# Επίσημη Εφημερίδα L 280/2021

| | ISSN 1977-0669 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 280 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Νομοθεσία | 64ό έτος3 Αυγούστου 2021 |

ISSN 1977-0669

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 280

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Νομοθεσία

64ό έτος3 Αυγούστου 2021

---

| Περιεχόμενα | | II   Μη νομοθετικές πράξεις | Σελίδα |
| --- | --- | --- | --- |
| | | ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ |
| | * | Ανακοίνωση σχετικά με την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας υπό μορφή ανταλλαγής επιστολών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Αργεντινής, δυνάμει του άρθρου XXVIII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (GATT) του 1994, σχετικά με την τροποποίηση των παραχωρήσεων για όλες τις δασμολογικές ποσοστώσεις που περιλαμβάνονται στον πίνακα CLXXV της ΕΕ ως συνέπεια της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση | 1 |
| | | ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ |
| | * | Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2021/1279 της Επιτροπής, της 28ης Ιουλίου 2021, σχετικά με την παράταση της ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2021) 5605] | 2 |

Περιεχόμενα

II   Μη νομοθετικές πράξεις

Σελίδα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ

*

Ανακοίνωση σχετικά με την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας υπό μορφή ανταλλαγής επιστολών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Αργεντινής, δυνάμει του άρθρου XXVIII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (GATT) του 1994, σχετικά με την τροποποίηση των παραχωρήσεων για όλες τις δασμολογικές ποσοστώσεις που περιλαμβάνονται στον πίνακα CLXXV της ΕΕ ως συνέπεια της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση

1

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

*

Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2021/1279 της Επιτροπής, της 28ης Ιουλίου 2021, σχετικά με την παράταση της ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2021) 5605]

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2021) 5605]

2

| EL | Οι πράξεις των οποίων οι τίτλοι έχουν τυπωθεί με λευκά στοιχεία αποτελούν πράξεις τρεχούσης διαχειρίσεως που έχουν θεσπισθεί στο πλαίσιο της γεωργικής πολιτικής και είναι γενικά περιορισμένης χρονικής ισχύος.
  Οι τίτλοι όλων των υπολοίπων πράξεων έχουν τυπωθεί με μαύρα στοιχεία και επισημαίνονται με αστερίσκο. |
| --- | --- |

EL

Οι πράξεις των οποίων οι τίτλοι έχουν τυπωθεί με λευκά στοιχεία αποτελούν πράξεις τρεχούσης διαχειρίσεως που έχουν θεσπισθεί στο πλαίσιο της γεωργικής πολιτικής και είναι γενικά περιορισμένης χρονικής ισχύος.

Οι τίτλοι όλων των υπολοίπων πράξεων έχουν τυπωθεί με μαύρα στοιχεία και επισημαίνονται με αστερίσκο.

---

II Μη νομοθετικές πράξεις

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ

| 3.8.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 280/1 |
| --- | --- | --- | --- |

3.8.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 280/1

---

Ανακοίνωση σχετικά με την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας υπό μορφή ανταλλαγής επιστολών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Αργεντινής, δυνάμει του άρθρου XXVIII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (GATT) του 1994, σχετικά με την τροποποίηση των παραχωρήσεων για όλες τις δασμολογικές ποσοστώσεις που περιλαμβάνονται στον πίνακα CLXXV της ΕΕ ως συνέπεια της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Η συμφωνία υπό μορφή ανταλλαγής επιστολών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Αργεντινής, δυνάμει του άρθρου XXVIII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (GATT) του 1994, σχετικά με την τροποποίηση των παραχωρήσεων για όλες τις δασμολογικές ποσοστώσεις που περιλαμβάνονται στον πίνακα CLXXV της ΕΕ ως συνέπεια της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση (1), η οποία υπεγράφη στις Βρυξέλλες στις 10 Μαΐου 2021, ετέθη σε ισχύ στις 13 Ιουλίου 2021.

1

---

(1)  
  ΕΕ L 264 της 26.7.2021, σ. 3.

1

---

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

| 3.8.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 280/2 |
| --- | --- | --- | --- |

3.8.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 280/2

---

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (ΕΕ) 2021/1279 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 28ης Ιουλίου 2021

σχετικά με την παράταση της ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2021) 5605]

(Το κείμενο στα ελληνικά είναι το μόνο αυθεντικό)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 472/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2013, για την ενίσχυση της οικονομικής και δημοσιονομικής εποπτείας των κρατών μελών στη ζώνη του ευρώ τα οποία αντιμετωπίζουν ή απειλούνται με σοβαρές δυσκολίες αναφορικά με τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα (1), και ιδίως το άρθρο 2 παράγραφος 1,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Μετά τη λήξη της χρηματοδοτικής συνδρομής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας στις 20 Αυγούστου 2018, με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/1192 της Επιτροπής (2) ενεργοποιήθηκε ενισχυμένη εποπτεία για την Ελλάδα για περίοδο έξι μηνών, από τις 21 Αυγούστου 2018. Η ενισχυμένη εποπτεία παρατάθηκε στη συνέχεια πέντε φορές (3), κάθε φορά για επιπλέον περίοδο έξι μηνών· η τελευταία φορά ήταν στις 21 Φεβρουαρίου 2021. |
| --- | --- |

