18 listopada 2015 r. KR zorganizował wspólnie z prezydencjami niderlandzką i słowacką trzy warsztaty na temat uproszczenia polityki spójności. Więcej informacji można znaleźć na stronie: http://cor.europa.eu/en/takepart/Pages/simplification-documents.aspx.

1

(2)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady, COM(2016) 605 final 2016/0282 (COD).

2

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/22 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/22

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Pomoc państwa i usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym

(2017/C 088/05)

| Sprawozdawca: | Markus Töns (DE/PES), poseł do parlamentu krajowego Nadrenii Północnej-Westfalii |
| --- | --- |

Sprawozdawca:

Markus Töns (DE/PES), poseł do parlamentu krajowego Nadrenii Północnej-Westfalii

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Niniejszą opinią z inicjatywy własnej odnosi się do następujących inicjatyw Komisji: (i) zawiadomienia Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa według art. 107 ust. 1 TFUE (1); (ii) procedury konsultacji na temat projektu rozszerzenia ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (2), zgodnie z którym określona pomoc inwestycyjna dla portów i lotnisk ma zostać wyłączona z uprzedniej kontroli pomocy państwa dokonywanej przez Komisję; (iii) planowanej przez Komisję weryfikacji „pakietu Almunii” oraz nowego uregulowania wygasającego rozporządzenia w sprawie pomocy de minimis w przypadku usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

1.

Niniejszą opinią z inicjatywy własnej odnosi się do następujących inicjatyw Komisji: (i) zawiadomienia Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa według art. 107 ust. 1 TFUE (1); (ii) procedury konsultacji na temat projektu rozszerzenia ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (2), zgodnie z którym określona pomoc inwestycyjna dla portów i lotnisk ma zostać wyłączona z uprzedniej kontroli pomocy państwa dokonywanej przez Komisję; (iii) planowanej przez Komisję weryfikacji „pakietu Almunii” oraz nowego uregulowania wygasającego rozporządzenia w sprawie pomocy de minimis w przypadku usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym.

| 2. | Podkreśla, że europejskie zasady dotyczące pomocy dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym nie mogą ograniczać się tylko do zasad konkurencji, lecz muszą w pełni uwzględniać zapewniony w traktatach szeroki margines swobody państw członkowskich, jeśli chodzi o ustalanie definicji tego, co uznaje się za usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, a także brać pod uwagę zasady samorządności lokalnej i regionalnej, spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz neutralność względem przepisów regulujących prawo własności w państwach członkowskich (art. 3 TUE, art. 14, 106, 345 TFUE i protokół nr 26). Usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym muszą odzwierciedlać różnice w potrzebach, preferencjach użytkowników i zamówieniach publicznych, które mogą wynikać z różnych kontekstów geograficznych, uwarunkowań społecznych lub kulturowych oraz procesów demokratycznych w państwach członkowskich. Komitet Regionów przypomina, że kontrolę pomocy państwa można przeprowadzić tylko wtedy, gdy krajowe, regionalne lub lokalne regulowanie lub finansowanie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym ma skutki transgraniczne bądź istotne dla rynku wewnętrznego. |
| --- | --- |

2.

Podkreśla, że europejskie zasady dotyczące pomocy dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym nie mogą ograniczać się tylko do zasad konkurencji, lecz muszą w pełni uwzględniać zapewniony w traktatach szeroki margines swobody państw członkowskich, jeśli chodzi o ustalanie definicji tego, co uznaje się za usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, a także brać pod uwagę zasady samorządności lokalnej i regionalnej, spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz neutralność względem przepisów regulujących prawo własności w państwach członkowskich (art. 3 TUE, art. 14, 106, 345 TFUE i protokół nr 26). Usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym muszą odzwierciedlać różnice w potrzebach, preferencjach użytkowników i zamówieniach publicznych, które mogą wynikać z różnych kontekstów geograficznych, uwarunkowań społecznych lub kulturowych oraz procesów demokratycznych w państwach członkowskich. Komitet Regionów przypomina, że kontrolę pomocy państwa można przeprowadzić tylko wtedy, gdy krajowe, regionalne lub lokalne regulowanie lub finansowanie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym ma skutki transgraniczne bądź istotne dla rynku wewnętrznego.

| 3. | Podkreśla szczególne znaczenie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym dla wzrostu i zatrudnienia oraz fakt, że usługi takie są często warunkiem dalszych inwestycji publicznych i prywatnych. Należy je w związku z tym postrzegać również pod kątem europejskiego programu w zakresie inwestycji. W tym kontekście trzeba zwrócić uwagę na roczną analizę wzrostu gospodarczego na 2016 r. dokonaną przez Komisję, według której „ważne jest, by państwa członkowskie w szerszym zakresie wspierały inwestycje społeczne, w tym w obszarach ochrony zdrowia, opieki nad dziećmi, mieszkalnictwa i usług rehabilitacji, aby zwiększyć obecne i przyszłe zdolności obywateli do aktywności zawodowej i dostosowywania się do rynku pracy. [...] Inwestycje społeczne z czasem przynoszą zyski gospodarcze i społeczne, przede wszystkim pod względem perspektyw zatrudnienia, dochodów z pracy i wydajności pracy, zapobiegania ubóstwu i zwiększania spójności społecznej”. |
| --- | --- |

3.

Podkreśla szczególne znaczenie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym dla wzrostu i zatrudnienia oraz fakt, że usługi takie są często warunkiem dalszych inwestycji publicznych i prywatnych. Należy je w związku z tym postrzegać również pod kątem europejskiego programu w zakresie inwestycji. W tym kontekście trzeba zwrócić uwagę na roczną analizę wzrostu gospodarczego na 2016 r. dokonaną przez Komisję, według której „ważne jest, by państwa członkowskie w szerszym zakresie wspierały inwestycje społeczne, w tym w obszarach ochrony zdrowia, opieki nad dziećmi, mieszkalnictwa i usług rehabilitacji, aby zwiększyć obecne i przyszłe zdolności obywateli do aktywności zawodowej i dostosowywania się do rynku pracy. [...] Inwestycje społeczne z czasem przynoszą zyski gospodarcze i społeczne, przede wszystkim pod względem perspektyw zatrudnienia, dochodów z pracy i wydajności pracy, zapobiegania ubóstwu i zwiększania spójności społecznej”.

| 4. | Apeluje w związku z tym o dalsze rozważenie zgodnego z pomocą państwa wspierania środkami europejskimi usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Na przykład należy jeszcze bardziej uprościć stosowanie przepisów o pomocy państwa, przykładowo przez wprowadzenie związanego z prostymi kryteriami (takimi jak zgodność z zatwierdzonymi programami operacyjnymi) domniemania prawnego zgodności przyznanej pomocy finansowej z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Nierówne traktowanie zarządzanych bezpośrednio funduszy UE, takich jak EFIS i „Horyzont 2020”, i europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w zakresie prawa o pomocy państwa nie jest uzasadnione, zwiększa obciążenia administracyjne i utrudnia synergię między instrumentami, do której dąży sama Komisja Europejska. |
| --- | --- |

4.

Apeluje w związku z tym o dalsze rozważenie zgodnego z pomocą państwa wspierania środkami europejskimi usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Na przykład należy jeszcze bardziej uprościć stosowanie przepisów o pomocy państwa, przykładowo przez wprowadzenie związanego z prostymi kryteriami (takimi jak zgodność z zatwierdzonymi programami operacyjnymi) domniemania prawnego zgodności przyznanej pomocy finansowej z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Nierówne traktowanie zarządzanych bezpośrednio funduszy UE, takich jak EFIS i „Horyzont 2020”, i europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w zakresie prawa o pomocy państwa nie jest uzasadnione, zwiększa obciążenia administracyjne i utrudnia synergię między instrumentami, do której dąży sama Komisja Europejska.

| 5. | Ubolewa, że Komisja nadal odmawia stosowania w zakresie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym art. 14 TFUE jako podstawy prawnej przepisów o pomocy państwa dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, która zagwarantowałaby zwykłą procedurę ustawodawczą, a przez to większą pewność prawa i legitymację demokratyczną. |
| --- | --- |

5.

Ubolewa, że Komisja nadal odmawia stosowania w zakresie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym art. 14 TFUE jako podstawy prawnej przepisów o pomocy państwa dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, która zagwarantowałaby zwykłą procedurę ustawodawczą, a przez to większą pewność prawa i legitymację demokratyczną.

| 6. | Stwierdza, że europejskie otoczenie regulacyjne dotyczące pomocy państwa w przypadku usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym stało się zbyt rozległe, zbyt szczegółowe i niejasne z powodu złożonego stanu rzeczy, sprzecznej interpretacji różnych pojęć i wieloletnich dostosowań. Obciążenia administracyjne organów publicznych przyznających pomoc i przedsiębiorstw muszą ulec dalszemu zmniejszeniu, a zasoby Komisji powinny zostać skoncentrowane na wdrażaniu przepisów dotyczących pomocy państwa w przypadkach o największych skutkach dla rynku wewnętrznego. Podkreśla także, że złożoność regulacji może prowadzić również do tego, że nie będą one wystarczająco znane, przez co nie zostaną wykorzystane specjalne możliwości dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Apeluje w związku z tym do Komisji, by ograniczyć liczne akty prawa wtórnego i instrumenty „miękkiego prawa” dotyczące pomocy państwa (rozporządzenia, komunikaty, wytyczne itd.) i w miarę możliwości je połączyć. |
| --- | --- |

6.

Stwierdza, że europejskie otoczenie regulacyjne dotyczące pomocy państwa w przypadku usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym stało się zbyt rozległe, zbyt szczegółowe i niejasne z powodu złożonego stanu rzeczy, sprzecznej interpretacji różnych pojęć i wieloletnich dostosowań. Obciążenia administracyjne organów publicznych przyznających pomoc i przedsiębiorstw muszą ulec dalszemu zmniejszeniu, a zasoby Komisji powinny zostać skoncentrowane na wdrażaniu przepisów dotyczących pomocy państwa w przypadkach o największych skutkach dla rynku wewnętrznego. Podkreśla także, że złożoność regulacji może prowadzić również do tego, że nie będą one wystarczająco znane, przez co nie zostaną wykorzystane specjalne możliwości dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Apeluje w związku z tym do Komisji, by ograniczyć liczne akty prawa wtórnego i instrumenty „miękkiego prawa” dotyczące pomocy państwa (rozporządzenia, komunikaty, wytyczne itd.) i w miarę możliwości je połączyć.

| 7. | Powtarza, że zasadniczo odrzuca włączanie przez Komisję dodatkowych kryteriów jakości i skuteczności do oceny zgodności przy finansowaniu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Aspekty jakości i skuteczności, które dodatkowo ograniczają pole manewru lokalnych i regionalnych organów udzielających wsparcia, zasadniczo nie podlegają kompetencjom Komisji przyznanym jej na mocy przepisów rozdziału TFUE dotyczącego konkurencji. Tym samym decyzje dotyczące jakości i skuteczności należy pozostawić w zakresie uprawnień władz lokalnych i regionalnych (3). |
| --- | --- |

7.

Powtarza, że zasadniczo odrzuca włączanie przez Komisję dodatkowych kryteriów jakości i skuteczności do oceny zgodności przy finansowaniu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Aspekty jakości i skuteczności, które dodatkowo ograniczają pole manewru lokalnych i regionalnych organów udzielających wsparcia, zasadniczo nie podlegają kompetencjom Komisji przyznanym jej na mocy przepisów rozdziału TFUE dotyczącego konkurencji. Tym samym decyzje dotyczące jakości i skuteczności należy pozostawić w zakresie uprawnień władz lokalnych i regionalnych (3).

| 8. | Podkreśla, że umowy handlowe UE nie obejmują prawa UE, państw członkowskich i ich samorządów do regulowania we własnym zakresie, zapewniania lub wspierania świadczenia usług. Oczekuje, że gwarancje udzielone przez Komisję w związku z negocjacjami dotyczącymi porozumienia TTIP będą się odnosić również do wszystkich innych negocjacji umów handlowych, a więc nie zostaną ograniczone zdolności rządów do przyjmowania lub utrzymywania przepisów gwarantujących wysoką jakość usług ani do ochrony ważnych celów leżących w interesie publicznym, takich jak ochrona zdrowia, bezpieczeństwo lub ochrona środowiska, że nie będzie wymagać się prywatyzowania usług, że sektor publiczny będzie mógł rozszerzać zakres usług publicznych i że oferowane będą mogły być usługi publiczne, które były świadczone wcześniej przez usługodawców prywatnych (4). |
| --- | --- |

8.

Podkreśla, że umowy handlowe UE nie obejmują prawa UE, państw członkowskich i ich samorządów do regulowania we własnym zakresie, zapewniania lub wspierania świadczenia usług. Oczekuje, że gwarancje udzielone przez Komisję w związku z negocjacjami dotyczącymi porozumienia TTIP będą się odnosić również do wszystkich innych negocjacji umów handlowych, a więc nie zostaną ograniczone zdolności rządów do przyjmowania lub utrzymywania przepisów gwarantujących wysoką jakość usług ani do ochrony ważnych celów leżących w interesie publicznym, takich jak ochrona zdrowia, bezpieczeństwo lub ochrona środowiska, że nie będzie wymagać się prywatyzowania usług, że sektor publiczny będzie mógł rozszerzać zakres usług publicznych i że oferowane będą mogły być usługi publiczne, które były świadczone wcześniej przez usługodawców prywatnych (4).

| 9. | W kontekście zazębienia usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym i inwestycji publicznych przypomina o swoim zaniepokojeniu faktem, że w przypadku standardów rachunkowości nowego europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych (ESA 2010) Eurostatu, obowiązującego od września 2014 r., nie dokonuje się rozróżnienia między wydatkowaniem środków publicznych a inwestycjami publicznymi. Ponadto w niektórych państwach członkowskich transpozycja tych standardów do prawa krajowego prowadzi do tego, że władze lokalne i krajowe są zobowiązane do zastosowania pułapów maksymalnych dla inwestycji publicznych na rok i na jednego mieszkańca. Poza tym te pułapy maksymalne utrudniają działanie również władzom lokalnym i regionalnym dysponującym rezerwami, za pomocą których mogłyby uruchomić obszerne projekty inwestycyjne istotne dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Wzywa w związku z tym Komisję do przedstawienia sprawozdania z wdrażania normy ESA 2010 (5). |
| --- | --- |

9.

W kontekście zazębienia usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym i inwestycji publicznych przypomina o swoim zaniepokojeniu faktem, że w przypadku standardów rachunkowości nowego europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych (ESA 2010) Eurostatu, obowiązującego od września 2014 r., nie dokonuje się rozróżnienia między wydatkowaniem środków publicznych a inwestycjami publicznymi. Ponadto w niektórych państwach członkowskich transpozycja tych standardów do prawa krajowego prowadzi do tego, że władze lokalne i krajowe są zobowiązane do zastosowania pułapów maksymalnych dla inwestycji publicznych na rok i na jednego mieszkańca. Poza tym te pułapy maksymalne utrudniają działanie również władzom lokalnym i regionalnym dysponującym rezerwami, za pomocą których mogłyby uruchomić obszerne projekty inwestycyjne istotne dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Wzywa w związku z tym Komisję do przedstawienia sprawozdania z wdrażania normy ESA 2010 (5).

Zawiadomienie w sprawie pojęcia pomocy państwa
   (6)

| 10. | Zwraca uwagę, że definiowanie działalności jako „usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym”, ze względu na utrwalone struktury kulturowe i polityczne i konieczność stałego rozwijania tejże działalności, należy do państw członkowskich, a samorządy lokalne i regionalne mogą całkowicie niezależnie decydować, jakie usługi uważają za świadczone w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

10.

Zwraca uwagę, że definiowanie działalności jako „usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym”, ze względu na utrwalone struktury kulturowe i polityczne i konieczność stałego rozwijania tejże działalności, należy do państw członkowskich, a samorządy lokalne i regionalne mogą całkowicie niezależnie decydować, jakie usługi uważają za świadczone w ogólnym interesie gospodarczym.

| 11. | Z zadowoleniem przyjmuje publikację dnia 19 maja 2016 r., dwa lata po procedurze konsultacji z pierwszego półrocza 2014 r., zawiadomienia Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa według art. 107 ust. 1 TFUE, w którym określa się zakres stosowania przepisów UE dotyczących pomocy państwa w celu wspierania inwestycji publicznych. Przyjmuje do wiadomości zamiar Komisji skoncentrowania jej zasobów na zapewnieniu stosowania przepisów o pomocy państwa w przypadkach, które mają największy wpływ na rynek wewnętrzny. Stwierdza jednak, że zawiadomienie ogranicza się do wyjaśnienia pojęcia pomocy publicznej w obszarach, w których Trybunał Sprawiedliwości wydał już orzeczenie. Zastanawia się zatem, czy podejście to nie jest zbyt restrykcyjne i nie stoi w sprzeczności z dynamicznym rozwojem w dziedzinie inwestycji publicznych, np. w odniesieniu do kwestii podatkowych i rozwoju nowych usług socjalnych. |
| --- | --- |

11.

Z zadowoleniem przyjmuje publikację dnia 19 maja 2016 r., dwa lata po procedurze konsultacji z pierwszego półrocza 2014 r., zawiadomienia Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa według art. 107 ust. 1 TFUE, w którym określa się zakres stosowania przepisów UE dotyczących pomocy państwa w celu wspierania inwestycji publicznych. Przyjmuje do wiadomości zamiar Komisji skoncentrowania jej zasobów na zapewnieniu stosowania przepisów o pomocy państwa w przypadkach, które mają największy wpływ na rynek wewnętrzny. Stwierdza jednak, że zawiadomienie ogranicza się do wyjaśnienia pojęcia pomocy publicznej w obszarach, w których Trybunał Sprawiedliwości wydał już orzeczenie. Zastanawia się zatem, czy podejście to nie jest zbyt restrykcyjne i nie stoi w sprzeczności z dynamicznym rozwojem w dziedzinie inwestycji publicznych, np. w odniesieniu do kwestii podatkowych i rozwoju nowych usług socjalnych.

| 12. | Wyraża zadowolenie, że w zawiadomieniu potwierdzono ograniczenie pojęcia „negatywnych skutków dla obrotu handlowego wewnątrz UE”. Faktycznie, w oparciu o siedem indywidualnych rozstrzygnięć z dnia 29 kwietnia 2015 r. (7) i zgodnie z zaleceniami z oryginalnego projektu opinii KR-u, pomoc dotycząca infrastruktury lokalnej lub usług lokalnych, które mają bardzo niewielkie znaczenie dla innych państw członkowskich i niosą ze sobą marginalne konsekwencje dla inwestycji transgranicznych, od tego momentu nie będzie objęta przepisami UE w sprawie pomocy publicznej (8). |
| --- | --- |

12.

Wyraża zadowolenie, że w zawiadomieniu potwierdzono ograniczenie pojęcia „negatywnych skutków dla obrotu handlowego wewnątrz UE”. Faktycznie, w oparciu o siedem indywidualnych rozstrzygnięć z dnia 29 kwietnia 2015 r. (7) i zgodnie z zaleceniami z oryginalnego projektu opinii KR-u, pomoc dotycząca infrastruktury lokalnej lub usług lokalnych, które mają bardzo niewielkie znaczenie dla innych państw członkowskich i niosą ze sobą marginalne konsekwencje dla inwestycji transgranicznych, od tego momentu nie będzie objęta przepisami UE w sprawie pomocy publicznej (8).

| 13. | Przyjmuje do wiadomości stanowisko Komisji, że inwestycje publiczne na rzecz budowy lub modernizacji infrastruktury nie stanowią pomocy państwa, jeśli odnośna infrastruktura nie stanowi bezpośredniej konkurencji dla innej infrastruktury tego samego rodzaju. Jednak nie zgadza się z uogólnieniem Komisji, że jest to regułą w przypadku infrastruktury drogowej i kolejowej, śródlądowych dróg wodnych oraz sieci wodociągowych i ścieków, lecz nie w takich dziedzinach, jak energia, sieci szerokopasmowe, lotniska czy porty. |
| --- | --- |

13.

Przyjmuje do wiadomości stanowisko Komisji, że inwestycje publiczne na rzecz budowy lub modernizacji infrastruktury nie stanowią pomocy państwa, jeśli odnośna infrastruktura nie stanowi bezpośredniej konkurencji dla innej infrastruktury tego samego rodzaju. Jednak nie zgadza się z uogólnieniem Komisji, że jest to regułą w przypadku infrastruktury drogowej i kolejowej, śródlądowych dróg wodnych oraz sieci wodociągowych i ścieków, lecz nie w takich dziedzinach, jak energia, sieci szerokopasmowe, lotniska czy porty.

| 14. | Wyraża zadowolenie z wyjaśnienia, że wsparcie ze środków publicznych dla pewnych rodzajów działalności kulturalnej o charakterze niekomercyjnym, udostępnianych publicznie nieodpłatnie lub za opłatą pokrywającą do 50 % kosztów, nie podlega przepisom o pomocy państwa. Znacznie zmniejszy to wysokie nakłady ponoszone na kontrolę przez władze gminne i regionalne mimo nadal wymaganej kontroli w pojedynczych przypadkach i doprowadzi do zwiększenia pewności prawa w publicznym wspieraniu kultury. |
| --- | --- |

14.

Wyraża zadowolenie z wyjaśnienia, że wsparcie ze środków publicznych dla pewnych rodzajów działalności kulturalnej o charakterze niekomercyjnym, udostępnianych publicznie nieodpłatnie lub za opłatą pokrywającą do 50 % kosztów, nie podlega przepisom o pomocy państwa. Znacznie zmniejszy to wysokie nakłady ponoszone na kontrolę przez władze gminne i regionalne mimo nadal wymaganej kontroli w pojedynczych przypadkach i doprowadzi do zwiększenia pewności prawa w publicznym wspieraniu kultury.

| 15. | Oczekuje w związku z tym wyjaśnienia Komisji, że w przypadku usługi lokalnej nie występuje zagrożenie ograniczenia handlu. Spodziewa się poza tym, że to podmiot składający skargę lub Komisja wykaże, iż handel wewnątrzunijny jest lub może zostać ograniczony. |
| --- | --- |

15.

Oczekuje w związku z tym wyjaśnienia Komisji, że w przypadku usługi lokalnej nie występuje zagrożenie ograniczenia handlu. Spodziewa się poza tym, że to podmiot składający skargę lub Komisja wykaże, iż handel wewnątrzunijny jest lub może zostać ograniczony.

| 16. | Oczekuje, że samorządy lokalne i regionalne będą mogły w przyszłości decydować w sposób pewny z prawnego punktu widzenia, kiedy mogą udzielać wsparcia zgodnie z pomocą państwa. |
| --- | --- |

16.

Oczekuje, że samorządy lokalne i regionalne będą mogły w przyszłości decydować w sposób pewny z prawnego punktu widzenia, kiedy mogą udzielać wsparcia zgodnie z pomocą państwa.

| 17. | W ramach przedstawionego w kwietniu 2016 r. „Planu działania w kierunku jednolitego unijnego obszaru VAT”, którym zajmuje się w osobnej opinii, opowiada się przeciwko ograniczeniu zwolnienia z VAT usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

17.

W ramach przedstawionego w kwietniu 2016 r. „Planu działania w kierunku jednolitego unijnego obszaru VAT”, którym zajmuje się w osobnej opinii, opowiada się przeciwko ograniczeniu zwolnienia z VAT usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym.

Ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych

| 18. | Podkreśla korzyści wynikające z praktycznych wskazówek do aktualnego ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (9), które zestawiają pytania organów krajowych i odpowiedzi Komisji, choć stwierdza, że te ostatnie niekiedy nie wyjaśniają w pełni wątpliwości interpretacyjnych państw członkowskich. |
| --- | --- |

18.

Podkreśla korzyści wynikające z praktycznych wskazówek do aktualnego ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (9), które zestawiają pytania organów krajowych i odpowiedzi Komisji, choć stwierdza, że te ostatnie niekiedy nie wyjaśniają w pełni wątpliwości interpretacyjnych państw członkowskich.

| 19. | Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji polegającą na otwartych do dnia 30 maja 2016 r. pierwszych konsultacjach dotyczących ponownego przeglądu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (10) w celu wyłączenia z obowiązku zgłoszenia pomocy państwa dla infrastruktury portów i portów lotniczych, ponieważ obciążenie administracyjne organów publicznych i beneficjentów końcowych jest tym mniejsze, im szerzej ujęto zakres stosowania tego rozporządzenia. |
| --- | --- |

19.

Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji polegającą na otwartych do dnia 30 maja 2016 r. pierwszych konsultacjach dotyczących ponownego przeglądu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (10) w celu wyłączenia z obowiązku zgłoszenia pomocy państwa dla infrastruktury portów i portów lotniczych, ponieważ obciążenie administracyjne organów publicznych i beneficjentów końcowych jest tym mniejsze, im szerzej ujęto zakres stosowania tego rozporządzenia.

| 20. | Podkreśla jednak, że w wypadku portów brakuje uprzedniej podstawy prawnej dotyczącej kryteriów zgodności pomocy dla inwestycji, która to podstawa prawna mogła by umożliwić Komisji opracowanie wykazu w oparciu o większą pewność prawa. Zachęca w związku z tym Komisję do zastanowienia się nad istnieniem bądź nie pomocy państwa zarówno w odniesieniu do rodzajów inwestycji, jak i do wielkości portów, a także do uwzględnienia specyfiki organizacji portów w różnych państwach członkowskich, również ze względu na ich misję publiczną. |
| --- | --- |

20.

Podkreśla jednak, że w wypadku portów brakuje uprzedniej podstawy prawnej dotyczącej kryteriów zgodności pomocy dla inwestycji, która to podstawa prawna mogła by umożliwić Komisji opracowanie wykazu w oparciu o większą pewność prawa. Zachęca w związku z tym Komisję do zastanowienia się nad istnieniem bądź nie pomocy państwa zarówno w odniesieniu do rodzajów inwestycji, jak i do wielkości portów, a także do uwzględnienia specyfiki organizacji portów w różnych państwach członkowskich, również ze względu na ich misję publiczną.

| 21. | Odnotowuje, że w odniesieniu do portów śródlądowych wiele środków stosowanych przez państwa członkowskie może nie stanowić pomocy państwa, ponieważ beneficjent nie prowadzi działalności gospodarczej, lub dlatego, że nie zachodzi oddziaływanie na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Może to dotyczyć, w pewnych okolicznościach, środków pomocy na infrastrukturę w portach śródlądowych o charakterze czysto lokalnym lub w odniesieniu do infrastruktury portów śródlądowych, które z braku bezpośredniego połączenia z morzem nie mogą prowadzić wymiany lub służyć do celów komunikacji z innymi państwami członkowskimi poprzez śródlądowe drogi wodne i które w związku z tym nie zakłócają konkurencji. |
| --- | --- |

21.

Odnotowuje, że w odniesieniu do portów śródlądowych wiele środków stosowanych przez państwa członkowskie może nie stanowić pomocy państwa, ponieważ beneficjent nie prowadzi działalności gospodarczej, lub dlatego, że nie zachodzi oddziaływanie na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Może to dotyczyć, w pewnych okolicznościach, środków pomocy na infrastrukturę w portach śródlądowych o charakterze czysto lokalnym lub w odniesieniu do infrastruktury portów śródlądowych, które z braku bezpośredniego połączenia z morzem nie mogą prowadzić wymiany lub służyć do celów komunikacji z innymi państwami członkowskimi poprzez śródlądowe drogi wodne i które w związku z tym nie zakłócają konkurencji.

| 22. | Wnosi, by w ogólnym rozporządzeniu w sprawie wyłączeń blokowych uwzględniono również wyłączenie dla pomocy operacyjnej na rzecz portów lub przynajmniej niektórych kategorii portów, podobnie jak jest to postulowane dla niektórych portów lotniczych (zob. pkt 28 niniejszego dokumentu). |
| --- | --- |

22.

Wnosi, by w ogólnym rozporządzeniu w sprawie wyłączeń blokowych uwzględniono również wyłączenie dla pomocy operacyjnej na rzecz portów lub przynajmniej niektórych kategorii portów, podobnie jak jest to postulowane dla niektórych portów lotniczych (zob. pkt 28 niniejszego dokumentu).

| 23. | Wyraża zaniepokojenie faktem, że po uwzględnieniu infrastruktury portów w ogólnym rozporządzeniu w sprawie wyłączeń blokowych każde działanie publiczne wchodzące w zakres definicji pomocy państwa, które nie podlega wyłączeniu, staje się przedmiotem bardzo złożonej oceny o niepewnym wyniku w związku z ewentualnym bezpośrednim przyjęciem na mocy traktatu. Dlatego też zwraca się do Komisji o zaproponowanie przyjęcia konkretnych wytycznych w sprawie tej pomocy, jeżeli przekracza ona próg wyłączenia. |
| --- | --- |

23.

Wyraża zaniepokojenie faktem, że po uwzględnieniu infrastruktury portów w ogólnym rozporządzeniu w sprawie wyłączeń blokowych każde działanie publiczne wchodzące w zakres definicji pomocy państwa, które nie podlega wyłączeniu, staje się przedmiotem bardzo złożonej oceny o niepewnym wyniku w związku z ewentualnym bezpośrednim przyjęciem na mocy traktatu. Dlatego też zwraca się do Komisji o zaproponowanie przyjęcia konkretnych wytycznych w sprawie tej pomocy, jeżeli przekracza ona próg wyłączenia.

| 24. | W odniesieniu do zachęt inwestycyjnych dla regionalnych portów lotniczych, zdecydowanie popiera podejście Komisji, zgodnie z którym „nie jest właściwe ustanawianie progów powodujących obowiązek zgłoszenia pomocy ze względu na kwotę pomocy, gdyż skutki dla konkurencji wywołane danym środkiem pomocy zależą głównie od wielkości portu lotniczego, a nie od wielkości inwestycji”. |
| --- | --- |

24.

W odniesieniu do zachęt inwestycyjnych dla regionalnych portów lotniczych, zdecydowanie popiera podejście Komisji, zgodnie z którym „nie jest właściwe ustanawianie progów powodujących obowiązek zgłoszenia pomocy ze względu na kwotę pomocy, gdyż skutki dla konkurencji wywołane danym środkiem pomocy zależą głównie od wielkości portu lotniczego, a nie od wielkości inwestycji”.

| 25. | Oczekuje od Komisji, że w przypadku „definicji dotyczących pomocy na regionalne porty lotnicze” zagwarantuje ona zbliżenie do już istniejącego prawodawstwa UE. |
| --- | --- |

25.

Oczekuje od Komisji, że w przypadku „definicji dotyczących pomocy na regionalne porty lotnicze” zagwarantuje ona zbliżenie do już istniejącego prawodawstwa UE.

| 26. | Potwierdza swoje wcześniejsze stanowisko, że wysiłki Komisji powinny koncentrować się na dużych portach lotniczych i że środki wsparcia dla małych lotnisk obsługujących średnio nie więcej niż 300 tys. pasażerów rocznie należy wyłączyć z zakresu stosowania pomocy państwa, ponieważ nie mają one większego wpływu na wymianę między państwami członkowskimi, a lotniska te nie są strukturalnie zdolne do pokrycia kosztów kapitału i prowadzenia działalności (11) oraz ponieważ pomoc państwa jest przeznaczona na publiczne wsparcie mające na celu rozwój bezpiecznej i opłacalnej ekonomicznie infrastruktury lotniczej w regionach o słabych połączeniach (12). Takiemu postanowieniu powinno rzecz jasna towarzyszyć znaczne podniesienie progu wyłączenia w odniesieniu do pomocy dla portów lotniczych świadczących usługi w ogólnym interesie gospodarczym (obecnie wynoszącego 200 tys. pasażerów rocznie), tak by wynosił on tyle samo co próg obowiązujący już przed przyjęciem tzw. „pakietu Almunii” dotyczącego usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, czyli 1 mln pasażerów rocznie. Niemniej warunkiem takich działań jest to, że odpowiedniego poziomu połączeń nie da się uzyskać innymi środkami. |
| --- | --- |

26.

Potwierdza swoje wcześniejsze stanowisko, że wysiłki Komisji powinny koncentrować się na dużych portach lotniczych i że środki wsparcia dla małych lotnisk obsługujących średnio nie więcej niż 300 tys. pasażerów rocznie należy wyłączyć z zakresu stosowania pomocy państwa, ponieważ nie mają one większego wpływu na wymianę między państwami członkowskimi, a lotniska te nie są strukturalnie zdolne do pokrycia kosztów kapitału i prowadzenia działalności (11) oraz ponieważ pomoc państwa jest przeznaczona na publiczne wsparcie mające na celu rozwój bezpiecznej i opłacalnej ekonomicznie infrastruktury lotniczej w regionach o słabych połączeniach (12). Takiemu postanowieniu powinno rzecz jasna towarzyszyć znaczne podniesienie progu wyłączenia w odniesieniu do pomocy dla portów lotniczych świadczących usługi w ogólnym interesie gospodarczym (obecnie wynoszącego 200 tys. pasażerów rocznie), tak by wynosił on tyle samo co próg obowiązujący już przed przyjęciem tzw. „pakietu Almunii” dotyczącego usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, czyli 1 mln pasażerów rocznie. Niemniej warunkiem takich działań jest to, że odpowiedniego poziomu połączeń nie da się uzyskać innymi środkami.

| 27. | Wątpi, że małe porty lotnicze będą mogły same dołożyć minimalną kwotę w wysokości 25 % pomocy inwestycyjnej. Zwraca się w tym kontekście do Komisji o uwzględnienie faktu, że pomoc ta nie ma z reguły na celu zwiększenia przepustowości, lecz jest na ogół związana z potrzebami infrastrukturalnymi. |
| --- | --- |

27.

Wątpi, że małe porty lotnicze będą mogły same dołożyć minimalną kwotę w wysokości 25 % pomocy inwestycyjnej. Zwraca się w tym kontekście do Komisji o uwzględnienie faktu, że pomoc ta nie ma z reguły na celu zwiększenia przepustowości, lecz jest na ogół związana z potrzebami infrastrukturalnymi.

| 28. | Domaga się włączenia do ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych również wyłączenia dotyczącego pomocy operacyjnej na rzecz portów lotniczych, ponieważ wytyczne Komisji w zakresie ruchu lotniczego dotyczące pomocy operacyjnej (wytyczne z 2014 r., pkt 112 i nast.) zawierają jasne założenia, np. w odniesieniu do określenia początkowej luki finansowej, które można wykonać również w ramach wyłączenia. |
| --- | --- |

28.

Domaga się włączenia do ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych również wyłączenia dotyczącego pomocy operacyjnej na rzecz portów lotniczych, ponieważ wytyczne Komisji w zakresie ruchu lotniczego dotyczące pomocy operacyjnej (wytyczne z 2014 r., pkt 112 i nast.) zawierają jasne założenia, np. w odniesieniu do określenia początkowej luki finansowej, które można wykonać również w ramach wyłączenia.

| 29. | Uważa za konieczne dostosowanie obecnych przepisów dotyczących portów i lotnisk do realiów regionów najbardziej oddalonych, zarówno w odniesieniu do pomocy inwestycyjnej, jak i pomocy operacyjnej, mając na uwadze poważne problemy z dostępem w tych regionach oraz ich całkowitą zależność od transportu morskiego i lotniczego, które pozostają jedynym opłacalnym środkiem transportu na tych odizolowanych obszarach. |
| --- | --- |

29.

Uważa za konieczne dostosowanie obecnych przepisów dotyczących portów i lotnisk do realiów regionów najbardziej oddalonych, zarówno w odniesieniu do pomocy inwestycyjnej, jak i pomocy operacyjnej, mając na uwadze poważne problemy z dostępem w tych regionach oraz ich całkowitą zależność od transportu morskiego i lotniczego, które pozostają jedynym opłacalnym środkiem transportu na tych odizolowanych obszarach.

| 30. | W przypadku pomocy inwestycyjnej i operacyjnej na rzecz kultury i zachowania dziedzictwa kulturowego opowiada się za 100-procentowym – zamiast 50 % – zwiększeniem wartości progowych proponowanych w kontekście zmienionego ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (Komisja proponuje zwiększenie kwoty na projekty ze 100 do 150 mln EUR oraz z 50 do 75 mln EUR na przedsiębiorstwo i rok) i zwraca się o większe dostosowanie norm i założeń ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych do komunikatu na temat pojęcia pomocy, gdyż przedstawia się w nim pewne zasadnicze wyjaśnienia przyjęte z zadowoleniem przez państwa członkowskie, lecz nie mają one tej samej mocy wiążącej co bezpośrednio stosowane rozporządzenie, takie jak ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych. |
| --- | --- |

30.

W przypadku pomocy inwestycyjnej i operacyjnej na rzecz kultury i zachowania dziedzictwa kulturowego opowiada się za 100-procentowym – zamiast 50 % – zwiększeniem wartości progowych proponowanych w kontekście zmienionego ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (Komisja proponuje zwiększenie kwoty na projekty ze 100 do 150 mln EUR oraz z 50 do 75 mln EUR na przedsiębiorstwo i rok) i zwraca się o większe dostosowanie norm i założeń ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych do komunikatu na temat pojęcia pomocy, gdyż przedstawia się w nim pewne zasadnicze wyjaśnienia przyjęte z zadowoleniem przez państwa członkowskie, lecz nie mają one tej samej mocy wiążącej co bezpośrednio stosowane rozporządzenie, takie jak ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych.

| 31. | W związku z podwyższeniem progu, o którym mowa w poprzednim punkcie, należy, w odniesieniu do pomocy inwestycyjnej i pomocy operacyjnej na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, podwyższyć z 1 do 2 mln próg, poniżej którego można zastosować metodę obliczania pomocy zgodnie z art. 53 ust. 8 rozporządzenia (UE) nr 651/2014, tj. stosować pomoc na poziomie 80 % kosztów kwalifikowanych projektu (alternatywnie wobec metody, o której mowa w art. 53 ust. 6 i 7 rozporządzenia (UE) nr 651/2014). |
| --- | --- |

31.

W związku z podwyższeniem progu, o którym mowa w poprzednim punkcie, należy, w odniesieniu do pomocy inwestycyjnej i pomocy operacyjnej na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, podwyższyć z 1 do 2 mln próg, poniżej którego można zastosować metodę obliczania pomocy zgodnie z art. 53 ust. 8 rozporządzenia (UE) nr 651/2014, tj. stosować pomoc na poziomie 80 % kosztów kwalifikowanych projektu (alternatywnie wobec metody, o której mowa w art. 53 ust. 6 i 7 rozporządzenia (UE) nr 651/2014).

| 32. | Wzywa Komisję, aby w zmienionym ogólnym rozporządzeniu w sprawie wyłączeń blokowych wyjaśniła status pomocy inwestycyjnej państwa dla środków infrastrukturalnych. Zgodnie z decyzją w sprawie Propapier/Eisenhüttenstadt z dnia 1 października 2014 r. (13) w przypadku ogólnych środków infrastrukturalnych należy zawsze rozważyć, czy pozytywny wpływ pomocy na rozwój regionalny nie przeważa nad negatywnym wpływem na konkurencję. |
| --- | --- |

32.

Wzywa Komisję, aby w zmienionym ogólnym rozporządzeniu w sprawie wyłączeń blokowych wyjaśniła status pomocy inwestycyjnej państwa dla środków infrastrukturalnych. Zgodnie z decyzją w sprawie Propapier/Eisenhüttenstadt z dnia 1 października 2014 r. (13) w przypadku ogólnych środków infrastrukturalnych należy zawsze rozważyć, czy pozytywny wpływ pomocy na rozwój regionalny nie przeważa nad negatywnym wpływem na konkurencję.

| 33. | Oczekuje takiego zrównania infrastruktury sportowej i wielofunkcyjnej infrastruktury rekreacyjnej w zmienionym ogólnym rozporządzeniu w sprawie wyłączeń blokowych, aby wyłączona została również pomoc operacyjna na wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną wynosząca do 2 mln euro na infrastrukturę i rok. |
| --- | --- |

33.

Oczekuje takiego zrównania infrastruktury sportowej i wielofunkcyjnej infrastruktury rekreacyjnej w zmienionym ogólnym rozporządzeniu w sprawie wyłączeń blokowych, aby wyłączona została również pomoc operacyjna na wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną wynosząca do 2 mln euro na infrastrukturę i rok.

Usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym

| 34. | Opowiada się za dynamicznym rozszerzeniem pojęcia usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Nowe usługi społeczne, takie jak np. usługi społeczne związane z początkowym przyjmowaniem i integracją uchodźców i migrantów, lub infrastruktura cyfrowa w regionach, w których można stwierdzić niedoskonałość rynku, takich jak np. regiony borykające się z wyzwaniami wynikającymi ze zmian demograficznych, można by postrzegać za część usług świadczonych w interesie ogólnym, z uwagi na konieczność objęcia usługami obywateli na terenie całego kraju. Należy regularnie i stosownie oceniać również przyszłe, nowe tendencje; musi również istnieć możliwość uznania ich na szczeblu państw członkowskich, w razie konieczności, za usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

34.

Opowiada się za dynamicznym rozszerzeniem pojęcia usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Nowe usługi społeczne, takie jak np. usługi społeczne związane z początkowym przyjmowaniem i integracją uchodźców i migrantów, lub infrastruktura cyfrowa w regionach, w których można stwierdzić niedoskonałość rynku, takich jak np. regiony borykające się z wyzwaniami wynikającymi ze zmian demograficznych, można by postrzegać za część usług świadczonych w interesie ogólnym, z uwagi na konieczność objęcia usługami obywateli na terenie całego kraju. Należy regularnie i stosownie oceniać również przyszłe, nowe tendencje; musi również istnieć możliwość uznania ich na szczeblu państw członkowskich, w razie konieczności, za usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym.

| 35. | Krytycznie odnosi się do faktu, że Komisja w aktualnym komunikacie w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym próbowała poszerzyć swój margines swobody w kwestii tego, co można zdefiniować jako usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, przez odniesienie do „zwykłych warunków rynkowych” (14). Stoi to w sprzeczności z zasadami samorządności lokalnej i regionalnej oraz stanowi dla organów publicznych warunek trudny do wykazania w praktyce. |
| --- | --- |

35.

Krytycznie odnosi się do faktu, że Komisja w aktualnym komunikacie w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym próbowała poszerzyć swój margines swobody w kwestii tego, co można zdefiniować jako usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, przez odniesienie do „zwykłych warunków rynkowych” (14). Stoi to w sprzeczności z zasadami samorządności lokalnej i regionalnej oraz stanowi dla organów publicznych warunek trudny do wykazania w praktyce.

| 36. | Zauważa, że przez czwarte kryterium ustalone w wyroku w sprawie Altmark stworzono jedynie zachętę dla państw członkowskich do stosowania przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych zamiast wybierania podejścia opartego na usługach świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. W rzeczywistości organy lokalne i regionalne stoją w obliczu problemu polegającego na tym, że w przypadku drugiej alternatywy czwartego kryterium ustalonego w wyroku w sprawie Altmark, tzn. przeciętnego przedsiębiorstwa, prawidłowo zarządzanego i wyposażonego w odpowiednie niezbędne środki, nie dysponują punktem odniesienia w przypadkach, w których w określonym sektorze nie działają prywatne przedsiębiorstwa. Wzywa w związku z tym Komisję do opracowania, w celu spełnienia czwartego kryterium ustalonego w wyroku w sprawie Altmark, szczegółowych wytycznych dotyczących tego, co jest przeciętnym, prawidłowo zarządzanym i wyposażonym w odpowiednie niezbędne środki przedsiębiorstwem. W tym celu należy się posłużyć m.in. badaniami rynku pozwalającymi określić standardowe koszty, aby ułatwić zadanie organom publicznym i zwolnić w ten sposób z kontroli pomocy państwa określoną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

36.

Zauważa, że przez czwarte kryterium ustalone w wyroku w sprawie Altmark stworzono jedynie zachętę dla państw członkowskich do stosowania przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych zamiast wybierania podejścia opartego na usługach świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. W rzeczywistości organy lokalne i regionalne stoją w obliczu problemu polegającego na tym, że w przypadku drugiej alternatywy czwartego kryterium ustalonego w wyroku w sprawie Altmark, tzn. przeciętnego przedsiębiorstwa, prawidłowo zarządzanego i wyposażonego w odpowiednie niezbędne środki, nie dysponują punktem odniesienia w przypadkach, w których w określonym sektorze nie działają prywatne przedsiębiorstwa. Wzywa w związku z tym Komisję do opracowania, w celu spełnienia czwartego kryterium ustalonego w wyroku w sprawie Altmark, szczegółowych wytycznych dotyczących tego, co jest przeciętnym, prawidłowo zarządzanym i wyposażonym w odpowiednie niezbędne środki przedsiębiorstwem. W tym celu należy się posłużyć m.in. badaniami rynku pozwalającymi określić standardowe koszty, aby ułatwić zadanie organom publicznym i zwolnić w ten sposób z kontroli pomocy państwa określoną usługę świadczoną w ogólnym interesie gospodarczym.

| 37. | Uważa, że przegląd definicji rozsądnego zysku z usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym jest niezbędny, aby uwzględnić – m.in. poprzez zachęty lub podniesienie uznawanego poziomu rozsądnego zysku – że zyski te są często reinwestowane w usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

37.

Uważa, że przegląd definicji rozsądnego zysku z usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym jest niezbędny, aby uwzględnić – m.in. poprzez zachęty lub podniesienie uznawanego poziomu rozsądnego zysku – że zyski te są często reinwestowane w usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym.

| 38. | Ponawia swój apel o podwyższenie wartości progowych w przypadku zasad de minimis odnoszących się do pomocy państwa dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Wartości progowe dotyczące kontroli dopuszczalności pomocy dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym powinny wynosić 1 milion euro dla pojedynczego przypadku w ciągu trzech lat podatkowych. Poniżej tej wartości progowej nie przyjmuje się, że subwencja spełnia wszystkie kryteria umożliwiające uznanie jej za pomoc państwa, ponieważ z powodu często jedynie lokalnego kontekstu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym nie występuje zagrażające rynkowi wewnętrznemu zakłócenie wymiany handlowej i konkurencji. |
| --- | --- |

38.

Ponawia swój apel o podwyższenie wartości progowych w przypadku zasad de minimis odnoszących się do pomocy państwa dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Wartości progowe dotyczące kontroli dopuszczalności pomocy dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym powinny wynosić 1 milion euro dla pojedynczego przypadku w ciągu trzech lat podatkowych. Poniżej tej wartości progowej nie przyjmuje się, że subwencja spełnia wszystkie kryteria umożliwiające uznanie jej za pomoc państwa, ponieważ z powodu często jedynie lokalnego kontekstu usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym nie występuje zagrażające rynkowi wewnętrznemu zakłócenie wymiany handlowej i konkurencji.

| 39. | Jest zdania, że próg zwolnionych z obowiązku zgłoszenia według art. 108 ust. 3 TFUE świadczeń wyrównawczych dla przedsiębiorstw, którym powierzono świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym, w wysokości nie większej niż 15 mln euro rocznie powinien zostać podniesiony do pierwotnego, obowiązującego przed 2011 r., progu 30 milionów euro. |
| --- | --- |

39.

Jest zdania, że próg zwolnionych z obowiązku zgłoszenia według art. 108 ust. 3 TFUE świadczeń wyrównawczych dla przedsiębiorstw, którym powierzono świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym, w wysokości nie większej niż 15 mln euro rocznie powinien zostać podniesiony do pierwotnego, obowiązującego przed 2011 r., progu 30 milionów euro.

| 40. | Opowiada się za przedłużeniem do ponad dziesięciu lat standardowego okresu aktów powierzenia, aby lepiej uwzględnić koszty powierzenia i amortyzacji inwestycji przez podmioty mające za zadanie świadczyć usługi w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

40.

Opowiada się za przedłużeniem do ponad dziesięciu lat standardowego okresu aktów powierzenia, aby lepiej uwzględnić koszty powierzenia i amortyzacji inwestycji przez podmioty mające za zadanie świadczyć usługi w ogólnym interesie gospodarczym.

| 41. | Opowiada się ponadto za poszerzeniem definicji mieszkalnictwa socjalnego ustalonej w decyzji Komisji z dnia 20 grudnia 2011 r. Aby zagwarantować państwom członkowskim duży margines swobody przy udostępnianiu, realizowaniu, finansowaniu i organizowaniu mieszkalnictwa socjalnego oraz swobodę podejmowania demokratycznych decyzji, należy znieść ograniczenie mieszkalnictwa socjalnego do „osób najbardziej potrzebujących lub słabszych grup społecznych”. W centrum zainteresowania należy w większym stopniu umieścić prawo do mieszkania o odpowiednim standardzie i w przystępnej cenie, ponieważ niemożność rynku mieszkaniowego pokrycia całego zapotrzebowania na mieszkania dotyczy nie tylko osób, które w ogóle nie mają dostępu do mieszkań, lecz również osób zamieszkujących zagrażające zdrowiu, charakteryzujące się niskim standardem lub przepełnione mieszkania oraz tych, którzy przeznaczają większość swojego dochodu na zapłacenie czynszu lub miesięcznej raty kredytu. |
| --- | --- |

41.

Opowiada się ponadto za poszerzeniem definicji mieszkalnictwa socjalnego ustalonej w decyzji Komisji z dnia 20 grudnia 2011 r. Aby zagwarantować państwom członkowskim duży margines swobody przy udostępnianiu, realizowaniu, finansowaniu i organizowaniu mieszkalnictwa socjalnego oraz swobodę podejmowania demokratycznych decyzji, należy znieść ograniczenie mieszkalnictwa socjalnego do „osób najbardziej potrzebujących lub słabszych grup społecznych”. W centrum zainteresowania należy w większym stopniu umieścić prawo do mieszkania o odpowiednim standardzie i w przystępnej cenie, ponieważ niemożność rynku mieszkaniowego pokrycia całego zapotrzebowania na mieszkania dotyczy nie tylko osób, które w ogóle nie mają dostępu do mieszkań, lecz również osób zamieszkujących zagrażające zdrowiu, charakteryzujące się niskim standardem lub przepełnione mieszkania oraz tych, którzy przeznaczają większość swojego dochodu na zapłacenie czynszu lub miesięcznej raty kredytu.

| 42. | Apeluje o budowanie zdolności Komisji i państw członkowskich w celu poprawy wiedzy na temat pomocy państwa w przypadku usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Komisja musi prowadzić dialog również bezpośrednio z samorządami lokalnymi i regionalnymi i zapewniać im wsparcie. |
| --- | --- |

42.

Apeluje o budowanie zdolności Komisji i państw członkowskich w celu poprawy wiedzy na temat pomocy państwa w przypadku usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Komisja musi prowadzić dialog również bezpośrednio z samorządami lokalnymi i regionalnymi i zapewniać im wsparcie.

| 43. | Wzywa również państwa członkowskie do stworzenia wspólnie z Komisją odpowiednich procedur komunikacji i koordynacji oraz opracowania wskazówek dla samorządów, aby uprościć złożone kontrole pomocy państwa w przypadku usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Oczekuje ponadto od państw członkowskich, że przy opracowywaniu sprawozdania krajowego dotyczącego wdrażania pakietu Almunii zaangażują samorządy i stowarzyszenia lokalne i regionalne, aby zagwarantować w ten sposób realny ogląd konkretnych trudności i wyzwań związanych z usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

43.

Wzywa również państwa członkowskie do stworzenia wspólnie z Komisją odpowiednich procedur komunikacji i koordynacji oraz opracowania wskazówek dla samorządów, aby uprościć złożone kontrole pomocy państwa w przypadku usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Oczekuje ponadto od państw członkowskich, że przy opracowywaniu sprawozdania krajowego dotyczącego wdrażania pakietu Almunii zaangażują samorządy i stowarzyszenia lokalne i regionalne, aby zagwarantować w ten sposób realny ogląd konkretnych trudności i wyzwań związanych z usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym.

| 44. | W celu stworzenia pewności prawa dla samorządów lokalnych i regionalnych domaga się wprowadzenia terminu przedawnienia dla podmiotów składających skargi, wynoszącego pięć lat od daty rozpoczęcia płatności wyrównawczej lub inwestycji. Uważa za zbyt długi obowiązujący dotychczas okres, w którym Komisja może wszcząć procedurę prowadzącą do decyzji o żądaniu zwrotu, wynoszący dziesięć lat od dnia, w którym odbiorcy przyznana została bezprawna pomoc państwa, faktycznie funkcjonujący również jako termin przedawnienia dla skarg dotyczących pomocy państwa. Samorządy lokalne i regionalne oraz przedsiębiorstwa objęte wsparciem potrzebują większej pewności prawa. Dziesięcioletni termin przedawnienia, do którego dochodzi jeszcze okres potrzebny do dopełnienia procedur, co może oznaczać konieczność zwrotu pomocy przyznanej również 20 lub 25 lat wcześniej, jest nieproporcjonalny i ma negatywny wpływ na zaspokojenie podstawowej potrzeby samorządów oraz przedsiębiorstw lokalnych i regionalnych, które często nie mogą sobie pozwolić na porady prawne. Ponadto niweczy on jeden z celów zwrotu pomocy państwa, którym jest przywrócenie sytuacji ex ante w zakresie konkurencyjności. |
| --- | --- |

44.

W celu stworzenia pewności prawa dla samorządów lokalnych i regionalnych domaga się wprowadzenia terminu przedawnienia dla podmiotów składających skargi, wynoszącego pięć lat od daty rozpoczęcia płatności wyrównawczej lub inwestycji. Uważa za zbyt długi obowiązujący dotychczas okres, w którym Komisja może wszcząć procedurę prowadzącą do decyzji o żądaniu zwrotu, wynoszący dziesięć lat od dnia, w którym odbiorcy przyznana została bezprawna pomoc państwa, faktycznie funkcjonujący również jako termin przedawnienia dla skarg dotyczących pomocy państwa. Samorządy lokalne i regionalne oraz przedsiębiorstwa objęte wsparciem potrzebują większej pewności prawa. Dziesięcioletni termin przedawnienia, do którego dochodzi jeszcze okres potrzebny do dopełnienia procedur, co może oznaczać konieczność zwrotu pomocy przyznanej również 20 lub 25 lat wcześniej, jest nieproporcjonalny i ma negatywny wpływ na zaspokojenie podstawowej potrzeby samorządów oraz przedsiębiorstw lokalnych i regionalnych, które często nie mogą sobie pozwolić na porady prawne. Ponadto niweczy on jeden z celów zwrotu pomocy państwa, którym jest przywrócenie sytuacji ex ante w zakresie konkurencyjności.

| 45. | Uważa, że podmiotem składającym skargę powinien być wyłącznie podmiot, który może również ponieść bezpośrednią szkodę finansową. Krąg podmiotów dotychczas upoważnionych do składania skarg, tzn. „państwo członkowskie oraz jakiekolwiek osoby, przedsiębiorstwa lub związki przedsiębiorstw, na których interesy może mieć wpływ przyznanie pomocy, w szczególności beneficjenci pomocy, konkurujące ze sobą przedsiębiorstwa lub stowarzyszenia handlowe” według art. 20 w połączeniu z art. 1 lit. h) rozporządzenia proceduralnego, jest wciąż zbyt szeroki. |
| --- | --- |

45.

Uważa, że podmiotem składającym skargę powinien być wyłącznie podmiot, który może również ponieść bezpośrednią szkodę finansową. Krąg podmiotów dotychczas upoważnionych do składania skarg, tzn. „państwo członkowskie oraz jakiekolwiek osoby, przedsiębiorstwa lub związki przedsiębiorstw, na których interesy może mieć wpływ przyznanie pomocy, w szczególności beneficjenci pomocy, konkurujące ze sobą przedsiębiorstwa lub stowarzyszenia handlowe” według art. 20 w połączeniu z art. 1 lit. h) rozporządzenia proceduralnego, jest wciąż zbyt szeroki.

Bruksela, dnia 11 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  Zob. zawiadomienie z dnia 19 maja 2016 r.: http://ec.europa.eu/competition/state_aid/modernisation/notice_aid_en.html.

1

(2)  http://europa.eu/rapid/press-release_IP-16-622_en.htm.

2

(3)  Zob. pkt 29, opinia Komitetu Regionów z dnia 30 listopada 2012 r.„Unowocześnienie unijnej polityki w dziedzinie pomocy państwa (SAM)”.

3

(4)  http://europa.eu/rapid/press-release_STATEMENT-15-4646_pl.htm.

4

(5)  Zob. pkt 20, opinia Komitetu Regionów z dnia 3 grudnia 2014 r.: „Promowanie jakości wydatków publicznych w kwestiach objętych działaniami UE”, BUDG-V-009.

5

(6)  http://ec.europa.eu/competition/consultations/2014_state_aid_notion/index_en.html.

6

(7)  http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-4889_en.htm, dotyczący szpitali publicznych w Hradcu Králové/CZ (SA.37432), Centrum Opieki Medycznej w Durmersheim/DE (SA.37904), miejskiej spółki projektowej „Wirtschaftsbüro Gaarden” (Kilonia)/DE (SA.33149), kliniki Landgrafen/DE (SA.38035), pomocy inwestycyjnej dla portu w Lauwersoog/NL (SA.39403), Glenmore Lodge/UK (SA. 37963), klubów golfowych będących własnością członków/UK (SA.38208).

7

(8)  Zob. pkt 196 i 197 projektu zawiadomienia Komisji w sprawie pojęcia pomocy państwa według art. 107 ust. 1 TFUE.

8

(9)  http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/practical_guide_gber_en.pdf.

9

(10)  http://ec.europa.eu/competition/consultations/2016_gber_review/index_en.html.

10

(11)  Opinia Komitetu Regionów „Wytyczne UE w sprawie pomocy państwa dla portów i linii lotniczych” z dnia 28 listopada 2013 r., COTER-V-043.

11

(12)  Zob. decyzja Komisji w sprawie portu lotniczego w Angoulême, 23.7.2014: http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-14-498_en.htm.

12

(13)  Rejestr pomocy państwa, DG ds. Konkurencji, SA.23827.

13

(14)  Zob. pkt 48: „nie byłoby właściwe wiązanie zobowiązań do świadczenia określonych usług publicznych z działalnością, która jest już wykonywana lub może być wykonywana skutecznie i na warunkach takich jak cena, obiektywne cechy jakościowe, ciągłość i dostęp do danej usługi, zgodnych z interesem publicznym zdefiniowanym przez państwo, przez przedsiębiorstwa działające na zwykłych warunkach rynkowych”.

14

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/28 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/28

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Cyfryzacja europejskiego przemysłu

(2017/C 088/06)

| Sprawozdawca: | Kieran McCarthy (IE/EA), Rada Miasta Cork |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Cyfryzacja europejskiego przemysłu – pełne wykorzystanie możliwości jednolitego rynku cyfrowego”
  COM(2016) 180 final |

Sprawozdawca:

Kieran McCarthy (IE/EA), Rada Miasta Cork

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Cyfryzacja europejskiego przemysłu – pełne wykorzystanie możliwości jednolitego rynku cyfrowego”

COM(2016) 180 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Tworzenie społeczeństwa zmian i innowacji: wyzwanie na przyszłość

| 1. | Przyjmuje z zadowoleniem komunikat Komisji Europejskiej „Cyfryzacja europejskiego przemysłu – pełne wykorzystanie możliwości jednolitego rynku cyfrowego” oraz pakiet proponowanych środków wspomagających, których celem jest wykorzystanie możliwości związanych ze strategią jednolitego rynku cyfrowego. Przyszły wzrost gospodarczy i perspektywy zatrudnienia w Europie, a także spójność społeczna są w coraz większym stopniu zależne od zdolności zrozumienia, zaakceptowania i wykorzystania wszystkich aspektów społeczeństwa opartego na innowacji w regionach. |
| --- | --- |

1.

Przyjmuje z zadowoleniem komunikat Komisji Europejskiej „Cyfryzacja europejskiego przemysłu – pełne wykorzystanie możliwości jednolitego rynku cyfrowego” oraz pakiet proponowanych środków wspomagających, których celem jest wykorzystanie możliwości związanych ze strategią jednolitego rynku cyfrowego. Przyszły wzrost gospodarczy i perspektywy zatrudnienia w Europie, a także spójność społeczna są w coraz większym stopniu zależne od zdolności zrozumienia, zaakceptowania i wykorzystania wszystkich aspektów społeczeństwa opartego na innowacji w regionach.

| 2. | Podkreśla, że jednolity rynek cyfrowy UE, którego podstawę stanowi 500 mln konsumentów, jest najskuteczniejszym instrumentem polityki ożywienia innowacji, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia dla UE, jej państw członkowskich i regionów. |
| --- | --- |

2.

Podkreśla, że jednolity rynek cyfrowy UE, którego podstawę stanowi 500 mln konsumentów, jest najskuteczniejszym instrumentem polityki ożywienia innowacji, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia dla UE, jej państw członkowskich i regionów.

| 3. | Odnotowuje, że następuje nieustanna rewolucja przemysłowa, którą napędzają nowe generacje technologii cyfrowych, takie jak technologia dużych zbiorów danych, oraz nowe i zróżnicowane zastosowania technologii cyfrowych w odniesieniu do kwestii sektorowych i lokalnych. Dla europejskiego przemysłu przyszłym wyzwaniem jest pełne i szybkie wykorzystanie tych możliwości cyfrowych. Nie sposób przecenić możliwości przedsiębiorstw w tradycyjnych i nietechnologicznych sektorach, zwłaszcza MŚP, związanych z pełnym wykorzystaniem cyfryzacji jako środka podniesienia i zabezpieczenia ich konkurencyjności. |
| --- | --- |

3.

Odnotowuje, że następuje nieustanna rewolucja przemysłowa, którą napędzają nowe generacje technologii cyfrowych, takie jak technologia dużych zbiorów danych, oraz nowe i zróżnicowane zastosowania technologii cyfrowych w odniesieniu do kwestii sektorowych i lokalnych. Dla europejskiego przemysłu przyszłym wyzwaniem jest pełne i szybkie wykorzystanie tych możliwości cyfrowych. Nie sposób przecenić możliwości przedsiębiorstw w tradycyjnych i nietechnologicznych sektorach, zwłaszcza MŚP, związanych z pełnym wykorzystaniem cyfryzacji jako środka podniesienia i zabezpieczenia ich konkurencyjności.

| 4. | Odnotowuje, że sektor ICT w UE stanowi istotną część gospodarki, w której zatrudnionych jest ponad 6 mln osób i który odpowiada za ok. 4 % PKB. Niedawne badania pokazują, że w ciągu następnych 5 lat cyfryzacja produktów i usług może przynieść europejskiemu przemysłowi ponad 110 mld EUR dochodów rocznie, jeżeli zostanie w pełni wdrożona. |
| --- | --- |

4.

Odnotowuje, że sektor ICT w UE stanowi istotną część gospodarki, w której zatrudnionych jest ponad 6 mln osób i który odpowiada za ok. 4 % PKB. Niedawne badania pokazują, że w ciągu następnych 5 lat cyfryzacja produktów i usług może przynieść europejskiemu przemysłowi ponad 110 mld EUR dochodów rocznie, jeżeli zostanie w pełni wdrożona.

Konwergencja wszystkich sektorów

| 5. | Zgadza się, że dwoma szczególnie istotnymi czynnikami decydującymi o sukcesie, które umożliwiają pełne wykorzystanie jednolitego rynku cyfrowego, są: a) wysoce konkurencyjny europejski przemysł cyfrowy w połączeniu z b) gotowością sektorów prywatnego i publicznego do odpowiedniego dostosowania się poprzez wykorzystanie innowacji cyfrowych w swej działalności, by zapewnić wszystkim obywatelom wysokiej jakości usługi. Podkreśla istotne znaczenie, jakie ma usuwanie barier regulacyjnych i obciążeń administracyjnych oraz modernizacja unijnych przepisów. |
| --- | --- |

5.

Zgadza się, że dwoma szczególnie istotnymi czynnikami decydującymi o sukcesie, które umożliwiają pełne wykorzystanie jednolitego rynku cyfrowego, są: a) wysoce konkurencyjny europejski przemysł cyfrowy w połączeniu z b) gotowością sektorów prywatnego i publicznego do odpowiedniego dostosowania się poprzez wykorzystanie innowacji cyfrowych w swej działalności, by zapewnić wszystkim obywatelom wysokiej jakości usługi. Podkreśla istotne znaczenie, jakie ma usuwanie barier regulacyjnych i obciążeń administracyjnych oraz modernizacja unijnych przepisów.

| 6. | Podkreśla, że wszelkiej wielkości przedsiębiorstwa we wszystkich regionach i sektorach mogą wykorzystać mocne punkty europejskich technologii informacyjno-komunikacyjnych, tworząc cyfrowe platformy przemysłowe w celu opracowania technologii cyfrowych od komponentów po urządzenia i oprogramowanie dla rynków konsumenckich, na platformach internetowych i platformach danych, a także w odpowiednich aplikacjach i usługach. |
| --- | --- |

6.

Podkreśla, że wszelkiej wielkości przedsiębiorstwa we wszystkich regionach i sektorach mogą wykorzystać mocne punkty europejskich technologii informacyjno-komunikacyjnych, tworząc cyfrowe platformy przemysłowe w celu opracowania technologii cyfrowych od komponentów po urządzenia i oprogramowanie dla rynków konsumenckich, na platformach internetowych i platformach danych, a także w odpowiednich aplikacjach i usługach.

| 7. | Pragnie zaakcentować, że strategia jednolitego rynku cyfrowego, zwłaszcza filar obejmujący „maksymalizację potencjału wzrostu gospodarczego związanego z gospodarką cyfrową”, zawiera wszystkie najważniejsze dźwignie służące poprawie cyfryzacji przemysłu poprzez działania w obszarach takich, jak gospodarka oparta na danych, internet rzeczy, przetwarzanie w chmurze, umiejętności i administracja elektroniczna. Konwergencja szeregu dodatkowych technologii coraz bardziej napędza zmianę cyfrową, zwłaszcza w dziedzinie robotyki, sztucznej inteligencji i drukowania przestrzennego. |
| --- | --- |

7.

Pragnie zaakcentować, że strategia jednolitego rynku cyfrowego, zwłaszcza filar obejmujący „maksymalizację potencjału wzrostu gospodarczego związanego z gospodarką cyfrową”, zawiera wszystkie najważniejsze dźwignie służące poprawie cyfryzacji przemysłu poprzez działania w obszarach takich, jak gospodarka oparta na danych, internet rzeczy, przetwarzanie w chmurze, umiejętności i administracja elektroniczna. Konwergencja szeregu dodatkowych technologii coraz bardziej napędza zmianę cyfrową, zwłaszcza w dziedzinie robotyki, sztucznej inteligencji i drukowania przestrzennego.

| 8. | Zachęca do dalszych inwestycji w trzy przekrojowe partnerstwa publiczno-prywatne zawarte w drodze umowy w ramach programu „Horyzont 2020” w dziedzinie fabryk jutra (FoF), zrównoważonego przemysłu przetwórczego dzięki efektywnemu gospodarowaniu zasobami i efektywności energetycznej (SPIRE) i Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Bioprzemysłu (BBIJU). |
| --- | --- |

8.

Zachęca do dalszych inwestycji w trzy przekrojowe partnerstwa publiczno-prywatne zawarte w drodze umowy w ramach programu „Horyzont 2020” w dziedzinie fabryk jutra (FoF), zrównoważonego przemysłu przetwórczego dzięki efektywnemu gospodarowaniu zasobami i efektywności energetycznej (SPIRE) i Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Bioprzemysłu (BBIJU).

Uznanie rozbieżności

| 9. | Uznaje, że większość decydentów w sektorze przemysłu ma trudności z podjęciem decyzji o tym, kiedy, w jakim stopniu i w jakie technologie inwestować. Około 60 % dużych przedsiębiorstw i ponad 90 % MŚP uważa, że pozostają w tyle, jeżeli chodzi o innowacje cyfrowe. |
| --- | --- |

9.

Uznaje, że większość decydentów w sektorze przemysłu ma trudności z podjęciem decyzji o tym, kiedy, w jakim stopniu i w jakie technologie inwestować. Około 60 % dużych przedsiębiorstw i ponad 90 % MŚP uważa, że pozostają w tyle, jeżeli chodzi o innowacje cyfrowe.

| 10. | Podkreśla, że szybki rozwój i coraz powszechniejsze użycie technologii cyfrowych wymagają pilnie unowocześnienia obecnych ram regulacyjnych w celu dotrzymania kroku niespotykanemu do tej pory tempu innowacji. |
| --- | --- |

10.

Podkreśla, że szybki rozwój i coraz powszechniejsze użycie technologii cyfrowych wymagają pilnie unowocześnienia obecnych ram regulacyjnych w celu dotrzymania kroku niespotykanemu do tej pory tempu innowacji.

| 11. | Zgadza się, że trzeba podjąć większe wysiłki w celu ułatwienia koordynacji szerokiej, lecz rozproszonej działalności badawczej, rozwojowej i innowacyjnej w innych kluczowych dziedzinach technologii cyfrowej w Europie. |
| --- | --- |

11.

Zgadza się, że trzeba podjąć większe wysiłki w celu ułatwienia koordynacji szerokiej, lecz rozproszonej działalności badawczej, rozwojowej i innowacyjnej w innych kluczowych dziedzinach technologii cyfrowej w Europie.

| 12. | Podkreśla, że szersze rozumienie interoperacyjności jako kwestii istotnej nie tylko dla administracji publicznej, lecz dla wszystkich sektorów (np. jako sposobu zadbania o to, by swobody konsumentów nie ograniczały systemy zastrzeżone poszczególnych przedsiębiorstw technologicznych) ma kluczowe znaczenie dla zastosowania internetu przedmiotów i sprawnego przepływu danych we wszystkich regionach. Oczywistym wymogiem jest dostępność wspólnych wzorców, norm i specyfikacji. |
| --- | --- |

12.

Podkreśla, że szersze rozumienie interoperacyjności jako kwestii istotnej nie tylko dla administracji publicznej, lecz dla wszystkich sektorów (np. jako sposobu zadbania o to, by swobody konsumentów nie ograniczały systemy zastrzeżone poszczególnych przedsiębiorstw technologicznych) ma kluczowe znaczenie dla zastosowania internetu przedmiotów i sprawnego przepływu danych we wszystkich regionach. Oczywistym wymogiem jest dostępność wspólnych wzorców, norm i specyfikacji.

| 13. | Uważa, że program Komisji Europejskiej dotyczący sprawności i wydajności regulacyjnej REFIT powinien się koncentrować na barierach w innowacji i dotyczyć sposobu ich usunięcia lub zmniejszenia za pomocą nowych podejść regulacyjnych przedstawionych w strategii jednolitego rynku. W tym kontekście podkreśla, że władze lokalne i regionalne wdrażają większość decyzji podejmowanych na szczeblu UE, zatem władze te należy postrzegać jako kluczowych partnerów w procesie REFIT, a nie tylko jako zainteresowane strony. |
| --- | --- |

13.

Uważa, że program Komisji Europejskiej dotyczący sprawności i wydajności regulacyjnej REFIT powinien się koncentrować na barierach w innowacji i dotyczyć sposobu ich usunięcia lub zmniejszenia za pomocą nowych podejść regulacyjnych przedstawionych w strategii jednolitego rynku. W tym kontekście podkreśla, że władze lokalne i regionalne wdrażają większość decyzji podejmowanych na szczeblu UE, zatem władze te należy postrzegać jako kluczowych partnerów w procesie REFIT, a nie tylko jako zainteresowane strony.

| 14. | Wzywa Komisję do bliższej współpracy z przemysłem i przedsiębiorstwami różnych wielkości, władzami wszystkich szczebli i zainteresowanymi stronami przy określaniu i usuwaniu barier regulacyjnych dla cyfryzacji przemysłu europejskiego, jak również przy upraszczaniu istniejących uregulowań. |
| --- | --- |

14.

Wzywa Komisję do bliższej współpracy z przemysłem i przedsiębiorstwami różnych wielkości, władzami wszystkich szczebli i zainteresowanymi stronami przy określaniu i usuwaniu barier regulacyjnych dla cyfryzacji przemysłu europejskiego, jak również przy upraszczaniu istniejących uregulowań.

| 15. | Stwierdza, że skuteczne środowisko normalizacji ICT ma zasadnicze znaczenie dla cyfryzacji europejskiego przemysłu oraz dla jednolitego rynku cyfrowego, gdyż umożliwia sprawne łączenie urządzeń i usług ponad granicami i między technologiami. Ze strategicznego punktu widzenia wysiłki w tym względzie muszą się skoncentrować na pięciu priorytetowych obszarach normalizacji: 5G, przewarzanie w chmurze, internet przedmiotów, technologie dużych zbiorów danych i bezpieczeństwo cybernetyczne. |
| --- | --- |

15.

Stwierdza, że skuteczne środowisko normalizacji ICT ma zasadnicze znaczenie dla cyfryzacji europejskiego przemysłu oraz dla jednolitego rynku cyfrowego, gdyż umożliwia sprawne łączenie urządzeń i usług ponad granicami i między technologiami. Ze strategicznego punktu widzenia wysiłki w tym względzie muszą się skoncentrować na pięciu priorytetowych obszarach normalizacji: 5G, przewarzanie w chmurze, internet przedmiotów, technologie dużych zbiorów danych i bezpieczeństwo cybernetyczne.

| 16. | Podkreśla, że priorytetowe normy ICT dla jednolitego rynku cyfrowego powinny mieć na celu zapewnienie godziwego zwrotu z inwestycji w celu pobudzenia badań, rozwoju technologicznego i innowacji na świecie, a także umożliwienia zrównoważonego procesu normalizacji i szerokiej dostępności technologii na otwartym i konkurencyjnym rynku. |
| --- | --- |

16.

Podkreśla, że priorytetowe normy ICT dla jednolitego rynku cyfrowego powinny mieć na celu zapewnienie godziwego zwrotu z inwestycji w celu pobudzenia badań, rozwoju technologicznego i innowacji na świecie, a także umożliwienia zrównoważonego procesu normalizacji i szerokiej dostępności technologii na otwartym i konkurencyjnym rynku.

| 17. | Odnotowuje, że w wielu obszarach przemysłu tradycyjny cykl opracowywania, testowania i normalizacji nie jest już adekwatny do szybko rozwijających się, złożonych technologii konwergencyjnych. |
| --- | --- |

17.

Odnotowuje, że w wielu obszarach przemysłu tradycyjny cykl opracowywania, testowania i normalizacji nie jest już adekwatny do szybko rozwijających się, złożonych technologii konwergencyjnych.

| 18. | Zwraca uwagę, że praca w gospodarce cyfrowej będzie wymagać również coraz większego zaakcentowania nowych umiejętności i zdolności, w tym większej kreatywności, komunikacji i zdolności adaptacji, co pociągnie za sobą konieczność masowego podnoszenia umiejętności pracowników na wszystkich poziomach. |
| --- | --- |

18.

Zwraca uwagę, że praca w gospodarce cyfrowej będzie wymagać również coraz większego zaakcentowania nowych umiejętności i zdolności, w tym większej kreatywności, komunikacji i zdolności adaptacji, co pociągnie za sobą konieczność masowego podnoszenia umiejętności pracowników na wszystkich poziomach.

| 19. | Podkreśla, że dalszy rozwój internetu przedmiotów i technologii dużych zbiorów danych stanowi również duże wyzwanie z punktu widzenia zaufania i bezpieczeństwa dla wszystkich przedsiębiorstw i opinii społecznej. |
| --- | --- |

19.

Podkreśla, że dalszy rozwój internetu przedmiotów i technologii dużych zbiorów danych stanowi również duże wyzwanie z punktu widzenia zaufania i bezpieczeństwa dla wszystkich przedsiębiorstw i opinii społecznej.

Dostrzeżenie potrzeby synergii

| 20. | Nalega, by poczyniono wszelkie możliwe wysiłki w celu stworzenia silnych, ukierunkowanych partnerstw na szczeblu regionalnym, krajowym i europejskim w tej dziedzinie. Chodzi o to, by przyciągnąć znaczne inwestycje prywatne i wywrzeć przełomowy wpływ na konkurencyjność poprzez opracowywanie komercyjnych produktów i usług, a także o to, by doprowadzić do produktywnej wymiany doświadczeń, wiedzy i pomysłów między wspomnianymi partnerstwami w celu wykorzystania synergii i niepowielania wysiłków, a być może nawet utworzyć sieć partnerstw. |
| --- | --- |

20.

Nalega, by poczyniono wszelkie możliwe wysiłki w celu stworzenia silnych, ukierunkowanych partnerstw na szczeblu regionalnym, krajowym i europejskim w tej dziedzinie. Chodzi o to, by przyciągnąć znaczne inwestycje prywatne i wywrzeć przełomowy wpływ na konkurencyjność poprzez opracowywanie komercyjnych produktów i usług, a także o to, by doprowadzić do produktywnej wymiany doświadczeń, wiedzy i pomysłów między wspomnianymi partnerstwami w celu wykorzystania synergii i niepowielania wysiłków, a być może nawet utworzyć sieć partnerstw.

| 21. | Zachęca do bardziej szczegółowego zbadania wartości dodanej wzmocnionej współpracy między krajowymi i regionalnymi decydentami w dziedzinie innowacji z uwzględnieniem koncepcji inteligentnej specjalizacji oraz rozwijających się międzyregionalnych inicjatyw oddolnych. |
| --- | --- |

21.

Zachęca do bardziej szczegółowego zbadania wartości dodanej wzmocnionej współpracy między krajowymi i regionalnymi decydentami w dziedzinie innowacji z uwzględnieniem koncepcji inteligentnej specjalizacji oraz rozwijających się międzyregionalnych inicjatyw oddolnych.

| 22. | Uważa, że trzeba zachęcać do inwestycji ze źródeł prywatnych i publicznych, w tym do większego wkładu podmiotów biznesowych i instytucjonalnych, takich jak Europejski Bank Inwestycyjny (EBI – między innymi poprzez plan inwestycyjny dla Europy/EFIS), a także zwracać uwagę na znaczenie synergii między programem „Horyzont 2020”, inicjatywą Startup Europe i FIWARE, europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi oraz regionalnymi i krajowymi instrumentami politycznymi z punktu widzenia realizacji szerszych celów UE w dziedzinie konkurencyjności i spójności. |
| --- | --- |

22.

Uważa, że trzeba zachęcać do inwestycji ze źródeł prywatnych i publicznych, w tym do większego wkładu podmiotów biznesowych i instytucjonalnych, takich jak Europejski Bank Inwestycyjny (EBI – między innymi poprzez plan inwestycyjny dla Europy/EFIS), a także zwracać uwagę na znaczenie synergii między programem „Horyzont 2020”, inicjatywą Startup Europe i FIWARE, europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi oraz regionalnymi i krajowymi instrumentami politycznymi z punktu widzenia realizacji szerszych celów UE w dziedzinie konkurencyjności i spójności.

| 23. | Uznaje i przyjmuje z zadowoleniem plany Komisji Europejskiej mające na celu ukierunkowanie 500 mln EUR inwestycji z programu „Horyzont 2020” na tworzenie na szeroką skalę sieci centrów innowacji cyfrowych, których finansowanie zapewnione będzie przez drugi filar programu „Horyzont 2020” o nazwie „Wiodąca pozycja w przemyśle” i nie będzie obciążać budżetu dotychczasowych elementów programu „Horyzont 2020”, a jednocześnie podkreśla, że władze lokalne i regionalne spełniają wszelkie warunki, by przyczynić się do funkcjonowania tego rodzaju centrów kompetencji i punktów kompleksowej obsługi technologicznej w imieniu przemysłowych użytkowników końcowych; podkreśla, że doskonałość naukowa nadal pozostaje decydującym kryterium przy wyborze projektów, oraz uznaje istotną rolę szkół wyższych w transferze wiedzy i procesie innowacji, tak aby efekt zaplanowanych inwestycji w ramach programu „Horyzont 2020” mógł być w dalszym ciągu optymalizowany. Na tej kanwie należy skonkretyzować i szczegółowo przemyśleć zamierzony wpływ działań związanych z tworzeniem centrów innowacji cyfrowych. |
| --- | --- |

23.

Uznaje i przyjmuje z zadowoleniem plany Komisji Europejskiej mające na celu ukierunkowanie 500 mln EUR inwestycji z programu „Horyzont 2020” na tworzenie na szeroką skalę sieci centrów innowacji cyfrowych, których finansowanie zapewnione będzie przez drugi filar programu „Horyzont 2020” o nazwie „Wiodąca pozycja w przemyśle” i nie będzie obciążać budżetu dotychczasowych elementów programu „Horyzont 2020”, a jednocześnie podkreśla, że władze lokalne i regionalne spełniają wszelkie warunki, by przyczynić się do funkcjonowania tego rodzaju centrów kompetencji i punktów kompleksowej obsługi technologicznej w imieniu przemysłowych użytkowników końcowych; podkreśla, że doskonałość naukowa nadal pozostaje decydującym kryterium przy wyborze projektów, oraz uznaje istotną rolę szkół wyższych w transferze wiedzy i procesie innowacji, tak aby efekt zaplanowanych inwestycji w ramach programu „Horyzont 2020” mógł być w dalszym ciągu optymalizowany. Na tej kanwie należy skonkretyzować i szczegółowo przemyśleć zamierzony wpływ działań związanych z tworzeniem centrów innowacji cyfrowych.

| 24. | Ponawia swój postulat, by nadal gwarantowano niezbędne zasoby do inwestycji cyfrowych jako zasadniczy element przyszłościowej polityki spójności UE, najlepiej przeznaczając na nie znacznie większe środki niż 14 mld EUR wyasygnowanych na ten cel w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2007–2013. |
| --- | --- |

24.

Ponawia swój postulat, by nadal gwarantowano niezbędne zasoby do inwestycji cyfrowych jako zasadniczy element przyszłościowej polityki spójności UE, najlepiej przeznaczając na nie znacznie większe środki niż 14 mld EUR wyasygnowanych na ten cel w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2007–2013.

Finansowanie ICT w naszych regionach

| 25. | Zwraca uwagę, że otwartość internetu i imponujący wzrost podaży treści i usług, a także popytu na nie są obecnie główną siłą napędową konkurencyjności, wzrostu gospodarczego, rozwoju społecznego i innowacji w Europie. Jednak ze względu na przeszkodę, którą stanowią wciąż utrzymujące się braki infrastrukturalne – zwłaszcza na obszarach wiejskich uznawanych przez podmioty prywatne za niedochodowe – wiele władz lokalnych i regionalnych wciąż nie jest w stanie w pełni korzystać z tych osiągnięć. |
| --- | --- |

25.

Zwraca uwagę, że otwartość internetu i imponujący wzrost podaży treści i usług, a także popytu na nie są obecnie główną siłą napędową konkurencyjności, wzrostu gospodarczego, rozwoju społecznego i innowacji w Europie. Jednak ze względu na przeszkodę, którą stanowią wciąż utrzymujące się braki infrastrukturalne – zwłaszcza na obszarach wiejskich uznawanych przez podmioty prywatne za niedochodowe – wiele władz lokalnych i regionalnych wciąż nie jest w stanie w pełni korzystać z tych osiągnięć.

| 26. | Zwraca się do Komisji Europejskiej o wsparcie tychże władz w finansowaniu, po pierwsze poprzez dalsze upoważnienie do ukierunkowania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na infrastrukturę cyfrową we wszystkich europejskich regionach, a po drugie poprzez uwzględnienie barier technologicznych w projektach rozwoju cyfrowego na obszarach wiejskich i słabo zaludnionych lub w regionach borykających się z innymi wyzwaniami demograficznymi, które to projekty trzeba postrzegać jako usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

26.

Zwraca się do Komisji Europejskiej o wsparcie tychże władz w finansowaniu, po pierwsze poprzez dalsze upoważnienie do ukierunkowania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na infrastrukturę cyfrową we wszystkich europejskich regionach, a po drugie poprzez uwzględnienie barier technologicznych w projektach rozwoju cyfrowego na obszarach wiejskich i słabo zaludnionych lub w regionach borykających się z innymi wyzwaniami demograficznymi, które to projekty trzeba postrzegać jako usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym.

| 27. | Nadal podziela obawy Parlamentu Europejskiego związane z konsekwencjami decyzji Rady Europejskiej z lutego 2013 r. w sprawie zmniejszenia budżetu na infrastrukturę cyfrową i usługi cyfrowe w ramach instrumentu „Łącząc Europę” z 9,2 mld EUR do zaledwie 1 mld EUR, co skłoniło Komisję Europejską do zasadniczej zmiany planów. |
| --- | --- |

27.

Nadal podziela obawy Parlamentu Europejskiego związane z konsekwencjami decyzji Rady Europejskiej z lutego 2013 r. w sprawie zmniejszenia budżetu na infrastrukturę cyfrową i usługi cyfrowe w ramach instrumentu „Łącząc Europę” z 9,2 mld EUR do zaledwie 1 mld EUR, co skłoniło Komisję Europejską do zasadniczej zmiany planów.

Krzewienie innowacji i konkurencyjności poprzez infrastrukturę ICT

| 28. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne są w stanie krzewić innowacje i konkurencyjność poprzez dostosowane rozwiązania po stronie popytu i podaży, w tym wprowadzenie łączności szerokopasmowej, gospodarkę cyfrową, e-integrację i administrację elektroniczną. Ponadto zapewniają one zaplecze edukacyjne i szkoleniowe, realizują inicjatywy finansowane przez UE oraz ułatwiają korzystną współpracę i wymianę z innymi władzami publicznymi, również na szczeblu transgranicznym. |
| --- | --- |

28.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne są w stanie krzewić innowacje i konkurencyjność poprzez dostosowane rozwiązania po stronie popytu i podaży, w tym wprowadzenie łączności szerokopasmowej, gospodarkę cyfrową, e-integrację i administrację elektroniczną. Ponadto zapewniają one zaplecze edukacyjne i szkoleniowe, realizują inicjatywy finansowane przez UE oraz ułatwiają korzystną współpracę i wymianę z innymi władzami publicznymi, również na szczeblu transgranicznym.

| 29. | Przyjmuje z zadowoleniem możliwości oferowane przez Europejski Bank Inwestycyjny, który zobowiązał się podwyższyć pożyczki na infrastrukturę szerokopasmową do 2 mld EUR rocznie i podkreślił wyraźnie istotną rolę władz lokalnych i regionalnych w tego rodzaju inwestycjach nastawionych na wzrost gospodarczy. Podkreśla również znaczenie wspierania wysiłków społeczności lokalnych, w tym np. prowadzonych przez nie przedsiębiorstw. |
| --- | --- |

29.

Przyjmuje z zadowoleniem możliwości oferowane przez Europejski Bank Inwestycyjny, który zobowiązał się podwyższyć pożyczki na infrastrukturę szerokopasmową do 2 mld EUR rocznie i podkreślił wyraźnie istotną rolę władz lokalnych i regionalnych w tego rodzaju inwestycjach nastawionych na wzrost gospodarczy. Podkreśla również znaczenie wspierania wysiłków społeczności lokalnych, w tym np. prowadzonych przez nie przedsiębiorstw.

| 30. | Nalega, by wspierać nowe narzędzia inwestycyjne w celu szybszego stworzenia infrastruktury zdolnej osiągnąć cele dotyczące szybkości szerokopasmowej wytyczone w Europejskiej agendzie cyfrowej w ramach strategii „Europa 2020”, a także w celu szybszego pełnego wdrożenia 4G (przed nowszymi technologiami, takimi jak 5G), przy jednoczesnym zachowaniu neutralności technologicznej i umożliwieniu rzeczywistej konkurencji między operatorami. |
| --- | --- |

30.

Nalega, by wspierać nowe narzędzia inwestycyjne w celu szybszego stworzenia infrastruktury zdolnej osiągnąć cele dotyczące szybkości szerokopasmowej wytyczone w Europejskiej agendzie cyfrowej w ramach strategii „Europa 2020”, a także w celu szybszego pełnego wdrożenia 4G (przed nowszymi technologiami, takimi jak 5G), przy jednoczesnym zachowaniu neutralności technologicznej i umożliwieniu rzeczywistej konkurencji między operatorami.

Rozwój potencjału administracji elektronicznej i handlu elektronicznego

| 31. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne mogą położyć nacisk na przekazywanie obywatelom umiejętności cyfrowych i przedsiębiorczości, co umożliwi im pełne wykorzystanie nowych technologii, zrozumienie kwestii bezpieczeństwa cybernetycznego i potrzeby ochrony danych osobowych, a także zwiększy ich szanse na zatrudnienie i stworzy nowe możliwości biznesowe, między innymi poprzez analizę dużych zbiorów danych. |
| --- | --- |

31.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne mogą położyć nacisk na przekazywanie obywatelom umiejętności cyfrowych i przedsiębiorczości, co umożliwi im pełne wykorzystanie nowych technologii, zrozumienie kwestii bezpieczeństwa cybernetycznego i potrzeby ochrony danych osobowych, a także zwiększy ich szanse na zatrudnienie i stworzy nowe możliwości biznesowe, między innymi poprzez analizę dużych zbiorów danych.

| 32. | Uważa, że dla wielu mniejszych przedsiębiorstw handel elektroniczny jest zaprzepaszczoną szansą, zwłaszcza ze względu na jego zaporowy koszt: 65 % europejskich użytkowników internetu robi zakupy przez internet, lecz na ten znaczny popyt odpowiada zaledwie 16 % MŚP prowadzących sprzedaż tą drogą i mniej niż ich połowa prowadzi transgraniczną sprzedaż w internecie (7,5 %). |
| --- | --- |

32.

Uważa, że dla wielu mniejszych przedsiębiorstw handel elektroniczny jest zaprzepaszczoną szansą, zwłaszcza ze względu na jego zaporowy koszt: 65 % europejskich użytkowników internetu robi zakupy przez internet, lecz na ten znaczny popyt odpowiada zaledwie 16 % MŚP prowadzących sprzedaż tą drogą i mniej niż ich połowa prowadzi transgraniczną sprzedaż w internecie (7,5 %).

| 33. | Apeluje o położenie nacisku na utrudnienia w handlu elektronicznym wynikające z takich kwestii, jak blokowanie geograficzne oraz brak bezpiecznego systemu płatności kartą kredytową w internecie. Pociąga to za sobą zbędne koszty, komplikacje i ryzyko narażenia potencjalnych detalistów internetowych na oszustwo, zwłaszcza tych, którzy prowadzą sprzedaż transgraniczną. |
| --- | --- |

33.

Apeluje o położenie nacisku na utrudnienia w handlu elektronicznym wynikające z takich kwestii, jak blokowanie geograficzne oraz brak bezpiecznego systemu płatności kartą kredytową w internecie. Pociąga to za sobą zbędne koszty, komplikacje i ryzyko narażenia potencjalnych detalistów internetowych na oszustwo, zwłaszcza tych, którzy prowadzą sprzedaż transgraniczną.

| 34. | Zwraca uwagę na znaczenie planu działania Komisji Europejskiej w dziedzinie administracji elektronicznej, jeśli chodzi o modernizację usług publicznych poprzez cyfryzację, a zwłaszcza dostępność instytucji publicznych dla osób fizycznych i przedsiębiorstw drogą elektroniczną, bez względu na lokalizację fizyczną. Dlatego też podkreśla swoje poparcie dla rozwoju interoperacyjnych i wielojęzycznych transgranicznych usług publicznych (zwłaszcza wymiany informacji) jako funkcjonalnego sposobu przezwyciężenia lokalizacji, postrzeganej jako peryferyjna. |
| --- | --- |

34.

Zwraca uwagę na znaczenie planu działania Komisji Europejskiej w dziedzinie administracji elektronicznej, jeśli chodzi o modernizację usług publicznych poprzez cyfryzację, a zwłaszcza dostępność instytucji publicznych dla osób fizycznych i przedsiębiorstw drogą elektroniczną, bez względu na lokalizację fizyczną. Dlatego też podkreśla swoje poparcie dla rozwoju interoperacyjnych i wielojęzycznych transgranicznych usług publicznych (zwłaszcza wymiany informacji) jako funkcjonalnego sposobu przezwyciężenia lokalizacji, postrzeganej jako peryferyjna.

| 35. | Zwraca uwagę, że jeżeli chodzi o wykorzystanie potencjału administracji elektronicznej w zakresie zapewnienia korzyści społecznych, takich jak zmniejszenie śladu węglowego, ułatwienia dla przedsiębiorstw, rozwój turystyki lub wyeksponowanie atutów dziedzictwa kulturalnego, władze lokalne i regionalne odgrywają często wiodącą rolę we wskazywaniu możliwości i podmiotów ICT, wymianie najlepszych praktyk technologicznych, w przydziale środków na inwestycje w narzędzia ICT, pomiarze postępów i informowaniu o sukcesie. |
| --- | --- |

35.

Zwraca uwagę, że jeżeli chodzi o wykorzystanie potencjału administracji elektronicznej w zakresie zapewnienia korzyści społecznych, takich jak zmniejszenie śladu węglowego, ułatwienia dla przedsiębiorstw, rozwój turystyki lub wyeksponowanie atutów dziedzictwa kulturalnego, władze lokalne i regionalne odgrywają często wiodącą rolę we wskazywaniu możliwości i podmiotów ICT, wymianie najlepszych praktyk technologicznych, w przydziale środków na inwestycje w narzędzia ICT, pomiarze postępów i informowaniu o sukcesie.

| 36. | Wraz z coraz szybszym rozwojem umiejętności cyfrowych i wykorzystaniem mediów cyfrowych przedsiębiorstwa coraz bardziej domagają się możliwości skorzystania z rozwiązań cyfrowych podczas kontaktów z administracją. Sprawnie funkcjonująca, zdigitalizowana administracja publiczna oferuje przedsiębiorstwom, organizacjom i osobom prywatnym skuteczne usługi elektroniczne i procedury cyfrowe, które zwiększają dostępność, ułatwiają obsługę i skracają czas rozpatrywania wniosków w sektorze publicznym. Dzięki coraz większej cyfryzacji podmioty publiczne zarówno na szczeblu krajowym, jak i lokalnym i regionalnym będą miały więcej możliwości uwolnienia zasobów, co umożliwi poświęcenie dłuższego czasu na kontakt z klientem i skróci czas przeznaczony na administrację i kontrolę. |
| --- | --- |

36.

Wraz z coraz szybszym rozwojem umiejętności cyfrowych i wykorzystaniem mediów cyfrowych przedsiębiorstwa coraz bardziej domagają się możliwości skorzystania z rozwiązań cyfrowych podczas kontaktów z administracją. Sprawnie funkcjonująca, zdigitalizowana administracja publiczna oferuje przedsiębiorstwom, organizacjom i osobom prywatnym skuteczne usługi elektroniczne i procedury cyfrowe, które zwiększają dostępność, ułatwiają obsługę i skracają czas rozpatrywania wniosków w sektorze publicznym. Dzięki coraz większej cyfryzacji podmioty publiczne zarówno na szczeblu krajowym, jak i lokalnym i regionalnym będą miały więcej możliwości uwolnienia zasobów, co umożliwi poświęcenie dłuższego czasu na kontakt z klientem i skróci czas przeznaczony na administrację i kontrolę.

| 37. | Podkreśla, że interoperacyjność administracji elektronicznej wymaga nie tylko kompatybilności systemów, lecz również zdolności administracji publicznej do ścisłej współpracy z systemami informacyjnymi, a także świadomości publicznej na temat możliwości oferowanych przez takie systemy. KR proponuje zatem, by do programu ISA2 dotyczącego rozwiązań interoperacyjnych dodano rozwój potencjału kadrowego zarówno pod względem umiejętności cyfrowych i językowych, jak i podnoszenie świadomości w celu wsparcia modernizacji administracji publicznej. |
| --- | --- |

37.

Podkreśla, że interoperacyjność administracji elektronicznej wymaga nie tylko kompatybilności systemów, lecz również zdolności administracji publicznej do ścisłej współpracy z systemami informacyjnymi, a także świadomości publicznej na temat możliwości oferowanych przez takie systemy. KR proponuje zatem, by do programu ISA2 dotyczącego rozwiązań interoperacyjnych dodano rozwój potencjału kadrowego zarówno pod względem umiejętności cyfrowych i językowych, jak i podnoszenie świadomości w celu wsparcia modernizacji administracji publicznej.

| 38. | Z zadowoleniem przyjmuje proponowane działania na rzecz rynku wewnętrznego łączności elektronicznej, służące dynamicznemu i zrównoważonemu wzrostowi we wszystkich sektorach gospodarki i tworzeniu nowych miejsc pracy, a także zapewnieniu aktualizacji przepisów o prawie autorskim z uwzględnieniem rewolucji cyfrowej i zmian zachowań konsumentów. |
| --- | --- |

38.

Z zadowoleniem przyjmuje proponowane działania na rzecz rynku wewnętrznego łączności elektronicznej, służące dynamicznemu i zrównoważonemu wzrostowi we wszystkich sektorach gospodarki i tworzeniu nowych miejsc pracy, a także zapewnieniu aktualizacji przepisów o prawie autorskim z uwzględnieniem rewolucji cyfrowej i zmian zachowań konsumentów.

| 39. | Uznaje potencjał współpracy między Europejskim Komitetem Regionów (KR-em) a Dyrekcją Generalną Komisji Europejskiej ds. Badań Naukowych i Innowacji (DG RTD) w ramach platformy wymiany wiedzy (KEP) jako sposobu popularyzacji nowych rozwiązań badawczych i innowacyjnych, nowatorskich produktów i najlepszych praktyk w odpowiedzi na wyzwania społeczne stojące przed władzami lokalnymi i regionalnymi w Europie. |
| --- | --- |

39.

Uznaje potencjał współpracy między Europejskim Komitetem Regionów (KR-em) a Dyrekcją Generalną Komisji Europejskiej ds. Badań Naukowych i Innowacji (DG RTD) w ramach platformy wymiany wiedzy (KEP) jako sposobu popularyzacji nowych rozwiązań badawczych i innowacyjnych, nowatorskich produktów i najlepszych praktyk w odpowiedzi na wyzwania społeczne stojące przed władzami lokalnymi i regionalnymi w Europie.

Zapewnienie kształcenia i dopasowywania umiejętności do potrzeb rynku pracy

| 40. | Podkreśla, że niektóre priorytety Europejskiej agendy cyfrowej, zwłaszcza rozwiązanie kwestii umiejętności cyfrowych i braku umiejętności, a także zaprzepaszczona szansa sprostania wyzwaniom społecznym, mają zasadnicze znaczenie dla jakości życia, a także działalności gospodarczej i społecznej, którymi można najlepiej zająć się na szczeblu lokalnym i regionalnym, tak by doprowadzić do rozwoju wydajniejszych i bardziej spersonalizowanych usług dla obywateli i przedsiębiorstw lokalnych. |
| --- | --- |

40.

Podkreśla, że niektóre priorytety Europejskiej agendy cyfrowej, zwłaszcza rozwiązanie kwestii umiejętności cyfrowych i braku umiejętności, a także zaprzepaszczona szansa sprostania wyzwaniom społecznym, mają zasadnicze znaczenie dla jakości życia, a także działalności gospodarczej i społecznej, którymi można najlepiej zająć się na szczeblu lokalnym i regionalnym, tak by doprowadzić do rozwoju wydajniejszych i bardziej spersonalizowanych usług dla obywateli i przedsiębiorstw lokalnych.

| 41. | Przyznaje, że jeżeli chodzi o specjalistów ICT, przez ostatnie 3 lata stworzono ponad milion dodatkowych miejsc pracy w Europie. Pomimo tego szacuje się, że szybko rosnący popyt doprowadzi do tego, iż do 2020 r. będzie w tym sektorze ponad 800 tys. nieobsadzonych wakatów. |
| --- | --- |

41.

Przyznaje, że jeżeli chodzi o specjalistów ICT, przez ostatnie 3 lata stworzono ponad milion dodatkowych miejsc pracy w Europie. Pomimo tego szacuje się, że szybko rosnący popyt doprowadzi do tego, iż do 2020 r. będzie w tym sektorze ponad 800 tys. nieobsadzonych wakatów.

| 42. | Nalega, by rozwijano dalej wielką koalicję Komisji Europejskiej na rzecz cyfrowych miejsc pracy jako ogólnoeuropejską inicjatywę z udziałem wielu zainteresowanych stron, której celem jest zaradzenie nierównowadze spowodowanej niedoborem wykwalifikowanej siły roboczej i wakatom na stanowiskach pracy związanych z ICT poprzez zaoferowanie odpowiednich szkoleń, przygotowanie zawodowe, praktyki zawodowe, działania ułatwiające mobilność oraz środki podnoszące świadomość w celu zachęcenia młodych osób do nauki i pracy w tym sektorze. |
| --- | --- |

42.

Nalega, by rozwijano dalej wielką koalicję Komisji Europejskiej na rzecz cyfrowych miejsc pracy jako ogólnoeuropejską inicjatywę z udziałem wielu zainteresowanych stron, której celem jest zaradzenie nierównowadze spowodowanej niedoborem wykwalifikowanej siły roboczej i wakatom na stanowiskach pracy związanych z ICT poprzez zaoferowanie odpowiednich szkoleń, przygotowanie zawodowe, praktyki zawodowe, działania ułatwiające mobilność oraz środki podnoszące świadomość w celu zachęcenia młodych osób do nauki i pracy w tym sektorze.

| 43. | Przypomina, że najbardziej dokładne i terminowe informacje na temat rynków pracy można uzyskać na szczeblu niższym niż krajowy, na którym władze lokalne i regionalne mogą odgrywać znaczącą rolę w wykrywaniu niedopasowania umiejętności, wspierając rozwój odpowiednich programów zawodowych i zachęcając do inwestycji w odpowiedzi na lokalny popyt. |
| --- | --- |

43.

Przypomina, że najbardziej dokładne i terminowe informacje na temat rynków pracy można uzyskać na szczeblu niższym niż krajowy, na którym władze lokalne i regionalne mogą odgrywać znaczącą rolę w wykrywaniu niedopasowania umiejętności, wspierając rozwój odpowiednich programów zawodowych i zachęcając do inwestycji w odpowiedzi na lokalny popyt.

| 44. | Apeluje do placówek szkoleniowych i edukacyjnych o rozwój odpowiednio ukierunkowanych i bardziej elastycznych koncepcji edukacyjnych w sektorze ICT. Przyszłe miejsca pracy będą wymagać odpowiedniego połączenia podstawowych umiejętności – miękkich, a także technicznych, zwłaszcza cyfrowych i właściwych dla biznesu, których nie przekazują jeszcze w pełni systemy kształcenia i szkolenia. Niezbędne jest również stworzenie nowych podstaw dla systemu edukacji i szkoleń, w ramach którego kładziono by większy nacisk na praktykę uczniów lub studentów niż na aspekty teoretyczne. |
| --- | --- |

44.

Apeluje do placówek szkoleniowych i edukacyjnych o rozwój odpowiednio ukierunkowanych i bardziej elastycznych koncepcji edukacyjnych w sektorze ICT. Przyszłe miejsca pracy będą wymagać odpowiedniego połączenia podstawowych umiejętności – miękkich, a także technicznych, zwłaszcza cyfrowych i właściwych dla biznesu, których nie przekazują jeszcze w pełni systemy kształcenia i szkolenia. Niezbędne jest również stworzenie nowych podstaw dla systemu edukacji i szkoleń, w ramach którego kładziono by większy nacisk na praktykę uczniów lub studentów niż na aspekty teoretyczne.

| 45. | Dostrzega opracowanie przez Komisję Europejską Nowego europejskiego programu na rzecz umiejętności, a także jego znaczenie i fakt, że będzie on stanowić kompleksowe ramy dla umiejętności przystosowania zawodowego, w tym dla potrzeby kluczowych, cyfrowych i uzupełniających umiejętności wspomagających. |
| --- | --- |

45.

Dostrzega opracowanie przez Komisję Europejską Nowego europejskiego programu na rzecz umiejętności, a także jego znaczenie i fakt, że będzie on stanowić kompleksowe ramy dla umiejętności przystosowania zawodowego, w tym dla potrzeby kluczowych, cyfrowych i uzupełniających umiejętności wspomagających.

| 46. | Podkreśla, że ogromne znaczenie ma to, by kształtowanie umiejętności i kompetencji cyfrowych niezbędnych dla obywateli, pracowników i osób poszukujących pracy było częścią wszechstronnego wdrożenia cyfryzacji w gospodarce i społeczeństwie. |
| --- | --- |

46.

Podkreśla, że ogromne znaczenie ma to, by kształtowanie umiejętności i kompetencji cyfrowych niezbędnych dla obywateli, pracowników i osób poszukujących pracy było częścią wszechstronnego wdrożenia cyfryzacji w gospodarce i społeczeństwie.

| 47. | Potwierdzając wagę współpracy europejskiej na rzecz młodzieży (2010–2018), podkreśla znaczenie stworzenia pakietu podstawowego, który wszystkie państwa członkowskie gwarantowałyby młodym uczniom, zapewniając im szerokopasmowy dostęp do internetu w ramach systemu edukacji, dzięki czemu młodzi ludzie mieliby minimalną gwarancję zdobycia kwalifikacji i umiejętności informatycznych. Ten ostatni aspekt powinien być stosowany nie tylko w ramach edukacji obowiązkowej, lecz przez całe życie, za pośrednictwem innowacyjnych programów i dalszego szkolenia zgodnych ze zmianami technologicznymi. |
| --- | --- |

47.

Potwierdzając wagę współpracy europejskiej na rzecz młodzieży (2010–2018), podkreśla znaczenie stworzenia pakietu podstawowego, który wszystkie państwa członkowskie gwarantowałyby młodym uczniom, zapewniając im szerokopasmowy dostęp do internetu w ramach systemu edukacji, dzięki czemu młodzi ludzie mieliby minimalną gwarancję zdobycia kwalifikacji i umiejętności informatycznych. Ten ostatni aspekt powinien być stosowany nie tylko w ramach edukacji obowiązkowej, lecz przez całe życie, za pośrednictwem innowacyjnych programów i dalszego szkolenia zgodnych ze zmianami technologicznymi.

| 48. | Abstrahując od gospodarczego punktu widzenia i perspektywy zatrudnienia, przestrzega, że nie można dopuścić do tego, by rosnący wpływ technologii cyfrowych, zwłaszcza pośród ludzi młodych, podważył podstawowe umiejętności ludzkie, takie jak umiejętność czytania i pisania oraz kontakty międzyludzkie. |
| --- | --- |

48.

Abstrahując od gospodarczego punktu widzenia i perspektywy zatrudnienia, przestrzega, że nie można dopuścić do tego, by rosnący wpływ technologii cyfrowych, zwłaszcza pośród ludzi młodych, podważył podstawowe umiejętności ludzkie, takie jak umiejętność czytania i pisania oraz kontakty międzyludzkie.

| 49. | Stwierdza, że regionom UE należy się większe uznanie, jeżeli chodzi o ich rolę w zrównoważonym wdrażaniu agendy cyfrowej. Władze lokalne i regionalne należą do głównych odbiorców zaleceń zawartych w agendzie i trzeba je postrzegać jako główną siłę napędową i partnerów jej wdrażania. |
| --- | --- |

49.

Stwierdza, że regionom UE należy się większe uznanie, jeżeli chodzi o ich rolę w zrównoważonym wdrażaniu agendy cyfrowej. Władze lokalne i regionalne należą do głównych odbiorców zaleceń zawartych w agendzie i trzeba je postrzegać jako główną siłę napędową i partnerów jej wdrażania.

Bruksela, dnia 11 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/34 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/34

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejska inicjatywa dotycząca przetwarzania w chmurze oraz priorytety w normalizacji ICT na jednolitym rynku cyfrowym

(2017/C 088/07)

| Sprawozdawca: | Anne Karjalainen (FI/PES), radna miasta Kerava |
| --- | --- |
| Dokumenty źródłowe: | Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Priorytety w normalizacji ICT na jednolitym rynku cyfrowym”
  COM(2016) 176 final
  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Europejska inicjatywa dotycząca przetwarzania w chmurze – budowanie w Europie konkurencyjnej gospodarki opartej na danych i wiedzy”
  COM(2016) 178 final |

Sprawozdawca:

Anne Karjalainen (FI/PES), radna miasta Kerava

Dokumenty źródłowe:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Priorytety w normalizacji ICT na jednolitym rynku cyfrowym”

COM(2016) 176 final

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Europejska inicjatywa dotycząca przetwarzania w chmurze – budowanie w Europie konkurencyjnej gospodarki opartej na danych i wiedzy”

COM(2016) 178 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi wstępne

| 1. | Uważa, że inicjatywy Komisji dotyczące europejskiej chmury oraz priorytetów w normalizacji ICT są ważne, zwłaszcza z punktu widzenia pozycji Europy w globalnej gospodarce cyfrowej i realizacji celów strategii jednolitego rynku cyfrowego. |
| --- | --- |

1.

Uważa, że inicjatywy Komisji dotyczące europejskiej chmury oraz priorytetów w normalizacji ICT są ważne, zwłaszcza z punktu widzenia pozycji Europy w globalnej gospodarce cyfrowej i realizacji celów strategii jednolitego rynku cyfrowego.

| 2. | Zauważa, że zmniejszenie przeszkód dla udostępniania wiedzy znacznie zwiększy konkurencyjność europejskich przedsiębiorstw, a także przyniesie korzyści władzom lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

2.

Zauważa, że zmniejszenie przeszkód dla udostępniania wiedzy znacznie zwiększy konkurencyjność europejskich przedsiębiorstw, a także przyniesie korzyści władzom lokalnym i regionalnym.

| 3. | Ocenia podejście Komisji zakładające stopniowy rozwój europejskich usług przetwarzania w chmurze jako rozsądne i z zadowoleniem odnotowuje, że takie ramy umożliwią najpierw środowisku naukowemu, a następnie przedsiębiorstwom oraz władzom lokalnym i regionalnym zarówno wykorzystywanie udostępnionej wiedzy, jak i jej tworzenie. |
| --- | --- |

3.

Ocenia podejście Komisji zakładające stopniowy rozwój europejskich usług przetwarzania w chmurze jako rozsądne i z zadowoleniem odnotowuje, że takie ramy umożliwią najpierw środowisku naukowemu, a następnie przedsiębiorstwom oraz władzom lokalnym i regionalnym zarówno wykorzystywanie udostępnionej wiedzy, jak i jej tworzenie.

| 4. | Podziela pogląd Komisji, że konkurencyjne obliczenia o wysokiej wydajności można rozwijać jedynie poprzez wspólne działania. |
| --- | --- |

4.

Podziela pogląd Komisji, że konkurencyjne obliczenia o wysokiej wydajności można rozwijać jedynie poprzez wspólne działania.

| 5. | Zgadza się z Komisją, że należy zwiększyć europejskie wysiłki w zakresie normalizacji ICT, aby wykorzystać potencjał cyfryzacji i świadczyć usługi transgraniczne. |
| --- | --- |

5.

Zgadza się z Komisją, że należy zwiększyć europejskie wysiłki w zakresie normalizacji ICT, aby wykorzystać potencjał cyfryzacji i świadczyć usługi transgraniczne.

| 6. | Zauważa, że niezależnie od normalizacji ICT przedsiębiorstwa i sektor publiczny muszą również mieć swobodę tworzenia, nabywania i stosowania innowacyjnych rozwiązań, które odbiegają od tych norm. |
| --- | --- |

6.

Zauważa, że niezależnie od normalizacji ICT przedsiębiorstwa i sektor publiczny muszą również mieć swobodę tworzenia, nabywania i stosowania innowacyjnych rozwiązań, które odbiegają od tych norm.

| 7. | Odnotowuje, że opracowywanie lub stosowanie wspólnych norm nadal pozostawia wiele do życzenia w wielu dziedzinach kluczowych dla jednolitego rynku cyfrowego, na przykład w zakresie identyfikacji elektronicznej, i jest wciąż bardzo zaniepokojony faktem, że różnice geograficzne w dostępności szybkich sieci szerokopasmowych utrudniają pełne urzeczywistnienie jednolitego rynku cyfrowego (1). Wyspiarskość jest niekorzystnym czynnikiem geograficznym ze względu na konieczność bardziej kosztownych kabli podmorskich. |
| --- | --- |

7.

Odnotowuje, że opracowywanie lub stosowanie wspólnych norm nadal pozostawia wiele do życzenia w wielu dziedzinach kluczowych dla jednolitego rynku cyfrowego, na przykład w zakresie identyfikacji elektronicznej, i jest wciąż bardzo zaniepokojony faktem, że różnice geograficzne w dostępności szybkich sieci szerokopasmowych utrudniają pełne urzeczywistnienie jednolitego rynku cyfrowego (1). Wyspiarskość jest niekorzystnym czynnikiem geograficznym ze względu na konieczność bardziej kosztownych kabli podmorskich.

| 8. | Ponawia w tym kontekście swój postulat, by projekty dotyczące rozwoju łączy szerokopasmowych zostały uznane za usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (2). |
| --- | --- |

8.

Ponawia w tym kontekście swój postulat, by projekty dotyczące rozwoju łączy szerokopasmowych zostały uznane za usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (2).

| 9. | Potwierdza, że europejskie samorządy lokalne i regionalne z chęcią będą rozwijać udostępnianie wiedzy, a także informować, jakie normy ICT są im potrzebne w kontekście rozwoju usług publicznych (3). |
| --- | --- |

9.

Potwierdza, że europejskie samorządy lokalne i regionalne z chęcią będą rozwijać udostępnianie wiedzy, a także informować, jakie normy ICT są im potrzebne w kontekście rozwoju usług publicznych (3).

| 10. | Wzywa Komisję do zadbania o to, by odpowiednie krajowe podmioty we wszystkich państwach członkowskich podjęły stosowne działania promujące usługi dla otwartej nauki oparte na chmurze oraz w szerszym zakresie udostępnianie wiedzy, gdyż istnieje poważne ryzyko, iż w przeciwnym razie różnice między państwami członkowskimi będą rosnąć w dużym tempie, co szybko będzie widoczne w działalności władz lokalnych i regionalnych. |
| --- | --- |

10.

Wzywa Komisję do zadbania o to, by odpowiednie krajowe podmioty we wszystkich państwach członkowskich podjęły stosowne działania promujące usługi dla otwartej nauki oparte na chmurze oraz w szerszym zakresie udostępnianie wiedzy, gdyż istnieje poważne ryzyko, iż w przeciwnym razie różnice między państwami członkowskimi będą rosnąć w dużym tempie, co szybko będzie widoczne w działalności władz lokalnych i regionalnych.

| 11. | Zgadza się z Komisją, że każda organizacja – duża czy mała, publiczna czy prywatna – powinna właściwie zarządzać zagrożeniami dla bezpieczeństwa cybernetycznego oraz, w razie konieczności, być w stanie wykazać, że robi to z powodzeniem; zaleca opracowanie środków mających pomóc w rozwijaniu know-how z zakresu bezpieczeństwa cybernetycznego na każdym niezbędnym poziomie (4). |
| --- | --- |

11.

Zgadza się z Komisją, że każda organizacja – duża czy mała, publiczna czy prywatna – powinna właściwie zarządzać zagrożeniami dla bezpieczeństwa cybernetycznego oraz, w razie konieczności, być w stanie wykazać, że robi to z powodzeniem; zaleca opracowanie środków mających pomóc w rozwijaniu know-how z zakresu bezpieczeństwa cybernetycznego na każdym niezbędnym poziomie (4).

| 12. | Ogólnie podkreśla, że aby móc skorzystać z wielu możliwości, jakie oferuje jednolity rynek cyfrowy, potrzebni są wykwalifikowani pracownicy do jego wdrażania. Przyjmuje zatem z zadowoleniem propozycje Komisji przedstawione w przyjętym niedawno Nowym europejskim programie na rzecz umiejętności, dotyczące położenia nacisku na inwestycje w edukację cyfrową i szkolenia, tak aby zagwarantować, że obywatele będą posiadali umiejętności niezbędne w procesie transformacji cyfrowej. |
| --- | --- |

12.

Ogólnie podkreśla, że aby móc skorzystać z wielu możliwości, jakie oferuje jednolity rynek cyfrowy, potrzebni są wykwalifikowani pracownicy do jego wdrażania. Przyjmuje zatem z zadowoleniem propozycje Komisji przedstawione w przyjętym niedawno Nowym europejskim programie na rzecz umiejętności, dotyczące położenia nacisku na inwestycje w edukację cyfrową i szkolenia, tak aby zagwarantować, że obywatele będą posiadali umiejętności niezbędne w procesie transformacji cyfrowej.

Interoperacyjność

| 13. | Odnotowuje, że wspólnym mianownikiem obu komunikatów, których dotyczy niniejsza opinia, jest brak interoperacyjności w wielu różnych sektorach, sprawiający, że badacze, przemysł, organy publiczne i decydenci polityczni nie są w stanie uzyskać dostępu do danych, których potrzebują. |
| --- | --- |

13.

Odnotowuje, że wspólnym mianownikiem obu komunikatów, których dotyczy niniejsza opinia, jest brak interoperacyjności w wielu różnych sektorach, sprawiający, że badacze, przemysł, organy publiczne i decydenci polityczni nie są w stanie uzyskać dostępu do danych, których potrzebują.

| 14. | Zwraca uwagę, że największą przeszkodą dla interoperacyjności, w przypadku takiego udostępniania danych jak np. transgraniczne usługi cyfrowe, jest zazwyczaj brak znormalizowanej architektury danych (5). |
| --- | --- |

14.

Zwraca uwagę, że największą przeszkodą dla interoperacyjności, w przypadku takiego udostępniania danych jak np. transgraniczne usługi cyfrowe, jest zazwyczaj brak znormalizowanej architektury danych (5).

| 15. | Zaleca, by oprócz podstawowych standardów i prostych metadanych wspomnianych w komunikacie rozważyć również możliwość określenia europejskich danych podstawowych niezbędnych w usługach transgranicznych. |
| --- | --- |

15.

Zaleca, by oprócz podstawowych standardów i prostych metadanych wspomnianych w komunikacie rozważyć również możliwość określenia europejskich danych podstawowych niezbędnych w usługach transgranicznych.

Normalizacja

| 16. | Podziela zdanie Komisji, że obecna sytuacja wymaga partnerstwa między różnymi sektorami w odniesieniu do normalizacji; jako przykład można podać dziedzinę e-zdrowia, gdzie rosnąca odpowiedzialność obywateli za własne zdrowie wymaga przyjęcia szerszej perspektywy (6). |
| --- | --- |

16.

Podziela zdanie Komisji, że obecna sytuacja wymaga partnerstwa między różnymi sektorami w odniesieniu do normalizacji; jako przykład można podać dziedzinę e-zdrowia, gdzie rosnąca odpowiedzialność obywateli za własne zdrowie wymaga przyjęcia szerszej perspektywy (6).

| 17. | Zauważa, że e-zdrowie, inteligentne systemy transportowe, inteligentna energia i bardziej ekologiczne technologie produkcyjne wskazane przez Komisję w komunikacie jako przykłady istotnych dziedzin będących przedmiotem działań mają istotne znaczenie dla działalności władz lokalnych i regionalnych, których aktywne zaangażowanie będzie niezbędne do osiągnięcia tych celów. |
| --- | --- |

17.

Zauważa, że e-zdrowie, inteligentne systemy transportowe, inteligentna energia i bardziej ekologiczne technologie produkcyjne wskazane przez Komisję w komunikacie jako przykłady istotnych dziedzin będących przedmiotem działań mają istotne znaczenie dla działalności władz lokalnych i regionalnych, których aktywne zaangażowanie będzie niezbędne do osiągnięcia tych celów.

| 18. | Zgadza się z Komisją, że priorytety powinny być poddawane regularnym przeglądom, ponieważ potrzeby w zakresie normalizacji faktycznie mogą się szybko zmieniać wraz z nieustannym pojawianiem się nowych innowacji, np. w zakresie usług socjalnych. |
| --- | --- |

18.

Zgadza się z Komisją, że priorytety powinny być poddawane regularnym przeglądom, ponieważ potrzeby w zakresie normalizacji faktycznie mogą się szybko zmieniać wraz z nieustannym pojawianiem się nowych innowacji, np. w zakresie usług socjalnych.

| 19. | Uważa, że w normalizacji europejskiej istotne jest szerokie wykorzystywanie innowacji będących częścią patentów przedsiębiorstw, i popiera wysiłki Komisji mające na celu wyjaśnienie najistotniejszych elementów sprawiedliwej, skutecznej i egzekwowalnej metodyki udzielania licencji zgodnie z zasadami FRAND (na sprawiedliwych, rozsądnych i niedyskryminujących warunkach). |
| --- | --- |

19.

Uważa, że w normalizacji europejskiej istotne jest szerokie wykorzystywanie innowacji będących częścią patentów przedsiębiorstw, i popiera wysiłki Komisji mające na celu wyjaśnienie najistotniejszych elementów sprawiedliwej, skutecznej i egzekwowalnej metodyki udzielania licencji zgodnie z zasadami FRAND (na sprawiedliwych, rozsądnych i niedyskryminujących warunkach).

| 20. | Zauważa, że europejskie samorządy lokalne i regionalne już teraz wykorzystują dużo otwartego oprogramowania. Uznaje się to za pozytywny trend, który Komisja powinna promować, w szczególności poprzez wyjaśnienie związku między warunkami licencji otwartego oprogramowania i licencji FRAND (na sprawiedliwych, rozsądnych i niedyskryminujących warunkach). |
| --- | --- |

20.

Zauważa, że europejskie samorządy lokalne i regionalne już teraz wykorzystują dużo otwartego oprogramowania. Uznaje się to za pozytywny trend, który Komisja powinna promować, w szczególności poprzez wyjaśnienie związku między warunkami licencji otwartego oprogramowania i licencji FRAND (na sprawiedliwych, rozsądnych i niedyskryminujących warunkach).

| 21. | Zwraca uwagę, że oprócz rozwijania unijnej i międzynarodowej oficjalnej normalizacji konieczne są środki wspierające specyfikacje techniczne ICT opracowywane przez inne organizacje zajmujące się opracowywaniem norm i powszechnie przyjęte, najczęściej stosowane dobre praktyki. |
| --- | --- |

21.

Zwraca uwagę, że oprócz rozwijania unijnej i międzynarodowej oficjalnej normalizacji konieczne są środki wspierające specyfikacje techniczne ICT opracowywane przez inne organizacje zajmujące się opracowywaniem norm i powszechnie przyjęte, najczęściej stosowane dobre praktyki.

| 22. | Uważa, że niezbędne jest opracowanie procedur zapewniających, by potrzeby końcowych użytkowników norm – zarówno przedsiębiorstw, jak i podmiotów sektora publicznego – były znane w momencie sporządzania planów normalizacji. |
| --- | --- |

22.

Uważa, że niezbędne jest opracowanie procedur zapewniających, by potrzeby końcowych użytkowników norm – zarówno przedsiębiorstw, jak i podmiotów sektora publicznego – były znane w momencie sporządzania planów normalizacji.

| 23. | Bardzo pozytywnie odnosi się do propozycji Komisji dotyczącej wspierania szerszego udziału europejskich ekspertów w międzynarodowej normalizacji ICT, ponieważ wspólne globalne procedury mają ogromne znaczenie zarówno dla osiągnięcia europejskich celów z zakresu cyfryzacji, jak i dla rozwoju sektora. |
| --- | --- |

23.

Bardzo pozytywnie odnosi się do propozycji Komisji dotyczącej wspierania szerszego udziału europejskich ekspertów w międzynarodowej normalizacji ICT, ponieważ wspólne globalne procedury mają ogromne znaczenie zarówno dla osiągnięcia europejskich celów z zakresu cyfryzacji, jak i dla rozwoju sektora.

| 24. | Odnotowuje, że minęło już kilka lat od publikacji europejskich ram interoperacyjności dla europejskich usług użyteczności publicznej, i przyjmuje z zadowoleniem plan Komisji, aby te ramy zaktualizować, przy czym ma nadzieję, że w tym procesie rozważony zostanie także potencjał internetu rzeczy (1). |
| --- | --- |

24.

Odnotowuje, że minęło już kilka lat od publikacji europejskich ram interoperacyjności dla europejskich usług użyteczności publicznej, i przyjmuje z zadowoleniem plan Komisji, aby te ramy zaktualizować, przy czym ma nadzieję, że w tym procesie rozważony zostanie także potencjał internetu rzeczy (1).

Europejskie usługi w chmurze

| 25. | Zauważa, że usługi w chmurze w Europie szybko się rozwijają. Według analizy Komisji mogłoby to oznaczać, że rynek usług w chmurze w Europie wzrośnie z 9,5 mld EUR w 2013 r. do 44,8 mld EUR do 2020 r., co stanowiłoby pięciokrotny wzrost (7). Według danych Eurostatu z końca 2014 r. (8):






  a) | 19 % przedsiębiorstw unijnych korzystało z usług w chmurze w 2014 r., głównie na potrzeby hostowania systemów poczty elektronicznej i przechowywania plików elektronicznych; |
| --- | --- | --- |

25.

Zauważa, że usługi w chmurze w Europie szybko się rozwijają. Według analizy Komisji mogłoby to oznaczać, że rynek usług w chmurze w Europie wzrośnie z 9,5 mld EUR w 2013 r. do 44,8 mld EUR do 2020 r., co stanowiłoby pięciokrotny wzrost (7). Według danych Eurostatu z końca 2014 r. (8):

a)

19 % przedsiębiorstw unijnych korzystało z usług w chmurze w 2014 r., głównie na potrzeby hostowania systemów poczty elektronicznej i przechowywania plików elektronicznych;

| b) | 46 % tych przedsiębiorstw korzystało z zaawansowanych usług w chmurze związanych z oprogramowaniem finansowo-księgowym, zarządzaniem relacjami z klientem i wykorzystaniem mocy obliczeniowej do użytkowania aplikacji biznesowych; |
| --- | --- |

b)

46 % tych przedsiębiorstw korzystało z zaawansowanych usług w chmurze związanych z oprogramowaniem finansowo-księgowym, zarządzaniem relacjami z klientem i wykorzystaniem mocy obliczeniowej do użytkowania aplikacji biznesowych;

| c) | na każde dziesięć przedsiębiorstw korzystających z usług w chmurze cztery (39 %) podały ryzyko naruszenia bezpieczeństwa danych jako główny czynnik ograniczający korzystanie przez nie z usług w chmurze; |
| --- | --- |

c)

na każde dziesięć przedsiębiorstw korzystających z usług w chmurze cztery (39 %) podały ryzyko naruszenia bezpieczeństwa danych jako główny czynnik ograniczający korzystanie przez nie z usług w chmurze;

| d) | podobny odsetek przedsiębiorstw (42 %) niekorzystających z usług w chmurze stwierdza, że głównym powodem jest brak wiedzy na temat przetwarzania w chmurze. |
| --- | --- |

d)

podobny odsetek przedsiębiorstw (42 %) niekorzystających z usług w chmurze stwierdza, że głównym powodem jest brak wiedzy na temat przetwarzania w chmurze.

| 26. | Podkreśla w związku z powyższym konieczność określenia jasnego politycznego zobowiązania do finansowania infrastruktury badawczej związanej z chmurą obliczeniową w celu wykorzystania wielkiego potencjału przetwarzania w chmurze. |
| --- | --- |

26.

Podkreśla w związku z powyższym konieczność określenia jasnego politycznego zobowiązania do finansowania infrastruktury badawczej związanej z chmurą obliczeniową w celu wykorzystania wielkiego potencjału przetwarzania w chmurze.

| 27. | Zauważa, że usługi w chmurze opierają się na zaufaniu i że dla jego zdobycia i utrzymania trzeba skupić się szczególnie na kwestiach bezpieczeństwa danych i prywatności. |
| --- | --- |

27.

Zauważa, że usługi w chmurze opierają się na zaufaniu i że dla jego zdobycia i utrzymania trzeba skupić się szczególnie na kwestiach bezpieczeństwa danych i prywatności.

| 28. | Wyraża nadzieję, że zwróci się uwagę na potencjał usług dla otwartej nauki opartych na chmurze, które mogą być wykorzystywane w dziedzinie edukacji. |
| --- | --- |

28.

Wyraża nadzieję, że zwróci się uwagę na potencjał usług dla otwartej nauki opartych na chmurze, które mogą być wykorzystywane w dziedzinie edukacji.

| 29. | Zwraca uwagę na rolę partnerstw publiczno-prywatnych w rozwijaniu opartych na chmurze usług dla otwartej nauki i powtarza już wcześniej przedstawioną opinię, że dzięki rozwiązaniom europejskim powinno być możliwe wzajemne połączenie i uzyskanie interoperacyjności istniejących lub powstających chmur na poziomie krajowym, regionalnym i być może lokalnym (9). |
| --- | --- |

29.

Zwraca uwagę na rolę partnerstw publiczno-prywatnych w rozwijaniu opartych na chmurze usług dla otwartej nauki i powtarza już wcześniej przedstawioną opinię, że dzięki rozwiązaniom europejskim powinno być możliwe wzajemne połączenie i uzyskanie interoperacyjności istniejących lub powstających chmur na poziomie krajowym, regionalnym i być może lokalnym (9).

| 30. | Zauważa, że szerokie wykorzystanie danych oraz innych materiałów dostarczanych za pośrednictwem usług w chmurze jest uzależnione od rozwiązania kwestii związanych z prawami autorskimi (10). |
| --- | --- |

30.

Zauważa, że szerokie wykorzystanie danych oraz innych materiałów dostarczanych za pośrednictwem usług w chmurze jest uzależnione od rozwiązania kwestii związanych z prawami autorskimi (10).

Udostępnianie danych

| 31. | Wzywa Komisję do wsparcia szerszego wykorzystania europejskich danych zgodnie z obowiązującymi przepisami ochrony danych i zwraca się do niej, by przedstawiła ogólną analizę tego, jak w sposób zdecentralizowany można dotrzeć do odpowiednich danych, tak by uzyskać do nich dostęp. |
| --- | --- |

31.

Wzywa Komisję do wsparcia szerszego wykorzystania europejskich danych zgodnie z obowiązującymi przepisami ochrony danych i zwraca się do niej, by przedstawiła ogólną analizę tego, jak w sposób zdecentralizowany można dotrzeć do odpowiednich danych, tak by uzyskać do nich dostęp.

| 32. | Przyjmuje z zadowoleniem zamiar Komisji, by przedstawić unijną inicjatywę mającą na celu promowanie swobodnego przepływu danych w UE (11). |
| --- | --- |

32.

Przyjmuje z zadowoleniem zamiar Komisji, by przedstawić unijną inicjatywę mającą na celu promowanie swobodnego przepływu danych w UE (11).

| 33. | Podkreśla, że udostępnianie znormalizowanych danych zmniejszy obecną fragmentację między badaczy, przedsiębiorstwa i organy publiczne, a także w obrębie tych grup, oraz pomoże w realizacji wielu z celów związanych z jednolitym rynkiem cyfrowym. |
| --- | --- |

33.

Podkreśla, że udostępnianie znormalizowanych danych zmniejszy obecną fragmentację między badaczy, przedsiębiorstwa i organy publiczne, a także w obrębie tych grup, oraz pomoże w realizacji wielu z celów związanych z jednolitym rynkiem cyfrowym.

| 34. | Podziela opinię Komisji co do uprzedzeń utrudniających obecnie udostępnianie danych i nawołuje do większej aktywności w informowaniu o korzyściach płynących z udostępniania danych dla strony udostępniającej dane (12). |
| --- | --- |

34.

Podziela opinię Komisji co do uprzedzeń utrudniających obecnie udostępnianie danych i nawołuje do większej aktywności w informowaniu o korzyściach płynących z udostępniania danych dla strony udostępniającej dane (12).

| 35. | Zauważa, że udostępnianie danych przynosi również istotne korzyści dla władz lokalnych i regionalnych. Właściciel danych nie traci nic, udostępniając dane: wręcz przeciwnie, udostępnienie danych zwiększa ich wartość. Otwarcie danych rządowych wzmacnia demokrację i stwarza nowe możliwości biznesowe. Udostępnianie danych zmniejsza również potrzebę składania ad hoc często kosztownych wniosków o dane. |
| --- | --- |

35.

Zauważa, że udostępnianie danych przynosi również istotne korzyści dla władz lokalnych i regionalnych. Właściciel danych nie traci nic, udostępniając dane: wręcz przeciwnie, udostępnienie danych zwiększa ich wartość. Otwarcie danych rządowych wzmacnia demokrację i stwarza nowe możliwości biznesowe. Udostępnianie danych zmniejsza również potrzebę składania ad hoc często kosztownych wniosków o dane.

| 36. | Zwraca uwagę, że jeżeli obywatele będą mieli szerszy dostęp online do danych dotyczących ich zdrowia, będzie to oznaczać, że przyjmą większą odpowiedzialność za własne zdrowie; ma nadzieję, że obywatele będą także mieli większe możliwości wykorzystywania swych danych w innych obszarach administracji publicznej. |
| --- | --- |

36.

Zwraca uwagę, że jeżeli obywatele będą mieli szerszy dostęp online do danych dotyczących ich zdrowia, będzie to oznaczać, że przyjmą większą odpowiedzialność za własne zdrowie; ma nadzieję, że obywatele będą także mieli większe możliwości wykorzystywania swych danych w innych obszarach administracji publicznej.

| 37. | Zauważa, że aby czerpać korzyści z europejskiej chmury dla otwartej nauki, organy publiczne, w szczególności MŚP, potrzebują nie tylko samych danych, ale także narzędzi do ich analizy, szczególnie w przypadku dużych zbiorów danych. |
| --- | --- |

37.

Zauważa, że aby czerpać korzyści z europejskiej chmury dla otwartej nauki, organy publiczne, w szczególności MŚP, potrzebują nie tylko samych danych, ale także narzędzi do ich analizy, szczególnie w przypadku dużych zbiorów danych.

| 38. | Popiera starania Komisji mające na celu zjednoczenie europejskiej społeczności danych, na przykład w partnerstwie publiczno-prywatnym Big Data w ramach programu „Horyzont 2020”, i zachęca władze lokalne i regionalne do angażowania się, w miarę możliwości, w tę współpracę. |
| --- | --- |

38.

Popiera starania Komisji mające na celu zjednoczenie europejskiej społeczności danych, na przykład w partnerstwie publiczno-prywatnym Big Data w ramach programu „Horyzont 2020”, i zachęca władze lokalne i regionalne do angażowania się, w miarę możliwości, w tę współpracę.

| 39. | Sądzi, że europejska chmura dla otwartej nauki, która obejmuje dane organów publicznych, przedsiębiorstw i dane naukowe, mogłaby dzięki wykorzystaniu metod przetwarzania dużych zbiorów danych ułatwić na przykład zajmowanie się zagadnieniami z zakresu polityki lokalnej, które często są wielowymiarowe i złożone. |
| --- | --- |

39.

Sądzi, że europejska chmura dla otwartej nauki, która obejmuje dane organów publicznych, przedsiębiorstw i dane naukowe, mogłaby dzięki wykorzystaniu metod przetwarzania dużych zbiorów danych ułatwić na przykład zajmowanie się zagadnieniami z zakresu polityki lokalnej, które często są wielowymiarowe i złożone.

Internet rzeczy

| 40. | Podkreśla ważną rolę europejskiej chmury obliczeniowej również w dziedzinie ochrony środowiska, ze względu na przechowywanie dokumentów, informacji i danych w formie cyfrowej. Oprócz tego, że przechowywanie różnego rodzaju plików i dostęp do nich są dużo łatwiejsze, to również fakt, że nie są one drukowane, przyczynia się do minimalnego wykorzystania papieru, a przez to do ochrony środowiska. |
| --- | --- |

40.

Podkreśla ważną rolę europejskiej chmury obliczeniowej również w dziedzinie ochrony środowiska, ze względu na przechowywanie dokumentów, informacji i danych w formie cyfrowej. Oprócz tego, że przechowywanie różnego rodzaju plików i dostęp do nich są dużo łatwiejsze, to również fakt, że nie są one drukowane, przyczynia się do minimalnego wykorzystania papieru, a przez to do ochrony środowiska.

| 41. | Z zadowoleniem odnotowuje, że internet rzeczy (IoT) jest jednym z priorytetów Komisji w zakresie normalizacji, ponieważ w przyszłości będzie miał istotny korzystny wpływ na jakość usług i wydajność działań, za które odpowiedzialne są władze lokalne i regionalne. Według badania Komisji Europejskiej (13) wartość rynkowa internetu rzeczy w UE ma przekroczyć 1 bilion EUR do 2020 r. |
| --- | --- |

41.

Z zadowoleniem odnotowuje, że internet rzeczy (IoT) jest jednym z priorytetów Komisji w zakresie normalizacji, ponieważ w przyszłości będzie miał istotny korzystny wpływ na jakość usług i wydajność działań, za które odpowiedzialne są władze lokalne i regionalne. Według badania Komisji Europejskiej (13) wartość rynkowa internetu rzeczy w UE ma przekroczyć 1 bilion EUR do 2020 r.

| 42. | Wyraża nadzieję, że Komisja szerzej uwzględni ogromny potencjał internetu rzeczy w swych różnych programach dotyczących cyfryzacji administracji publicznej. |
| --- | --- |

42.

Wyraża nadzieję, że Komisja szerzej uwzględni ogromny potencjał internetu rzeczy w swych różnych programach dotyczących cyfryzacji administracji publicznej.

| 43. | Sądzi, że ustanowienie norm dotyczących internetu rzeczy w kontekście zamówień publicznych jest przydatne dla regionów i gmin i może zapewnić przemysłowi europejskiemu znaczącą przewagę w tym sektorze. |
| --- | --- |

43.

Sądzi, że ustanowienie norm dotyczących internetu rzeczy w kontekście zamówień publicznych jest przydatne dla regionów i gmin i może zapewnić przemysłowi europejskiemu znaczącą przewagę w tym sektorze.

| 44. | Zwraca jednak uwagę, że internet rzeczy jest sektorem dopiero się kształtującym i że potrzebne są nie tylko normy, ale także innowacyjne eksperymenty, których finansowanie powinno być priorytetem dla UE. |
| --- | --- |

44.

Zwraca jednak uwagę, że internet rzeczy jest sektorem dopiero się kształtującym i że potrzebne są nie tylko normy, ale także innowacyjne eksperymenty, których finansowanie powinno być priorytetem dla UE.

| 45. | Zauważa, że liczne analizy wykazały, iż wiele władz lokalnych i regionalnych jest niedoinformowanych, jeśli chodzi o korzyści płynące z internetu rzeczy, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia, efektywności energetycznej, ochrony środowiska, bezpieczeństwa, zarządzania nieruchomościami oraz inteligentnego transportu, i wyraża nadzieję, że Komisja podejmie działania, aby zapewnić wymianę wiedzy w tej dziedzinie i lepszą dokumentację, a także by informować o efektach i szansach związanych z internetem rzeczy, inicjatywą „inteligentne miasta” i otwartymi danymi. |
| --- | --- |

45.

Zauważa, że liczne analizy wykazały, iż wiele władz lokalnych i regionalnych jest niedoinformowanych, jeśli chodzi o korzyści płynące z internetu rzeczy, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia, efektywności energetycznej, ochrony środowiska, bezpieczeństwa, zarządzania nieruchomościami oraz inteligentnego transportu, i wyraża nadzieję, że Komisja podejmie działania, aby zapewnić wymianę wiedzy w tej dziedzinie i lepszą dokumentację, a także by informować o efektach i szansach związanych z internetem rzeczy, inicjatywą „inteligentne miasta” i otwartymi danymi.

| 46. | Podkreśla, że wszystkie pięć dziedzin priorytetowych wskazanych przez Komisję w odniesieniu do normalizacji jest ze sobą powiązanych, lecz istnieje szczególnie ścisła współzależność między internetem rzeczy i przyszłymi sieciami 5G. Jeśli nie osiągnie się pełnego zasięgu geograficznego sieci 5G, korzystanie z internetu rzeczy w ten sam sposób we wszystkich regionach Europy nie będzie możliwe. |
| --- | --- |

46.

Podkreśla, że wszystkie pięć dziedzin priorytetowych wskazanych przez Komisję w odniesieniu do normalizacji jest ze sobą powiązanych, lecz istnieje szczególnie ścisła współzależność między internetem rzeczy i przyszłymi sieciami 5G. Jeśli nie osiągnie się pełnego zasięgu geograficznego sieci 5G, korzystanie z internetu rzeczy w ten sam sposób we wszystkich regionach Europy nie będzie możliwe.

Bruksela, dnia 11 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  Zob. CdR 104/2010, CdR 65/2011, CdR 3597/2013, CdR 2646/2015 i CdR 4165/2014.

1

(2)  CdR 2646/2015.

2

(3)  CdR 626/2012.

3

(4)  CdR 1646/2013.

4

(5)  CdR 5514/2014.

5

(6)  CdR 5514/2014.

6

(1)  Zob. CdR 10/2009, CdR 5514/2014, załącznik 2 do COM(2010) 744 final, oraz COM(2016) 179 final.

1

(7)  https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/final-report-study-smart-20130043-uptake-cloud-europe

7

(8)  Cloud computing – statistics on the use by enterprises (EUROSTAT, November 2014): http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Cloud_computing_-_statistics_on_the_use_by_enterprises.

8

(9)  CdR 1673/2012.

9

(10)  CdR 2646/2015.

10

(11)  COM(2015) 192.

11

(12)  CdR 4165/2014.

12

(13)  https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/definition-research-and-innovation-policy-leveraging-cloud-computing-and-iot-combination.

13

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/39 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/39

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania w sprawie VAT – „W kierunku jednolitego unijnego obszaru VAT”

(2017/C 088/08)

| Sprawozdawca: | Dainis TURLAIS (LV/ALDE), członek rady miasta Rygi |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego dotyczący planu działania w sprawie VAT „W kierunku jednolitego unijnego obszaru VAT – czas na decyzje”
  COM(2016) 148 final |

Sprawozdawca:

Dainis TURLAIS (LV/ALDE), członek rady miasta Rygi

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego dotyczący planu działania w sprawie VAT „W kierunku jednolitego unijnego obszaru VAT – czas na decyzje”

COM(2016) 148 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Wprowadzenie

| 1. | Z zadowoleniem przyjmuje plan działania, inicjatywę Komisji wskazującą drogę do zaproponowania do 2017 r. stworzenia jednolitego obszaru podatku od wartości dodanej (VAT) w UE. |
| --- | --- |

1.

Z zadowoleniem przyjmuje plan działania, inicjatywę Komisji wskazującą drogę do zaproponowania do 2017 r. stworzenia jednolitego obszaru podatku od wartości dodanej (VAT) w UE.

| 2. | Uznaje, że system podatku VAT jest kluczowym elementem jednolitego rynku oraz że powinien zostać zreformowany, aby stał się prostszy, sprawiedliwszy, skuteczniejszy i mniej podatny na oszustwa, by poprawić warunki konkurencji między przedsiębiorstwami, ograniczyć dyskryminację między konsumentami i usprawnić pobieranie podatku. |
| --- | --- |

2.

Uznaje, że system podatku VAT jest kluczowym elementem jednolitego rynku oraz że powinien zostać zreformowany, aby stał się prostszy, sprawiedliwszy, skuteczniejszy i mniej podatny na oszustwa, by poprawić warunki konkurencji między przedsiębiorstwami, ograniczyć dyskryminację między konsumentami i usprawnić pobieranie podatku.

| 3. | Odnotowuje znaczenie, jakie wprowadzenie jednolitego obszaru VAT w UE ma dla władz lokalnych i regionalnych, ponieważ w niektórych państwach członkowskich posiadają one uprawnienia do pobierania podatku VAT a redystrybucja dochodów z podatku VAT zajmuje centralną pozycję we wdrażaniu mechanizmów wyrównywania dochodów na korzyść władz lokalnych i regionalnych; jednak systemy krajowej redystrybucji dochodów z VAT w państwach członkowskich wykraczają poza zakres kompetencji UE. |
| --- | --- |

3.

Odnotowuje znaczenie, jakie wprowadzenie jednolitego obszaru VAT w UE ma dla władz lokalnych i regionalnych, ponieważ w niektórych państwach członkowskich posiadają one uprawnienia do pobierania podatku VAT a redystrybucja dochodów z podatku VAT zajmuje centralną pozycję we wdrażaniu mechanizmów wyrównywania dochodów na korzyść władz lokalnych i regionalnych; jednak systemy krajowej redystrybucji dochodów z VAT w państwach członkowskich wykraczają poza zakres kompetencji UE.

| 4. | Przypomina, że VAT jest istotnym źródłem dochodów dla zasobów własnych UE, gdyż w 2014 r. przyniósł 17,6 mld EUR, czyli 12,3 % całkowitych dochodów UE. |
| --- | --- |

4.

Przypomina, że VAT jest istotnym źródłem dochodów dla zasobów własnych UE, gdyż w 2014 r. przyniósł 17,6 mld EUR, czyli 12,3 % całkowitych dochodów UE.

| 5. | Wspiera też Komisję w jej dążeniu do zwalczania oszustw. Szeroka skala oszustw świadczy o niedociągnięciach obecnego systemu i co roku powoduje znaczne straty podatkowe w państwach członkowskich; szacuje się, że UE traci na tym rocznie 170 mld EUR. Ma to negatywny wpływ na budżety sektora publicznego, w tym władz lokalnych i regionalnych w niektórych państwach członkowskich, i zdolności tego sektora do świadczenia usług wysokiej jakości. Komitet nalega w tym względzie, by państwa członkowskie gromadziły i rozpowszechniały dane statystyczne dotyczące transgranicznych oszustw związanych z podatkiem VAT. |
| --- | --- |

5.

Wspiera też Komisję w jej dążeniu do zwalczania oszustw. Szeroka skala oszustw świadczy o niedociągnięciach obecnego systemu i co roku powoduje znaczne straty podatkowe w państwach członkowskich; szacuje się, że UE traci na tym rocznie 170 mld EUR. Ma to negatywny wpływ na budżety sektora publicznego, w tym władz lokalnych i regionalnych w niektórych państwach członkowskich, i zdolności tego sektora do świadczenia usług wysokiej jakości. Komitet nalega w tym względzie, by państwa członkowskie gromadziły i rozpowszechniały dane statystyczne dotyczące transgranicznych oszustw związanych z podatkiem VAT.

| 6. | Wskazuje, że z powodu fragmentacji i złożoności systemu VAT przedsiębiorstwa prowadzące handel transgraniczny ponoszą wysokie koszty związane z przestrzeganiem przepisów. Koszty te są nieproporcjonalnie wysokie dla małych i średnich przedsiębiorstw, na których opiera się gospodarka i zatrudnienie na szczeblu regionalnym. Odnotowuje, że plan działania w sprawie VAT musi prowadzić do uproszczeń dla legalnie działających przedsiębiorstw prowadzących handel transgraniczny. System VAT nie może tworzyć zbędnych barier w handlu transgranicznym. |
| --- | --- |

6.

Wskazuje, że z powodu fragmentacji i złożoności systemu VAT przedsiębiorstwa prowadzące handel transgraniczny ponoszą wysokie koszty związane z przestrzeganiem przepisów. Koszty te są nieproporcjonalnie wysokie dla małych i średnich przedsiębiorstw, na których opiera się gospodarka i zatrudnienie na szczeblu regionalnym. Odnotowuje, że plan działania w sprawie VAT musi prowadzić do uproszczeń dla legalnie działających przedsiębiorstw prowadzących handel transgraniczny. System VAT nie może tworzyć zbędnych barier w handlu transgranicznym.

| 7. | Zwraca uwagę na fakt, że różnice w systemach VAT i ustalonych stawkach opodatkowania szczególnie wpływają na regiony przygraniczne i działalność małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w tych regionach. Należy zatem ocenić oddziaływanie terytorialne propozycji umożliwiających większą elastyczność w określaniu stawek VAT. |
| --- | --- |

7.

Zwraca uwagę na fakt, że różnice w systemach VAT i ustalonych stawkach opodatkowania szczególnie wpływają na regiony przygraniczne i działalność małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w tych regionach. Należy zatem ocenić oddziaływanie terytorialne propozycji umożliwiających większą elastyczność w określaniu stawek VAT.

| 8. | Zauważa, że dyrektywa VAT ustanawia przepisy dotyczące stawek VAT mające chronić jednolity rynek oraz zapobiegać zakłóceniom konkurencji. Uważa, że zasady te mają kluczowe znaczenie i że należy dogłębnie przeanalizować wszelkie propozycje mające na celu pozostawienie państwom członkowskim większego pola manewru w ustalaniu stawek, aby sprawdzić ewentualny wpływ takich zmian na rynek wewnętrzny i konkurencję. |
| --- | --- |

8.

Zauważa, że dyrektywa VAT ustanawia przepisy dotyczące stawek VAT mające chronić jednolity rynek oraz zapobiegać zakłóceniom konkurencji. Uważa, że zasady te mają kluczowe znaczenie i że należy dogłębnie przeanalizować wszelkie propozycje mające na celu pozostawienie państwom członkowskim większego pola manewru w ustalaniu stawek, aby sprawdzić ewentualny wpływ takich zmian na rynek wewnętrzny i konkurencję.

| 9. | Popiera reformy systemu VAT, które w przyszłości mogą lec u podstaw wzrostu, konkurencyjności i zatrudnienia, tj. zapewnić rozwój gospodarki cyfrowej i mobilnej oraz nowych modeli biznesowych i przedsiębiorstw usługowych. W tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji, by także dostawy towarów objąć punktem kompleksowej obsługi w zakresie podatku VAT od usług elektronicznych na podstawie projektu pilotażowego mającego na celu poprawę współpracy między organami administracji podatkowej a przedsiębiorstwami prowadzącymi handel elektroniczny. |
| --- | --- |

9.

Popiera reformy systemu VAT, które w przyszłości mogą lec u podstaw wzrostu, konkurencyjności i zatrudnienia, tj. zapewnić rozwój gospodarki cyfrowej i mobilnej oraz nowych modeli biznesowych i przedsiębiorstw usługowych. W tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji, by także dostawy towarów objąć punktem kompleksowej obsługi w zakresie podatku VAT od usług elektronicznych na podstawie projektu pilotażowego mającego na celu poprawę współpracy między organami administracji podatkowej a przedsiębiorstwami prowadzącymi handel elektroniczny.

| 10. | Uważa, że poziom skuteczności działań państw członkowskich w dziedzinie administracji podatkowej jest bardzo zróżnicowany. Poziom współpracy i zaufania między organami podatkowymi jest niewystarczający. Wyraża przekonanie, że w granicach mających zastosowanie przepisów w zakresie ochrony danych, banki powinny w pełni współpracować z organami podatkowymi w wypadkach, gdy zaistnieje podejrzenie oszustwa związanego z VAT. |
| --- | --- |

10.

Uważa, że poziom skuteczności działań państw członkowskich w dziedzinie administracji podatkowej jest bardzo zróżnicowany. Poziom współpracy i zaufania między organami podatkowymi jest niewystarczający. Wyraża przekonanie, że w granicach mających zastosowanie przepisów w zakresie ochrony danych, banki powinny w pełni współpracować z organami podatkowymi w wypadkach, gdy zaistnieje podejrzenie oszustwa związanego z VAT.

| 11. | Zaleca zbadanie najlepszych praktyk państw członkowskich polegających na przekazywaniu części dochodów z podatku VAT władzom lokalnym i regionalnym lub zamiennie przyznaniu im uprawnień do pobierania podatku. |
| --- | --- |

11.

Zaleca zbadanie najlepszych praktyk państw członkowskich polegających na przekazywaniu części dochodów z podatku VAT władzom lokalnym i regionalnym lub zamiennie przyznaniu im uprawnień do pobierania podatku.

| 12. | Apeluje o włączenie przedstawicieli władz lokalnych i regionalnych na poziomie krajowym, a KR-u na poziomie europejskim do konsultacji w sprawie wszelkich zmian systemu VAT, ze względu na bezpośrednie skutki takich decyzji na dobrobyt obywateli, konkurencyjność przedsiębiorstw i dochody władz publicznych. |
| --- | --- |

12.

Apeluje o włączenie przedstawicieli władz lokalnych i regionalnych na poziomie krajowym, a KR-u na poziomie europejskim do konsultacji w sprawie wszelkich zmian systemu VAT, ze względu na bezpośrednie skutki takich decyzji na dobrobyt obywateli, konkurencyjność przedsiębiorstw i dochody władz publicznych.

Jednolity unijny obszar VAT

| 13. | Wzywa do tego, by podczas analizowania zasady, zgodnie z którą płatności VAT w transakcjach transgranicznych podlegają tym samym wymaganiom, co transakcje krajowe, uwzględnić zwłaszcza wpływ tej zasady na MŚP w sytuacji, gdy jednocześnie obowiązują różne stawki VAT. |
| --- | --- |

13.

Wzywa do tego, by podczas analizowania zasady, zgodnie z którą płatności VAT w transakcjach transgranicznych podlegają tym samym wymaganiom, co transakcje krajowe, uwzględnić zwłaszcza wpływ tej zasady na MŚP w sytuacji, gdy jednocześnie obowiązują różne stawki VAT.

| 14. | Zgadza się z poglądem, że nowy system powinien opierać się na zasadzie miejsca przeznaczenia i zakładać, że w przypadku sprzedaży klientowi rezydującemu w innym państwie członkowskim UE podatek VAT pobierany jest zgodnie z prawem kraju dostawcy i według stawki obowiązującej w kraju przeznaczenia, oraz że dochody z tytułu VAT w państwie poboru powinny być przekazywane właściwym organom administracyjnym w kraju konsumenta. |
| --- | --- |

14.

Zgadza się z poglądem, że nowy system powinien opierać się na zasadzie miejsca przeznaczenia i zakładać, że w przypadku sprzedaży klientowi rezydującemu w innym państwie członkowskim UE podatek VAT pobierany jest zgodnie z prawem kraju dostawcy i według stawki obowiązującej w kraju przeznaczenia, oraz że dochody z tytułu VAT w państwie poboru powinny być przekazywane właściwym organom administracyjnym w kraju konsumenta.

| 15. | Z zadowoleniem przyjmuje zamiar zagwarantowania, by przedsiębiorstwa prowadzące działalność handlową wewnątrz jednolitego rynku były w stanie załatwiać wszystkie sprawy związane z VAT we właściwym organie administracyjnym w kraju swojej siedziby i nie musiały rejestrować się do celów VAT, składać deklaracji i opłacać podatku we wszystkich państwach członkowskich UE, w których dokonują transakcji handlowych. Uproszczenia te nie mogą prowadzić do zagrożenia dochodów z VAT i wpływać na suwerenność podatkową państw członkowskich. |
| --- | --- |

15.

Z zadowoleniem przyjmuje zamiar zagwarantowania, by przedsiębiorstwa prowadzące działalność handlową wewnątrz jednolitego rynku były w stanie załatwiać wszystkie sprawy związane z VAT we właściwym organie administracyjnym w kraju swojej siedziby i nie musiały rejestrować się do celów VAT, składać deklaracji i opłacać podatku we wszystkich państwach członkowskich UE, w których dokonują transakcji handlowych. Uproszczenia te nie mogą prowadzić do zagrożenia dochodów z VAT i wpływać na suwerenność podatkową państw członkowskich.

| 16. | Uważa, że przedstawiony przez Komisję plan jest ambitny i potrzeba czasu, by go zrealizować, popiera zatem koncepcję stopniowego wdrażania. |
| --- | --- |

16.

Uważa, że przedstawiony przez Komisję plan jest ambitny i potrzeba czasu, by go zrealizować, popiera zatem koncepcję stopniowego wdrażania.

| 17. | Wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia działań w celu zwiększenia skuteczności systemów podatkowych i zwalczania oszustw podatkowych, tak by zmniejszyć kwoty niepobranego przez państwa członkowskie podatku VAT. Działania te mogą znacznie przyczynić się do budowania zaufania wobec organów podatkowych i skutecznej współpracy, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania nowego systemu. Komitet podkreśla, że wprowadzanie nowych narzędzi sprawozdawczości i audytu nie może powodować nadmiernego obciążenia przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP. |
| --- | --- |

17.

Wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia działań w celu zwiększenia skuteczności systemów podatkowych i zwalczania oszustw podatkowych, tak by zmniejszyć kwoty niepobranego przez państwa członkowskie podatku VAT. Działania te mogą znacznie przyczynić się do budowania zaufania wobec organów podatkowych i skutecznej współpracy, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania nowego systemu. Komitet podkreśla, że wprowadzanie nowych narzędzi sprawozdawczości i audytu nie może powodować nadmiernego obciążenia przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP.

| 18. | Wzywa państwa członkowskie do tego, by podjęły konkretne decyzje w sprawie przepisów dotyczących VAT w UE, zwłaszcza w celu wyeliminowania występujących obecnie rozbieżności między państwami członkowskimi w zakresie przyznanych poszczególnym państwom członkowskim odstępstw od stosowania dyrektywy w sprawie podatku VAT, oraz w celu zachęcania wszystkich państw członkowskich do stosowania tych odstępstw. |
| --- | --- |

18.

Wzywa państwa członkowskie do tego, by podjęły konkretne decyzje w sprawie przepisów dotyczących VAT w UE, zwłaszcza w celu wyeliminowania występujących obecnie rozbieżności między państwami członkowskimi w zakresie przyznanych poszczególnym państwom członkowskim odstępstw od stosowania dyrektywy w sprawie podatku VAT, oraz w celu zachęcania wszystkich państw członkowskich do stosowania tych odstępstw.

| 19. | Podkreśla, że Komisja, przedstawiając wnioski służące zwiększeniu skuteczności administracji podatkowej, musi przestrzegać kompetencji organów krajowych lub regionalnych. |
| --- | --- |

19.

Podkreśla, że Komisja, przedstawiając wnioski służące zwiększeniu skuteczności administracji podatkowej, musi przestrzegać kompetencji organów krajowych lub regionalnych.

| 20. | Zachęca do skuteczniejszego korzystania z narzędzi informatycznych i wykorzystywania wszystkich dostępnych danych elektronicznych w celu zwalczania oszustw, z zapewnieniem ochrony danych. |
| --- | --- |

20.

Zachęca do skuteczniejszego korzystania z narzędzi informatycznych i wykorzystywania wszystkich dostępnych danych elektronicznych w celu zwalczania oszustw, z zapewnieniem ochrony danych.

| 21. | W związku z tym, że w niektórych krajach funkcjonują systemy płatności wstecznych i rozłożonych podatku VAT (1), podkreśla konieczność zwiększenia zaufania obywateli co do tego, że zapłacony podatek VAT faktycznie dociera do budżetów krajowych, regionalnych lub lokalnych, jako że obywatele są jednym z głównych rzeczywistych płatników VAT. Zaleca zbadanie możliwości wprowadzenia dobrowolnego elektronicznego systemu płatności, w którym podatek VAT z dokonywanych przez obywateli transakcji zakupu byłby przelewany do budżetu państwa, a kwota zakupu bez podatku VAT, jak obecnie, na rachunek sprzedawcy. |
| --- | --- |

21.

W związku z tym, że w niektórych krajach funkcjonują systemy płatności wstecznych i rozłożonych podatku VAT (1), podkreśla konieczność zwiększenia zaufania obywateli co do tego, że zapłacony podatek VAT faktycznie dociera do budżetów krajowych, regionalnych lub lokalnych, jako że obywatele są jednym z głównych rzeczywistych płatników VAT. Zaleca zbadanie możliwości wprowadzenia dobrowolnego elektronicznego systemu płatności, w którym podatek VAT z dokonywanych przez obywateli transakcji zakupu byłby przelewany do budżetu państwa, a kwota zakupu bez podatku VAT, jak obecnie, na rachunek sprzedawcy.

Stawki podatku VAT

| 22. | Podkreśla, że nie ma wystarczających dowodów na zakłócenia konkurencji związane z nieopodatkowaniem podatkiem VAT niektórych rodzajów działalności organów sektora publicznego, działalności w ramach współpracy międzygminnej lub działalności uważanej za usługi użyteczności publicznej. Decyzja o nieopodatkowaniu podmiotów publicznych podatkiem VAT nie leży w gestii państw członkowskich, lecz podlega kryteriom obiektywnym i zharmonizowanym na szczeblu europejskim. |
| --- | --- |

22.

Podkreśla, że nie ma wystarczających dowodów na zakłócenia konkurencji związane z nieopodatkowaniem podatkiem VAT niektórych rodzajów działalności organów sektora publicznego, działalności w ramach współpracy międzygminnej lub działalności uważanej za usługi użyteczności publicznej. Decyzja o nieopodatkowaniu podmiotów publicznych podatkiem VAT nie leży w gestii państw członkowskich, lecz podlega kryteriom obiektywnym i zharmonizowanym na szczeblu europejskim.

| 23. | Domaga się, aby w ocenie skutków, którą Komisja ma opublikować w 2017 r., uwzględnione zostały interesy samorządów lokalnych i regionalnych; w związku z tym należałoby w porozumieniu z tymi samorządami wyjaśnić pojęcie „(znaczące) zakłócenia konkurencji”. |
| --- | --- |

23.

Domaga się, aby w ocenie skutków, którą Komisja ma opublikować w 2017 r., uwzględnione zostały interesy samorządów lokalnych i regionalnych; w związku z tym należałoby w porozumieniu z tymi samorządami wyjaśnić pojęcie „(znaczące) zakłócenia konkurencji”.

| 24. | Podkreśla, że jest rzeczą pilnie niezbędną, by wszystkie państwa członkowskie miały możliwość stosowania wszystkich odstępstw ustanowionych w przeszłości przez którekolwiek państwo członkowskie. |
| --- | --- |

24.

Podkreśla, że jest rzeczą pilnie niezbędną, by wszystkie państwa członkowskie miały możliwość stosowania wszystkich odstępstw ustanowionych w przeszłości przez którekolwiek państwo członkowskie.

| 25. | Apeluje o obniżenie stawki VAT stosowanej w odniesieniu do budynków szkolnych do 6 %. |
| --- | --- |

25.

Apeluje o obniżenie stawki VAT stosowanej w odniesieniu do budynków szkolnych do 6 %.

| 26. | Podkreśla, że obecny wykaz obniżonych stawek VAT jest szczególnie niejasny i nie kieruje się żadną określoną logiką. Ubolewa zatem, że Komisja nie sporządziła pełnego i przejrzystego inwentarza przyznanych stawek obniżonych. Uważa, że należy dokonać przeglądu wykazu obniżonych stawek VAT, uwzględniając zmiany technologiczne, gospodarcze i inne oraz zakłócenia wywoływane różnicą w stawkach podatku VAT za podobne towary i usługi. Przegląd ten powinien w jak największym stopniu prowadzić do harmonizacji, tak aby uniknąć dotykającego MŚP zakłócenia konkurencji na jednolitym rynku. |
| --- | --- |

26.

Podkreśla, że obecny wykaz obniżonych stawek VAT jest szczególnie niejasny i nie kieruje się żadną określoną logiką. Ubolewa zatem, że Komisja nie sporządziła pełnego i przejrzystego inwentarza przyznanych stawek obniżonych. Uważa, że należy dokonać przeglądu wykazu obniżonych stawek VAT, uwzględniając zmiany technologiczne, gospodarcze i inne oraz zakłócenia wywoływane różnicą w stawkach podatku VAT za podobne towary i usługi. Przegląd ten powinien w jak największym stopniu prowadzić do harmonizacji, tak aby uniknąć dotykającego MŚP zakłócenia konkurencji na jednolitym rynku.

| 27. | Uważa ponadto, że podmioty, które wykonują działalność pożytku publicznego, mogą mieć większy interes gospodarczy w odliczaniu VAT ex post niż w zwolnieniu z VAT ex ante. |
| --- | --- |

27.

Uważa ponadto, że podmioty, które wykonują działalność pożytku publicznego, mogą mieć większy interes gospodarczy w odliczaniu VAT ex post niż w zwolnieniu z VAT ex ante.

| 28. | Uważa, że wariant 1 (rozszerzenie i regularny przegląd wykazu towarów i usług kwalifikujących się do objęcia stawkami obniżonymi) może nieść mniejsze zagrożenie niż wariant 2 (zniesienie wykazu towarów i usług kwalifikujących się do objęcia stawkami obniżonymi). |
| --- | --- |

28.

Uważa, że wariant 1 (rozszerzenie i regularny przegląd wykazu towarów i usług kwalifikujących się do objęcia stawkami obniżonymi) może nieść mniejsze zagrożenie niż wariant 2 (zniesienie wykazu towarów i usług kwalifikujących się do objęcia stawkami obniżonymi).

| 29. | Uważa, że przyznanie państwom członkowskim większej swobody w ustalaniu stawek nieuchronnie doprowadzi do ich większej różnorodności, co mogłoby prowadzić do zakłóceń na jednolitym rynku i nakładać obciążenia na przedsiębiorstwa, w szczególności MŚP. Wskazuje, że Komisja powinna przeprowadzić kompleksową ocenę w celu zbadania wpływu swoich propozycji na konkurencyjność i obciążenia administracyjne przedsiębiorstw oraz oddziaływania terytorialnego tych propozycji, zwłaszcza w regionach przygranicznych. |
| --- | --- |

29.

Uważa, że przyznanie państwom członkowskim większej swobody w ustalaniu stawek nieuchronnie doprowadzi do ich większej różnorodności, co mogłoby prowadzić do zakłóceń na jednolitym rynku i nakładać obciążenia na przedsiębiorstwa, w szczególności MŚP. Wskazuje, że Komisja powinna przeprowadzić kompleksową ocenę w celu zbadania wpływu swoich propozycji na konkurencyjność i obciążenia administracyjne przedsiębiorstw oraz oddziaływania terytorialnego tych propozycji, zwłaszcza w regionach przygranicznych.

| 30. | Zauważa, że w komunikacie wspomina się też o innych kosztach i niedociągnięciach związanych z przekazaniem państwom członkowskim kompetencji w zakresie obniżania stawek, w tym o ryzyku utraty dochodów i złożoności systemu VAT oraz o wzroście kosztów i niepewności prawnej dla przedsiębiorstw. Uważa, że to ryzyko należy poddać dogłębnej ocenie. |
| --- | --- |

30.