(1)

Μετά τη λήξη της χρηματοδοτικής συνδρομής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας στις 20 Αυγούστου 2018, με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/1192 της Επιτροπής (2) ενεργοποιήθηκε ενισχυμένη εποπτεία για την Ελλάδα για περίοδο έξι μηνών, από τις 21 Αυγούστου 2018. Η ενισχυμένη εποπτεία παρατάθηκε στη συνέχεια πέντε φορές (3), κάθε φορά για επιπλέον περίοδο έξι μηνών· η τελευταία φορά ήταν στις 21 Φεβρουαρίου 2021.

| (2) | Από το 2010, η Ελλάδα έχει λάβει σημαντικό ποσό χρηματοδοτικής συνδρομής, με αποτέλεσμα οι εκκρεμείς υποχρεώσεις της Ελλάδας έναντι των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ, του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας να ανέρχονται στο συνολικό ποσό των 242 152 εκατ. EUR. Η Ελλάδα έχει λάβει χρηματοδοτική στήριξη από τους Ευρωπαίους εταίρους της με ευνοϊκούς όρους, ενώ το 2012 εγκρίθηκαν ειδικά μέτρα για την αναδιάταξη χρέους σε πιο βιώσιμη βάση και εκ νέου από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας το 2017. Στις 22 Ιουνίου 2018, επιτεύχθηκε πολιτική συμφωνία στην Ευρωομάδα για την επιβολή πρόσθετων μέτρων ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά, συμπεριλαμβανομένης της μεταβίβασης ποσών ισοδύναμων προς τα έσοδα που πραγματοποιήθηκαν από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ από την κατοχή κρατικών ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου με βάση τη συμφωνία για τα καθαρά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και το πρόγραμμα για τις αγορές τίτλων, μπορούν να συμφωνούνται σε εξαμηνιαία βάση στην Ευρωομάδα μετά από θετική έκθεση στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας όσον αφορά τη συμμόρφωση της Ελλάδας προς τις μεταπρογραμματικές της δεσμεύσεις πολιτικής. Η αποδέσμευση των πέντε πρώτων δόσεων των μέτρων για το χρέος που εξαρτώνται από την εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών πραγματοποιήθηκε κατόπιν συμφωνίας της Ευρωομάδας τον Απρίλιο του 2019, τον Δεκέμβριο του 2019, τον Ιούνιο του 2020, τον Νοέμβριο του 2020 και τον Ιούνιο του 2021, αντίστοιχα. |
| --- | --- |

(2)

Από το 2010, η Ελλάδα έχει λάβει σημαντικό ποσό χρηματοδοτικής συνδρομής, με αποτέλεσμα οι εκκρεμείς υποχρεώσεις της Ελλάδας έναντι των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ, του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας να ανέρχονται στο συνολικό ποσό των 242 152 εκατ. EUR. Η Ελλάδα έχει λάβει χρηματοδοτική στήριξη από τους Ευρωπαίους εταίρους της με ευνοϊκούς όρους, ενώ το 2012 εγκρίθηκαν ειδικά μέτρα για την αναδιάταξη χρέους σε πιο βιώσιμη βάση και εκ νέου από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας το 2017. Στις 22 Ιουνίου 2018, επιτεύχθηκε πολιτική συμφωνία στην Ευρωομάδα για την επιβολή πρόσθετων μέτρων ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά, συμπεριλαμβανομένης της μεταβίβασης ποσών ισοδύναμων προς τα έσοδα που πραγματοποιήθηκαν από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ από την κατοχή κρατικών ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου με βάση τη συμφωνία για τα καθαρά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία και το πρόγραμμα για τις αγορές τίτλων, μπορούν να συμφωνούνται σε εξαμηνιαία βάση στην Ευρωομάδα μετά από θετική έκθεση στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας όσον αφορά τη συμμόρφωση της Ελλάδας προς τις μεταπρογραμματικές της δεσμεύσεις πολιτικής. Η αποδέσμευση των πέντε πρώτων δόσεων των μέτρων για το χρέος που εξαρτώνται από την εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών πραγματοποιήθηκε κατόπιν συμφωνίας της Ευρωομάδας τον Απρίλιο του 2019, τον Δεκέμβριο του 2019, τον Ιούνιο του 2020, τον Νοέμβριο του 2020 και τον Ιούνιο του 2021, αντίστοιχα.

| (3) | Η Ελλάδα έχει αναλάβει δέσμευση, στο πλαίσιο της Ευρωομάδας, να συνεχίσει και να ολοκληρώσει όλες τις βασικές μεταρρυθμίσεις που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης της σταθερότητας του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (στο εξής: πρόγραμμα), καθώς και να διασφαλίσει τους στόχους των σημαντικών μεταρρυθμίσεων που έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος και των προγενέστερων αυτού προγραμμάτων. Η Ελλάδα έχει επίσης δεσμευτεί να εφαρμόσει ειδικές δράσεις στους τομείς των δημοσίων οικονομικών και των δημοσιονομικών-διαρθρωτικών πολιτικών, της κοινωνικής μέριμνας, της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, των αγορών εργασίας και προϊόντων, της ιδιωτικοποίησης και της δημόσιας διοίκησης. Οι εν λόγω ειδικές δράσεις, οι οποίες περιλαμβάνονται σε παράρτημα της δήλωσης της Ευρωομάδας της 22ας Ιουνίου 2018, θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών της Ελλάδας, καθώς και των πηγών ή των δυνητικών πηγών οικονομικών δυσκολιών. |
| --- | --- |

(3)

Η Ελλάδα έχει αναλάβει δέσμευση, στο πλαίσιο της Ευρωομάδας, να συνεχίσει και να ολοκληρώσει όλες τις βασικές μεταρρυθμίσεις που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης της σταθερότητας του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (στο εξής: πρόγραμμα), καθώς και να διασφαλίσει τους στόχους των σημαντικών μεταρρυθμίσεων που έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος και των προγενέστερων αυτού προγραμμάτων. Η Ελλάδα έχει επίσης δεσμευτεί να εφαρμόσει ειδικές δράσεις στους τομείς των δημοσίων οικονομικών και των δημοσιονομικών-διαρθρωτικών πολιτικών, της κοινωνικής μέριμνας, της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, των αγορών εργασίας και προϊόντων, της ιδιωτικοποίησης και της δημόσιας διοίκησης. Οι εν λόγω ειδικές δράσεις, οι οποίες περιλαμβάνονται σε παράρτημα της δήλωσης της Ευρωομάδας της 22ας Ιουνίου 2018, θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών της Ελλάδας, καθώς και των πηγών ή των δυνητικών πηγών οικονομικών δυσκολιών.

| (4) | Στις 2 Ιουνίου 2021, η Επιτροπή δημοσίευσε την εμπεριστατωμένη επισκόπηση του 2021 για την Ελλάδα (4). Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Αυτές οι ανισορροπίες σχετίζονται με το υψηλό δημόσιο χρέος, το υψηλό ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων και την ατελή εξωτερική επανεξισορρόπηση, σε συνθήκες ακόμα υψηλής —αν και φθίνουσας— ανεργίας και χαμηλής δυνητικής ανάπτυξης. Η ανάλυση δείχνει ότι αυτοί οι παράγοντες ευπάθειας παραμένουν. Πρέπει να σημειωθεί ότι το πλαίσιο της αξιολόγησης των παραγόντων ευπάθειας στην εμπεριστατωμένη επισκόπηση του τρέχοντος έτους για την Ελλάδα είναι αισθητά διαφορετικό από το προηγούμενο έτος. Επίσης, η εξέλιξη της πανδημίας της COVID-19, η ένταση της ανάκαμψης και οι πιθανές διαρθρωτικές συνέπειες της κρίσης εξακολουθούν να περιβάλλονται από υψηλό βαθμό αβεβαιότητας, γεγονός που σημαίνει ότι απαιτείται προσοχή στην αξιολόγηση. Σε γενικές γραμμές, οι δράσεις πολιτικής κατά το προηγούμενο έτος επικεντρώθηκαν στον μετριασμό των επιπτώσεων του κλυδωνισμού που προκάλεσε η COVID-19 και στη διευκόλυνση της ανάκαμψης. Οι δράσεις αυτές έχουν επιβαρύνει το χρέος, αλλά αναμένεται να υποστηρίξουν την προσαρμογή μεσοπρόθεσμα. Το δημόσιο χρέος αυξήθηκε σημαντικά το 2020 και αναμένεται να αρχίσει να μειώνεται μόλις το 2022. Το δημόσιο χρέος διακρατείται ως επί το πλείστον από πιστωτές του επίσημου τομέα και χρηματοδοτείται με χαμηλά επιτόκια με μακρές ληκτότητες, γεγονός το οποίο, σε συνδυασμό με το μεγάλο ταμειακό απόθεμα ασφαλείας, προστατεύει την Ελλάδα από βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έχει διευρυνθεί πρόσφατα και προβλέπεται να παραμείνει υψηλό, σε μεγάλο βαθμό λόγω του αντίκτυπου της κρίσης της COVID-19 στον σημαντικό τομέα του τουρισμού. Το ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων στον τραπεζικό τομέα, το οποίο παραμένει υψηλό, σημειώνει έντονη πτωτική τάση, κυρίως λόγω των πωλήσεων δανείων που υποστηρίζονται από το καθεστώς προστασίας περιουσιακών στοιχείων «Ηρακλής». Ωστόσο, υπάρχει ο κίνδυνος να αρχίσουν να συσσωρεύονται ξανά νέα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μόλις καταργηθούν σταδιακά οι πολιτικές για την προστασία των δανειοληπτών από τον κλυδωνισμό της COVID-19. Ταυτόχρονα, ο δεσμός των τραπεζών με το κράτος παραμένει και αυξάνεται, ενώ οι προοπτικές κερδοφορίας των τραπεζών εξακολουθούν να είναι ασθενείς. Οι προσπάθειες για την ενίσχυση των προοπτικών ανάπτυξης αντιμετωπίζουν εμπόδια λόγω της εξάντλησης του κεφαλαιακού αποθέματος, της γήρανσης του πληθυσμού και της εξωτερικής μετανάστευσης του εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Το ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει μια ευκαιρία για την αντιμετώπιση των ανισορροπιών και την κάλυψη των αναγκών για επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις στο μέλλον. |
| --- | --- |