Zauważa, że w komunikacie wspomina się też o innych kosztach i niedociągnięciach związanych z przekazaniem państwom członkowskim kompetencji w zakresie obniżania stawek, w tym o ryzyku utraty dochodów i złożoności systemu VAT oraz o wzroście kosztów i niepewności prawnej dla przedsiębiorstw. Uważa, że to ryzyko należy poddać dogłębnej ocenie.

| 31. | W nawiązaniu do swojej opinii w sprawie odpadów spożywczych (czerwiec 2016 r.) popiera propozycję, by wielcy detaliści byli uprawnieni do odliczania podatku VAT dotyczącego niesprzedanej żywności przekazywanej przez nich jako darowizna. |
| --- | --- |

31.

W nawiązaniu do swojej opinii w sprawie odpadów spożywczych (czerwiec 2016 r.) popiera propozycję, by wielcy detaliści byli uprawnieni do odliczania podatku VAT dotyczącego niesprzedanej żywności przekazywanej przez nich jako darowizna.

Handel elektroniczny

| 32. | Wskazuje, że skomplikowane przepisy w zakresie VAT, różne w poszczególnych państwach członkowskich, stanowią jedną z największych przeszkód dla handlu elektronicznego. Uznaje, że system podatku VAT należy uprościć, a koszty przestrzegania przepisów ponoszone przez MŚP zmniejszyć, w szczególności poprzez zajęcie się czynnikami, które są mniej korzystne dla przedsiębiorstw z siedzibą w UE niż dla dostawców z państw trzecich. |
| --- | --- |

32.

Wskazuje, że skomplikowane przepisy w zakresie VAT, różne w poszczególnych państwach członkowskich, stanowią jedną z największych przeszkód dla handlu elektronicznego. Uznaje, że system podatku VAT należy uprościć, a koszty przestrzegania przepisów ponoszone przez MŚP zmniejszyć, w szczególności poprzez zajęcie się czynnikami, które są mniej korzystne dla przedsiębiorstw z siedzibą w UE niż dla dostawców z państw trzecich.

| 33. | Popiera rozszerzenie mechanizmu pojedynczego punktu kontaktowego, który obejmuje handel towarami, i wprowadzenie lub zwiększenie progów VAT dla nowych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw. |
| --- | --- |

33.

Popiera rozszerzenie mechanizmu pojedynczego punktu kontaktowego, który obejmuje handel towarami, i wprowadzenie lub zwiększenie progów VAT dla nowych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw.

| 34. | Z zadowoleniem przyjmuje propozycję dotyczącą zniesienia zwolnienia z podatku VAT dla przywozów małych partii towarów z państw spoza UE i jednolitej kontroli przedsiębiorstw transgranicznych, ponieważ europejskie MŚP znajdują się obecnie w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej w stosunku do podmiotów z państw trzecich. |
| --- | --- |

34.

Z zadowoleniem przyjmuje propozycję dotyczącą zniesienia zwolnienia z podatku VAT dla przywozów małych partii towarów z państw spoza UE i jednolitej kontroli przedsiębiorstw transgranicznych, ponieważ europejskie MŚP znajdują się obecnie w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej w stosunku do podmiotów z państw trzecich.

Pakiet VAT dla MŚP

| 35. | Wskazuje, że rozwój gospodarczy społeczności lokalnych i regionalnych zasadza się na MŚP i że koszty, które te przedsiębiorstwa ponoszą, by zapewnić przestrzeganie przepisów dotyczących VAT, są proporcjonalnie wyższe niż koszty dla dużych przedsiębiorstw, zatem MŚP muszą działać w niekorzystnych warunkach konkurencji. |
| --- | --- |

35.

Wskazuje, że rozwój gospodarczy społeczności lokalnych i regionalnych zasadza się na MŚP i że koszty, które te przedsiębiorstwa ponoszą, by zapewnić przestrzeganie przepisów dotyczących VAT, są proporcjonalnie wyższe niż koszty dla dużych przedsiębiorstw, zatem MŚP muszą działać w niekorzystnych warunkach konkurencji.

| 36. | Zwraca uwagę na fakt, że mając jak się wydaje na celu poprawę otoczenia biznesowego, w kilku państwach wprowadzono przepisy mające uprościć rejestrację nowych podmiotów gospodarczych, jednak często sprzyja to zakładaniu przedsiębiorstw do celów oszustwa typu „znikający podmiot gospodarczy”. |
| --- | --- |

36.

Zwraca uwagę na fakt, że mając jak się wydaje na celu poprawę otoczenia biznesowego, w kilku państwach wprowadzono przepisy mające uprościć rejestrację nowych podmiotów gospodarczych, jednak często sprzyja to zakładaniu przedsiębiorstw do celów oszustwa typu „znikający podmiot gospodarczy”.

| 37. | Zauważa, że odpowiednie instytucje krajowe (w tym administracje podatkowe) powinny ponosić odpowiedzialność za kontrolę działalności przedsiębiorstw, które działają w sposób legalny. Odpowiedzialność ta nie powinna być przenoszona na partnerów, na inne przedsiębiorstwa, co Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdzał wielokrotnie w swoich orzeczeniach w sprawie podatku VAT. |
| --- | --- |

37.

Zauważa, że odpowiednie instytucje krajowe (w tym administracje podatkowe) powinny ponosić odpowiedzialność za kontrolę działalności przedsiębiorstw, które działają w sposób legalny. Odpowiedzialność ta nie powinna być przenoszona na partnerów, na inne przedsiębiorstwa, co Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdzał wielokrotnie w swoich orzeczeniach w sprawie podatku VAT.

| 38. | Zaleca, by w pakiecie dotyczącym MŚP, który Komisja zaproponuje w 2017 r., przewidzieć odpowiednie uproszczenia. |
| --- | --- |

38.

Zaleca, by w pakiecie dotyczącym MŚP, który Komisja zaproponuje w 2017 r., przewidzieć odpowiednie uproszczenia.

Bruksela, dnia 12 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  Na przykład Komisja Europejska zatwierdziła wniosek Włoch w sprawie utworzenia systemu dzielonych płatności VAT dla instytucji publicznych, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. W momencie gdy organy administracji publicznej płacą fakturę za towary lub usługi, część kwoty podatku VAT odprowadzana jest bezpośrednio do skarbu państwa. System ten obowiązuje od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2017 r., kiedy planowane jest zastąpienie go w całości elektronicznym systemem fakturowania w administracji publicznej. Według niektórych szacunków Włochy traciły rocznie 900 mln EUR na płatnościach podatku VAT przez organy administracji publicznej.

1

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/43 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/43

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów „Osiągnięcie światowego porozumienia w sprawie klimatu – podejście terytorialne do COP 22 w Marrakeszu”

(2017/C 088/09)

| Sprawozdawca: | Francesco Pigliaru (IT/PES), przewodniczący regionu Sardynia |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Opinia z inicjatywy własnej |

Sprawozdawca:

Francesco Pigliaru (IT/PES), przewodniczący regionu Sardynia

Dokument źródłowy:

Opinia z inicjatywy własnej

ZALECENIA POLITYCZNE

| 1. | Porozumienie klimatyczne z Paryża stanowi znaczące osiągnięcie ze względu na swój powszechny, wiążący i wyważony charakter. Określa się w nim globalny plan działania mający na celu utrzymanie wzrostu temperatury w tym wieku znacznie poniżej 2 oC i przyśpieszenie wysiłków na rzecz ograniczenia go nawet do 1,5 oC w stosunku do poziomu z 1990 r. Jest to szczególnie ważne, ponieważ nakreślona droga do dekarbonizacji dostarcza wiarygodnych wskazówek decydentom na wszystkich poziomach, pozwala uniknąć kosztownego uzależnienia od wysokoemisyjnych inwestycji, a także daje pewność i wyraźne wskazówki przedsiębiorstwom i inwestorom. Zorganizowanie 22. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu będzie miało na celu utrzymanie pozytywnej dynamiki z Paryża i wdrożenie różnych mechanizmów uwzględnionych w porozumieniu. |
| --- | --- |

1.

Porozumienie klimatyczne z Paryża stanowi znaczące osiągnięcie ze względu na swój powszechny, wiążący i wyważony charakter. Określa się w nim globalny plan działania mający na celu utrzymanie wzrostu temperatury w tym wieku znacznie poniżej 2 oC i przyśpieszenie wysiłków na rzecz ograniczenia go nawet do 1,5 oC w stosunku do poziomu z 1990 r. Jest to szczególnie ważne, ponieważ nakreślona droga do dekarbonizacji dostarcza wiarygodnych wskazówek decydentom na wszystkich poziomach, pozwala uniknąć kosztownego uzależnienia od wysokoemisyjnych inwestycji, a także daje pewność i wyraźne wskazówki przedsiębiorstwom i inwestorom. Zorganizowanie 22. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu będzie miało na celu utrzymanie pozytywnej dynamiki z Paryża i wdrożenie różnych mechanizmów uwzględnionych w porozumieniu.

| 2. | Jednak nawet pełne wdrożenie obecnych zobowiązań stron nie wystarczy do osiągnięcia wyznaczonych celów. Ponieważ regiony i miasta są ściśle związane z lokalnymi społecznościami i obszarami, to do nich będzie należało podjęcie wzmocnionych działań; strony konferencji powinny jak najszybciej – już w kontekście pomocniczego dialogu w 2018 r. – przedstawić zaktualizowane zobowiązania. Jeśli chodzi o samą UE, Europejski Komitet Regionów podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko dotyczące konieczności ograniczenia o 50 % emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. Globalne emisje gazów cieplarnianych powinny osiągnąć szczytowy poziom możliwie najszybciej i powinny zostać stopniowo wyeliminowane do 2050 r. lub krótko potem. |
| --- | --- |

2.

Jednak nawet pełne wdrożenie obecnych zobowiązań stron nie wystarczy do osiągnięcia wyznaczonych celów. Ponieważ regiony i miasta są ściśle związane z lokalnymi społecznościami i obszarami, to do nich będzie należało podjęcie wzmocnionych działań; strony konferencji powinny jak najszybciej – już w kontekście pomocniczego dialogu w 2018 r. – przedstawić zaktualizowane zobowiązania. Jeśli chodzi o samą UE, Europejski Komitet Regionów podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko dotyczące konieczności ograniczenia o 50 % emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. Globalne emisje gazów cieplarnianych powinny osiągnąć szczytowy poziom możliwie najszybciej i powinny zostać stopniowo wyeliminowane do 2050 r. lub krótko potem.

| 3. | UE z wysoce rozwiniętym wielopoziomowym systemem rządzenia ma szczególny obowiązek wykazania się zjednoczonym i ambitnym przywództwem w radzeniu sobie ze zmianą klimatu; w związku z tym Komitet Regionów z zadowoleniem przyjmuje terminową ratyfikację porozumienia paryskiego przez Unię Europejską i apeluje, by porozumienie to jak najszybciej ratyfikowały państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły. KR zwraca się także do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o uaktualnienie i określenie ram do roku 2030 i planu działań do 2050 r. w celu wywiązania się z podjętego w ramach porozumienia zobowiązania do opracowania długoterminowych strategii rozwoju niskoemisyjnego do połowy wieku. Proces ten powinien się rozpocząć możliwie najszybciej, umożliwiając wszechstronną debatę, w którą będą ściśle zaangażowani przedstawiciele władz lokalnych i regionalnych oraz społeczeństwa obywatelskiego i sektora przedsiębiorczości. |
| --- | --- |

3.

UE z wysoce rozwiniętym wielopoziomowym systemem rządzenia ma szczególny obowiązek wykazania się zjednoczonym i ambitnym przywództwem w radzeniu sobie ze zmianą klimatu; w związku z tym Komitet Regionów z zadowoleniem przyjmuje terminową ratyfikację porozumienia paryskiego przez Unię Europejską i apeluje, by porozumienie to jak najszybciej ratyfikowały państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły. KR zwraca się także do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o uaktualnienie i określenie ram do roku 2030 i planu działań do 2050 r. w celu wywiązania się z podjętego w ramach porozumienia zobowiązania do opracowania długoterminowych strategii rozwoju niskoemisyjnego do połowy wieku. Proces ten powinien się rozpocząć możliwie najszybciej, umożliwiając wszechstronną debatę, w którą będą ściśle zaangażowani przedstawiciele władz lokalnych i regionalnych oraz społeczeństwa obywatelskiego i sektora przedsiębiorczości.

Wielopoziomowe sprawowanie rządów

| 4. | W porozumieniu paryskim uznano znaczenie wielopoziomowego sprawowania rządów w polityce klimatycznej. Zasadę tę należy teraz wprowadzić w życie na wszystkich szczeblach sprawowania rządów, by utworzyć powiązania między krajowymi, regionalnymi i lokalnymi strategiami politycznymi w zakresie zmiany klimatu oraz usunąć istniejące między nimi luki, umacniając przy tym ramy dotyczące przejrzystości, opracowując instrumenty konieczne do globalnego przeglądu, zwiększając wiedzę na temat zróżnicowanych skutków zmiany klimatu, strat i szkód, jak również zapewniając odpowiednie finansowanie działań w związku ze zmianą klimatu oraz wsparcie zdolności. |
| --- | --- |

4.

W porozumieniu paryskim uznano znaczenie wielopoziomowego sprawowania rządów w polityce klimatycznej. Zasadę tę należy teraz wprowadzić w życie na wszystkich szczeblach sprawowania rządów, by utworzyć powiązania między krajowymi, regionalnymi i lokalnymi strategiami politycznymi w zakresie zmiany klimatu oraz usunąć istniejące między nimi luki, umacniając przy tym ramy dotyczące przejrzystości, opracowując instrumenty konieczne do globalnego przeglądu, zwiększając wiedzę na temat zróżnicowanych skutków zmiany klimatu, strat i szkód, jak również zapewniając odpowiednie finansowanie działań w związku ze zmianą klimatu oraz wsparcie zdolności.

| 5. | W związku z tym KR wzywa do dalszego rozwijania planu działania Lima–Paryż oraz związanej z nim platformy NAZCA, platformy podmiotów niepaństwowych działających na rzecz klimatu. Podmioty te mogłyby zostać w pełni włączone w strukturę sekretariatu Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) w ramach programu globalnych działań na rzecz klimatu zainicjowanego przez nowo powołanych „Climate Champions” (1). To z kolei powinno stać się podstawą rzeczywistego wielopoziomowego sprawowania rządów w dziedzinie klimatu, na co zwrócono również uwagę w rezolucji Parlamentu Europejskiego. |
| --- | --- |

5.

W związku z tym KR wzywa do dalszego rozwijania planu działania Lima–Paryż oraz związanej z nim platformy NAZCA, platformy podmiotów niepaństwowych działających na rzecz klimatu. Podmioty te mogłyby zostać w pełni włączone w strukturę sekretariatu Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) w ramach programu globalnych działań na rzecz klimatu zainicjowanego przez nowo powołanych „Climate Champions” (1). To z kolei powinno stać się podstawą rzeczywistego wielopoziomowego sprawowania rządów w dziedzinie klimatu, na co zwrócono również uwagę w rezolucji Parlamentu Europejskiego.

| 6. | Regiony i miasta wnoszą największy wkład w plan działania Lima–Paryż i NAZCA. Udowodniły już, jak bardzo są zaangażowane w przeciwdziałanie zmianie klimatu oraz że są w stanie prowadzić bardziej intensywne działania. Dobrowolne inicjatywy, takie jak unijne Porozumienie Burmistrzów oraz protokół ustaleń „Under 2 Degrees Memorandum of Understanding”, mają szczególną wartość dodaną, ponieważ wnoszą ujęte liczbowo dane w plan działania Lima–Paryż i NAZCA, a także stanowią podejście ambitniejsze od podejścia ustawodawców krajowych. Samorządy i władze krajowe oraz organizacje międzyrządowe powinny docenić i wesprzeć wkład wnoszony w ramach tych inicjatyw mających na celu pobudzanie do działania na wszystkich szczeblach. Ich wysiłki powinny zostać ujęte i uwzględnione w ramach odpowiednich wkładów ustalonych na szczeblu krajowym, jak ma to już na przykład miejsce w przypadku Meksyku. Należy również wzmacniać inne inicjatywy w zakresie monitorowania i sprawozdawczości, a także mechanizmy pomiaru zmniejszenia emisji i oceny polityki w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej. |
| --- | --- |

6.

Regiony i miasta wnoszą największy wkład w plan działania Lima–Paryż i NAZCA. Udowodniły już, jak bardzo są zaangażowane w przeciwdziałanie zmianie klimatu oraz że są w stanie prowadzić bardziej intensywne działania. Dobrowolne inicjatywy, takie jak unijne Porozumienie Burmistrzów oraz protokół ustaleń „Under 2 Degrees Memorandum of Understanding”, mają szczególną wartość dodaną, ponieważ wnoszą ujęte liczbowo dane w plan działania Lima–Paryż i NAZCA, a także stanowią podejście ambitniejsze od podejścia ustawodawców krajowych. Samorządy i władze krajowe oraz organizacje międzyrządowe powinny docenić i wesprzeć wkład wnoszony w ramach tych inicjatyw mających na celu pobudzanie do działania na wszystkich szczeblach. Ich wysiłki powinny zostać ujęte i uwzględnione w ramach odpowiednich wkładów ustalonych na szczeblu krajowym, jak ma to już na przykład miejsce w przypadku Meksyku. Należy również wzmacniać inne inicjatywy w zakresie monitorowania i sprawozdawczości, a także mechanizmy pomiaru zmniejszenia emisji i oceny polityki w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej.

Lepsza integracja regionów i miast w ramach UNFCCC

| 7. | Konieczna jest również lepsza integracja regionów i miast w Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu, która pozwoli na zebranie informacji zwrotnych w terenie i przekazanie ich w odpowiednim czasie na szczeblu ONZ. Państwa miałyby dostęp do informacji najwyższej jakości, co umożliwiłoby im podejmowanie racjonalnych pod względem kosztów decyzji realizowanych następnie przez regiony i miasta w terenie. Konieczne jest zatem ustanowienie stałego i bezpośredniego dialogu między różnymi poziomami sprawowania rządów, począwszy od poziomu lokalnego i regionalnego. |
| --- | --- |

7.

Konieczna jest również lepsza integracja regionów i miast w Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu, która pozwoli na zebranie informacji zwrotnych w terenie i przekazanie ich w odpowiednim czasie na szczeblu ONZ. Państwa miałyby dostęp do informacji najwyższej jakości, co umożliwiłoby im podejmowanie racjonalnych pod względem kosztów decyzji realizowanych następnie przez regiony i miasta w terenie. Konieczne jest zatem ustanowienie stałego i bezpośredniego dialogu między różnymi poziomami sprawowania rządów, począwszy od poziomu lokalnego i regionalnego.

| 8. | Środki mające na celu wzmocnienie tego dialogu obejmują:






  — | regularną wymianę poglądów między przedstawicielami regionów i miast a przewodnictwami COP, „Climate Champions” i sekretariatem UNFCCC, |
| --- | --- | --- |

8.

Środki mające na celu wzmocnienie tego dialogu obejmują:

—

regularną wymianę poglądów między przedstawicielami regionów i miast a przewodnictwami COP, „Climate Champions” i sekretariatem UNFCCC,

| — | rozmowy trójstronne z udziałem miast, regionów i stron w ramach struktur UNFCCC, w szczególności podczas konferencji stron, |
| --- | --- |

—

rozmowy trójstronne z udziałem miast, regionów i stron w ramach struktur UNFCCC, w szczególności podczas konferencji stron,

| — | podczas COP, codzienne sprawozdania sporządzane dla KR-u przez Komisję Europejską i Radę, |
| --- | --- |

—

podczas COP, codzienne sprawozdania sporządzane dla KR-u przez Komisję Europejską i Radę,

| — | regularne kontakty z Parlamentem Europejskim, a zwłaszcza z delegacją PE na konferencje stron, |
| --- | --- |

—

regularne kontakty z Parlamentem Europejskim, a zwłaszcza z delegacją PE na konferencje stron,

| — | udział stron (państw) w nieformalnych posiedzeniach grupy „Friends of the Cities”. |
| --- | --- |

—

udział stron (państw) w nieformalnych posiedzeniach grupy „Friends of the Cities”.

Na poziomie UE

| 9. | Po COP21 Komisja Europejska i Rada coraz częściej współpracowały z Komitetem w celu lepszego uwzględnienia lokalnego podejścia w prawodawstwie UE, w szczególności poprzez agendę miejską UE. Ponadto w planie wdrażania porozumienia paryskiego w UE w pełni popiera się zasadę wielopoziomowego sprawowania rządów. |
| --- | --- |

9.

Po COP21 Komisja Europejska i Rada coraz częściej współpracowały z Komitetem w celu lepszego uwzględnienia lokalnego podejścia w prawodawstwie UE, w szczególności poprzez agendę miejską UE. Ponadto w planie wdrażania porozumienia paryskiego w UE w pełni popiera się zasadę wielopoziomowego sprawowania rządów.

| 10. | Komisja Europejska zainicjowała również rozszerzenie i wzmocnienie unijnego Porozumienia Burmistrzów. Oprócz jego realizacji w różnych częściach świata porozumienie zawiera teraz element dotyczący przystosowania się do zmiany klimatu. |
| --- | --- |

10.

Komisja Europejska zainicjowała również rozszerzenie i wzmocnienie unijnego Porozumienia Burmistrzów. Oprócz jego realizacji w różnych częściach świata porozumienie zawiera teraz element dotyczący przystosowania się do zmiany klimatu.

| 11. | Z punktu widzenia KR-u bardzo ważne jest wykorzystanie tego uznania i zapewnienie wyważonego podejścia, w ramach którego uznano by różny wkład regionów i miast w tym kontekście. |
| --- | --- |

11.

Z punktu widzenia KR-u bardzo ważne jest wykorzystanie tego uznania i zapewnienie wyważonego podejścia, w ramach którego uznano by różny wkład regionów i miast w tym kontekście.

| 12. | KR pragnie podkreślić, że zasada wielopoziomowego sprawowania rządów sprzyja włączeniu i jest opłacalna, ponieważ umożliwia koordynowanie wysiłków na wszystkich szczeblach władzy, przez co zwiększają się możliwości działania. |
| --- | --- |

12.

KR pragnie podkreślić, że zasada wielopoziomowego sprawowania rządów sprzyja włączeniu i jest opłacalna, ponieważ umożliwia koordynowanie wysiłków na wszystkich szczeblach władzy, przez co zwiększają się możliwości działania.

| 13. | Regiony odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu ram polityki miejskiej na szerszym obszarze i powiązaniu jej z polityką w innych dziedzinach, takich jak leśnictwo, zielona i niebieska infrastruktura, spójność terytorialna i rolnictwo. Ta funkcja regionów jest szczególnie ważna, jako że UE składa się z miast małych i średnich rozmiarów, które często mają ograniczone zasoby i zdolności działania. Dzięki regionom można uniknąć kosztownego powielania działań oraz zapewnić szeroką spójność między obszarami miejskimi i pozamiejskimi. |
| --- | --- |

13.

Regiony odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu ram polityki miejskiej na szerszym obszarze i powiązaniu jej z polityką w innych dziedzinach, takich jak leśnictwo, zielona i niebieska infrastruktura, spójność terytorialna i rolnictwo. Ta funkcja regionów jest szczególnie ważna, jako że UE składa się z miast małych i średnich rozmiarów, które często mają ograniczone zasoby i zdolności działania. Dzięki regionom można uniknąć kosztownego powielania działań oraz zapewnić szeroką spójność między obszarami miejskimi i pozamiejskimi.

| 14. | Np. w ramach unijnego Porozumienia Burmistrzów wiele regionów pełni funkcję koordynatorów regionalnych. Może to umożliwić jednoczesne przystąpienie do porozumienia kilku miast. |
| --- | --- |

14.

Np. w ramach unijnego Porozumienia Burmistrzów wiele regionów pełni funkcję koordynatorów regionalnych. Może to umożliwić jednoczesne przystąpienie do porozumienia kilku miast.

| 15. | W związku z tym KR zwraca uwagę na podstawową rolę regionów w państwach członkowskich w pobudzaniu tego rodzaju koordynacji pionowej wszystkich poziomów sprawowania rządów. |
| --- | --- |

15.

W związku z tym KR zwraca uwagę na podstawową rolę regionów w państwach członkowskich w pobudzaniu tego rodzaju koordynacji pionowej wszystkich poziomów sprawowania rządów.

| 16. | Za przykład mogą posłużyć Włochy, gdzie regiony ustanowiły międzyregionalną radę ds. przystosowania się do zmiany klimatu. W strukturach rady rząd krajowy współpracuje ze wszystkimi regionami. Zapewnia to wdrożenie na szczeblu regionalnym włoskiej strategii w zakresie przystosowania się, którą opracowano na podstawie europejskiej strategii przystosowania się do zmiany klimatu.
  Z kolei regiony są również odpowiedzialne za wspieranie miast i gmin na ich obszarach w opracowywaniu przez nie odpowiednich lokalnych planów dostosowawczych. |
| --- | --- |

16.

Za przykład mogą posłużyć Włochy, gdzie regiony ustanowiły międzyregionalną radę ds. przystosowania się do zmiany klimatu. W strukturach rady rząd krajowy współpracuje ze wszystkimi regionami. Zapewnia to wdrożenie na szczeblu regionalnym włoskiej strategii w zakresie przystosowania się, którą opracowano na podstawie europejskiej strategii przystosowania się do zmiany klimatu.

Z kolei regiony są również odpowiedzialne za wspieranie miast i gmin na ich obszarach w opracowywaniu przez nie odpowiednich lokalnych planów dostosowawczych.

| 17. | W oparciu o ten przykład KR wzywa regiony UE, by stanęły na czele realizacji unijnych i krajowych strategii przeciwdziałania zmianie klimatu, a także propagowania zmian na szczeblu lokalnym. Ponadto zwraca się do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o uwzględnienie tej roli w definicji pluralistycznego sprawowania rządów w dziedzinie klimatu i energii, jak również w strategii w zakresie wdrażania porozumienia paryskiego. Oznaczałoby to, że podczas opracowywania nowych narzędzi wsparcia dla sygnatariuszy należałoby wziąć pod uwagę rolę regionalnych koordynatorów w ramach Porozumienia Burmistrzów. |
| --- | --- |

17.

W oparciu o ten przykład KR wzywa regiony UE, by stanęły na czele realizacji unijnych i krajowych strategii przeciwdziałania zmianie klimatu, a także propagowania zmian na szczeblu lokalnym. Ponadto zwraca się do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o uwzględnienie tej roli w definicji pluralistycznego sprawowania rządów w dziedzinie klimatu i energii, jak również w strategii w zakresie wdrażania porozumienia paryskiego. Oznaczałoby to, że podczas opracowywania nowych narzędzi wsparcia dla sygnatariuszy należałoby wziąć pod uwagę rolę regionalnych koordynatorów w ramach Porozumienia Burmistrzów.

Koordynacja pozioma

| 18. | Komitet uważa, że oprócz koordynacji pionowej konieczne jest pogłębienie koordynacji poziomej różnych obszarów polityki. Uwzględnianie problematyki klimatu we wszystkich dziedzinach polityki umożliwi ludności lokalnej cieszenie się wieloma korzyściami, takimi jak wyższa jakość życia i jakość lokalnych miejsc pracy. Pozwoli to również na tworzenie synergii i obniżenie kosztów działań. Przykładowo szacuje się, że unijny pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym mógłby przyczynić się do obniżenia emisji gazów cieplarnianych o 2–4 % rocznie (2), o ile zostanie odpowiednio wdrożony. KR wzywa zatem 22. Konferencję Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu, by ustosunkowała się do kluczowej roli ograniczania wykorzystania surowców oraz zrównoważonego gospodarowania odpadami w kontekście przeciwdziałania zmianie klimatu. |
| --- | --- |

18.

Komitet uważa, że oprócz koordynacji pionowej konieczne jest pogłębienie koordynacji poziomej różnych obszarów polityki. Uwzględnianie problematyki klimatu we wszystkich dziedzinach polityki umożliwi ludności lokalnej cieszenie się wieloma korzyściami, takimi jak wyższa jakość życia i jakość lokalnych miejsc pracy. Pozwoli to również na tworzenie synergii i obniżenie kosztów działań. Przykładowo szacuje się, że unijny pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym mógłby przyczynić się do obniżenia emisji gazów cieplarnianych o 2–4 % rocznie (2), o ile zostanie odpowiednio wdrożony. KR wzywa zatem 22. Konferencję Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu, by ustosunkowała się do kluczowej roli ograniczania wykorzystania surowców oraz zrównoważonego gospodarowania odpadami w kontekście przeciwdziałania zmianie klimatu.

| 19. | W związku z tym KR wzywa regiony i miasta do opowiedzenia się za współpracą wykraczającą poza granice administracyjne. Można tutaj przywołać uwieńczony sukcesem model komisji zrównoważonego rozwoju z Espoo w Finlandii. Między innymi dzięki temu zintegrowanemu podejściu, w rankingu zleconym przez niderlandzką prezydencję w UE, Espoo zostało niedawno uznane za najbardziej zrównoważone miasto w UE. |
| --- | --- |

19.

W związku z tym KR wzywa regiony i miasta do opowiedzenia się za współpracą wykraczającą poza granice administracyjne. Można tutaj przywołać uwieńczony sukcesem model komisji zrównoważonego rozwoju z Espoo w Finlandii. Między innymi dzięki temu zintegrowanemu podejściu, w rankingu zleconym przez niderlandzką prezydencję w UE, Espoo zostało niedawno uznane za najbardziej zrównoważone miasto w UE.

| 20. | Poza współpracą poziomą na szczeblu lokalnym i regionalnym, przy opracowywaniu unijnych środków wsparcia dostępnych dla regionów i miast należy również unikać myślenia silosowego, czyli sztywnego koncentrowania się tylko na z góry ustalonym obszarze lub dziedzinie. W tym celu KR z niecierpliwością oczekuje utworzenia punktu kompleksowej obsługi, który Komisja zapowiedziała w swoim komunikacie „Po konferencji w Paryżu”, a także podkreśla znaczenie tej usługi dla zaspokajania potrzeb regionów. |
| --- | --- |

20.

Poza współpracą poziomą na szczeblu lokalnym i regionalnym, przy opracowywaniu unijnych środków wsparcia dostępnych dla regionów i miast należy również unikać myślenia silosowego, czyli sztywnego koncentrowania się tylko na z góry ustalonym obszarze lub dziedzinie. W tym celu KR z niecierpliwością oczekuje utworzenia punktu kompleksowej obsługi, który Komisja zapowiedziała w swoim komunikacie „Po konferencji w Paryżu”, a także podkreśla znaczenie tej usługi dla zaspokajania potrzeb regionów.

Wkład Komitetu Regionów

| 21. | W ramach przygotowań do COP22 i dalszych działań KR zobowiązuje się wspierać Komisję Europejską i Radę w ich wysiłkach zmierzających do udanej realizacji porozumienia w ścisłej współpracy z Parlamentem Europejskim. |
| --- | --- |

21.

W ramach przygotowań do COP22 i dalszych działań KR zobowiązuje się wspierać Komisję Europejską i Radę w ich wysiłkach zmierzających do udanej realizacji porozumienia w ścisłej współpracy z Parlamentem Europejskim.

| 22. | KR powinien dążyć do tego, by być instytucją neutralną pod względem emisji dwutlenku węgla. Podejmując takie wysiłki, będzie pozostawał w kontakcie z innymi instytucjami UE, zwłaszcza z Parlamentem Europejskim. |
| --- | --- |

22.

KR powinien dążyć do tego, by być instytucją neutralną pod względem emisji dwutlenku węgla. Podejmując takie wysiłki, będzie pozostawał w kontakcie z innymi instytucjami UE, zwłaszcza z Parlamentem Europejskim.

| 23. | W obrębie UE KR zobowiązuje się do informowania regionów i miast o ich kluczowej roli we wzmocnionej polityce klimatycznej, a także o wszystkich mechanizmach ułatwiających działania oddolne. |
| --- | --- |

23.

W obrębie UE KR zobowiązuje się do informowania regionów i miast o ich kluczowej roli we wzmocnionej polityce klimatycznej, a także o wszystkich mechanizmach ułatwiających działania oddolne.

| 24. | Komitet zdecydowanie popiera Porozumienie Burmistrzów UE, dlatego zachęca do udziału w tej inicjatywie swoich członków. Utworzył również grupę „Ambasadorów Porozumienia” KR-u, mającą za cel jego promowanie w poszczególnych krajach. |
| --- | --- |

24.

Komitet zdecydowanie popiera Porozumienie Burmistrzów UE, dlatego zachęca do udziału w tej inicjatywie swoich członków. Utworzył również grupę „Ambasadorów Porozumienia” KR-u, mającą za cel jego promowanie w poszczególnych krajach.

| 25. | KR zobowiązuje się zatem służyć przykładem. Należy bowiem do systemu ekozarządzania i audytu (EMAS) i zobowiązuje się do dalszego podejmowania wysiłków – wspólnie ze swoją administracją i członkami – ukierunkowanych na obniżenie emisji dwutlenku węgla i zmniejszenie zużycia paliw kopalnych. W tym celu Komitet zbada możliwości zrekompensowania nieuniknionych emisji gazów cieplarnianych spowodowanych podróżami swoich członków i pracowników. Oznacza to obliczenie śladu węglowego Komitetu Regionów, z uwzględnieniem wszystkich wyjazdów służbowych i posiedzeń zewnętrznych KR-u. Kompensacja emisji gazów cieplarnianych powinna dostarczyć środków na finansowanie zrównoważonych projektów w UE. Należy powszechniej stosować nowe technologie, takie jak wideokonferencje, w tym również na posiedzeniach komisji KR-u. |
| --- | --- |

25.

KR zobowiązuje się zatem służyć przykładem. Należy bowiem do systemu ekozarządzania i audytu (EMAS) i zobowiązuje się do dalszego podejmowania wysiłków – wspólnie ze swoją administracją i członkami – ukierunkowanych na obniżenie emisji dwutlenku węgla i zmniejszenie zużycia paliw kopalnych. W tym celu Komitet zbada możliwości zrekompensowania nieuniknionych emisji gazów cieplarnianych spowodowanych podróżami swoich członków i pracowników. Oznacza to obliczenie śladu węglowego Komitetu Regionów, z uwzględnieniem wszystkich wyjazdów służbowych i posiedzeń zewnętrznych KR-u. Kompensacja emisji gazów cieplarnianych powinna dostarczyć środków na finansowanie zrównoważonych projektów w UE. Należy powszechniej stosować nowe technologie, takie jak wideokonferencje, w tym również na posiedzeniach komisji KR-u.

| 26. | Aby wyeliminować papierową formę dokumentów, KR powinien iść za przykładem Parlamentu Europejskiego, który nie drukuje już dokumentów na posiedzenia plenarne i posiedzenia komisji, chyba że posłowie specjalnie wystąpią o dostarczenie im takich dokumentów lub w wypadku, gdy drukowane dokumenty są potrzebne z ważnych powodów. |
| --- | --- |

26.

Aby wyeliminować papierową formę dokumentów, KR powinien iść za przykładem Parlamentu Europejskiego, który nie drukuje już dokumentów na posiedzenia plenarne i posiedzenia komisji, chyba że posłowie specjalnie wystąpią o dostarczenie im takich dokumentów lub w wypadku, gdy drukowane dokumenty są potrzebne z ważnych powodów.

| 27. | Poza granicami UE KR jest zaangażowany we współpracę z DG CLIMA, Europejską Służbą Działań Zewnętrznych i państwami członkowskimi w ramach sieci zielonej dyplomacji na rzecz realizacji już podjętych zobowiązań podmiotów spoza UE oraz w celu zachęcania ich do podejmowania nowych zobowiązań, podobnych do tych podjętych przez Unię Europejską |
| --- | --- |

27.

Poza granicami UE KR jest zaangażowany we współpracę z DG CLIMA, Europejską Służbą Działań Zewnętrznych i państwami członkowskimi w ramach sieci zielonej dyplomacji na rzecz realizacji już podjętych zobowiązań podmiotów spoza UE oraz w celu zachęcania ich do podejmowania nowych zobowiązań, podobnych do tych podjętych przez Unię Europejską

| 28. | Komitet wykorzysta zwłaszcza swoje struktury – takie jak Eurośródziemnomorskie Zgromadzenie Samorządów Lokalnych i Regionalnych, Konferencja Władz Lokalnych i Regionalnych Partnerstwa Wschodniego, grupa zadaniowa ds. Ukrainy, wspólne komitety konsultacyjne oraz grupy robocze z krajami kandydującymi i potencjalnymi krajami kandydującymi – do utrzymania polityki klimatycznej na czołowym miejscu w programie politycznym i wspierania jej realizacji przez władze lokalne i regionalne na całym świecie. |
| --- | --- |

28.

Komitet wykorzysta zwłaszcza swoje struktury – takie jak Eurośródziemnomorskie Zgromadzenie Samorządów Lokalnych i Regionalnych, Konferencja Władz Lokalnych i Regionalnych Partnerstwa Wschodniego, grupa zadaniowa ds. Ukrainy, wspólne komitety konsultacyjne oraz grupy robocze z krajami kandydującymi i potencjalnymi krajami kandydującymi – do utrzymania polityki klimatycznej na czołowym miejscu w programie politycznym i wspierania jej realizacji przez władze lokalne i regionalne na całym świecie.

| 29. | KR aktywnie zaangażuje się w organizowaną w Tangerze konferencję MEDCOP22, aby dalej poszerzać możliwości miast i regionów z tego obszaru, jeśli chodzi o podejmowanie działań na rzecz klimatu i energii. KR będzie w szczególności wspierać ukierunkowanie na finansowanie i budowanie potencjału władz lokalnych i regionalnych w regionie eurośródziemnomorskim oraz zwróci uwagę na te kwestie delegacji UE na COP22. |
| --- | --- |

29.

KR aktywnie zaangażuje się w organizowaną w Tangerze konferencję MEDCOP22, aby dalej poszerzać możliwości miast i regionów z tego obszaru, jeśli chodzi o podejmowanie działań na rzecz klimatu i energii. KR będzie w szczególności wspierać ukierunkowanie na finansowanie i budowanie potencjału władz lokalnych i regionalnych w regionie eurośródziemnomorskim oraz zwróci uwagę na te kwestie delegacji UE na COP22.

| 30. | Konkretnie, KR będzie wspierał propagowanie Porozumienia Burmistrzów na całym świecie, poczynając od eurośródziemnomorskiego Porozumienia Burmistrzów aż po ewentualne wschodnie Porozumienie Burmistrzów w 2016 r. |
| --- | --- |

30.

Konkretnie, KR będzie wspierał propagowanie Porozumienia Burmistrzów na całym świecie, poczynając od eurośródziemnomorskiego Porozumienia Burmistrzów aż po ewentualne wschodnie Porozumienie Burmistrzów w 2016 r.

| 31. | KR będzie również nadal angażował się na szczeblu UNFCCC we wspieranie ambitnego stanowiska delegatury UE dotyczącego klimatu, a zwłaszcza unijnego modelu wielopoziomowego sprawowania rządów wśród swoich partnerów z głównej grupy samorządów lokalnych i gmin. |
| --- | --- |

31.

KR będzie również nadal angażował się na szczeblu UNFCCC we wspieranie ambitnego stanowiska delegatury UE dotyczącego klimatu, a zwłaszcza unijnego modelu wielopoziomowego sprawowania rządów wśród swoich partnerów z głównej grupy samorządów lokalnych i gmin.

Wzmocnienie pozycji naszych społeczności

| 32. | Ze względu na skalę wymaganych działań w zakresie klimatu wszyscy musimy zmienić produkcję i konsumpcję. W związku z tym, w celu zapewnienia akceptacji społecznej dla tych głębokich przemian, na regionach i miastach spoczywa kluczowa odpowiedzialność za nawiązywanie kontaktów z obywatelami oraz zachęcanie ich do odgrywania aktywnej roli w tej transformacji. |
| --- | --- |

32.

Ze względu na skalę wymaganych działań w zakresie klimatu wszyscy musimy zmienić produkcję i konsumpcję. W związku z tym, w celu zapewnienia akceptacji społecznej dla tych głębokich przemian, na regionach i miastach spoczywa kluczowa odpowiedzialność za nawiązywanie kontaktów z obywatelami oraz zachęcanie ich do odgrywania aktywnej roli w tej transformacji.

| 33. | Zarówno regiony, jak i miasta mają do odegrania ważną rolę, rozpowszechniając informacje na temat zmiany zachowań i środki wspierające indywidualne działania w dziedzinie klimatu. |
| --- | --- |

33.

Zarówno regiony, jak i miasta mają do odegrania ważną rolę, rozpowszechniając informacje na temat zmiany zachowań i środki wspierające indywidualne działania w dziedzinie klimatu.

| 34. | Regiony i miasta muszą również wskazać i usunąć przeszkody uniemożliwiające obywatelom pełne uczestnictwo w procesie przechodzenia na niskoemisyjne i odporne społeczeństwo dzięki koordynacji z władzami wyższego szczebla (krajowymi, unijnymi i globalnymi). |
| --- | --- |

34.

Regiony i miasta muszą również wskazać i usunąć przeszkody uniemożliwiające obywatelom pełne uczestnictwo w procesie przechodzenia na niskoemisyjne i odporne społeczeństwo dzięki koordynacji z władzami wyższego szczebla (krajowymi, unijnymi i globalnymi).

| 35. | Długoterminowe partnerstwo regionów i miast z przedsiębiorstwami, uczelniami, społecznościami lokalnymi, społeczeństwem obywatelskim, organizacjami pozarządowymi i szkołami ma kluczowe znaczenie dla wspierania działań na rzecz klimatu. |
| --- | --- |

35.

Długoterminowe partnerstwo regionów i miast z przedsiębiorstwami, uczelniami, społecznościami lokalnymi, społeczeństwem obywatelskim, organizacjami pozarządowymi i szkołami ma kluczowe znaczenie dla wspierania działań na rzecz klimatu.

| 36. | W związku z tym KR wzywa regiony i miasta, by w pełni odgrywały swą rolę w obronie wielopodmiotowych projektów na szczeblu niższym niż krajowy, z myślą o stworzeniu kultury zrównoważonego rozwoju, która zmobilizuje do wysiłków na szczeblu krajowym i europejskim, podkreślając, że istnieją duże różnice pod względem potrzeb i podatności na zagrożenia na zmianę klimatu między różnymi obszarami UE oraz między regionami i miastami. |
| --- | --- |

36.

W związku z tym KR wzywa regiony i miasta, by w pełni odgrywały swą rolę w obronie wielopodmiotowych projektów na szczeblu niższym niż krajowy, z myślą o stworzeniu kultury zrównoważonego rozwoju, która zmobilizuje do wysiłków na szczeblu krajowym i europejskim, podkreślając, że istnieją duże różnice pod względem potrzeb i podatności na zagrożenia na zmianę klimatu między różnymi obszarami UE oraz między regionami i miastami.

Położenie nacisku na badania

| 37. | Badania odgrywają kluczową rolę w opracowywaniu odpowiednich reakcji politycznych na wyzwania związane ze zmianą klimatu. Bliskie powiązania ze środowiskami akademickimi przyczynią się do dobrego kształtowania polityki i podejmowania decyzji w oparciu o rzetelne ekspertyzy.
  W związku z tym KR wzywa regiony i miasta do zacieśniania więzi z uniwersytetami i ośrodkami badawczymi na ich terytorium i poza nim, a także do wspierania współpracy międzyregionalnej w tych dziedzinach. |
| --- | --- |

37.

Badania odgrywają kluczową rolę w opracowywaniu odpowiednich reakcji politycznych na wyzwania związane ze zmianą klimatu. Bliskie powiązania ze środowiskami akademickimi przyczynią się do dobrego kształtowania polityki i podejmowania decyzji w oparciu o rzetelne ekspertyzy.

W związku z tym KR wzywa regiony i miasta do zacieśniania więzi z uniwersytetami i ośrodkami badawczymi na ich terytorium i poza nim, a także do wspierania współpracy międzyregionalnej w tych dziedzinach.

| 38. | Wspólne tworzenie wiedzy od najwcześniejszego etapu i wzajemna kontrola decydentów politycznych i naukowców zacieśni współpracę w dziedzinie definiowania problemów i ich wspólnego rozwiązywania w całym procesie badań i cyklu kształtowania polityki. |
| --- | --- |

38.

Wspólne tworzenie wiedzy od najwcześniejszego etapu i wzajemna kontrola decydentów politycznych i naukowców zacieśni współpracę w dziedzinie definiowania problemów i ich wspólnego rozwiązywania w całym procesie badań i cyklu kształtowania polityki.

| 39. | Komitet z zadowoleniem zauważa, że niedawna decyzja Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu dotycząca sporządzenia specjalnego sprawozdania na temat miast i klimatu w 2023 r. już teraz zwiększy liczbę badań przeprowadzanych w dziedzinie znaczenia miast w przeciwdziałaniu zmianie klimatu. Wzywa Komisję Europejską, by wzięła aktywny udział w opracowywaniu tego sprawozdania i by w ten proces zaangażowała KR, a także by opowiedziała się za wielopoziomową wizją terytorialną działań dotyczących klimatu. KR wzywa Komisję Europejską przede wszystkim do propagowania badań w tych dziedzinach, by wnieść konstruktywny wkład w sprawozdanie specjalne, które zostanie wykorzystane w przyszłych dyskusjach UNFCCC, a zwłaszcza w całościowe podsumowanie, w którym oceni się stan realizacji porozumienia paryskiego do 2023 r. |
| --- | --- |

39.

Komitet z zadowoleniem zauważa, że niedawna decyzja Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu dotycząca sporządzenia specjalnego sprawozdania na temat miast i klimatu w 2023 r. już teraz zwiększy liczbę badań przeprowadzanych w dziedzinie znaczenia miast w przeciwdziałaniu zmianie klimatu. Wzywa Komisję Europejską, by wzięła aktywny udział w opracowywaniu tego sprawozdania i by w ten proces zaangażowała KR, a także by opowiedziała się za wielopoziomową wizją terytorialną działań dotyczących klimatu. KR wzywa Komisję Europejską przede wszystkim do propagowania badań w tych dziedzinach, by wnieść konstruktywny wkład w sprawozdanie specjalne, które zostanie wykorzystane w przyszłych dyskusjach UNFCCC, a zwłaszcza w całościowe podsumowanie, w którym oceni się stan realizacji porozumienia paryskiego do 2023 r.

| 40. | Komitet propaguje włączanie przedstawicieli środowisk badawczych w planowanie i realizację polityki łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej. |
| --- | --- |

40.

Komitet propaguje włączanie przedstawicieli środowisk badawczych w planowanie i realizację polityki łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej.

Odporne społeczeństwa

| 41. | Należy podkreślić, że w porozumieniu paryskim uznaje się znaczący pozytywny wpływ przystosowania się na środki łagodzące. |
| --- | --- |

41.

Należy podkreślić, że w porozumieniu paryskim uznaje się znaczący pozytywny wpływ przystosowania się na środki łagodzące.

| 42. | Komitet opracuje osobną opinię w sprawie zaplanowanego na 2017 r. przeglądu strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu. W tym kontekście KR wzywa do zdecydowanego zaangażowania się w uwzględnienie środków łagodzących i dostosowawczych, a także do włączenia zagadnienia przystosowania się do wszystkich obszarów polityki. |
| --- | --- |

42.

Komitet opracuje osobną opinię w sprawie zaplanowanego na 2017 r. przeglądu strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu. W tym kontekście KR wzywa do zdecydowanego zaangażowania się w uwzględnienie środków łagodzących i dostosowawczych, a także do włączenia zagadnienia przystosowania się do wszystkich obszarów polityki.

| 43. | Komitet zauważa, że ze względu na potencjalne negatywne skutki zmiany klimatu dla ludzi i zasobów, regiony i miasta powinny mieć możliwość zwiększenia swojej odporności tak szybko, jak to możliwe. Jednakże KR podkreśla, że przystosowanie się do zmiany klimatu wymaga współpracy pionowej i poziomej, a także połączenia regionów i miast. |
| --- | --- |

43.

Komitet zauważa, że ze względu na potencjalne negatywne skutki zmiany klimatu dla ludzi i zasobów, regiony i miasta powinny mieć możliwość zwiększenia swojej odporności tak szybko, jak to możliwe. Jednakże KR podkreśla, że przystosowanie się do zmiany klimatu wymaga współpracy pionowej i poziomej, a także połączenia regionów i miast.

| 44. | KR z zadowoleniem przyjmuje opublikowanie przez Komisję Europejską Planu działania w sprawie ram z Sendai dotyczących ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych w latach 2015–2030 oraz uwzględnienie odporności na klęski żywiołowe w porozumieniu paryskim w kontekście Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu. Należy umocnić powiązania między budową odpornej infrastruktury a przystosowaniem się do zmiany klimatu, aby wspierać na wszystkich szczeblach koordynację międzysektorową między służbami ochrony ludności a działaniami z zakresu przystosowywania się do zmiany klimatu. |
| --- | --- |

44.

KR z zadowoleniem przyjmuje opublikowanie przez Komisję Europejską Planu działania w sprawie ram z Sendai dotyczących ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych w latach 2015–2030 oraz uwzględnienie odporności na klęski żywiołowe w porozumieniu paryskim w kontekście Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu. Należy umocnić powiązania między budową odpornej infrastruktury a przystosowaniem się do zmiany klimatu, aby wspierać na wszystkich szczeblach koordynację międzysektorową między służbami ochrony ludności a działaniami z zakresu przystosowywania się do zmiany klimatu.

| 45. | Komitet wzywa do większej świadomości i przyjęcia mechanizmów wsparcia dla krajowych strategii przystosowania się do zmiany klimatu ukierunkowanych na regiony. Należy ściśle monitorować ich ewoluowanie w spójne plany działania na poziomie regionalnym i lokalnym, przy zastosowaniu określonych na poziomie UE jasnych celów pośrednich, realizowanych w regularnych odstępach czasu. |
| --- | --- |

45.

Komitet wzywa do większej świadomości i przyjęcia mechanizmów wsparcia dla krajowych strategii przystosowania się do zmiany klimatu ukierunkowanych na regiony. Należy ściśle monitorować ich ewoluowanie w spójne plany działania na poziomie regionalnym i lokalnym, przy zastosowaniu określonych na poziomie UE jasnych celów pośrednich, realizowanych w regularnych odstępach czasu.

Finansowanie działań regionów i miast UE związanych ze zmianą klimatu

| 46. | Zagadnienie finansowania i dostępu do finansowania, zwłaszcza w przypadku regionów i miast, ma kluczowe znaczenie dla realizacji porozumienia paryskiego. |
| --- | --- |

46.

Zagadnienie finansowania i dostępu do finansowania, zwłaszcza w przypadku regionów i miast, ma kluczowe znaczenie dla realizacji porozumienia paryskiego.

| 47. | Choć w UE istnieją różne możliwości finansowania, regiony i miasta napotykają liczne przeszkody, które uniemożliwiają im dostęp do środków wsparcia dostępnych na szczeblu UE, zarówno z funduszy unijnych, jak i z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI).
  Po przeprowadzeniu wielu dyskusji w Komitecie oraz z różnymi zainteresowanymi stronami, KR wzywa Komisję Europejską, EBI i państwa członkowskie, by skupiły się na rozwinięciu odpowiednich zdolności administracyjnych regionów i miast, w celu pełnego wykorzystania dostępnych możliwości finansowania publicznego i prywatnego na poziomie UE, w szczególności w odniesieniu do mniejszych jednostek terytorialnych. |
| --- | --- |

47.

Choć w UE istnieją różne możliwości finansowania, regiony i miasta napotykają liczne przeszkody, które uniemożliwiają im dostęp do środków wsparcia dostępnych na szczeblu UE, zarówno z funduszy unijnych, jak i z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI).

Po przeprowadzeniu wielu dyskusji w Komitecie oraz z różnymi zainteresowanymi stronami, KR wzywa Komisję Europejską, EBI i państwa członkowskie, by skupiły się na rozwinięciu odpowiednich zdolności administracyjnych regionów i miast, w celu pełnego wykorzystania dostępnych możliwości finansowania publicznego i prywatnego na poziomie UE, w szczególności w odniesieniu do mniejszych jednostek terytorialnych.

| 48. | Instytucje UE powinny dołożyć szczególnych starań na rzecz komunikowania na temat różnych możliwości w tej dziedzinie oraz informowania o nich. KR zobowiązuje się do wspierania Komisji Europejskiej i EBI w opracowywaniu odpowiednio ukierunkowanych narzędzi komunikacji. |
| --- | --- |

48.

Instytucje UE powinny dołożyć szczególnych starań na rzecz komunikowania na temat różnych możliwości w tej dziedzinie oraz informowania o nich. KR zobowiązuje się do wspierania Komisji Europejskiej i EBI w opracowywaniu odpowiednio ukierunkowanych narzędzi komunikacji.

| 49. | Komitet jest zaniepokojony ponadto możliwym nieefektywnym wykorzystaniem funduszy strukturalnych w szeregu państw członkowskich. Choć na działania w dziedzinie klimatu przeznacza się 20 % budżetu UE, kryterium dotyczące klimatu w projektach finansowanych z funduszy strukturalnych nie jest systematycznie stosowane ani sprawdzane, co grozi przeznaczeniem środków UE na projekty sprzeczne z unijnymi celami klimatycznymi. Komisja Europejska i państwa członkowskie powinny zachować szczególną ostrożność i zbadać te przypadki oraz podjąć konieczne środki naprawcze, mając przy tym na uwadze zasadę neutralności technologicznej oraz prawo państw członkowskich do dokonania wyboru spośród różnych źródeł energii. |
| --- | --- |

49.

Komitet jest zaniepokojony ponadto możliwym nieefektywnym wykorzystaniem funduszy strukturalnych w szeregu państw członkowskich. Choć na działania w dziedzinie klimatu przeznacza się 20 % budżetu UE, kryterium dotyczące klimatu w projektach finansowanych z funduszy strukturalnych nie jest systematycznie stosowane ani sprawdzane, co grozi przeznaczeniem środków UE na projekty sprzeczne z unijnymi celami klimatycznymi. Komisja Europejska i państwa członkowskie powinny zachować szczególną ostrożność i zbadać te przypadki oraz podjąć konieczne środki naprawcze, mając przy tym na uwadze zasadę neutralności technologicznej oraz prawo państw członkowskich do dokonania wyboru spośród różnych źródeł energii.

| 50. | KR wzywa państwa członkowskie do spełnienia zobowiązania do stopniowego wycofywania dotacji o skutkach szkodliwych dla środowiska. Ponadto uważa, że obecna reforma ETS powinna doprowadzić do ustalenia uczciwej ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla, która nie zaszkodzi konkurencyjności państw członkowskich, a także mechanizmu umożliwiającego regionom wsparcie wysiłków na rzecz obniżenia emisji gazów cieplarnianych. Komitet chciałby zwrócić uwagę Komisji Europejskiej i Rady na sukces rynku dwutlenku węgla ustanowionego przez Kalifornię i Quebec. Obecnie reinwestuje się miliardy dolarów w gospodarkę lokalną w celu wspierania przedsiębiorstw, miast i obywateli w procesie przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną. KR wzywa UE do czerpania inspiracji z tego przykładu podczas przydziału bezpłatnych uprawnień. Zwraca się także do państw członkowskich, by umożliwiły regionom odgrywanie aktywnej roli w systemie handlu emisjami, w szczególności poprzez zarządzanie częścią dochodów z aukcji oraz by reinwestowały te dochody w zrównoważone projekty. |
| --- | --- |

50.

KR wzywa państwa członkowskie do spełnienia zobowiązania do stopniowego wycofywania dotacji o skutkach szkodliwych dla środowiska. Ponadto uważa, że obecna reforma ETS powinna doprowadzić do ustalenia uczciwej ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla, która nie zaszkodzi konkurencyjności państw członkowskich, a także mechanizmu umożliwiającego regionom wsparcie wysiłków na rzecz obniżenia emisji gazów cieplarnianych. Komitet chciałby zwrócić uwagę Komisji Europejskiej i Rady na sukces rynku dwutlenku węgla ustanowionego przez Kalifornię i Quebec. Obecnie reinwestuje się miliardy dolarów w gospodarkę lokalną w celu wspierania przedsiębiorstw, miast i obywateli w procesie przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną. KR wzywa UE do czerpania inspiracji z tego przykładu podczas przydziału bezpłatnych uprawnień. Zwraca się także do państw członkowskich, by umożliwiły regionom odgrywanie aktywnej roli w systemie handlu emisjami, w szczególności poprzez zarządzanie częścią dochodów z aukcji oraz by reinwestowały te dochody w zrównoważone projekty.

| 51. | UE musi dokonać przeglądu swego własnego prawodawstwa, aby ułatwiać inwestycje w energię ze źródeł odnawialnych. Dla przykładu: jeśli obecnie niższe opodatkowanie biopaliw traktowane jest jako pomoc publiczna, udzielana na zasadzie czasowo ograniczonego wyjątku, to prowadzi to do niepewności, jeśli chodzi o warunki dla inwestycji, oraz do nakładów administracyjnych zarówno po stronie producentów, jak i dostawców paliw odnawialnych.
  Ze względu na dużą skalę potrzebnego finansowania, regiony i miasta będą musiały przyciągać zarówno finansowanie publiczne, jak i prywatne. Wciąż mamy do czynienia z dużym niewykorzystanym potencjałem przedsiębiorczości w sektorach związanych z realizacją porozumienia paryskiego. |
| --- | --- |

51.

UE musi dokonać przeglądu swego własnego prawodawstwa, aby ułatwiać inwestycje w energię ze źródeł odnawialnych. Dla przykładu: jeśli obecnie niższe opodatkowanie biopaliw traktowane jest jako pomoc publiczna, udzielana na zasadzie czasowo ograniczonego wyjątku, to prowadzi to do niepewności, jeśli chodzi o warunki dla inwestycji, oraz do nakładów administracyjnych zarówno po stronie producentów, jak i dostawców paliw odnawialnych.

Ze względu na dużą skalę potrzebnego finansowania, regiony i miasta będą musiały przyciągać zarówno finansowanie publiczne, jak i prywatne. Wciąż mamy do czynienia z dużym niewykorzystanym potencjałem przedsiębiorczości w sektorach związanych z realizacją porozumienia paryskiego.

| 52. | W związku z tym KR wzywa regiony i miasta do zmiany mentalności i przejścia z postawy czerpania z puli środków finansowych do postawy finansowania opłacalnych planów biznesowych na rzecz zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

52.

W związku z tym KR wzywa regiony i miasta do zmiany mentalności i przejścia z postawy czerpania z puli środków finansowych do postawy finansowania opłacalnych planów biznesowych na rzecz zrównoważonego rozwoju.

| 53. | W tym celu należy ożywić dialog między sektorem publicznym a prywatnym. Ponadto regiony i miasta powinny na szerszą skalę współpracować z EBI i sektorem bankowym w celu poszerzania swojej wiedzy o innowacyjnych mechanizmach finansowania projektów w dziedzinie gospodarki niskoemisyjnej i odporności.
  W tym kontekście KR podkreśla, że kluczowymi warunkami zaistnienia takich projektów są pewność prawna i przewidywalność. KR podkreśla też znaczenie wymiany dobrych praktyk dotyczących włączenia kryteriów zrównoważonego rozwoju do sektora finansowego. Produkty finansowe powinny być poddawane ocenie i znakowane pod kątem ich ekspozycji na zagrożenia powodowane zmianą klimatu oraz ich wkładu w przechodzenie na gospodarkę niskoemisyjną, tak aby udzielić wskazówek inwestorom publicznym i prywatnym. |
| --- | --- |

53.

W tym celu należy ożywić dialog między sektorem publicznym a prywatnym. Ponadto regiony i miasta powinny na szerszą skalę współpracować z EBI i sektorem bankowym w celu poszerzania swojej wiedzy o innowacyjnych mechanizmach finansowania projektów w dziedzinie gospodarki niskoemisyjnej i odporności.

W tym kontekście KR podkreśla, że kluczowymi warunkami zaistnienia takich projektów są pewność prawna i przewidywalność. KR podkreśla też znaczenie wymiany dobrych praktyk dotyczących włączenia kryteriów zrównoważonego rozwoju do sektora finansowego. Produkty finansowe powinny być poddawane ocenie i znakowane pod kątem ich ekspozycji na zagrożenia powodowane zmianą klimatu oraz ich wkładu w przechodzenie na gospodarkę niskoemisyjną, tak aby udzielić wskazówek inwestorom publicznym i prywatnym.

Bruksela, 12 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  http://newsroom.unfccc.int/climate-action/global-climate-action-agenda/.

1

(2)  „Circular Economy Package 2.0: Some ideas to complete the circle” [Pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym 2.0: Pomysły na zamknięcie obiegu], marzec 2015 r., Europejskie Biuro Ochrony Środowiska, http://www.eeb.org/index.cfm?LinkServID 2E1B48-5056-B741-DB594FD34CE970E9.

2

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/49 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/49

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania UE na rzecz transportu rowerowego

(2017/C 088/10)

| Sprawozdawca: | Kevin Peel (UK/PES), członek Rady Miasta Manchester |
| --- | --- |

Sprawozdawca:

Kevin Peel (UK/PES), członek Rady Miasta Manchester

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Zmiana paradygmatu i plan działania UE na rzecz transportu rowerowego

| 1. | Przypomina, że począwszy od lat 50. XX w. w wielu miejscach w Europie w planowaniu transportowym, urbanistycznym i przestrzennym indywidualny transport zmotoryzowany systematycznie uzyskiwał priorytet nad aktywnymi sposobami przemieszczania się i transportem publicznym. Jazda samochodem stała się dominującym sposobem przemieszczania się, nawet na małe odległości. Taki rozwój sytuacji w istotny sposób przyczynił się do pojawienia się wielu poważnych wyzwań, związanych zwłaszcza ze zmianą klimatu, zanieczyszczeniem powietrza, hałasem, problemami z bezpieczeństwem ruchu drogowego, zatorami komunikacyjnymi, niską jakością przestrzeni publicznej, separacją form użytkowania gruntów, uzależnieniem sektora transportu od ropy naftowej i presją na siłę nabywczą konsumentów, niewystarczającym poziomem aktywności fizycznej wśród dużej części ludności itp. Z tym ostatnim aspektem wiążą się dalsze problemy (np. opóźnienie w rozwoju zdolności motorycznych, przede wszystkim wśród dzieci, duża nadwaga, osłabienie koncentracji itp.). |
| --- | --- |

1.

Przypomina, że począwszy od lat 50. XX w. w wielu miejscach w Europie w planowaniu transportowym, urbanistycznym i przestrzennym indywidualny transport zmotoryzowany systematycznie uzyskiwał priorytet nad aktywnymi sposobami przemieszczania się i transportem publicznym. Jazda samochodem stała się dominującym sposobem przemieszczania się, nawet na małe odległości. Taki rozwój sytuacji w istotny sposób przyczynił się do pojawienia się wielu poważnych wyzwań, związanych zwłaszcza ze zmianą klimatu, zanieczyszczeniem powietrza, hałasem, problemami z bezpieczeństwem ruchu drogowego, zatorami komunikacyjnymi, niską jakością przestrzeni publicznej, separacją form użytkowania gruntów, uzależnieniem sektora transportu od ropy naftowej i presją na siłę nabywczą konsumentów, niewystarczającym poziomem aktywności fizycznej wśród dużej części ludności itp. Z tym ostatnim aspektem wiążą się dalsze problemy (np. opóźnienie w rozwoju zdolności motorycznych, przede wszystkim wśród dzieci, duża nadwaga, osłabienie koncentracji itp.).

| 2. | Wzywa do zmiany paradygmatu w politykach dotyczących transportu, planowania i użytkowania gruntów, aby stawić czoła tym problemom. Taka zmiana wymagałaby nowej zrównoważonej hierarchii sposobów przemieszczania się, która stawiałaby na pierwszym miejscu zachęty i środki na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa i atrakcyjności sposobów aktywnych (chodzenia i jazdy na rowerze), na drugim promowanie transportu publicznego, na trzecim rozwój wspólnego korzystania z samochodów (car-sharing/pooling), a na ostatnim miejscu indywidualne korzystanie z samochodów prywatnych, oraz która umożliwiałaby niezbędną integrację różnych środków transportu. Powinna się ona przełożyć na zmiany we wszystkich aspektach planowania ruchu, w tym nadawanie priorytetu strumieniom ruchu aktywnych użytkowników transportu, inwestycje w infrastrukturę, alokację przestrzeni drogowej, przyznawanie pierwszeństwa w kodeksach drogowych itp. |
| --- | --- |

2.

Wzywa do zmiany paradygmatu w politykach dotyczących transportu, planowania i użytkowania gruntów, aby stawić czoła tym problemom. Taka zmiana wymagałaby nowej zrównoważonej hierarchii sposobów przemieszczania się, która stawiałaby na pierwszym miejscu zachęty i środki na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa i atrakcyjności sposobów aktywnych (chodzenia i jazdy na rowerze), na drugim promowanie transportu publicznego, na trzecim rozwój wspólnego korzystania z samochodów (car-sharing/pooling), a na ostatnim miejscu indywidualne korzystanie z samochodów prywatnych, oraz która umożliwiałaby niezbędną integrację różnych środków transportu. Powinna się ona przełożyć na zmiany we wszystkich aspektach planowania ruchu, w tym nadawanie priorytetu strumieniom ruchu aktywnych użytkowników transportu, inwestycje w infrastrukturę, alokację przestrzeni drogowej, przyznawanie pierwszeństwa w kodeksach drogowych itp.

| 3. | Przyznaje, że zmiana paradygmatu w polityce transportowej jest wspólnym wysiłkiem wszystkich poziomów sprawowania rządów, począwszy od szczebla lokalnego i regionalnego po krajowy, europejski, a nawet światowy. Ma nadzieję, że w tym celu zostaną bardziej połączone różne szczeble planowania, zwłaszcza lokalnego i regionalnego, przy aktywnym udziale wszystkich podmiotów społeczeństwa obywatelskiego, w tym przedsiębiorstw, organizacji pozarządowych, związków zawodowych, środowisk akademickich itp. |
| --- | --- |

3.

Przyznaje, że zmiana paradygmatu w polityce transportowej jest wspólnym wysiłkiem wszystkich poziomów sprawowania rządów, począwszy od szczebla lokalnego i regionalnego po krajowy, europejski, a nawet światowy. Ma nadzieję, że w tym celu zostaną bardziej połączone różne szczeble planowania, zwłaszcza lokalnego i regionalnego, przy aktywnym udziale wszystkich podmiotów społeczeństwa obywatelskiego, w tym przedsiębiorstw, organizacji pozarządowych, związków zawodowych, środowisk akademickich itp.

| 4. | Podkreśla potrzebę dążenia do większej dostępności przystanków transportu publicznego dla pieszych i rowerzystów, a także potrzebę stworzenia w punktach przesiadkowych bezpiecznych, powszechnie dostępnych i atrakcyjnych miejsc i parkingów dla rowerów oraz ewentualnych usług wspólnego korzystania z rowerów, w ramach instrumentów programowania terytorialnego. |
| --- | --- |

4.

Podkreśla potrzebę dążenia do większej dostępności przystanków transportu publicznego dla pieszych i rowerzystów, a także potrzebę stworzenia w punktach przesiadkowych bezpiecznych, powszechnie dostępnych i atrakcyjnych miejsc i parkingów dla rowerów oraz ewentualnych usług wspólnego korzystania z rowerów, w ramach instrumentów programowania terytorialnego.

| 5. | Podkreśla, że zmiany w polityce i przydziale zasobów, zarówno w ujęciu kadrowym jak i pieniężnym, wynikają z ambitnych celów politycznych. Zaleca zatem Komisji, by przyjęła cel podwojenia ruchu rowerowego w państwach członkowskich UE w ciągu najbliższych dziesięciu lat (z obecnych 7–8 % udziału przejazdów rowerem w podziale zadań przewozowych do ok. 15 %). |
| --- | --- |

5.

Podkreśla, że zmiany w polityce i przydziale zasobów, zarówno w ujęciu kadrowym jak i pieniężnym, wynikają z ambitnych celów politycznych. Zaleca zatem Komisji, by przyjęła cel podwojenia ruchu rowerowego w państwach członkowskich UE w ciągu najbliższych dziesięciu lat (z obecnych 7–8 % udziału przejazdów rowerem w podziale zadań przewozowych do ok. 15 %).

| 6. | Wzywa Komisję do przeanalizowania możliwości udziału transportu rowerowego w podziale zadań przewozowych w UE w perspektywie długoterminowej (lata 2030/2040/2050), oszacowania inwestycji i innych środków potrzebnych do wykorzystania tych możliwości, a także przeprowadzenia kompleksowej analizy kosztów i korzyści. Komisja powinna oprzeć tę analizę na istniejących sprawdzonych narzędziach, takich jak opracowane przez Światową Organizację Zdrowia narzędzie ekonomicznej oceny wpływu chodzenia i jazdy rowerem na zdrowie, oraz dalej rozwijać tę analizę, uwzględniając przekrojowe podejście do ruchu rowerowego w odniesieniu do takich dziedzin, jak gospodarka, środowisko, klimat, efektywność energetyczna, transport, edukacja, zdrowie, sport itd. |
| --- | --- |

6.

Wzywa Komisję do przeanalizowania możliwości udziału transportu rowerowego w podziale zadań przewozowych w UE w perspektywie długoterminowej (lata 2030/2040/2050), oszacowania inwestycji i innych środków potrzebnych do wykorzystania tych możliwości, a także przeprowadzenia kompleksowej analizy kosztów i korzyści. Komisja powinna oprzeć tę analizę na istniejących sprawdzonych narzędziach, takich jak opracowane przez Światową Organizację Zdrowia narzędzie ekonomicznej oceny wpływu chodzenia i jazdy rowerem na zdrowie, oraz dalej rozwijać tę analizę, uwzględniając przekrojowe podejście do ruchu rowerowego w odniesieniu do takich dziedzin, jak gospodarka, środowisko, klimat, efektywność energetyczna, transport, edukacja, zdrowie, sport itd.

| 7. | Zdecydowanie z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Parlamentu Europejskiego (1) i państw członkowskich (2), by zaapelować do Komisji Europejskiej o przedstawienie europejskiej strategii w dziedzinie transportu rowerowego. W deklaracji państw członkowskich „Rower jako przyjazny klimatowi środek transportu”, zatwierdzonej podczas prezydencji luksemburskiej w październiku 2015 r., wezwano również do utworzenia w Komisji europejskiego punktu kontaktowego do spraw rowerowych. |
| --- | --- |

7.

Zdecydowanie z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Parlamentu Europejskiego (1) i państw członkowskich (2), by zaapelować do Komisji Europejskiej o przedstawienie europejskiej strategii w dziedzinie transportu rowerowego. W deklaracji państw członkowskich „Rower jako przyjazny klimatowi środek transportu”, zatwierdzonej podczas prezydencji luksemburskiej w październiku 2015 r., wezwano również do utworzenia w Komisji europejskiego punktu kontaktowego do spraw rowerowych.

| 8. | Z zadowoleniem przyjmuje deklarację paryską z 2014 r. przyjętą w ramach ogólnoeuropejskiego programu dotyczącego transportu, zdrowia i środowiska (THE PEP) i zdecydowanie popiera opracowanie ogólnoeuropejskiego planu dotyczącego wspierania transportu rowerowego przez jego państwa członkowskie, WHO, EKG ONZ i inne zainteresowane strony (3). |
| --- | --- |

8.

Z zadowoleniem przyjmuje deklarację paryską z 2014 r. przyjętą w ramach ogólnoeuropejskiego programu dotyczącego transportu, zdrowia i środowiska (THE PEP) i zdecydowanie popiera opracowanie ogólnoeuropejskiego planu dotyczącego wspierania transportu rowerowego przez jego państwa członkowskie, WHO, EKG ONZ i inne zainteresowane strony (3).

| 9. | Apeluje o włączenie planu działania UE na rzecz transportu rowerowego do programu prac Komisji na 2018 r. Ten plan działania powinien zaspokoić rosnące zapotrzebowanie na skoordynowane działania na szczeblu UE, by pomóc uwolnić potencjał dobrze udokumentowanych korzyści z transportu rowerowego dla środowiska, zdrowia i gospodarki. Jednocześnie należy zadbać o to, by w planie działania zawrzeć środki umożliwiające podnoszenie świadomości i upowszechnianie wiedzy o takich korzyściach, po to by wprowadzić zwyczaj lub kulturę jazdy na rowerze. |
| --- | --- |

9.

Apeluje o włączenie planu działania UE na rzecz transportu rowerowego do programu prac Komisji na 2018 r. Ten plan działania powinien zaspokoić rosnące zapotrzebowanie na skoordynowane działania na szczeblu UE, by pomóc uwolnić potencjał dobrze udokumentowanych korzyści z transportu rowerowego dla środowiska, zdrowia i gospodarki. Jednocześnie należy zadbać o to, by w planie działania zawrzeć środki umożliwiające podnoszenie świadomości i upowszechnianie wiedzy o takich korzyściach, po to by wprowadzić zwyczaj lub kulturę jazdy na rowerze.

| 10. | Przypomina, że zgodnie z zasadą pomocniczości strategiczny rozwój krajowej sieci transportu rowerowego należy do kompetencji państw członkowskich, a UE powinna odgrywać rolę posiłkową, zwłaszcza w odniesieniu do transgranicznych połączeń takich sieci i strategii krajów i regionów, w których w mniejszym stopniu wykorzystuje się transport rowerowy, a także w odniesieniu do koordynowania europejskiej sieci transportu rowerowego i jej rozwijania. |
| --- | --- |

10.

Przypomina, że zgodnie z zasadą pomocniczości strategiczny rozwój krajowej sieci transportu rowerowego należy do kompetencji państw członkowskich, a UE powinna odgrywać rolę posiłkową, zwłaszcza w odniesieniu do transgranicznych połączeń takich sieci i strategii krajów i regionów, w których w mniejszym stopniu wykorzystuje się transport rowerowy, a także w odniesieniu do koordynowania europejskiej sieci transportu rowerowego i jej rozwijania.

| 11. | Podkreśla jednak, że główną rolę w tworzeniu warunków przyszłościowego systemu transportu i mobilności w miastach i regionach odgrywają władze lokalne i regionalne, z pełnym zastosowaniem zasady pomocniczości i proporcjonalności, jako że mobilność miejska i transport miejski należą do kompetencji władz lokalnych i regionalnych. W tym względzie z doświadczenia wynika, że można włączyć szczegółowe plany transportu rowerowego do lokalnych strategii transportowych, by opracować ambitne wizje transportu rowerowego, które mogą cieszyć się wsparciem społeczności lokalnych. Z kolei regionalne partnerstwa i strategie transportowe również mogą włączać transport rowerowy do strategii regionalnych i zapewniać programy wsparcia w tej dziedzinie. |
| --- | --- |

11.

Podkreśla jednak, że główną rolę w tworzeniu warunków przyszłościowego systemu transportu i mobilności w miastach i regionach odgrywają władze lokalne i regionalne, z pełnym zastosowaniem zasady pomocniczości i proporcjonalności, jako że mobilność miejska i transport miejski należą do kompetencji władz lokalnych i regionalnych. W tym względzie z doświadczenia wynika, że można włączyć szczegółowe plany transportu rowerowego do lokalnych strategii transportowych, by opracować ambitne wizje transportu rowerowego, które mogą cieszyć się wsparciem społeczności lokalnych. Z kolei regionalne partnerstwa i strategie transportowe również mogą włączać transport rowerowy do strategii regionalnych i zapewniać programy wsparcia w tej dziedzinie.

| 12. | Ponawia zatem apel KR-u o bardziej aktywne włączenie władz lokalnych i regionalnych w proces decyzyjny (4) i uważa, że, jako organ reprezentujący samorządy lokalne i regionalne, KR powinien przewodzić dyskusji na temat inicjatyw UE wspierających transport rowerowy, ponieważ oczekuje się, że to regiony i miasta najbardziej skorzystają na takich działaniach. |
| --- | --- |

12.

Ponawia zatem apel KR-u o bardziej aktywne włączenie władz lokalnych i regionalnych w proces decyzyjny (4) i uważa, że, jako organ reprezentujący samorządy lokalne i regionalne, KR powinien przewodzić dyskusji na temat inicjatyw UE wspierających transport rowerowy, ponieważ oczekuje się, że to regiony i miasta najbardziej skorzystają na takich działaniach.

| 13. | Postrzega też transport rowerowy jako centralny element zrównoważonej mobilności w miastach oraz jako istotny element zintegrowanego programu UE dla miast. |
| --- | --- |

13.

Postrzega też transport rowerowy jako centralny element zrównoważonej mobilności w miastach oraz jako istotny element zintegrowanego programu UE dla miast.

Finansowanie

| 14. | Podkreśla, że istnieją poważne dowody naukowe na to, że stosunek korzyści do kosztów w przypadku inwestycji w infrastrukturę rowerową wynosi co najmniej 5:1 (5). Korzyści gospodarcze płyną z różnych stron: po pierwsze, z tworzenia głównie lokalnych miejsc pracy w produkcji rowerów i handlu detalicznym, naprawach, budowie lub konserwacji infrastruktury, a także w takich dziedzinach, jak turystyka rowerowa oraz usługi transportowe i inne. Po drugie, z poprawy zdrowia publicznego dzięki zwiększonej aktywności fizycznej, mniejszemu hałasowi i zanieczyszczeniu powietrza. Po trzecie, mniejsze zagęszczenie ruchu prowadzi do zmniejszenia liczby zablokowanych dróg, opóźnień i utraconych godzin pracy, a także zmarnowanego paliwa. Wszystko to prowadzi do polepszenia jakości życia w mieście i jednocześnie zwiększa atrakcyjność. Wreszcie, korzyści gospodarcze mogą być postrzegane w kontekście bardziej wydajnego użytkowania gruntów. |
| --- | --- |

14.

Podkreśla, że istnieją poważne dowody naukowe na to, że stosunek korzyści do kosztów w przypadku inwestycji w infrastrukturę rowerową wynosi co najmniej 5:1 (5). Korzyści gospodarcze płyną z różnych stron: po pierwsze, z tworzenia głównie lokalnych miejsc pracy w produkcji rowerów i handlu detalicznym, naprawach, budowie lub konserwacji infrastruktury, a także w takich dziedzinach, jak turystyka rowerowa oraz usługi transportowe i inne. Po drugie, z poprawy zdrowia publicznego dzięki zwiększonej aktywności fizycznej, mniejszemu hałasowi i zanieczyszczeniu powietrza. Po trzecie, mniejsze zagęszczenie ruchu prowadzi do zmniejszenia liczby zablokowanych dróg, opóźnień i utraconych godzin pracy, a także zmarnowanego paliwa. Wszystko to prowadzi do polepszenia jakości życia w mieście i jednocześnie zwiększa atrakcyjność. Wreszcie, korzyści gospodarcze mogą być postrzegane w kontekście bardziej wydajnego użytkowania gruntów.

| 15. | Przywołuje zatem apel ministrów transportu z deklaracji w sprawie roweru jako przyjaznego klimatowi środka transportu, by opracować strategiczny dokument UE w sprawie transportu rowerowego, w którym określono by „unijne instrumenty polityczne i finansowe, które zostały już uruchomione lub które należy uruchomić, by zwiększyć modalny udział transportu rowerowego i wesprzeć zatrudnienie związane z sektorem rowerowym w UE, a także uwzględnić transport rowerowy w [...] unijnych instrumentach politycznych i finansowych” (6). |
| --- | --- |

15.

Przywołuje zatem apel ministrów transportu z deklaracji w sprawie roweru jako przyjaznego klimatowi środka transportu, by opracować strategiczny dokument UE w sprawie transportu rowerowego, w którym określono by „unijne instrumenty polityczne i finansowe, które zostały już uruchomione lub które należy uruchomić, by zwiększyć modalny udział transportu rowerowego i wesprzeć zatrudnienie związane z sektorem rowerowym w UE, a także uwzględnić transport rowerowy w [...] unijnych instrumentach politycznych i finansowych” (6).

| 16. | Wzywa ponadto do opracowania przyszłościowej transportowej polityki inwestycyjnej UE, która powinna także poprawić zdrowie obywateli. W ramach tej polityki unijne środki finansowe przeznaczone na transport powinny być także inwestowane w transport rowerowy (7), przy pełnym uwzględnieniu porozumienia paryskiego zawartego podczas COP 21. |
| --- | --- |

16.

Wzywa ponadto do opracowania przyszłościowej transportowej polityki inwestycyjnej UE, która powinna także poprawić zdrowie obywateli. W ramach tej polityki unijne środki finansowe przeznaczone na transport powinny być także inwestowane w transport rowerowy (7), przy pełnym uwzględnieniu porozumienia paryskiego zawartego podczas COP 21.

| 17. | Proponuje jako ogólną zasadę, by w każdym odpowiednim projekcie dotyczącym infrastruktury współfinansowanym przez UE uwzględniać w największym, jak to możliwe, zakresie transport rowerowy, tak by m.in. uniknąć ewentualnego negatywnego wpływu budowy autostrad, linii kolejowych itp. na transport rowerowy (tj. zasadę „transport rowerowy we wszystkich projektach infrastrukturalnych”). Ponadto w programach prac programu badań i innowacji na lata 2018–2020 Komisji Europejskiej, „Horyzont 2020” (Mobilność na rzecz wzrostu), należy wprowadzić transport rowerowy jako oddzielny priorytet finansowania. |
| --- | --- |

17.

Proponuje jako ogólną zasadę, by w każdym odpowiednim projekcie dotyczącym infrastruktury współfinansowanym przez UE uwzględniać w największym, jak to możliwe, zakresie transport rowerowy, tak by m.in. uniknąć ewentualnego negatywnego wpływu budowy autostrad, linii kolejowych itp. na transport rowerowy (tj. zasadę „transport rowerowy we wszystkich projektach infrastrukturalnych”). Ponadto w programach prac programu badań i innowacji na lata 2018–2020 Komisji Europejskiej, „Horyzont 2020” (Mobilność na rzecz wzrostu), należy wprowadzić transport rowerowy jako oddzielny priorytet finansowania.

| 18. | Domaga się, by Komisja Europejska ustanowiła minimalne kryteria jakości infrastruktury rowerowej w odpowiednich projektach współfinansowanych ze środków unijnych, w szczególności w odniesieniu do kryteriów planowania sieci, które koncentrują się na bezpieczeństwie, funkcjonalności i sygnalizacji, aby zagwarantować optymalne wykorzystanie pieniędzy europejskich podatników. Wnosi ponadto, by Komisja współpracowała z państwami członkowskimi oraz władzami lokalnymi i regionalnymi podczas opracowywania krajowych wytycznych oraz bazy danych zawierającej najlepsze praktyki i umożliwiającej wymianę wiedzy w zakresie udostępniania infrastruktury rowerowej. Jednocześnie postuluje, by Komisja Europejska ustanowiła kryteria dotyczące finansowania i efektywności ekonomicznej głównych działań oraz zarządzania nimi. |
| --- | --- |

18.