(4)

Στις 2 Ιουνίου 2021, η Επιτροπή δημοσίευσε την εμπεριστατωμένη επισκόπηση του 2021 για την Ελλάδα (4). Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Αυτές οι ανισορροπίες σχετίζονται με το υψηλό δημόσιο χρέος, το υψηλό ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων και την ατελή εξωτερική επανεξισορρόπηση, σε συνθήκες ακόμα υψηλής —αν και φθίνουσας— ανεργίας και χαμηλής δυνητικής ανάπτυξης. Η ανάλυση δείχνει ότι αυτοί οι παράγοντες ευπάθειας παραμένουν. Πρέπει να σημειωθεί ότι το πλαίσιο της αξιολόγησης των παραγόντων ευπάθειας στην εμπεριστατωμένη επισκόπηση του τρέχοντος έτους για την Ελλάδα είναι αισθητά διαφορετικό από το προηγούμενο έτος. Επίσης, η εξέλιξη της πανδημίας της COVID-19, η ένταση της ανάκαμψης και οι πιθανές διαρθρωτικές συνέπειες της κρίσης εξακολουθούν να περιβάλλονται από υψηλό βαθμό αβεβαιότητας, γεγονός που σημαίνει ότι απαιτείται προσοχή στην αξιολόγηση. Σε γενικές γραμμές, οι δράσεις πολιτικής κατά το προηγούμενο έτος επικεντρώθηκαν στον μετριασμό των επιπτώσεων του κλυδωνισμού που προκάλεσε η COVID-19 και στη διευκόλυνση της ανάκαμψης. Οι δράσεις αυτές έχουν επιβαρύνει το χρέος, αλλά αναμένεται να υποστηρίξουν την προσαρμογή μεσοπρόθεσμα. Το δημόσιο χρέος αυξήθηκε σημαντικά το 2020 και αναμένεται να αρχίσει να μειώνεται μόλις το 2022. Το δημόσιο χρέος διακρατείται ως επί το πλείστον από πιστωτές του επίσημου τομέα και χρηματοδοτείται με χαμηλά επιτόκια με μακρές ληκτότητες, γεγονός το οποίο, σε συνδυασμό με το μεγάλο ταμειακό απόθεμα ασφαλείας, προστατεύει την Ελλάδα από βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έχει διευρυνθεί πρόσφατα και προβλέπεται να παραμείνει υψηλό, σε μεγάλο βαθμό λόγω του αντίκτυπου της κρίσης της COVID-19 στον σημαντικό τομέα του τουρισμού. Το ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων στον τραπεζικό τομέα, το οποίο παραμένει υψηλό, σημειώνει έντονη πτωτική τάση, κυρίως λόγω των πωλήσεων δανείων που υποστηρίζονται από το καθεστώς προστασίας περιουσιακών στοιχείων «Ηρακλής». Ωστόσο, υπάρχει ο κίνδυνος να αρχίσουν να συσσωρεύονται ξανά νέα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μόλις καταργηθούν σταδιακά οι πολιτικές για την προστασία των δανειοληπτών από τον κλυδωνισμό της COVID-19. Ταυτόχρονα, ο δεσμός των τραπεζών με το κράτος παραμένει και αυξάνεται, ενώ οι προοπτικές κερδοφορίας των τραπεζών εξακολουθούν να είναι ασθενείς. Οι προσπάθειες για την ενίσχυση των προοπτικών ανάπτυξης αντιμετωπίζουν εμπόδια λόγω της εξάντλησης του κεφαλαιακού αποθέματος, της γήρανσης του πληθυσμού και της εξωτερικής μετανάστευσης του εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Το ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει μια ευκαιρία για την αντιμετώπιση των ανισορροπιών και την κάλυψη των αναγκών για επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις στο μέλλον.

| (5) | Από την έναρξη της πανδημίας, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν λάβει πρωτοφανή μέτρα για την προστασία της ζωής και των μέσων βιοπορισμού. Ως απάντηση στην πανδημία της COVID-19, και στο πλαίσιο συντονισμένης ενωσιακής προσέγγισης, η Ελλάδα συνέχισε να λαμβάνει μέτρα για την αύξηση της ικανότητας του συστήματος υγείας της και διεύρυνε το σύνολο των δημοσιονομικών μέτρων και μέτρων ρευστότητάς της για τη στήριξη των ατόμων και των επιχειρήσεων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Η ΕΕ στήριξε τις εθνικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης και για την άμβλυνση των επιπτώσεων του πλήγματος στην οικονομία. Αποδέσμευσε κονδύλια από τον προϋπολογισμό της για την καταπολέμηση του ιού, ενεργοποίησε τη γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, χρησιμοποίησε πλήρως την ευελιξία των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις και δημιούργησε νέα μέσα στήριξης, συμπεριλαμβανομένων των πρωτοβουλιών επενδύσεων για την αντιμετώπιση του κορονοϊού (CRII και CRII +) και του SURE (νέο μέσο προσωρινής υποστήριξης για τον μετριασμό των κινδύνων ανεργίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης). Η Ελλάδα έχει λάβει 5,2 δισ. EUR στο πλαίσιο του SURE. Με εγκεκριμένη χρηματοδότηση έργων ύψους 1,8 δισ. EUR, η Ελλάδα επωφελείται επίσης από το ειδικό Πανευρωπαϊκό Ταμείο Εγγυήσεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων που κινητοποιεί στήριξη προς επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ. Τα μέτρα αυτά συμπληρώνονται με άλλα που λαμβάνονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. |
| --- | --- |