Domaga się, by Komisja Europejska ustanowiła minimalne kryteria jakości infrastruktury rowerowej w odpowiednich projektach współfinansowanych ze środków unijnych, w szczególności w odniesieniu do kryteriów planowania sieci, które koncentrują się na bezpieczeństwie, funkcjonalności i sygnalizacji, aby zagwarantować optymalne wykorzystanie pieniędzy europejskich podatników. Wnosi ponadto, by Komisja współpracowała z państwami członkowskimi oraz władzami lokalnymi i regionalnymi podczas opracowywania krajowych wytycznych oraz bazy danych zawierającej najlepsze praktyki i umożliwiającej wymianę wiedzy w zakresie udostępniania infrastruktury rowerowej. Jednocześnie postuluje, by Komisja Europejska ustanowiła kryteria dotyczące finansowania i efektywności ekonomicznej głównych działań oraz zarządzania nimi.

| 19. | Proponuje, by włączyć europejską sieć długodystansowych szlaków rowerowych EuroVelo (8) do TEN-T, co poprawiłoby połączenia transgraniczne, stworzyło możliwości rozwoju turystyki i sprzyjało promowaniu lepszej dostępności terenów śródmiejskich. Sugeruje, by wykorzystać środki finansowe instrumentu „Łącząc Europę” na węzły miejskie, np. na budowę miejskich i podmiejskich (szybkich) tras rowerowych. |
| --- | --- |

19.

Proponuje, by włączyć europejską sieć długodystansowych szlaków rowerowych EuroVelo (8) do TEN-T, co poprawiłoby połączenia transgraniczne, stworzyło możliwości rozwoju turystyki i sprzyjało promowaniu lepszej dostępności terenów śródmiejskich. Sugeruje, by wykorzystać środki finansowe instrumentu „Łącząc Europę” na węzły miejskie, np. na budowę miejskich i podmiejskich (szybkich) tras rowerowych.

Bezpieczeństwo ruchu drogowego

| 20. | Przypomina, że obawa przed wypadkiem podczas jazdy w ruchu zmotoryzowanym wpływa na powszechne przekonanie, że jazda rowerem jest czynnością niebezpieczną. Obawy te są częściowo bezzasadne, gdyż w większości chodzi o wypadki z udziałem samych rowerzystów, a nie innych pojazdów. Obawy, o których mowa, mogą jednak zniechęcać do korzystania z roweru i stanowić barierę dla rozwoju transportu rowerowego. |
| --- | --- |

20.

Przypomina, że obawa przed wypadkiem podczas jazdy w ruchu zmotoryzowanym wpływa na powszechne przekonanie, że jazda rowerem jest czynnością niebezpieczną. Obawy te są częściowo bezzasadne, gdyż w większości chodzi o wypadki z udziałem samych rowerzystów, a nie innych pojazdów. Obawy, o których mowa, mogą jednak zniechęcać do korzystania z roweru i stanowić barierę dla rozwoju transportu rowerowego.

| 21. | Przypomina, że ograniczenia prędkości w terenie zabudowanym i egzekwowanie tych ograniczeń to jeden z najważniejszych czynników w zmniejszaniu liczby śmiertelnych wypadków drogowych. Kolizje rowerzystów i szybko poruszających się pojazdów są główną przyczyną śmierci i poważnych obrażeń rowerzystów. W związku z tym KR apeluje do UE, by zaproponowała władzom krajowym, regionalnym i lokalnym zalecenia dotyczące lepszego zarządzania prędkością i środków uspokojenia ruchu poprzez wprowadzenie, m.in. na niektórych ulicach na obszarach miejskich, domyślnego ograniczenia prędkości do 30 km/h (lub 20 mph) oraz uwzględnienia ruchu rowerowego, aby umożliwić jednoczesne funkcjonowanie różnych użytkowników drogi: pieszych, rowerzystów, samochodów osobowych, samochodów ciężarowych, pojazdów uprzywilejowanych (karetek pogotowia ratunkowego, samochodów straży pożarnej itp.). Ponadto w ramach homologacji typu należy też stopniowo wprowadzać inteligentne systemy dostosowania prędkości we wszystkich nowych pojazdach czterokołowych, autobusach i samochodach ciężarowych dopuszczanych do ruchu na drogach publicznych UE. Zwraca uwagę, że istnieje wyraźny rozdźwięk między obiektywnym, rzeczywistym bezpieczeństwem rowerzystów a właściwym wielu osobom subiektywnym poczuciem bezpieczeństwa. W celu zminimalizowania tego rozdźwięku należy przede wszystkim podjąć „miękkie” środki informacyjne i komunikacyjne, takie jak skuteczne kampanie uświadamiające. Jedynie wtedy, gdy zmniejszą się obawy związane z jazdą na rowerze i tym samym poprawi się subiektywne poczucie bezpieczeństwa, mniej pewni siebie rowerzyści także poczują się lepiej i zaczną korzystać z roweru jako środka transportu. |
| --- | --- |

21.

Przypomina, że ograniczenia prędkości w terenie zabudowanym i egzekwowanie tych ograniczeń to jeden z najważniejszych czynników w zmniejszaniu liczby śmiertelnych wypadków drogowych. Kolizje rowerzystów i szybko poruszających się pojazdów są główną przyczyną śmierci i poważnych obrażeń rowerzystów. W związku z tym KR apeluje do UE, by zaproponowała władzom krajowym, regionalnym i lokalnym zalecenia dotyczące lepszego zarządzania prędkością i środków uspokojenia ruchu poprzez wprowadzenie, m.in. na niektórych ulicach na obszarach miejskich, domyślnego ograniczenia prędkości do 30 km/h (lub 20 mph) oraz uwzględnienia ruchu rowerowego, aby umożliwić jednoczesne funkcjonowanie różnych użytkowników drogi: pieszych, rowerzystów, samochodów osobowych, samochodów ciężarowych, pojazdów uprzywilejowanych (karetek pogotowia ratunkowego, samochodów straży pożarnej itp.). Ponadto w ramach homologacji typu należy też stopniowo wprowadzać inteligentne systemy dostosowania prędkości we wszystkich nowych pojazdach czterokołowych, autobusach i samochodach ciężarowych dopuszczanych do ruchu na drogach publicznych UE. Zwraca uwagę, że istnieje wyraźny rozdźwięk między obiektywnym, rzeczywistym bezpieczeństwem rowerzystów a właściwym wielu osobom subiektywnym poczuciem bezpieczeństwa. W celu zminimalizowania tego rozdźwięku należy przede wszystkim podjąć „miękkie” środki informacyjne i komunikacyjne, takie jak skuteczne kampanie uświadamiające. Jedynie wtedy, gdy zmniejszą się obawy związane z jazdą na rowerze i tym samym poprawi się subiektywne poczucie bezpieczeństwa, mniej pewni siebie rowerzyści także poczują się lepiej i zaczną korzystać z roweru jako środka transportu.

| 22. | Przypomina ponadto, że mimo stosunkowo niewielkiej liczby większych i cięższych pojazdów na obszarach miejskich w porównaniu z ogólną liczbą pojazdów silnikowych, nieproporcjonalnie często biorą one udział w śmiertelnych wypadkach rowerowych. |
| --- | --- |

22.

Przypomina ponadto, że mimo stosunkowo niewielkiej liczby większych i cięższych pojazdów na obszarach miejskich w porównaniu z ogólną liczbą pojazdów silnikowych, nieproporcjonalnie często biorą one udział w śmiertelnych wypadkach rowerowych.

| 23. | Ubolewa nad niezmiernie powolnym spadkiem liczby ofiar śmiertelnych wśród rowerzystów i popiera w związku z tym przyjęcie ogólnounijnego celu dotyczącego poważnych obrażeń oraz zbadanie, czy statystyki dotyczące poważnych obrażeń nie są zaniżane. W związku z tym nadrzędnym priorytetem planu działania UE na rzecz transportu rowerowego powinno być dążenie do zmniejszenia do zera liczby ofiar śmiertelnych oraz zajęcie wiodącej pozycji na świecie pod względem bezpieczeństwa i ochrony rowerzystów. |
| --- | --- |

23.

Ubolewa nad niezmiernie powolnym spadkiem liczby ofiar śmiertelnych wśród rowerzystów i popiera w związku z tym przyjęcie ogólnounijnego celu dotyczącego poważnych obrażeń oraz zbadanie, czy statystyki dotyczące poważnych obrażeń nie są zaniżane. W związku z tym nadrzędnym priorytetem planu działania UE na rzecz transportu rowerowego powinno być dążenie do zmniejszenia do zera liczby ofiar śmiertelnych oraz zajęcie wiodącej pozycji na świecie pod względem bezpieczeństwa i ochrony rowerzystów.

| 24. | Wzywa do terminowego przeglądu rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa ogólnego, w szczególności w odniesieniu do poprawy pola bezpośredniej widoczności kierowców w pojazdach ciężarowych, co można by uzupełnić innymi obowiązkowymi systemami bezpieczeństwa czynnego, takimi jak czujniki do wykrywania rowerzystów oraz zautomatyzowane systemy hamowania w celu uniknięcia kolizji. |
| --- | --- |

24.

Wzywa do terminowego przeglądu rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa ogólnego, w szczególności w odniesieniu do poprawy pola bezpośredniej widoczności kierowców w pojazdach ciężarowych, co można by uzupełnić innymi obowiązkowymi systemami bezpieczeństwa czynnego, takimi jak czujniki do wykrywania rowerzystów oraz zautomatyzowane systemy hamowania w celu uniknięcia kolizji.

| 25. | Wzywa do aktualizacji rozporządzenia w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do ochrony pieszych i innych niechronionych użytkowników dróg (9), aby uwzględnić również procedury badania ochrony rowerzystów w zderzeniach z przednią częścią pojazdu. |
| --- | --- |

25.

Wzywa do aktualizacji rozporządzenia w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do ochrony pieszych i innych niechronionych użytkowników dróg (9), aby uwzględnić również procedury badania ochrony rowerzystów w zderzeniach z przednią częścią pojazdu.

| 26. | Apeluje o rozważenie możliwości włączenia konkretnych środków na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu rowerowego na drogach miejskich i wiejskich, które przewidziane są w dyrektywach UE, takich jak unijna dyrektywa w sprawie bezpieczeństwa infrastruktury tuneli i infrastruktury TEN-T (10). |
| --- | --- |

26.

Apeluje o rozważenie możliwości włączenia konkretnych środków na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu rowerowego na drogach miejskich i wiejskich, które przewidziane są w dyrektywach UE, takich jak unijna dyrektywa w sprawie bezpieczeństwa infrastruktury tuneli i infrastruktury TEN-T (10).

Mobilność w miastach i inteligentne systemy transportowe

| 27. | Zwraca się o uznanie w przyszłych wytycznych KE dotyczących logistyki miejskiej (11) ogromnych możliwości przeniesienia dostawy usług i towarów o wadze do 250 kg na elektryczne rowery dostawcze, a co za tym idzie – zalecanie, jeśli tylko to możliwe, dostawy w systemie logistyki rowerowej jako wariantu preferowanego. |
| --- | --- |

27.

Zwraca się o uznanie w przyszłych wytycznych KE dotyczących logistyki miejskiej (11) ogromnych możliwości przeniesienia dostawy usług i towarów o wadze do 250 kg na elektryczne rowery dostawcze, a co za tym idzie – zalecanie, jeśli tylko to możliwe, dostawy w systemie logistyki rowerowej jako wariantu preferowanego.

| 28. | Wskazuje, że planowanie przestrzenne w miastach oraz planowanie transportu muszą być ściśle powiązane i zintegrowane z mobilnością lokalną we wszystkich dziedzinach. |
| --- | --- |

28.

Wskazuje, że planowanie przestrzenne w miastach oraz planowanie transportu muszą być ściśle powiązane i zintegrowane z mobilnością lokalną we wszystkich dziedzinach.

| 29. | Podkreśla, że nauczanie – począwszy od szkoły – o bezpieczeństwie na drodze, przepisach ruchu drogowego i zasadach zachowania się na drodze, a także o niektórych zasadach dotyczących konkretnie jazdy rowerem, ma zasadnicze znaczenie i przyczyni się do zmniejszenia liczby wypadków z udziałem rowerzystów. Komisja Europejska powinna pomóc w rozpowszechnianiu sprawdzonych lokalnych programów szkolnych, w których szkoły wspólnie z policją i innymi zainteresowanymi stronami przekazują młodym rowerzystom wiedzę o dobrej technice jazdy na rowerze oraz podstawowe pojęcia dotyczące pomiaru siły i prędkości ewentualnych zderzeń drogowych, propagując jednocześnie korzyści płynące z transportu rowerowego, będącego transportem społecznym, zdrowym i zasadniczo bezpiecznym. |
| --- | --- |

29.

Podkreśla, że nauczanie – począwszy od szkoły – o bezpieczeństwie na drodze, przepisach ruchu drogowego i zasadach zachowania się na drodze, a także o niektórych zasadach dotyczących konkretnie jazdy rowerem, ma zasadnicze znaczenie i przyczyni się do zmniejszenia liczby wypadków z udziałem rowerzystów. Komisja Europejska powinna pomóc w rozpowszechnianiu sprawdzonych lokalnych programów szkolnych, w których szkoły wspólnie z policją i innymi zainteresowanymi stronami przekazują młodym rowerzystom wiedzę o dobrej technice jazdy na rowerze oraz podstawowe pojęcia dotyczące pomiaru siły i prędkości ewentualnych zderzeń drogowych, propagując jednocześnie korzyści płynące z transportu rowerowego, będącego transportem społecznym, zdrowym i zasadniczo bezpiecznym.

| 30. | Przypomina stanowisko KR-u, że krajowe i lokalne regulacje dotyczące dostępu do ruchu miejskiego oraz opłaty drogowe mogą być skutecznymi instrumentami zarządzania konkurencyjnym popytem na przestrzeń drogową w miastach oraz sposobem na rozwiązanie kluczowych problemów, takich jak zatłoczenie, zanieczyszczenie i rozrost miast (12). W tym kontekście podkreśla, że w przyszłych niewiążących wytycznych Komisji dotyczących dostępności miast (13) należałoby systematycznie dawać priorytet ruchowi rowerowemu. Zaleca władzom lokalnym i regionalnym, aby częściowo reinwestowały dochody z systemów ograniczenia dostępu oraz opłaty związane z użytkowaniem dróg w transport rowerowy, tak by stworzyć atrakcyjną alternatywę dla użytkowania samochodu. |
| --- | --- |

30.

Przypomina stanowisko KR-u, że krajowe i lokalne regulacje dotyczące dostępu do ruchu miejskiego oraz opłaty drogowe mogą być skutecznymi instrumentami zarządzania konkurencyjnym popytem na przestrzeń drogową w miastach oraz sposobem na rozwiązanie kluczowych problemów, takich jak zatłoczenie, zanieczyszczenie i rozrost miast (12). W tym kontekście podkreśla, że w przyszłych niewiążących wytycznych Komisji dotyczących dostępności miast (13) należałoby systematycznie dawać priorytet ruchowi rowerowemu. Zaleca władzom lokalnym i regionalnym, aby częściowo reinwestowały dochody z systemów ograniczenia dostępu oraz opłaty związane z użytkowaniem dróg w transport rowerowy, tak by stworzyć atrakcyjną alternatywę dla użytkowania samochodu.

| 31. | Odnotowuje, że połączenie transportu rowerowego z transportem publicznym jest korzystne dla obu rodzajów transportu i że multimodalność ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej ciągłości sieci transportu miejskiego. Przypomina apel KR-u o obowiązkową publikację rozkładów jazdy i innych informacji o podróży oraz o ich pełną dostępność dla wszystkich obywateli UE (14), a także o opracowywanie systemów informatycznych i aplikacji drogowych uwzględniających intermodalność. W odniesieniu do multimodalności apeluje o pełne włączenie programów dotyczących jazdy na rowerze i systemów samoobsługowych wypożyczalni rowerowych do norm technicznych, prawodawstwa UE i finansowanych przez UE programów badawczo-rozwojowych, zwłaszcza jeśli chodzi o planowanie podróży, uiszczanie opłat, parkowanie itp. Należy też poprawić infrastrukturę na dworcach autobusowych i kolejowych, a także stan obiektów związanych z transportem publicznym, tak by łatwiej było przesiadać się z pociągu lub autobusu na rower i odwrotnie (15). |
| --- | --- |

31.

Odnotowuje, że połączenie transportu rowerowego z transportem publicznym jest korzystne dla obu rodzajów transportu i że multimodalność ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej ciągłości sieci transportu miejskiego. Przypomina apel KR-u o obowiązkową publikację rozkładów jazdy i innych informacji o podróży oraz o ich pełną dostępność dla wszystkich obywateli UE (14), a także o opracowywanie systemów informatycznych i aplikacji drogowych uwzględniających intermodalność. W odniesieniu do multimodalności apeluje o pełne włączenie programów dotyczących jazdy na rowerze i systemów samoobsługowych wypożyczalni rowerowych do norm technicznych, prawodawstwa UE i finansowanych przez UE programów badawczo-rozwojowych, zwłaszcza jeśli chodzi o planowanie podróży, uiszczanie opłat, parkowanie itp. Należy też poprawić infrastrukturę na dworcach autobusowych i kolejowych, a także stan obiektów związanych z transportem publicznym, tak by łatwiej było przesiadać się z pociągu lub autobusu na rower i odwrotnie (15).

E-mobilność i polityka dotycząca zamówień publicznych

| 32. | Proponuje, by w strategiach dotyczących elektromobilności na wszystkich poziomach sprawowania rządów zawsze uwzględniać wykorzystanie rowerów elektrycznych. |
| --- | --- |

32.

Proponuje, by w strategiach dotyczących elektromobilności na wszystkich poziomach sprawowania rządów zawsze uwzględniać wykorzystanie rowerów elektrycznych.

| 33. | Zaleca Komisji, by uwzględniła transport rowerowy podczas przeglądu unijnych kryteriów ekologicznych zamówień publicznych dotyczących transportu. W kryteriach udzielania zamówień publicznych nie tylko należy dążyć do drobnych ulepszeń dotyczących zakupu samochodów osobowych i lekkich pojazdów użytkowych (LCV) przez nabywców publicznych, ale także do uzyskiwania przejścia na przyjazne środowisku środki transportu, takie jak rower. W związku z tym obowiązkowym etapem procedur udzielania zamówień zgodnie z unijnymi kryteriami ekologicznych zamówień publicznych powinno być sprawdzenie, czy zamiast samochodów osobowych można kupić rowery (w tym rowery wspomagane silnikiem elektrycznym), a zamiast lekkich pojazdów użytkowych – rowery dostawcze (w tym rowery elektryczne i wspomagane silnikiem elektrycznym). Jednocześnie zaleca włączenie do zamówień publicznych kryteriów związanych z innowacyjnością, które ułatwią rozwój technologii we wszystkich aspektach i rozpowszechnianie jej w państwach członkowskich. |
| --- | --- |

33.

Zaleca Komisji, by uwzględniła transport rowerowy podczas przeglądu unijnych kryteriów ekologicznych zamówień publicznych dotyczących transportu. W kryteriach udzielania zamówień publicznych nie tylko należy dążyć do drobnych ulepszeń dotyczących zakupu samochodów osobowych i lekkich pojazdów użytkowych (LCV) przez nabywców publicznych, ale także do uzyskiwania przejścia na przyjazne środowisku środki transportu, takie jak rower. W związku z tym obowiązkowym etapem procedur udzielania zamówień zgodnie z unijnymi kryteriami ekologicznych zamówień publicznych powinno być sprawdzenie, czy zamiast samochodów osobowych można kupić rowery (w tym rowery wspomagane silnikiem elektrycznym), a zamiast lekkich pojazdów użytkowych – rowery dostawcze (w tym rowery elektryczne i wspomagane silnikiem elektrycznym). Jednocześnie zaleca włączenie do zamówień publicznych kryteriów związanych z innowacyjnością, które ułatwią rozwój technologii we wszystkich aspektach i rozpowszechnianie jej w państwach członkowskich.

Łagodzenie zmiany klimatu i jakość powietrza

| 34. | Przyznaje, że do złagodzenia zmiany klimatu potrzebna jest cała kombinacja strategii politycznych zmierzających do osiągnięcia celów UE w zakresie dekarbonizacji sektora transportu i poprawy jakości powietrza na obszarach miejskich. Obejmuje to rozwiązania techniczne, zmiany strategii, a także zachęty do unikania zbędnych przejazdów. Integralną częścią każdej strategii łagodzenia zmiany klimatu i poprawy jakości powietrza, na wszystkich poziomach sprawowania rządów, powinny być ambitnie zakrojone programy wspierania transportu rowerowego. Ambitna polityka na rzecz transportu rowerowego może się też przyczynić do realizacji 11 celów zrównoważonego rozwoju ONZ (16). |
| --- | --- |

34.

Przyznaje, że do złagodzenia zmiany klimatu potrzebna jest cała kombinacja strategii politycznych zmierzających do osiągnięcia celów UE w zakresie dekarbonizacji sektora transportu i poprawy jakości powietrza na obszarach miejskich. Obejmuje to rozwiązania techniczne, zmiany strategii, a także zachęty do unikania zbędnych przejazdów. Integralną częścią każdej strategii łagodzenia zmiany klimatu i poprawy jakości powietrza, na wszystkich poziomach sprawowania rządów, powinny być ambitnie zakrojone programy wspierania transportu rowerowego. Ambitna polityka na rzecz transportu rowerowego może się też przyczynić do realizacji 11 celów zrównoważonego rozwoju ONZ (16).

Dane dotyczące transportu rowerowego

| 35. | Podkreśla, że w podejmowaniu świadomych decyzji i mierzeniu wpływu działań politycznych i finansowych zasadnicze znaczenie mają wiarygodne i porównywalne dane. Zaleca zatem Komisji (Eurostatowi) opracowanie wspólnej metodyki gromadzenia danych i zharmonizowanych definicji na potrzeby krajowych i miejskich danych dotyczących korzystania z roweru. |
| --- | --- |

35.

Podkreśla, że w podejmowaniu świadomych decyzji i mierzeniu wpływu działań politycznych i finansowych zasadnicze znaczenie mają wiarygodne i porównywalne dane. Zaleca zatem Komisji (Eurostatowi) opracowanie wspólnej metodyki gromadzenia danych i zharmonizowanych definicji na potrzeby krajowych i miejskich danych dotyczących korzystania z roweru.

Punkt kontaktowy do spraw rowerowych w Komisji Europejskiej i wymiana najlepszych praktyk

| 36. | Z zadowoleniem przyjmuje wyznaczenie w DG MOVE osoby odpowiedzialnej za kontakty w sprawach rowerowych. Jednakże podkreśla, że należy przekształcić to stanowisko w obsługujący całą Komisję punkt kontaktowy do spraw rowerowych i wyposażyć to stanowisko w zasoby kadrowe wielkości co najmniej jednego ekwiwalentu pełnego czasu pracy (EPC) oraz uzupełnić je o punkty kontaktowe do spraw rowerowych we wszystkich stosownych dyrekcjach generalnych KE, co umożliwiłoby sprawne konsultacje międzyresortowe i koordynację działań wewnątrz Komisji. |
| --- | --- |

36.

Z zadowoleniem przyjmuje wyznaczenie w DG MOVE osoby odpowiedzialnej za kontakty w sprawach rowerowych. Jednakże podkreśla, że należy przekształcić to stanowisko w obsługujący całą Komisję punkt kontaktowy do spraw rowerowych i wyposażyć to stanowisko w zasoby kadrowe wielkości co najmniej jednego ekwiwalentu pełnego czasu pracy (EPC) oraz uzupełnić je o punkty kontaktowe do spraw rowerowych we wszystkich stosownych dyrekcjach generalnych KE, co umożliwiłoby sprawne konsultacje międzyresortowe i koordynację działań wewnątrz Komisji.

| 37. | Zwraca się do Komisji o wspieranie centrum wymiany informacji, wyposażonego w odpowiednie zasoby, które zapewniłoby państwom członkowskim oraz władzom lokalnym i regionalnym dostęp do przykładów najlepszych praktyk, badań przypadków, sprawozdań, możliwości finansowania itp. dotyczących transportu rowerowego (17). |
| --- | --- |

37.

Zwraca się do Komisji o wspieranie centrum wymiany informacji, wyposażonego w odpowiednie zasoby, które zapewniłoby państwom członkowskim oraz władzom lokalnym i regionalnym dostęp do przykładów najlepszych praktyk, badań przypadków, sprawozdań, możliwości finansowania itp. dotyczących transportu rowerowego (17).

Bruksela, dnia 12 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  Rezolucja 2015/2005(INI), w której wezwano do „włączenia planu działania UE na rzecz jazdy rowerem do programu prac Komisji na 2016 r.”.

1

(2)  Deklaracja w sprawie roweru jako przyjaznego klimatowi środka transportu, nieformalne posiedzenie unijnych ministrów transportu, Luksemburg, 7 października 2015 r. http://www.eu2015lu.eu/en/actualites/communiques/2015/10/07-info-transports-declaration-velo/07-Info-Transport-Declaration-of-Luxembourg-on-Cycling-as-a-climate-friendly-Transport-Mode---2015-10-06.pdf.

2

(3)  http://www.unece.org/fileadmin/DAM/thepep/documents/Déclaration_de_Paris_EN.pdf.

3

(4)  Opinia „Wdrażanie białej księgi w sprawie transportu z 2011 r.”, sprawozdawca: Spyros Spyridon (EL/EPL) (Dz.U. C 195 z 12.6.2015, s. 10).

4

(5)  Brytyjski Departament Transportu szacuje, że stosunek korzyści do kosztów w przypadku grantów rowerowych wynosi 5,5:1, „Ocena wykorzystania grantów rowerowych” [„Value for Money Assessment for Cycling Grants”], Department for Transport, 2014; Transport & Mobility Leuven Leuven szacuje stosunek korzyści do kosztów w przypadku inwestycji w regionie stołecznym Brukseli na 5:1–9:1, „Wpływ i potencjał korzystania z transportu rowerowego na gospodarkę i zatrudnienie w regionie stołecznym Brukseli: bezpośrednie i pośrednie skutki korzystania z transportu rowerowego w 2002 r., 2012 r. i 2020 r.” [„Impact et potentiel de l’usage du vélo sur l’économie et l’emploi en Région de Bruxelles-Capitale: Les effets directs et indirects de l’usage du vélo en 2002, 2012 et 2020”], 2014; stosunek korzyści do kosztów w Helsinkach oszacowano na 8:1, „Helsiński raport rowerowy 2015” [„Helsinki Bicycle Account 2015”], miasto Helsinki, 2015.

5

(6)  Instrumenty polityki wymienione w deklaracji obejmują: plany zrównoważonej mobilności miejskiej z pakietu dotyczącego mobilności w miastach z 2013 r., kierunki polityki bezpieczeństwa ruchu drogowego na lata 2011–2020, CIVITAS 2020, ELTIS, URBACT i obchody Europejskiego Tygodnia Mobilności, a także odpowiednie instrumenty finansowania (w tym europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, programy COSME i „Horyzont 2020”).

6

(7)  Obejmuje to infrastrukturę, lecz także usługi w zakresie mobilności, takie jak samoobsługowe wypożyczalnie rowerów, systemy ITS, przyjazny rowerom tabor itp.

7

(8)  http://www.eurovelo.org/.

8

(9)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 78/2009 z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do ochrony pieszych i innych niechronionych użytkowników dróg, zmieniające dyrektywę 2007/46/WE i uchylające dyrektywy 2003/102/WE i 2005/66/WE (Dz.U. L 35 z 4.2.2009, s. 1).

9

(10)  Dyrektywa 2004/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań bezpieczeństwa dla tuneli w transeuropejskiej sieci drogowej (Dz.U. L 167 z 30.4.2004, s. 39, polskie wydanie specjalne: rozdział 7 tom 8, s. 309), dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/96/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie zarządzania bezpieczeństwem infrastruktury drogowej (Dz.U. L 319 z 29.11.2008, s. 59).

10

(11)  http://ec.europa.eu/transport/facts-fundings/tenders/index_en.htm.

11

(12)  Opinia „Pakiet dotyczący mobilności w miastach”, sprawozdawca: Sir Albert Bore (UK/PES) (Dz.U. C 271 z 19.8.2014, s. 18).

12

(13)  http://ec.europa.eu/transport/themes/urban/news/2015-11-27-guidance-acces-regulations_en.htm.

13

(14)  Opinia „Usługi w zakresie informacji, planowania i sprzedaży biletów w odniesieniu do podróży multimodalnych”, sprawozdawca: Petr Osvald (CZ/PES) (Dz.U. C 19 z 21.1.2015, s. 36).

14

(15)  Projekt Bitibi wspierany z programu „Inteligentna energia dla Europy”.

15

(16)  World Cycling Alliance/ECF, „Cycling delivers on the Global Goals”, 2015 r. https://ecf.com/sites/ecf.com/files/The%20Global%20Goals_internet.pdf.

16

(17)  Wiele przykładów dobrych praktyk zebrano w centrum monitorowania mobilności w miastach ELTIS (www.eltis.org).

17

---

III Akty przygotowawcze

KOMITET REGIONÓW

119. sesja plenarna w dniach 10, 11 i 12 października 2016 r.

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/54 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/54

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020

(2017/C 088/11)

| Sprawozdawca: | Martin ANDREASSON (SE/EPL), członek Rady Regionu Västra Götaland |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Plan działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020. Przyspieszenie transformacji cyfrowej w administracji”
  COM(2016) 179 final |

Sprawozdawca:

Martin ANDREASSON (SE/EPL), członek Rady Regionu Västra Götaland

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Plan działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016–2020. Przyspieszenie transformacji cyfrowej w administracji”

COM(2016) 179 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 1. | Z zadowoleniem przyjmuje całościową koncepcję zaprezentowaną we wniosku oraz cel polegający na usunięciu istniejących barier cyfrowych na jednolitym rynku i powstrzymaniu fragmentacji, która nastąpiła w związku z modernizacją administracji publicznych. |
| --- | --- |

1.

Z zadowoleniem przyjmuje całościową koncepcję zaprezentowaną we wniosku oraz cel polegający na usunięciu istniejących barier cyfrowych na jednolitym rynku i powstrzymaniu fragmentacji, która nastąpiła w związku z modernizacją administracji publicznych.

| 2. | Podkreśla kluczowe znaczenie władz lokalnych i regionalnych, z jednej strony w ramach modernizacji administracji jako podmiotów tworzących infrastrukturę cyfrową i usługi cyfrowe i nimi zarządzających w obszarach istotnych dla społeczeństwa, a z drugiej strony jako podmiotów odpowiedzialnych za bezpośrednie świadczenie swoim mieszkańcom usług spełniających oczekiwania ludzi w coraz bardziej cyfrowym świecie. |
| --- | --- |

2.

Podkreśla kluczowe znaczenie władz lokalnych i regionalnych, z jednej strony w ramach modernizacji administracji jako podmiotów tworzących infrastrukturę cyfrową i usługi cyfrowe i nimi zarządzających w obszarach istotnych dla społeczeństwa, a z drugiej strony jako podmiotów odpowiedzialnych za bezpośrednie świadczenie swoim mieszkańcom usług spełniających oczekiwania ludzi w coraz bardziej cyfrowym świecie.

| 3. | Podkreśla duże znaczenie usług publicznych jako siły napędowej procesu cyfrowej transformacji gospodarki europejskiej, niezależnie od administracji elektronicznej. Odnotowuje, że planowane wnioski obejmują środki dotyczące większości sytuacji życiowych obywateli, z wyłączeniem sektora kultury i kształcenia. |
| --- | --- |

3.

Podkreśla duże znaczenie usług publicznych jako siły napędowej procesu cyfrowej transformacji gospodarki europejskiej, niezależnie od administracji elektronicznej. Odnotowuje, że planowane wnioski obejmują środki dotyczące większości sytuacji życiowych obywateli, z wyłączeniem sektora kultury i kształcenia.

| 4. | Dostrzega znaczenie modernizacji instytucji publicznych i systemów rządzenia oraz ich udostępnienia osobom prywatnym i przedsiębiorstwom poprzez usługi cyfrowe. W związku z tym podkreśla swoje poparcie dla rozwoju transgranicznych usług publicznych, zwłaszcza tych zapewniających interoperacyjność i przekazywanie informacji, takich jak elektroniczne zamówienia publiczne, identyfikacja elektroniczna, podpisy elektroniczne, elektroniczne dostarczanie dokumentów oraz inne podstawowe elementy administracji elektronicznej (1). |
| --- | --- |

4.

Dostrzega znaczenie modernizacji instytucji publicznych i systemów rządzenia oraz ich udostępnienia osobom prywatnym i przedsiębiorstwom poprzez usługi cyfrowe. W związku z tym podkreśla swoje poparcie dla rozwoju transgranicznych usług publicznych, zwłaszcza tych zapewniających interoperacyjność i przekazywanie informacji, takich jak elektroniczne zamówienia publiczne, identyfikacja elektroniczna, podpisy elektroniczne, elektroniczne dostarczanie dokumentów oraz inne podstawowe elementy administracji elektronicznej (1).

| 5. | Zaleca, aby władze lokalne i regionalne mające znaczenie dla powodzenia planowanych środków zostały zaangażowane nie tylko we wdrażanie, lecz również w przygotowanie planowanych środków krajowych i narzędzi wymienionych w planie działania. |
| --- | --- |

5.

Zaleca, aby władze lokalne i regionalne mające znaczenie dla powodzenia planowanych środków zostały zaangażowane nie tylko we wdrażanie, lecz również w przygotowanie planowanych środków krajowych i narzędzi wymienionych w planie działania.

| 6. | Proponuje, aby Komitet Regionów był reprezentowany w radzie kierowniczej ds. planu działania na rzecz administracji elektronicznej, tak aby dyskusje odzwierciedlały wymiar lokalny i regionalny, mając na uwadze fakt, że duża część usług opieki społecznej świadczona jest przez podmioty lokalne i regionalne. |
| --- | --- |

6.

Proponuje, aby Komitet Regionów był reprezentowany w radzie kierowniczej ds. planu działania na rzecz administracji elektronicznej, tak aby dyskusje odzwierciedlały wymiar lokalny i regionalny, mając na uwadze fakt, że duża część usług opieki społecznej świadczona jest przez podmioty lokalne i regionalne.

Wprowadzenie

| 7. | Podziela pogląd Komisji, że administracja elektroniczna to administracja bardziej przejrzysta, prostsza i skuteczniejsza. |
| --- | --- |

7.

Podziela pogląd Komisji, że administracja elektroniczna to administracja bardziej przejrzysta, prostsza i skuteczniejsza.

| 8. | Uznaje, że znaczenie nadawane cyfryzacji sprawowania rządów przez władze europejskie, krajowe lub lokalne jest zjawiskiem pozytywnym, zwłaszcza z punktu widzenia uproszczenia czasochłonnych procedur biurokratycznych, a także ze względu na fakt, że cyfryzacja umożliwia obywatelom śledzenie działań legislacyjnych, uzyskiwanie na bieżąco informacji na temat zagadnień bezpośrednio ich dotyczących oraz aktywne uczestnictwo w procesie decyzyjnym. |
| --- | --- |

8.

Uznaje, że znaczenie nadawane cyfryzacji sprawowania rządów przez władze europejskie, krajowe lub lokalne jest zjawiskiem pozytywnym, zwłaszcza z punktu widzenia uproszczenia czasochłonnych procedur biurokratycznych, a także ze względu na fakt, że cyfryzacja umożliwia obywatelom śledzenie działań legislacyjnych, uzyskiwanie na bieżąco informacji na temat zagadnień bezpośrednio ich dotyczących oraz aktywne uczestnictwo w procesie decyzyjnym.

| 9. | Zgadza się jednocześnie z oceną Komisji, że spora liczba obywateli i przedsiębiorstw nie wykorzystuje jeszcze w pełni potencjału cyfrowych usług publicznych, oraz wskazuje, że rozwój administracji elektronicznej w Europie przebiega nierównomiernie między państwami członkowskimi i regionami. |
| --- | --- |

9.

Zgadza się jednocześnie z oceną Komisji, że spora liczba obywateli i przedsiębiorstw nie wykorzystuje jeszcze w pełni potencjału cyfrowych usług publicznych, oraz wskazuje, że rozwój administracji elektronicznej w Europie przebiega nierównomiernie między państwami członkowskimi i regionami.

| 10. | Z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście cel, jakim jest uczynienie z planu działania instrumentu łączącego wysiłki na rzecz modernizacji administracji w Europie. |
| --- | --- |

10.

Z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście cel, jakim jest uczynienie z planu działania instrumentu łączącego wysiłki na rzecz modernizacji administracji w Europie.

| 11. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że dynamiczny i elastyczny projekt planu działania pozwala na przyjmowanie dodatkowych środków, w ramach których można wykorzystać wiedzę władz lokalnych i regionalnych na temat świadczenia cyfrowych usług publicznych w obszarach istotnych dla społeczeństwa, takich jak kształcenie, opieka i usługi zdrowotne, działalność gospodarcza, infrastruktura itp. |
| --- | --- |

11.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że dynamiczny i elastyczny projekt planu działania pozwala na przyjmowanie dodatkowych środków, w ramach których można wykorzystać wiedzę władz lokalnych i regionalnych na temat świadczenia cyfrowych usług publicznych w obszarach istotnych dla społeczeństwa, takich jak kształcenie, opieka i usługi zdrowotne, działalność gospodarcza, infrastruktura itp.

| 12. | Zwraca uwagę na potencjał zarządzania cyfrowego w wielu dziedzinach, np. w zakresie reagowania na klęski żywiołowe. Korzystanie z technologii mobilnych, internetu i mediów społecznościowych do przekazywania informacji może być użytecznym narzędziem służącym nie tylko gromadzeniu, rozpowszechnianiu i koordynowaniu danych, ale także wspieraniu demokratycznej rozliczalności i przejrzystości. |
| --- | --- |

12.

Zwraca uwagę na potencjał zarządzania cyfrowego w wielu dziedzinach, np. w zakresie reagowania na klęski żywiołowe. Korzystanie z technologii mobilnych, internetu i mediów społecznościowych do przekazywania informacji może być użytecznym narzędziem służącym nie tylko gromadzeniu, rozpowszechnianiu i koordynowaniu danych, ale także wspieraniu demokratycznej rozliczalności i przejrzystości.

| 13. | Zwraca uwagę na ambitne założenie, iż plan działania będzie pełnił funkcję katalizatora na rzecz modernizacji sektora publicznego. Aby mogło się to powieść, trzeba zaangażować władze lokalne i regionalne oraz zapewnić im odpowiedni dostęp do źródeł finansowania i środków wspierających w ramach programów UE koordynowanych z wykorzystaniem planu działania. |
| --- | --- |

13.

Zwraca uwagę na ambitne założenie, iż plan działania będzie pełnił funkcję katalizatora na rzecz modernizacji sektora publicznego. Aby mogło się to powieść, trzeba zaangażować władze lokalne i regionalne oraz zapewnić im odpowiedni dostęp do źródeł finansowania i środków wspierających w ramach programów UE koordynowanych z wykorzystaniem planu działania.

Koncepcja i podstawowe zasady

| 14. | Popiera wyrażoną przez Komisję koncepcję zakładającą, aby do 2020 r. administracja i instytucje publiczne były otwarte, skuteczne i powszechne oraz aby zapewniały wszystkim obywatelom i przedsiębiorstwom w całej UE wolne od granic, spersonalizowane, przyjazne dla użytkownika cyfrowe usługi publiczne typu koniec-koniec. |
| --- | --- |

14.

Popiera wyrażoną przez Komisję koncepcję zakładającą, aby do 2020 r. administracja i instytucje publiczne były otwarte, skuteczne i powszechne oraz aby zapewniały wszystkim obywatelom i przedsiębiorstwom w całej UE wolne od granic, spersonalizowane, przyjazne dla użytkownika cyfrowe usługi publiczne typu koniec-koniec.

| 15. | Potwierdza znaczenie przypisywane przejrzystej administracji zapewniającej otwarty i bezpieczny dostęp do danych i usług, gdyż jest to ważne z punktu widzenia większej przejrzystości i skuteczności. Jednocześnie zwraca uwagę, że niektóre informacje przetwarzane przez instytucje publiczne wymagają wysokiego poziomu ochrony. |
| --- | --- |

15.

Potwierdza znaczenie przypisywane przejrzystej administracji zapewniającej otwarty i bezpieczny dostęp do danych i usług, gdyż jest to ważne z punktu widzenia większej przejrzystości i skuteczności. Jednocześnie zwraca uwagę, że niektóre informacje przetwarzane przez instytucje publiczne wymagają wysokiego poziomu ochrony.

| 16. | Z zadowoleniem przyjmuje zasadę przewidującą domyślną cyfrowość świadczenia usług przez administracje publiczne, dlatego podkreśla, że należy podejmować świadome, długofalowe i systematyczne wysiłki z myślą o jeszcze szerszym włączeniu cyfrowym, tak aby więcej osób miało dostęp do infrastruktury i kompetencji oraz mogło korzystać z możliwości, jakie daje cyfryzacja. |
| --- | --- |

16.

Z zadowoleniem przyjmuje zasadę przewidującą domyślną cyfrowość świadczenia usług przez administracje publiczne, dlatego podkreśla, że należy podejmować świadome, długofalowe i systematyczne wysiłki z myślą o jeszcze szerszym włączeniu cyfrowym, tak aby więcej osób miało dostęp do infrastruktury i kompetencji oraz mogło korzystać z możliwości, jakie daje cyfryzacja.

| 17. | Popiera stopień ambicji wyrażony w zasadzie przewidującej, że administracje publiczne zwracają się do obywateli i przedsiębiorstw o te same informacje tylko raz. |
| --- | --- |

17.

Popiera stopień ambicji wyrażony w zasadzie przewidującej, że administracje publiczne zwracają się do obywateli i przedsiębiorstw o te same informacje tylko raz.

| 18. | Jednocześnie dostrzega wyzwania prawne, techniczne i organizacyjne, które należy przezwyciężyć w celu ponownego wykorzystania informacji, i w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje projekt pilotażowy dotyczący stosowania zasady jednorazowości w transgranicznych kontaktach przedsiębiorstw oraz jest zdania, że rozległe relacje przedsiębiorstw z władzami lokalnymi i regionalnymi należy poddać analizie w fazie pilotażowej. |
| --- | --- |

18.

Jednocześnie dostrzega wyzwania prawne, techniczne i organizacyjne, które należy przezwyciężyć w celu ponownego wykorzystania informacji, i w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje projekt pilotażowy dotyczący stosowania zasady jednorazowości w transgranicznych kontaktach przedsiębiorstw oraz jest zdania, że rozległe relacje przedsiębiorstw z władzami lokalnymi i regionalnymi należy poddać analizie w fazie pilotażowej.

| 19. | Uważa, że warto rozważyć nowatorskie koncepcje wysuwane w ramach administracji elektronicznej, takie jak elektroniczne karty pobytu zapewniające obywatelom i przedsiębiorstwom dostęp do niektórych usług e-administracji bez konieczności fizycznego zamieszkiwania. Zmniejsza to uciążliwość biurokratyczną i stwarza atrakcyjniejsze warunki inwestowania dla przedsiębiorstw zagranicznych. |
| --- | --- |

19.

Uważa, że warto rozważyć nowatorskie koncepcje wysuwane w ramach administracji elektronicznej, takie jak elektroniczne karty pobytu zapewniające obywatelom i przedsiębiorstwom dostęp do niektórych usług e-administracji bez konieczności fizycznego zamieszkiwania. Zmniejsza to uciążliwość biurokratyczną i stwarza atrakcyjniejsze warunki inwestowania dla przedsiębiorstw zagranicznych.

| 20. | Dostrzega, że zasada opracowywania w sposób powszechny treści i usług cyfrowych przynosi korzyści wszystkim użytkownikom, zwłaszcza zaś osobom niepełnosprawnym. Dlatego też ważne jest kontynuowanie współpracy i badań w celu zaktualizowania istniejących norm, tak aby były one dostosowane do rozwoju technologicznego. |
| --- | --- |

20.

Dostrzega, że zasada opracowywania w sposób powszechny treści i usług cyfrowych przynosi korzyści wszystkim użytkownikom, zwłaszcza zaś osobom niepełnosprawnym. Dlatego też ważne jest kontynuowanie współpracy i badań w celu zaktualizowania istniejących norm, tak aby były one dostosowane do rozwoju technologicznego.

| 21. | Zgadza się z zasadą przewidującą, że administracje publiczne powinny wymieniać się informacjami i danymi ze sobą oraz z obywatelami i przedsiębiorstwami w sposób otwarty i powszechny. Jednocześnie podkreśla, że wszystkie organizacje powinny być w stanie określić, które informacje należy udostępnić, a które mają być chronione. |
| --- | --- |

21.

Zgadza się z zasadą przewidującą, że administracje publiczne powinny wymieniać się informacjami i danymi ze sobą oraz z obywatelami i przedsiębiorstwami w sposób otwarty i powszechny. Jednocześnie podkreśla, że wszystkie organizacje powinny być w stanie określić, które informacje należy udostępnić, a które mają być chronione.

| 22. | Podkreśla swe poparcie dla zasady domyślnej transgraniczności usług administracji elektronicznej świadczonych przez administracje publiczne i podkreśla, że władze lokalne i regionalne, przeważnie w regionach przygranicznych, mogą odgrywać decydującą rolę w określaniu i rozwijaniu usług transgranicznych, które są odpowiednie, skuteczne i bezproblemowe. |
| --- | --- |

22.

Podkreśla swe poparcie dla zasady domyślnej transgraniczności usług administracji elektronicznej świadczonych przez administracje publiczne i podkreśla, że władze lokalne i regionalne, przeważnie w regionach przygranicznych, mogą odgrywać decydującą rolę w określaniu i rozwijaniu usług transgranicznych, które są odpowiednie, skuteczne i bezproblemowe.

| 23. | Podkreśla swe poparcie dla zasady domyślnej interoperacyjności, która stanowi kluczowy czynnik pozwalający wykorzystać możliwości cyfryzacji |
| --- | --- |

23.

Podkreśla swe poparcie dla zasady domyślnej interoperacyjności, która stanowi kluczowy czynnik pozwalający wykorzystać możliwości cyfryzacji

| 24. | Zgadza się z Komisją, że na wczesnym etapie kształtowania usług cyfrowych należy uwzględnić odpowiednią ochronę danych osobowych, prywatności i bezpieczeństwa informacji, ponieważ brak zaufania do usług cyfrowych nadal hamuje rozwój administracji elektronicznej. |
| --- | --- |

24.

Zgadza się z Komisją, że na wczesnym etapie kształtowania usług cyfrowych należy uwzględnić odpowiednią ochronę danych osobowych, prywatności i bezpieczeństwa informacji, ponieważ brak zaufania do usług cyfrowych nadal hamuje rozwój administracji elektronicznej.

| 25. | Jednocześnie podkreśla, że zasada „standardowo transgraniczny” dla administracji elektronicznej i interoperacyjności publicznej nie może zastąpić już dobrze funkcjonujących rozwiązań krajowych, regionalnych i lokalnych, lecz powinna raczej dać ogólny obraz norm i specyfikacji, który władze mogłyby wykorzystać w celu osiągnięcia interoperacyjności w sytuacji, gdy konieczne byłoby odnowienie istniejących już systemów. |
| --- | --- |

25.

Jednocześnie podkreśla, że zasada „standardowo transgraniczny” dla administracji elektronicznej i interoperacyjności publicznej nie może zastąpić już dobrze funkcjonujących rozwiązań krajowych, regionalnych i lokalnych, lecz powinna raczej dać ogólny obraz norm i specyfikacji, który władze mogłyby wykorzystać w celu osiągnięcia interoperacyjności w sytuacji, gdy konieczne byłoby odnowienie istniejących już systemów.

| 26. | Wskazuje, że każda organizacja, która posługuje się wszelkiego rodzaju danymi wrażliwymi, musi systematycznie dbać o klasyfikację danych i bezpieczeństwo, szczególnie dlatego, że takie działania jak zmyślne ataki hakerów, wojna cybernetyczna i cyberterroryzm mogą wywołać bardzo duże szkody. W ramach wszelkich wysiłków zmierzających do zapewnienia przejrzystości każdy zbiór danych uznany za godny ochrony musi zostać faktycznie objęty odpowiednią ochroną. W pewnych skrajnych przypadkach może to oznaczać, że dane lub cały system trzeba fizycznie odseparować od internetu. |
| --- | --- |

26.

Wskazuje, że każda organizacja, która posługuje się wszelkiego rodzaju danymi wrażliwymi, musi systematycznie dbać o klasyfikację danych i bezpieczeństwo, szczególnie dlatego, że takie działania jak zmyślne ataki hakerów, wojna cybernetyczna i cyberterroryzm mogą wywołać bardzo duże szkody. W ramach wszelkich wysiłków zmierzających do zapewnienia przejrzystości każdy zbiór danych uznany za godny ochrony musi zostać faktycznie objęty odpowiednią ochroną. W pewnych skrajnych przypadkach może to oznaczać, że dane lub cały system trzeba fizycznie odseparować od internetu.

| 27. | Z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym harmonizację ram prawnych w kontekście ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, ale zwraca uwagę, że konkurencja w tej dziedzinie jest globalna, i podkreśla, jak ważne jest, aby ramy prawne nie hamowały tempa rozwoju nowych rozwiązań i usług. |
| --- | --- |

27.

Z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym harmonizację ram prawnych w kontekście ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, ale zwraca uwagę, że konkurencja w tej dziedzinie jest globalna, i podkreśla, jak ważne jest, aby ramy prawne nie hamowały tempa rozwoju nowych rozwiązań i usług.

| 28. | Podkreśla wagę skutecznych wytycznych odnoszących się do rozporządzenia o ochronie danych, a także konieczność uwzględnienia wszystkich podmiotów w dyskusji na temat prawa własności i odpowiedzialności związanej z przetwarzaniem danych osobowych. |
| --- | --- |

28.

Podkreśla wagę skutecznych wytycznych odnoszących się do rozporządzenia o ochronie danych, a także konieczność uwzględnienia wszystkich podmiotów w dyskusji na temat prawa własności i odpowiedzialności związanej z przetwarzaniem danych osobowych.

| 29. | Podkreśla rolę Komisji w tworzeniu podstawowych warunków dla interoperacyjności i harmonizacji umożliwiających wymianę informacji, na której opierają się te zasady. |
| --- | --- |

29.

Podkreśla rolę Komisji w tworzeniu podstawowych warunków dla interoperacyjności i harmonizacji umożliwiających wymianę informacji, na której opierają się te zasady.

Priorytety polityczne

| 30. | Podkreśla, że w Europie wciąż żyją ludzie, którzy nie mają dostępu do internetu lub nie posiadają wystarczających umiejętności cyfrowych, aby móc korzystać z usług cyfrowych. Trzeba podjąć aktywne wysiłki w celu zwiększenia włączenia cyfrowego. |
| --- | --- |

30.

Podkreśla, że w Europie wciąż żyją ludzie, którzy nie mają dostępu do internetu lub nie posiadają wystarczających umiejętności cyfrowych, aby móc korzystać z usług cyfrowych. Trzeba podjąć aktywne wysiłki w celu zwiększenia włączenia cyfrowego.

| 31. | Podkreśla, że wiarygodne, wysokowydajne i przystępne sieci na wszystkich obszarach są niezbędne w celu zapewnienia dostępu wszystkich obywateli i przedsiębiorstw do nowoczesnych cyfrowych usług publicznych i umożliwienia im czerpania korzyści z nowej generacji rozwiązań technologicznych (internet rzeczy, duże zbiory danych, e-zdrowie, inteligentne miasta itp.). |
| --- | --- |

31.

Podkreśla, że wiarygodne, wysokowydajne i przystępne sieci na wszystkich obszarach są niezbędne w celu zapewnienia dostępu wszystkich obywateli i przedsiębiorstw do nowoczesnych cyfrowych usług publicznych i umożliwienia im czerpania korzyści z nowej generacji rozwiązań technologicznych (internet rzeczy, duże zbiory danych, e-zdrowie, inteligentne miasta itp.).

| 32. | Podkreśla, że należy konsekwentnie i nieustannie rozwijać możliwości wsparcia na szczeblu europejskim i krajowym, tak aby wspomagać wdrażanie szybkich sieci szerokopasmowych na wszystkich obszarach, zwłaszcza na obszarach wiejskich w regionach, w których brak rentowności często utrudnia rozwój napędzany przez rynek. |
| --- | --- |

32.

Podkreśla, że należy konsekwentnie i nieustannie rozwijać możliwości wsparcia na szczeblu europejskim i krajowym, tak aby wspomagać wdrażanie szybkich sieci szerokopasmowych na wszystkich obszarach, zwłaszcza na obszarach wiejskich w regionach, w których brak rentowności często utrudnia rozwój napędzany przez rynek.

| 33. | Podkreśla, że zmodernizowanie administracji publicznej wymaga opracowanych wspólnie ze wszystkimi zainteresowanymi stronami uzgodnionych norm i specyfikacji technicznych, pozwalających świadczyć skuteczne usługi cyfrowe wielokrotnego użytku charakteryzujące się wysokim stopniem interoperacyjności. |
| --- | --- |

33.

Podkreśla, że zmodernizowanie administracji publicznej wymaga opracowanych wspólnie ze wszystkimi zainteresowanymi stronami uzgodnionych norm i specyfikacji technicznych, pozwalających świadczyć skuteczne usługi cyfrowe wielokrotnego użytku charakteryzujące się wysokim stopniem interoperacyjności.

| 34. | Z zadowoleniem przyjmuje zapowiedziany przegląd europejskich ram interoperacyjności oraz wzywa Komisję do dalszego popierania wykorzystywania przez administracje sformułowanych w tych ramach zaleceń. |
| --- | --- |

34.

Z zadowoleniem przyjmuje zapowiedziany przegląd europejskich ram interoperacyjności oraz wzywa Komisję do dalszego popierania wykorzystywania przez administracje sformułowanych w tych ramach zaleceń.

| 35. | Podkreśla, że władz lokalnych i regionalnych nie należy postrzegać jedynie jako użytkowników transgranicznych norm i usług. Są one również ważnymi producentami w obrębie europejskich ram interoperacyjności. |
| --- | --- |

35.

Podkreśla, że władz lokalnych i regionalnych nie należy postrzegać jedynie jako użytkowników transgranicznych norm i usług. Są one również ważnymi producentami w obrębie europejskich ram interoperacyjności.

| 36. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja zamierza opracować prototyp na potrzeby europejskiego katalogu norm ICT w zakresie zamówień publicznych, oraz podkreśla kluczowe znaczenie każdego zamówienia publicznego – zwłaszcza w przypadku władz lokalnych i regionalnych – dla uniknięcia uzależnienia od zamkniętego systemu oraz dla umożliwienia wdrożenia rozwiązań i usług charakteryzujących się wysokim poziomem interoperacyjności i innowacyjności. |
| --- | --- |

36.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja zamierza opracować prototyp na potrzeby europejskiego katalogu norm ICT w zakresie zamówień publicznych, oraz podkreśla kluczowe znaczenie każdego zamówienia publicznego – zwłaszcza w przypadku władz lokalnych i regionalnych – dla uniknięcia uzależnienia od zamkniętego systemu oraz dla umożliwienia wdrożenia rozwiązań i usług charakteryzujących się wysokim poziomem interoperacyjności i innowacyjności.

| 37. | Wzywa Komisję do ściślejszej współpracy z lokalnymi i regionalnymi władzami w ramach podejmowanych przez nią wysiłków na rzecz wspierania pełnego przejścia w 2019 r. na system elektronicznych zamówień publicznych, zwłaszcza że związane z tym wyzwania mogą się pojawić na lokalnym i regionalnym poziomie wdrażania. Niezmiernie ważna będzie współpraca z samorządami terytorialnymi oraz z sektorem prywatnym, tak aby osiągnąć pełną kwotę oszczędności szacowaną na ponad 2 bln EUR, którą można uzyskać z rynku zamówień publicznych. |
| --- | --- |

37.

Wzywa Komisję do ściślejszej współpracy z lokalnymi i regionalnymi władzami w ramach podejmowanych przez nią wysiłków na rzecz wspierania pełnego przejścia w 2019 r. na system elektronicznych zamówień publicznych, zwłaszcza że związane z tym wyzwania mogą się pojawić na lokalnym i regionalnym poziomie wdrażania. Niezmiernie ważna będzie współpraca z samorządami terytorialnymi oraz z sektorem prywatnym, tak aby osiągnąć pełną kwotę oszczędności szacowaną na ponad 2 bln EUR, którą można uzyskać z rynku zamówień publicznych.

| 38. | Zauważa, że identyfikacja elektroniczna stanowi podstawowy warunek bezpiecznych, skutecznych i dostępnych cyfrowych usług publicznych, oraz z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja planuje przyjęcie środków w celu przyspieszenia wdrożenia usług eIDAS (2). |
| --- | --- |

38.

Zauważa, że identyfikacja elektroniczna stanowi podstawowy warunek bezpiecznych, skutecznych i dostępnych cyfrowych usług publicznych, oraz z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja planuje przyjęcie środków w celu przyspieszenia wdrożenia usług eIDAS (2).

| 39. | Zauważa, że prace nad interoperacyjnością i normami wymagają czasu, długofalowej wizji oraz wystarczającego i ciągłego finansowania. |
| --- | --- |

39.

Zauważa, że prace nad interoperacyjnością i normami wymagają czasu, długofalowej wizji oraz wystarczającego i ciągłego finansowania.

| 40. | Z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym fakt, że Komisja ma określić, w jaki sposób należy zagwarantować długotrwałą stabilność transgranicznych usług cyfrowych. Jest to niezbędne w celu wzbudzenia zaufania do usług i ich technicznych elementów składowych oraz dopilnowania, by działania podejmowane w związku z tymi pracami nie poszły na marne. |
| --- | --- |

40.

Z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym fakt, że Komisja ma określić, w jaki sposób należy zagwarantować długotrwałą stabilność transgranicznych usług cyfrowych. Jest to niezbędne w celu wzbudzenia zaufania do usług i ich technicznych elementów składowych oraz dopilnowania, by działania podejmowane w związku z tymi pracami nie poszły na marne.

| 41. | Jest zdania, że instytucje publiczne powinny, we współpracy z sektorem prywatnym oraz niekomercyjnym, podejmować wspólne działania, by zapewniać infrastrukturę o należytej dostępności. Wzywa jednak Komisję do uważnego zbadania skutków i ograniczeń związanych z ewentualnym stosowaniem zasady „braku systemów odziedziczonych” ze względu na trudności z ustaleniem odpowiednich ram czasowych aktualizowania systemów i technologii w cyfrowym ekosystemie. |
| --- | --- |

41.

Jest zdania, że instytucje publiczne powinny, we współpracy z sektorem prywatnym oraz niekomercyjnym, podejmować wspólne działania, by zapewniać infrastrukturę o należytej dostępności. Wzywa jednak Komisję do uważnego zbadania skutków i ograniczeń związanych z ewentualnym stosowaniem zasady „braku systemów odziedziczonych” ze względu na trudności z ustaleniem odpowiednich ram czasowych aktualizowania systemów i technologii w cyfrowym ekosystemie.

| 42. | Z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji, aby portal „e-Sprawiedliwość” stanowił punkt kompleksowej obsługi obejmujący różne informacje i funkcje pozwalające komunikować się oraz poszukiwać informacji i praktyk związanych z europejskim wymiarem sprawiedliwości i postępowaniami sądowymi, informacji dotyczących przedsiębiorstw i rejestru dłużników niewypłacalnych. |
| --- | --- |

42.

Z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji, aby portal „e-Sprawiedliwość” stanowił punkt kompleksowej obsługi obejmujący różne informacje i funkcje pozwalające komunikować się oraz poszukiwać informacji i praktyk związanych z europejskim wymiarem sprawiedliwości i postępowaniami sądowymi, informacji dotyczących przedsiębiorstw i rejestru dłużników niewypłacalnych.

| 43. | Z zadowoleniem przyjmuje obowiązkowe wzajemne połączenie rejestrów przedsiębiorstw wszystkich państw członkowskich, ponieważ firmy coraz częściej prowadzą działalność poza granicami krajów. W związku z tym istnieje coraz większa potrzeba informacji dotyczących przedsiębiorstw w kontekście transgranicznym i coraz większy popyt na nie, również w europejskich regionach przygranicznych. |
| --- | --- |

43.

Z zadowoleniem przyjmuje obowiązkowe wzajemne połączenie rejestrów przedsiębiorstw wszystkich państw członkowskich, ponieważ firmy coraz częściej prowadzą działalność poza granicami krajów. W związku z tym istnieje coraz większa potrzeba informacji dotyczących przedsiębiorstw w kontekście transgranicznym i coraz większy popyt na nie, również w europejskich regionach przygranicznych.

| 44. | Z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście także elektroniczne wzajemne połączenie rejestrów dłużników niewypłacalnych mające na celu zwiększenie przejrzystości i pewności prawa na rynku wewnętrznym oraz eliminowanie „turystyki sądowej”. |
| --- | --- |

44.

Z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście także elektroniczne wzajemne połączenie rejestrów dłużników niewypłacalnych mające na celu zwiększenie przejrzystości i pewności prawa na rynku wewnętrznym oraz eliminowanie „turystyki sądowej”.

| 45. | Popiera inicjatywę na rzecz łatwiejszego korzystania z rozwiązań cyfrowych w całym cyklu życia przedsiębiorstwa oraz zakłada, że ta inicjatywa będzie się wiązać ze zmniejszeniem obciążeń biurokratycznych przedsiębiorstw. |
| --- | --- |

45.

Popiera inicjatywę na rzecz łatwiejszego korzystania z rozwiązań cyfrowych w całym cyklu życia przedsiębiorstwa oraz zakłada, że ta inicjatywa będzie się wiązać ze zmniejszeniem obciążeń biurokratycznych przedsiębiorstw.

| 46. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja zamierza zaproponować rozszerzenie zakresu jednolitego mechanizmu elektronicznego dotyczącego rejestracji i zapłaty VAT oraz dopomina się o ukierunkowane na cele opracowanie złożonych przepisów dotyczących podatku VAT w celu ułatwienia handlu cyfrowego na poziomie transgranicznym. Byłoby to korzystne zwłaszcza dla małych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw, gdyż jest im trudniej niż większym firmom podołać kosztom administracyjnym nieodłącznie związanym ze złożonymi przepisami. |
| --- | --- |

46.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja zamierza zaproponować rozszerzenie zakresu jednolitego mechanizmu elektronicznego dotyczącego rejestracji i zapłaty VAT oraz dopomina się o ukierunkowane na cele opracowanie złożonych przepisów dotyczących podatku VAT w celu ułatwienia handlu cyfrowego na poziomie transgranicznym. Byłoby to korzystne zwłaszcza dla małych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw, gdyż jest im trudniej niż większym firmom podołać kosztom administracyjnym nieodłącznie związanym ze złożonymi przepisami.

| 47. | Popiera zwiększenie transgranicznej mobilności obywateli dzięki systemowi elektronicznej wymiany informacji dotyczących zabezpieczenia społecznego (EESSI) oraz informacji między pracownikami i pracodawcami w UE (EURES). |
| --- | --- |

47.

Popiera zwiększenie transgranicznej mobilności obywateli dzięki systemowi elektronicznej wymiany informacji dotyczących zabezpieczenia społecznego (EESSI) oraz informacji między pracownikami i pracodawcami w UE (EURES).

| 48. | Pozytywnie odnosi się do unijnej inicjatywy umożliwiającej transgraniczną wymianę informacji dotyczących zdrowia i usług zdrowotnych, obejmującą interoperacyjne systemy recept cyfrowych, co wzmacnia bezpieczeństwo pacjentów, jest zgodne z zamierzeniami określonymi w dyrektywie w sprawie mobilności pacjentów (3) oraz podnosi jakość i skuteczność opieki zdrowotnej. |
| --- | --- |

48.

Pozytywnie odnosi się do unijnej inicjatywy umożliwiającej transgraniczną wymianę informacji dotyczących zdrowia i usług zdrowotnych, obejmującą interoperacyjne systemy recept cyfrowych, co wzmacnia bezpieczeństwo pacjentów, jest zgodne z zamierzeniami określonymi w dyrektywie w sprawie mobilności pacjentów (3) oraz podnosi jakość i skuteczność opieki zdrowotnej.

| 49. | Zgadza się z Komisją, że jak najszerszy udział obywateli, przedsiębiorstw i naukowców w opracowywaniu i świadczeniu cyfrowych usług publicznych poprawia jakość, efektywność i użyteczność tych usług. |
| --- | --- |

49.

Zgadza się z Komisją, że jak najszerszy udział obywateli, przedsiębiorstw i naukowców w opracowywaniu i świadczeniu cyfrowych usług publicznych poprawia jakość, efektywność i użyteczność tych usług.

| 50. | Podkreśla, że otwarte dane udostępniane w bezpieczny i wiarygodny sposób osobom trzecim stanowią fundament umożliwiający modernizację i transformację władz lokalnych i regionalnych, tak aby mogły one świadczyć w ramach swojej działalności innowacyjne usługi przyszłości. |
| --- | --- |

50.

Podkreśla, że otwarte dane udostępniane w bezpieczny i wiarygodny sposób osobom trzecim stanowią fundament umożliwiający modernizację i transformację władz lokalnych i regionalnych, tak aby mogły one świadczyć w ramach swojej działalności innowacyjne usługi przyszłości.

| 51. | Z zadowoleniem przyjmuje więc inicjatywę w sprawie unijnej platformy, na której organy publiczne mogłyby udostępniać dane i usługi, ale podkreśla, że Komisja powinna promować rozwój i koordynację strategii mających na celu otwarcie danych, zapewniając władzom lokalnym i regionalnym wsparcie techniczne i metodyczne. |
| --- | --- |

51.

Z zadowoleniem przyjmuje więc inicjatywę w sprawie unijnej platformy, na której organy publiczne mogłyby udostępniać dane i usługi, ale podkreśla, że Komisja powinna promować rozwój i koordynację strategii mających na celu otwarcie danych, zapewniając władzom lokalnym i regionalnym wsparcie techniczne i metodyczne.

| 52. | Podkreśla, że udostępnianie interoperacyjnych danych wysokiej jakości opiera się na świadomej pracy m.in. nad architekturą informacji, klasyfikacją informacji i interoperacyjnością na wszystkich szczeblach, dlatego z zadowoleniem przyjmuje rozbudowę i wdrożenie infrastruktury danych na szczeblu UE, gdzie wysiłki podejmowane w ramach dyrektywy INSPIRE mogą nierzadko stanowić wzorzec dla opracowywania wspólnych opisów danych. |
| --- | --- |

52.

Podkreśla, że udostępnianie interoperacyjnych danych wysokiej jakości opiera się na świadomej pracy m.in. nad architekturą informacji, klasyfikacją informacji i interoperacyjnością na wszystkich szczeblach, dlatego z zadowoleniem przyjmuje rozbudowę i wdrożenie infrastruktury danych na szczeblu UE, gdzie wysiłki podejmowane w ramach dyrektywy INSPIRE mogą nierzadko stanowić wzorzec dla opracowywania wspólnych opisów danych.

| 53. | Z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście inicjatywę dotyczącą europejskiej chmury obliczeniowej (4), która stanowi szansę na zwiększenie przejrzystości i skuteczności, ponieważ umożliwia utworzenie współdzielonej infrastruktury chmury na potrzeby świadczenia cyfrowych usług publicznych. |
| --- | --- |

53.

Z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście inicjatywę dotyczącą europejskiej chmury obliczeniowej (4), która stanowi szansę na zwiększenie przejrzystości i skuteczności, ponieważ umożliwia utworzenie współdzielonej infrastruktury chmury na potrzeby świadczenia cyfrowych usług publicznych.

| 54. | Podkreśla, że umiejętności i kompetencje cyfrowe obywateli, pracowników i osób poszukujących pracy mają ogromne znaczenie dla wszechstronnego wdrożenia cyfryzacji w gospodarce oraz dla modernizacji administracji. |
| --- | --- |

54.

Podkreśla, że umiejętności i kompetencje cyfrowe obywateli, pracowników i osób poszukujących pracy mają ogromne znaczenie dla wszechstronnego wdrożenia cyfryzacji w gospodarce oraz dla modernizacji administracji.

Realizacja planu działania

| 55. | Zgadza się, że realizacja planu działania wymaga wspólnego zaangażowania i współodpowiedzialności na wszystkich szczeblach administracji, oraz zwraca uwagę na odpowiedzialność spoczywającą na władzach lokalnych i regionalnych, które są najważniejszym łącznikiem sektora publicznego z obywatelami i przedsiębiorstwami. |
| --- | --- |

55.

Zgadza się, że realizacja planu działania wymaga wspólnego zaangażowania i współodpowiedzialności na wszystkich szczeblach administracji, oraz zwraca uwagę na odpowiedzialność spoczywającą na władzach lokalnych i regionalnych, które są najważniejszym łącznikiem sektora publicznego z obywatelami i przedsiębiorstwami.

Bruksela, dnia 11 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  Zob. CdR 4165/2014, 5960/2013, 5559/2013, 3597/2013, 1646/2013, 2414/2012, 1673/2013, 626/2012, 402/2012, 65/2011, 104/2010 i 5514/2014.

1

(2)  Rozporządzenie (UE) nr 910/2014.

2

(3)  2011/24/UE.

3

(4)  COM(2016) 178 final.

4

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/59 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/59

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski filar praw socjalnych

(2017/C 088/12)

| Sprawozdawca: | Heinz-Joachim HÖFER (DE/PES), burmistrz miasta Altenkirchen |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Rozpoczęcie konsultacji w sprawie europejskiego filaru praw socjalnych
  COM(2016) 127 final |

Sprawozdawca:

Heinz-Joachim HÖFER (DE/PES), burmistrz miasta Altenkirchen

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Rozpoczęcie konsultacji w sprawie europejskiego filaru praw socjalnych

COM(2016) 127 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Z zadowoleniem przyjmuje propozycję europejskiego filaru praw socjalnych, ponieważ pomoże on w realizacji ustanowionych art. 3 TUE celów Unii Europejskiej, która „działa na rzecz trwałego rozwoju Europy, którego podstawą jest zrównoważony wzrost gospodarczy oraz stabilność cen, społeczna gospodarka rynkowa o wysokiej konkurencyjności zmierzająca do pełnego zatrudnienia i postępu społecznego [...]”, „zwalcza wykluczenie społeczne i dyskryminację oraz wspiera sprawiedliwość społeczną i ochronę socjalną, równość kobiet i mężczyzn, solidarność między pokoleniami i ochronę praw dziecka”, a także „wspiera spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną oraz solidarność między państwami członkowskimi”. |
| --- | --- |

1.

Z zadowoleniem przyjmuje propozycję europejskiego filaru praw socjalnych, ponieważ pomoże on w realizacji ustanowionych art. 3 TUE celów Unii Europejskiej, która „działa na rzecz trwałego rozwoju Europy, którego podstawą jest zrównoważony wzrost gospodarczy oraz stabilność cen, społeczna gospodarka rynkowa o wysokiej konkurencyjności zmierzająca do pełnego zatrudnienia i postępu społecznego [...]”, „zwalcza wykluczenie społeczne i dyskryminację oraz wspiera sprawiedliwość społeczną i ochronę socjalną, równość kobiet i mężczyzn, solidarność między pokoleniami i ochronę praw dziecka”, a także „wspiera spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną oraz solidarność między państwami członkowskimi”.

| 2. | Oczekuje, że Komisja Europejska będzie przestrzegać zasady pomocniczości, proponując europejski filar praw socjalnych, i uszanuje szerokie kompetencje władz krajowych i szczebla niższego niż krajowy w zakresie polityki społecznej. Jednocześnie należy zadbać o to, by dziedziny objęte tym filarem były zgodne z ogólnymi zasadami programu lepszego stanowienia prawa. |
| --- | --- |

2.

Oczekuje, że Komisja Europejska będzie przestrzegać zasady pomocniczości, proponując europejski filar praw socjalnych, i uszanuje szerokie kompetencje władz krajowych i szczebla niższego niż krajowy w zakresie polityki społecznej. Jednocześnie należy zadbać o to, by dziedziny objęte tym filarem były zgodne z ogólnymi zasadami programu lepszego stanowienia prawa.

| 3. | Z zadowoleniem przyjmuje podjęcie przez Komisję Europejską decyzji o uruchomieniu otwartych konsultacji na temat filaru praw socjalnych, ponieważ po latach kryzysu, charakteryzującego się wysoką stopą bezrobocia i polityką oszczędnościową, bardzo potrzebna stała się debata polityczna dotycząca nowej inicjatywy w obszarze praw socjalnych. Uważa, że filar ten może wnieść wkład w koordynację polityk społecznych i praw socjalnych w państwach członkowskich i wspierać większą spójność. |
| --- | --- |

3.

Z zadowoleniem przyjmuje podjęcie przez Komisję Europejską decyzji o uruchomieniu otwartych konsultacji na temat filaru praw socjalnych, ponieważ po latach kryzysu, charakteryzującego się wysoką stopą bezrobocia i polityką oszczędnościową, bardzo potrzebna stała się debata polityczna dotycząca nowej inicjatywy w obszarze praw socjalnych. Uważa, że filar ten może wnieść wkład w koordynację polityk społecznych i praw socjalnych w państwach członkowskich i wspierać większą spójność.

| 4. | Z zadowoleniem przyjmuje dążenie Komisji do omówienia zakresu i przedmiotu przyszłego filaru społecznego i podkreśla wartość dodaną angażowania władz lokalnych i regionalnych w taką debatę, zwłaszcza przez umocnienie i uwydatnienie znaczenia wymiaru terytorialnego w kwestiach społeczno-gospodarczych poruszonych na szczeblu globalnym w polityce UE i podejścia ukierunkowanego na konkretny obszar przy opracowywaniu polityki społeczno-ekonomicznej. |
| --- | --- |

4.

Z zadowoleniem przyjmuje dążenie Komisji do omówienia zakresu i przedmiotu przyszłego filaru społecznego i podkreśla wartość dodaną angażowania władz lokalnych i regionalnych w taką debatę, zwłaszcza przez umocnienie i uwydatnienie znaczenia wymiaru terytorialnego w kwestiach społeczno-gospodarczych poruszonych na szczeblu globalnym w polityce UE i podejścia ukierunkowanego na konkretny obszar przy opracowywaniu polityki społeczno-ekonomicznej.

| 5. | Ponawia apel o lepszą koordynację polityk gospodarczych i społecznych między poziomem europejskim i krajowym w ramach semestru europejskiego i apeluje o ściślejsze włączenie samorządów lokalnych i regionalnych w tę koordynację (1). |
| --- | --- |

5.

Ponawia apel o lepszą koordynację polityk gospodarczych i społecznych między poziomem europejskim i krajowym w ramach semestru europejskiego i apeluje o ściślejsze włączenie samorządów lokalnych i regionalnych w tę koordynację (1).

| 6. | Podkreśla, że ten filar społeczny musi zostać opracowany w oparciu o możliwą do wykazania wartość dodaną na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym oraz że powinien posiadać charakter horyzontalny, tak aby lepiej uwzględnić społeczny wymiar zarządzania gospodarczego w ramach unii gospodarczej i walutowej (UGW), co ma zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania i efektywności UGW oraz legitymacji procesu europejskiej integracji. |
| --- | --- |

6.

Podkreśla, że ten filar społeczny musi zostać opracowany w oparciu o możliwą do wykazania wartość dodaną na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym oraz że powinien posiadać charakter horyzontalny, tak aby lepiej uwzględnić społeczny wymiar zarządzania gospodarczego w ramach unii gospodarczej i walutowej (UGW), co ma zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania i efektywności UGW oraz legitymacji procesu europejskiej integracji.

| 7. | Podkreśla, że jeżeli przełożyć tę inicjatywę na mocne zabezpieczenia socjalne, włączając w to dostęp do opieki zdrowotnej, edukacji, usług socjalnych, w tym usług świadczonych w interesie ogólnym, i zabezpieczenia społecznego, to można ją traktować jako koordynujące narzędzie wspierania państw członkowskich w eliminowaniu nierówności społecznych, zwalczaniu zjawiska dumpingu socjalnego, zapewnianiu szybszej pozytywnej konwergencji standardów społecznych w strefie euro oraz skonsolidowaniu unijnych celów trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. |
| --- | --- |

7.

Podkreśla, że jeżeli przełożyć tę inicjatywę na mocne zabezpieczenia socjalne, włączając w to dostęp do opieki zdrowotnej, edukacji, usług socjalnych, w tym usług świadczonych w interesie ogólnym, i zabezpieczenia społecznego, to można ją traktować jako koordynujące narzędzie wspierania państw członkowskich w eliminowaniu nierówności społecznych, zwalczaniu zjawiska dumpingu socjalnego, zapewnianiu szybszej pozytywnej konwergencji standardów społecznych w strefie euro oraz skonsolidowaniu unijnych celów trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu.

| 8. | Przypomina swój apel, że dla poprawy wymiaru społecznego UGW konieczne jest zajęcie się dysproporcjami regionalnymi poprzez zaktualizowanie obecnych przepisów, gdzie to konieczne, lub rozważenie nowych środków wsparcia w celu zwiększenia konwergencji; w związku z tym proponuje, aby do tablicy wyników UGW zawierającej wskaźniki społeczne dodać wskaźniki zróżnicowania regionalnego (2). |
| --- | --- |

8.

Przypomina swój apel, że dla poprawy wymiaru społecznego UGW konieczne jest zajęcie się dysproporcjami regionalnymi poprzez zaktualizowanie obecnych przepisów, gdzie to konieczne, lub rozważenie nowych środków wsparcia w celu zwiększenia konwergencji; w związku z tym proponuje, aby do tablicy wyników UGW zawierającej wskaźniki społeczne dodać wskaźniki zróżnicowania regionalnego (2).

| 9. | Oczekuje, że wniosek Komisji Europejskiej dotyczący europejskiego filaru praw socjalnych pomoże jeszcze bardziej umocnić prawa socjalne – tak indywidualne, jak i zbiorowe – wymienione w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (3). |
| --- | --- |

9.

Oczekuje, że wniosek Komisji Europejskiej dotyczący europejskiego filaru praw socjalnych pomoże jeszcze bardziej umocnić prawa socjalne – tak indywidualne, jak i zbiorowe – wymienione w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (3).

| 10. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w konsultacjach prowadzonych przez Komisję Europejską omawiane są istotne wyzwania polityki równouprawnienia płci, jak np. niski współczynnik aktywności zawodowej kobiet i segregacja rynku pracy ze względu na płeć (zasada 5), zróżnicowanie wynagrodzeń i emerytur ze względu na płeć (zasady 5, 13), brak równowagi między życiem zawodowym a prywatnym (zasady 5, 18) bądź dodatkowe obciążenie kobiet długoterminową opieką nad bliskimi (zasada 17). Komisja Europejska powinna poza tym wyjaśnić, czy zaproponowane działania są wystarczające do wyeliminowania dyskryminacji kobiet, czy też wymagane jest dalej idące uwzględnianie aspektu płci. |
| --- | --- |

10.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w konsultacjach prowadzonych przez Komisję Europejską omawiane są istotne wyzwania polityki równouprawnienia płci, jak np. niski współczynnik aktywności zawodowej kobiet i segregacja rynku pracy ze względu na płeć (zasada 5), zróżnicowanie wynagrodzeń i emerytur ze względu na płeć (zasady 5, 13), brak równowagi między życiem zawodowym a prywatnym (zasady 5, 18) bądź dodatkowe obciążenie kobiet długoterminową opieką nad bliskimi (zasada 17). Komisja Europejska powinna poza tym wyjaśnić, czy zaproponowane działania są wystarczające do wyeliminowania dyskryminacji kobiet, czy też wymagane jest dalej idące uwzględnianie aspektu płci.

| 11. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że państwa członkowskie spoza strefy euro zostały również zaproszone do udziału w tej inicjatywie, mimo że wniosek Komisji odnosi się jedynie do państw członkowskich strefy euro. |
| --- | --- |

11.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że państwa członkowskie spoza strefy euro zostały również zaproszone do udziału w tej inicjatywie, mimo że wniosek Komisji odnosi się jedynie do państw członkowskich strefy euro.

| 12. | Podkreśla, że ściślejsza koordynacja polityki gospodarczej i budżetowej w strefie euro musi iść w parze z pełnym uwzględnieniem wymiaru społecznego UGW. |
| --- | --- |

12.

Podkreśla, że ściślejsza koordynacja polityki gospodarczej i budżetowej w strefie euro musi iść w parze z pełnym uwzględnieniem wymiaru społecznego UGW.

| 13. | Apeluje, aby położyć większy nacisk na finansowanie polityki społecznej, stanowiące szczególne wyzwanie dla władz lokalnych i regionalnych. Wynika to nie tylko z dużego zróżnicowania wydatków na systemy bezpieczeństwa socjalnego w Europie, ale też ze spadku ogólnych inwestycji na poziomie niższym niż krajowy (4). |
| --- | --- |

13.

Apeluje, aby położyć większy nacisk na finansowanie polityki społecznej, stanowiące szczególne wyzwanie dla władz lokalnych i regionalnych. Wynika to nie tylko z dużego zróżnicowania wydatków na systemy bezpieczeństwa socjalnego w Europie, ale też ze spadku ogólnych inwestycji na poziomie niższym niż krajowy (4).

| 14. | Podkreśla znaczenie silnej europejskiej agendy społecznej, w której konkurencyjność i sprawiedliwość społeczna wzajemnie się dopełniają i w której kluczowym komponentem są godziwe płace – ustalane przez każde państwo członkowskie, na mocy prawa albo w drodze układów zbiorowych, w każdym wypadku z pełnym poszanowaniem tradycji i praktyki danego państwa, przy czym jest to dziedzina, w której UE ma tylko uprawnienia koordynujące. Agenda ta musi w pełni przestrzegać zasady niedyskryminacji, zgodnie z art. 21 Karty praw podstawowych. |
| --- | --- |

14.

Podkreśla znaczenie silnej europejskiej agendy społecznej, w której konkurencyjność i sprawiedliwość społeczna wzajemnie się dopełniają i w której kluczowym komponentem są godziwe płace – ustalane przez każde państwo członkowskie, na mocy prawa albo w drodze układów zbiorowych, w każdym wypadku z pełnym poszanowaniem tradycji i praktyki danego państwa, przy czym jest to dziedzina, w której UE ma tylko uprawnienia koordynujące. Agenda ta musi w pełni przestrzegać zasady niedyskryminacji, zgodnie z art. 21 Karty praw podstawowych.

| 15. | Podkreśla, że z uwagi na wzrost w ostatnich latach bezrobocia młodzieży i liczby osób ubogich lub zagrożonych ubóstwem filar społeczny powinien również brać pod uwagę pilną potrzebę zmniejszenia ubóstwa, sprzyjania włączeniu społecznemu i przeciwdziałania bezrobociu młodzieży. |
| --- | --- |

15.