(5)

Από την έναρξη της πανδημίας, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν λάβει πρωτοφανή μέτρα για την προστασία της ζωής και των μέσων βιοπορισμού. Ως απάντηση στην πανδημία της COVID-19, και στο πλαίσιο συντονισμένης ενωσιακής προσέγγισης, η Ελλάδα συνέχισε να λαμβάνει μέτρα για την αύξηση της ικανότητας του συστήματος υγείας της και διεύρυνε το σύνολο των δημοσιονομικών μέτρων και μέτρων ρευστότητάς της για τη στήριξη των ατόμων και των επιχειρήσεων που έχουν πληγεί ιδιαίτερα. Η ΕΕ στήριξε τις εθνικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης και για την άμβλυνση των επιπτώσεων του πλήγματος στην οικονομία. Αποδέσμευσε κονδύλια από τον προϋπολογισμό της για την καταπολέμηση του ιού, ενεργοποίησε τη γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, χρησιμοποίησε πλήρως την ευελιξία των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις και δημιούργησε νέα μέσα στήριξης, συμπεριλαμβανομένων των πρωτοβουλιών επενδύσεων για την αντιμετώπιση του κορονοϊού (CRII και CRII +) και του SURE (νέο μέσο προσωρινής υποστήριξης για τον μετριασμό των κινδύνων ανεργίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης). Η Ελλάδα έχει λάβει 5,2 δισ. EUR στο πλαίσιο του SURE. Με εγκεκριμένη χρηματοδότηση έργων ύψους 1,8 δισ. EUR, η Ελλάδα επωφελείται επίσης από το ειδικό Πανευρωπαϊκό Ταμείο Εγγυήσεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων που κινητοποιεί στήριξη προς επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ. Τα μέτρα αυτά συμπληρώνονται με άλλα που λαμβάνονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

| (6) | Η Επιτροπή δημοσίευσε τη δέκατη αξιολόγησή της στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα (5) στις 2 Ιουνίου 2021. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα έχει λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να επιτύχει τις εκκρεμείς ειδικές δεσμεύσεις της, παρά τις δύσκολες συνθήκες που δημιούργησε η πανδημία. Οι αρχές υλοποίησαν ορισμένες θεμελιώδεις μεταρρυθμίσεις, μεταξύ άλλων σε τομείς που θα είναι καθοριστικής σημασίας για τη διαχείριση των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων της τρέχουσας οικονομικής κρίσης και για την ενίσχυση της ικανότητας της δημόσιας διοίκησης να εφαρμόσει επιτυχώς το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(6)

Η Επιτροπή δημοσίευσε τη δέκατη αξιολόγησή της στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα (5) στις 2 Ιουνίου 2021. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα έχει λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να επιτύχει τις εκκρεμείς ειδικές δεσμεύσεις της, παρά τις δύσκολες συνθήκες που δημιούργησε η πανδημία. Οι αρχές υλοποίησαν ορισμένες θεμελιώδεις μεταρρυθμίσεις, μεταξύ άλλων σε τομείς που θα είναι καθοριστικής σημασίας για τη διαχείριση των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων της τρέχουσας οικονομικής κρίσης και για την ενίσχυση της ικανότητας της δημόσιας διοίκησης να εφαρμόσει επιτυχώς το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (7) | Στις 23 Δεκεμβρίου 2020 η ΕΕ θέσπισε ένα μέσο ανάκαμψης, το οποίο παρέχει 750 δισ. EUR για την αντιμετώπιση των δυσμενών οικονομικών συνεπειών της κρίσης της COVID-19 και για την ενίσχυση της ανάκαμψης. Το μέσο θα εφαρμοστεί κυρίως μέσω του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ύψους 672,5 δισ. EUR (στο εξής: μηχανισμός). Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο για τον συντονισμό της οικονομικής πολιτικής 2020-2021 προσαρμόστηκε προσωρινά για να επιτρέψει την έναρξη του μηχανισμού. Μέσω του μηχανισμού, η Ελλάδα δικαιούται να λάβει έως και 17,8 δισ. EUR σε επιχορηγήσεις και έως 12,7 δισ. EUR σε δάνεια την περίοδο 2021-2026. |
| --- | --- |

(7)

Στις 23 Δεκεμβρίου 2020 η ΕΕ θέσπισε ένα μέσο ανάκαμψης, το οποίο παρέχει 750 δισ. EUR για την αντιμετώπιση των δυσμενών οικονομικών συνεπειών της κρίσης της COVID-19 και για την ενίσχυση της ανάκαμψης. Το μέσο θα εφαρμοστεί κυρίως μέσω του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ύψους 672,5 δισ. EUR (στο εξής: μηχανισμός). Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο για τον συντονισμό της οικονομικής πολιτικής 2020-2021 προσαρμόστηκε προσωρινά για να επιτρέψει την έναρξη του μηχανισμού. Μέσω του μηχανισμού, η Ελλάδα δικαιούται να λάβει έως και 17,8 δισ. EUR σε επιχορηγήσεις και έως 12,7 δισ. EUR σε δάνεια την περίοδο 2021-2026.

| (8) | Η Ελλάδα παρουσίασε το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (στο εξής: σχέδιο) στις 27 Απριλίου 2021. Σύμφωνα με το άρθρο 19 του κανονισμού για τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Επιτροπή αξιολόγησε (6) τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Με βάση πρόταση (7) που υπέβαλε η Επιτροπή στις 17 Ιουνίου 2021, η θετική αξιολόγηση του σχεδίου εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 13 Ιουλίου 2021 (8). Το Συμβούλιο έκρινε συγκεκριμένα ότι το σχέδιο συμβάλλει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που εντοπίζονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών πτυχών τους, και των συστάσεων που διατυπώνονται σύμφωνα με τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών. Οι μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας βασίζονται στην πολύ μεγάλη μεταρρυθμιστική προσπάθεια που έχει πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής και είναι συμπληρωματικές των μεταρρυθμίσεων που παρακολουθούνται στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας. |
| --- | --- |

(8)

Η Ελλάδα παρουσίασε το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (στο εξής: σχέδιο) στις 27 Απριλίου 2021. Σύμφωνα με το άρθρο 19 του κανονισμού για τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Επιτροπή αξιολόγησε (6) τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Με βάση πρόταση (7) που υπέβαλε η Επιτροπή στις 17 Ιουνίου 2021, η θετική αξιολόγηση του σχεδίου εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 13 Ιουλίου 2021 (8). Το Συμβούλιο έκρινε συγκεκριμένα ότι το σχέδιο συμβάλλει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που εντοπίζονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών πτυχών τους, και των συστάσεων που διατυπώνονται σύμφωνα με τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών. Οι μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας βασίζονται στην πολύ μεγάλη μεταρρυθμιστική προσπάθεια που έχει πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής και είναι συμπληρωματικές των μεταρρυθμίσεων που παρακολουθούνται στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας.

| (9) | Με βάση την εμπεριστατωμένη επισκόπηση της Επιτροπής το 2021, και βάσει αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2021. Δεδομένου ότι επί του παρόντος υπάρχει ακόμη εξαιρετικά μεγάλος βαθμός αβεβαιότητας, οι κατευθύνσεις δημοσιονομικής πολιτικής παρέμειναν κατά κύριο λόγο ποιοτικές. Συνέστησε (9) στην Ελλάδα να χρησιμοποιήσει τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική το 2022 και διατηρώντας τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, η Ελλάδα θα πρέπει να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα. Ταυτόχρονα, οι επενδύσεις θα πρέπει να αυξηθούν για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. Το Συμβούλιο κάλεσε επίσης τις αρχές να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στη σύνθεση των δημόσιων οικονομικών. |
| --- | --- |

(9)

Με βάση την εμπεριστατωμένη επισκόπηση της Επιτροπής το 2021, και βάσει αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2021. Δεδομένου ότι επί του παρόντος υπάρχει ακόμη εξαιρετικά μεγάλος βαθμός αβεβαιότητας, οι κατευθύνσεις δημοσιονομικής πολιτικής παρέμειναν κατά κύριο λόγο ποιοτικές. Συνέστησε (9) στην Ελλάδα να χρησιμοποιήσει τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική το 2022 και διατηρώντας τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, η Ελλάδα θα πρέπει να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα. Ταυτόχρονα, οι επενδύσεις θα πρέπει να αυξηθούν για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. Το Συμβούλιο κάλεσε επίσης τις αρχές να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στη σύνθεση των δημόσιων οικονομικών.

| (10) | Από την έναρξη της πανδημίας, η Ελλάδα διατήρησε την παρουσία της στις αγορές ομολόγων και συνέχισε να υλοποιεί το σχέδιο χρηματοδότησής της, το οποίο εκτελέστηκε πλήρως το 2020. Συγκεκριμένα, τον Μάρτιο του 2021 συγκεντρώθηκαν 2,5 δισ. EUR μέσω της έκδοσης 30ετούς κρατικού ομολόγου, το οποίο ήταν το πρώτο 30ετές ελληνικό κρατικό ομόλογο που εκδόθηκε από το 2007. Η Ελλάδα προέβη επίσης σε μερική πρόωρη εξόφληση των δανείων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου τον Μάρτιο του 2021, η οποία συμβάλλει στη μείωση του συναλλαγματικού κινδύνου και στη βελτίωση της εμπιστοσύνης των χρηματοπιστωτικών αγορών. Η πιστοληπτική αξιολόγηση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας εξακολούθησε να βελτιώνεται το 2021 παρά την πανδημία, μειώνοντας περαιτέρω την απόστασή της από την επενδυτική κατηγορία. Οι τρέχοντες ευνοϊκοί όροι χρηματοδότησης υποστηρίζονται από μέτρα ρευστότητας που έχουν συμφωνηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένου του έκτακτου προγράμματος αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Με βάση την ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους που παρουσιάζεται στη 10η έκθεση ενισχυμένης εποπτείας, οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες της κυβέρνησης αναμένεται να παραμείνουν αυξημένες βραχυπρόθεσμα κυρίως λόγω του υψηλού πρωτογενούς ελλείμματος που προβλέπεται για το 2021 και της υλοποίησης της δανειακής διευκόλυνσης που παρουσιάζεται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2021-2022, παρόλο που η πρόσθετη χρηματοδοτική ανάγκη για την εν λόγω διευκόλυνση καλύπτεται από την υποτιθέμενη εκταμίευση του δανείου δυνάμει του μηχανισμού ανάκτησης και ανθεκτικότητας. Τα επόμενα έτη, οι χρηματοδοτικές ανάγκες αναμένεται να είναι μέτριες και να παραμείνουν κάτω από το 15 % του ΑΕΠ έως το 2030. |
| --- | --- |