Podkreśla, że z uwagi na wzrost w ostatnich latach bezrobocia młodzieży i liczby osób ubogich lub zagrożonych ubóstwem filar społeczny powinien również brać pod uwagę pilną potrzebę zmniejszenia ubóstwa, sprzyjania włączeniu społecznemu i przeciwdziałania bezrobociu młodzieży.

| 16. | Podkreśla konieczność ściślejszej współpracy między różnymi poziomami sprawowania rządów, sektorami i zainteresowanymi podmiotami, w tym uwydatnienia roli partnerów społecznych i wprowadzenia skutecznego mechanizmu dialogu obywatelskiego, co umocniłoby legitymację demokratyczną Unii. |
| --- | --- |

16.

Podkreśla konieczność ściślejszej współpracy między różnymi poziomami sprawowania rządów, sektorami i zainteresowanymi podmiotami, w tym uwydatnienia roli partnerów społecznych i wprowadzenia skutecznego mechanizmu dialogu obywatelskiego, co umocniłoby legitymację demokratyczną Unii.

| 17. | Zwraca uwagę, że niektóre władze samorządowe wykorzystują politykę zamówień publicznych do zachęcania przedsiębiorców, by płacili pracownikom uczciwe wynagrodzenia, oraz do wymagania od przedsiębiorstw takich praktyk. Może to stanowić dodatkowy czynnik nakłaniający organizacje do przyjmowania uczciwych praktyk w dziedzinie zatrudnienia. W tym kontekście przypomina, że przepisy UE umożliwiają wykluczenie z udziału w procedurze zamówień publicznych oferenta, który odmawia zobowiązania się do zapłaty ustalonego prawem minimalnego wynagrodzenia zainteresowanemu personelowi (5). |
| --- | --- |

17.

Zwraca uwagę, że niektóre władze samorządowe wykorzystują politykę zamówień publicznych do zachęcania przedsiębiorców, by płacili pracownikom uczciwe wynagrodzenia, oraz do wymagania od przedsiębiorstw takich praktyk. Może to stanowić dodatkowy czynnik nakłaniający organizacje do przyjmowania uczciwych praktyk w dziedzinie zatrudnienia. W tym kontekście przypomina, że przepisy UE umożliwiają wykluczenie z udziału w procedurze zamówień publicznych oferenta, który odmawia zobowiązania się do zapłaty ustalonego prawem minimalnego wynagrodzenia zainteresowanemu personelowi (5).

| 18. | Wyraża ubolewanie, że Komisja w swoim wniosku nie położyła większego nacisku na reagowanie na te wyzwania związane ze zmianami w środowisku pracy, w tym na coraz większą cyfryzację. Należy im stawić czoła poprzez zwrócenie szczególnej uwagi na rozwijanie umiejętności cyfrowych wśród pracowników. W istocie pojawiające się niestandardowe formy pracy prowadzą do nowych zagrożeń związanych z szarymi strefami w kontekście praw pracowniczych i dostępu do opieki społecznej. Wzywa w związku z tym Komisję do właściwego zdefiniowania pojęcia elastyczności warunków pracy, aby zapewnić równowagę między elastycznością i bezpieczeństwem. |
| --- | --- |

18.

Wyraża ubolewanie, że Komisja w swoim wniosku nie położyła większego nacisku na reagowanie na te wyzwania związane ze zmianami w środowisku pracy, w tym na coraz większą cyfryzację. Należy im stawić czoła poprzez zwrócenie szczególnej uwagi na rozwijanie umiejętności cyfrowych wśród pracowników. W istocie pojawiające się niestandardowe formy pracy prowadzą do nowych zagrożeń związanych z szarymi strefami w kontekście praw pracowniczych i dostępu do opieki społecznej. Wzywa w związku z tym Komisję do właściwego zdefiniowania pojęcia elastyczności warunków pracy, aby zapewnić równowagę między elastycznością i bezpieczeństwem.

| 19. | Przypomina, że w kontekście zachodzącej szybko cyfryzacji gospodarki i społeczeństwa ważne jest wyposażenie obywateli, zwłaszcza osób starszych, w umiejętności cyfrowe niezbędne do osiągnięcia bardziej integracyjnego modelu społecznego. |
| --- | --- |

19.

Przypomina, że w kontekście zachodzącej szybko cyfryzacji gospodarki i społeczeństwa ważne jest wyposażenie obywateli, zwłaszcza osób starszych, w umiejętności cyfrowe niezbędne do osiągnięcia bardziej integracyjnego modelu społecznego.

| 20. | Podkreśla, że w związku ze zmianami realiów w środowisku pracy nabywanie umiejętności poprzez kształcenia i szkolenie oraz dostęp do uczenia się przez całe życie mają większe znaczenie niż kiedykolwiek. Podkreśla też, jak ważne jest dopasowanie umiejętności do potrzeb rynku pracy. |
| --- | --- |

20.

Podkreśla, że w związku ze zmianami realiów w środowisku pracy nabywanie umiejętności poprzez kształcenia i szkolenie oraz dostęp do uczenia się przez całe życie mają większe znaczenie niż kiedykolwiek. Podkreśla też, jak ważne jest dopasowanie umiejętności do potrzeb rynku pracy.

| 21. | Jest przekonany, że legitymacja demokratyczna UGW może zostać wzmocniona, jeśli obywatele europejscy będą przekonani o uwzględnieniu w jej ramach zasad postępu społecznego i równości szans, tak aby zatrudnienie i standardy socjalne nie były postrzegane jako uboczne elementy procesu dostosowania makroekonomicznego. |
| --- | --- |

21.

Jest przekonany, że legitymacja demokratyczna UGW może zostać wzmocniona, jeśli obywatele europejscy będą przekonani o uwzględnieniu w jej ramach zasad postępu społecznego i równości szans, tak aby zatrudnienie i standardy socjalne nie były postrzegane jako uboczne elementy procesu dostosowania makroekonomicznego.

| 22. | Nalega, aby europejski filar praw socjalnych zapewniał władzom lokalnym i regionalnym wsparcie w ich wysiłkach zmierzających do wdrożenia odpowiednich polityk w zakresie zatrudnienia i polityki społecznej. Chodzi tu także o wsparcie i budowanie zdolności w zakresie opracowania polityki równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, zgodnie z niedawnym wnioskiem Komisji Europejskiej. Takie podejście wymaga przeanalizowania wyzwań lokalnych i regionalnych w tych dziedzinach i ułatwienia wymiany najlepszych praktyk na poziomach lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

22.

Nalega, aby europejski filar praw socjalnych zapewniał władzom lokalnym i regionalnym wsparcie w ich wysiłkach zmierzających do wdrożenia odpowiednich polityk w zakresie zatrudnienia i polityki społecznej. Chodzi tu także o wsparcie i budowanie zdolności w zakresie opracowania polityki równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, zgodnie z niedawnym wnioskiem Komisji Europejskiej. Takie podejście wymaga przeanalizowania wyzwań lokalnych i regionalnych w tych dziedzinach i ułatwienia wymiany najlepszych praktyk na poziomach lokalnym i regionalnym.

| 23. | Zauważa ogromne problemy społeczne, z jakimi zmaga się Europa, w tym uderzające różnice gospodarcze i demograficzne między europejskimi regionami. Wiele młodych osób staje przed licznymi problemami, takimi jak niedostosowanie systemu edukacji do wymogów rynku, trudności w znalezieniu zatrudnienia, przeszkody w mobilności, zwłaszcza dla młodych ludzi mieszkających w małych gminach na obszarach oddalonych, najbardziej oddalonych, wyspiarskich lub wiejskich, wymuszona mobilność czy izolacja społeczna. Nie ma zatem uniwersalnego rozwiązania politycznego i każda polityka interwencyjna – publiczna czy prywatna – musi uwzględniać uwarunkowania lokalne i regionalne, jak ma to miejsce w przypadku regionów stojących przed wyzwaniami demograficznymi lub zjawiskiem drenażu mózgów, oraz zapewniać młodym ludziom minimalne szanse społeczne, gospodarcze i edukacyjne. Jednocześnie, w związku z utrzymującą się wysoką stopą bezrobocia osób młodych Komitet podkreśla, że istotne jest umożliwienie skorzystania z tej inicjatywy młodym ludziom do 30. (zamiast do 25.) roku życia (6). |
| --- | --- |

23.

Zauważa ogromne problemy społeczne, z jakimi zmaga się Europa, w tym uderzające różnice gospodarcze i demograficzne między europejskimi regionami. Wiele młodych osób staje przed licznymi problemami, takimi jak niedostosowanie systemu edukacji do wymogów rynku, trudności w znalezieniu zatrudnienia, przeszkody w mobilności, zwłaszcza dla młodych ludzi mieszkających w małych gminach na obszarach oddalonych, najbardziej oddalonych, wyspiarskich lub wiejskich, wymuszona mobilność czy izolacja społeczna. Nie ma zatem uniwersalnego rozwiązania politycznego i każda polityka interwencyjna – publiczna czy prywatna – musi uwzględniać uwarunkowania lokalne i regionalne, jak ma to miejsce w przypadku regionów stojących przed wyzwaniami demograficznymi lub zjawiskiem drenażu mózgów, oraz zapewniać młodym ludziom minimalne szanse społeczne, gospodarcze i edukacyjne. Jednocześnie, w związku z utrzymującą się wysoką stopą bezrobocia osób młodych Komitet podkreśla, że istotne jest umożliwienie skorzystania z tej inicjatywy młodym ludziom do 30. (zamiast do 25.) roku życia (6).

| 24. | Nalega, aby europejski filar praw socjalnych traktował priorytetowo konieczność zapewnienia powszechnego dostępu do wysokiej jakości systemów opieki społecznej i usług publicznych, a jednocześnie by uwzględniano kompetencje państw członkowskich w tej dziedzinie. |
| --- | --- |

24.

Nalega, aby europejski filar praw socjalnych traktował priorytetowo konieczność zapewnienia powszechnego dostępu do wysokiej jakości systemów opieki społecznej i usług publicznych, a jednocześnie by uwzględniano kompetencje państw członkowskich w tej dziedzinie.

| 25. | Podkreśla rolę władz lokalnych i regionalnych w eksplorowaniu rozwiązań elastycznego systemu pracy i w tworzeniu sprawiedliwych warunków pracy w miejscu pracy, w konsultacji z pracownikami i związkami zawodowymi oraz w oparciu o zasady równości i szacunku. |
| --- | --- |

25.

Podkreśla rolę władz lokalnych i regionalnych w eksplorowaniu rozwiązań elastycznego systemu pracy i w tworzeniu sprawiedliwych warunków pracy w miejscu pracy, w konsultacji z pracownikami i związkami zawodowymi oraz w oparciu o zasady równości i szacunku.

| 26. | Proponuje, aby Komisja rozważyła możliwość wprowadzenia środków zachęcających dla tych krajów UGW, które wdrażają reformy na rzecz realizacji społecznych celów strategii „Europa 2020” oraz zwalczania dysproporcji społecznych. |
| --- | --- |

26.

Proponuje, aby Komisja rozważyła możliwość wprowadzenia środków zachęcających dla tych krajów UGW, które wdrażają reformy na rzecz realizacji społecznych celów strategii „Europa 2020” oraz zwalczania dysproporcji społecznych.

| 27. | Apeluje do Komisji o wspieranie państw członkowskich w ich dążeniu do unowocześnienia systemów zabezpieczenia społecznego w ramach europejskiego semestru. Ponadto oczekuje od Komisji przedstawienia wniosku dotyczącego mechanizmu zdolności fiskalnej strefy euro, otwartego dla wszystkich państw członkowskich, który umożliwiałby także koordynację polityki antycyklicznej na szczeblu europejskim. |
| --- | --- |

27.

Apeluje do Komisji o wspieranie państw członkowskich w ich dążeniu do unowocześnienia systemów zabezpieczenia społecznego w ramach europejskiego semestru. Ponadto oczekuje od Komisji przedstawienia wniosku dotyczącego mechanizmu zdolności fiskalnej strefy euro, otwartego dla wszystkich państw członkowskich, który umożliwiałby także koordynację polityki antycyklicznej na szczeblu europejskim.

| 28. | Przypomina, że długotrwałe bezrobocie może prowadzić do błędnego koła i coraz mniejszych szans na zatrudnienie, do zaniku umiejętności i słabszej zdolności do zarobkowania, zwiększając tym samym dożywotnie zagrożenie ubóstwem oraz wykluczeniem społecznym. |
| --- | --- |

28.

Przypomina, że długotrwałe bezrobocie może prowadzić do błędnego koła i coraz mniejszych szans na zatrudnienie, do zaniku umiejętności i słabszej zdolności do zarobkowania, zwiększając tym samym dożywotnie zagrożenie ubóstwem oraz wykluczeniem społecznym.

| 29. | Zaznacza, że starzenie się europejskiego społeczeństwa doprowadzi w wielu państwach członkowskich do luk na rynkach pracy. Mobilność pracowników jest jednym z możliwych sposobów rozwiązania tego problemu. Podziela opinię Komisji, że w Europie cały czas jest zbyt mało pracowników migrujących, by można było mówić o rzeczywistym europejskim rynku pracy; zasadnicze znaczenie ma zatem szybkie, proste i wiarygodne uznawanie kwalifikacji zawodowych pracowników migrujących w UE (7). |
| --- | --- |

29.

Zaznacza, że starzenie się europejskiego społeczeństwa doprowadzi w wielu państwach członkowskich do luk na rynkach pracy. Mobilność pracowników jest jednym z możliwych sposobów rozwiązania tego problemu. Podziela opinię Komisji, że w Europie cały czas jest zbyt mało pracowników migrujących, by można było mówić o rzeczywistym europejskim rynku pracy; zasadnicze znaczenie ma zatem szybkie, proste i wiarygodne uznawanie kwalifikacji zawodowych pracowników migrujących w UE (7).

| 30. | Podkreśla, że obywatele w starszym wieku należą do grupy społecznej szczególnie zagrożonej ubóstwem i wykluczeniem społecznym. W większości państw członkowskich są to przede wszystkim osobom mieszkające na peryferyjnych obszarach wiejskich lub w nieatrakcyjnych dzielnicach miast. Ponadto osoby starsze często żyją w społecznościach zagrożonych wyludnieniem lub wręcz wymarciem. |
| --- | --- |

30.

Podkreśla, że obywatele w starszym wieku należą do grupy społecznej szczególnie zagrożonej ubóstwem i wykluczeniem społecznym. W większości państw członkowskich są to przede wszystkim osobom mieszkające na peryferyjnych obszarach wiejskich lub w nieatrakcyjnych dzielnicach miast. Ponadto osoby starsze często żyją w społecznościach zagrożonych wyludnieniem lub wręcz wymarciem.

| 31. | Jak stwierdzono w opinii Komitetu Regionów w sprawie reakcji UE na wyzwania demograficzne, konieczne jest świadczenie bardziej skutecznych i wydajnych usług publicznych oraz określenie nowych sposobów poprawy jakości życia i osiągnięcia dobrostanu fizycznego, psychicznego i społecznego wszystkich obywateli. Należy wykorzystać możliwości stwarzane przez zmiany demograficzne, co obejmuje również możliwość zatrudnienia w zawodach związanych ze świadczeniem usług na rzecz osób w podeszłym wieku, czyli w obrębie tzw. „srebrnej gospodarki” (usługi fizyczne, cyfrowe, w zakresie zdrowego stylu życia itd.). Posiadanie dostępu do tego rodzaju usług wynika z praw podstawowych osób starszych. |
| --- | --- |

31.

Jak stwierdzono w opinii Komitetu Regionów w sprawie reakcji UE na wyzwania demograficzne, konieczne jest świadczenie bardziej skutecznych i wydajnych usług publicznych oraz określenie nowych sposobów poprawy jakości życia i osiągnięcia dobrostanu fizycznego, psychicznego i społecznego wszystkich obywateli. Należy wykorzystać możliwości stwarzane przez zmiany demograficzne, co obejmuje również możliwość zatrudnienia w zawodach związanych ze świadczeniem usług na rzecz osób w podeszłym wieku, czyli w obrębie tzw. „srebrnej gospodarki” (usługi fizyczne, cyfrowe, w zakresie zdrowego stylu życia itd.). Posiadanie dostępu do tego rodzaju usług wynika z praw podstawowych osób starszych.

| 32. | Zaznacza, że Europejczycy żyją dłużej, w związku z czym koszty opieki zdrowotnej i społecznej w 2050 r. znacznie wzrosną, do około 9 % PKB UE. W tym kontekście potężnym sprzymierzeńcem w utrzymaniu racjonalnej pod względem kosztów i wysokiej jakości opieki zdrowotnej oraz społecznej mogą się okazać technologie informacyjno-komunikacyjne, które umożliwiają osobom w każdym wieku lepsze zarządzanie ich zdrowiem i jakością życia w dowolnym miejscu. |
| --- | --- |

32.

Zaznacza, że Europejczycy żyją dłużej, w związku z czym koszty opieki zdrowotnej i społecznej w 2050 r. znacznie wzrosną, do około 9 % PKB UE. W tym kontekście potężnym sprzymierzeńcem w utrzymaniu racjonalnej pod względem kosztów i wysokiej jakości opieki zdrowotnej oraz społecznej mogą się okazać technologie informacyjno-komunikacyjne, które umożliwiają osobom w każdym wieku lepsze zarządzanie ich zdrowiem i jakością życia w dowolnym miejscu.

| 33. | Przypomina, że inwestycje w technologie informacyjno-komunikacyjne dostarczają regionom i miastom kluczowego narzędzia w radzeniu sobie z wyzwaniem, jakim jest starzenie się społeczeństwa. Takie inwestycje mogą poprawić jakość życia, wspomagać włączenie społeczne, umożliwiać uzyskanie informacji o rozwoju sytuacji na poziomie europejskim lub krajowym oraz wniesienie wkładu w postaci nagromadzonego doświadczenia i nabytych umiejętności w rozwój społeczeństwa, a także stymulować konkurencyjność i wzrost na szczeblu lokalnym i regionalnym poprzez nowe produkty i usługi. |
| --- | --- |

33.

Przypomina, że inwestycje w technologie informacyjno-komunikacyjne dostarczają regionom i miastom kluczowego narzędzia w radzeniu sobie z wyzwaniem, jakim jest starzenie się społeczeństwa. Takie inwestycje mogą poprawić jakość życia, wspomagać włączenie społeczne, umożliwiać uzyskanie informacji o rozwoju sytuacji na poziomie europejskim lub krajowym oraz wniesienie wkładu w postaci nagromadzonego doświadczenia i nabytych umiejętności w rozwój społeczeństwa, a także stymulować konkurencyjność i wzrost na szczeblu lokalnym i regionalnym poprzez nowe produkty i usługi.

Szczególne zalecenia dotyczące zmiany załącznika

| 34. | Zasada 2 lit. a) (Rozdział I), po słowach: „Należy zagwarantować równe traktowanie [...] Należy zapobiegać niewłaściwemu stosowaniu niepewnych i niestałych form zatrudnienia” dodać „również poprzez wzmocnienie przestrzegania przez przedsiębiorstwa norm dotyczących umów o pracę jako warunku dostępu do finansowania wspólnotowego, by uniknąć ryzyka dumpingu socjalnego”. |
| --- | --- |

34.

Zasada 2 lit. a) (Rozdział I), po słowach: „Należy zagwarantować równe traktowanie [...] Należy zapobiegać niewłaściwemu stosowaniu niepewnych i niestałych form zatrudnienia” dodać „również poprzez wzmocnienie przestrzegania przez przedsiębiorstwa norm dotyczących umów o pracę jako warunku dostępu do finansowania wspólnotowego, by uniknąć ryzyka dumpingu socjalnego”.

| 35. | Zasada 2 lit. b) (Rozdział I) powinna brzmieć: „Elastyczne warunki zatrudnienia mogą ułatwić wejście na rynek pracy i umożliwić pracodawcom szybkie reagowanie na zmiany popytu – należy jednak w miarę możliwości zagwarantować przechodzenie na umowy na czas nieokreślony”. |
| --- | --- |

35.

Zasada 2 lit. b) (Rozdział I) powinna brzmieć: „Elastyczne warunki zatrudnienia mogą ułatwić wejście na rynek pracy i umożliwić pracodawcom szybkie reagowanie na zmiany popytu – należy jednak w miarę możliwości zagwarantować przechodzenie na umowy na czas nieokreślony”.

| 36. | Pierwsze zdanie zasady 7 lit. c) (Rozdział II) powinno brzmieć: „Zwolnienie pracownika, który pomyślnie ukończył okres próbny, musi być uzasadnione i poprzedzone odpowiednim okresem wypowiedzenia określonym na poziomie krajowym. Powinno wiązać się z tym odpowiednią rekompensatą w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia oraz dostępem do szybkiego i skutecznego bezstronnego mechanizmu rozstrzygania sporów”. |
| --- | --- |

36.

Pierwsze zdanie zasady 7 lit. c) (Rozdział II) powinno brzmieć: „Zwolnienie pracownika, który pomyślnie ukończył okres próbny, musi być uzasadnione i poprzedzone odpowiednim okresem wypowiedzenia określonym na poziomie krajowym. Powinno wiązać się z tym odpowiednią rekompensatą w przypadku nieuzasadnionego zwolnienia oraz dostępem do szybkiego i skutecznego bezstronnego mechanizmu rozstrzygania sporów”.

| 37. | Pierwsze zdanie zasady 8 lit. a) (Rozdział II) powinno brzmieć: „Praca powinna być sprawiedliwie wynagradzana oraz powinna umożliwiać życie na godnym poziomie. Płace, a w stosownych przypadkach płace minimalne, należy ustalać w oparciu o przejrzysty i przewidywalny mechanizm przez poszczególne państwa członkowskie na mocy prawa lub w drodze układów zbiorowych, a w każdym razie w pełnym poszanowaniu ich tradycji i praktyk. Ustalanie płac zapewni dostęp do zatrudnienia i motywację do poszukiwania pracy. Zmiany wynagrodzenia powinny być uzależnione od zmian wydajności”. |
| --- | --- |

37.

Pierwsze zdanie zasady 8 lit. a) (Rozdział II) powinno brzmieć: „Praca powinna być sprawiedliwie wynagradzana oraz powinna umożliwiać życie na godnym poziomie. Płace, a w stosownych przypadkach płace minimalne, należy ustalać w oparciu o przejrzysty i przewidywalny mechanizm przez poszczególne państwa członkowskie na mocy prawa lub w drodze układów zbiorowych, a w każdym razie w pełnym poszanowaniu ich tradycji i praktyk. Ustalanie płac zapewni dostęp do zatrudnienia i motywację do poszukiwania pracy. Zmiany wynagrodzenia powinny być uzależnione od zmian wydajności”.

| 38. | Zasada 11 lit. a) (Rozdział III) powinna brzmieć: „Zabezpieczenia i usługi świadczone w ramach opieki społecznej muszą być jak najsilniej zintegrowane, przynajmniej na sąsiadujących obszarach, i tam gdzie władze lokalne odgrywają większą rolę, w celu wzmocnienia spójności i skuteczności stosowanych środków oraz wspierania integracji w społeczeństwie i na rynku pracy”. |
| --- | --- |

38.

Zasada 11 lit. a) (Rozdział III) powinna brzmieć: „Zabezpieczenia i usługi świadczone w ramach opieki społecznej muszą być jak najsilniej zintegrowane, przynajmniej na sąsiadujących obszarach, i tam gdzie władze lokalne odgrywają większą rolę, w celu wzmocnienia spójności i skuteczności stosowanych środków oraz wspierania integracji w społeczeństwie i na rynku pracy”.

| 39. | Pierwsze zdanie zasady 12 lit. a) (Rozdział III) powinno brzmieć: „Wszyscy powinni mieć szybki dostęp do profilaktycznej i leczniczej opieki zdrowotnej na wysokim poziomie i opieki nad osobami starszymi i/lub niesamodzielnymi. Konieczność korzystania z opieki zdrowotnej lub opieki nad osobami starszymi nie powinna być przyczyną ubóstwa lub problemów finansowych”. |
| --- | --- |

39.

Pierwsze zdanie zasady 12 lit. a) (Rozdział III) powinno brzmieć: „Wszyscy powinni mieć szybki dostęp do profilaktycznej i leczniczej opieki zdrowotnej na wysokim poziomie i opieki nad osobami starszymi i/lub niesamodzielnymi. Konieczność korzystania z opieki zdrowotnej lub opieki nad osobami starszymi nie powinna być przyczyną ubóstwa lub problemów finansowych”.

| 40. | Pierwsze zdanie zasady 12 lit. c) (Rozdział III) powinno brzmieć: „W przypadku choroby wszyscy pracownicy, niezależnie od rodzaju umowy, powinni mieć możliwość skorzystania ze zwolnienia chorobowego odpowiednio płatnego i uzależnionego od dotychczas uzyskanych przez nich uprawnień w ramach krajowego systemu ubezpieczeń społecznych. Należy promować udział osób samozatrudnionych w systemach ubezpieczeń”. Nie można ustalać kwestii zwolnienia chorobowego w przypadku choroby bez uwzględnienia innych zasad ochrony socjalnej obowiązujących w państwie członkowskim. W przeciwnym razie oznaczałoby to prawa do ubezpieczenia społecznego bez wymogu uregulowania składek, co jest sprzeczne z zasadą pomocniczości. |
| --- | --- |

40.

Pierwsze zdanie zasady 12 lit. c) (Rozdział III) powinno brzmieć: „W przypadku choroby wszyscy pracownicy, niezależnie od rodzaju umowy, powinni mieć możliwość skorzystania ze zwolnienia chorobowego odpowiednio płatnego i uzależnionego od dotychczas uzyskanych przez nich uprawnień w ramach krajowego systemu ubezpieczeń społecznych. Należy promować udział osób samozatrudnionych w systemach ubezpieczeń”. Nie można ustalać kwestii zwolnienia chorobowego w przypadku choroby bez uwzględnienia innych zasad ochrony socjalnej obowiązujących w państwie członkowskim. W przeciwnym razie oznaczałoby to prawa do ubezpieczenia społecznego bez wymogu uregulowania składek, co jest sprzeczne z zasadą pomocniczości.

| 41. | Zasada 13 lit. a) (Rozdział III) powinna brzmieć: „[...] np. poprzez należyte uwzględnienie okresów opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny, przy czym pracownik nadal jest uprawniony do dalej wypłacanego wynagrodzenia lub świadczenia wypłacanego w miejsce utraconego dochodu w zależności od dotychczas uzyskanych uprawnień w ramach systemu ubezpieczeń społecznych. Należy promować udział osób samozatrudnionych w systemach emerytalnych, uwzględniając specyfikę poszczególnych krajów.”. |
| --- | --- |

41.

Zasada 13 lit. a) (Rozdział III) powinna brzmieć: „[...] np. poprzez należyte uwzględnienie okresów opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny, przy czym pracownik nadal jest uprawniony do dalej wypłacanego wynagrodzenia lub świadczenia wypłacanego w miejsce utraconego dochodu w zależności od dotychczas uzyskanych uprawnień w ramach systemu ubezpieczeń społecznych. Należy promować udział osób samozatrudnionych w systemach emerytalnych, uwzględniając specyfikę poszczególnych krajów.”.

| 42. | Zasada 15 lit. a) (Rozdział III) powinna brzmieć: „Osobom pozbawionym wystarczających środków do godnego życia należy zapewnić odpowiednie minimalne świadczenia, uwzględniając specyfikę poszczególnych krajów. W przypadku zdolnych do pracy osób w wieku produkcyjnym ta państwowa gwarancja minimum egzystencji jest związana z obowiązkiem współpracy, np. uczestnictwa w aktywnych działaniach wspierających, mających na celu integrację bądź reintegrację osób z rynkiem pracy. Pobieranie tego rodzaju świadczeń nie powinno uniemożliwiać zatrudnienia”. |
| --- | --- |

42.

Zasada 15 lit. a) (Rozdział III) powinna brzmieć: „Osobom pozbawionym wystarczających środków do godnego życia należy zapewnić odpowiednie minimalne świadczenia, uwzględniając specyfikę poszczególnych krajów. W przypadku zdolnych do pracy osób w wieku produkcyjnym ta państwowa gwarancja minimum egzystencji jest związana z obowiązkiem współpracy, np. uczestnictwa w aktywnych działaniach wspierających, mających na celu integrację bądź reintegrację osób z rynkiem pracy. Pobieranie tego rodzaju świadczeń nie powinno uniemożliwiać zatrudnienia”.

| 43. | Zasada 18 lit. b) (Rozdział III) powinna brzmieć: „Aby zapobiegać ubóstwu wśród dzieci, na jak najwcześniejszym etapie należy podejmować odpowiednie kroki oraz prowadzić działania zapobiegawcze, w tym specjalne działania mające na celu zwiększenie zakresu korzystania z opieki przez dzieci ze środowisk defaworyzowanych. W tym celu konieczne jest wprowadzenie systemów ochrony kładących szczególny nacisk na ochronę dzieci i rodzin z dziećmi na utrzymaniu”. |
| --- | --- |

43.

Zasada 18 lit. b) (Rozdział III) powinna brzmieć: „Aby zapobiegać ubóstwu wśród dzieci, na jak najwcześniejszym etapie należy podejmować odpowiednie kroki oraz prowadzić działania zapobiegawcze, w tym specjalne działania mające na celu zwiększenie zakresu korzystania z opieki przez dzieci ze środowisk defaworyzowanych. W tym celu konieczne jest wprowadzenie systemów ochrony kładących szczególny nacisk na ochronę dzieci i rodzin z dziećmi na utrzymaniu”.

| 44. | Zasada 19 lit. a) (Rozdział III) powinna brzmieć: „Osobom potrzebującym lub będącym w niekorzystnej sytuacji społecznej, w tym bezdomnym, jak również osobom zamieszkującym niebezpieczne dla zdrowia, nieodpowiednie i przeludnione lokale mieszkalne należy w pierwszej kolejności zapewnić dostęp do mieszkań socjalnych lub pomocy mieszkaniowej. Należy zlikwidować mieszkalnictwo socjalne niespełniające norm. Osoby w szczególnie trudnej sytuacji, którym nie zapewniono lokalu zastępczego, należy chronić przed eksmisją”. (1) Jak stwierdzono w poprzednich opiniach, KR proponuje rozszerzenie definicji mieszkalnictwa socjalnego w celu odzwierciedlenia marginesu swobody państw członkowskich przy planowaniu, udostępnianiu, finansowaniu i organizowaniu mieszkalnictwa socjalnego oraz zagwarantowania swobody podejmowania demokratycznych decyzji, a także potraktowania jako priorytetu prawa do odpowiedniego zakwaterowania po przystępnej cenie z uwagi na niewydolność obecnych rynków mieszkaniowych, które nie mogą zaspokoić potrzeb mieszkaniowych. (2) Jeśli chodzi o eksmisje, nie można jako takich ich zakazać, ponieważ byłoby to sprzeczne z prawem własności i zasadą pomocniczości. Ochrona przed eksmisjami powinna zatem zostać ograniczona do osób w niekorzystnej sytuacji, ale należy ją uzupełnić o wymaganie zapewnienia lokalu zastępczego. (3) Podobnie jak w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, jeśli chodzi o ułatwianie nabywania na własność nieruchomości mieszkalnych, nie powinno istnieć żadne zobowiązanie prawne do udzielania pomocy gospodarstwom domowym o niskich lub średnich dochodach, zwłaszcza że zasadność takiej pomocy pod względem gospodarczym i społecznym zależy od globalnych, krajowych, regionalnych i lokalnych współzależności, jak również politycznych priorytetów, o których zgodnie z zasadą pomocniczości należy decydować na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym. |
| --- | --- |

44.

Zasada 19 lit. a) (Rozdział III) powinna brzmieć: „Osobom potrzebującym lub będącym w niekorzystnej sytuacji społecznej, w tym bezdomnym, jak również osobom zamieszkującym niebezpieczne dla zdrowia, nieodpowiednie i przeludnione lokale mieszkalne należy w pierwszej kolejności zapewnić dostęp do mieszkań socjalnych lub pomocy mieszkaniowej. Należy zlikwidować mieszkalnictwo socjalne niespełniające norm. Osoby w szczególnie trudnej sytuacji, którym nie zapewniono lokalu zastępczego, należy chronić przed eksmisją”. (1) Jak stwierdzono w poprzednich opiniach, KR proponuje rozszerzenie definicji mieszkalnictwa socjalnego w celu odzwierciedlenia marginesu swobody państw członkowskich przy planowaniu, udostępnianiu, finansowaniu i organizowaniu mieszkalnictwa socjalnego oraz zagwarantowania swobody podejmowania demokratycznych decyzji, a także potraktowania jako priorytetu prawa do odpowiedniego zakwaterowania po przystępnej cenie z uwagi na niewydolność obecnych rynków mieszkaniowych, które nie mogą zaspokoić potrzeb mieszkaniowych. (2) Jeśli chodzi o eksmisje, nie można jako takich ich zakazać, ponieważ byłoby to sprzeczne z prawem własności i zasadą pomocniczości. Ochrona przed eksmisjami powinna zatem zostać ograniczona do osób w niekorzystnej sytuacji, ale należy ją uzupełnić o wymaganie zapewnienia lokalu zastępczego. (3) Podobnie jak w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, jeśli chodzi o ułatwianie nabywania na własność nieruchomości mieszkalnych, nie powinno istnieć żadne zobowiązanie prawne do udzielania pomocy gospodarstwom domowym o niskich lub średnich dochodach, zwłaszcza że zasadność takiej pomocy pod względem gospodarczym i społecznym zależy od globalnych, krajowych, regionalnych i lokalnych współzależności, jak również politycznych priorytetów, o których zgodnie z zasadą pomocniczości należy decydować na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym.

| 45. | Zasada 20 lit. a) (rozdział III) powinna brzmieć: „Należy zapewnić powszechny i przystępny cenowo dostęp do niezbędnych usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, w tym komunikacji elektronicznej, transportu, energii oraz usług finansowych. Dostęp do tych usług będzie wspierany za pomocą odpowiednich środków”. W przeciwieństwie do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (zob. również art. 36 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej) pojęcie „niezbędnych usług” nie występuje w europejskim prawie pierwotnym ani wtórnym. Należy powszechnie – a nie tylko dla osób potrzebujących wsparcia – poprawić dostęp do takich usług. |
| --- | --- |

45.

Zasada 20 lit. a) (rozdział III) powinna brzmieć: „Należy zapewnić powszechny i przystępny cenowo dostęp do niezbędnych usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, w tym komunikacji elektronicznej, transportu, energii oraz usług finansowych. Dostęp do tych usług będzie wspierany za pomocą odpowiednich środków”. W przeciwieństwie do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (zob. również art. 36 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej) pojęcie „niezbędnych usług” nie występuje w europejskim prawie pierwotnym ani wtórnym. Należy powszechnie – a nie tylko dla osób potrzebujących wsparcia – poprawić dostęp do takich usług.

Bruksela, dnia 11 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  Opinia KR-u „Społeczny wymiar unii gospodarczo-walutowej” (CDR 2013/6863).

1

(2)  Rezolucja w sprawie programu prac Komisji Europejskiej na 2016 r. (CDR 2015/5929).

2

(3)  Tytuł IV – SOLIDARNOŚĆ.

3

(4)  https://www.oecd.org/els/soc/OECD2014-Social-Expenditure-Update-Nov2014-8pages.pdf.

4

(5)  Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-115/14 (z 17 listopada 2015 r.), gdzie uznano za zgodne z przepisami UE przepisy jednostki regionalnej państwa członkowskiego nakazujące oferentom i ich podwykonawcom zobowiązanie się do zapłaty minimalnego wynagrodzenia personelowi świadczącemu usługi będące przedmiotem zamówienia publicznego.

5

(6)  CDR 2013/789.

6

(7)  Unowocześnienie dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/55/UE) (Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 132).

7

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/64 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/64

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Przegląd europejskiej polityki sąsiedztwa

(2017/C 088/13)

| Sprawozdawca: | Anne Quart (DE/PES), sekretarz stanu ds. Europy i ochrony konsumentów w Ministerstwie Sprawiedliwości, Spraw Europejskich i Ochrony Konsumentów kraju związkowego Brandenburgia |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | JOIN(2015) 50 final |

Sprawozdawca:

Anne Quart (DE/PES), sekretarz stanu ds. Europy i ochrony konsumentów w Ministerstwie Sprawiedliwości, Spraw Europejskich i Ochrony Konsumentów kraju związkowego Brandenburgia

Dokument źródłowy:

JOIN(2015) 50 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Jest zdania, że promowanie stabilności i dobrobytu w sąsiedztwie UE powinno być priorytetem UE w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa; domaga się, by potencjał władz lokalnych i regionalnych został uwzględniony przy planowaniu i realizowaniu europejskiej polityki zagranicznej. Uważa, że Komitet Regionów powinien wnieść znaczny wkład w budowę zaufania i współpracę międzynarodową na szczeblu regionalnym i lokalnym. |
| --- | --- |

1.

Jest zdania, że promowanie stabilności i dobrobytu w sąsiedztwie UE powinno być priorytetem UE w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa; domaga się, by potencjał władz lokalnych i regionalnych został uwzględniony przy planowaniu i realizowaniu europejskiej polityki zagranicznej. Uważa, że Komitet Regionów powinien wnieść znaczny wkład w budowę zaufania i współpracę międzynarodową na szczeblu regionalnym i lokalnym.

| 2. | Stwierdza, że europejska polityka sąsiedztwa (EPS) może mieć trwałe skutki tylko wtedy, gdy przynosi konkretne korzyści obywatelom zarówno państw członkowskich UE, jak i krajów objętych EPS; domaga się nadania centralnego znaczenia temu aspektowi przy realizacji nowej strategii. |
| --- | --- |

2.

Stwierdza, że europejska polityka sąsiedztwa (EPS) może mieć trwałe skutki tylko wtedy, gdy przynosi konkretne korzyści obywatelom zarówno państw członkowskich UE, jak i krajów objętych EPS; domaga się nadania centralnego znaczenia temu aspektowi przy realizacji nowej strategii.

| 3. | Zauważa, że EPS jest przede wszystkim projektem instytucji Unii Europejskiej i rządów państw członkowskich i krajów z nią sąsiadujących. Podkreśla, że pomyślna realizacja programów i projektów ma istotne skutki na poziomie lokalnym i regionalnym, zarówno w państwach członkowskich UE, jak i w zainteresowanych krajach trzecich. Domaga się zatem, by w ramach EPS wzmocniono w pierwszym rzędzie współpracę na szczeblu regionalnym i lokalnym oraz interakcję społeczeństw obywatelskich i udostępniono odpowiednie do tego środki. Nalega, aby władze lokalne i regionalne i ich stowarzyszenia były angażowane na każdym etapie realizacji EPS – od programowania do kontroli demokratycznej; jest zdania, że władze lokalne i regionalne oraz ich stowarzyszenia powinny uczestniczyć w pracach komitetów i rad ds. stowarzyszenia i otrzymać status stałych obserwatorów. |
| --- | --- |

3.

Zauważa, że EPS jest przede wszystkim projektem instytucji Unii Europejskiej i rządów państw członkowskich i krajów z nią sąsiadujących. Podkreśla, że pomyślna realizacja programów i projektów ma istotne skutki na poziomie lokalnym i regionalnym, zarówno w państwach członkowskich UE, jak i w zainteresowanych krajach trzecich. Domaga się zatem, by w ramach EPS wzmocniono w pierwszym rzędzie współpracę na szczeblu regionalnym i lokalnym oraz interakcję społeczeństw obywatelskich i udostępniono odpowiednie do tego środki. Nalega, aby władze lokalne i regionalne i ich stowarzyszenia były angażowane na każdym etapie realizacji EPS – od programowania do kontroli demokratycznej; jest zdania, że władze lokalne i regionalne oraz ich stowarzyszenia powinny uczestniczyć w pracach komitetów i rad ds. stowarzyszenia i otrzymać status stałych obserwatorów.

| 4. | Domaga się większej liczby konkretnych projektów wspierania kontaktów międzyludzkich; uważa za niezbędne udostępnienie większych środków na współpracę transgraniczną, partnerstwa między władzami lokalnymi i wymianę naukową, kulturową i młodzieży; podkreśla swój apel o włączenie partnerów do programów unijnych, takich jak Erasmus. Z zadowoleniem przyjmuje, że Komisja przypisuje duże znaczenie kwestii ułatwień wizowych i złożyła konkretne propozycje Ukrainie i Gruzji; podkreśla swoje poparcie dla współpracy w zakresie wiz i mobilności z tymi partnerami wśród krajów objętych EPS, którzy tego pragną, w tym dla dialogu na temat liberalizacji wiz i ułatwień wizowych. |
| --- | --- |

4.

Domaga się większej liczby konkretnych projektów wspierania kontaktów międzyludzkich; uważa za niezbędne udostępnienie większych środków na współpracę transgraniczną, partnerstwa między władzami lokalnymi i wymianę naukową, kulturową i młodzieży; podkreśla swój apel o włączenie partnerów do programów unijnych, takich jak Erasmus. Z zadowoleniem przyjmuje, że Komisja przypisuje duże znaczenie kwestii ułatwień wizowych i złożyła konkretne propozycje Ukrainie i Gruzji; podkreśla swoje poparcie dla współpracy w zakresie wiz i mobilności z tymi partnerami wśród krajów objętych EPS, którzy tego pragną, w tym dla dialogu na temat liberalizacji wiz i ułatwień wizowych.

| 5. | Podkreśla wnioski zawarte w swojej opinii z 9 lipca 2015 r.Nowa europejska polityka sąsiedztwa; wzywa Komisję Europejską i ESDZ do konsekwentnego uwzględnienia ich przy realizacji strategii. |
| --- | --- |

5.

Podkreśla wnioski zawarte w swojej opinii z 9 lipca 2015 r.Nowa europejska polityka sąsiedztwa; wzywa Komisję Europejską i ESDZ do konsekwentnego uwzględnienia ich przy realizacji strategii.

| 6. | Stwierdza, że konflikty zbrojne, użycie siły, naruszenia suwerenności terytorialnej, łamanie praw człowieka i zasady równych praw narodów, terroryzm oraz poważna destabilizacja w wielu krajach i regionach sąsiedztwa UE doprowadziły do śmierci wielu ludzi i znacznej liczby osób rannych, wewnętrznie przesiedlonych i zmuszonych do migracji, hamując rozwój trwałych partnerstw. Podkreśla znaczenie porzucenia rozważań geopolitycznych i myślenia życzeniowego na rzecz ustalania realistycznych celów na podstawie realistycznej oceny, a także organizacji współpracy między tymi partnerami, którzy są naprawdę zainteresowani interakcją oraz zdolni do osiągania trwałych wyników; nalega, aby – mimo niezbędnego zróżnicowania – nadal zachowywano równowagę między krajami sąsiedztwa wschodniego i południowego. |
| --- | --- |

6.

Stwierdza, że konflikty zbrojne, użycie siły, naruszenia suwerenności terytorialnej, łamanie praw człowieka i zasady równych praw narodów, terroryzm oraz poważna destabilizacja w wielu krajach i regionach sąsiedztwa UE doprowadziły do śmierci wielu ludzi i znacznej liczby osób rannych, wewnętrznie przesiedlonych i zmuszonych do migracji, hamując rozwój trwałych partnerstw. Podkreśla znaczenie porzucenia rozważań geopolitycznych i myślenia życzeniowego na rzecz ustalania realistycznych celów na podstawie realistycznej oceny, a także organizacji współpracy między tymi partnerami, którzy są naprawdę zainteresowani interakcją oraz zdolni do osiągania trwałych wyników; nalega, aby – mimo niezbędnego zróżnicowania – nadal zachowywano równowagę między krajami sąsiedztwa wschodniego i południowego.

| 7. | Zwraca uwagę, że partnerstwo może być kształtowane w sposób trwały tylko w oparciu o równość i wzajemne korzyści; z zadowoleniem przyjmuje, że Komisja przywiązywała szczególne znaczenie do tej kwestii przy przeglądzie EPS, i domaga się realizacji w praktyce koncepcji jednakowej obustronnej odpowiedzialności za partnerstwo EPS. |
| --- | --- |

7.

Zwraca uwagę, że partnerstwo może być kształtowane w sposób trwały tylko w oparciu o równość i wzajemne korzyści; z zadowoleniem przyjmuje, że Komisja przywiązywała szczególne znaczenie do tej kwestii przy przeglądzie EPS, i domaga się realizacji w praktyce koncepcji jednakowej obustronnej odpowiedzialności za partnerstwo EPS.

| 8. | Podkreśla w szczególności, że konsekwentne przestrzeganie praw człowieka i norm międzynarodowego prawa humanitarnego nie może być kwestionowane. W związku z tym zwraca uwagę, że konflikty, które dotyczą wielu partnerów objętych EPS, stwarzają nowe wyzwania w zakresie ochrony uchodźców i poszanowania międzynarodowego prawa humanitarnego i że należy przyjąć nowe podejście pozwalające na użycie nowych i skuteczniejszych narzędzi w celu zapewnienia pełnego przestrzegania norm europejskich i międzynarodowych dotyczących ochrony uchodźców. Ponadto podkreśla, że w zbliżających się negocjacjach dotyczących globalnych porozumień w sprawie migracji z wieloma krajami partnerskimi objętymi EPS powinny wziąć udział władze lokalne, a polityka migracyjna i polityka sąsiedztwa powinny być lepiej zintegrowane w celu uniknięcia sprzeczności i niespójności. |
| --- | --- |

8.

Podkreśla w szczególności, że konsekwentne przestrzeganie praw człowieka i norm międzynarodowego prawa humanitarnego nie może być kwestionowane. W związku z tym zwraca uwagę, że konflikty, które dotyczą wielu partnerów objętych EPS, stwarzają nowe wyzwania w zakresie ochrony uchodźców i poszanowania międzynarodowego prawa humanitarnego i że należy przyjąć nowe podejście pozwalające na użycie nowych i skuteczniejszych narzędzi w celu zapewnienia pełnego przestrzegania norm europejskich i międzynarodowych dotyczących ochrony uchodźców. Ponadto podkreśla, że w zbliżających się negocjacjach dotyczących globalnych porozumień w sprawie migracji z wieloma krajami partnerskimi objętymi EPS powinny wziąć udział władze lokalne, a polityka migracyjna i polityka sąsiedztwa powinny być lepiej zintegrowane w celu uniknięcia sprzeczności i niespójności.

Stabilność UE i jej sąsiedztwa

| 9. | Podkreśla, że największym źródłem wpływu Europy na stabilność i dobrobyt w sąsiedztwie jest atrakcyjność modelu społeczno-gospodarczego UE, jedność i solidarność państw członkowskich UE, zrównoważony rozwój, demokracja i poszanowanie praw człowieka oraz swobód demokratycznych; podkreśla, że najważniejszym wkładem w stabilizację sąsiedztwa jest stabilność UE i pozostawanie przy jej wartościach i zasadach. |
| --- | --- |

9.

Podkreśla, że największym źródłem wpływu Europy na stabilność i dobrobyt w sąsiedztwie jest atrakcyjność modelu społeczno-gospodarczego UE, jedność i solidarność państw członkowskich UE, zrównoważony rozwój, demokracja i poszanowanie praw człowieka oraz swobód demokratycznych; podkreśla, że najważniejszym wkładem w stabilizację sąsiedztwa jest stabilność UE i pozostawanie przy jej wartościach i zasadach.

| 10. | Domaga się, by zagrożenia dla bezpieczeństwa zostały przeanalizowane w całej ich złożoności i oszacowane przy opracowywaniu przyczyn niestabilności; podkreśla, że w pierwszym rzędzie należy zająć się społeczno-ekonomicznymi przyczynami aktualnych wyzwań w odniesieniu do bezpieczeństwa i migracji. Z zadowoleniem przyjmuje zapewnienie UE, że razem z partnerami EPS będzie pracować nad realizacją celów zrównoważonego rozwoju ONZ. Domaga się skierowania dodatkowej uwagi na promowanie praw socjalnych, ponieważ zrównoważony rozwój gospodarczy i społeczny ma decydujące znaczenie dla stabilnego sąsiedztwa. Podkreśla, że tworzenie miejsc pracy jest punktem zwrotnym dla przyszłości większości krajów objętych europejską polityką sąsiedztwa; opowiada się za położeniem szczególnego nacisku na walkę z bezrobociem młodzieży oraz na wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw; podkreśla, że konieczne jest do tego podejście wielopoziomowe – od poziomu krajowego do regionalnego i lokalnego – oraz współpraca regionalna, subregionalna i transgraniczna; domaga się takiego ukształtowania programów współpracy sektorowej, aby mogły być one realizowane przez władze lokalne i regionalne. |
| --- | --- |

10.

Domaga się, by zagrożenia dla bezpieczeństwa zostały przeanalizowane w całej ich złożoności i oszacowane przy opracowywaniu przyczyn niestabilności; podkreśla, że w pierwszym rzędzie należy zająć się społeczno-ekonomicznymi przyczynami aktualnych wyzwań w odniesieniu do bezpieczeństwa i migracji. Z zadowoleniem przyjmuje zapewnienie UE, że razem z partnerami EPS będzie pracować nad realizacją celów zrównoważonego rozwoju ONZ. Domaga się skierowania dodatkowej uwagi na promowanie praw socjalnych, ponieważ zrównoważony rozwój gospodarczy i społeczny ma decydujące znaczenie dla stabilnego sąsiedztwa. Podkreśla, że tworzenie miejsc pracy jest punktem zwrotnym dla przyszłości większości krajów objętych europejską polityką sąsiedztwa; opowiada się za położeniem szczególnego nacisku na walkę z bezrobociem młodzieży oraz na wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw; podkreśla, że konieczne jest do tego podejście wielopoziomowe – od poziomu krajowego do regionalnego i lokalnego – oraz współpraca regionalna, subregionalna i transgraniczna; domaga się takiego ukształtowania programów współpracy sektorowej, aby mogły być one realizowane przez władze lokalne i regionalne.

| 11. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja Europejska przedstawiła wniosek dotyczący nowych ram partnerstwa z krajami trzecimi, a także wniosek dotyczący nowego europejskiego Planu inwestycji zewnętrznych, którego celem jest przeciwdziałanie fundamentalnym przyczynom migracji przez uruchomienie inwestycji, zwiększenie pomocy technicznej oraz wsparcie reform gospodarczych i strukturalnych w celu poprawy otoczenia biznesowego i szerszego otoczenia politycznego; wzywa europejskie władze lokalne i regionalne do zaangażowania się w ten proces. |
| --- | --- |

11.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja Europejska przedstawiła wniosek dotyczący nowych ram partnerstwa z krajami trzecimi, a także wniosek dotyczący nowego europejskiego Planu inwestycji zewnętrznych, którego celem jest przeciwdziałanie fundamentalnym przyczynom migracji przez uruchomienie inwestycji, zwiększenie pomocy technicznej oraz wsparcie reform gospodarczych i strukturalnych w celu poprawy otoczenia biznesowego i szerszego otoczenia politycznego; wzywa europejskie władze lokalne i regionalne do zaangażowania się w ten proces.

| 12. | Oczekuje, że nowe porozumienia dotyczące migracji, które Unia negocjuje z Jordanią i Libanem w ramach komunikatu z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie ustanowienia nowych ram partnerstwa z krajami trzecimi, dobrze wyważą potrzeby uchodźców, potrzeby tych państw i warunki, w jakich się znajdują, oraz oczekiwania UE i państw członkowskich, przy jednoczesnym przestrzeganiu praw człowieka i standardów świadczenia pomocy humanitarnej ustanowionych prawem międzynarodowym. |
| --- | --- |

12.

Oczekuje, że nowe porozumienia dotyczące migracji, które Unia negocjuje z Jordanią i Libanem w ramach komunikatu z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie ustanowienia nowych ram partnerstwa z krajami trzecimi, dobrze wyważą potrzeby uchodźców, potrzeby tych państw i warunki, w jakich się znajdują, oraz oczekiwania UE i państw członkowskich, przy jednoczesnym przestrzeganiu praw człowieka i standardów świadczenia pomocy humanitarnej ustanowionych prawem międzynarodowym.

| 13. | Ponownie potwierdza swoje zobowiązanie wobec narodu tunezyjskiego i nawołuje do prawdziwie głębokiego i wszechstronnego partnerstwa między UE a Tunezją. Podkreśla, że kontynuacja pokojowego i demokratycznego rozwoju prowadzącego do stabilizacji w zakresie gospodarki i bezpieczeństwa będzie stanowiła pozytywny sygnał dla wszystkich krajów EPS. Zaznacza potrzebę znaczącego zwiększenia pomocy unijnej dla Tunezji z myślą o wspieraniu konsolidacji transformacji demokratycznej i o wzmocnieniu inwestycji oraz rozwoju we wszystkich sektorach gospodarczo-społecznych, w szczególności w odniesieniu do tworzenia miejsc pracy oraz utrzymywania wysokiej jakości usług publicznych dostępnych dla wszystkich obywateli. Odnotowuje rozpoczęcie negocjacji dotyczących ambitnej pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu (DCFTA) pomiędzy UE a Tunezją oraz wzywa Komisję do przyjęcia całościowego podejścia, które zagwarantuje, że ta umowa będzie korzystna dla obu stron z jednoczesnym uwzględnieniem istotnych nierówności gospodarczych między stronami. |
| --- | --- |

13.

Ponownie potwierdza swoje zobowiązanie wobec narodu tunezyjskiego i nawołuje do prawdziwie głębokiego i wszechstronnego partnerstwa między UE a Tunezją. Podkreśla, że kontynuacja pokojowego i demokratycznego rozwoju prowadzącego do stabilizacji w zakresie gospodarki i bezpieczeństwa będzie stanowiła pozytywny sygnał dla wszystkich krajów EPS. Zaznacza potrzebę znaczącego zwiększenia pomocy unijnej dla Tunezji z myślą o wspieraniu konsolidacji transformacji demokratycznej i o wzmocnieniu inwestycji oraz rozwoju we wszystkich sektorach gospodarczo-społecznych, w szczególności w odniesieniu do tworzenia miejsc pracy oraz utrzymywania wysokiej jakości usług publicznych dostępnych dla wszystkich obywateli. Odnotowuje rozpoczęcie negocjacji dotyczących ambitnej pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu (DCFTA) pomiędzy UE a Tunezją oraz wzywa Komisję do przyjęcia całościowego podejścia, które zagwarantuje, że ta umowa będzie korzystna dla obu stron z jednoczesnym uwzględnieniem istotnych nierówności gospodarczych między stronami.

| 14. | Domaga się priorytetowego wspierania władz lokalnych i regionalnych z UE, jak i z krajów objętych EPS, przy udostępnianiu uchodźcom podstawowych świadczeń odpowiedniej jakości zamiast wydalania ich do państw trzecich oraz kształtowaniu w perspektywie bardziej długoterminowej zrównoważonego rozwoju gospodarczego i społecznego gmin i regionów ich pochodzenia z udziałem tych osób. Zwraca uwagę, że uchodźcy, którzy przybyli do Europy z krajów sąsiadujących, mogą stanowić w przyszłości pomost między UE a krajami sąsiadującymi. |
| --- | --- |

14.

Domaga się priorytetowego wspierania władz lokalnych i regionalnych z UE, jak i z krajów objętych EPS, przy udostępnianiu uchodźcom podstawowych świadczeń odpowiedniej jakości zamiast wydalania ich do państw trzecich oraz kształtowaniu w perspektywie bardziej długoterminowej zrównoważonego rozwoju gospodarczego i społecznego gmin i regionów ich pochodzenia z udziałem tych osób. Zwraca uwagę, że uchodźcy, którzy przybyli do Europy z krajów sąsiadujących, mogą stanowić w przyszłości pomost między UE a krajami sąsiadującymi.

| 15. | Ze względu na radykalizację religijną, nacjonalizm, ekstremizm i terroryzm zaleca opracowanie strategii i zapewnienie odpowiednich instrumentów promowania dialogu międzykulturowego w UE oraz ze społeczeństwami krajów sąsiadujących; podkreśla odpowiedzialność i potencjał władz lokalnych i regionalnych w tej dziedzinie – taki dialog musi być prowadzony między politykami, ale także w ramach społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności między obywatelami. |
| --- | --- |

15.

Ze względu na radykalizację religijną, nacjonalizm, ekstremizm i terroryzm zaleca opracowanie strategii i zapewnienie odpowiednich instrumentów promowania dialogu międzykulturowego w UE oraz ze społeczeństwami krajów sąsiadujących; podkreśla odpowiedzialność i potencjał władz lokalnych i regionalnych w tej dziedzinie – taki dialog musi być prowadzony między politykami, ale także w ramach społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności między obywatelami.

| 16. | Stwierdza, że stosunki dobrosąsiedzkie z krajami objętymi europejską polityką sąsiedztwa oraz ich sąsiadami są niezbędne do stabilności w Europie. Zwraca uwagę, że współpraca gospodarcza i polityczny dialog między UE a Federacją Rosyjską mają zasadnicze znaczenie; zaznacza, że normalizacja stosunków gospodarczych i politycznych z Rosją musi być uzależniona od pełnego wykonania porozumień mińskich; zwraca uwagę, że na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz pomiędzy podmiotami społeczeństwa obywatelskiego i sektora przedsiębiorstw nadal istnieje współpraca i dialog oraz że potencjał ten powinien być lepiej wykorzystywany do przezwyciężania różnic. |
| --- | --- |

16.

Stwierdza, że stosunki dobrosąsiedzkie z krajami objętymi europejską polityką sąsiedztwa oraz ich sąsiadami są niezbędne do stabilności w Europie. Zwraca uwagę, że współpraca gospodarcza i polityczny dialog między UE a Federacją Rosyjską mają zasadnicze znaczenie; zaznacza, że normalizacja stosunków gospodarczych i politycznych z Rosją musi być uzależniona od pełnego wykonania porozumień mińskich; zwraca uwagę, że na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz pomiędzy podmiotami społeczeństwa obywatelskiego i sektora przedsiębiorstw nadal istnieje współpraca i dialog oraz że potencjał ten powinien być lepiej wykorzystywany do przezwyciężania różnic.

Zróżnicowanie i współpraca regionalna

| 17. | Podkreśla, że współpraca z UE nie powinna prowadzić do rywalizacji między krajami sąsiadującymi o najlepsze stosunki z Unią, lecz do współpracy regionalnej i terytorialnej; zwraca uwagę na niemożność rezygnacji z wielostronnego wymiaru EPS. Podkreśla, że kompleksowym wyzwaniom związanym ze stabilizacją sąsiedztwa można podołać tylko wtedy, gdy wszyscy partnerzy regionu będą systematycznie współpracować; stwierdza, że potrzebne jest większe zaangażowanie ze strony UE, aby ożywić wielostronne podejście polityki sąsiedztwa, przyznając przy tym centralne miejsce władzom lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

17.

Podkreśla, że współpraca z UE nie powinna prowadzić do rywalizacji między krajami sąsiadującymi o najlepsze stosunki z Unią, lecz do współpracy regionalnej i terytorialnej; zwraca uwagę na niemożność rezygnacji z wielostronnego wymiaru EPS. Podkreśla, że kompleksowym wyzwaniom związanym ze stabilizacją sąsiedztwa można podołać tylko wtedy, gdy wszyscy partnerzy regionu będą systematycznie współpracować; stwierdza, że potrzebne jest większe zaangażowanie ze strony UE, aby ożywić wielostronne podejście polityki sąsiedztwa, przyznając przy tym centralne miejsce władzom lokalnym i regionalnym.

| 18. | Wskazuje na zaangażowanie i potencjał Komitetu Regionów w odniesieniu do współpracy regionalnej, w szczególności w przypadku takich instrumentów jak Eurośródziemnomorskie Zgromadzenie Samorządów Lokalnych i Regionalnych (ARLEM), Konferencja Władz Lokalnych i Regionalnych Partnerstwa Wschodniego (CORLEAP), a także grupa zadaniowa ds. Ukrainy; wzywa Komisję i delegatury Unii do lepszego wykorzystania wiedzy fachowej tych trzech organów. |
| --- | --- |

18.

Wskazuje na zaangażowanie i potencjał Komitetu Regionów w odniesieniu do współpracy regionalnej, w szczególności w przypadku takich instrumentów jak Eurośródziemnomorskie Zgromadzenie Samorządów Lokalnych i Regionalnych (ARLEM), Konferencja Władz Lokalnych i Regionalnych Partnerstwa Wschodniego (CORLEAP), a także grupa zadaniowa ds. Ukrainy; wzywa Komisję i delegatury Unii do lepszego wykorzystania wiedzy fachowej tych trzech organów.

| 19. | Stwierdza, że Gruzja, Mołdawia i Ukraina w oczekiwaniu na trwałe korzyści dla rozwoju demokratycznego i gospodarczego swoich krajów zdecydowały się na szczególnie bliską relację z UE i podpisały układy o stowarzyszeniu. Jest zaniepokojony kosztami społecznymi procesów reform, które mogłyby postawić pod znakiem zapytania akceptację społeczeństwa dla procesu zbliżenia, oraz wzywa UE do jeszcze bliższej współpracy z zainteresowanymi krajami w celu znalezienia sposobów na przezwyciężenie tych wyzwań. Podkreśla znaczenie reform decentralizacyjnych w tych krajach dla wdrożenia układów o stowarzyszeniu i domaga się priorytetowego wsparcia procesów demokratyzacji na szczeblu lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

19.

Stwierdza, że Gruzja, Mołdawia i Ukraina w oczekiwaniu na trwałe korzyści dla rozwoju demokratycznego i gospodarczego swoich krajów zdecydowały się na szczególnie bliską relację z UE i podpisały układy o stowarzyszeniu. Jest zaniepokojony kosztami społecznymi procesów reform, które mogłyby postawić pod znakiem zapytania akceptację społeczeństwa dla procesu zbliżenia, oraz wzywa UE do jeszcze bliższej współpracy z zainteresowanymi krajami w celu znalezienia sposobów na przezwyciężenie tych wyzwań. Podkreśla znaczenie reform decentralizacyjnych w tych krajach dla wdrożenia układów o stowarzyszeniu i domaga się priorytetowego wsparcia procesów demokratyzacji na szczeblu lokalnym i regionalnym.

| 20. | Domaga się wdrożenia strategii mających na celu uniknięcie sytuacji, w której państwa muszą wybierać między bliższą współpracą z UE lub z innymi partnerami. Z zadowoleniem przyjmuje, że wraz z nowymi negocjacjami między UE i Armenią wkracza się na nowe drogi umożliwiające bliską współpracę z UE bez uszczerbku dla innych zobowiązań międzynarodowych; jest zdania, że doświadczenia te powinny zostać wykorzystane również do rozwoju stosunków z Białorusią i Azerbejdżanem. |
| --- | --- |

20.

Domaga się wdrożenia strategii mających na celu uniknięcie sytuacji, w której państwa muszą wybierać między bliższą współpracą z UE lub z innymi partnerami. Z zadowoleniem przyjmuje, że wraz z nowymi negocjacjami między UE i Armenią wkracza się na nowe drogi umożliwiające bliską współpracę z UE bez uszczerbku dla innych zobowiązań międzynarodowych; jest zdania, że doświadczenia te powinny zostać wykorzystane również do rozwoju stosunków z Białorusią i Azerbejdżanem.

| 21. | Domaga się wdrożenia strategii subregionalnych, które odpowiadają bardzo zróżnicowanym wymaganiom i rzeczywistości w południowym sąsiedztwie, mianowicie w formie strategii na rzecz regionu Morza Adriatyckiego i Morza Jońskiego, strategii na rzecz zachodniej części regionu śródziemnomorskiego i strategii na rzecz wschodniej części regionu śródziemnomorskiego. |
| --- | --- |

21.

Domaga się wdrożenia strategii subregionalnych, które odpowiadają bardzo zróżnicowanym wymaganiom i rzeczywistości w południowym sąsiedztwie, mianowicie w formie strategii na rzecz regionu Morza Adriatyckiego i Morza Jońskiego, strategii na rzecz zachodniej części regionu śródziemnomorskiego i strategii na rzecz wschodniej części regionu śródziemnomorskiego.

| 22. | Wzywa Wysokiego Przedstawiciela i Komisję do przedstawienia konkretnej strategii na rzecz włączenia sąsiadów naszych sąsiadów, czyli krajów objętych EPS, co dotyczy w szczególności Federacji Rosyjskiej, aby tchnąć życie w to podejście. |
| --- | --- |

22.

Wzywa Wysokiego Przedstawiciela i Komisję do przedstawienia konkretnej strategii na rzecz włączenia sąsiadów naszych sąsiadów, czyli krajów objętych EPS, co dotyczy w szczególności Federacji Rosyjskiej, aby tchnąć życie w to podejście.

| 23. | Podkreśla, że partnerstwo rozpoczyna się w regionach przygranicznych; wzywa Komisję, by uznała jego rolę i wsparła rozwijającą się współpracę transgraniczną między władzami lokalnymi i regionalnymi w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa i stworzyła przez to przykład dla kolejnych krajów objętych EPS. Domaga się opracowania wykraczającej poza aktualne ramy finansowe, długoterminowej i kompleksowej koncepcji. W tym względzie wzywa do wdrożenia wykorzystywania EUWT między UE a regionami sąsiadującymi, a także do szybkiego opracowania porozumienia w sprawie zharmonizowanego wykorzystania funduszy europejskich między programem Interreg Europe a Europejskim Instrumentem Sąsiedztwa z myślą o rozwoju wszystkich regionów UE sąsiadujących z krajami EPS. |
| --- | --- |

23.

Podkreśla, że partnerstwo rozpoczyna się w regionach przygranicznych; wzywa Komisję, by uznała jego rolę i wsparła rozwijającą się współpracę transgraniczną między władzami lokalnymi i regionalnymi w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa i stworzyła przez to przykład dla kolejnych krajów objętych EPS. Domaga się opracowania wykraczającej poza aktualne ramy finansowe, długoterminowej i kompleksowej koncepcji. W tym względzie wzywa do wdrożenia wykorzystywania EUWT między UE a regionami sąsiadującymi, a także do szybkiego opracowania porozumienia w sprawie zharmonizowanego wykorzystania funduszy europejskich między programem Interreg Europe a Europejskim Instrumentem Sąsiedztwa z myślą o rozwoju wszystkich regionów UE sąsiadujących z krajami EPS.

Odpowiedzialność i zorientowanie na obywateli

| 24. | Podkreśla, że odpowiedzialność lokalna i regionalna jest niezbędna dla skutecznej EPS i że strategie polityki UE i podejmowane działania oraz finansowanie powinny zostać określone z uwzględnieniem potrzeb regionalnych, przy czym należy wybrać kompleksowe podejście przynoszące korzyści wszystkim grupom społeczeństwa i wspierające rozwój regionalny. Zwraca uwagę, że rola władz lokalnych i regionalnych, zwłaszcza tych działających na terenach przygranicznych, w dwustronnych planach działania powinna zostać wzmocniona i że wymaga to zwiększenia praw i kompetencji władz lokalnych i regionalnych oraz wyposażenia ich w wystarczające zasoby finansowe dostępne na ich żądanie. |
| --- | --- |

24.

Podkreśla, że odpowiedzialność lokalna i regionalna jest niezbędna dla skutecznej EPS i że strategie polityki UE i podejmowane działania oraz finansowanie powinny zostać określone z uwzględnieniem potrzeb regionalnych, przy czym należy wybrać kompleksowe podejście przynoszące korzyści wszystkim grupom społeczeństwa i wspierające rozwój regionalny. Zwraca uwagę, że rola władz lokalnych i regionalnych, zwłaszcza tych działających na terenach przygranicznych, w dwustronnych planach działania powinna zostać wzmocniona i że wymaga to zwiększenia praw i kompetencji władz lokalnych i regionalnych oraz wyposażenia ich w wystarczające zasoby finansowe dostępne na ich żądanie.

| 25. | Stwierdza, że wiedza na temat UE i porozumień państw objętych EPS z UE jest słabo rozpowszechniona na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz w społeczeństwie obywatelskim. Wzywa Komisję, by we współpracy z delegaturami Unii wyraźnie zwiększyła widoczność programów współpracy na szczeblu lokalnym i regionalnym, lepiej informowała i szkoliła podmioty lokalne i regionalne, zwłaszcza poprzez programy szkoleniowe dla nauczycieli i wymianę materiałów dydaktycznych, oraz wzmocniła na szczeblu lokalnym i regionalnym budowanie zdolności do korzystania z programów EPS. |
| --- | --- |

25.

Stwierdza, że wiedza na temat UE i porozumień państw objętych EPS z UE jest słabo rozpowszechniona na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz w społeczeństwie obywatelskim. Wzywa Komisję, by we współpracy z delegaturami Unii wyraźnie zwiększyła widoczność programów współpracy na szczeblu lokalnym i regionalnym, lepiej informowała i szkoliła podmioty lokalne i regionalne, zwłaszcza poprzez programy szkoleniowe dla nauczycieli i wymianę materiałów dydaktycznych, oraz wzmocniła na szczeblu lokalnym i regionalnym budowanie zdolności do korzystania z programów EPS.

| 26. | Uważa za istotne, by zwiększyć zaangażowanie młodzieży i udział kobiet jako elementów kluczowych dla rozwoju państw objętych europejską polityką sąsiedztwa. |
| --- | --- |

26.

Uważa za istotne, by zwiększyć zaangażowanie młodzieży i udział kobiet jako elementów kluczowych dla rozwoju państw objętych europejską polityką sąsiedztwa.

| 27. | Domaga się większej ilości konkretnych projektów realizowanych na poziomie lokalnym z namacalnymi rezultatami i pozytywnym wpływem na życie codzienne obywateli. |
| --- | --- |

27.

Domaga się większej ilości konkretnych projektów realizowanych na poziomie lokalnym z namacalnymi rezultatami i pozytywnym wpływem na życie codzienne obywateli.

Dobre rządy, praworządność oraz poszanowanie praw człowieka i swobód obywatelskich

| 28. | Podkreśla, że dobre rządy, praworządność, demokracja oraz poszanowanie praw człowieka i swobód demokratycznych mają fundamentalne znaczenie dla stabilności. Wskazuje, że społeczeństwa krajów sąsiedztwa UE mają różne doświadczenia historyczne i funkcjonują w różnych uwarunkowaniach oraz że standardów demokracji i praw człowieka nie można narzucić ani z zewnątrz, ani odgórnie, lecz muszą być one wypracowane oddolnie. Podkreśla rolę władz lokalnych i regionalnych przy utwierdzaniu demokracji i praworządności w społeczeństwie. Zwraca uwagę, że te kluczowe wartości są podstawą EPS i nie mogą być zagrożone. Podkreśla potrzebę uwzględnienia w umowach o partnerstwie skuteczniejszych mechanizmów instytucjonalnych pozwalających monitorować ich przestrzeganie przez partnerów. |
| --- | --- |

28.

Podkreśla, że dobre rządy, praworządność, demokracja oraz poszanowanie praw człowieka i swobód demokratycznych mają fundamentalne znaczenie dla stabilności. Wskazuje, że społeczeństwa krajów sąsiedztwa UE mają różne doświadczenia historyczne i funkcjonują w różnych uwarunkowaniach oraz że standardów demokracji i praw człowieka nie można narzucić ani z zewnątrz, ani odgórnie, lecz muszą być one wypracowane oddolnie. Podkreśla rolę władz lokalnych i regionalnych przy utwierdzaniu demokracji i praworządności w społeczeństwie. Zwraca uwagę, że te kluczowe wartości są podstawą EPS i nie mogą być zagrożone. Podkreśla potrzebę uwzględnienia w umowach o partnerstwie skuteczniejszych mechanizmów instytucjonalnych pozwalających monitorować ich przestrzeganie przez partnerów.

| 29. | Zwraca uwagę, że w większości krajów objętych europejską polityką sąsiedztwa zdolności administracyjne na szczeblach lokalnych i regionalnych wymagają poprawy; potwierdza gotowość Komitetu Regionów, jego członków i zainteresowanych samorządów oraz ich stowarzyszeń krajowych do współuczestnictwa w programach budowania zdolności administracyjnych w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa; wzywa Komisję, by stworzyła potrzebne do tego warunki administracyjne i finansowe. Domaga się wsparcia reform decentralizacyjnych w krajach objętych polityką sąsiedztwa; proponuje uzgodnienie z państwami objętymi europejską polityką sąsiedztwa sektorowych projektów pilotażowych, za których realizację byłyby odpowiedzialne organy lokalne i regionalne, w celu umożliwienia pozyskania doświadczeń dotyczących procesów decentralizacji. |
| --- | --- |

29.

Zwraca uwagę, że w większości krajów objętych europejską polityką sąsiedztwa zdolności administracyjne na szczeblach lokalnych i regionalnych wymagają poprawy; potwierdza gotowość Komitetu Regionów, jego członków i zainteresowanych samorządów oraz ich stowarzyszeń krajowych do współuczestnictwa w programach budowania zdolności administracyjnych w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa; wzywa Komisję, by stworzyła potrzebne do tego warunki administracyjne i finansowe. Domaga się wsparcia reform decentralizacyjnych w krajach objętych polityką sąsiedztwa; proponuje uzgodnienie z państwami objętymi europejską polityką sąsiedztwa sektorowych projektów pilotażowych, za których realizację byłyby odpowiedzialne organy lokalne i regionalne, w celu umożliwienia pozyskania doświadczeń dotyczących procesów decentralizacji.

| 30. | Wzywa Komisję do opracowania projektów dla delegatów lokalnych i regionalnych oraz administracji lokalnych, w ramach których może zostać zorganizowana wymiana doświadczeń z władzami lokalnymi i regionalnymi z UE; domaga się większego wsparcia krajowych stowarzyszeń władz lokalnych i regionalnych w celu promowania wymiany doświadczeń między władzami lokalnymi i regionalnymi z poszczególnych krajów; opowiada się za znaczną rozbudową programów partnerstwa miast i programu instrumentu pomocy technicznej i wymiany informacji (TAIEX) oraz programu twinningowego; wzywa Komisję, by udzieliła nie tylko politycznego, lecz również odpowiedniego finansowego wsparcia projektom opracowanym w ramach ARLEM-u i CORLEAP-u i grupy zadaniowej ds. Ukrainy. |
| --- | --- |

30.

Wzywa Komisję do opracowania projektów dla delegatów lokalnych i regionalnych oraz administracji lokalnych, w ramach których może zostać zorganizowana wymiana doświadczeń z władzami lokalnymi i regionalnymi z UE; domaga się większego wsparcia krajowych stowarzyszeń władz lokalnych i regionalnych w celu promowania wymiany doświadczeń między władzami lokalnymi i regionalnymi z poszczególnych krajów; opowiada się za znaczną rozbudową programów partnerstwa miast i programu instrumentu pomocy technicznej i wymiany informacji (TAIEX) oraz programu twinningowego; wzywa Komisję, by udzieliła nie tylko politycznego, lecz również odpowiedniego finansowego wsparcia projektom opracowanym w ramach ARLEM-u i CORLEAP-u i grupy zadaniowej ds. Ukrainy.

| 31. | Podkreśla swoje wezwanie do Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, aby podjęła ona praktyczny środek, jakim będzie wyznaczenie punktu kontaktowego w każdej z 16 delegatur Unii w krajach objętych EPS. |
| --- | --- |

31.

Podkreśla swoje wezwanie do Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, aby podjęła ona praktyczny środek, jakim będzie wyznaczenie punktu kontaktowego w każdej z 16 delegatur Unii w krajach objętych EPS.

Współpraca w dziedzinie energii

| 32. | Stwierdza, że ścisła współpraca w sprawach energii jest istotnym elementem stosunków UE z jej sąsiadami, z których wielu jest ważnymi dostawcami źródeł energii dla państw członkowskich UE. Jest zdania, że UE może ograniczyć swoją zależność od zewnętrznych dostawców i nośników energii poprzez poprawę efektywności energetycznej na wszystkich etapach łańcucha energetycznego, maksymalizację wykorzystania odnawialnych i innych rodzimych źródeł energii oraz priorytetowe traktowanie ekologicznych paliw lub technologii. W ten sposób będzie się ona także przyczyniać do osiągnięcia uzgodnionych w Paryżu celów konferencji COP 21. Podkreśla, że współpraca między UE a jej sąsiadami w sprawach energii powinna obejmować przede wszystkim projekty rozwoju infrastruktury energetycznej i efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

32.

Stwierdza, że ścisła współpraca w sprawach energii jest istotnym elementem stosunków UE z jej sąsiadami, z których wielu jest ważnymi dostawcami źródeł energii dla państw członkowskich UE. Jest zdania, że UE może ograniczyć swoją zależność od zewnętrznych dostawców i nośników energii poprzez poprawę efektywności energetycznej na wszystkich etapach łańcucha energetycznego, maksymalizację wykorzystania odnawialnych i innych rodzimych źródeł energii oraz priorytetowe traktowanie ekologicznych paliw lub technologii. W ten sposób będzie się ona także przyczyniać do osiągnięcia uzgodnionych w Paryżu celów konferencji COP 21. Podkreśla, że współpraca między UE a jej sąsiadami w sprawach energii powinna obejmować przede wszystkim projekty rozwoju infrastruktury energetycznej i efektywności energetycznej.

| 33. | Zauważa, że Porozumienie Burmistrzów na rzecz Klimatu i Energii może być jedną z platform współpracy w tej dziedzinie i w tym kontekście oferuje doświadczenie i wiedzę specjalistyczną ambasadorów Porozumienia Burmistrzów będących członkami KR-u przy realizacji celów w zakresie klimatu i energii w krajach objętych EPS. |
| --- | --- |

33.

Zauważa, że Porozumienie Burmistrzów na rzecz Klimatu i Energii może być jedną z platform współpracy w tej dziedzinie i w tym kontekście oferuje doświadczenie i wiedzę specjalistyczną ambasadorów Porozumienia Burmistrzów będących członkami KR-u przy realizacji celów w zakresie klimatu i energii w krajach objętych EPS.

| 34. | Uznaje prawo państw do decydowania o własnym zaopatrzeniu w energię. Domaga się przy tym konsekwentnego uwzględniania zdania władz lokalnych i regionalnych oraz obywateli. Ponadto zwraca uwagę na zdecydowany opór wielu gmin w UE przeciw wydobyciu gazu ziemnego i ropy naftowej metodą szczelinowania hydraulicznego i domaga się, by przestrzeganie najwyższych unijnych standardów ekologicznych przy wydobyciu i przetwarzaniu gazu ziemnego i ropy naftowej uczyniono przedmiotem współpracy w dziedzinie energetyki z krajami objętymi EPS. |
| --- | --- |

34.

Uznaje prawo państw do decydowania o własnym zaopatrzeniu w energię. Domaga się przy tym konsekwentnego uwzględniania zdania władz lokalnych i regionalnych oraz obywateli. Ponadto zwraca uwagę na zdecydowany opór wielu gmin w UE przeciw wydobyciu gazu ziemnego i ropy naftowej metodą szczelinowania hydraulicznego i domaga się, by przestrzeganie najwyższych unijnych standardów ekologicznych przy wydobyciu i przetwarzaniu gazu ziemnego i ropy naftowej uczyniono przedmiotem współpracy w dziedzinie energetyki z krajami objętymi EPS.

| 35. | Domaga się poprawy zdolności sieci energetycznych do wzajemnych połączeń nie tylko w ramach UE, lecz również między UE a jej sąsiadami, a następnie sąsiadami sąsiadów. |
| --- | --- |

35.

Domaga się poprawy zdolności sieci energetycznych do wzajemnych połączeń nie tylko w ramach UE, lecz również między UE a jej sąsiadami, a następnie sąsiadami sąsiadów.

| 36. | Jest zaniepokojony faktem, że ceny energii znacznie wzrosły w niektórych państwach objętych EPS; domaga się, by opowiadanie się Komisji za promowaniem przystępności cenowej energii zaowocowało konkretnymi koncepcjami wsparcia dotkniętej ubóstwem energetycznym ludności krajów objętych EPS. |
| --- | --- |

36.

Jest zaniepokojony faktem, że ceny energii znacznie wzrosły w niektórych państwach objętych EPS; domaga się, by opowiadanie się Komisji za promowaniem przystępności cenowej energii zaowocowało konkretnymi koncepcjami wsparcia dotkniętej ubóstwem energetycznym ludności krajów objętych EPS.

| 37. | Jest głęboko przekonany, że nowe projekty energetyczne powinny koncentrować się na dywersyfikacji źródeł energii i nie powinny osłabiać statusu krajów EPS jako krajów tranzytowych. |
| --- | --- |

37.

Jest głęboko przekonany, że nowe projekty energetyczne powinny koncentrować się na dywersyfikacji źródeł energii i nie powinny osłabiać statusu krajów EPS jako krajów tranzytowych.

Tworzenie synergii

| 38. | Zaleca lepszą wymianę doświadczeń zdobytych w ramach współpracy z wschodnimi i południowymi sąsiadami i z zadowoleniem przyjmuje odnoszące się do tego zaangażowanie członków ARLEM-u, CORLEAP-u i grupy zadaniowej ds. Ukrainy. |
| --- | --- |

38.

Zaleca lepszą wymianę doświadczeń zdobytych w ramach współpracy z wschodnimi i południowymi sąsiadami i z zadowoleniem przyjmuje odnoszące się do tego zaangażowanie członków ARLEM-u, CORLEAP-u i grupy zadaniowej ds. Ukrainy.

| 39. | Domaga się ściślejszej koordynacji między EPS i programami opracowanymi przez UE w celu poprawy sytuacji uchodźców w państwach objętych europejską polityką sąsiedztwa. |
| --- | --- |

39.

Domaga się ściślejszej koordynacji między EPS i programami opracowanymi przez UE w celu poprawy sytuacji uchodźców w państwach objętych europejską polityką sąsiedztwa.

| 40. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej uznaje rolę regionów, stwierdzając, że „stanowią [one] w zdecentralizowanym świecie kluczową przestrzeń ładu”, i zawiera apel, aby „propagować i wspierać na całym świecie łady regionalne oparte na współpracy”. Apeluje do Wysokiego Przedstawiciela i ESDZ o uwzględnianie i wykorzystywanie doświadczeń władz lokalnych i regionalnych. |
| --- | --- |

40.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej uznaje rolę regionów, stwierdzając, że „stanowią [one] w zdecentralizowanym świecie kluczową przestrzeń ładu”, i zawiera apel, aby „propagować i wspierać na całym świecie łady regionalne oparte na współpracy”. Apeluje do Wysokiego Przedstawiciela i ESDZ o uwzględnianie i wykorzystywanie doświadczeń władz lokalnych i regionalnych.

Zasoby finansowe

| 41. | Podkreśla, że finansowanie zapewniane przez Europejski Instrument Sąsiedztwa nie jest współmierne do ambicji politycznych i wyzwań w sąsiedztwie UE, oraz ubolewa, że skutkiem przeglądu EPS nie było zalecenie zwiększenia zasobów finansowych. |
| --- | --- |

41.

Podkreśla, że finansowanie zapewniane przez Europejski Instrument Sąsiedztwa nie jest współmierne do ambicji politycznych i wyzwań w sąsiedztwie UE, oraz ubolewa, że skutkiem przeglądu EPS nie było zalecenie zwiększenia zasobów finansowych.

| 42. | Stwierdza, że UE stoi obecnie przed większą liczbą kryzysów niż kiedykolwiek, w szczególności przed kryzysem uchodźczym, katastrofami naturalnymi i konfliktami zbrojnymi, które stworzyły zagrożenie dla istotnych wartości. Podkreśla, że kryzysów tych nie można było jeszcze przewidzieć w momencie zamknięcia wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2014–2020; wzywa Komisję do przedstawienia wniosku w sprawie przeglądu WRF w odniesieniu do podniesienia górnych limitów w dziale 4 oraz w dziale 3, co prowadzi również do znacznego zwiększenia zasobów EPS, a to m.in. w celu rozwiązania kryzysu migracyjnego i uchodźczego, a także zagwarantowania przyjmowania i integracji migrantów, za co odpowiedzialność ponoszą głównie władze lokalne i regionalne. Nowe WRF dają możliwość zwiększenia zasobów przeznaczonych na realizację priorytetów Europejskiego programu w zakresie migracji także w wymiarze zewnętrznym. |
| --- | --- |

42.

Stwierdza, że UE stoi obecnie przed większą liczbą kryzysów niż kiedykolwiek, w szczególności przed kryzysem uchodźczym, katastrofami naturalnymi i konfliktami zbrojnymi, które stworzyły zagrożenie dla istotnych wartości. Podkreśla, że kryzysów tych nie można było jeszcze przewidzieć w momencie zamknięcia wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2014–2020; wzywa Komisję do przedstawienia wniosku w sprawie przeglądu WRF w odniesieniu do podniesienia górnych limitów w dziale 4 oraz w dziale 3, co prowadzi również do znacznego zwiększenia zasobów EPS, a to m.in. w celu rozwiązania kryzysu migracyjnego i uchodźczego, a także zagwarantowania przyjmowania i integracji migrantów, za co odpowiedzialność ponoszą głównie władze lokalne i regionalne. Nowe WRF dają możliwość zwiększenia zasobów przeznaczonych na realizację priorytetów Europejskiego programu w zakresie migracji także w wymiarze zewnętrznym.

| 43. | Domaga się stopniowego odejścia od praktyki koncentrowania zasobów finansowych EPS przede wszystkim na współpracy ze szczeblem krajowym; domaga się ewentualnego ustalenia procentowych udziałów finansowania projektów na szczeblu lokalnym i regionalnym odpowiadających warunkom poszczególnych krajów. Podkreśla konieczność ukierunkowanego dostosowania zasobów finansowych UE do potrzeb podmiotów lokalnych i regionalnych, m.in. przez wspieranie małych projektów i elastyczne kształtowanie współfinansowania. Proponuje, by Komisja rozważyła możliwość ponownego wprowadzenia dawnego Instrumentu na rzecz Administracji Lokalnej wykorzystywanego przez kraje przystępujące oraz rozszerzenia zakresu jego stosowania w krajach objętych EPS, ze ściślejszymi uregulowaniami dotyczącymi zwrotu warunkującymi realizację konkretnych i długofalowych projektów. Domaga się przeprowadzenia dokładnej kontroli wykorzystania zasobów finansowych, m.in. przez społeczeństwo obywatelskie. |
| --- | --- |

43.

Domaga się stopniowego odejścia od praktyki koncentrowania zasobów finansowych EPS przede wszystkim na współpracy ze szczeblem krajowym; domaga się ewentualnego ustalenia procentowych udziałów finansowania projektów na szczeblu lokalnym i regionalnym odpowiadających warunkom poszczególnych krajów. Podkreśla konieczność ukierunkowanego dostosowania zasobów finansowych UE do potrzeb podmiotów lokalnych i regionalnych, m.in. przez wspieranie małych projektów i elastyczne kształtowanie współfinansowania. Proponuje, by Komisja rozważyła możliwość ponownego wprowadzenia dawnego Instrumentu na rzecz Administracji Lokalnej wykorzystywanego przez kraje przystępujące oraz rozszerzenia zakresu jego stosowania w krajach objętych EPS, ze ściślejszymi uregulowaniami dotyczącymi zwrotu warunkującymi realizację konkretnych i długofalowych projektów. Domaga się przeprowadzenia dokładnej kontroli wykorzystania zasobów finansowych, m.in. przez społeczeństwo obywatelskie.

Bruksela, dnia 11 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/69 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/69

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia w dziedzinie lotnictwa

(2017/C 088/14)

| Sprawozdawca: | Ulrika Carlefall-Landergren (SE/ALDE), radna gminy Kungsbacka |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat „Europejska strategia w dziedzinie lotnictwa”
  COM(2015) 598 final
  Dokument roboczy służb Komisji towarzyszący komunikatowi „Europejska strategia w dziedzinie lotnictwa”
  SWD(2015) 261 final
  Wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego i utworzenia Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego Unii Europejskiej oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 216/2008
  COM(2015) 613 final |

Sprawozdawca:

Ulrika Carlefall-Landergren (SE/ALDE), radna gminy Kungsbacka

Dokument źródłowy:

Komunikat „Europejska strategia w dziedzinie lotnictwa”

COM(2015) 598 final

Dokument roboczy służb Komisji towarzyszący komunikatowi „Europejska strategia w dziedzinie lotnictwa”

SWD(2015) 261 final

Wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego i utworzenia Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego Unii Europejskiej oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 216/2008

COM(2015) 613 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 1. | Podziela pogląd Komisji, że sektor lotnictwa ma duże znaczenie dla wzrostu gospodarczego, zatrudnienia, handlu i mobilności wewnątrz UE i poza nią oraz stanowi ważną gałąź gospodarki, w której powstaje wiele miejsc pracy. |
| --- | --- |

1.

Podziela pogląd Komisji, że sektor lotnictwa ma duże znaczenie dla wzrostu gospodarczego, zatrudnienia, handlu i mobilności wewnątrz UE i poza nią oraz stanowi ważną gałąź gospodarki, w której powstaje wiele miejsc pracy.

| 2. | Podkreśla znaczenie społeczne tego sektora i jego ważną rolę w kontekście spójności terytorialnej, zwłaszcza z uwagi na umożliwianie słabo zaludnionym i oddalonym regionom, szczególnie wyspiarskim i tym najbardziej oddalonym, dostępu do większych wspólnych rynków i wymiany kulturalnej. Konkurencyjny i zrównoważony w długiej perspektywie sektor lotnictwa jest również istotny dla rozwoju na szczeblu lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

2.

Podkreśla znaczenie społeczne tego sektora i jego ważną rolę w kontekście spójności terytorialnej, zwłaszcza z uwagi na umożliwianie słabo zaludnionym i oddalonym regionom, szczególnie wyspiarskim i tym najbardziej oddalonym, dostępu do większych wspólnych rynków i wymiany kulturalnej. Konkurencyjny i zrównoważony w długiej perspektywie sektor lotnictwa jest również istotny dla rozwoju na szczeblu lokalnym i regionalnym.

| 3. | Zgadza się z Komisją, że z uwagi na zmiany strukturalne, jakie dokonały się na międzynarodowym rynku transportu lotniczego, niezbędna staje się strategia w dziedzinie lotnictwa. Popiera cel tej strategii zmierzający do wspierania mobilności obywateli UE, poprawy konkurencyjności i osiągnięcia środowiskowej, gospodarczej i społecznej zrównoważoności całego łańcucha wartości w unijnym sektorze lotnictwa. |
| --- | --- |

3.

Zgadza się z Komisją, że z uwagi na zmiany strukturalne, jakie dokonały się na międzynarodowym rynku transportu lotniczego, niezbędna staje się strategia w dziedzinie lotnictwa. Popiera cel tej strategii zmierzający do wspierania mobilności obywateli UE, poprawy konkurencyjności i osiągnięcia środowiskowej, gospodarczej i społecznej zrównoważoności całego łańcucha wartości w unijnym sektorze lotnictwa.

| 4. | Zaznacza, że władze lokalne i regionalne odgrywają decydującą rolę w rozwijaniu portów lotniczych i sektora lotnictwa, gdyż są odpowiedzialne za jakość życia mieszkańców, warunki środowiskowe i planowanie przestrzenne. Zrównoważony rozwój europejskiego sektora lotnictwa oraz efektywniejsze wykorzystanie i zwiększenie przepustowości portów lotniczych wymagają otwartej, przejrzystej i opartej na zaufaniu współpracy w dziedzinie planowania przestrzennego między samorządami terytorialnymi a przedstawicielami sektora i portów lotniczych. Stanowi to niezbędny warunek akceptacji, której potrzeba europejskiemu transportowi lotniczemu, by mógł wzmocnić swoją konkurencyjność i utrzymać wiodącą pozycję. |
| --- | --- |

4.

Zaznacza, że władze lokalne i regionalne odgrywają decydującą rolę w rozwijaniu portów lotniczych i sektora lotnictwa, gdyż są odpowiedzialne za jakość życia mieszkańców, warunki środowiskowe i planowanie przestrzenne. Zrównoważony rozwój europejskiego sektora lotnictwa oraz efektywniejsze wykorzystanie i zwiększenie przepustowości portów lotniczych wymagają otwartej, przejrzystej i opartej na zaufaniu współpracy w dziedzinie planowania przestrzennego między samorządami terytorialnymi a przedstawicielami sektora i portów lotniczych. Stanowi to niezbędny warunek akceptacji, której potrzeba europejskiemu transportowi lotniczemu, by mógł wzmocnić swoją konkurencyjność i utrzymać wiodącą pozycję.

| 5. | Dlatego z wielkim żalem odnotowuje brak nawiązania do władz szczebla lokalnego i regionalnego przy wzmiance o konieczności współpracy i wspólnych wysiłków. Brakuje także perspektywy terytorialnej i przestrzennej oraz uwzględnienia wpływu na środowisko na poziomie lokalnym i regionalnym, mimo że jest to niezbędne dla długofalowego rozwoju sektora lotnictwa. Przedstawiciele sektora są świadomi tych kwestii, niemniej nie znalazły one odpowiedniego odzwierciedlenia w strategii. |
| --- | --- |

5.

Dlatego z wielkim żalem odnotowuje brak nawiązania do władz szczebla lokalnego i regionalnego przy wzmiance o konieczności współpracy i wspólnych wysiłków. Brakuje także perspektywy terytorialnej i przestrzennej oraz uwzględnienia wpływu na środowisko na poziomie lokalnym i regionalnym, mimo że jest to niezbędne dla długofalowego rozwoju sektora lotnictwa. Przedstawiciele sektora są świadomi tych kwestii, niemniej nie znalazły one odpowiedniego odzwierciedlenia w strategii.

Rozwój rynku transportu lotniczego

| 6. | Jest zdania, że europejski rynek transportu lotniczego przyniósł regionom i obywatelom wiele korzyści w minionych 20 latach. Popiera zaproponowane środki wsparcia rozbudowy tego rynku, m.in. wynegocjowanie na poziomie UE kompleksowych umów o transporcie lotniczym z wieloma państwami i regionami oraz negocjacje warunków konkurencji, mając na uwadze, że środki te mogą doprowadzić do dalszej liberalizacji transportu lotniczego i zapewnić równe warunki działania z myślą o uczciwej konkurencji w transporcie lotniczym. Wynegocjowane kompleksowe umowy o transporcie lotniczym muszą uwzględniać poszanowanie podstawowych konwencji MOP. |
| --- | --- |

6.

Jest zdania, że europejski rynek transportu lotniczego przyniósł regionom i obywatelom wiele korzyści w minionych 20 latach. Popiera zaproponowane środki wsparcia rozbudowy tego rynku, m.in. wynegocjowanie na poziomie UE kompleksowych umów o transporcie lotniczym z wieloma państwami i regionami oraz negocjacje warunków konkurencji, mając na uwadze, że środki te mogą doprowadzić do dalszej liberalizacji transportu lotniczego i zapewnić równe warunki działania z myślą o uczciwej konkurencji w transporcie lotniczym. Wynegocjowane kompleksowe umowy o transporcie lotniczym muszą uwzględniać poszanowanie podstawowych konwencji MOP.

| 7. | Odnotowuje skutki, jakie niesie ze sobą liberalizacja dla sektora lotniczego w UE; przypomina jednocześnie o najważniejszych nowych wyzwaniach stojących przed tą branżą, a mianowicie o potrzebie: wspierania zrównoważonego rozwoju terytorialnego, zapewnienia zgodności istniejących i nowo powstających miejsc pracy ze standardami europejskimi oraz stosowania przepisów dotyczących pomocy państwa. |
| --- | --- |

7.

Odnotowuje skutki, jakie niesie ze sobą liberalizacja dla sektora lotniczego w UE; przypomina jednocześnie o najważniejszych nowych wyzwaniach stojących przed tą branżą, a mianowicie o potrzebie: wspierania zrównoważonego rozwoju terytorialnego, zapewnienia zgodności istniejących i nowo powstających miejsc pracy ze standardami europejskimi oraz stosowania przepisów dotyczących pomocy państwa.

Niedostateczna przepustowość na ziemi i w powietrzu?

| 8. | W odniesieniu do przepustowości w powietrzu odnotowuje, że rozmowy z uczestnikami rynku sprawiają wrażenie, jakby w przestrzeni powietrznej nie brakowało przepustowości, a przeciętne opóźnienia były bardzo umiarkowane. Istnieje jednak całkiem spore pole do zwiększenia wydajności i poprawy zrównoważenia środowiskowego, jak również do zmniejszenia kosztów poprzez wdrożenie jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej i wyników projektu SESAR, m.in. dzięki wspólnym normom, które mogą przyczynić się do otwarcia rynku usług zarządzania ruchem lotniczym. Wydajny i zintegrowany system zarządzania ruchem lotniczym jest korzystny i ważny dla regionów, szczególnie regionów oddalonych o małych portach lotniczych. Zdalna kontrola ruchu lotniczego jest przykładem innowacji technicznej, dzięki której można efektywniej zarządzać małymi regionalnymi portami lotniczymi. |
| --- | --- |

8.

W odniesieniu do przepustowości w powietrzu odnotowuje, że rozmowy z uczestnikami rynku sprawiają wrażenie, jakby w przestrzeni powietrznej nie brakowało przepustowości, a przeciętne opóźnienia były bardzo umiarkowane. Istnieje jednak całkiem spore pole do zwiększenia wydajności i poprawy zrównoważenia środowiskowego, jak również do zmniejszenia kosztów poprzez wdrożenie jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej i wyników projektu SESAR, m.in. dzięki wspólnym normom, które mogą przyczynić się do otwarcia rynku usług zarządzania ruchem lotniczym. Wydajny i zintegrowany system zarządzania ruchem lotniczym jest korzystny i ważny dla regionów, szczególnie regionów oddalonych o małych portach lotniczych. Zdalna kontrola ruchu lotniczego jest przykładem innowacji technicznej, dzięki której można efektywniej zarządzać małymi regionalnymi portami lotniczymi.

| 9. | Popiera wniosek dotyczący rozwoju strategicznego planowania w zakresie zarządzania przepustowością portów lotniczych na poziomie UE na wypadek niedostatecznych zdolności na niektórych większych lotniskach, przy jednoczesnym niepełnym wykorzystaniu wielu innych lotnisk. Ponieważ ogólnie istnieją nadwyżki przepustowości, trzeba zagwarantować efektywniejsze korzystanie z istniejącej już infrastruktury, co wyraźnie oddziaływałoby także na środowisko. Podkreśla, że takie planowanie na poziomie krajowym i regionalnym musi uwzględniać wymiar terytorialny. Szczególnie ważne jest pytanie, jak najlepiej wykorzystać obecną przepustowość portów lotniczych. W strategii przedstawiono różnice w połączeniach między poszczególnymi regionami. Nie zawsze da się je wyjaśnić wielorakością warunków miejscowych czy zróżnicowaniem popytu i warunków po stronie podaży. Różnice te prowadzą do istotnego osłabienia konkurencyjności niektórych regionów, bardziej ograniczonego i nierównomiernego wykorzystania ogólnego potencjału oraz zmniejszenia spójności terytorialnej. Należy dążyć do odpowiedniej jakości regionalnej sieci połączeń dla wszystkich regionów Europy, a zarazem unikać mnożenia kolejnych nierentownych lotnisk, podobnie jak i zakłóceń konkurencji tam, gdzie zasady rynkowe mogą funkcjonować. |
| --- | --- |

9.

Popiera wniosek dotyczący rozwoju strategicznego planowania w zakresie zarządzania przepustowością portów lotniczych na poziomie UE na wypadek niedostatecznych zdolności na niektórych większych lotniskach, przy jednoczesnym niepełnym wykorzystaniu wielu innych lotnisk. Ponieważ ogólnie istnieją nadwyżki przepustowości, trzeba zagwarantować efektywniejsze korzystanie z istniejącej już infrastruktury, co wyraźnie oddziaływałoby także na środowisko. Podkreśla, że takie planowanie na poziomie krajowym i regionalnym musi uwzględniać wymiar terytorialny. Szczególnie ważne jest pytanie, jak najlepiej wykorzystać obecną przepustowość portów lotniczych. W strategii przedstawiono różnice w połączeniach między poszczególnymi regionami. Nie zawsze da się je wyjaśnić wielorakością warunków miejscowych czy zróżnicowaniem popytu i warunków po stronie podaży. Różnice te prowadzą do istotnego osłabienia konkurencyjności niektórych regionów, bardziej ograniczonego i nierównomiernego wykorzystania ogólnego potencjału oraz zmniejszenia spójności terytorialnej. Należy dążyć do odpowiedniej jakości regionalnej sieci połączeń dla wszystkich regionów Europy, a zarazem unikać mnożenia kolejnych nierentownych lotnisk, podobnie jak i zakłóceń konkurencji tam, gdzie zasady rynkowe mogą funkcjonować.

| 10. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja będzie dalej współpracować z centrum monitorowania portów lotniczych przy nadzorowaniu rozwoju połączeń wewnątrz Europy i poza kontynentem, przy określaniu niedociągnięć i podejmowaniu odpowiednich działań. Cenną podstawą planowania wykorzystania i rozbudowy przepustowości portów lotniczych byłaby spójna i ciągła analiza połączeń regionów z uwzględnieniem istniejącego popytu, która dostarczyłaby informacji na temat regionów o niedostatecznej sieci połączeń i na temat przepustowości portów lotniczych. Środki z zakresu planowania mające na celu poprawę dostępności oraz zwiększenie obszaru ciążenia mogą wpłynąć na atrakcyjność niewykorzystanych lotnisk. Zdaniem Komitetu planowanie musi uwzględniać zarówno transport osób, jak i towarów, opierać się na intermodalnym podejściu i mieć na uwadze skutki gospodarcze, społeczne i środowiskowe. |
| --- | --- |

10.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja będzie dalej współpracować z centrum monitorowania portów lotniczych przy nadzorowaniu rozwoju połączeń wewnątrz Europy i poza kontynentem, przy określaniu niedociągnięć i podejmowaniu odpowiednich działań. Cenną podstawą planowania wykorzystania i rozbudowy przepustowości portów lotniczych byłaby spójna i ciągła analiza połączeń regionów z uwzględnieniem istniejącego popytu, która dostarczyłaby informacji na temat regionów o niedostatecznej sieci połączeń i na temat przepustowości portów lotniczych. Środki z zakresu planowania mające na celu poprawę dostępności oraz zwiększenie obszaru ciążenia mogą wpłynąć na atrakcyjność niewykorzystanych lotnisk. Zdaniem Komitetu planowanie musi uwzględniać zarówno transport osób, jak i towarów, opierać się na intermodalnym podejściu i mieć na uwadze skutki gospodarcze, społeczne i środowiskowe.

| 11. | Odnotowuje, że Komisja apeluje w strategii do Rady i Parlamentu o szybkie przyjęcie przedłożonego w 2011 r. zmienionego rozporządzenia w sprawie przydzielania czasu na start lub lądowanie. Połączenia regionalne powinny mieć wyższy priorytet niż ma to obecnie miejsce w zmienionym wniosku. W tym celu trzeba dokonać przeglądu rozporządzenia w sprawie przydzielania czasu na start lub lądowanie. |
| --- | --- |

11.

Odnotowuje, że Komisja apeluje w strategii do Rady i Parlamentu o szybkie przyjęcie przedłożonego w 2011 r. zmienionego rozporządzenia w sprawie przydzielania czasu na start lub lądowanie. Połączenia regionalne powinny mieć wyższy priorytet niż ma to obecnie miejsce w zmienionym wniosku. W tym celu trzeba dokonać przeglądu rozporządzenia w sprawie przydzielania czasu na start lub lądowanie.

Lotniczy transport towarowy

| 12. | Wskazuje, że transport towarowy stanowi ważną część sektora lotnictwa, niemniej został zupełnie pominięty w strategii. Lotniczy transport towarowy stanowi istotny element transportu towarów i logistyki, wpływa na warunki rozwoju regionów, szczególnie tych najbardziej oddalonych, i jest zasadniczą częścią planowania regionalnego. Trzeba go więc uwzględnić w planowaniu z perspektywy logistyki intermodalnej. W kompleksowej strategii UE w dziedzinie lotnictwa należy także uwzględnić lotniczy transport towarowy w odniesieniu do przepustowości portów lotniczych, intermodalności i sieci logistycznej, również pod kątem narażenia na spowodowany przez samoloty hałas późno wieczorem, w nocy i wcześnie rano. |
| --- | --- |

12.

Wskazuje, że transport towarowy stanowi ważną część sektora lotnictwa, niemniej został zupełnie pominięty w strategii. Lotniczy transport towarowy stanowi istotny element transportu towarów i logistyki, wpływa na warunki rozwoju regionów, szczególnie tych najbardziej oddalonych, i jest zasadniczą częścią planowania regionalnego. Trzeba go więc uwzględnić w planowaniu z perspektywy logistyki intermodalnej. W kompleksowej strategii UE w dziedzinie lotnictwa należy także uwzględnić lotniczy transport towarowy w odniesieniu do przepustowości portów lotniczych, intermodalności i sieci logistycznej, również pod kątem narażenia na spowodowany przez samoloty hałas późno wieczorem, w nocy i wcześnie rano.

Połączenia

| 13. | Stwierdza, że potencjał rozwoju regionu w dużej mierze zależy od jakości jego połączeń międzynarodowych. Z regionalnego punktu widzenia nadrzędnym zadaniem sektora lotnictwa jest zapewnienie dobrej jakości sieci połączeń. Dlatego w uzasadnionym interesie regionów leży dążenie do solidniejszych i lepszych połączeń poprzez rozbudowę tras. W przypadku lotnisk usytuowanych w najbardziej oddalonych regionach potrzeba zapewnienia sieci połączeń lotniczych wynika z ich położenia geograficznego oraz braku alternatywnych form transportu. W tym kontekście można by rozważyć zachęty dla wprowadzenia nowych połączeń bezpośrednich i reklamę nowych kierunków. Należy przy tym zagwarantować przejrzystość, aby uniknąć zakłócenia konkurencji i utraty wiarygodności. |
| --- | --- |

13.

Stwierdza, że potencjał rozwoju regionu w dużej mierze zależy od jakości jego połączeń międzynarodowych. Z regionalnego punktu widzenia nadrzędnym zadaniem sektora lotnictwa jest zapewnienie dobrej jakości sieci połączeń. Dlatego w uzasadnionym interesie regionów leży dążenie do solidniejszych i lepszych połączeń poprzez rozbudowę tras. W przypadku lotnisk usytuowanych w najbardziej oddalonych regionach potrzeba zapewnienia sieci połączeń lotniczych wynika z ich położenia geograficznego oraz braku alternatywnych form transportu. W tym kontekście można by rozważyć zachęty dla wprowadzenia nowych połączeń bezpośrednich i reklamę nowych kierunków. Należy przy tym zagwarantować przejrzystość, aby uniknąć zakłócenia konkurencji i utraty wiarygodności.

| 14. | Zaznacza jednocześnie, że dobrą sieć połączeń regionów należy zapewnić przede wszystkim poprzez zintegrowane intermodalne systemy transportowe. Samolot jest ważnym środkiem transportu na długich odcinkach oraz na połączeniach kontynentalnych i międzykontynentalnych. Decydujące znaczenie dla podróży „od drzwi do drzwi” i zwiększenia ogólnej jakości podróży ma to, jak dobrze transport lotniczy współdziała z pozostałymi środkami transportu w ramach powiązanych systemów transportowych. W tym kontekście trzeba wskazać również na potrzebę dostosowania transportu publicznego do osób pracujących na lotniskach lub w sektorach powiązanych, pamiętając, że godziny ich dojazdów z i do pracy w dużym stopniu nie pokrywają się z normalnymi godzinami pracy. |
| --- | --- |

14.

Zaznacza jednocześnie, że dobrą sieć połączeń regionów należy zapewnić przede wszystkim poprzez zintegrowane intermodalne systemy transportowe. Samolot jest ważnym środkiem transportu na długich odcinkach oraz na połączeniach kontynentalnych i międzykontynentalnych. Decydujące znaczenie dla podróży „od drzwi do drzwi” i zwiększenia ogólnej jakości podróży ma to, jak dobrze transport lotniczy współdziała z pozostałymi środkami transportu w ramach powiązanych systemów transportowych. W tym kontekście trzeba wskazać również na potrzebę dostosowania transportu publicznego do osób pracujących na lotniskach lub w sektorach powiązanych, pamiętając, że godziny ich dojazdów z i do pracy w dużym stopniu nie pokrywają się z normalnymi godzinami pracy.

Opłaty lotniskowe jako instrument podatkowy

| 15. | Podkreśla znaczenie przejrzystości i dialogu między portami lotniczymi a przedsiębiorstwami lotniczymi przy nakładaniu opłat lotniskowych. Opowiada się za tym, by w strategii UE w dziedzinie lotnictwa zawrzeć apel o skoordynowane pobieranie opłat lotniskowych dla celów ochrony środowiska (w związku z hałasem i jakością powietrza). Kompleksowe i skoordynowane stosowanie opłat środowiskowych powinno stanowić jedną z wielu zachęt, które – wraz z instrumentami zarządzania polityką gospodarczą ograniczającymi zużycie paliwa i ślad środowiskowy – mogłyby przyczynić się do szybszego odnowienia floty samolotowej, co jest pożądane z punktu widzenia klimatu i ochrony środowiska. Opowiada się więc za rozważeniem w strategii zachęt dla szybszego odnowienia floty z myślą o ochronie środowiska i klimatu. |
| --- | --- |

15.

Podkreśla znaczenie przejrzystości i dialogu między portami lotniczymi a przedsiębiorstwami lotniczymi przy nakładaniu opłat lotniskowych. Opowiada się za tym, by w strategii UE w dziedzinie lotnictwa zawrzeć apel o skoordynowane pobieranie opłat lotniskowych dla celów ochrony środowiska (w związku z hałasem i jakością powietrza). Kompleksowe i skoordynowane stosowanie opłat środowiskowych powinno stanowić jedną z wielu zachęt, które – wraz z instrumentami zarządzania polityką gospodarczą ograniczającymi zużycie paliwa i ślad środowiskowy – mogłyby przyczynić się do szybszego odnowienia floty samolotowej, co jest pożądane z punktu widzenia klimatu i ochrony środowiska. Opowiada się więc za rozważeniem w strategii zachęt dla szybszego odnowienia floty z myślą o ochronie środowiska i klimatu.

Wspieranie regionów o niedostatecznych połączeniach

| 16. | Ubolewa, że Komisja nie poświęca w strategii żadnej uwagi roli i znaczeniu regionalnych portów lotniczych dla rozwoju transportu lotniczego. Wyważone podejście, które Komisja chce realizować w swoich wytycznych dotyczących pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych (Dz.U. C 99 z 4.4.2014, s. 3) wymaga uwzględnienia potrzeby rozwoju regionalnego i połączeń wszystkich regionów Europy, szczególnie tych słabo zaludnionych i oddalonych oraz najbardziej oddalonych, ponieważ istnieje realne zagrożenie, że w kalkulacjach opartych tylko na zasadach rynkowych te potrzeby zostaną pominięte. KR podkreśla, że z punktu widzenia regionów decydujące znaczenie ma zobowiązanie z tytułu świadczenia usług publicznych. Jednocześnie trzeba też wziąć pod uwagę, że powinna istnieć możliwość wspierania regionalnych portów lotniczych, tak by długofalowo mogły one osiągnąć w zrównoważony sposób poziom odpowiadający progowi rentowności. W długiej perspektywie fundamentalne znaczenie dla regionów oddalonych i słabo zaludnionych, regionów najbardziej oddalonych oraz tych, które z innych względów są obecnie gorzej skomunikowane, mają połączenia z krajowymi centrami gospodarczymi i administracyjnymi oraz z węzłami transportu lotniczego umożliwiającymi dalsze połączenia. Zapewnienie odpowiednich warunków dla rozwoju tych regionów często wymaga zamówień publicznych, wsparcia inwestycyjnego i operacyjnego dla portów lotniczych oraz zapewnienia przydziałów czasu na start i lądowanie w godzinach największego ruchu w węzłach lotniczych, co umożliwi wykonanie dalszych lotów do kierunków europejskich i międzynarodowych. Jest to niezbędne dla zapewnienia spójności terytorialnej w UE. Zdaniem KR-u musi to znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w strategii w dziedzinie lotnictwa. Komitet potwierdza swoje wcześniej wyrażone stanowisko, że Komisja powinna się skupić na dużych portach lotniczych i że środki pomocowe dla małych portów lotniczych obsługujących przeciętnie do 300 tys. pasażerów rocznie nie powinny wchodzić w zakres stosowania przepisów dotyczących pomocy państwa. Małe porty lotnicze nie mogą mieć istotnego wpływu na handel pomiędzy państwami członkowskimi, gdyż strukturalnie nie są w stanie pokryć kosztów kapitału i prowadzenia działalności (1), natomiast publiczne wsparcie przyczynia się do rozwoju bezpiecznej i opłacalnej infrastruktury lotniczej w gorzej skomunikowanych regionach (2). Przepis ten oczywiście musiałby łączyć się z odczuwalnym zwiększeniem progu wyłączenia pomocy dla portów lotniczych świadczących usługi w ogólnym interesie gospodarczym (obecnie wynoszącego 200 000 pasażerów rocznie) i należałoby wówczas wrócić do progu, który obowiązywał przed przyjęciem tzw. pakietu Almunii w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, czyli progu wynoszącego milion osób rocznie. Warunkiem takiego ustalenia musi być jednak stwierdzenie faktu, że odpowiedniego poziomu połączeń nie da się osiągnąć w inny sposób. |
| --- | --- |

16.

Ubolewa, że Komisja nie poświęca w strategii żadnej uwagi roli i znaczeniu regionalnych portów lotniczych dla rozwoju transportu lotniczego. Wyważone podejście, które Komisja chce realizować w swoich wytycznych dotyczących pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych (Dz.U. C 99 z 4.4.2014, s. 3) wymaga uwzględnienia potrzeby rozwoju regionalnego i połączeń wszystkich regionów Europy, szczególnie tych słabo zaludnionych i oddalonych oraz najbardziej oddalonych, ponieważ istnieje realne zagrożenie, że w kalkulacjach opartych tylko na zasadach rynkowych te potrzeby zostaną pominięte. KR podkreśla, że z punktu widzenia regionów decydujące znaczenie ma zobowiązanie z tytułu świadczenia usług publicznych. Jednocześnie trzeba też wziąć pod uwagę, że powinna istnieć możliwość wspierania regionalnych portów lotniczych, tak by długofalowo mogły one osiągnąć w zrównoważony sposób poziom odpowiadający progowi rentowności. W długiej perspektywie fundamentalne znaczenie dla regionów oddalonych i słabo zaludnionych, regionów najbardziej oddalonych oraz tych, które z innych względów są obecnie gorzej skomunikowane, mają połączenia z krajowymi centrami gospodarczymi i administracyjnymi oraz z węzłami transportu lotniczego umożliwiającymi dalsze połączenia. Zapewnienie odpowiednich warunków dla rozwoju tych regionów często wymaga zamówień publicznych, wsparcia inwestycyjnego i operacyjnego dla portów lotniczych oraz zapewnienia przydziałów czasu na start i lądowanie w godzinach największego ruchu w węzłach lotniczych, co umożliwi wykonanie dalszych lotów do kierunków europejskich i międzynarodowych. Jest to niezbędne dla zapewnienia spójności terytorialnej w UE. Zdaniem KR-u musi to znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w strategii w dziedzinie lotnictwa. Komitet potwierdza swoje wcześniej wyrażone stanowisko, że Komisja powinna się skupić na dużych portach lotniczych i że środki pomocowe dla małych portów lotniczych obsługujących przeciętnie do 300 tys. pasażerów rocznie nie powinny wchodzić w zakres stosowania przepisów dotyczących pomocy państwa. Małe porty lotnicze nie mogą mieć istotnego wpływu na handel pomiędzy państwami członkowskimi, gdyż strukturalnie nie są w stanie pokryć kosztów kapitału i prowadzenia działalności (1), natomiast publiczne wsparcie przyczynia się do rozwoju bezpiecznej i opłacalnej infrastruktury lotniczej w gorzej skomunikowanych regionach (2). Przepis ten oczywiście musiałby łączyć się z odczuwalnym zwiększeniem progu wyłączenia pomocy dla portów lotniczych świadczących usługi w ogólnym interesie gospodarczym (obecnie wynoszącego 200 000 pasażerów rocznie) i należałoby wówczas wrócić do progu, który obowiązywał przed przyjęciem tzw. pakietu Almunii w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, czyli progu wynoszącego milion osób rocznie. Warunkiem takiego ustalenia musi być jednak stwierdzenie faktu, że odpowiedniego poziomu połączeń nie da się osiągnąć w inny sposób.

| 17. | Za zbyt złożone uważa stosowanie przepisów dotyczących pomocy państwa, zwłaszcza wytycznych z 2014 r. dotyczących pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych, w powiązaniu z przepisami UE dotyczącymi usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Prowadzi to do niepewności co do możliwości finansowego wsparcia regionalnych portów lotniczych przez władze samorządowe. Sądzi, że Komisja zbyt wolno podejmuje działania w tej dziedzinie, a zatem należałoby doprecyzować i przyspieszyć procedury uzyskiwania zezwoleń. Z powodu niepewności i zwłoki w rozpatrywaniu wniosków utrzymanie odpowiednich połączeń mniejszych, oddalonych i najbardziej oddalonych regionów jest utrudnione, co negatywnie odbija się na ich rozwoju gospodarczym. |
| --- | --- |

17.

Za zbyt złożone uważa stosowanie przepisów dotyczących pomocy państwa, zwłaszcza wytycznych z 2014 r. dotyczących pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych, w powiązaniu z przepisami UE dotyczącymi usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Prowadzi to do niepewności co do możliwości finansowego wsparcia regionalnych portów lotniczych przez władze samorządowe. Sądzi, że Komisja zbyt wolno podejmuje działania w tej dziedzinie, a zatem należałoby doprecyzować i przyspieszyć procedury uzyskiwania zezwoleń. Z powodu niepewności i zwłoki w rozpatrywaniu wniosków utrzymanie odpowiednich połączeń mniejszych, oddalonych i najbardziej oddalonych regionów jest utrudnione, co negatywnie odbija się na ich rozwoju gospodarczym.

| 18. | W odniesieniu do przeglądu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (3), które ma na celu wyłączenie pomocy państwa na infrastrukturę portów lotniczych spod wymogu zgłaszania, KR zdecydowanie popiera podejście Komisji Europejskiej do kwestii pomocy inwestycyjnej dla regionalnych portów lotniczych, zgodnie z którym „nie jest właściwe ustanawianie progów powodujących obowiązek zgłoszenia pomocy ze względu na kwotę pomocy, gdyż skutki dla konkurencji wywołane danym środkiem pomocy zależą głównie od wielkości portu lotniczego, a nie od wielkości inwestycji”. KR ponadto oczekuje od Komisji, że w przypadku „definicji dotyczących pomocy dla regionalnych portów lotniczych” zagwarantuje ona zbliżenie do już istniejącego prawa UE. |
| --- | --- |

18.

W odniesieniu do przeglądu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (3), które ma na celu wyłączenie pomocy państwa na infrastrukturę portów lotniczych spod wymogu zgłaszania, KR zdecydowanie popiera podejście Komisji Europejskiej do kwestii pomocy inwestycyjnej dla regionalnych portów lotniczych, zgodnie z którym „nie jest właściwe ustanawianie progów powodujących obowiązek zgłoszenia pomocy ze względu na kwotę pomocy, gdyż skutki dla konkurencji wywołane danym środkiem pomocy zależą głównie od wielkości portu lotniczego, a nie od wielkości inwestycji”. KR ponadto oczekuje od Komisji, że w przypadku „definicji dotyczących pomocy dla regionalnych portów lotniczych” zagwarantuje ona zbliżenie do już istniejącego prawa UE.

Badania naukowe i innowacje

| 19. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w strategii uwypuklono znaczenie badań naukowych, rozwoju i innowacji z myślą o utrzymaniu wiodącej pozycji Europy w dziedzinie transportu lotniczego i sektorze lotnictwa. Podkreśla rolę regionów, również w kontekście ich odpowiedzialności za rozwój regionalny, wraz z sektorem publicznym i prywatnym oraz uczelniami wyższymi, na potrzeby badań, rozwoju i innowacji. Szczególne znaczenie dla władz lokalnych i regionalnych mają badania i rozwój służące zmniejszeniu wpływu transportu lotniczego na środowisko. Ważnym obszarem badań jest np. rozwój korzystnych cenowo, niekopalnych paliw dla transportu lotniczego. |
| --- | --- |

19.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w strategii uwypuklono znaczenie badań naukowych, rozwoju i innowacji z myślą o utrzymaniu wiodącej pozycji Europy w dziedzinie transportu lotniczego i sektorze lotnictwa. Podkreśla rolę regionów, również w kontekście ich odpowiedzialności za rozwój regionalny, wraz z sektorem publicznym i prywatnym oraz uczelniami wyższymi, na potrzeby badań, rozwoju i innowacji. Szczególne znaczenie dla władz lokalnych i regionalnych mają badania i rozwój służące zmniejszeniu wpływu transportu lotniczego na środowisko. Ważnym obszarem badań jest np. rozwój korzystnych cenowo, niekopalnych paliw dla transportu lotniczego.

Drony

| 20. | Jest przekonany, że istnieje duży potencjał do wykorzystania dronów na poziomie lokalnym i regionalnym, zwłaszcza w słabo zaludnionych regionach Europy. Popiera cel, zgodnie z którym Europa powinna przodować w rozwijaniu i stosowaniu technologii dronów. Przykładem dziedziny z dużym potencjałem rozwoju dronów jest rolnictwo, gdzie ich wykorzystanie może przyczynić się do trwałego zwiększenia wydajności. Oczekuje się znacznego poszerzenia oferty i zwiększenia liczby usług, jakie można świadczyć z wykorzystaniem dronów, co byłoby bardzo korzystne dla przedsiębiorstw i obywateli. Jednocześnie coraz częstsze stosowanie dronów niesie ze sobą problemy związane z bezpieczeństwem na ziemi i w powietrzu, ochroną sfery prywatnej, odpowiedzialnością, uregulowaniem korzystania z częstotliwości radiowej i ze społeczną akceptacją. W tym kontekście KR dokonał oceny skutków stosowania dronów na poziomie lokalnym i regionalnym. Opowiada się za opracowaniem na poziomie europejskim zharmonizowanych i opartych na ocenie ryzyka oraz zgodnych z zasadą pomocniczości przepisów dotyczących wykorzystania dronów. Podkreśla konieczność dialogu między Europejską Agencją Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA), odpowiedzialną za podstawowe kwestie regulacyjne, a odnośnymi podmiotami na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym w państwach członkowskich. Technologia dronów zapewni transportowi lotniczemu zupełnie inny zasięg lokalny i regionalny niż dotychczas. Ten wymiar musi znaleźć odzwierciedlenie w przepisach i uregulowaniach. Ogólne uregulowanie harmonizujące warunki korzystania z dronów powinno zawierać również przepisy dotyczące certyfikacji i homologacji typu oraz potwierdzenia kwalifikacji zawodowych i zdolności w zakresie obsługi i konserwacji dronów, tak aby zagwarantować swobodny przepływ specjalistów oraz możliwość zakładania przedsiębiorstw na całym obszarze Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

20.

Jest przekonany, że istnieje duży potencjał do wykorzystania dronów na poziomie lokalnym i regionalnym, zwłaszcza w słabo zaludnionych regionach Europy. Popiera cel, zgodnie z którym Europa powinna przodować w rozwijaniu i stosowaniu technologii dronów. Przykładem dziedziny z dużym potencjałem rozwoju dronów jest rolnictwo, gdzie ich wykorzystanie może przyczynić się do trwałego zwiększenia wydajności. Oczekuje się znacznego poszerzenia oferty i zwiększenia liczby usług, jakie można świadczyć z wykorzystaniem dronów, co byłoby bardzo korzystne dla przedsiębiorstw i obywateli. Jednocześnie coraz częstsze stosowanie dronów niesie ze sobą problemy związane z bezpieczeństwem na ziemi i w powietrzu, ochroną sfery prywatnej, odpowiedzialnością, uregulowaniem korzystania z częstotliwości radiowej i ze społeczną akceptacją. W tym kontekście KR dokonał oceny skutków stosowania dronów na poziomie lokalnym i regionalnym. Opowiada się za opracowaniem na poziomie europejskim zharmonizowanych i opartych na ocenie ryzyka oraz zgodnych z zasadą pomocniczości przepisów dotyczących wykorzystania dronów. Podkreśla konieczność dialogu między Europejską Agencją Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA), odpowiedzialną za podstawowe kwestie regulacyjne, a odnośnymi podmiotami na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym w państwach członkowskich. Technologia dronów zapewni transportowi lotniczemu zupełnie inny zasięg lokalny i regionalny niż dotychczas. Ten wymiar musi znaleźć odzwierciedlenie w przepisach i uregulowaniach. Ogólne uregulowanie harmonizujące warunki korzystania z dronów powinno zawierać również przepisy dotyczące certyfikacji i homologacji typu oraz potwierdzenia kwalifikacji zawodowych i zdolności w zakresie obsługi i konserwacji dronów, tak aby zagwarantować swobodny przepływ specjalistów oraz możliwość zakładania przedsiębiorstw na całym obszarze Unii Europejskiej.

Klimat, środowisko i intermodalność – planowanie przestrzenne dla celów zrównoważonego rozwoju

| 21. | Stwierdza z zaniepokojeniem, że kwestie związane z klimatem, stanowiące jedno z najpoważniejszych wyzwań przyszłości, potraktowano w strategii powierzchownie. W tym względzie zwraca uwagę, że trzeba zająć się kwestią rozdrobnienia europejskiej przestrzeni powietrznej oraz braku globalnych działań łagodzących, które są głównymi czynnikami utrudniającymi obniżenie emisji dwutlenku węgla. Dobrym i ważnym przykładem jest rozwijanie w ramach Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) globalnego mechanizmu ograniczania skutków klimatycznych sektora lotnictwa. Nie może to jednak oznaczać mniejszego poziomu ambicji w Europie. Musimy przestrzegać wytyczonych w strategii celów gwarantujących wysokie standardy środowiskowe oraz ich poprawę z biegiem czasu. Należy zwrócić szczególną uwagę na łagodzenie wszelkich problemów związanych z dostępnością i konkurencją występujących w regionach określonych w art. 349 TFUE. |
| --- | --- |

21.

Stwierdza z zaniepokojeniem, że kwestie związane z klimatem, stanowiące jedno z najpoważniejszych wyzwań przyszłości, potraktowano w strategii powierzchownie. W tym względzie zwraca uwagę, że trzeba zająć się kwestią rozdrobnienia europejskiej przestrzeni powietrznej oraz braku globalnych działań łagodzących, które są głównymi czynnikami utrudniającymi obniżenie emisji dwutlenku węgla. Dobrym i ważnym przykładem jest rozwijanie w ramach Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) globalnego mechanizmu ograniczania skutków klimatycznych sektora lotnictwa. Nie może to jednak oznaczać mniejszego poziomu ambicji w Europie. Musimy przestrzegać wytyczonych w strategii celów gwarantujących wysokie standardy środowiskowe oraz ich poprawę z biegiem czasu. Należy zwrócić szczególną uwagę na łagodzenie wszelkich problemów związanych z dostępnością i konkurencją występujących w regionach określonych w art. 349 TFUE.

| 22. | Wyraża ubolewanie, że branża lotnicza (wraz z żeglugą) została pominięta w ubiegłorocznym porozumieniu klimatycznym z Paryża. Przypomina, że loty w obrębie UE są już objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji, i zdecydowanie zachęca do stosowania takiego samego mechanizmu poza obrębem UE w celu ograniczenia emisji dwutlenku węgla. Z tego względu KR zdecydowanie zachęca ICAO, by podczas swego nadchodzącego 39. Zgromadzenia poczyniła postępy w tej kwestii. |
| --- | --- |

22.

Wyraża ubolewanie, że branża lotnicza (wraz z żeglugą) została pominięta w ubiegłorocznym porozumieniu klimatycznym z Paryża. Przypomina, że loty w obrębie UE są już objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji, i zdecydowanie zachęca do stosowania takiego samego mechanizmu poza obrębem UE w celu ograniczenia emisji dwutlenku węgla. Z tego względu KR zdecydowanie zachęca ICAO, by podczas swego nadchodzącego 39. Zgromadzenia poczyniła postępy w tej kwestii.

| 23. | Zaznacza, że odpowiedzialność za ochronę klimatu spoczywa na wszystkich podmiotach. Kwestię tę należy postrzegać globalnie, a nie jedynie skupiać się na skutkach klimatycznych lotnictwa. Na poziomie lokalnym i regionalnym nawet do 50 % emisji dwutlenku węgla pochodzi z transportu drogowego i działalności portów lotniczych. Przykładem inicjatyw, które mogą doprowadzić do wyraźnego złagodzenia skutków klimatycznych, jest współpraca między władzami lokalnymi i regionalnymi, prywatnymi przedsiębiorstwami i portami lotniczymi w celu opracowywania przyjaznych dla klimatu, intermodalnych rozwiązań transportowych. Wiele lotnisk wdraża ambitne programy, które przyczyniają się do znacznego obniżenia emisji dwutlenku węgla z portów lotniczych. Komitet jest zdania, że w strategii należy poświęcić uwagę odpowiedzialności i potencjałowi władz samorządowych w zakresie aktywnego ograniczania emisji dwutlenku węgla pochodzących z transportu lotniczego. |
| --- | --- |

23.

Zaznacza, że odpowiedzialność za ochronę klimatu spoczywa na wszystkich podmiotach. Kwestię tę należy postrzegać globalnie, a nie jedynie skupiać się na skutkach klimatycznych lotnictwa. Na poziomie lokalnym i regionalnym nawet do 50 % emisji dwutlenku węgla pochodzi z transportu drogowego i działalności portów lotniczych. Przykładem inicjatyw, które mogą doprowadzić do wyraźnego złagodzenia skutków klimatycznych, jest współpraca między władzami lokalnymi i regionalnymi, prywatnymi przedsiębiorstwami i portami lotniczymi w celu opracowywania przyjaznych dla klimatu, intermodalnych rozwiązań transportowych. Wiele lotnisk wdraża ambitne programy, które przyczyniają się do znacznego obniżenia emisji dwutlenku węgla z portów lotniczych. Komitet jest zdania, że w strategii należy poświęcić uwagę odpowiedzialności i potencjałowi władz samorządowych w zakresie aktywnego ograniczania emisji dwutlenku węgla pochodzących z transportu lotniczego.

| 24. | Postrzega hałas lotniczy jako duży problem, który należy rozwiązać, jeśli branża transportu lotniczego ma się dalej rozwijać. Z zaskoczeniem odnotowuje, że ta tak ważna dla sektora lotnictwa kwestia została potraktowana pobieżnie. Hałas lotniczy powoduje poważne problemy zdrowotne i zmniejsza jakość życia. Z uwagi na to, że władze lokalne i regionalne są odpowiedzialne za zdrowie, bezpieczeństwo i dobrobyt obywateli oraz za planowanie przestrzenne, to im przypada zasadnicza rola w przeciwdziałaniu hałasowi w okolicy portów lotniczych oraz rozstrzyganiu związanych z tym konfliktów interesów. |
| --- | --- |

24.

Postrzega hałas lotniczy jako duży problem, który należy rozwiązać, jeśli branża transportu lotniczego ma się dalej rozwijać. Z zaskoczeniem odnotowuje, że ta tak ważna dla sektora lotnictwa kwestia została potraktowana pobieżnie. Hałas lotniczy powoduje poważne problemy zdrowotne i zmniejsza jakość życia. Z uwagi na to, że władze lokalne i regionalne są odpowiedzialne za zdrowie, bezpieczeństwo i dobrobyt obywateli oraz za planowanie przestrzenne, to im przypada zasadnicza rola w przeciwdziałaniu hałasowi w okolicy portów lotniczych oraz rozstrzyganiu związanych z tym konfliktów interesów.

| 25. | Apeluje o dogłębniejsze zbadanie pozostałych skutków klimatycznych sektora lotnictwa, zwłaszcza emisji tlenków azotu i cząstek stałych. W strategii nawiązuje się do oczekiwanych wyników projektów badawczo-rozwojowych, takich jak „Czyste niebo” i SESAR. Roczne sprawozdanie dotyczące środowiska umożliwi UE, państwom członkowskim i sektorowi lotnictwa lepsze monitorowanie zrównoważenia środowiskowego transportu lotniczego i ocenę skuteczności różnych środków. Komitet z zadowoleniem przyjmuje systematyczne, konsekwentne i regularne oceny zrównoważenia środowiskowego. Z punktu widzenia władz samorządowych istotne znaczenie ma dostęp do danych niższego szczebla geograficznego. |
| --- | --- |

25.

Apeluje o dogłębniejsze zbadanie pozostałych skutków klimatycznych sektora lotnictwa, zwłaszcza emisji tlenków azotu i cząstek stałych. W strategii nawiązuje się do oczekiwanych wyników projektów badawczo-rozwojowych, takich jak „Czyste niebo” i SESAR. Roczne sprawozdanie dotyczące środowiska umożliwi UE, państwom członkowskim i sektorowi lotnictwa lepsze monitorowanie zrównoważenia środowiskowego transportu lotniczego i ocenę skuteczności różnych środków. Komitet z zadowoleniem przyjmuje systematyczne, konsekwentne i regularne oceny zrównoważenia środowiskowego. Z punktu widzenia władz samorządowych istotne znaczenie ma dostęp do danych niższego szczebla geograficznego.

| 26. | Jest zdania, że trzeba wyraźnie uznać kluczową rolę władz lokalnych i regionalnych w strategii w dziedzinie lotnictwa, i wzywa do rozwijania dobrych praktyk współpracy między operatorami portów lotniczych a władzami lokalnymi i regionalnymi. Należy wskazać wzorcowe przykłady, aby stymulować i wspierać rozwój takich praktyk. |
| --- | --- |

26.

Jest zdania, że trzeba wyraźnie uznać kluczową rolę władz lokalnych i regionalnych w strategii w dziedzinie lotnictwa, i wzywa do rozwijania dobrych praktyk współpracy między operatorami portów lotniczych a władzami lokalnymi i regionalnymi. Należy wskazać wzorcowe przykłady, aby stymulować i wspierać rozwój takich praktyk.

| 27. | Odnośnie do wpływu na środowisko, opowiada się za dwoma podstawowymi wariantami, które muszą się uzupełniać. Po pierwsze, trzeba ograniczyć emisje u źródła, w czym bardzo pomocne są międzynarodowe normy i instrumenty. Po drugie – ograniczyć miejscowe emisje lub ich skutki dzięki skutecznemu planowaniu przestrzennemu oraz innym środkom na szczeblu lokalnym i regionalnym, w których uczestniczą władze samorządowe, lotniska i branża transportu lotniczego. Tymczasem w strategii całkowicie pominięto znaczenie planowania na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz kluczową rolę samorządów terytorialnych, co należy uznać za duże niedociągnięcie. |
| --- | --- |

27.

Odnośnie do wpływu na środowisko, opowiada się za dwoma podstawowymi wariantami, które muszą się uzupełniać. Po pierwsze, trzeba ograniczyć emisje u źródła, w czym bardzo pomocne są międzynarodowe normy i instrumenty. Po drugie – ograniczyć miejscowe emisje lub ich skutki dzięki skutecznemu planowaniu przestrzennemu oraz innym środkom na szczeblu lokalnym i regionalnym, w których uczestniczą władze samorządowe, lotniska i branża transportu lotniczego. Tymczasem w strategii całkowicie pominięto znaczenie planowania na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz kluczową rolę samorządów terytorialnych, co należy uznać za duże niedociągnięcie.

Bruksela, dnia 12 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  Opinia Komitetu Regionów „Wytyczne UE w sprawie pomocy państwa dla portów i linii lotniczych” z dnia 28 listopada 2013 r., COTER-V-043 (Dz.U. C 114 z 15.4.2014, s. 11).

1

(2)  Zob. decyzja Komisji Europejskiej w sprawie portu lotniczego w Angoulême z 23.7.2014: http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-14-498_en.htm.

2

(3)  http://ec.europa.eu/competition/consultations/2016_gber_review/index_en.html.

3

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/74 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/74

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski system gwarantowania depozytów (EDIS)

(2017/C 088/15)

| Sprawozdawca: | Hans-Jörg Duppré (DE/EPL), starosta powiatu Südwestpfalz |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 806/2014 w celu ustanowienia europejskiego systemu gwarantowania depozytów
  COM(2015) 586 final |

Sprawozdawca:

Hans-Jörg Duppré (DE/EPL), starosta powiatu Südwestpfalz

Dokument źródłowy:

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 806/2014 w celu ustanowienia europejskiego systemu gwarantowania depozytów

COM(2015) 586 final

I.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Motyw 6

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Ostatni kryzys uwidocznił, że funkcjonowanie rynku wewnętrznego może być zagrożone oraz że rośnie ryzyko rozdrobnienia rynku usług finansowych. Upadłość banku, który jest stosunkowo duży w porównaniu z krajowym sektorem bankowym, lub równoległa upadłość części krajowego sektora bankowego mogą spowodować, że krajowe systemy gwarantowania depozytów
  staną się narażone na duże wstrząsy lokalne
  , nawet wtedy, gdy będą funkcjonowały dodatkowe mechanizmy finansowania przewidziane w dyrektywie 2014/49/UE Parlamentu Europejskiego i Rady. Takie narażenie krajowych systemów gwarantowania depozytów na duże wstrząsy lokalne może przyczynić się do niekorzystnego powiązania między bankami a ich rządami państwowymi, co osłabiłoby spójność ochrony depozytów oraz przyczyniło do nieufności deponentów i skutkowało niestabilnością rynku. | Ostatni kryzys uwidocznił, że funkcjonowanie rynku wewnętrznego może być zagrożone oraz że rośnie ryzyko rozdrobnienia rynku usług finansowych. Upadłość banku, który jest stosunkowo duży w porównaniu z krajowym sektorem bankowym, lub równoległa upadłość części krajowego sektora bankowego mogą spowodować, że krajowe systemy gwarantowania depozytów – nawet wtedy, gdy będą funkcjonowały dodatkowe mechanizmy finansowania przewidziane w dyrektywie 2014/49/UE Parlamentu Europejskiego i Rady –
  staną się narażone na duże wstrząsy lokalne, o ile takie krajowe systemy gwarantowania depozytów, które należy ustanowić na mocy tej dyrektywy, nie zostaną w pełni ustanowione i nie będą wystarczająco zabezpieczone finansowo.
  Takie narażenie krajowych systemów gwarantowania depozytów na duże wstrząsy lokalne może przyczynić się do niekorzystnego powiązania między bankami a ich rządami państwowymi, co osłabiłoby spójność ochrony depozytów oraz przyczyniło do nieufności deponentów i skutkowało niestabilnością rynku. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Ostatni kryzys uwidocznił, że funkcjonowanie rynku wewnętrznego może być zagrożone oraz że rośnie ryzyko rozdrobnienia rynku usług finansowych. Upadłość banku, który jest stosunkowo duży w porównaniu z krajowym sektorem bankowym, lub równoległa upadłość części krajowego sektora bankowego mogą spowodować, że krajowe systemy gwarantowania depozytów
  staną się narażone na duże wstrząsy lokalne
  , nawet wtedy, gdy będą funkcjonowały dodatkowe mechanizmy finansowania przewidziane w dyrektywie 2014/49/UE Parlamentu Europejskiego i Rady. Takie narażenie krajowych systemów gwarantowania depozytów na duże wstrząsy lokalne może przyczynić się do niekorzystnego powiązania między bankami a ich rządami państwowymi, co osłabiłoby spójność ochrony depozytów oraz przyczyniło do nieufności deponentów i skutkowało niestabilnością rynku.

Ostatni kryzys uwidocznił, że funkcjonowanie rynku wewnętrznego może być zagrożone oraz że rośnie ryzyko rozdrobnienia rynku usług finansowych. Upadłość banku, który jest stosunkowo duży w porównaniu z krajowym sektorem bankowym, lub równoległa upadłość części krajowego sektora bankowego mogą spowodować, że krajowe systemy gwarantowania depozytów – nawet wtedy, gdy będą funkcjonowały dodatkowe mechanizmy finansowania przewidziane w dyrektywie 2014/49/UE Parlamentu Europejskiego i Rady –
  staną się narażone na duże wstrząsy lokalne, o ile takie krajowe systemy gwarantowania depozytów, które należy ustanowić na mocy tej dyrektywy, nie zostaną w pełni ustanowione i nie będą wystarczająco zabezpieczone finansowo.
  Takie narażenie krajowych systemów gwarantowania depozytów na duże wstrząsy lokalne może przyczynić się do niekorzystnego powiązania między bankami a ich rządami państwowymi, co osłabiłoby spójność ochrony depozytów oraz przyczyniło do nieufności deponentów i skutkowało niestabilnością rynku.

Uzasadnienie

Poprawka ma jasno wskazać, że określone w dyrektywie 2014/49/UE krajowe systemy gwarantowania depozytów, które należy transponować do prawa krajowego, będą szczególnie narażone, gdy nie zostaną w pełni ustanowione i gdy krajowe fundusze nie będą dysponowały wystarczającymi środkami.

Poprawka 2

Motyw 8

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Mimo że dyrektywa 2014/49/UE przyczynia się do znacznego zwiększenia zdolności systemów krajowych do wypłaty odszkodowania deponentom, na poziomie unii bankowej należy stworzyć skuteczniejsze mechanizmy gwarantowania depozytów w celu zapewnienia wystarczających środków finansowych, tak aby wzmocnić zaufanie wszystkich deponentów i tym samym zagwarantować stabilność finansową. EDIS zwiększyłby odporność unii bankowej na przyszłe kryzysy poprzez bardziej zróżnicowany podział ryzyka oraz zapewniłby jednakową ochronę ubezpieczonych deponentów, co z kolei przyczyniłoby się do prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego. | Mimo że dyrektywa 2014/49/UE przyczynia się do znacznego zwiększenia zdolności systemów krajowych do wypłaty odszkodowania deponentom, na poziomie unii bankowej należy
  ewentualnie
  stworzyć skuteczniejsze mechanizmy gwarantowania depozytów w celu zapewnienia wystarczających środków finansowych, tak aby wzmocnić zaufanie wszystkich deponentów i tym samym zagwarantować stabilność finansową.
  Sprawnie funkcjonujący
  EDIS zwiększyłby odporność unii bankowej na przyszłe kryzysy poprzez bardziej zróżnicowany podział ryzyka oraz zapewniłby jednakową ochronę ubezpieczonych deponentów, co z kolei przyczyniłoby się do prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego.
  Wymaga to jednak, aby we wszystkich państwach członkowskich w ramach transpozycji dyrektywy 2014/49/UE uzyskano takie same warunki, co będzie podlegało ocenie Komisji Europejskiej do dnia 31 grudnia 2016 r. w ramach sprawozdania. Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi lepszego stanowienia prawa, Komisja w tym samym terminie dokona oceny skutków przedłożonego wniosku, w której uwzględnione zostaną m.in. aspekty ochrony instytucjonalnej. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Mimo że dyrektywa 2014/49/UE przyczynia się do znacznego zwiększenia zdolności systemów krajowych do wypłaty odszkodowania deponentom, na poziomie unii bankowej należy stworzyć skuteczniejsze mechanizmy gwarantowania depozytów w celu zapewnienia wystarczających środków finansowych, tak aby wzmocnić zaufanie wszystkich deponentów i tym samym zagwarantować stabilność finansową. EDIS zwiększyłby odporność unii bankowej na przyszłe kryzysy poprzez bardziej zróżnicowany podział ryzyka oraz zapewniłby jednakową ochronę ubezpieczonych deponentów, co z kolei przyczyniłoby się do prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

Mimo że dyrektywa 2014/49/UE przyczynia się do znacznego zwiększenia zdolności systemów krajowych do wypłaty odszkodowania deponentom, na poziomie unii bankowej należy
  ewentualnie
  stworzyć skuteczniejsze mechanizmy gwarantowania depozytów w celu zapewnienia wystarczających środków finansowych, tak aby wzmocnić zaufanie wszystkich deponentów i tym samym zagwarantować stabilność finansową.
  Sprawnie funkcjonujący
  EDIS zwiększyłby odporność unii bankowej na przyszłe kryzysy poprzez bardziej zróżnicowany podział ryzyka oraz zapewniłby jednakową ochronę ubezpieczonych deponentów, co z kolei przyczyniłoby się do prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego.
  Wymaga to jednak, aby we wszystkich państwach członkowskich w ramach transpozycji dyrektywy 2014/49/UE uzyskano takie same warunki, co będzie podlegało ocenie Komisji Europejskiej do dnia 31 grudnia 2016 r. w ramach sprawozdania. Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi lepszego stanowienia prawa, Komisja w tym samym terminie dokona oceny skutków przedłożonego wniosku, w której uwzględnione zostaną m.in. aspekty ochrony instytucjonalnej.

Uzasadnienie

W art. 19 ust. 5 dyrektywy 2014/49/UE przewiduje się, że do 2019 r. Komisja Europejska przedłoży sprawozdanie na temat funkcjonowania krajowych systemów gwarancji w europejskim systemie. Ponieważ opublikowany obecnie wniosek dotyczący rozporządzenia został przedłożony jeszcze przed tą publikacją i opiera się bezpośrednio na prawidłowo funkcjonujących krajowych systemach gwarantowania, sprawozdanie Komisji Europejskiej powinno zostać przedłożone jeszcze w tym roku w celu umożliwienia praktycznej dyskusji. To samo dotyczy przewidzianej do sporządzenia oceny skutków.

Poprawka 3

Motyw 15

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Aby zapewnić równe warunki działania na całym rynku wewnętrznym, niniejsze rozporządzenie jest spójne z dyrektywą 2014/49/UE. Uzupełnia ono przepisy i zasady tej dyrektywy w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania EDIS oraz udostępnienia temu systemowi wystarczającego finansowania. W związku z tym prawo materialne dotyczące gwarantowania depozytów, mające zastosowanie w ramach EDIS, będzie spójne z prawem stosowanym przez krajowe systemy gwarantowania depozytów lub wyznaczone organy nieuczestniczących państw członkowskich, zharmonizowanym na mocy dyrektywy 2014/49/UE. | Aby zapewnić równe warunki działania na całym rynku wewnętrznym, niniejsze rozporządzenie jest spójne z dyrektywą 2014/49/UE. Uzupełnia ono przepisy i zasady tej dyrektywy w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania EDIS oraz udostępnienia temu systemowi wystarczającego finansowania.
  Ponadto uwzględnia w szczególności współzależność między stabilną gospodarką a działalnością lokalnych i regionalnych banków, a także banków rozwoju. Instytucje te wspomagają finansowo przede wszystkim działania wspierające na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym.
   W związku z tym prawo materialne dotyczące gwarantowania depozytów, mające zastosowanie w ramach EDIS, będzie spójne z prawem stosowanym przez krajowe systemy gwarantowania depozytów lub wyznaczone organy nieuczestniczących państw członkowskich, zharmonizowanym na mocy dyrektywy 2014/49/UE. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Aby zapewnić równe warunki działania na całym rynku wewnętrznym, niniejsze rozporządzenie jest spójne z dyrektywą 2014/49/UE. Uzupełnia ono przepisy i zasady tej dyrektywy w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania EDIS oraz udostępnienia temu systemowi wystarczającego finansowania. W związku z tym prawo materialne dotyczące gwarantowania depozytów, mające zastosowanie w ramach EDIS, będzie spójne z prawem stosowanym przez krajowe systemy gwarantowania depozytów lub wyznaczone organy nieuczestniczących państw członkowskich, zharmonizowanym na mocy dyrektywy 2014/49/UE.

Aby zapewnić równe warunki działania na całym rynku wewnętrznym, niniejsze rozporządzenie jest spójne z dyrektywą 2014/49/UE. Uzupełnia ono przepisy i zasady tej dyrektywy w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania EDIS oraz udostępnienia temu systemowi wystarczającego finansowania.
  Ponadto uwzględnia w szczególności współzależność między stabilną gospodarką a działalnością lokalnych i regionalnych banków, a także banków rozwoju. Instytucje te wspomagają finansowo przede wszystkim działania wspierające na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym.
   W związku z tym prawo materialne dotyczące gwarantowania depozytów, mające zastosowanie w ramach EDIS, będzie spójne z prawem stosowanym przez krajowe systemy gwarantowania depozytów lub wyznaczone organy nieuczestniczących państw członkowskich, zharmonizowanym na mocy dyrektywy 2014/49/UE.

Uzasadnienie

Poprawka powinna zagwarantować, że rola banków publicznych zostanie odpowiednio uwzględniona we wniosku.

Poprawka 4

Artykuł 1 ust. 3

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| art. 2 otrzymuje brzmienie: | art. 2 otrzymuje brzmienie: |
| „Artykuł 2
  Zakres | „Artykuł 2
  Zakres |
| 1.   Do celów jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji niniejsze rozporządzenie stosuje się do następujących podmiotów: | 1.   Do celów jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji niniejsze rozporządzenie stosuje się do następujących podmiotów: |
| a) | instytucji kredytowych mających siedzibę w uczestniczącym państwie członkowskim; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

art. 2 otrzymuje brzmienie:

art. 2 otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 2

Zakres

„Artykuł 2

Zakres

1.   Do celów jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji niniejsze rozporządzenie stosuje się do następujących podmiotów:

1.   Do celów jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji niniejsze rozporządzenie stosuje się do następujących podmiotów:

a)

instytucji kredytowych mających siedzibę w uczestniczącym państwie członkowskim;

| a) | instytucji kredytowych mających siedzibę w uczestniczącym państwie członkowskim; |
| --- | --- |

a)

instytucji kredytowych mających siedzibę w uczestniczącym państwie członkowskim;

| b) | jednostek dominujących, w tym finansowych spółek holdingowych i finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej, mających siedzibę w uczestniczącym państwie członkowskim, jeśli są one objęte nadzorem skonsolidowanym prowadzonym przez EBC zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 1024/2013; |
| --- | --- |

b)

jednostek dominujących, w tym finansowych spółek holdingowych i finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej, mających siedzibę w uczestniczącym państwie członkowskim, jeśli są one objęte nadzorem skonsolidowanym prowadzonym przez EBC zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 1024/2013;

| b) | jednostek dominujących, w tym finansowych spółek holdingowych i finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej, mających siedzibę w uczestniczącym państwie członkowskim, jeśli są one objęte nadzorem skonsolidowanym prowadzonym przez EBC zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 1024/2013; |
| --- | --- |

b)

jednostek dominujących, w tym finansowych spółek holdingowych i finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej, mających siedzibę w uczestniczącym państwie członkowskim, jeśli są one objęte nadzorem skonsolidowanym prowadzonym przez EBC zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 1024/2013;

| c) | firm inwestycyjnych i instytucji finansowych mających siedzibę w uczestniczącym państwie członkowskim, jeśli są one objęte nadzorem skonsolidowanym jednostki dominującej prowadzonym przez EBC zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 1024/2013. |
| --- | --- |

c)

firm inwestycyjnych i instytucji finansowych mających siedzibę w uczestniczącym państwie członkowskim, jeśli są one objęte nadzorem skonsolidowanym jednostki dominującej prowadzonym przez EBC zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 1024/2013.

| c) | firm inwestycyjnych i instytucji finansowych mających siedzibę w uczestniczącym państwie członkowskim, jeśli są one objęte nadzorem skonsolidowanym jednostki dominującej prowadzonym przez EBC zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 1024/2013. |
| --- | --- |

c)

firm inwestycyjnych i instytucji finansowych mających siedzibę w uczestniczącym państwie członkowskim, jeśli są one objęte nadzorem skonsolidowanym jednostki dominującej prowadzonym przez EBC zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. g) rozporządzenia (UE) nr 1024/2013.

2.   Do celów EDIS niniejsze rozporządzenie stosuje się do następujących podmiotów:

2.   Do celów EDIS niniejsze rozporządzenie stosuje się do następujących podmiotów:

| a) | uczestniczących systemów gwarantowania depozytów zdefiniowanych w art. 3 ust. 1a pkt 1; |
| --- | --- |

a)

uczestniczących systemów gwarantowania depozytów zdefiniowanych w art. 3 ust. 1a pkt 1;

| a) | uczestniczących systemów gwarantowania depozytów zdefiniowanych w art. 3 ust. 1a pkt 1; |
| --- | --- |

a)

uczestniczących systemów gwarantowania depozytów zdefiniowanych w art. 3 ust. 1a pkt 1;

| b) | instytucji kredytowych powiązanych z uczestniczącymi systemami gwarantowania depozytów. |
| --- | --- |

b)

instytucji kredytowych powiązanych z uczestniczącymi systemami gwarantowania depozytów.

| b) | instytucji kredytowych powiązanych z uczestniczącymi systemami gwarantowania depozytów. |
| --- | --- |

b)

instytucji kredytowych powiązanych z uczestniczącymi systemami gwarantowania depozytów.

3.
     
  Do celów EDIS niniejsze rozporządzenie nie ma jednak zastosowania do banków rozwoju w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 16 (nowy).

Jeżeli niniejsze rozporządzenie ustanawia prawa i obowiązki uczestniczącego systemu gwarantowania depozytów, zarządzanego przez wyznaczony organ, zdefiniowany w art. 2 ust. 1 pkt 18 dyrektywy 2014/49/UE, te prawa i obowiązki uznaje się za prawa i obowiązki wyznaczonego organu.”;

Jeżeli niniejsze rozporządzenie ustanawia prawa i obowiązki uczestniczącego systemu gwarantowania depozytów, zarządzanego przez wyznaczony organ, zdefiniowany w art. 2 ust. 1 pkt 18 dyrektywy 2014/49/UE, te prawa i obowiązki uznaje się za prawa i obowiązki wyznaczonego organu.”;

Uzasadnienie

Banki rozwoju znacznie różnią się od zwykłych banków. Chociaż refinansują się na rynku kapitałowym, występuje w ich przypadku niewielkie ryzyko niewypłacalności ze względu na rodzaj i zakres dostępnego kapitału. Należy zatem wykluczyć je z przepisów dotyczących systemów gwarantowania depozytów.

Poprawka 5

Artykuł 1 ust. 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| w art. 3 wprowadza się następujące zmiany: | w art. 3 wprowadza się następujące zmiany: |
| a) | w ust. 1 dodaje się pkt 55, 56 i 57 w brzmieniu: |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:

w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:

a)

w ust. 1 dodaje się pkt 55, 56 i 57 w brzmieniu:

| a) | w ust. 1 dodaje się pkt
  16 (nowy)
  , 55, 56 i 57 w brzmieniu: |
| --- | --- |

a)

w ust. 1 dodaje się pkt
  16 (nowy)
  , 55, 56 i 57 w brzmieniu:

| | 16) | (nowy) „bank rozwoju” oznacza każde przedsiębiorstwo utworzone lub jednostkę utworzoną przez państwo członkowskie, rząd centralny lub samorząd regionalny, które lub która udziela kredytów preferencyjnych w sposób niekonkurencyjny i nienastawiony na zysk, aby promować cele polityki publicznej tego rządu lub samorządu, pod warunkiem że ten rząd lub samorząd jest zobowiązany do ochrony gospodarczych podstaw tego przedsiębiorstwa lub tej jednostki i utrzymywania ich rentowności przez cały okres ich funkcjonowania lub że przynajmniej 90 % ich finansowania pierwotnego lub 90 % udzielanych przez nie kredytów preferencyjnych jest bezpośrednio lub pośrednio gwarantowanych przez rząd centralny lub samorząd regionalny danego państwa członkowskiego; |
| --- | --- | --- |

16)

(nowy) „bank rozwoju” oznacza każde przedsiębiorstwo utworzone lub jednostkę utworzoną przez państwo członkowskie, rząd centralny lub samorząd regionalny, które lub która udziela kredytów preferencyjnych w sposób niekonkurencyjny i nienastawiony na zysk, aby promować cele polityki publicznej tego rządu lub samorządu, pod warunkiem że ten rząd lub samorząd jest zobowiązany do ochrony gospodarczych podstaw tego przedsiębiorstwa lub tej jednostki i utrzymywania ich rentowności przez cały okres ich funkcjonowania lub że przynajmniej 90 % ich finansowania pierwotnego lub 90 % udzielanych przez nie kredytów preferencyjnych jest bezpośrednio lub pośrednio gwarantowanych przez rząd centralny lub samorząd regionalny danego państwa członkowskiego;

| | „55) | »uczestniczące systemy gwarantowania depozytów« oznaczają systemy gwarantowania depozytów zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 2014/49/UE, które zostały wdrożone i są oficjalnie uznane w uczestniczącym państwie członkowskim; |
| --- | --- | --- |

„55)

»uczestniczące systemy gwarantowania depozytów« oznaczają systemy gwarantowania depozytów zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 2014/49/UE, które zostały wdrożone i są oficjalnie uznane w uczestniczącym państwie członkowskim;

| | „55) | »uczestniczące systemy gwarantowania depozytów« oznaczają systemy gwarantowania depozytów zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 2014/49/UE, które zostały wdrożone i są oficjalnie uznane w uczestniczącym państwie członkowskim; |
| --- | --- | --- |

„55)

»uczestniczące systemy gwarantowania depozytów« oznaczają systemy gwarantowania depozytów zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 1 dyrektywy 2014/49/UE, które zostały wdrożone i są oficjalnie uznane w uczestniczącym państwie członkowskim;

| | 56) | »wypłata« oznacza niedostępność depozytów zdefiniowaną w art. 2 ust. 1 pkt 8 dyrektywy 2014/49/UE w odniesieniu do instytucji kredytowej powiązanej z uczestniczącym systemem gwarantowania depozytów; |
| --- | --- | --- |

56)

»wypłata« oznacza niedostępność depozytów zdefiniowaną w art. 2 ust. 1 pkt 8 dyrektywy 2014/49/UE w odniesieniu do instytucji kredytowej powiązanej z uczestniczącym systemem gwarantowania depozytów;

| | 56) | »wypłata« oznacza niedostępność depozytów zdefiniowaną w art. 2 ust. 1 pkt 8 dyrektywy 2014/49/UE w odniesieniu do instytucji kredytowej powiązanej z uczestniczącym systemem gwarantowania depozytów; |
| --- | --- | --- |

56)

»wypłata« oznacza niedostępność depozytów zdefiniowaną w art. 2 ust. 1 pkt 8 dyrektywy 2014/49/UE w odniesieniu do instytucji kredytowej powiązanej z uczestniczącym systemem gwarantowania depozytów;

| | 57) | »dostępne środki finansowe w ramach funduszu gwarantowania depozytów« oznaczają środki pieniężne, depozyty oraz aktywa o niskim ryzyku, które można upłynnić w terminie nieprzekraczającym terminu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy 2014/49/UE.”; |
| --- | --- | --- |

57)

»dostępne środki finansowe w ramach funduszu gwarantowania depozytów« oznaczają środki pieniężne, depozyty oraz aktywa o niskim ryzyku, które można upłynnić w terminie nieprzekraczającym terminu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy 2014/49/UE.”;

| | 57) | »dostępne środki finansowe w ramach funduszu gwarantowania depozytów« oznaczają środki pieniężne, depozyty oraz aktywa o niskim ryzyku, które można upłynnić w terminie nieprzekraczającym terminu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy 2014/49/UE.”; |
| --- | --- | --- |

57)

»dostępne środki finansowe w ramach funduszu gwarantowania depozytów« oznaczają środki pieniężne, depozyty oraz aktywa o niskim ryzyku, które można upłynnić w terminie nieprzekraczającym terminu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dyrektywy 2014/49/UE.”;

Uzasadnienie

Należy użyć definicji z sekcji 1 art. 3 pkt 27 rozporządzenia (UE) 2015/63, która pod względem zapewnienia spójności jest lepszym rozwiązaniem, ponieważ zawiera wszystkie istotne elementy, należy zaś unikać stosowania rozbieżnych definicji w aktach prawnych.

Poprawka 6

Artykuł 74c ust. 5

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Komisja jest
  uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 93
  w celu określenia metody opartej na ocenie ryzyka, stosowanej do obliczania składek zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu. | Komisja
  przedkłada wnioski
  w celu określenia metody opartej na ocenie ryzyka, stosowanej do obliczania składek zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu. |
| Komisja
  przyjmuje jeden akt delegowany określający
  metodę obliczania składek na rzecz uczestniczących systemów gwarantowania depozytów i, tylko w okresie reasekuracji, na rzecz funduszu gwarantowania depozytów. W tym akcie delegowanym obliczenia opierają się na kwocie gwarantowanych depozytów oraz na stopniu ryzyka ponoszonego przez każdą instytucję kredytową względem wszystkich innych instytucji kredytowych powiązanych z tym samym uczestniczącym systemem gwarantowania depozytów. | Komisja
  proponuje jedno uregulowanie określające
  metodę obliczania składek na rzecz uczestniczących systemów gwarantowania depozytów i, tylko w okresie reasekuracji, na rzecz funduszu gwarantowania depozytów. W tym akcie delegowanym obliczenia opierają się na kwocie gwarantowanych depozytów oraz na stopniu ryzyka ponoszonego przez każdą instytucję kredytową względem wszystkich innych instytucji kredytowych powiązanych z tym samym uczestniczącym systemem gwarantowania depozytów.
  Uwzględnia się przy tym również inne dobrowolne, krajowe systemy gwarantowania. |
| Komisja
  przyjmuje drugi akt delegowany określający
  metodę obliczania składek na rzecz funduszu gwarantowania depozytów, płatnych od początku okresu koasekuracji. W tym drugim akcie delegowanym obliczenia opierają się na kwocie gwarantowanych depozytów oraz na stopniu ryzyka ponoszonego przez każdą instytucję kredytową względem wszystkich innych instytucji kredytowych, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. b). Obydwa akty delegowane obejmują wzór obliczania, konkretne wskaźniki, klasy ryzyka dotyczące członków, progi dotyczące wag ryzyka przypisanych do poszczególnych klas ryzyka oraz inne niezbędne elementy. Stopień ryzyka ocenia się na podstawie kryteriów takich jak: | Komisja
  proponuje drugie uregulowanie określające
  metodę obliczania składek na rzecz funduszu gwarantowania depozytów, płatnych od początku okresu koasekuracji. W tym drugim akcie delegowanym obliczenia opierają się na kwocie gwarantowanych depozytów oraz na stopniu ryzyka ponoszonego przez każdą instytucję kredytową względem wszystkich innych instytucji kredytowych, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. b). Obydwa akty delegowane obejmują wzór obliczania, konkretne wskaźniki, klasy ryzyka dotyczące członków, progi dotyczące wag ryzyka przypisanych do poszczególnych klas ryzyka oraz inne niezbędne elementy. Stopień ryzyka ocenia się na podstawie kryteriów takich jak: |
| a) | poziom zdolności instytucji do pokrywania strat; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Komisja jest
  uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 93
  w celu określenia metody opartej na ocenie ryzyka, stosowanej do obliczania składek zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu.

Komisja
  przedkłada wnioski
  w celu określenia metody opartej na ocenie ryzyka, stosowanej do obliczania składek zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu.

Komisja
  przyjmuje jeden akt delegowany określający
  metodę obliczania składek na rzecz uczestniczących systemów gwarantowania depozytów i, tylko w okresie reasekuracji, na rzecz funduszu gwarantowania depozytów. W tym akcie delegowanym obliczenia opierają się na kwocie gwarantowanych depozytów oraz na stopniu ryzyka ponoszonego przez każdą instytucję kredytową względem wszystkich innych instytucji kredytowych powiązanych z tym samym uczestniczącym systemem gwarantowania depozytów.

Komisja
  proponuje jedno uregulowanie określające
  metodę obliczania składek na rzecz uczestniczących systemów gwarantowania depozytów i, tylko w okresie reasekuracji, na rzecz funduszu gwarantowania depozytów. W tym akcie delegowanym obliczenia opierają się na kwocie gwarantowanych depozytów oraz na stopniu ryzyka ponoszonego przez każdą instytucję kredytową względem wszystkich innych instytucji kredytowych powiązanych z tym samym uczestniczącym systemem gwarantowania depozytów.
  Uwzględnia się przy tym również inne dobrowolne, krajowe systemy gwarantowania.