(10)

Από την έναρξη της πανδημίας, η Ελλάδα διατήρησε την παρουσία της στις αγορές ομολόγων και συνέχισε να υλοποιεί το σχέδιο χρηματοδότησής της, το οποίο εκτελέστηκε πλήρως το 2020. Συγκεκριμένα, τον Μάρτιο του 2021 συγκεντρώθηκαν 2,5 δισ. EUR μέσω της έκδοσης 30ετούς κρατικού ομολόγου, το οποίο ήταν το πρώτο 30ετές ελληνικό κρατικό ομόλογο που εκδόθηκε από το 2007. Η Ελλάδα προέβη επίσης σε μερική πρόωρη εξόφληση των δανείων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου τον Μάρτιο του 2021, η οποία συμβάλλει στη μείωση του συναλλαγματικού κινδύνου και στη βελτίωση της εμπιστοσύνης των χρηματοπιστωτικών αγορών. Η πιστοληπτική αξιολόγηση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας εξακολούθησε να βελτιώνεται το 2021 παρά την πανδημία, μειώνοντας περαιτέρω την απόστασή της από την επενδυτική κατηγορία. Οι τρέχοντες ευνοϊκοί όροι χρηματοδότησης υποστηρίζονται από μέτρα ρευστότητας που έχουν συμφωνηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένου του έκτακτου προγράμματος αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Με βάση την ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους που παρουσιάζεται στη 10η έκθεση ενισχυμένης εποπτείας, οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες της κυβέρνησης αναμένεται να παραμείνουν αυξημένες βραχυπρόθεσμα κυρίως λόγω του υψηλού πρωτογενούς ελλείμματος που προβλέπεται για το 2021 και της υλοποίησης της δανειακής διευκόλυνσης που παρουσιάζεται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2021-2022, παρόλο που η πρόσθετη χρηματοδοτική ανάγκη για την εν λόγω διευκόλυνση καλύπτεται από την υποτιθέμενη εκταμίευση του δανείου δυνάμει του μηχανισμού ανάκτησης και ανθεκτικότητας. Τα επόμενα έτη, οι χρηματοδοτικές ανάγκες αναμένεται να είναι μέτριες και να παραμείνουν κάτω από το 15 % του ΑΕΠ έως το 2030.

| (11) | Η σταθερότητα και η ανθεκτικότητα του ελληνικού τραπεζικού τομέα σε κλυδωνισμούς έχει βελτιωθεί μετά τη λήξη του προγράμματος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, αλλά εξακολουθούν να υφίστανται οι κίνδυνοι που κληροδοτήθηκαν, καθώς και σημαντικοί υποκείμενοι παράγοντες ευπάθειας, που ενισχύονται από τον αρνητικό αντίκτυπο της πανδημίας του κορονοϊού. Οι τράπεζες διατηρούν επαρκή ρευστότητα, εκμεταλλευόμενες τις ευνοϊκές συνθήκες νομισματικής πολιτικής. Το ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων στον τραπεζικό τομέα, μολονότι παραμένει υψηλό, σημειώνει έντονη πτωτική τάση, αγγίζοντας το 30,1 % τον Δεκέμβριο του 2020 από 40,6 % τον Δεκέμβριο του 2019 (10), κυρίως λόγω των πωλήσεων δανείων που υποστηρίζονται από το καθεστώς προστασίας περιουσιακών στοιχείων «Ηρακλής», το οποίο πρόσφατα έλαβε παράταση. Ωστόσο, οι πιθανότητες δυσμενέστερων εξελίξεων παραμένουν και θα μπορούσαν να γίνουν πραγματικότητα μετά την άρση των κρατικών προγραμμάτων στήριξης. Η ικανότητα αποπληρωμής του χρέους τόσο των νοικοκυριών όσο και των μη χρηματοδοτικών εταιρειών παραμένει χαμηλή, ενώ η υποανάπτυκτη αγορά κεφαλαίων περιορίζει την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε άλλους τρόπους χρηματοδότησης πλην του δανεισμού. Ωστόσο, από τις πρώτες ενδείξεις της συμπεριφοράς πληρωμών μετά τη λήξη των αναστολών αποπληρωμής προκύπτει ότι οι δυσμενείς επιπτώσεις στην ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων ενδέχεται να συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό με τις αρχικές προσδοκίες των τραπεζών ή με το κατώτερο άκρο των τρεχουσών προβολών της Τράπεζας της Ελλάδος. Η κεφαλαιακή θέση του τραπεζικού συστήματος στο σύνολό του είναι σε γενικές γραμμές επαρκής, αλλά η κερδοφορία παραμένει χαμηλή, ενώ ο δεσμός των τραπεζών με το κράτος ενισχύθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης που προκάλεσε η πανδημία. Οι αρχές προχωρούν επίσης σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα, ιδίως με τον νέο πτωχευτικό κώδικα, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2021. Ωστόσο, οι διακοπές σε δικαστικές διαδικασίες λόγω της πανδημίας συνεχίζουν να επηρεάζουν τη διαδικασία αναγκαστικής είσπραξης των οφειλών και την εφαρμογή άλλων μεταρρυθμίσεων στον χρηματοπιστωτικό τομέα, οι οποίες στοχεύουν στη βελτίωση των υπαρχόντων εργαλείων για την εξυγίανση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αλλά οι διαδικασίες ξεκινούν σταδιακά εκ νέου. Ο αντίκτυπος αυτών των μεταρρυθμίσεων θα εξαρτηθεί από την έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή τους. |
| --- | --- |