Komisja
  przyjmuje drugi akt delegowany określający
  metodę obliczania składek na rzecz funduszu gwarantowania depozytów, płatnych od początku okresu koasekuracji. W tym drugim akcie delegowanym obliczenia opierają się na kwocie gwarantowanych depozytów oraz na stopniu ryzyka ponoszonego przez każdą instytucję kredytową względem wszystkich innych instytucji kredytowych, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. b). Obydwa akty delegowane obejmują wzór obliczania, konkretne wskaźniki, klasy ryzyka dotyczące członków, progi dotyczące wag ryzyka przypisanych do poszczególnych klas ryzyka oraz inne niezbędne elementy. Stopień ryzyka ocenia się na podstawie kryteriów takich jak:

Komisja
  proponuje drugie uregulowanie określające
  metodę obliczania składek na rzecz funduszu gwarantowania depozytów, płatnych od początku okresu koasekuracji. W tym drugim akcie delegowanym obliczenia opierają się na kwocie gwarantowanych depozytów oraz na stopniu ryzyka ponoszonego przez każdą instytucję kredytową względem wszystkich innych instytucji kredytowych, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. b). Obydwa akty delegowane obejmują wzór obliczania, konkretne wskaźniki, klasy ryzyka dotyczące członków, progi dotyczące wag ryzyka przypisanych do poszczególnych klas ryzyka oraz inne niezbędne elementy. Stopień ryzyka ocenia się na podstawie kryteriów takich jak:

a)

poziom zdolności instytucji do pokrywania strat;

| a) | poziom zdolności instytucji do pokrywania strat; |
| --- | --- |

a)

poziom zdolności instytucji do pokrywania strat;

| b) | zdolność instytucji do spełniania swoich zobowiązań krótko- i długoterminowych; |
| --- | --- |

b)

zdolność instytucji do spełniania swoich zobowiązań krótko- i długoterminowych;

| b) | zdolność instytucji do spełniania swoich zobowiązań krótko- i długoterminowych; |
| --- | --- |

b)

zdolność instytucji do spełniania swoich zobowiązań krótko- i długoterminowych;

| c
  ) | stabilność i różnorodność źródeł finansowania, jakimi dysponuje instytucja, oraz jej wysoce płynnych, nieobciążonych aktywów; |
| --- | --- |

c
  )

stabilność i różnorodność źródeł finansowania, jakimi dysponuje instytucja, oraz jej wysoce płynnych, nieobciążonych aktywów;

| c) | istnienie sprawnie funkcjonującego instytucjonalnego systemu ochrony zgodnie z art. 113 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, jak również art. 4 dyrektywy 2014/49/UE w sprawie systemów gwarancji depozytów; |
| --- | --- |

c)

istnienie sprawnie funkcjonującego instytucjonalnego systemu ochrony zgodnie z art. 113 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, jak również art. 4 dyrektywy 2014/49/UE w sprawie systemów gwarancji depozytów;

| d
  ) | jakość aktywów instytucji; |
| --- | --- |

d
  )

jakość aktywów instytucji;

| d
  ) | stabilność i różnorodność źródeł finansowania, jakimi dysponuje instytucja, oraz jej wysoce płynnych, nieobciążonych aktywów; |
| --- | --- |

d
  )

stabilność i różnorodność źródeł finansowania, jakimi dysponuje instytucja, oraz jej wysoce płynnych, nieobciążonych aktywów;

| e
  ) | model biznesowy instytucji oraz zarządzanie instytucją; |
| --- | --- |

e
  )

model biznesowy instytucji oraz zarządzanie instytucją;

| e
  ) | jakość aktywów instytucji; |
| --- | --- |

e
  )

jakość aktywów instytucji;

| f
  ) | model biznesowy instytucji oraz zarządzanie instytucją; |
| --- | --- |

f
  )

model biznesowy instytucji oraz zarządzanie instytucją;

| f
  ) | stopień, w jakim aktywa instytucji są obciążone. |
| --- | --- |

f
  )

stopień, w jakim aktywa instytucji są obciążone.

| g
  ) | stopień, w jakim aktywa instytucji są obciążone. |
| --- | --- |

g
  )

stopień, w jakim aktywa instytucji są obciążone.

Uzasadnienie

Po pierwsze poprawki służą dostosowaniu metody obliczania dotyczącej instytucji kredytowych, które dysponują dobrowolnymi systemami ochrony. Należy zagwarantować, aby motywacja do utrzymania dobrowolnych (dodatkowych) systemów nie została osłabiona przez podwójne zobowiązanie do zapłaty. Należy ponadto jasno stwierdzić, że metoda obliczania nie podlega wyłącznej decyzji Komisji Europejskiej, ale powinna być efektem zwykłej procedury ustawodawczej.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi wstępne

| 1. | Uznaje, że światowy kryzys gospodarczy doprowadził do wzrostu nieufności obywateli wobec dużej części sektora bankowego. Spekulacje wysokiego ryzyka niektórych dużych banków w znacznym stopniu przyczyniły się do kryzysu lub też były jedną z wielu przyczyn załamania się systemu finansowego. Również pakiety pomocowe na rzecz banków o znaczeniu systemowym były konieczne z ekonomicznego punktu widzenia, doprowadziły jednak do poważnej krytyki ze strony obywateli w odniesieniu do odpowiedzialności państw członkowskich za ryzykowne transakcje przeważnie prywatnych instytucji finansowych. Należy w związku z tym niezwłocznie zwrócić uwagę na to, by odpowiednie wnioski dotyczące europejskiego systemu gwarantowania depozytów wzmocniły w takim samym stopniu we wszystkich państwach członkowskich zaufanie obywateli do europejskiego sektora bankowego. |
| --- | --- |

1.

Uznaje, że światowy kryzys gospodarczy doprowadził do wzrostu nieufności obywateli wobec dużej części sektora bankowego. Spekulacje wysokiego ryzyka niektórych dużych banków w znacznym stopniu przyczyniły się do kryzysu lub też były jedną z wielu przyczyn załamania się systemu finansowego. Również pakiety pomocowe na rzecz banków o znaczeniu systemowym były konieczne z ekonomicznego punktu widzenia, doprowadziły jednak do poważnej krytyki ze strony obywateli w odniesieniu do odpowiedzialności państw członkowskich za ryzykowne transakcje przeważnie prywatnych instytucji finansowych. Należy w związku z tym niezwłocznie zwrócić uwagę na to, by odpowiednie wnioski dotyczące europejskiego systemu gwarantowania depozytów wzmocniły w takim samym stopniu we wszystkich państwach członkowskich zaufanie obywateli do europejskiego sektora bankowego.

| 2. | Podkreśla, że między gospodarczą stabilnością państw członkowskich a stabilnością prowadzących w nich działalność banków istnieje wyraźna zależność. Z tego względu nie należy traktować systemu europejskiej unii bankowej oddzielnie, lecz powinny mu zawsze towarzyszyć środki zarządzania gospodarczego na szczeblu państw członkowskich w celu zapewnienia stabilności gospodarczej. Na przykład w niektórych państwach członkowskich krajowe przepisy w ramach prawa dotyczącego niewypłacalności prowadzą do przeciągającego się postępowania, przez co tytuł egzekucyjny można uzyskać ze znacznym opóźnieniem. Takie przepisy są sprzeczne z celami wniosków Komisji, ponieważ restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja banków w przypadku odpowiedzialności jest wyraźnie utrudniona, jeśli wręcz nie faktycznie wykluczona. |
| --- | --- |

2.

Podkreśla, że między gospodarczą stabilnością państw członkowskich a stabilnością prowadzących w nich działalność banków istnieje wyraźna zależność. Z tego względu nie należy traktować systemu europejskiej unii bankowej oddzielnie, lecz powinny mu zawsze towarzyszyć środki zarządzania gospodarczego na szczeblu państw członkowskich w celu zapewnienia stabilności gospodarczej. Na przykład w niektórych państwach członkowskich krajowe przepisy w ramach prawa dotyczącego niewypłacalności prowadzą do przeciągającego się postępowania, przez co tytuł egzekucyjny można uzyskać ze znacznym opóźnieniem. Takie przepisy są sprzeczne z celami wniosków Komisji, ponieważ restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja banków w przypadku odpowiedzialności jest wyraźnie utrudniona, jeśli wręcz nie faktycznie wykluczona.

| 3. | W związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji Europejskiej w obszarze unii bankowej, które powinny przywrócić zaufanie obywateli. Kryzys bankowy lub gospodarczy obnażył słabe punkty systemu bankowego, które należało konsekwentnie wyeliminować w ramach kolejnych działań. Dyrektywa w sprawie systemów gwarancji depozytów (DGSD) z 2014 r. oraz dyrektywa w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (BRRD) przyczyniły się do tego w istotnych obszarach, nie zostały jednak jeszcze wdrożone we wszystkich państwach członkowskich. W tym kontekście należy również zauważyć, że we wniosku przewiduje się, że przynajmniej do czasu ustanowienia pełnej gwarancji zgodnie z systemem gwarancji depozytów państwa członkowskie powinny dalej stosować już ustanowione krajowe fundusze gwarancyjne obok wspólnego funduszu europejskiego. |
| --- | --- |

3.

W związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji Europejskiej w obszarze unii bankowej, które powinny przywrócić zaufanie obywateli. Kryzys bankowy lub gospodarczy obnażył słabe punkty systemu bankowego, które należało konsekwentnie wyeliminować w ramach kolejnych działań. Dyrektywa w sprawie systemów gwarancji depozytów (DGSD) z 2014 r. oraz dyrektywa w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków (BRRD) przyczyniły się do tego w istotnych obszarach, nie zostały jednak jeszcze wdrożone we wszystkich państwach członkowskich. W tym kontekście należy również zauważyć, że we wniosku przewiduje się, że przynajmniej do czasu ustanowienia pełnej gwarancji zgodnie z systemem gwarancji depozytów państwa członkowskie powinny dalej stosować już ustanowione krajowe fundusze gwarancyjne obok wspólnego funduszu europejskiego.

| 4. | Uznaje, że przejście z systemu gwarantowania depozytów na szczeblu krajowym na system europejski jest krokiem o zasadniczym znaczeniu; nawet jeśli jest to krok ryzykowny, zasadniczo mógłby on zapewnić obywatelom Unii Europejskiej bezpieczeństwo depozytów. Wymaga to jednak, by Komisja dokonała najpierw oceny skutków, by wszystkie państwa członkowskie wdrożyły dyrektywę w sprawie systemów gwarantowania depozytów oraz by ograniczono istniejące ryzyko. Tylko w taki sposób system ten będzie mógł, oprócz ochrony depozytów, zwiększyć także stabilność finansową i doprowadzić do dalszego osłabienia powiązania między bankami a długiem publicznym. |
| --- | --- |

4.

Uznaje, że przejście z systemu gwarantowania depozytów na szczeblu krajowym na system europejski jest krokiem o zasadniczym znaczeniu; nawet jeśli jest to krok ryzykowny, zasadniczo mógłby on zapewnić obywatelom Unii Europejskiej bezpieczeństwo depozytów. Wymaga to jednak, by Komisja dokonała najpierw oceny skutków, by wszystkie państwa członkowskie wdrożyły dyrektywę w sprawie systemów gwarantowania depozytów oraz by ograniczono istniejące ryzyko. Tylko w taki sposób system ten będzie mógł, oprócz ochrony depozytów, zwiększyć także stabilność finansową i doprowadzić do dalszego osłabienia powiązania między bankami a długiem publicznym.

| 5. | Uważa, że najpierw wszystkie państwa członkowskie powinny wdrożyć dyrektywę w sprawie systemów gwarancji depozytów (DGSD), zanim rozważą wdrożenie europejskiego systemu gwarantowania depozytów. Odnosi się to szczególnie do zharmonizowanych przepisów dotyczących finansowego wyposażenia systemów gwarancji depozytów oraz możliwości wykorzystania środków (również działań prewencyjnych lub zapewniających ochronę instytucji). Utworzenie europejskiego systemu gwarantowania depozytów bez uprzedniego zadbania o dostosowanie do siebie krajowych systemów gwarantowania pozbawiłoby państwa członkowskie, które nie wdrożyły jeszcze dyrektywy w sprawie systemów gwarancji depozytów, zachęty do jej wprowadzenia. W żadnym przypadku europejski system gwarantowania depozytów nie może powodować sytuacji, w której stabilne i wydajne fundusze ponoszą odpowiedzialność za niestabilne systemy i nie mają możliwości wpływania na zarządzanie ich ryzykiem. W związku z tym należy dodatkowo zauważyć, że w samej dyrektywie w sprawie gwarancji depozytów przewiduje się sporządzenie do 2019 r. sprawozdania dotyczącego współpracy krajowych systemów gwarancji depozytów. Odpowiednie sprawozdanie byłoby warunkiem wprowadzenia europejskiego systemu gwarantowania depozytów. |
| --- | --- |

5.

Uważa, że najpierw wszystkie państwa członkowskie powinny wdrożyć dyrektywę w sprawie systemów gwarancji depozytów (DGSD), zanim rozważą wdrożenie europejskiego systemu gwarantowania depozytów. Odnosi się to szczególnie do zharmonizowanych przepisów dotyczących finansowego wyposażenia systemów gwarancji depozytów oraz możliwości wykorzystania środków (również działań prewencyjnych lub zapewniających ochronę instytucji). Utworzenie europejskiego systemu gwarantowania depozytów bez uprzedniego zadbania o dostosowanie do siebie krajowych systemów gwarantowania pozbawiłoby państwa członkowskie, które nie wdrożyły jeszcze dyrektywy w sprawie systemów gwarancji depozytów, zachęty do jej wprowadzenia. W żadnym przypadku europejski system gwarantowania depozytów nie może powodować sytuacji, w której stabilne i wydajne fundusze ponoszą odpowiedzialność za niestabilne systemy i nie mają możliwości wpływania na zarządzanie ich ryzykiem. W związku z tym należy dodatkowo zauważyć, że w samej dyrektywie w sprawie gwarancji depozytów przewiduje się sporządzenie do 2019 r. sprawozdania dotyczącego współpracy krajowych systemów gwarancji depozytów. Odpowiednie sprawozdanie byłoby warunkiem wprowadzenia europejskiego systemu gwarantowania depozytów.

| 6. | Potwierdza ponownie w tym kontekście poglądy zawarte w opinii w sprawie działań następczych w związku ze sprawozdaniem pięciu przewodniczących dotyczącym unii gospodarczej i walutowej. |
| --- | --- |

6.

Potwierdza ponownie w tym kontekście poglądy zawarte w opinii w sprawie działań następczych w związku ze sprawozdaniem pięciu przewodniczących dotyczącym unii gospodarczej i walutowej.

| 7. | Stwierdza, że banki w państwach członkowskich zdecydowanie różnią się między sobą pod względem formy, wielkości oraz sposobu funkcjonowania. Dodatkowo istnieją różne modele struktury własnościowej lub wspierającej, co również może prowadzić do silnego zróżnicowania pod względem strategicznego ukierunkowania, ryzyka i działalności na rynkach. |
| --- | --- |

7.

Stwierdza, że banki w państwach członkowskich zdecydowanie różnią się między sobą pod względem formy, wielkości oraz sposobu funkcjonowania. Dodatkowo istnieją różne modele struktury własnościowej lub wspierającej, co również może prowadzić do silnego zróżnicowania pod względem strategicznego ukierunkowania, ryzyka i działalności na rynkach.

| 8. | Jest zdania, że dywersyfikacja modeli w czasach kryzysu może przynosić korzyści. Różne krajowe i regionalne uwarunkowania wymagają regularnego stosowania strategii specjalnie dostosowanych do sytuacji. W celu nie tylko utrzymania, ale i wzmocnienia konkurencyjności UE i jej państw członkowskich należy włączyć istniejące dobrze funkcjonujące systemy do europejskiego systemu gwarantowania depozytów. |
| --- | --- |

8.

Jest zdania, że dywersyfikacja modeli w czasach kryzysu może przynosić korzyści. Różne krajowe i regionalne uwarunkowania wymagają regularnego stosowania strategii specjalnie dostosowanych do sytuacji. W celu nie tylko utrzymania, ale i wzmocnienia konkurencyjności UE i jej państw członkowskich należy włączyć istniejące dobrze funkcjonujące systemy do europejskiego systemu gwarantowania depozytów.

| 9. | Uważa ponadto, że europejskie banki odgrywają istotną rolę również wobec przedsiębiorstw z Unii Europejskiej i spoza niej, a jako podstawa gospodarki europejskiej przyczyniają się także do funkcjonowania rynku wewnętrznego. Zasadnicze zaufanie obywateli i przedsiębiorstw do banków i instytucji finansowych stanowi warunek konieczny dla publicznych i prywatnych inwestycji w państwach członkowskich. |
| --- | --- |

9.

Uważa ponadto, że europejskie banki odgrywają istotną rolę również wobec przedsiębiorstw z Unii Europejskiej i spoza niej, a jako podstawa gospodarki europejskiej przyczyniają się także do funkcjonowania rynku wewnętrznego. Zasadnicze zaufanie obywateli i przedsiębiorstw do banków i instytucji finansowych stanowi warunek konieczny dla publicznych i prywatnych inwestycji w państwach członkowskich.

Rola banków publicznych w UE

| 10. | Uznaje, że mimo dotkliwych skutków kryzysu bankowego dla europejskiej gospodarki i instytucji w różnych państwach członkowskich istnieje szereg przykładów odpowiedniego zabezpieczenia aktywów obywateli również w czasie kryzysu. |
| --- | --- |

10.

Uznaje, że mimo dotkliwych skutków kryzysu bankowego dla europejskiej gospodarki i instytucji w różnych państwach członkowskich istnieje szereg przykładów odpowiedniego zabezpieczenia aktywów obywateli również w czasie kryzysu.

| 11. | Podkreśla, że publiczne banki lokalne i regionalne również w czasie kryzysu bankowego lub gospodarczego cieszyły się dalej zaufaniem obywateli ze względu na swoje cele i zakorzenienie w lokalnej rzeczywistości. |
| --- | --- |

11.

Podkreśla, że publiczne banki lokalne i regionalne również w czasie kryzysu bankowego lub gospodarczego cieszyły się dalej zaufaniem obywateli ze względu na swoje cele i zakorzenienie w lokalnej rzeczywistości.

| 12. | Potwierdza, że banki lokalne i regionalne zasadniczo nie są zorientowane na zyski, ale działają w interesie ogólnym obywateli. Podobnie jak banki rozwoju w państwach członkowskich, banki lokalne i regionalne działają przede wszystkim na rzecz wzmocnienia obywateli i przedsiębiorstw na miejscu. We współpracy z lokalnymi i regionalnymi samorządami przyczyniają się w istotny sposób do budowy i utrzymania podstawowej infrastruktury, jak również finansowania MŚP, mikroprzedsiębiorstw i przedsiębiorstw typu start-up. |
| --- | --- |

12.

Potwierdza, że banki lokalne i regionalne zasadniczo nie są zorientowane na zyski, ale działają w interesie ogólnym obywateli. Podobnie jak banki rozwoju w państwach członkowskich, banki lokalne i regionalne działają przede wszystkim na rzecz wzmocnienia obywateli i przedsiębiorstw na miejscu. We współpracy z lokalnymi i regionalnymi samorządami przyczyniają się w istotny sposób do budowy i utrzymania podstawowej infrastruktury, jak również finansowania MŚP, mikroprzedsiębiorstw i przedsiębiorstw typu start-up.

| 13. | Podkreśla, że działalność banków publicznych jest obarczona niewielkim ryzykiem i podlega regulacjom na poziomie krajowym i lokalnym, co a priori zapobiega kumulowaniu ryzykownych operacji lub innego ryzyka związanego z działalnością banków komercyjnych. Publiczne banki nie ponosiły w żaden sposób winy za wywołanie kryzysu gospodarczego. Wręcz przeciwnie, często chroniły finansowanie sektora publicznego w czasie, gdy reszta rynku finansowego prawie całkowicie zamarła. |
| --- | --- |

13.

Podkreśla, że działalność banków publicznych jest obarczona niewielkim ryzykiem i podlega regulacjom na poziomie krajowym i lokalnym, co a priori zapobiega kumulowaniu ryzykownych operacji lub innego ryzyka związanego z działalnością banków komercyjnych. Publiczne banki nie ponosiły w żaden sposób winy za wywołanie kryzysu gospodarczego. Wręcz przeciwnie, często chroniły finansowanie sektora publicznego w czasie, gdy reszta rynku finansowego prawie całkowicie zamarła.

| 14. | Domaga się, aby z tego względu we wnioskach Komisji Europejskiej nie doprowadzono do dyskryminowania lokalnych i regionalnych banków publicznych. Ukierunkowanie i sposób funkcjonowania tego rodzaju banków nie może stawiać ich w niekorzystnej sytuacji względem dużych banków prowadzących działalność transgraniczną. To samo dotyczy publicznych banków rozwoju, które ze względu na swoje cele i sposób funkcjonowania różnią się od innych instytucji finansowych. Różnice te należy uwzględnić przy obliczaniu wysokości składek. |
| --- | --- |

14.

Domaga się, aby z tego względu we wnioskach Komisji Europejskiej nie doprowadzono do dyskryminowania lokalnych i regionalnych banków publicznych. Ukierunkowanie i sposób funkcjonowania tego rodzaju banków nie może stawiać ich w niekorzystnej sytuacji względem dużych banków prowadzących działalność transgraniczną. To samo dotyczy publicznych banków rozwoju, które ze względu na swoje cele i sposób funkcjonowania różnią się od innych instytucji finansowych. Różnice te należy uwzględnić przy obliczaniu wysokości składek.

| 15. | Stwierdza, że bardziej zaawansowane krajowe systemy gwarantowania, jak np. ochrona instytucjonalna, w wielu przypadkach stanowią zasadne uzupełnienie dla prostej gwarancji depozytów. Odpowiedni system, który w sytuacji nadzwyczajnej chroni nie tylko aktywa obywateli, ale również całą instytucję poprzez wspieranie powiązanych banków, zwiększa zaufanie obywateli, a także podmiotów gospodarczych. Ponadto w ramach odpowiedniego systemu możliwe jest minimalizowanie wpływu na rynki poprzez restrukturyzacje. |
| --- | --- |

15.

Stwierdza, że bardziej zaawansowane krajowe systemy gwarantowania, jak np. ochrona instytucjonalna, w wielu przypadkach stanowią zasadne uzupełnienie dla prostej gwarancji depozytów. Odpowiedni system, który w sytuacji nadzwyczajnej chroni nie tylko aktywa obywateli, ale również całą instytucję poprzez wspieranie powiązanych banków, zwiększa zaufanie obywateli, a także podmiotów gospodarczych. Ponadto w ramach odpowiedniego systemu możliwe jest minimalizowanie wpływu na rynki poprzez restrukturyzacje.

| 16. | Zwraca w tym kontekście szczególną uwagę na fakt, że wniosek Komisji nie może prowadzić do sytuacji, w której składki na rzecz europejskiego funduszu gwarancji depozytów spowodują znaczne dodatkowe obciążenie instytucji należących do funkcjonującego instytucjonalnego systemu gwarancji, co może postawić pod znakiem zapytania istnienie tych sprawdzonych instytucjonalnych systemów gwarancji. |
| --- | --- |

16.

Zwraca w tym kontekście szczególną uwagę na fakt, że wniosek Komisji nie może prowadzić do sytuacji, w której składki na rzecz europejskiego funduszu gwarancji depozytów spowodują znaczne dodatkowe obciążenie instytucji należących do funkcjonującego instytucjonalnego systemu gwarancji, co może postawić pod znakiem zapytania istnienie tych sprawdzonych instytucjonalnych systemów gwarancji.

Szersze uwzględnienie wytycznych dotyczących lepszego stanowienia prawa

| 17. | Przypomina, że Komisja Europejska w dniu 19 maja 2015 r. przedłożyła wytyczne dotyczące nowego systemu lepszego stanowienia prawa. Zgodnie z tymi wytycznymi, przed opublikowaniem wniosku należy wysłuchać zainteresowane strony w ramach publicznych konsultacji dotyczących możliwych aspektów wniosku. Taka forma konsultacji publicznych, która przyczynia się w znacznym stopniu do legitymizacji wszelkich europejskich, ale również krajowych i regionalnych aktów ustawodawczych, nie została jednak uwzględniona w przypadku przedłożonego wniosku w sprawie EDIS. |
| --- | --- |

17.

Przypomina, że Komisja Europejska w dniu 19 maja 2015 r. przedłożyła wytyczne dotyczące nowego systemu lepszego stanowienia prawa. Zgodnie z tymi wytycznymi, przed opublikowaniem wniosku należy wysłuchać zainteresowane strony w ramach publicznych konsultacji dotyczących możliwych aspektów wniosku. Taka forma konsultacji publicznych, która przyczynia się w znacznym stopniu do legitymizacji wszelkich europejskich, ale również krajowych i regionalnych aktów ustawodawczych, nie została jednak uwzględniona w przypadku przedłożonego wniosku w sprawie EDIS.

| 18. | Krytycznie odnosi się do faktu, że przedłożone uzasadnienie nie spełnia kryteriów wymaganych zgodnie z art. 2 i 5 Protokołu w sprawie stosowania zasady pomocniczości (protokół nr 2 do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) ani też przed opublikowaniem wniosku nie przeprowadzono oceny skutków. Oceny skutków są podstawowym elementem lepszego stanowienia prawa. Bez uprzedniej oceny ekonomicznych, jak również społecznych oraz politycznych skutków wniosków ustawodawczych istnieje ryzyko nie tylko znaczących kosztów, lecz także niepożądanych skutków. Ponadto opublikowanie wyników odpowiednich ocen skutków w niemałym stopniu przyczynia się do poprawy przejrzystości prawodawstwa. |
| --- | --- |

18.

Krytycznie odnosi się do faktu, że przedłożone uzasadnienie nie spełnia kryteriów wymaganych zgodnie z art. 2 i 5 Protokołu w sprawie stosowania zasady pomocniczości (protokół nr 2 do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) ani też przed opublikowaniem wniosku nie przeprowadzono oceny skutków. Oceny skutków są podstawowym elementem lepszego stanowienia prawa. Bez uprzedniej oceny ekonomicznych, jak również społecznych oraz politycznych skutków wniosków ustawodawczych istnieje ryzyko nie tylko znaczących kosztów, lecz także niepożądanych skutków. Ponadto opublikowanie wyników odpowiednich ocen skutków w niemałym stopniu przyczynia się do poprawy przejrzystości prawodawstwa.

| 19. | Z tego względu domaga się, aby Komisja Europejska przeprowadziła brakujące procedury oraz przedstawiła uzasadnienie dotyczące zasady pomocniczości przed rozpatrzeniem wniosku przez instytucje uczestniczące w procedurze ustawodawczej. Jedynie po uwzględnieniu wszystkich wariantów stanowienia prawa oraz całościowej ocenie skutków wniosku instytucje uczestniczące w procedurze mogą dojść do praktycznych ustaleń. Pojawiają się poważne wątpliwości, czy wniosek Komisji jest zgodny z zasadami pomocniczości i proporcjonalności. |
| --- | --- |

19.

Z tego względu domaga się, aby Komisja Europejska przeprowadziła brakujące procedury oraz przedstawiła uzasadnienie dotyczące zasady pomocniczości przed rozpatrzeniem wniosku przez instytucje uczestniczące w procedurze ustawodawczej. Jedynie po uwzględnieniu wszystkich wariantów stanowienia prawa oraz całościowej ocenie skutków wniosku instytucje uczestniczące w procedurze mogą dojść do praktycznych ustaleń. Pojawiają się poważne wątpliwości, czy wniosek Komisji jest zgodny z zasadami pomocniczości i proporcjonalności.

| 20. | Zwraca w tym kontekście uwagę, że we wnioskach Komisji Europejskiej nie uwzględniono instytucjonalnych systemów ochrony. Prawdopodobnie skutki dla państw członkowskich, które utworzyły już odpowiednie systemy w ramach wdrożenia dyrektywy w sprawie nowych przepisów dotyczących gwarancji depozytów z 2014 roku, będą poważne. W związku z tym zwraca się do Komisji Europejskiej o wyjaśnienie, w jaki sposób odpowiednie systemy będą traktowane w nowych wnioskach. |
| --- | --- |

20.

Zwraca w tym kontekście uwagę, że we wnioskach Komisji Europejskiej nie uwzględniono instytucjonalnych systemów ochrony. Prawdopodobnie skutki dla państw członkowskich, które utworzyły już odpowiednie systemy w ramach wdrożenia dyrektywy w sprawie nowych przepisów dotyczących gwarancji depozytów z 2014 roku, będą poważne. W związku z tym zwraca się do Komisji Europejskiej o wyjaśnienie, w jaki sposób odpowiednie systemy będą traktowane w nowych wnioskach.

| 21. | Domaga się, aby we wniosku zawarto faktyczne kwoty do obliczenia składek, zamiast ustalania ich przez Komisję w drodze delegowanych aktów prawnych. Podstawa obliczenia składek ma istotny ukierunkowujący wpływ na odnośne instytucje finansowe i stabilność systemów gwarancji depozytów i dlatego decyzja w tej sprawie powinna być podejmowana z udziałem Rady i Parlamentu Europejskiego. |
| --- | --- |

21.

Domaga się, aby we wniosku zawarto faktyczne kwoty do obliczenia składek, zamiast ustalania ich przez Komisję w drodze delegowanych aktów prawnych. Podstawa obliczenia składek ma istotny ukierunkowujący wpływ na odnośne instytucje finansowe i stabilność systemów gwarancji depozytów i dlatego decyzja w tej sprawie powinna być podejmowana z udziałem Rady i Parlamentu Europejskiego.

Odpowiednia podstawa prawna dla europejskiego systemu gwarantowania depozytów

| 22. | Jest zdania, że jako podstawę prawną dla odpowiedniego wniosku należy zastosować nie art. 114 TFUE, lecz raczej klauzulę dotyczącą kompetencji uzupełniających zawartą w art. 352 TFUE. Art. 114 TFUE umożliwia zastosowanie środków dotyczących zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych w celu stworzenia rynku wewnętrznego. Nie uzasadnia to jednak ogólnych kompetencji prawodawczych Unii Europejskiej w zakresie rynku wewnętrznego, ale służy do usuwania braków w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego ze względu na sprzeczne przepisy krajowe. |
| --- | --- |

22.

Jest zdania, że jako podstawę prawną dla odpowiedniego wniosku należy zastosować nie art. 114 TFUE, lecz raczej klauzulę dotyczącą kompetencji uzupełniających zawartą w art. 352 TFUE. Art. 114 TFUE umożliwia zastosowanie środków dotyczących zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych w celu stworzenia rynku wewnętrznego. Nie uzasadnia to jednak ogólnych kompetencji prawodawczych Unii Europejskiej w zakresie rynku wewnętrznego, ale służy do usuwania braków w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego ze względu na sprzeczne przepisy krajowe.

| 23. | Uważa, że wniosek dotyczący europejskiego systemu gwarantowania depozytów w pierwszej kolejności ma na celu stabilność finansową jako podstawę polityki gospodarczej i walutowej Unii Europejskiej, dlatego jako podstawa prawna powinien służyć art. 352 TFUE. |
| --- | --- |

23.

Uważa, że wniosek dotyczący europejskiego systemu gwarantowania depozytów w pierwszej kolejności ma na celu stabilność finansową jako podstawę polityki gospodarczej i walutowej Unii Europejskiej, dlatego jako podstawa prawna powinien służyć art. 352 TFUE.

Europejska polityka finansowa – ochrona aktywów jako priorytet

| 24. | Domaga się przede wszystkim wykluczenia pozostałego ryzyka w bilansach banków przed wdrożeniem europejskiego systemu gwarantowania depozytów. Dotychczas złożone wnioski Komisji Europejskiej w tym obszarze w żadnym wypadku nie są wystarczająco konkretne. Z logicznego punktu widzenia zharmonizowany system gwarancji depozytów wymaga konkretnych środków minimalizacji ryzyka, które w każdym razie trzeba przedstawić przed dalszymi dyskusjami nad wnioskami Komisji. |
| --- | --- |

24.

Domaga się przede wszystkim wykluczenia pozostałego ryzyka w bilansach banków przed wdrożeniem europejskiego systemu gwarantowania depozytów. Dotychczas złożone wnioski Komisji Europejskiej w tym obszarze w żadnym wypadku nie są wystarczająco konkretne. Z logicznego punktu widzenia zharmonizowany system gwarancji depozytów wymaga konkretnych środków minimalizacji ryzyka, które w każdym razie trzeba przedstawić przed dalszymi dyskusjami nad wnioskami Komisji.

| 25. | Jest zdania, że rozwiązanie uniwersalne nie jest możliwe ze względu na różnorodne struktury sektora bankowego w państwach członkowskich. Należy raczej zachować sprawnie funkcjonujące systemy i włączyć je do systemu europejskiego. W ramach wniosku nie powinna być wymagana w żadnym wypadku restrukturyzacja wszystkich systemów w państwach członkowskich, która wiązałaby się ze znacznymi kosztami i przede wszystkim poważną niepewnością w odniesieniu do funkcjonalności i bezpieczeństwa odpowiednich przepisów. |
| --- | --- |

25.

Jest zdania, że rozwiązanie uniwersalne nie jest możliwe ze względu na różnorodne struktury sektora bankowego w państwach członkowskich. Należy raczej zachować sprawnie funkcjonujące systemy i włączyć je do systemu europejskiego. W ramach wniosku nie powinna być wymagana w żadnym wypadku restrukturyzacja wszystkich systemów w państwach członkowskich, która wiązałaby się ze znacznymi kosztami i przede wszystkim poważną niepewnością w odniesieniu do funkcjonalności i bezpieczeństwa odpowiednich przepisów.

| 26. | Domaga się europejskiej polityki bankowej, która w pełnym zakresie chroniłaby obywateli Unii Europejskiej i ich aktywa. System taki musi w pierwszej kolejności przywrócić i utrzymać zaufanie obywateli do sposobu funkcjonowania systemów finansowych. Europejski system gwarantowania depozytów nie może natomiast doprowadzić do promowania lub wspierania spekulacji wysokiego ryzyka w jakiejkolwiek formie. Priorytetem powinno być raczej promowanie solidnej polityki finansowej opartej na modelach instytucjonalnych, które będą zasadne z makroekonomicznego punktu widzenia. |
| --- | --- |

26.

Domaga się europejskiej polityki bankowej, która w pełnym zakresie chroniłaby obywateli Unii Europejskiej i ich aktywa. System taki musi w pierwszej kolejności przywrócić i utrzymać zaufanie obywateli do sposobu funkcjonowania systemów finansowych. Europejski system gwarantowania depozytów nie może natomiast doprowadzić do promowania lub wspierania spekulacji wysokiego ryzyka w jakiejkolwiek formie. Priorytetem powinno być raczej promowanie solidnej polityki finansowej opartej na modelach instytucjonalnych, które będą zasadne z makroekonomicznego punktu widzenia.

| 27. | Jest ponadto zdania, że europejski system gwarantowania depozytów nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji instytucji finansowych działających w konserwatywny sposób. Banki, które przeprowadzają przede wszystkim obarczone wysokim ryzykiem transakcje, powinny obok wpłacania wyższych składek do systemu gwarancji depozytów podlegać dodatkowym wymogom, by wykluczyć przerzucanie odpowiedzialności na małe instytucje, które działają głównie w obszarze obarczonym niskim ryzykiem lub też działają na poziomie lokalnym na rzecz finansowania gospodarki realnej. |
| --- | --- |

27.

Jest ponadto zdania, że europejski system gwarantowania depozytów nie może prowadzić do pogorszenia sytuacji instytucji finansowych działających w konserwatywny sposób. Banki, które przeprowadzają przede wszystkim obarczone wysokim ryzykiem transakcje, powinny obok wpłacania wyższych składek do systemu gwarancji depozytów podlegać dodatkowym wymogom, by wykluczyć przerzucanie odpowiedzialności na małe instytucje, które działają głównie w obszarze obarczonym niskim ryzykiem lub też działają na poziomie lokalnym na rzecz finansowania gospodarki realnej.

| 28. | Krytycznie odnosi się do faktu, że wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia nie zawiera wystarczająco szczegółowych informacji na temat praktycznego wdrożenia planowanego europejskiego Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Nie jest zatem jasne, czy i na jakim etapie oraz w jakim zakresie fundusze mogą być wykorzystywane na działania prewencyjne lub alternatywne. W ramach czystej gwarancji depozytów możliwe jest wprawdzie wyrównanie aktywów osoby oszczędzającej do wysokości wartości gwarancji, nie można jednak uniknąć w żadnym wypadku odpowiedzialności. Z gospodarczego, ale również politycznego punktu widzenia kwestia unikania odpowiedzialności powinna stanowić najwyższy priorytet. |
| --- | --- |

28.

Krytycznie odnosi się do faktu, że wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia nie zawiera wystarczająco szczegółowych informacji na temat praktycznego wdrożenia planowanego europejskiego Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Nie jest zatem jasne, czy i na jakim etapie oraz w jakim zakresie fundusze mogą być wykorzystywane na działania prewencyjne lub alternatywne. W ramach czystej gwarancji depozytów możliwe jest wprawdzie wyrównanie aktywów osoby oszczędzającej do wysokości wartości gwarancji, nie można jednak uniknąć w żadnym wypadku odpowiedzialności. Z gospodarczego, ale również politycznego punktu widzenia kwestia unikania odpowiedzialności powinna stanowić najwyższy priorytet.

Bruksela, dnia 12 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/83 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/83

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym

(2017/C 088/16)

| Sprawozdawca: | Babette Winter (DE/PES), sekretarz stanu do spraw europejskich i kultury w kancelarii stanu kraju związkowego Turyngia |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat Komisji „Zamknięcie obiegu – plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym”
  COM(2015) 614 final |

Sprawozdawca:

Babette Winter (DE/PES), sekretarz stanu do spraw europejskich i kultury w kancelarii stanu kraju związkowego Turyngia

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji „Zamknięcie obiegu – plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym”

COM(2015) 614 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Z zadowoleniem przyjmuje podjęte przez Komisję wysiłki, by poprzez wzmocnienie podejścia zorientowanego na gospodarkę o obiegu zamkniętym, opartego na poszanowaniu wartości produktów, materiałów i zasobów w obrębie cyklu życia, stworzyć zrównoważoną, niskoemisyjną, zaawansowaną technologicznie, zasobooszczędną i wydajną gospodarkę, która w długiej perspektywie zaoferuje korzyści w zakresie konkurencyjności i stworzy miejsca pracy w Europie. |
| --- | --- |

1.

Z zadowoleniem przyjmuje podjęte przez Komisję wysiłki, by poprzez wzmocnienie podejścia zorientowanego na gospodarkę o obiegu zamkniętym, opartego na poszanowaniu wartości produktów, materiałów i zasobów w obrębie cyklu życia, stworzyć zrównoważoną, niskoemisyjną, zaawansowaną technologicznie, zasobooszczędną i wydajną gospodarkę, która w długiej perspektywie zaoferuje korzyści w zakresie konkurencyjności i stworzy miejsca pracy w Europie.

| 2. | Podkreśla, że by osiągnąć wyznaczone cele, działania we wszystkich państwach członkowskich muszą odbywać się w tych samych ramach, które zgodnie z inicjatywą tworzenia zielonych miejsc pracy i programem na rzecz nowych umiejętności dla Europy (1) pozwolą na stworzenie możliwości zatrudnienia w nowych niszach zatrudnienia powstających dzięki gospodarce o obiegu zamkniętym (zrównoważone ekologicznie budownictwo, gospodarka odpadami itd.) oraz przygotowanie wykwalifikowanej siły roboczej stosownie do zapotrzebowania. Wsparcie i odpowiednie działania szkoleniowe mogłyby umożliwić wielu bezrobotnym powrót na rynek pracy i stworzyć nowe możliwości zatrudnienia pozostałym osobom. |
| --- | --- |

2.

Podkreśla, że by osiągnąć wyznaczone cele, działania we wszystkich państwach członkowskich muszą odbywać się w tych samych ramach, które zgodnie z inicjatywą tworzenia zielonych miejsc pracy i programem na rzecz nowych umiejętności dla Europy (1) pozwolą na stworzenie możliwości zatrudnienia w nowych niszach zatrudnienia powstających dzięki gospodarce o obiegu zamkniętym (zrównoważone ekologicznie budownictwo, gospodarka odpadami itd.) oraz przygotowanie wykwalifikowanej siły roboczej stosownie do zapotrzebowania. Wsparcie i odpowiednie działania szkoleniowe mogłyby umożliwić wielu bezrobotnym powrót na rynek pracy i stworzyć nowe możliwości zatrudnienia pozostałym osobom.

| 3. | Podkreśla, że wiele problemów powodowanych przez produkcję i konsumpcję w UE oddziałuje na inne części globu, zwłaszcza na kraje rozwijające się i wschodzące. Dzięki zmianom we wzorcach produkcji i konsumpcji można oczekiwać w tych krajach również pozytywnych efektów. KR poczuwa się do odpowiedzialności, jaka z związku z tym spoczywa na polityce, gospodarce i społeczeństwie UE, i dlatego też zaleca – również w kontekście opracowanego przez ONZ programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030, który wszedł w życie 1 stycznia 2016 r. – położenie nacisku na działania, które na szczeblu międzynarodowym zapewniają wprowadzenie niezbędnych środków ochrony zasobów i poprawy ich wykorzystywania również poza UE. |
| --- | --- |

3.

Podkreśla, że wiele problemów powodowanych przez produkcję i konsumpcję w UE oddziałuje na inne części globu, zwłaszcza na kraje rozwijające się i wschodzące. Dzięki zmianom we wzorcach produkcji i konsumpcji można oczekiwać w tych krajach również pozytywnych efektów. KR poczuwa się do odpowiedzialności, jaka z związku z tym spoczywa na polityce, gospodarce i społeczeństwie UE, i dlatego też zaleca – również w kontekście opracowanego przez ONZ programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030, który wszedł w życie 1 stycznia 2016 r. – położenie nacisku na działania, które na szczeblu międzynarodowym zapewniają wprowadzenie niezbędnych środków ochrony zasobów i poprawy ich wykorzystywania również poza UE.

| 4. | Zaznacza, że osiągnięcie ambitnego celu gospodarki o obiegu zamkniętym wymaga dobrej woli władz na wszystkich poziomach politycznych., dlatego trzeba przedsięwziąć w tym celu niezbędne środki, Środki te powinny obejmować m.in. ekologiczne produkty i usługi, zapobieganie powstawaniu odpadów, recykling, odzyskiwanie i ponowne wykorzystanie materiałów i części składowych oraz ograniczenie użycia składników szkodliwych i utrudniających ponowne wykorzystanie z myślą o zwiększeniu możliwości naprawy, recyklingu, modernizacji, a także o zwiększeniu trwałości. Potrzeba także trwałej zmiany społecznego postrzegania tego tematu oraz nastawienia konsumentów, jak również utworzenia stabilnego rynku produktów i materiałów pochodzących z surowców wtórnych. |
| --- | --- |

4.

Zaznacza, że osiągnięcie ambitnego celu gospodarki o obiegu zamkniętym wymaga dobrej woli władz na wszystkich poziomach politycznych., dlatego trzeba przedsięwziąć w tym celu niezbędne środki, Środki te powinny obejmować m.in. ekologiczne produkty i usługi, zapobieganie powstawaniu odpadów, recykling, odzyskiwanie i ponowne wykorzystanie materiałów i części składowych oraz ograniczenie użycia składników szkodliwych i utrudniających ponowne wykorzystanie z myślą o zwiększeniu możliwości naprawy, recyklingu, modernizacji, a także o zwiększeniu trwałości. Potrzeba także trwałej zmiany społecznego postrzegania tego tematu oraz nastawienia konsumentów, jak również utworzenia stabilnego rynku produktów i materiałów pochodzących z surowców wtórnych.

| 5. | Popiera konkluzje Rady w sprawie planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym (2), w których wzywa się do szybkiej i ambitnej realizacji planu działania Komisji Europejskiej w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym, a także stwierdza się, że przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym wymaga długoterminowego zaangażowania i działania w wielu różnych dziedzinach polityki w UE oraz na wszystkich poziomach sprawowania rządów w państwach członkowskich, w tym aktywnej współpracy wszystkich szczebli zarządzania ze wszystkimi podmiotami gospodarczymi i społecznymi, a także obywatelami. |
| --- | --- |

5.

Popiera konkluzje Rady w sprawie planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym (2), w których wzywa się do szybkiej i ambitnej realizacji planu działania Komisji Europejskiej w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym, a także stwierdza się, że przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym wymaga długoterminowego zaangażowania i działania w wielu różnych dziedzinach polityki w UE oraz na wszystkich poziomach sprawowania rządów w państwach członkowskich, w tym aktywnej współpracy wszystkich szczebli zarządzania ze wszystkimi podmiotami gospodarczymi i społecznymi, a także obywatelami.

| 6. | W tym kontekście zwraca uwagę, że usługi gospodarowania odpadami są często wykonywane jako usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym w rozumieniu art. 14 TFUE, a Protokół nr 26 w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym daje szeroki margines swobody między innymi władzom lokalnym i regionalnym. Dzięki temu można opracowywać i realizować optymalne rozwiązania regionalne i lokalne w zakresie gospodarowania odpadami. |
| --- | --- |

6.

W tym kontekście zwraca uwagę, że usługi gospodarowania odpadami są często wykonywane jako usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym w rozumieniu art. 14 TFUE, a Protokół nr 26 w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym daje szeroki margines swobody między innymi władzom lokalnym i regionalnym. Dzięki temu można opracowywać i realizować optymalne rozwiązania regionalne i lokalne w zakresie gospodarowania odpadami.

| 7. | Stwierdza, że do stworzenia gospodarki o obiegu zamkniętym na szeroką skalę niezbędna jest skuteczna współpraca pomiędzy podmiotami i sektorami. Dzięki utworzeniu platform i klastrów w obrębie różnych sektorów, w których współpracują ze sobą przedsiębiorstwa i decydenci, można wdrożyć wspólny rozwój produktów, przejrzystość (możliwa dzięki technologii informacyjnej i wymianie informacji), wspólne systemy gromadzenia danych, normy branżowe, a także zharmonizowany system zachęt i mechanizmów mediacji. |
| --- | --- |

7.

Stwierdza, że do stworzenia gospodarki o obiegu zamkniętym na szeroką skalę niezbędna jest skuteczna współpraca pomiędzy podmiotami i sektorami. Dzięki utworzeniu platform i klastrów w obrębie różnych sektorów, w których współpracują ze sobą przedsiębiorstwa i decydenci, można wdrożyć wspólny rozwój produktów, przejrzystość (możliwa dzięki technologii informacyjnej i wymianie informacji), wspólne systemy gromadzenia danych, normy branżowe, a także zharmonizowany system zachęt i mechanizmów mediacji.

| 8. | Jest zdania, że strategia na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym musi – w celu osiągnięcia rzeczywistej zmiany paradygmatu – opierać się na dążeniu do najlepszych rozwiązań wykazujących proekologiczny charakter na każdym etapie życia („od kołyski do kołyski”), niezależnie od obecnych przepisów prawnych, strategii i instrumentów, których dalszy rozwój i odpowiednie dostosowanie lub uzupełnienie muszą wspierać realizację nadrzędnego celu. |
| --- | --- |

8.

Jest zdania, że strategia na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym musi – w celu osiągnięcia rzeczywistej zmiany paradygmatu – opierać się na dążeniu do najlepszych rozwiązań wykazujących proekologiczny charakter na każdym etapie życia („od kołyski do kołyski”), niezależnie od obecnych przepisów prawnych, strategii i instrumentów, których dalszy rozwój i odpowiednie dostosowanie lub uzupełnienie muszą wspierać realizację nadrzędnego celu.

| 9. | Jest przekonany, że może się to udać jedynie pod warunkiem że obok wymienionych w planie działania propozycji krótkoterminowych wprowadzi się także konkretne i realistyczne cele w średniej i długiej perspektywie, umożliwiające wszystkim zainteresowanym stronom przygotowanie niezbędnych planów i stworzenie warunków infrastrukturalnych w oparciu o pewne podstawy. |
| --- | --- |

9.

Jest przekonany, że może się to udać jedynie pod warunkiem że obok wymienionych w planie działania propozycji krótkoterminowych wprowadzi się także konkretne i realistyczne cele w średniej i długiej perspektywie, umożliwiające wszystkim zainteresowanym stronom przygotowanie niezbędnych planów i stworzenie warunków infrastrukturalnych w oparciu o pewne podstawy.

| 10. | Zaleca, by z uwagi na powolność procesów kształtowania i wdrażania polityki rozważyć wyznaczenie ram prawnych do 2050 r. (3) oraz ustalić cele i działania pośrednie do 2030 r. |
| --- | --- |

10.

Zaleca, by z uwagi na powolność procesów kształtowania i wdrażania polityki rozważyć wyznaczenie ram prawnych do 2050 r. (3) oraz ustalić cele i działania pośrednie do 2030 r.

| 11. | Sądzi, że ważnym pierwszym krokiem musi być krytyczny ogląd sytuacji, który pozwoli stwierdzić, w jakich dziedzinach programy wsparcia, środki pomocy i środki regulacyjne są nieskuteczne bądź wręcz mają skutki przeciwne do zamierzonych, a także przygotować harmonogram dla priorytetowych problemów. |
| --- | --- |

11.

Sądzi, że ważnym pierwszym krokiem musi być krytyczny ogląd sytuacji, który pozwoli stwierdzić, w jakich dziedzinach programy wsparcia, środki pomocy i środki regulacyjne są nieskuteczne bądź wręcz mają skutki przeciwne do zamierzonych, a także przygotować harmonogram dla priorytetowych problemów.

| 12. | Uważa, że programy badawcze, środki wsparcia i dobrowolne instrumenty, ze względu na swój wąski zasięg działania, mogą służyć jedynie jako dodatkowa pomoc w sprostaniu wszystkim stojącym przed UE wyzwaniom. Przykładem ich niskiej skuteczności może tu być istniejący od 20 lat unijny system zarządzania środowiskowego EMAS, który dotychczas stosuje w całej UE jedynie około 4 tys. przedsiębiorstw i instytucji o charakterze niekomercyjnym, z około 10 tys. lokalizacjami. Dla porównania, około 30 mln przedsiębiorstw zrezygnowało z zastosowania tego instrumentu. |
| --- | --- |

12.

Uważa, że programy badawcze, środki wsparcia i dobrowolne instrumenty, ze względu na swój wąski zasięg działania, mogą służyć jedynie jako dodatkowa pomoc w sprostaniu wszystkim stojącym przed UE wyzwaniom. Przykładem ich niskiej skuteczności może tu być istniejący od 20 lat unijny system zarządzania środowiskowego EMAS, który dotychczas stosuje w całej UE jedynie około 4 tys. przedsiębiorstw i instytucji o charakterze niekomercyjnym, z około 10 tys. lokalizacjami. Dla porównania, około 30 mln przedsiębiorstw zrezygnowało z zastosowania tego instrumentu.

| 13. | Zaleca wprowadzenie ambitnych przepisów legislacyjnych, którym towarzyszyłyby środki wspierające. Należy przy tym kontynuować innowacyjne projekty, takie jak np. podejście „top runner” (4). Będzie to korzystne zarówno dla zasobów naturalnych i klimatu, lecz przede wszystkim dla konsumentów, którzy w dłuższej perspektywie poniosą mniejsze koszty, oraz gospodarki, która otrzyma przewagę konkurencyjną w stosunku do innych gospodarek. |
| --- | --- |

13.

Zaleca wprowadzenie ambitnych przepisów legislacyjnych, którym towarzyszyłyby środki wspierające. Należy przy tym kontynuować innowacyjne projekty, takie jak np. podejście „top runner” (4). Będzie to korzystne zarówno dla zasobów naturalnych i klimatu, lecz przede wszystkim dla konsumentów, którzy w dłuższej perspektywie poniosą mniejsze koszty, oraz gospodarki, która otrzyma przewagę konkurencyjną w stosunku do innych gospodarek.

| 14. | Stwierdza, że wiele organów władz lokalnych i regionalnych wprowadziło już różne inicjatywy wspierające efektywne gospodarowanie zasobami i gospodarkę o obiegu zamkniętym. Są to dobre przykłady, na których mogą wzorować się inne podmioty. Komisja powinna więc promować platformy wymiany doświadczeń w tej dziedzinie. |
| --- | --- |

14.

Stwierdza, że wiele organów władz lokalnych i regionalnych wprowadziło już różne inicjatywy wspierające efektywne gospodarowanie zasobami i gospodarkę o obiegu zamkniętym. Są to dobre przykłady, na których mogą wzorować się inne podmioty. Komisja powinna więc promować platformy wymiany doświadczeń w tej dziedzinie.

| 15. | Ubolewa, iż w planie działania nie przypisuje się żadnej roli kształceniu i poszerzaniu świadomości społecznej. Wzywa Komisję, by wraz z państwami członkowskimi, władzami lokalnymi i regionalnymi oraz innymi partnerami dogłębnie przeanalizowała ten temat oraz stymulowała rozwój wiedzy i stosownych sprawdzonych rozwiązań oraz dzielenie się nimi, aby podnosić świadomość. Z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście utworzenie na stosownych kierunkach studiów i odpowiednich kursach szkoleniowych konkretnych modułów kształcenia specjalistycznego w ramach ścisłej współpracy między przedsiębiorstwami, placówkami badawczymi i sektorem kształcenia. |
| --- | --- |

15.

Ubolewa, iż w planie działania nie przypisuje się żadnej roli kształceniu i poszerzaniu świadomości społecznej. Wzywa Komisję, by wraz z państwami członkowskimi, władzami lokalnymi i regionalnymi oraz innymi partnerami dogłębnie przeanalizowała ten temat oraz stymulowała rozwój wiedzy i stosownych sprawdzonych rozwiązań oraz dzielenie się nimi, aby podnosić świadomość. Z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście utworzenie na stosownych kierunkach studiów i odpowiednich kursach szkoleniowych konkretnych modułów kształcenia specjalistycznego w ramach ścisłej współpracy między przedsiębiorstwami, placówkami badawczymi i sektorem kształcenia.

Projektowanie produktów i procesy produkcyjne

| 16. | Stwierdza, że Komisja opiera się na utartych już strategiach i w wielu obszarach brakuje konkretnych środków, na przykład jednolitych kryteriów zastosowania i wdrażania tych strategii. Zapowiedziane wnioski legislacyjne dotyczące zwiększenia odpowiedzialności za produkty powinny precyzować sposób internalizacji przez producenta wszystkich kosztów produktów w całym łańcuchu wartości. |
| --- | --- |

16.

Stwierdza, że Komisja opiera się na utartych już strategiach i w wielu obszarach brakuje konkretnych środków, na przykład jednolitych kryteriów zastosowania i wdrażania tych strategii. Zapowiedziane wnioski legislacyjne dotyczące zwiększenia odpowiedzialności za produkty powinny precyzować sposób internalizacji przez producenta wszystkich kosztów produktów w całym łańcuchu wartości.

| 17. | Z myślą o realizacji nadrzędnych celów i zapewnieniu spójności wszystkich obszarów polityki zaleca, by przy przeglądzie pozwoleń na udzielenie pomocy wprowadzić środki pozwalające dopilnować, by w przyszłości nie udzielano żadnego wsparcia zakładom produkcyjnym ani procesom rozwoju produktów, jeśli nie odpowiadają one wymogom dotyczącym ekoprojektu. |
| --- | --- |

17.

Z myślą o realizacji nadrzędnych celów i zapewnieniu spójności wszystkich obszarów polityki zaleca, by przy przeglądzie pozwoleń na udzielenie pomocy wprowadzić środki pozwalające dopilnować, by w przyszłości nie udzielano żadnego wsparcia zakładom produkcyjnym ani procesom rozwoju produktów, jeśli nie odpowiadają one wymogom dotyczącym ekoprojektu.

| 18. | Podkreśla konieczność dogłębnego przeglądu przepisów dotyczących ekoprojektu (5). Należy też zbadać ustalanie wymogów związanych z ekoprojektem i dotyczących poszczególnych produktów i sektorów. |
| --- | --- |

18.

Podkreśla konieczność dogłębnego przeglądu przepisów dotyczących ekoprojektu (5). Należy też zbadać ustalanie wymogów związanych z ekoprojektem i dotyczących poszczególnych produktów i sektorów.

| 19. | W tym kontekście zwraca się do Komisji Europejskiej o jak najszybsze przedstawienie ambitnego planu prac w zakresie wdrożenia dyrektywy 2009/125/WE (dyrektywa w sprawie ekoprojektu), który miałby objąć lata 2015–2017. |
| --- | --- |

19.

W tym kontekście zwraca się do Komisji Europejskiej o jak najszybsze przedstawienie ambitnego planu prac w zakresie wdrożenia dyrektywy 2009/125/WE (dyrektywa w sprawie ekoprojektu), który miałby objąć lata 2015–2017.

| 20. | Zaznacza, że odpady i produkty uboczne mogą służyć jako surowce wtórne przy wytwarzaniu innych produktów. Wiąże się z tym duży potencjał w zakresie symbiozy przemysłowej zmierzającej do stworzenia faktycznej gospodarki o obiegu zamkniętym, zwłaszcza w wypadku MŚP, które stanowią kręgosłup gospodarczy wielu regionów. Należy przy tym w jak największym stopniu ograniczyć bariery regulacyjne, z jakimi borykają się MŚP, oraz dbać o jak najniższy poziom tych barier w nowych uregulowaniach. Należy przedsięwziąć środki wymienione na przykład w art. 5 ust. 2 i art. 6 ust. 2 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów w celu wytyczenia kryteriów wydawania deklaracji dotyczących produktów ubocznych oraz utraty statusu odpadu. |
| --- | --- |

20.

Zaznacza, że odpady i produkty uboczne mogą służyć jako surowce wtórne przy wytwarzaniu innych produktów. Wiąże się z tym duży potencjał w zakresie symbiozy przemysłowej zmierzającej do stworzenia faktycznej gospodarki o obiegu zamkniętym, zwłaszcza w wypadku MŚP, które stanowią kręgosłup gospodarczy wielu regionów. Należy przy tym w jak największym stopniu ograniczyć bariery regulacyjne, z jakimi borykają się MŚP, oraz dbać o jak najniższy poziom tych barier w nowych uregulowaniach. Należy przedsięwziąć środki wymienione na przykład w art. 5 ust. 2 i art. 6 ust. 2 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów w celu wytyczenia kryteriów wydawania deklaracji dotyczących produktów ubocznych oraz utraty statusu odpadu.

| 21. | Zaleca Komisji i państwom członkowskim przyjęcie wiążących uregulowań dotyczących zaopatrzenia i współpracy w łańcuchach wartości również dla gospodarki, jeśli podjęte zobowiązania nie zostaną zrealizowane w stosownych ramach czasowych i w wystarczającym zakresie. Powinno odbywać się to w porozumieniu z władzami regionalnymi i lokalnymi. |
| --- | --- |

21.

Zaleca Komisji i państwom członkowskim przyjęcie wiążących uregulowań dotyczących zaopatrzenia i współpracy w łańcuchach wartości również dla gospodarki, jeśli podjęte zobowiązania nie zostaną zrealizowane w stosownych ramach czasowych i w wystarczającym zakresie. Powinno odbywać się to w porozumieniu z władzami regionalnymi i lokalnymi.

| 22. | Stwierdza, że mimo odnotowanego w pkt 12 ograniczonego wykorzystania systemu EMAS, instrument ten zasadniczo niesie ze sobą duży potencjał w zakresie rozpoznania i uwzględnienia (niewydajnych lub szkodliwych dla środowiska naturalnego) przepływów materiałowych w procesach (produkcyjnych). Z zadowoleniem przyjmuje więc fakt, że Komisja rozważa w planie działania usprawnienie tego instrumentu z korzyścią dla przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP. Przypomina, że dzięki systematycznemu zapewnianiu przejrzystości i kontroli system zarządzania EMAS – jako jedyny – doskonale nadaje się do tego, by rzetelnie weryfikować takie przepływy materiałowe. |
| --- | --- |

22.

Stwierdza, że mimo odnotowanego w pkt 12 ograniczonego wykorzystania systemu EMAS, instrument ten zasadniczo niesie ze sobą duży potencjał w zakresie rozpoznania i uwzględnienia (niewydajnych lub szkodliwych dla środowiska naturalnego) przepływów materiałowych w procesach (produkcyjnych). Z zadowoleniem przyjmuje więc fakt, że Komisja rozważa w planie działania usprawnienie tego instrumentu z korzyścią dla przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP. Przypomina, że dzięki systematycznemu zapewnianiu przejrzystości i kontroli system zarządzania EMAS – jako jedyny – doskonale nadaje się do tego, by rzetelnie weryfikować takie przepływy materiałowe.

| 23. | Zaleca zatem większe niż dotychczas uwzględnienie EMAS-u w innych przepisach i powiązanych środkach egzekwowania jako dobrowolnego instrumentu wiarygodnej weryfikacji potwierdzających dokumentów i informacji. |
| --- | --- |

23.

Zaleca zatem większe niż dotychczas uwzględnienie EMAS-u w innych przepisach i powiązanych środkach egzekwowania jako dobrowolnego instrumentu wiarygodnej weryfikacji potwierdzających dokumentów i informacji.

Konsumpcja

| 24. | Podkreśla, że w wypadku coraz krótszych cykli życia, np. urządzeń elektronicznych i odzieży, zachowania konsumentów i tendencje w społeczeństwie odgrywają istotniejszą rolę niż domniemana i uwarunkowana technicznie celowo krótka żywotność. |
| --- | --- |

24.

Podkreśla, że w wypadku coraz krótszych cykli życia, np. urządzeń elektronicznych i odzieży, zachowania konsumentów i tendencje w społeczeństwie odgrywają istotniejszą rolę niż domniemana i uwarunkowana technicznie celowo krótka żywotność.

| 25. | W nawiązaniu do tego kontekstu społecznego i etycznego zwraca uwagę, że Komisja, państwa członkowskie i przede wszystkim władze lokalne i regionalne jako poziom najbliższy obywatelom muszą podjąć działania w dziedzinie kształcenia, dalszego szkolenia i kwalifikacji z myślą o wydatnej poprawie –zarówno wśród obywateli, jak i podmiotów gospodarczych – postrzegania i zrozumienia powiązań między zrównoważonymi i niezrównoważonymi wzorcami konsumpcji, unikaniem odpadów, zachowaniem zasobów i środowiskiem, a także odpowiedzialnością producenta, projektowaniem i reklamą produktów. Zaleca szersze uwzględnianie tych aspektów w programach kształcenia i kampaniach informacyjnych. |
| --- | --- |

25.

W nawiązaniu do tego kontekstu społecznego i etycznego zwraca uwagę, że Komisja, państwa członkowskie i przede wszystkim władze lokalne i regionalne jako poziom najbliższy obywatelom muszą podjąć działania w dziedzinie kształcenia, dalszego szkolenia i kwalifikacji z myślą o wydatnej poprawie –zarówno wśród obywateli, jak i podmiotów gospodarczych – postrzegania i zrozumienia powiązań między zrównoważonymi i niezrównoważonymi wzorcami konsumpcji, unikaniem odpadów, zachowaniem zasobów i środowiskiem, a także odpowiedzialnością producenta, projektowaniem i reklamą produktów. Zaleca szersze uwzględnianie tych aspektów w programach kształcenia i kampaniach informacyjnych.

| 26. | Sugeruje, by poprzez odpowiednie oznaczenia zwiększyć przejrzystość całościowego wpływu produktów na środowisko, korzystając przy tym z doświadczeń w zastosowaniu istniejących oznaczeń. Przy czym oznaczenia powinny być proste i zrozumiałe, a zawarte na etykiecie informacje przejrzyste i możliwe do zweryfikowania. |
| --- | --- |

26.

Sugeruje, by poprzez odpowiednie oznaczenia zwiększyć przejrzystość całościowego wpływu produktów na środowisko, korzystając przy tym z doświadczeń w zastosowaniu istniejących oznaczeń. Przy czym oznaczenia powinny być proste i zrozumiałe, a zawarte na etykiecie informacje przejrzyste i możliwe do zweryfikowania.

| 27. | Za dobre podejście uważa tu ślad środowiskowy produktu, niemniej zwraca uwagę, że trzeba poczynić jeszcze znaczne wysiłki w celu rozwinięcia metodologii w tym zakresie. Oznaczenie śladu środowiskowego produktu może przeciwdziałać wielości etykiet i związanemu z tym brakowi przejrzystości jedynie pod warunkiem że będzie miało ogólnie wiążący charakter. W tym celu producenci powinni mieć możliwość, przy zachowaniu konkurencyjności i proporcjonalności, łatwo się nim posługiwać, bez utraty użyteczności w zakresie informacji i możliwości kontroli. Do tego celu może posłużyć utworzenie europejskiej marki, która umożliwiłaby uzyskanie przejrzystej i dobrej reputacji, otwierając drzwi dla gospodarki o obiegu zamkniętym. Niezbędne są zarówno strategia marki i kampania informacyjna, jak i plan wdrażania takiej strategii, obejmujący na przykład programy poprawy i kampanie reklamowe na skalę europejską. |
| --- | --- |

27.

Za dobre podejście uważa tu ślad środowiskowy produktu, niemniej zwraca uwagę, że trzeba poczynić jeszcze znaczne wysiłki w celu rozwinięcia metodologii w tym zakresie. Oznaczenie śladu środowiskowego produktu może przeciwdziałać wielości etykiet i związanemu z tym brakowi przejrzystości jedynie pod warunkiem że będzie miało ogólnie wiążący charakter. W tym celu producenci powinni mieć możliwość, przy zachowaniu konkurencyjności i proporcjonalności, łatwo się nim posługiwać, bez utraty użyteczności w zakresie informacji i możliwości kontroli. Do tego celu może posłużyć utworzenie europejskiej marki, która umożliwiłaby uzyskanie przejrzystej i dobrej reputacji, otwierając drzwi dla gospodarki o obiegu zamkniętym. Niezbędne są zarówno strategia marki i kampania informacyjna, jak i plan wdrażania takiej strategii, obejmujący na przykład programy poprawy i kampanie reklamowe na skalę europejską.

| 28. | Apeluje do Komisji i państw członkowskich, by w ramach zmiany struktury systemów podatkowych w średniej perspektywie nałożyły wyższe podatki na surowce pierwotne i niższe podatki na nadające się do ponownego użycia wtórne surowce, materiały i komponenty, tak aby stworzyć zachętę do znacznie większego wykorzystywania surowców, materiałów i komponentów już raz wprowadzonych do obiegu zamiast nowych surowców pierwotnych. Należałoby być może dokonać przeglądu dyrektywy VAT, tak aby nie stała ona na przeszkodzie stosowaniu do tych celów różnych stawek VAT. Ponadto Komisja i państwa członkowskie, we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, powinny na inne sposoby silniej wspierać stosowanie surowców wtórnych, materiałów wtórnych i komponentów wtórnych, również z wykorzystaniem innych właściwych instrumentów gospodarczych. |
| --- | --- |

28.

Apeluje do Komisji i państw członkowskich, by w ramach zmiany struktury systemów podatkowych w średniej perspektywie nałożyły wyższe podatki na surowce pierwotne i niższe podatki na nadające się do ponownego użycia wtórne surowce, materiały i komponenty, tak aby stworzyć zachętę do znacznie większego wykorzystywania surowców, materiałów i komponentów już raz wprowadzonych do obiegu zamiast nowych surowców pierwotnych. Należałoby być może dokonać przeglądu dyrektywy VAT, tak aby nie stała ona na przeszkodzie stosowaniu do tych celów różnych stawek VAT. Ponadto Komisja i państwa członkowskie, we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, powinny na inne sposoby silniej wspierać stosowanie surowców wtórnych, materiałów wtórnych i komponentów wtórnych, również z wykorzystaniem innych właściwych instrumentów gospodarczych.

| 29. | Odnotowuje, że zielone zamówienia publiczne mogą stanowić ważny impuls dla gospodarki o obiegu zamkniętym ze względu na ich duży udział w PKB. Komitet podkreśla przy tym, że samorządy terytorialne mają duży udział w ogólnounijnej wartości zamówień, dlatego też przypada im główna rola w zielonych zamówieniach publicznych. W ten sposób powstają niezbędne zachęty do wzrostu zielonej gospodarki, a także uwalnia się olbrzymi potencjał zatrudnienia, dzięki czemu możliwa jest lepsza realizacja zielonego planu działania na rzecz MŚP, a także zielonej inicjatywy na rzecz zatrudnienia (6). |
| --- | --- |

29.

Odnotowuje, że zielone zamówienia publiczne mogą stanowić ważny impuls dla gospodarki o obiegu zamkniętym ze względu na ich duży udział w PKB. Komitet podkreśla przy tym, że samorządy terytorialne mają duży udział w ogólnounijnej wartości zamówień, dlatego też przypada im główna rola w zielonych zamówieniach publicznych. W ten sposób powstają niezbędne zachęty do wzrostu zielonej gospodarki, a także uwalnia się olbrzymi potencjał zatrudnienia, dzięki czemu możliwa jest lepsza realizacja zielonego planu działania na rzecz MŚP, a także zielonej inicjatywy na rzecz zatrudnienia (6).

| 30. | Stwierdza, że nadal brakuje konkretnych przejawów wdrażania promowanych od wielu lat zielonych zamówień publicznych i z zadowoleniem przyjmuje wszelkie inicjatywy Komisji zmierzające do zapewnienia bardziej rygorystycznego wdrażania tej polityki. Podkreśla, że przy udzielaniu zamówień publicznych istotne jest, by uwzględniać nie tylko najniższą cenę, lecz też tzw. najkorzystniejszą ekonomicznie ofertę. Oznacza to położenie większego nacisku na zakup rozwiązań, które charakteryzują się mniejszymi całkowitymi kosztami cyklu eksploatacji, oferują wysokie osiągnięcia technologiczne i są całościowo bardziej trwałe. Tego rodzaju praktyki powinny znaleźć się w rozporządzeniach dotyczących funduszy strukturalnych, ponieważ w ten sposób można poprawić metody wprowadzania do obrotu surowców wtórnych. |
| --- | --- |

30.

Stwierdza, że nadal brakuje konkretnych przejawów wdrażania promowanych od wielu lat zielonych zamówień publicznych i z zadowoleniem przyjmuje wszelkie inicjatywy Komisji zmierzające do zapewnienia bardziej rygorystycznego wdrażania tej polityki. Podkreśla, że przy udzielaniu zamówień publicznych istotne jest, by uwzględniać nie tylko najniższą cenę, lecz też tzw. najkorzystniejszą ekonomicznie ofertę. Oznacza to położenie większego nacisku na zakup rozwiązań, które charakteryzują się mniejszymi całkowitymi kosztami cyklu eksploatacji, oferują wysokie osiągnięcia technologiczne i są całościowo bardziej trwałe. Tego rodzaju praktyki powinny znaleźć się w rozporządzeniach dotyczących funduszy strukturalnych, ponieważ w ten sposób można poprawić metody wprowadzania do obrotu surowców wtórnych.

| 31. | Zauważa, że choć państwa członkowskie UE wdrożyły nowe unijne zasady udzielania zamówień publicznych (7), istnieją dalsze możliwości w zakresie zrównoważonego, konkurencyjnego, stymulującego innowacyjność i przejrzystego udzielania zamówień, takie jak np. bardziej inteligentne regulacje i szersze stosowanie procedur elektronicznych. Uważa, że wśród przedsiębiorców (zwłaszcza MŚP) należy zwiększyć świadomość na temat nowych możliwości wynikających ze znowelizowanych przepisów UE dotyczących zamówień publicznych. |
| --- | --- |

31.

Zauważa, że choć państwa członkowskie UE wdrożyły nowe unijne zasady udzielania zamówień publicznych (7), istnieją dalsze możliwości w zakresie zrównoważonego, konkurencyjnego, stymulującego innowacyjność i przejrzystego udzielania zamówień, takie jak np. bardziej inteligentne regulacje i szersze stosowanie procedur elektronicznych. Uważa, że wśród przedsiębiorców (zwłaszcza MŚP) należy zwiększyć świadomość na temat nowych możliwości wynikających ze znowelizowanych przepisów UE dotyczących zamówień publicznych.

| 32. | Wzywa Komisję i państwa członkowskie do przedłożenia wytycznych i propozycji służących propagowaniu stosowania zielonych zamówień publicznych. Podręcznik „Ekologiczne zakupy! Podręcznik dotyczący ekologicznych zamówień publicznych”, opracowany przez Komisję, jest właściwym pierwszym krokiem w tym kierunku. Jednocześnie Komitet wzywa do zawarcia w tym podręczniku listy odpowiednich dla zielonych zamówień publicznych surowców i materiałów wtórnych oraz produktów, które wytwarzane są z zastosowaniem takich surowców i materiałów, a także do regularnej aktualizacji tejże listy. |
| --- | --- |

32.

Wzywa Komisję i państwa członkowskie do przedłożenia wytycznych i propozycji służących propagowaniu stosowania zielonych zamówień publicznych. Podręcznik „Ekologiczne zakupy! Podręcznik dotyczący ekologicznych zamówień publicznych”, opracowany przez Komisję, jest właściwym pierwszym krokiem w tym kierunku. Jednocześnie Komitet wzywa do zawarcia w tym podręczniku listy odpowiednich dla zielonych zamówień publicznych surowców i materiałów wtórnych oraz produktów, które wytwarzane są z zastosowaniem takich surowców i materiałów, a także do regularnej aktualizacji tejże listy.

| 33. | W odniesieniu do przyszłych zmian ram prawnych UE, które weszły w życie w 2016 r., apeluje o obowiązkowe uwzględnianie zielonych zamówień publicznych podczas udzielania zamówień, jeśli wykraczają one poza wartości progowe ogólnounijnych zaproszeń do składania ofert oraz w przypadku projektów wspieranych ze środków publicznych. W każdym razie zielone zamówienia publiczne należy wprowadzić w ramach wszystkich unijnych programów wsparcia, tak aby projekty takie mogły posłużyć za przykład i zachętę dla stosowania zielonych zamówień publicznych. |
| --- | --- |

33.

W odniesieniu do przyszłych zmian ram prawnych UE, które weszły w życie w 2016 r., apeluje o obowiązkowe uwzględnianie zielonych zamówień publicznych podczas udzielania zamówień, jeśli wykraczają one poza wartości progowe ogólnounijnych zaproszeń do składania ofert oraz w przypadku projektów wspieranych ze środków publicznych. W każdym razie zielone zamówienia publiczne należy wprowadzić w ramach wszystkich unijnych programów wsparcia, tak aby projekty takie mogły posłużyć za przykład i zachętę dla stosowania zielonych zamówień publicznych.

| 34. | W związku z tym, w celu zagwarantowania spójności prawodawstwa UE i w powiązaniu ze sformułowanym wyżej zaleceniem, proponuje przegląd dyrektywy w sprawie zielonych zamówień publicznych (2014/24/UE), tak aby zamówienia publiczne promowały zrównoważone i zasobooszczędne produkty i rozwiązania, a decyzja o ich niestosowaniu musiała zostać uzasadniona. Zaleca ponadto stosowanie systemu monitorowania, poprzez który – uwzględniając cały łańcuch wartości – oceniano by i porównywano koszty konwencjonalnych procedur zamówień publicznych opartych jedynie na cenie, wydajności i zysku w perspektywie krótkoterminowej z kosztami zielonych zamówień publicznych. Zaleca ponadto opracowanie systemów ogłaszania zamówień, tak aby w razie potrzeby zapewnić porównywalne dane odnoszące się do różnych projektów i dotyczących ich kryteriów. |
| --- | --- |

34.

W związku z tym, w celu zagwarantowania spójności prawodawstwa UE i w powiązaniu ze sformułowanym wyżej zaleceniem, proponuje przegląd dyrektywy w sprawie zielonych zamówień publicznych (2014/24/UE), tak aby zamówienia publiczne promowały zrównoważone i zasobooszczędne produkty i rozwiązania, a decyzja o ich niestosowaniu musiała zostać uzasadniona. Zaleca ponadto stosowanie systemu monitorowania, poprzez który – uwzględniając cały łańcuch wartości – oceniano by i porównywano koszty konwencjonalnych procedur zamówień publicznych opartych jedynie na cenie, wydajności i zysku w perspektywie krótkoterminowej z kosztami zielonych zamówień publicznych. Zaleca ponadto opracowanie systemów ogłaszania zamówień, tak aby w razie potrzeby zapewnić porównywalne dane odnoszące się do różnych projektów i dotyczących ich kryteriów.

Unieszkodliwianie odpadów

| 35. | Popiera Komisję w jej wysiłkach na rzecz zacieśnienia współpracy z państwami członkowskimi w celu lepszego wdrażania unijnych przepisów dotyczących odpadów i podkreśla, że zasadnicza rola przypada tu władzom lokalnym i regionalnym. Zwraca się do Komisji o zadbanie, by państwa członkowskie włączyły samorządy terytorialne w opracowywanie niezbędnych środków technicznych i fiskalnych oraz w wymianę najlepszych praktyk. |
| --- | --- |

35.

Popiera Komisję w jej wysiłkach na rzecz zacieśnienia współpracy z państwami członkowskimi w celu lepszego wdrażania unijnych przepisów dotyczących odpadów i podkreśla, że zasadnicza rola przypada tu władzom lokalnym i regionalnym. Zwraca się do Komisji o zadbanie, by państwa członkowskie włączyły samorządy terytorialne w opracowywanie niezbędnych środków technicznych i fiskalnych oraz w wymianę najlepszych praktyk.

| 36. | Powtarza swój apel do Komisji i państw członkowskich, by wprowadziły wysokiej jakości recykling zwłaszcza w słabiej rozwiniętych regionach, a jednocześnie przyspieszyły wdrażanie instrumentów gospodarczych, takich jak np. zasada „zanieczyszczający płaci”, podatki od składowania oraz systemy opłat za wytwarzanie odpadów (8). |
| --- | --- |

36.

Powtarza swój apel do Komisji i państw członkowskich, by wprowadziły wysokiej jakości recykling zwłaszcza w słabiej rozwiniętych regionach, a jednocześnie przyspieszyły wdrażanie instrumentów gospodarczych, takich jak np. zasada „zanieczyszczający płaci”, podatki od składowania oraz systemy opłat za wytwarzanie odpadów (8).

| 37. | Kładzie szczególny nacisk na fakt, że mając na uwadze różnice między regionami i państwami członkowskimi UE odnośnie do osiągania celów ustanowionych w obowiązującym prawodawstwie dotyczącym gospodarki odpadami, bardzo duże znaczenie ma zachęcanie do współpracy i rozpowszechnianie dobrych praktyk w tym obszarze, by wesprzeć w osiąganiu nadrzędnych celów słabiej rozwinięte regiony i państwa członkowskie, w szczególności regiony o niskiej gęstości zaludnienia, regiony wyspiarskie i regiony najbardziej oddalone, borykające się z dużą presją demograficzną, a także regiony położone daleko od zakładów przetwarzania odpadów, gdyż praktycznie niemożliwe jest dla nich osiągnięcie celu „zero odpadów”. |
| --- | --- |

37.

Kładzie szczególny nacisk na fakt, że mając na uwadze różnice między regionami i państwami członkowskimi UE odnośnie do osiągania celów ustanowionych w obowiązującym prawodawstwie dotyczącym gospodarki odpadami, bardzo duże znaczenie ma zachęcanie do współpracy i rozpowszechnianie dobrych praktyk w tym obszarze, by wesprzeć w osiąganiu nadrzędnych celów słabiej rozwinięte regiony i państwa członkowskie, w szczególności regiony o niskiej gęstości zaludnienia, regiony wyspiarskie i regiony najbardziej oddalone, borykające się z dużą presją demograficzną, a także regiony położone daleko od zakładów przetwarzania odpadów, gdyż praktycznie niemożliwe jest dla nich osiągnięcie celu „zero odpadów”.

| 38. | Podkreśla potrzebę większego zaangażowania konsumentów we wszystkie działania związane z unieszkodliwianiem odpadów. W tym celu organy lokalne i regionalne odpowiedzialne za przetwarzanie komunalnych odpadów stałych powinny podawać w sposób przejrzysty do wiadomości publicznej informacje dotyczące procesów przetwarzania i monitorowania recyklingu wszystkich materiałów, aby zaangażować większą liczbę konsumentów w odpowiednie usuwanie lub recykling tych odpadów. |
| --- | --- |

38.

Podkreśla potrzebę większego zaangażowania konsumentów we wszystkie działania związane z unieszkodliwianiem odpadów. W tym celu organy lokalne i regionalne odpowiedzialne za przetwarzanie komunalnych odpadów stałych powinny podawać w sposób przejrzysty do wiadomości publicznej informacje dotyczące procesów przetwarzania i monitorowania recyklingu wszystkich materiałów, aby zaangażować większą liczbę konsumentów w odpowiednie usuwanie lub recykling tych odpadów.

| 39. | Zaznacza, że równe warunki działania w ramach wdrażania przepisów dotyczących unieszkodliwiania odpadów stanowią istotny czynnik konkurencyjności MŚP na europejskim rynku wewnętrznym. |
| --- | --- |

39.

Zaznacza, że równe warunki działania w ramach wdrażania przepisów dotyczących unieszkodliwiania odpadów stanowią istotny czynnik konkurencyjności MŚP na europejskim rynku wewnętrznym.

| 40. | Z zadowoleniem przyjmuje plany Komisji zajęcia się rolą odzysku energii w polityce energetycznej i klimatycznej. Podkreśla, że u podstaw tych działań musi leżeć myślenie w kategoriach cyklu życia, jak i ustalona na szczeblu UE hierarchia postępowania z odpadami w celu maksymalnego ograniczenia ilości odpadów. Model gospodarki o obiegu zamkniętym o dużym odsetku ponownego wykorzystania i recyklingu nie może stracić na skuteczności na rzecz pozyskiwania energii (9). |
| --- | --- |

40.

Z zadowoleniem przyjmuje plany Komisji zajęcia się rolą odzysku energii w polityce energetycznej i klimatycznej. Podkreśla, że u podstaw tych działań musi leżeć myślenie w kategoriach cyklu życia, jak i ustalona na szczeblu UE hierarchia postępowania z odpadami w celu maksymalnego ograniczenia ilości odpadów. Model gospodarki o obiegu zamkniętym o dużym odsetku ponownego wykorzystania i recyklingu nie może stracić na skuteczności na rzecz pozyskiwania energii (9).

| 41. | Zwraca uwagę, że w przypadku odpadów, których nie można uniknąć ani poddać recyklingowi, wskazana jest obróbka w wysokosprawnych instalacjach termicznych (przetwarzanie odpadów w energię), zwłaszcza gdy następuje jednocześnie wykorzystanie energii. Należy przy tym unikać nadmiernego rozbudowania infrastruktury usuwania lub spalania odpadów. |
| --- | --- |

41.

Zwraca uwagę, że w przypadku odpadów, których nie można uniknąć ani poddać recyklingowi, wskazana jest obróbka w wysokosprawnych instalacjach termicznych (przetwarzanie odpadów w energię), zwłaszcza gdy następuje jednocześnie wykorzystanie energii. Należy przy tym unikać nadmiernego rozbudowania infrastruktury usuwania lub spalania odpadów.

| 42. | Zdecydowanie popiera zamiar Komisji Europejskiej dotyczący usprawnienia egzekwowania przepisów zmienionego rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów, a tym samym przeciwdziałania nielegalnemu eksportowi odpadów pokonsumpcyjnych i przemieszczaniu odpadów do niespełniających norm zakładów przetwarzania w UE lub poza jej granicami. Komisja Europejska powinna ściśle angażować właściwe władze lokalne i regionalne w swoje działania i promować rozwój elektronicznej wymiany danych dotyczących przemieszczania odpadów oraz opracować wytyczne w sprawie odpowiedniego planowania inspekcji, który to wymóg został wprowadzony w drodze ostatnich zmian dyrektywy. |
| --- | --- |

42.

Zdecydowanie popiera zamiar Komisji Europejskiej dotyczący usprawnienia egzekwowania przepisów zmienionego rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów, a tym samym przeciwdziałania nielegalnemu eksportowi odpadów pokonsumpcyjnych i przemieszczaniu odpadów do niespełniających norm zakładów przetwarzania w UE lub poza jej granicami. Komisja Europejska powinna ściśle angażować właściwe władze lokalne i regionalne w swoje działania i promować rozwój elektronicznej wymiany danych dotyczących przemieszczania odpadów oraz opracować wytyczne w sprawie odpowiedniego planowania inspekcji, który to wymóg został wprowadzony w drodze ostatnich zmian dyrektywy.

Wzmocnienie rynku surowców wtórnych

| 43. | Zasadniczo jest zdania, że to branże korzystające z surowców powinny wytyczać standardy jakości, gdyż jedynie producenci wiedzą, jakie właściwości muszą posiadać surowce i materiały niezbędne dla ich produktów. Podkreśla przy tym, że decydujące znaczenie powinno mieć nie pochodzenie, lecz jakość produktu. |
| --- | --- |

43.

Zasadniczo jest zdania, że to branże korzystające z surowców powinny wytyczać standardy jakości, gdyż jedynie producenci wiedzą, jakie właściwości muszą posiadać surowce i materiały niezbędne dla ich produktów. Podkreśla przy tym, że decydujące znaczenie powinno mieć nie pochodzenie, lecz jakość produktu.

| 44. | Sądzi, że na Komisji spoczywa odpowiedzialność za wskazanie i wyeliminowanie obecnych przeszkód prawnych utrudniających lub uniemożliwiających stosowanie surowców wtórnych, jeśli nie stoją temu na przeszkodzie aspekty związane z bezpieczeństwem (np. substancje zanieczyszczające, choroby zwierząt, higiena). |
| --- | --- |

44.

Sądzi, że na Komisji spoczywa odpowiedzialność za wskazanie i wyeliminowanie obecnych przeszkód prawnych utrudniających lub uniemożliwiających stosowanie surowców wtórnych, jeśli nie stoją temu na przeszkodzie aspekty związane z bezpieczeństwem (np. substancje zanieczyszczające, choroby zwierząt, higiena).

| 45. | Z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji dotyczący ustalenia punktów wspólnych między przepisami dotyczącymi chemikaliów, produktów i odpadów, i jest zdania, że powinno to nastąpić jak najszybciej. Podkreśla w tym kontekście, że dla sprawnego funkcjonowania gospodarki o obiegu zamkniętym niezbędne jest zarówno zastąpienie niebezpiecznych i toksycznych substancji bezpiecznymi alternatywami, które już są dostępne lub są opracowywane, jak również identyfikowalność niebezpiecznych chemikaliów w łańcuchu wartości i przepływach materii. |
| --- | --- |

45.

Z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji dotyczący ustalenia punktów wspólnych między przepisami dotyczącymi chemikaliów, produktów i odpadów, i jest zdania, że powinno to nastąpić jak najszybciej. Podkreśla w tym kontekście, że dla sprawnego funkcjonowania gospodarki o obiegu zamkniętym niezbędne jest zarówno zastąpienie niebezpiecznych i toksycznych substancji bezpiecznymi alternatywami, które już są dostępne lub są opracowywane, jak również identyfikowalność niebezpiecznych chemikaliów w łańcuchu wartości i przepływach materii.

Priorytetowe obszary

| 46. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja skoncentrowała się na tworzywach sztucznych i wskazuje na swoją opinię dotyczącą zielonej księgi w sprawie europejskiej strategii dotyczącej odpadów z tworzyw sztucznych w środowisku (10). Zaznacza, że należy wprowadzić zasady w zakresie stosowania tworzyw sztucznych w określonych sektorach, aby ułatwić odzyskiwanie tych produktów bądź zmniejszyć ich zastosowanie. Tworzywa sztuczne zawierające substancje szkodliwe dla zdrowia lub dla środowiska nie powinny być ponownie wykorzystane ani poddawane recyklingowi, jeśli szkodliwych substancji nie można usunąć poprzez obróbkę i usunąć z obiegu materiałów. Tworzywa sztuczne zawierające substancje szkodliwe powinny wówczas być wycofywane z obiegu np. poprzez spalanie. Komisja powinna to uwzględnić podczas przygotowywania przepisów i wartości docelowych. Powinna ponadto zadbać o to, by produkcja pierwotna stała się jak najszybciej wolna od substancji szkodliwych dla środowiska i zdrowia. |
| --- | --- |

46.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja skoncentrowała się na tworzywach sztucznych i wskazuje na swoją opinię dotyczącą zielonej księgi w sprawie europejskiej strategii dotyczącej odpadów z tworzyw sztucznych w środowisku (10). Zaznacza, że należy wprowadzić zasady w zakresie stosowania tworzyw sztucznych w określonych sektorach, aby ułatwić odzyskiwanie tych produktów bądź zmniejszyć ich zastosowanie. Tworzywa sztuczne zawierające substancje szkodliwe dla zdrowia lub dla środowiska nie powinny być ponownie wykorzystane ani poddawane recyklingowi, jeśli szkodliwych substancji nie można usunąć poprzez obróbkę i usunąć z obiegu materiałów. Tworzywa sztuczne zawierające substancje szkodliwe powinny wówczas być wycofywane z obiegu np. poprzez spalanie. Komisja powinna to uwzględnić podczas przygotowywania przepisów i wartości docelowych. Powinna ponadto zadbać o to, by produkcja pierwotna stała się jak najszybciej wolna od substancji szkodliwych dla środowiska i zdrowia.

| 47. | Zwraca uwagę, że wiele nowych połączeń materiałów może mieć pozytywny wpływ na środowisko naturalne (na przykład izolacja, mniejsza masa itd.), ale z drugiej strony może stawiać nowe wyzwania podczas cyklu ich eksploatacji w odniesieniu do ponownego ich wykorzystania, recyklingu lub usunięcia. |
| --- | --- |

47.

Zwraca uwagę, że wiele nowych połączeń materiałów może mieć pozytywny wpływ na środowisko naturalne (na przykład izolacja, mniejsza masa itd.), ale z drugiej strony może stawiać nowe wyzwania podczas cyklu ich eksploatacji w odniesieniu do ponownego ich wykorzystania, recyklingu lub usunięcia.

| 48. | Krytycznie odnosi się do faktu, że w planie działania nie skonkretyzowano ważnych kwestii dotyczących zaśmiecania i wyciekania szkodliwych substancji z tworzyw sztucznych. Wzywa Komisję, by w zapowiedzianej na 2017 r. strategii dotyczącej tworzyw sztucznych w gospodarce o obiegu zamkniętym poświęciła wystarczającą uwagę tym zagadnieniom i wytyczyła jasne cele z myślą o rozwiązaniu problemów. |
| --- | --- |

48.

Krytycznie odnosi się do faktu, że w planie działania nie skonkretyzowano ważnych kwestii dotyczących zaśmiecania i wyciekania szkodliwych substancji z tworzyw sztucznych. Wzywa Komisję, by w zapowiedzianej na 2017 r. strategii dotyczącej tworzyw sztucznych w gospodarce o obiegu zamkniętym poświęciła wystarczającą uwagę tym zagadnieniom i wytyczyła jasne cele z myślą o rozwiązaniu problemów.

| 49. | Zaleca Komisji i państwom członkowskim promowanie inicjatyw opartych na mechanizmach rynkowych, mających na celu szersze wykorzystanie materiałów pochodzących z recyklingu poprzez stworzenie dla przedsiębiorstw zachęt podatkowych i gospodarczych do stosowania modeli biznesu opartych na gospodarce o obiegu zamkniętym, a także dla konsumentów – do zakupu produktów i usług ją wspierających. |
| --- | --- |

49.

Zaleca Komisji i państwom członkowskim promowanie inicjatyw opartych na mechanizmach rynkowych, mających na celu szersze wykorzystanie materiałów pochodzących z recyklingu poprzez stworzenie dla przedsiębiorstw zachęt podatkowych i gospodarczych do stosowania modeli biznesu opartych na gospodarce o obiegu zamkniętym, a także dla konsumentów – do zakupu produktów i usług ją wspierających.

| 50. | Uważa ograniczanie marnotrawstwa żywności za istotny aspekt gospodarki o obiegu zamkniętym zarówno z ekonomicznego i ekologicznego, jak i etycznego punktu widzenia. Wskazuje w tym kontekście na swoją opinię w ramach pakietu legislacyjnego na ten temat oraz na opinię z inicjatywy własnej w sprawie odpadów spożywczych (11). |
| --- | --- |

50.

Uważa ograniczanie marnotrawstwa żywności za istotny aspekt gospodarki o obiegu zamkniętym zarówno z ekonomicznego i ekologicznego, jak i etycznego punktu widzenia. Wskazuje w tym kontekście na swoją opinię w ramach pakietu legislacyjnego na ten temat oraz na opinię z inicjatywy własnej w sprawie odpadów spożywczych (11).

| 51. | Nie sądzi, że środki na rzecz ograniczania marnotrawstwa żywności w łańcuchu wartości leżą wyłącznie w gestii państw członkowskich, samorządów terytorialnych i przedsiębiorstw. Ze względu na spójność z innymi obszarami polityki (np. przepisami w zakresie higieny i ochrony konsumentów, normami handlowymi, dotacjami rolnymi) wspomagająca rola przypada tu również Komisji Europejskiej i innym instytucjom UE. |
| --- | --- |

51.

Nie sądzi, że środki na rzecz ograniczania marnotrawstwa żywności w łańcuchu wartości leżą wyłącznie w gestii państw członkowskich, samorządów terytorialnych i przedsiębiorstw. Ze względu na spójność z innymi obszarami polityki (np. przepisami w zakresie higieny i ochrony konsumentów, normami handlowymi, dotacjami rolnymi) wspomagająca rola przypada tu również Komisji Europejskiej i innym instytucjom UE.

| 52. | Jest zdania, że zwłaszcza w sektorze budowlanym, ze względu na ogromne znaczenie i coraz bardziej złożony charakter powstających tam odpadów, niezbędna jest całościowa perspektywa. W przypadku wyrobów budowlanych ekoprojekt musi uwzględniać cały cykl życia i dlatego należy go stosować w większym stopniu dla tej grupy produktów. Niewątpliwie we wspólnym interesie leży zwiększenie zasobooszczędności w sektorze budowlanym UE, niemniej różne podejścia stosowane przez poszczególne państwa w sektorze publicznym i prywatnym skutkują złożonością środowiska pracy, co jest odczuwalne przez wszystkie zainteresowane strony. Brak wspólnych celów, wskaźników i danych oraz brak wzajemnego uznawania różnych podejść może szybko zniwelować postępy poczynione do tej pory i prowadzić do zakłóceń na rynku wewnętrznym w zakresie planowania, projektowania, budownictwa i produkcji. |
| --- | --- |

52.

Jest zdania, że zwłaszcza w sektorze budowlanym, ze względu na ogromne znaczenie i coraz bardziej złożony charakter powstających tam odpadów, niezbędna jest całościowa perspektywa. W przypadku wyrobów budowlanych ekoprojekt musi uwzględniać cały cykl życia i dlatego należy go stosować w większym stopniu dla tej grupy produktów. Niewątpliwie we wspólnym interesie leży zwiększenie zasobooszczędności w sektorze budowlanym UE, niemniej różne podejścia stosowane przez poszczególne państwa w sektorze publicznym i prywatnym skutkują złożonością środowiska pracy, co jest odczuwalne przez wszystkie zainteresowane strony. Brak wspólnych celów, wskaźników i danych oraz brak wzajemnego uznawania różnych podejść może szybko zniwelować postępy poczynione do tej pory i prowadzić do zakłóceń na rynku wewnętrznym w zakresie planowania, projektowania, budownictwa i produkcji.

| 53. | Uważa, że stosując zasady gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze nieruchomości i w branży budowlanej, należy projektować „warstwowo”, odpowiednio dobierać materiały i komponenty i budować z uwzględnieniem procesu demontażu i adaptacji już na wczesnych etapach tego procesu. W związku z tym należy zaangażować przemysł, aby na nowo uznać odpady za cenne zasoby, a budynki traktować jako „banki” materiałów dla przyszłych pokoleń. Konieczne jest w tym celu tworzenie konstrukcji materialnych i komponentów, które mogą być całkowicie lub częściowo rozkładane lub rozmontowywane, aby móc ponownie użyć części składowych, odzyskać materiały i odtworzyć całe budynki w innym miejscu. |
| --- | --- |

53.

Uważa, że stosując zasady gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze nieruchomości i w branży budowlanej, należy projektować „warstwowo”, odpowiednio dobierać materiały i komponenty i budować z uwzględnieniem procesu demontażu i adaptacji już na wczesnych etapach tego procesu. W związku z tym należy zaangażować przemysł, aby na nowo uznać odpady za cenne zasoby, a budynki traktować jako „banki” materiałów dla przyszłych pokoleń. Konieczne jest w tym celu tworzenie konstrukcji materialnych i komponentów, które mogą być całkowicie lub częściowo rozkładane lub rozmontowywane, aby móc ponownie użyć części składowych, odzyskać materiały i odtworzyć całe budynki w innym miejscu.

| 54. | Zwraca uwagę na regionalne znaczenie gospodarki o obiegu zamkniętym w dziedzinie odpadów budowlanych, gdyż odpady te ze względu na swoje rozmiary i wagę nie nadają się z ekonomicznego punktu widzenia do dalszego transportu i w związku z tym pozostają przede wszystkim w regionach produkcji. |
| --- | --- |

54.

Zwraca uwagę na regionalne znaczenie gospodarki o obiegu zamkniętym w dziedzinie odpadów budowlanych, gdyż odpady te ze względu na swoje rozmiary i wagę nie nadają się z ekonomicznego punktu widzenia do dalszego transportu i w związku z tym pozostają przede wszystkim w regionach produkcji.

| 55. | Uważa branżę budowlaną za ważny obszar działalności administracji publicznej na wszystkich szczeblach sprawowania rządów. Administracja publiczna jest nie tylko właścicielem budynków publicznych, ale spoczywa też na niej odpowiedzialność za tworzenie i utrzymanie infrastruktury. Powinna zatem odgrywać wiodącą rolę w zapewnieniu szerokiego dostępu do rynku innowacyjnym i przyjaznym dla środowiska procedurom i produktom, takim jak na przykład kruszywa wtórne pozyskiwane z odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz wykorzystywane podczas budowy dróg i innych obiektów (12). |
| --- | --- |

55.

Uważa branżę budowlaną za ważny obszar działalności administracji publicznej na wszystkich szczeblach sprawowania rządów. Administracja publiczna jest nie tylko właścicielem budynków publicznych, ale spoczywa też na niej odpowiedzialność za tworzenie i utrzymanie infrastruktury. Powinna zatem odgrywać wiodącą rolę w zapewnieniu szerokiego dostępu do rynku innowacyjnym i przyjaznym dla środowiska procedurom i produktom, takim jak na przykład kruszywa wtórne pozyskiwane z odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz wykorzystywane podczas budowy dróg i innych obiektów (12).

| 56. | Podkreśla, że zwłaszcza samorządy terytorialne odgrywają ważną rolę w przyznawaniu pozwoleń na budowę i rozbiórkę, i że podczas wprowadzania gospodarki o obiegu zamkniętym w tym sektorze powinny one otrzymać wsparcie w postaci wytycznych ze strony UE. |
| --- | --- |

56.

Podkreśla, że zwłaszcza samorządy terytorialne odgrywają ważną rolę w przyznawaniu pozwoleń na budowę i rozbiórkę, i że podczas wprowadzania gospodarki o obiegu zamkniętym w tym sektorze powinny one otrzymać wsparcie w postaci wytycznych ze strony UE.

| 57. | Powtarza, że z punktu widzenia władz lokalnych i regionalnych ważne jest opracowanie wskaźników oceny efektywności środowiskowej budynku przez cały cykl życia. Stanowi to również warunek rozwoju ogólnych celów i norm ochrony klimatu w sektorze budowlanym. Władze samorządowe powinny uczestniczyć w opracowywaniu tych wskaźników (13). |
| --- | --- |

57.

Powtarza, że z punktu widzenia władz lokalnych i regionalnych ważne jest opracowanie wskaźników oceny efektywności środowiskowej budynku przez cały cykl życia. Stanowi to również warunek rozwoju ogólnych celów i norm ochrony klimatu w sektorze budowlanym. Władze samorządowe powinny uczestniczyć w opracowywaniu tych wskaźników (13).

| 58. | Odnotowuje brak nawiązania w planie działania do farmaceutyki i nanomateriałów jako odpadów lub pozostałości w środowisku. Kwestie te trzeba rozważyć w najbliższym czasie w odpowiednich strategiach. |
| --- | --- |

58.

Odnotowuje brak nawiązania w planie działania do farmaceutyki i nanomateriałów jako odpadów lub pozostałości w środowisku. Kwestie te trzeba rozważyć w najbliższym czasie w odpowiednich strategiach.

Innowacje, inwestycje i inne środki horyzontalne

| 59. | Wyraża zadowolenie, że Komisja zobowiązuje się w planie działania wspierać państwa członkowskie i ich samorządy, za pomocą ukierunkowanych środków, we wzmacnianiu działań z myślą o budowaniu gospodarki o obiegu zamkniętym, a także udostępnia im środki z różnych instrumentów finansowych UE, takich jak europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, EFIS, LIFE, Horyzont 2020 czy Cosme, by mogły rozwijać projekty w tej dziedzinie. Podkreśla konieczność zwiększenia synergii między różnymi funduszami i programami oraz uproszczenia ich stosowania. Apeluje o przyjęcie podejścia opartego na punkcie kompleksowej obsługi. |
| --- | --- |

59.

Wyraża zadowolenie, że Komisja zobowiązuje się w planie działania wspierać państwa członkowskie i ich samorządy, za pomocą ukierunkowanych środków, we wzmacnianiu działań z myślą o budowaniu gospodarki o obiegu zamkniętym, a także udostępnia im środki z różnych instrumentów finansowych UE, takich jak europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, EFIS, LIFE, Horyzont 2020 czy Cosme, by mogły rozwijać projekty w tej dziedzinie. Podkreśla konieczność zwiększenia synergii między różnymi funduszami i programami oraz uproszczenia ich stosowania. Apeluje o przyjęcie podejścia opartego na punkcie kompleksowej obsługi.

| 60. | Stwierdza w tym kontekście, że wspomniane instrumenty finansowe często nie są dostosowane do potrzeb regionów i władz samorządowych, i apeluje o ich ukierunkowanie na potrzeby oraz możliwości finansowe i administracyjne tych organów. Konieczne jest dostosowanie środków i narzędzi do realiów lokalnych charakteryzujących poszczególne regiony Europy, a w szczególności uwzględnienie gęstości zaludnienia i rozproszenia na terytorium. |
| --- | --- |

60.

Stwierdza w tym kontekście, że wspomniane instrumenty finansowe często nie są dostosowane do potrzeb regionów i władz samorządowych, i apeluje o ich ukierunkowanie na potrzeby oraz możliwości finansowe i administracyjne tych organów. Konieczne jest dostosowanie środków i narzędzi do realiów lokalnych charakteryzujących poszczególne regiony Europy, a w szczególności uwzględnienie gęstości zaludnienia i rozproszenia na terytorium.

| 61. | Zwraca uwagę, że programy operacyjne europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zostały ustalone jeszcze przed przygotowaniem planu działania i dlatego niemożliwe było takie zaprojektowanie środków inwestycyjnych niezbędnych dla gospodarki o obiegu zamkniętym, które by umożliwiało realizację również mniejszych projektów z zakresu zapobiegania powstawaniu odpadów, rozbudowywania sieci ponownego wykorzystania, naprawy i konsumpcji współdzielonej, testowania nowych procedur sortowania i przetwarzania odpadów bądź budowania zdolności MŚP czy podnoszenia świadomości społeczeństwa. |
| --- | --- |

61.

Zwraca uwagę, że programy operacyjne europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zostały ustalone jeszcze przed przygotowaniem planu działania i dlatego niemożliwe było takie zaprojektowanie środków inwestycyjnych niezbędnych dla gospodarki o obiegu zamkniętym, które by umożliwiało realizację również mniejszych projektów z zakresu zapobiegania powstawaniu odpadów, rozbudowywania sieci ponownego wykorzystania, naprawy i konsumpcji współdzielonej, testowania nowych procedur sortowania i przetwarzania odpadów bądź budowania zdolności MŚP czy podnoszenia świadomości społeczeństwa.

| 62. | Apeluje więc do Komisji o lepsze uwzględnienie tych kwestii w kolejnym okresie programowania oraz o nadanie, w ramach funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, gospodarce o obiegu zamkniętym równie dużej wagi, jaką cieszy się zagadnienie zmiany klimatu. |
| --- | --- |

62.

Apeluje więc do Komisji o lepsze uwzględnienie tych kwestii w kolejnym okresie programowania oraz o nadanie, w ramach funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, gospodarce o obiegu zamkniętym równie dużej wagi, jaką cieszy się zagadnienie zmiany klimatu.

| 63. | Wzywa Komisję Europejską, by w ramach gospodarki o obiegu zamkniętym wspierała w większym stopniu także tzw. technologie przełomowe — które mogą w niektórych przypadkach całkowicie zmienić lub nawet wyprzeć całe segmenty rynku — tak aby zapewnić jeszcze lepsze wykorzystanie wiedzy. |
| --- | --- |

63.

Wzywa Komisję Europejską, by w ramach gospodarki o obiegu zamkniętym wspierała w większym stopniu także tzw. technologie przełomowe — które mogą w niektórych przypadkach całkowicie zmienić lub nawet wyprzeć całe segmenty rynku — tak aby zapewnić jeszcze lepsze wykorzystanie wiedzy.

Monitorowanie i zarządzanie

| 64. | Zachęca Komisję Europejską do przedstawiania Komitetowi Regionów regularnych sprawozdań z postępów w realizacji planu działania, do regularnego omawiania z Komitetem Regionów osiągniętych postępów i do rozważenia możliwości zwrócenia się do Komitetu Regionów o opracowanie opinii perspektywicznych, tak aby mógł on wnieść swój wkład już w fazie przygotowywania polityki. |
| --- | --- |

64.

Zachęca Komisję Europejską do przedstawiania Komitetowi Regionów regularnych sprawozdań z postępów w realizacji planu działania, do regularnego omawiania z Komitetem Regionów osiągniętych postępów i do rozważenia możliwości zwrócenia się do Komitetu Regionów o opracowanie opinii perspektywicznych, tak aby mógł on wnieść swój wkład już w fazie przygotowywania polityki.

Bruksela, dnia 12 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  COM(2014) 446 final, COM(2016) 381 final

1

(2)  Konkluzje Rady ds. Środowiska z 20 czerwca 2016 r. http://www.consilium.europa.eu/en/meetings/env/2016/06/st10444_en16_pdf/.

2

(3)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 lipca 2015 r. „Oszczędne gospodarowanie zasobami: ku gospodarce o obiegu zamkniętym (2014/2208(INI)).

3

(4)  CDR 140/2011.

4

(5)  CdR 4083/2014; rezolucja Parlamentu Europejskiego 2014/2208(INI).

5

(6)  COM(2014) 440 final, COM(2014) 446 final.

6

(7)  Dyrektywy 2014/23/UE, 2014/24/UE, 2014/25/UE.

7

(8)  CDR 4083/2014.

8

(9)  CDR 3751-2013.

9

(10)  CDR 3751-2013.

10

(11)  CDR 6646/2015.

11

(12)  Zob. dokument roboczy służb Komisji „EU GPP Criteria for Office Building Design, Construction and Management” z 20 maja 2016 r., SWD(2016) 180 final.

12

(13)  CDR 4084/2014.

13

---

| 21.3.2017 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 88/91 |
| --- | --- | --- | --- |

21.3.2017

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 88/91

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia UE w zakresie ogrzewania i chłodzenia

(2017/C 088/17)

| Sprawozdawca: | Daiva Matonienė (LT/EKR), członkini Rady Miasta Szawli (Šiauliai) |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Strategia UE w zakresie ogrzewania i chłodzenia”
  COM(2016) 51 final |

Sprawozdawca:

Daiva Matonienė (LT/EKR), członkini Rady Miasta Szawli (Šiauliai)

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Strategia UE w zakresie ogrzewania i chłodzenia”

COM(2016) 51 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji Europejskiej, by postrzegać sektor ogrzewania i chłodzenia jako część składową wspólnego systemu energetycznego, i zauważa, że sektor ogrzewania po raz pierwszy został wyróżniony jako ważny sektor energetyczny posiadający duży potencjał, by przyczynić się do zwiększenia niezależności energetycznej, zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, realizacji celów w zakresie zmiany klimatu oraz obniżenia kosztów dla konsumentów. |
| --- | --- |

1.

Z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji Europejskiej, by postrzegać sektor ogrzewania i chłodzenia jako część składową wspólnego systemu energetycznego, i zauważa, że sektor ogrzewania po raz pierwszy został wyróżniony jako ważny sektor energetyczny posiadający duży potencjał, by przyczynić się do zwiększenia niezależności energetycznej, zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, realizacji celów w zakresie zmiany klimatu oraz obniżenia kosztów dla konsumentów.

| 2. | Uważa, że nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania, które pozwoliłoby zapewnić zrównoważoność sektora ogrzewania i chłodzenia, i podkreśla, że trzeba zastosować szeroki wachlarz rozwiązań, tj. różne technologie i różne rozwiązania, zarówno jednostkowe, jak i dla całej branży, aby osiągnąć wymierne rezultaty. |
| --- | --- |

2.

Uważa, że nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania, które pozwoliłoby zapewnić zrównoważoność sektora ogrzewania i chłodzenia, i podkreśla, że trzeba zastosować szeroki wachlarz rozwiązań, tj. różne technologie i różne rozwiązania, zarówno jednostkowe, jak i dla całej branży, aby osiągnąć wymierne rezultaty.

| 3. | Zwraca jednak uwagę, że postanowienia zawarte w strategii mają charakter ogólnikowy, brakuje dokładności i określenia wystarczająco konkretnych wytycznych wskazujących, w jaki sposób i w jakim kierunku powinien być rozwijany sektor ogrzewania i chłodzenia, jakie konkretne środki trzeba stosować z myślą o osiągnięciu przewidzianych celów, jakie to będzie miało skutki dla władz lokalnych i regionalnych, przedsiębiorstw oraz konsumentów (gospodarstw domowych), a także jakie schematy wsparcia finansowego i motywacji powinny być stosowane dla osiągnięcia celów zrównoważonej energetyki. |
| --- | --- |

3.

Zwraca jednak uwagę, że postanowienia zawarte w strategii mają charakter ogólnikowy, brakuje dokładności i określenia wystarczająco konkretnych wytycznych wskazujących, w jaki sposób i w jakim kierunku powinien być rozwijany sektor ogrzewania i chłodzenia, jakie konkretne środki trzeba stosować z myślą o osiągnięciu przewidzianych celów, jakie to będzie miało skutki dla władz lokalnych i regionalnych, przedsiębiorstw oraz konsumentów (gospodarstw domowych), a także jakie schematy wsparcia finansowego i motywacji powinny być stosowane dla osiągnięcia celów zrównoważonej energetyki.

| 4. | Podkreśla, że UE wciąż pozostaje bardzo zależna od importu energii. Obecnie na ogrzewanie i chłodzenie przypada 50 % rocznego zużycia energii w UE. Jest to 59 % ogólnego zużycia gazu i 13 % ogólnego zużycia ropy naftowej w Europie (1). Liczby te świadczą o wysokim potencjale oszczędności energii. Aby go wykorzystać, należy powziąć kroki w celu dokonania restrukturyzacji sektora ogrzewania i chłodzenia oraz zapewnienia efektywnego ogrzewania i chłodzenia. |
| --- | --- |

4.

Podkreśla, że UE wciąż pozostaje bardzo zależna od importu energii. Obecnie na ogrzewanie i chłodzenie przypada 50 % rocznego zużycia energii w UE. Jest to 59 % ogólnego zużycia gazu i 13 % ogólnego zużycia ropy naftowej w Europie (1). Liczby te świadczą o wysokim potencjale oszczędności energii. Aby go wykorzystać, należy powziąć kroki w celu dokonania restrukturyzacji sektora ogrzewania i chłodzenia oraz zapewnienia efektywnego ogrzewania i chłodzenia.

| 5. | Popiera propozycję Komisji Europejskiej, że w ramach zarządzania unią energetyczną krajowe plany działań państw członkowskich w zakresie energii i klimatu mogłyby obejmować sektor ogrzewania i chłodzenia. |
| --- | --- |

5.

Popiera propozycję Komisji Europejskiej, że w ramach zarządzania unią energetyczną krajowe plany działań państw członkowskich w zakresie energii i klimatu mogłyby obejmować sektor ogrzewania i chłodzenia.

| 6. | Podkreśla, że przepisy UE przewidujące konkretne środki dotyczące konsumpcji lub wytwarzania energii – takie jak dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej, dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii – są istotne dla rozwoju sektora ogrzewania i chłodzenia. Zaznacza w związku z tym, że przegląd tych przepisów w przyszłości powinien uwzględniać kluczową rolę władz lokalnych i regionalnych w tym sektorze, a szczególnie zalecenia zawarte w niniejszej opinii. |
| --- | --- |

6.

Podkreśla, że przepisy UE przewidujące konkretne środki dotyczące konsumpcji lub wytwarzania energii – takie jak dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej, dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii – są istotne dla rozwoju sektora ogrzewania i chłodzenia. Zaznacza w związku z tym, że przegląd tych przepisów w przyszłości powinien uwzględniać kluczową rolę władz lokalnych i regionalnych w tym sektorze, a szczególnie zalecenia zawarte w niniejszej opinii.

| 7. | Zwraca uwagę, że światowe tendencje zmniejszania się zasobów energii ze źródeł nieodnawialnych, globalne zmiany klimatu oraz zwracanie większej uwagi na jakość środowiska i zdrowie ludzkie w coraz większym stopniu wyznaczają kierunki rozwoju koncepcji współczesnego budownictwa oraz ich podstawowe akcenty: oszczędzanie i efektywna konsumpcja energii, oddziaływanie na środowisko i zdrowie ludzkie. |
| --- | --- |

7.

Zwraca uwagę, że światowe tendencje zmniejszania się zasobów energii ze źródeł nieodnawialnych, globalne zmiany klimatu oraz zwracanie większej uwagi na jakość środowiska i zdrowie ludzkie w coraz większym stopniu wyznaczają kierunki rozwoju koncepcji współczesnego budownictwa oraz ich podstawowe akcenty: oszczędzanie i efektywna konsumpcja energii, oddziaływanie na środowisko i zdrowie ludzkie.

| 8. | Uważa, że przedmiotowa strategia umożliwi państwom członkowskim dokonanie obiektywnej oceny dotychczasowych decyzji politycznych i administracyjnych w sektorze systemów lokalnego ogrzewania, a także dostarczy bodźca do rozwoju sektora poprzez modernizację systemów ogrzewania, renowację budynków, zastępowanie gazu ziemnego paliwem z odnawialnych źródeł energii lub innym paliwem wyprodukowanym z czystych źródeł energii i stworzenie warunków do przyłączenia nowych konsumentów; jeszcze bardziej obniżyłoby to koszty tej usługi, zmniejszyłoby wydatki konsumentów i zapewniłoby zdrowsze powietrze w miastach. |
| --- | --- |

8.

Uważa, że przedmiotowa strategia umożliwi państwom członkowskim dokonanie obiektywnej oceny dotychczasowych decyzji politycznych i administracyjnych w sektorze systemów lokalnego ogrzewania, a także dostarczy bodźca do rozwoju sektora poprzez modernizację systemów ogrzewania, renowację budynków, zastępowanie gazu ziemnego paliwem z odnawialnych źródeł energii lub innym paliwem wyprodukowanym z czystych źródeł energii i stworzenie warunków do przyłączenia nowych konsumentów; jeszcze bardziej obniżyłoby to koszty tej usługi, zmniejszyłoby wydatki konsumentów i zapewniłoby zdrowsze powietrze w miastach.

| 9. | Wzywa Komisję Europejską do dokonania przeglądu polityki UE z myślą o stworzeniu zrównoważonego i efektywnego sektora ogrzewania i chłodzenia. Jednym z przykładów, który ilustruje brak spójności między różnymi elementami unijnego prawodawstwa, jest rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 244/2012 (2) uzupełniające dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Rozporządzenie delegowane zezwala na odjęcie odnawialnych źródeł energii cieplnej i elektrycznej od charakterystyki energetycznej budynku, jeśli energia ta jest produkowana na miejscu, lecz nie wówczas, gdy jest dostarczana za pośrednictwem scentralizowanej produkcji energii. Taki brak spójności stwarza ryzyko osłabienia systemów lokalnego ogrzewania i chłodzenia oraz kogeneracji i może mieć negatywny wpływ na cel promowania wykorzystywania odnawialnych źródeł energii, termicznego przetwarzania odpadów i zmniejszenia emisji CO2. Uważa, że charakterystyka energetyczna budynków powinna koncentrować się przede wszystkim na zużyciu energii w danym budynku bądź na jego zapotrzebowaniu na energię. |
| --- | --- |

9.

Wzywa Komisję Europejską do dokonania przeglądu polityki UE z myślą o stworzeniu zrównoważonego i efektywnego sektora ogrzewania i chłodzenia. Jednym z przykładów, który ilustruje brak spójności między różnymi elementami unijnego prawodawstwa, jest rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 244/2012 (2) uzupełniające dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Rozporządzenie delegowane zezwala na odjęcie odnawialnych źródeł energii cieplnej i elektrycznej od charakterystyki energetycznej budynku, jeśli energia ta jest produkowana na miejscu, lecz nie wówczas, gdy jest dostarczana za pośrednictwem scentralizowanej produkcji energii. Taki brak spójności stwarza ryzyko osłabienia systemów lokalnego ogrzewania i chłodzenia oraz kogeneracji i może mieć negatywny wpływ na cel promowania wykorzystywania odnawialnych źródeł energii, termicznego przetwarzania odpadów i zmniejszenia emisji CO2. Uważa, że charakterystyka energetyczna budynków powinna koncentrować się przede wszystkim na zużyciu energii w danym budynku bądź na jego zapotrzebowaniu na energię.

| 10. | Wzywa Komisję Europejską, aby zaleciła państwom członkowskim rozwijanie, z uwzględnieniem ich możliwości, zrównoważonego sektora ogrzewania i chłodzenia poprzez zastosowanie efektywnych technologii, promowanie innowacji, usuwanie przeszkód prawnych i administracyjnych. |
| --- | --- |

10.

Wzywa Komisję Europejską, aby zaleciła państwom członkowskim rozwijanie, z uwzględnieniem ich możliwości, zrównoważonego sektora ogrzewania i chłodzenia poprzez zastosowanie efektywnych technologii, promowanie innowacji, usuwanie przeszkód prawnych i administracyjnych.

| 11. | Ubolewa, że rola władz lokalnych i regionalnych w strategii została słabo określona, i podkreśla, że na władzach lokalnych i regionalnych spoczywa największa odpowiedzialność za sektor ogrzewania i chłodzenia. Władze lokalne nie tylko biorą udział w tworzeniu infrastruktury i zarządzaniu nią, lecz są również jednymi z największych konsumentów energii. |
| --- | --- |

11.

Ubolewa, że rola władz lokalnych i regionalnych w strategii została słabo określona, i podkreśla, że na władzach lokalnych i regionalnych spoczywa największa odpowiedzialność za sektor ogrzewania i chłodzenia. Władze lokalne nie tylko biorą udział w tworzeniu infrastruktury i zarządzaniu nią, lecz są również jednymi z największych konsumentów energii.

| 12. | Zwraca uwagę, że władze lokalne i regionalne w miarę możliwości starają się wnieść wkład w realizację celów zrównoważonej energetyki. Wiele miast i miejscowości UE już od wielu lat ma opracowane plany działania dotyczące zmiany klimatu i zrównoważonej energetyki, w których przewidziano ogrzewanie i wytwarzanie energii przy niskiej emisji CO2, a także realizację środków w zakresie zwiększania udziału odnawialnych źródeł energii oraz efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

12.

Zwraca uwagę, że władze lokalne i regionalne w miarę możliwości starają się wnieść wkład w realizację celów zrównoważonej energetyki. Wiele miast i miejscowości UE już od wielu lat ma opracowane plany działania dotyczące zmiany klimatu i zrównoważonej energetyki, w których przewidziano ogrzewanie i wytwarzanie energii przy niskiej emisji CO2, a także realizację środków w zakresie zwiększania udziału odnawialnych źródeł energii oraz efektywności energetycznej.

| 13. | Zwraca uwagę, że Komitet Regionów, łączący przedstawicieli władz lokalnych i regionalnych, w swojej działalności poświęca wiele uwagi kwestiom energetyki. W wielu opiniach (3) dotyczących wniosków w sprawie unii energetycznej sformułował zalecenia w sprawie rozwoju sektora energetyki, istotnej roli władz lokalnych i regionalnych w realizacji celów polityki zrównoważonej energetyki oraz bardziej aktywnej współpracy między władzami krajowymi a lokalnymi państw członkowskich w procesie podejmowania decyzji i reprezentowania interesów konsumentów. |
| --- | --- |

13.

Zwraca uwagę, że Komitet Regionów, łączący przedstawicieli władz lokalnych i regionalnych, w swojej działalności poświęca wiele uwagi kwestiom energetyki. W wielu opiniach (3) dotyczących wniosków w sprawie unii energetycznej sformułował zalecenia w sprawie rozwoju sektora energetyki, istotnej roli władz lokalnych i regionalnych w realizacji celów polityki zrównoważonej energetyki oraz bardziej aktywnej współpracy między władzami krajowymi a lokalnymi państw członkowskich w procesie podejmowania decyzji i reprezentowania interesów konsumentów.

| 14. | Przypomina, że Komitet Regionów już kilkakrotnie zwracał uwagę na bardzo istotną rolę władz lokalnych i regionalnych w rozwoju kogeneracji ciepła i energii elektrycznej. Technologia ta, w której następuje równoczesna produkcja energii elektrycznej i ciepła, pozwala na wykorzystanie energii pierwotnej zawartej w paliwie nawet w 90 %. UE powinna opracować odpowiednie ogólne warunki wsparcia zmierzające do zapewnienia pomiotom eksploatującym tego rodzaju wysokowydajną infrastrukturę możliwości pokrycia związanych z tym kosztów (4). |
| --- | --- |

14.

Przypomina, że Komitet Regionów już kilkakrotnie zwracał uwagę na bardzo istotną rolę władz lokalnych i regionalnych w rozwoju kogeneracji ciepła i energii elektrycznej. Technologia ta, w której następuje równoczesna produkcja energii elektrycznej i ciepła, pozwala na wykorzystanie energii pierwotnej zawartej w paliwie nawet w 90 %. UE powinna opracować odpowiednie ogólne warunki wsparcia zmierzające do zapewnienia pomiotom eksploatującym tego rodzaju wysokowydajną infrastrukturę możliwości pokrycia związanych z tym kosztów (4).

| 15. | Zdaniem Komitetu Regionów, istotne jest, by koszty energii nie przekraczały możliwości najbiedniejszych obywateli, którzy często przeznaczają znaczną część swoich dochodów na ogrzewanie, chłodzenie, oświetlenie i urządzenia gospodarstwa domowego, oraz by programy dotyczące efektywności energetycznej odnosiły się w pierwszej kolejności do osób najbardziej potrzebujących (5). |
| --- | --- |

15.

Zdaniem Komitetu Regionów, istotne jest, by koszty energii nie przekraczały możliwości najbiedniejszych obywateli, którzy często przeznaczają znaczną część swoich dochodów na ogrzewanie, chłodzenie, oświetlenie i urządzenia gospodarstwa domowego, oraz by programy dotyczące efektywności energetycznej odnosiły się w pierwszej kolejności do osób najbardziej potrzebujących (5).

Systemy lokalnego ogrzewania i chłodzenia, indywidualne zaopatrzenie w energię cieplną

| 16. | Uważa, że systemy lokalnego ogrzewania i chłodzenia są świetnym sposobem, by w ich ramach kojarzyć różne źródła energii z producentami energii i konsumentami energii. System lokalnego ogrzewania może być jednym z najbardziej ekologicznych sposobów dostarczania energii cieplnej i odgrywać kluczową rolę w redukcji emisji CO2, a także przyczyniać się do zapewniania niezależności energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego. Dlatego tam, gdzie istnieją sprzyjające warunki i można wykazać ogólne korzyści tych systemów dla środowiska, ich rozwój należy traktować jako priorytet. |
| --- | --- |

16.

Uważa, że systemy lokalnego ogrzewania i chłodzenia są świetnym sposobem, by w ich ramach kojarzyć różne źródła energii z producentami energii i konsumentami energii. System lokalnego ogrzewania może być jednym z najbardziej ekologicznych sposobów dostarczania energii cieplnej i odgrywać kluczową rolę w redukcji emisji CO2, a także przyczyniać się do zapewniania niezależności energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego. Dlatego tam, gdzie istnieją sprzyjające warunki i można wykazać ogólne korzyści tych systemów dla środowiska, ich rozwój należy traktować jako priorytet.

| 17. | Zwraca uwagę, że tam, gdzie gęstość zaludnienia jest duża, systemy lokalnego ogrzewania i chłodzenia mogą być świetnym sposobem zaopatrzenia w ciepło i chłodzenie oraz że w takim wypadku wszystkie środki działania muszą być ukierunkowane na efektywność wytwarzania energii i należy w większym stopniu umożliwić konsumentom korzystanie z energii cieplnej i elektrycznej wytworzonej z zasobów neutralnych pod względem emisji CO2. Należy zaznaczyć, że struktury energetyczne w państwach członkowskich UE są różne i nie istnieje jeden uniwersalny model, który odpowiadałby wszystkim państwom członkowskim. Ważne jest, by zachęty do wprowadzania nowych form produkcji energii nie osłabiały dobrze funkcjonujących systemów na szczeblu regionalnym lub lokalnym. |
| --- | --- |

17.

Zwraca uwagę, że tam, gdzie gęstość zaludnienia jest duża, systemy lokalnego ogrzewania i chłodzenia mogą być świetnym sposobem zaopatrzenia w ciepło i chłodzenie oraz że w takim wypadku wszystkie środki działania muszą być ukierunkowane na efektywność wytwarzania energii i należy w większym stopniu umożliwić konsumentom korzystanie z energii cieplnej i elektrycznej wytworzonej z zasobów neutralnych pod względem emisji CO2. Należy zaznaczyć, że struktury energetyczne w państwach członkowskich UE są różne i nie istnieje jeden uniwersalny model, który odpowiadałby wszystkim państwom członkowskim. Ważne jest, by zachęty do wprowadzania nowych form produkcji energii nie osłabiały dobrze funkcjonujących systemów na szczeblu regionalnym lub lokalnym.

| 18. | Pozytywnie ocenia możliwości sieci lokalnego ogrzewania w zakresie zapewniania skutecznego dostarczania energii dla gospodarstw domowych i wnosi, by władze szczebla krajowego i unijnego zapewniły wsparcie w kontekście ewentualnego zapotrzebowania na rozbudowę i modernizację istniejących sieci. Dotyczy to również lokalnych (wyspowych) sieci przesyłowych biogazu przystosowanych do przesyłania paliwa do lokalnych indywidualnych odbiorców prywatnych. |
| --- | --- |

18.

Pozytywnie ocenia możliwości sieci lokalnego ogrzewania w zakresie zapewniania skutecznego dostarczania energii dla gospodarstw domowych i wnosi, by władze szczebla krajowego i unijnego zapewniły wsparcie w kontekście ewentualnego zapotrzebowania na rozbudowę i modernizację istniejących sieci. Dotyczy to również lokalnych (wyspowych) sieci przesyłowych biogazu przystosowanych do przesyłania paliwa do lokalnych indywidualnych odbiorców prywatnych.

| 19. | Ponadto zauważa, że na wielu obszarach UE ogrzewanie indywidualne jest najefektywniejszym, a nawet jedynym ekonomicznie lub technicznie wykonalnym rozwiązaniem ze względu na rozmieszczenie ludności. Podkreśla, że na tych obszarach należy zwrócić większą uwagę promowanie zaopatrzenia budynków w energię cieplną i elektryczną wytworzoną z odnawialnych źródeł energii oraz zachęcanie do wymiany starych kotłów na nowe, bardziej efektywne i generujące mniej zanieczyszczeń. Chodzi przy tym również o kwestię jakości powietrza, gdyż w niektórych krajach europejskich prawie 3/4 zanieczyszczenia powietrza powodują cząstki stałe pochodzące ze stosowania paliw stałych do ogrzewania gospodarstw domowych. |
| --- | --- |

19.

Ponadto zauważa, że na wielu obszarach UE ogrzewanie indywidualne jest najefektywniejszym, a nawet jedynym ekonomicznie lub technicznie wykonalnym rozwiązaniem ze względu na rozmieszczenie ludności. Podkreśla, że na tych obszarach należy zwrócić większą uwagę promowanie zaopatrzenia budynków w energię cieplną i elektryczną wytworzoną z odnawialnych źródeł energii oraz zachęcanie do wymiany starych kotłów na nowe, bardziej efektywne i generujące mniej zanieczyszczeń. Chodzi przy tym również o kwestię jakości powietrza, gdyż w niektórych krajach europejskich prawie 3/4 zanieczyszczenia powietrza powodują cząstki stałe pochodzące ze stosowania paliw stałych do ogrzewania gospodarstw domowych.

| 20. | Podkreśla, że skutecznym sposobem rozwoju systemów ogrzewania i chłodzenia jest łączenie źródeł energii, przemysłu i konsumentów. Na przykład integracja sieci grzewczych, chłodniczych i elektrycznych mogłaby obniżyć łączne koszty systemów energetycznych i byłaby korzystna dla konsumentów. Muszą zostać przy tym opracowane nowe, innowacyjne rozwiązania techniczne. |
| --- | --- |

20.

Podkreśla, że skutecznym sposobem rozwoju systemów ogrzewania i chłodzenia jest łączenie źródeł energii, przemysłu i konsumentów. Na przykład integracja sieci grzewczych, chłodniczych i elektrycznych mogłaby obniżyć łączne koszty systemów energetycznych i byłaby korzystna dla konsumentów. Muszą zostać przy tym opracowane nowe, innowacyjne rozwiązania techniczne.

Zwiększanie efektywności energetycznej w budynkach

| 21. | Podkreśla, że efektywność energetyczna zapewne w największym stopniu odnosi się do budynków, ponieważ w nich tkwi ogromny potencjał oszczędności energii. 45 % energii wykorzystywanej do ogrzewania i chłodzenia w Unii Europejskiej zużywa się w sektorze mieszkalnictwa (6). Dlatego zwiększanie efektywności energetycznej w tym zakresie musi pozostać priorytetem UE. |
| --- | --- |

21.

Podkreśla, że efektywność energetyczna zapewne w największym stopniu odnosi się do budynków, ponieważ w nich tkwi ogromny potencjał oszczędności energii. 45 % energii wykorzystywanej do ogrzewania i chłodzenia w Unii Europejskiej zużywa się w sektorze mieszkalnictwa (6). Dlatego zwiększanie efektywności energetycznej w tym zakresie musi pozostać priorytetem UE.

| 22. | Podkreśla, że efektywność energetyczna w budynkach jest wynikiem kompleksowego wdrożenia różnych środków i oznacza zdolność do otrzymania jak największych korzyści z każdej jednostki energii, a zatem: racjonalną konsumpcję energii, stosowanie technologii energooszczędnych i wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii, a także zachęcanie konsumentów do zachowań zapewniających oszczędność energii. Zwraca uwagę, że przy wyborze materiałów budowlanych i technologii ważne jest podejście holistyczne i stosowanie priorytetów zrównoważonego budownictwa. |
| --- | --- |

22.

Podkreśla, że efektywność energetyczna w budynkach jest wynikiem kompleksowego wdrożenia różnych środków i oznacza zdolność do otrzymania jak największych korzyści z każdej jednostki energii, a zatem: racjonalną konsumpcję energii, stosowanie technologii energooszczędnych i wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii, a także zachęcanie konsumentów do zachowań zapewniających oszczędność energii. Zwraca uwagę, że przy wyborze materiałów budowlanych i technologii ważne jest podejście holistyczne i stosowanie priorytetów zrównoważonego budownictwa.

| 23. | Zwraca uwagę, że oszczędzanie energii podczas całego cyklu życia budynku w dużym stopniu zależy od decyzji podjętych przy projektowaniu nowego budynku lub opracowywaniu projektu renowacji istniejącego budynku. Dlatego proponuje skupienie uwagi na zrównoważonej koordynacji procesów już od wczesnej fazy projektowej. Zastosowane powinny zostać przy tym innowacyjne narzędzia, takie jak np. modelowanie informacji o budynku (ang. Building Information Modeling, BIM) (7). |
| --- | --- |

23.

Zwraca uwagę, że oszczędzanie energii podczas całego cyklu życia budynku w dużym stopniu zależy od decyzji podjętych przy projektowaniu nowego budynku lub opracowywaniu projektu renowacji istniejącego budynku. Dlatego proponuje skupienie uwagi na zrównoważonej koordynacji procesów już od wczesnej fazy projektowej. Zastosowane powinny zostać przy tym innowacyjne narzędzia, takie jak np. modelowanie informacji o budynku (ang. Building Information Modeling, BIM) (7).

| 24. | Proponuje dokonanie przeglądu istniejących modeli renowacji, analizy ich zalet i wad oraz oceny doświadczeń państw członkowskich w zakresie opracowywania atrakcyjnych dla konsumentów modeli finansowania. Ponadto należy usuwać prawne i administracyjne przeszkody dla renowacji. Około 70 % ludności UE mieszka w budynkach mieszkalnych stanowiących własność prywatną. Często właściciele nie wykonują opłacalnych ekonomicznie renowacji, ponieważ nie zdają sobie sprawy z korzyści, brakuje im bezstronnego doradztwa w zakresie możliwości technicznych, stoją w obliczu sprzecznych interesów (np. budynki wielorodzinne) i ograniczeń finansowych. Dlatego władze państw członkowskich i władze lokalne i regionalne muszą skupić się na pracy rzecz zwiększania świadomości społecznej na temat stosowania środków zwiększania efektywności energetycznej oraz na zachęcaniu do oszczędzania energii. |
| --- | --- |

24.

Proponuje dokonanie przeglądu istniejących modeli renowacji, analizy ich zalet i wad oraz oceny doświadczeń państw członkowskich w zakresie opracowywania atrakcyjnych dla konsumentów modeli finansowania. Ponadto należy usuwać prawne i administracyjne przeszkody dla renowacji. Około 70 % ludności UE mieszka w budynkach mieszkalnych stanowiących własność prywatną. Często właściciele nie wykonują opłacalnych ekonomicznie renowacji, ponieważ nie zdają sobie sprawy z korzyści, brakuje im bezstronnego doradztwa w zakresie możliwości technicznych, stoją w obliczu sprzecznych interesów (np. budynki wielorodzinne) i ograniczeń finansowych. Dlatego władze państw członkowskich i władze lokalne i regionalne muszą skupić się na pracy rzecz zwiększania świadomości społecznej na temat stosowania środków zwiększania efektywności energetycznej oraz na zachęcaniu do oszczędzania energii.

| 25. | Wzywa władze lokalne i regionalne do szukania możliwości włączenia sektora prywatnego i przedsiębiorstw świadczących usługi energetyczne w realizację środków zwiększania efektywności energetycznej poprzez tworzenie sprzyjających warunków oraz usuwanie przeszkód administracyjnych i prawnych. |
| --- | --- |

25.

Wzywa władze lokalne i regionalne do szukania możliwości włączenia sektora prywatnego i przedsiębiorstw świadczących usługi energetyczne w realizację środków zwiększania efektywności energetycznej poprzez tworzenie sprzyjających warunków oraz usuwanie przeszkód administracyjnych i prawnych.

| 26. | Sugeruje szersze wykorzystywanie w budynkach postępowych technologii umożliwiających zmniejszenie konsumpcji energii niezbędnej do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia, oświetlenia pomieszczeń, dostarczania gorącej wody i innych potrzeb, bez zmniejszenia komfortu konsumentów. Na przykład istnieją technologie odzysku ciepła skutecznie wykorzystujące ciepło usuwanego powietrza i przekazujące je do powietrza dostarczanego do pomieszczeń – w ten sposób można zaoszczędzić dużą część energii przeznaczonej do ogrzewania pomieszczeń. |
| --- | --- |

26.

Sugeruje szersze wykorzystywanie w budynkach postępowych technologii umożliwiających zmniejszenie konsumpcji energii niezbędnej do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia, oświetlenia pomieszczeń, dostarczania gorącej wody i innych potrzeb, bez zmniejszenia komfortu konsumentów. Na przykład istnieją technologie odzysku ciepła skutecznie wykorzystujące ciepło usuwanego powietrza i przekazujące je do powietrza dostarczanego do pomieszczeń – w ten sposób można zaoszczędzić dużą część energii przeznaczonej do ogrzewania pomieszczeń.

| 27. | Stwierdza, że w celu poprawy efektywności energetycznej budynków Komisja zdecydowanie opowiada się m.in. za inteligentnymi systemami, chcąc udostępnić urządzenia pomiarowe, regulacyjne i do automatyzacji oraz zwiększyć konsumentom możliwości współuczestnictwa w zarządzaniu popytem. Działania te zasługują w gruncie rzeczy na poparcie. Istnieją jednak pewne obawy co do ich skutków gospodarczych i w zakresie ochrony prywatności, które powinny zostać dokładniej zbadane i w związku z którymi inteligentne systemy pomiarowe powinny pozostać dobrowolne. |
| --- | --- |

27.

Stwierdza, że w celu poprawy efektywności energetycznej budynków Komisja zdecydowanie opowiada się m.in. za inteligentnymi systemami, chcąc udostępnić urządzenia pomiarowe, regulacyjne i do automatyzacji oraz zwiększyć konsumentom możliwości współuczestnictwa w zarządzaniu popytem. Działania te zasługują w gruncie rzeczy na poparcie. Istnieją jednak pewne obawy co do ich skutków gospodarczych i w zakresie ochrony prywatności, które powinny zostać dokładniej zbadane i w związku z którymi inteligentne systemy pomiarowe powinny pozostać dobrowolne.

| 28. | Podkreśla znaczenie promowania domów pasywnych o bardzo małym zużyciu energii oraz popiera szersze wdrożenie w praktyce koncepcji domów aktywnych wykorzystujących alternatywne źródła energii i zachęca do stosowania tej koncepcji. |
| --- | --- |

28.

Podkreśla znaczenie promowania domów pasywnych o bardzo małym zużyciu energii oraz popiera szersze wdrożenie w praktyce koncepcji domów aktywnych wykorzystujących alternatywne źródła energii i zachęca do stosowania tej koncepcji.

| 29. | Podkreśla, że duże znaczenie ma odpowiedzialne podejście sektora budowlanego. Sugeruje określenie wyższych wymogów o charakterze zaleceń dla różnych urządzeń i nowych budynków, a także odpowiednie określenie bardziej wymagających kryteriów projektowych i budowlanych zachęcających architektów, projektantów i budowniczych do tworzenia budynków odpowiadających charakterystykom budynku inteligentnego. |
| --- | --- |

29.

Podkreśla, że duże znaczenie ma odpowiedzialne podejście sektora budowlanego. Sugeruje określenie wyższych wymogów o charakterze zaleceń dla różnych urządzeń i nowych budynków, a także odpowiednie określenie bardziej wymagających kryteriów projektowych i budowlanych zachęcających architektów, projektantów i budowniczych do tworzenia budynków odpowiadających charakterystykom budynku inteligentnego.

| 30. | Zwraca uwagę, że w dążeniu do realizacji celów strategii UE w zakresie ogrzewania i chłodzenia istotne jest podejście kompleksowe oraz należy promować renowację dzielnicową, tj. obok renowacji budynków wskazana w danej dzielnicy jest również kompleksowa regeneracja środowiska, odnowienie infrastruktury, wykonanie stref zieleni, budowa infrastruktury przyjaznej dla rowerzystów itd. |
| --- | --- |

30.

Zwraca uwagę, że w dążeniu do realizacji celów strategii UE w zakresie ogrzewania i chłodzenia istotne jest podejście kompleksowe oraz należy promować renowację dzielnicową, tj. obok renowacji budynków wskazana w danej dzielnicy jest również kompleksowa regeneracja środowiska, odnowienie infrastruktury, wykonanie stref zieleni, budowa infrastruktury przyjaznej dla rowerzystów itd.

Przemysł, kogeneracja, odnawialne źródła energii

| 31. | Zwraca uwagę, że w przemyśle istnieją duże możliwości oszczędności energii w oparciu o ideę symbiozy przemysłowej, która jest istotnym elementem pojęcia przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Stwierdza, że w wielu miejscach powstają nadmiarowe ilości ciepła i zimna, które są wypuszczane bezpośrednio do środowiska. Podziela pogląd, że wykorzystanie tego ciepła i zimna odpadowego w sieciach lokalnego ogrzewania i chłodzenia zmniejszyłoby zużycie energii pierwotnej i byłoby korzystne dla gospodarki i środowiska. Istotna rola w tym zakresie przypada władzom lokalnym i regionalnym, które odpowiadają za planowanie systemów ciepłowniczych. |
| --- | --- |

31.

Zwraca uwagę, że w przemyśle istnieją duże możliwości oszczędności energii w oparciu o ideę symbiozy przemysłowej, która jest istotnym elementem pojęcia przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Stwierdza, że w wielu miejscach powstają nadmiarowe ilości ciepła i zimna, które są wypuszczane bezpośrednio do środowiska. Podziela pogląd, że wykorzystanie tego ciepła i zimna odpadowego w sieciach lokalnego ogrzewania i chłodzenia zmniejszyłoby zużycie energii pierwotnej i byłoby korzystne dla gospodarki i środowiska. Istotna rola w tym zakresie przypada władzom lokalnym i regionalnym, które odpowiadają za planowanie systemów ciepłowniczych.

| 32. | Podkreśla, że należy zachęcać sektor przemysłowy do poświęcania większej uwagi bardziej efektywnemu wykorzystaniu istniejących technologii z myślą o zmniejszeniu kosztów energetycznych. W 2012 r. przemysł odpowiadał za jedną czwartą zużycia energii końcowej w UE. 73 % tej energii jest wykorzystywane do ogrzewania i chłodzenia (8). |
| --- | --- |

32.

Podkreśla, że należy zachęcać sektor przemysłowy do poświęcania większej uwagi bardziej efektywnemu wykorzystaniu istniejących technologii z myślą o zmniejszeniu kosztów energetycznych. W 2012 r. przemysł odpowiadał za jedną czwartą zużycia energii końcowej w UE. 73 % tej energii jest wykorzystywane do ogrzewania i chłodzenia (8).

| 33. | Wzywa Komisję Europejską do zwrócenia większej uwagi na innowacje sektorze przemysłowym oraz do promowania wykorzystania odnawialnych źródeł energii i rozwoju nowych technologii niskoemisyjnych, w tym technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS), które mogą skutecznie przyczynić się do łagodzenia zmiany klimatu, oraz uważa, że zreformowany system handlu emisjami ma fundamentalne znaczenie w tym względzie. |
| --- | --- |

33.

Wzywa Komisję Europejską do zwrócenia większej uwagi na innowacje sektorze przemysłowym oraz do promowania wykorzystania odnawialnych źródeł energii i rozwoju nowych technologii niskoemisyjnych, w tym technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS), które mogą skutecznie przyczynić się do łagodzenia zmiany klimatu, oraz uważa, że zreformowany system handlu emisjami ma fundamentalne znaczenie w tym względzie.

| 34. | Podziela zdanie, że potencjał kogeneracji nie jest jeszcze w pełni wykorzystywany. Wzywa w związku z tym Komisję do opracowania konkretnego planu działania na rzecz kogeneracji zawierającego środki o charakterze zaleceń. |
| --- | --- |

34.

Podziela zdanie, że potencjał kogeneracji nie jest jeszcze w pełni wykorzystywany. Wzywa w związku z tym Komisję do opracowania konkretnego planu działania na rzecz kogeneracji zawierającego środki o charakterze zaleceń.

| 35. | Wzywa władze krajowe do konsultowania się z władzami lokalnymi i regionalnymi przy podejmowaniu decyzji dotyczących rozwoju kogeneracji. Ponadto należy usuwać bariery administracyjne i regulacyjne dla rozwoju kogeneracji, z uwzględnieniem lokalnych warunków i możliwości oraz korzyści ekonomicznych związanych z rozwojem kogeneracji, wśród których wymienić można poprawę konkurencyjności sektora poprzez wykorzystanie ciepła odpadowego. |
| --- | --- |

35.

Wzywa władze krajowe do konsultowania się z władzami lokalnymi i regionalnymi przy podejmowaniu decyzji dotyczących rozwoju kogeneracji. Ponadto należy usuwać bariery administracyjne i regulacyjne dla rozwoju kogeneracji, z uwzględnieniem lokalnych warunków i możliwości oraz korzyści ekonomicznych związanych z rozwojem kogeneracji, wśród których wymienić można poprawę konkurencyjności sektora poprzez wykorzystanie ciepła odpadowego.

| 36. | Uważa, że wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w sektorze ogrzewania i chłodzenia może być jednym ze sposobów zapewnienia skutecznego rozwoju tego sektora. Systemy lokalnego ogrzewania mogą wykorzystać różne źródła odnawialne i lokalne: energię odpadową, odpady komunalne, biopaliwa, energię słoneczną oraz geotermalną itp. Dlatego należy promować rozwój systemów, tworząc warunki do integracji odnawialnych źródeł energii. |
| --- | --- |

36.

Uważa, że wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w sektorze ogrzewania i chłodzenia może być jednym ze sposobów zapewnienia skutecznego rozwoju tego sektora. Systemy lokalnego ogrzewania mogą wykorzystać różne źródła odnawialne i lokalne: energię odpadową, odpady komunalne, biopaliwa, energię słoneczną oraz geotermalną itp. Dlatego należy promować rozwój systemów, tworząc warunki do integracji odnawialnych źródeł energii.

Potrzeby i możliwości w zakresie finansowania sektora ogrzewania i chłodzenia

| 37. | Podkreśla, że do zwiększenia efektywności sektora ogrzewania i chłodzenia niezbędne są duże zasoby finansowe, dlatego szczególnie ważne jest wypracowanie wspólnego podejścia i dążenie do tego, by różne źródła finansowania lepiej ze sobą współgrały. |
| --- | --- |

37.

Podkreśla, że do zwiększenia efektywności sektora ogrzewania i chłodzenia niezbędne są duże zasoby finansowe, dlatego szczególnie ważne jest wypracowanie wspólnego podejścia i dążenie do tego, by różne źródła finansowania lepiej ze sobą współgrały.

| 38. | Sugeruje dokonanie przeglądu istniejących programów wsparcia finansowego na różnych szczeblach, które to programy można wykorzystać z myślą o rozwoju systemów lokalnego ogrzewania i chłodzenia, efektywności energetycznej i wykorzystywaniu odnawialnych źródeł energii. Po drugie, należy propagować tworzenie atrakcyjnych programów finansowania, aby zapewnić skuteczniejszą realizację działań w obrębie sektora ogrzewania i chłodzenia. |
| --- | --- |

38.

Sugeruje dokonanie przeglądu istniejących programów wsparcia finansowego na różnych szczeblach, które to programy można wykorzystać z myślą o rozwoju systemów lokalnego ogrzewania i chłodzenia, efektywności energetycznej i wykorzystywaniu odnawialnych źródeł energii. Po drugie, należy propagować tworzenie atrakcyjnych programów finansowania, aby zapewnić skuteczniejszą realizację działań w obrębie sektora ogrzewania i chłodzenia.

| 39. | Proponuje, by promować wykorzystywanie innowacyjnych instrumentów finansowych w finansowaniu rozwoju sektorów ogrzewania i chłodzenia, zachęcać do inwestycji w technologie ekologiczne i stworzyć warunki do włączenia się sektora prywatnego. Ważne jest, aby szukać synergii miedzy nowymi metodami finansowania i możliwościami, stosować środki inżynierii finansowej, jak np. pożyczki uprzywilejowane, gwarancje, dotacje na spłatę odsetek, inwestycje kapitałowe, sekurytyzacja i inne. |
| --- | --- |

39.

Proponuje, by promować wykorzystywanie innowacyjnych instrumentów finansowych w finansowaniu rozwoju sektorów ogrzewania i chłodzenia, zachęcać do inwestycji w technologie ekologiczne i stworzyć warunki do włączenia się sektora prywatnego. Ważne jest, aby szukać synergii miedzy nowymi metodami finansowania i możliwościami, stosować środki inżynierii finansowej, jak np. pożyczki uprzywilejowane, gwarancje, dotacje na spłatę odsetek, inwestycje kapitałowe, sekurytyzacja i inne.

| 40. | Podkreśla, że dla realizacji strategii UE w zakresie ogrzewania i chłodzenia oraz finansowania większych projektów istotna jest możliwość łączenia funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (funduszy EFSI) (9) z instrumentami finansowymi EFIS. Wzywa w związku z tym, aby takie łączenie było jak najszerzej stosowane w państwach członkowskich UE, a także aby przyspieszyć i jeszcze uprościć ten proces. |
| --- | --- |

40.

Podkreśla, że dla realizacji strategii UE w zakresie ogrzewania i chłodzenia oraz finansowania większych projektów istotna jest możliwość łączenia funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (funduszy EFSI) (9) z instrumentami finansowymi EFIS. Wzywa w związku z tym, aby takie łączenie było jak najszerzej stosowane w państwach członkowskich UE, a także aby przyspieszyć i jeszcze uprościć ten proces.

| 41. | Zwraca uwagę, że niezbędne jest zachęcanie do aktywniejszego stosowania modelu ESCO dla projektów energetycznych oraz usuwanie barier prawnych i administracyjnych stanowiących przeszkodę dla stosowania tego modelu w dziedzinie ogrzewania i chłodzenia. Ponadto podkreśla istotność kontynuacji reform strukturalnych w państwach członkowskich w celu usunięcia przeszkód i biurokracji stanowiących barierę dla inwestycji w sektor ogrzewania i chłodzenia. |
| --- | --- |

41.

Zwraca uwagę, że niezbędne jest zachęcanie do aktywniejszego stosowania modelu ESCO dla projektów energetycznych oraz usuwanie barier prawnych i administracyjnych stanowiących przeszkodę dla stosowania tego modelu w dziedzinie ogrzewania i chłodzenia. Ponadto podkreśla istotność kontynuacji reform strukturalnych w państwach członkowskich w celu usunięcia przeszkód i biurokracji stanowiących barierę dla inwestycji w sektor ogrzewania i chłodzenia.

| 42. | Podkreśla istotną rolę współpracy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) i wspierania władz lokalnych i regionalnych, by mogły pozyskać dodatkowe źródła finansowania i zrealizować większe projekty na rzecz efektywności energetycznej. Na przykład Litwa z pomocą EBI stworzyła innowacyjny fundusz JESSICA, pozyskała dodatkowe źródła finansowania i osiągnęła efekt mnożnikowy. |
| --- | --- |

42.

Podkreśla istotną rolę współpracy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) i wspierania władz lokalnych i regionalnych, by mogły pozyskać dodatkowe źródła finansowania i zrealizować większe projekty na rzecz efektywności energetycznej. Na przykład Litwa z pomocą EBI stworzyła innowacyjny fundusz JESSICA, pozyskała dodatkowe źródła finansowania i osiągnęła efekt mnożnikowy.

| 43. | Pozytywnie ocenia wsparcie udzielane przez Europejski Fundusz Inwestycji Strategicznych (EFIS) (10), ze szczególnym podkreśleniem możliwości uzyskania zabezpieczenia pierwszej straty w przypadku inwestycji w projekty efektywności energetycznej o większej skali i większym ryzyku. Ponadto zwraca uwagę, że dotychczas EFIS był szczególnie korzystny dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). W związku z tym, w celu zachęcenia EFIS do większej aktywności w tych państwach członkowskich, w których jego działalność na razie jest niewielka, podkreśla konieczność rozwinięcia działalności informacyjnej na szczeblu lokalnym. |
| --- | --- |

43.

Pozytywnie ocenia wsparcie udzielane przez Europejski Fundusz Inwestycji Strategicznych (EFIS) (10), ze szczególnym podkreśleniem możliwości uzyskania zabezpieczenia pierwszej straty w przypadku inwestycji w projekty efektywności energetycznej o większej skali i większym ryzyku. Ponadto zwraca uwagę, że dotychczas EFIS był szczególnie korzystny dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). W związku z tym, w celu zachęcenia EFIS do większej aktywności w tych państwach członkowskich, w których jego działalność na razie jest niewielka, podkreśla konieczność rozwinięcia działalności informacyjnej na szczeblu lokalnym.

| 44. | Pozytywnie ocenia europejski portal projektów inwestycyjnych (EPPI) (11) – platformę internetową łączącą wykonawców i inwestorów europejskich projektów. Proponuje poszerzyć tę platformę o prezentację instrumentów finansowych oraz zestawienie przykładów dobrych praktyk państw członkowskich UE w zakresie tworzenia specjalnych programów finansowania projektów energetycznych. |
| --- | --- |

44.

Pozytywnie ocenia europejski portal projektów inwestycyjnych (EPPI) (11) – platformę internetową łączącą wykonawców i inwestorów europejskich projektów. Proponuje poszerzyć tę platformę o prezentację instrumentów finansowych oraz zestawienie przykładów dobrych praktyk państw członkowskich UE w zakresie tworzenia specjalnych programów finansowania projektów energetycznych.

| 45. | Uważa, że byłoby korzystne, gdyby UE opracowała wytyczne efektywnego zarządzania sektorem energetycznym i jego finansowania i ewentualne wzorcowe modele efektywnego zarządzania do stosowania przez władze lokalne i regionalne w sektorze ogrzewania i chłodzenia. |
| --- | --- |

45.

Uważa, że byłoby korzystne, gdyby UE opracowała wytyczne efektywnego zarządzania sektorem energetycznym i jego finansowania i ewentualne wzorcowe modele efektywnego zarządzania do stosowania przez władze lokalne i regionalne w sektorze ogrzewania i chłodzenia.

Rola władz lokalnych i regionalnych

| 46. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne odgrywają ważną rolę w sektorze ogrzewania i chłodzenia:






  — | władze lokalne i regionalne bezpośrednio odpowiadają za wspomniany sektor: organizują świadczenie usług, odpowiadają za planowanie systemów, rozstrzygają kwestie finansowania rozwoju i modernizacji systemów, |
| --- | --- | --- |

46.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne odgrywają ważną rolę w sektorze ogrzewania i chłodzenia:

—

władze lokalne i regionalne bezpośrednio odpowiadają za wspomniany sektor: organizują świadczenie usług, odpowiadają za planowanie systemów, rozstrzygają kwestie finansowania rozwoju i modernizacji systemów,

| — | władze lokalne i regionalne są ogniwem łączącym wszystkie podmioty sektora: konsumentów, dostawców, producentów, inwestorów i operatorów systemów, a także przyczyniają się m.in. do poprawy jakości środowiska, |
| --- | --- |

—

władze lokalne i regionalne są ogniwem łączącym wszystkie podmioty sektora: konsumentów, dostawców, producentów, inwestorów i operatorów systemów, a także przyczyniają się m.in. do poprawy jakości środowiska,

| — | lokalnie podejmuje się podstawowe decyzje, powstają podstawowe inicjatywy; szczebel lokalny jest miejscem, gdzie teoria staje się praktyką, gdzie wymagania prawne prowadzą do wyraźnych, widocznych skutków, |
| --- | --- |

—

lokalnie podejmuje się podstawowe decyzje, powstają podstawowe inicjatywy; szczebel lokalny jest miejscem, gdzie teoria staje się praktyką, gdzie wymagania prawne prowadzą do wyraźnych, widocznych skutków,

| — | władze te informują konsumentów i podejmują z nimi konsultacje. |
| --- | --- |

—

władze te informują konsumentów i podejmują z nimi konsultacje.

| 47. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne, jako odpowiedzialne za planowanie na poziomie gminy, mogą przyczynić się do promowania wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych i zwiększania efektywności energetycznej na szczeblu lokalnym i regionalnym – np. poprzez określenie ambitnych celów i planów działania, uproszczenie procedur oraz przepisów administracyjnych lub udzielenie wsparcia finansowego. |
| --- | --- |

47.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne, jako odpowiedzialne za planowanie na poziomie gminy, mogą przyczynić się do promowania wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych i zwiększania efektywności energetycznej na szczeblu lokalnym i regionalnym – np. poprzez określenie ambitnych celów i planów działania, uproszczenie procedur oraz przepisów administracyjnych lub udzielenie wsparcia finansowego.

| 48. | Ubolewa, że władze regionalne i lokalne nie zostały wymienione w strategii jako ważne podmioty w sektorze ogrzewania i chłodzenia, oraz wzywa Komisję Europejską, by przy realizacji dalszych działań w tej dziedzinie traktowała władze lokalne i regionalne jako równoprawnych partnerów władz krajowych. |
| --- | --- |

48.

Ubolewa, że władze regionalne i lokalne nie zostały wymienione w strategii jako ważne podmioty w sektorze ogrzewania i chłodzenia, oraz wzywa Komisję Europejską, by przy realizacji dalszych działań w tej dziedzinie traktowała władze lokalne i regionalne jako równoprawnych partnerów władz krajowych.

| 49. | Uważa, że potrzebne są konsultacje z władzami lokalnymi i regionalnymi na temat konkretnych przyszłych działań, ponieważ władze te odgrywają rolę w planowaniu i budowie infrastruktury, pozyskiwaniu inwestorów, informowaniu konsumentów i konsultowaniu się z nimi. |
| --- | --- |

49.

Uważa, że potrzebne są konsultacje z władzami lokalnymi i regionalnymi na temat konkretnych przyszłych działań, ponieważ władze te odgrywają rolę w planowaniu i budowie infrastruktury, pozyskiwaniu inwestorów, informowaniu konsumentów i konsultowaniu się z nimi.

| 50. | Podkreśla, że w wielu państwach za ogrzewanie i chłodzenie odpowiadają samorządy (tj. jest to jedna z usług sektora komunalnego), dlatego szczebel lokalny jest bardzo istotny w zachęcaniu wszystkich podmiotów sektora (gospodarstw domowych, przemysłu) do włączenia się w rozwój sektora, tworzeniu warunków do poprawy konkurencji i obniżaniu kosztów ogrzewania. |
| --- | --- |

50.

Podkreśla, że w wielu państwach za ogrzewanie i chłodzenie odpowiadają samorządy (tj. jest to jedna z usług sektora komunalnego), dlatego szczebel lokalny jest bardzo istotny w zachęcaniu wszystkich podmiotów sektora (gospodarstw domowych, przemysłu) do włączenia się w rozwój sektora, tworzeniu warunków do poprawy konkurencji i obniżaniu kosztów ogrzewania.

Istotność informowania i włączenie społeczeństwa

| 51. | Wskazuje, że wspieranie powszechnego korzystania z nowoczesnych technologii i systemów efektywnego oraz zrównoważonego ogrzewania i chłodzenia umożliwiających oszczędzanie energii i zasobów przyczyni się do zachowania jakości powietrza i dobrobytu poszczególnych jednostek oraz społeczeństwa. |
| --- | --- |

51.

Wskazuje, że wspieranie powszechnego korzystania z nowoczesnych technologii i systemów efektywnego oraz zrównoważonego ogrzewania i chłodzenia umożliwiających oszczędzanie energii i zasobów przyczyni się do zachowania jakości powietrza i dobrobytu poszczególnych jednostek oraz społeczeństwa.

| 52. | Zwraca uwagę, że nie osiągnie się znaczących wyników jedynie przez renowację, zmianę rodzaju paliwa lub inne środki – bardzo ważne jest odpowiednie informowanie. Właścicielom budynków często brakuje wiedzy o korzyściach płynących z renowacji. Europejczyk przeznacza średnio 6 % swych wydatków konsumpcyjnych na ogrzewanie i chłodzenie. 11 % Europejczyków nie stać na dostateczne ogrzewanie domu lub mieszkania zimą (12). Wybory konsumenckie ograniczone są brakiem informacji na temat rzeczywistego zużycia energii i rzeczywistych kosztów energii, a często także brakiem środków finansowych, by zainwestować w najefektywniejsze technologie. Porównywanie technologii i rozwiązań pod względem kosztów i korzyści w całym okresie eksploatacji oraz pod względem jakości i niezawodności jest trudne. W związku z tym proponuje, aby władze krajowe oraz władze lokalne i regionalne współpracowały ze sobą w zwiększaniu świadomości społeczeństwa i informowaniu konsumentów o środkach efektywności energetycznej oraz sposobach oszczędzania energii. |
| --- | --- |

52.

Zwraca uwagę, że nie osiągnie się znaczących wyników jedynie przez renowację, zmianę rodzaju paliwa lub inne środki – bardzo ważne jest odpowiednie informowanie. Właścicielom budynków często brakuje wiedzy o korzyściach płynących z renowacji. Europejczyk przeznacza średnio 6 % swych wydatków konsumpcyjnych na ogrzewanie i chłodzenie. 11 % Europejczyków nie stać na dostateczne ogrzewanie domu lub mieszkania zimą (12). Wybory konsumenckie ograniczone są brakiem informacji na temat rzeczywistego zużycia energii i rzeczywistych kosztów energii, a często także brakiem środków finansowych, by zainwestować w najefektywniejsze technologie. Porównywanie technologii i rozwiązań pod względem kosztów i korzyści w całym okresie eksploatacji oraz pod względem jakości i niezawodności jest trudne. W związku z tym proponuje, aby władze krajowe oraz władze lokalne i regionalne współpracowały ze sobą w zwiększaniu świadomości społeczeństwa i informowaniu konsumentów o środkach efektywności energetycznej oraz sposobach oszczędzania energii.

| 53. | Podkreśla, biorąc pod uwagę postęp nauki i rozwój technologii, że sektor ogrzewania i chłodzenia, podobnie jak inne sektory, odczuwa brak specjalistów posiadających odpowiednią wiedzę w dziedzinie budowania energooszczędnych budynków, efektywności energetycznej oraz technologii energii ze źródeł odnawialnych. Dla rozwiązania tego problemu istotna jest współpraca wszystkich podmiotów sektora w przygotowywaniu wykwalifikowanych specjalistów, prowadzeniu konsultacji oraz realizacji programów informacyjnych i uświadamiających. |
| --- | --- |

53.

Podkreśla, biorąc pod uwagę postęp nauki i rozwój technologii, że sektor ogrzewania i chłodzenia, podobnie jak inne sektory, odczuwa brak specjalistów posiadających odpowiednią wiedzę w dziedzinie budowania energooszczędnych budynków, efektywności energetycznej oraz technologii energii ze źródeł odnawialnych. Dla rozwiązania tego problemu istotna jest współpraca wszystkich podmiotów sektora w przygotowywaniu wykwalifikowanych specjalistów, prowadzeniu konsultacji oraz realizacji programów informacyjnych i uświadamiających.

| 54. | Z zadowoleniem przyjmuje stworzenie Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego (ECDI) (13) dla realizatorów projektów z sektora prywatnego i publicznego w celu udzielania pomocy technicznej i oferowania konsultacji dostosowanych do potrzeb. Jednakże zwraca uwagę, że zasadne byłoby, gdyby więcej usług konsultacyjnych świadczono na miejscu, bliżej przedsiębiorstw ich potrzebujących. Ważne jest zwiększanie świadomości społeczeństwa oraz podmiotów sektora na temat oszczędzania energii. |
| --- | --- |

54.

Z zadowoleniem przyjmuje stworzenie Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego (ECDI) (13) dla realizatorów projektów z sektora prywatnego i publicznego w celu udzielania pomocy technicznej i oferowania konsultacji dostosowanych do potrzeb. Jednakże zwraca uwagę, że zasadne byłoby, gdyby więcej usług konsultacyjnych świadczono na miejscu, bliżej przedsiębiorstw ich potrzebujących. Ważne jest zwiększanie świadomości społeczeństwa oraz podmiotów sektora na temat oszczędzania energii.

| 55. | Z zadowoleniem przyjmuje Porozumienie Burmistrzów, powstałe w oparciu o inicjatywę Komisji Europejskiej, oraz inne inicjatywy, w ramach których władze lokalne i regionalne zobowiązują się do ograniczania emisji CO2, przyczyniając się w ten sposób do realizacji zrównoważonej polityki energetycznej, i wzywa Komisję Europejską do stosowania zachęt skłaniających do wzięcia udziału w podobnych inicjatywach. |
| --- | --- |

55.

Z zadowoleniem przyjmuje Porozumienie Burmistrzów, powstałe w oparciu o inicjatywę Komisji Europejskiej, oraz inne inicjatywy, w ramach których władze lokalne i regionalne zobowiązują się do ograniczania emisji CO2, przyczyniając się w ten sposób do realizacji zrównoważonej polityki energetycznej, i wzywa Komisję Europejską do stosowania zachęt skłaniających do wzięcia udziału w podobnych inicjatywach.

Bruksela, dnia 12 października 2016 r.

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

Markku MARKKULA

---

(1)  http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?qid=1465824048408&uri=CELEX:52016DC0051

1

(2)  Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 244/2012 z dnia 16 stycznia 2012 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i ustanawiające ramy metodologii porównawczej do celów obliczania optymalnego pod względem kosztów poziomu wymagań minimalnych dotyczących charakterystyki energetycznej budynków i elementów budynków (Dz.U. L 81 z 21.3.2012, s. 18).

2

(3)  Opinia Komitetu Regionów „Pakiet dotyczący unii energetycznej”.

3

Opinia Komitetu Regionów „Powszechny dostęp do energii po przystępnych cenach” (Dz.U. C 174 z 7.6.2014, s. 15). Pismo prezydencji greckiej w Radzie z dnia 4 listopada 2013 r.

Opinia Komitetu Regionów „Energia odnawialna: ważny uczestnik europejskiego rynku energii” (Dz.U. C 62 z 2.3.2013, s. 51).

Opinia Komitetu Regionów „Efektywność energetyczna” (Dz.U. C 54 z 23.2.2012, s. 49).

Opinia perspektywiczna Komitetu Regionów „Plan działań UE dotyczący energetyki na lata 2011–2020” (Dz.U. C 42 z 10.2.2011, s. 6).

Opinia Komitetu Regionów „Energia: przegląd strategiczny i charakterystyka energetyczna budynków” (Dz.U. C 200 z 25.8.2009, s. 41).

Opinia Komitetu Regionów „Promocja energii odnawialnej” (Dz.U. C 325 z 19.12.2008, s. 12).

(4)  Opinia Komitetu Regionów „Energia odnawialna: ważny uczestnik europejskiego rynku energii”.

4

(5)  Opinia perspektywiczna Komitetu Regionów „Plan działań UE dotyczący energetyki na lata 2011–2020”.

5

(6)  Zob. przypis 1.

6

(7)  https://en.wikipedia.org/wiki/Building_information_modeling

7

(8)  Zob. przypis 1.

8

(9)  http://ec.europa.eu/contracts_grants/funds_pl.htm

9

(10)  http://www.eib.org/efsi/index.htm

10

(11)  https://ec.europa.eu/priorities/european-investment-project-portal-eipp_en

11

(12)  Zob. przypis 1.

12

(13)  http://www.eib.org/eiah/index.htm

13

---