(11)

Η σταθερότητα και η ανθεκτικότητα του ελληνικού τραπεζικού τομέα σε κλυδωνισμούς έχει βελτιωθεί μετά τη λήξη του προγράμματος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, αλλά εξακολουθούν να υφίστανται οι κίνδυνοι που κληροδοτήθηκαν, καθώς και σημαντικοί υποκείμενοι παράγοντες ευπάθειας, που ενισχύονται από τον αρνητικό αντίκτυπο της πανδημίας του κορονοϊού. Οι τράπεζες διατηρούν επαρκή ρευστότητα, εκμεταλλευόμενες τις ευνοϊκές συνθήκες νομισματικής πολιτικής. Το ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων στον τραπεζικό τομέα, μολονότι παραμένει υψηλό, σημειώνει έντονη πτωτική τάση, αγγίζοντας το 30,1 % τον Δεκέμβριο του 2020 από 40,6 % τον Δεκέμβριο του 2019 (10), κυρίως λόγω των πωλήσεων δανείων που υποστηρίζονται από το καθεστώς προστασίας περιουσιακών στοιχείων «Ηρακλής», το οποίο πρόσφατα έλαβε παράταση. Ωστόσο, οι πιθανότητες δυσμενέστερων εξελίξεων παραμένουν και θα μπορούσαν να γίνουν πραγματικότητα μετά την άρση των κρατικών προγραμμάτων στήριξης. Η ικανότητα αποπληρωμής του χρέους τόσο των νοικοκυριών όσο και των μη χρηματοδοτικών εταιρειών παραμένει χαμηλή, ενώ η υποανάπτυκτη αγορά κεφαλαίων περιορίζει την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε άλλους τρόπους χρηματοδότησης πλην του δανεισμού. Ωστόσο, από τις πρώτες ενδείξεις της συμπεριφοράς πληρωμών μετά τη λήξη των αναστολών αποπληρωμής προκύπτει ότι οι δυσμενείς επιπτώσεις στην ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων ενδέχεται να συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό με τις αρχικές προσδοκίες των τραπεζών ή με το κατώτερο άκρο των τρεχουσών προβολών της Τράπεζας της Ελλάδος. Η κεφαλαιακή θέση του τραπεζικού συστήματος στο σύνολό του είναι σε γενικές γραμμές επαρκής, αλλά η κερδοφορία παραμένει χαμηλή, ενώ ο δεσμός των τραπεζών με το κράτος ενισχύθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης που προκάλεσε η πανδημία. Οι αρχές προχωρούν επίσης σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα, ιδίως με τον νέο πτωχευτικό κώδικα, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2021. Ωστόσο, οι διακοπές σε δικαστικές διαδικασίες λόγω της πανδημίας συνεχίζουν να επηρεάζουν τη διαδικασία αναγκαστικής είσπραξης των οφειλών και την εφαρμογή άλλων μεταρρυθμίσεων στον χρηματοπιστωτικό τομέα, οι οποίες στοχεύουν στη βελτίωση των υπαρχόντων εργαλείων για την εξυγίανση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αλλά οι διαδικασίες ξεκινούν σταδιακά εκ νέου. Ο αντίκτυπος αυτών των μεταρρυθμίσεων θα εξαρτηθεί από την έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή τους.

| (12) | Οι αρχές συνεχίζουν να σημειώνουν πρόοδο στην υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με την αντιμετώπιση των βασικών αιτιών των οικονομικών δυσκολιών της Ελλάδας (11) και τη βελτίωση του αναπτυξιακού δυναμικού, οι οποίες με τη σειρά τους θα συμβάλουν στη μείωση του υψηλού δείκτη χρέους. Εκτός από την προαναφερθείσα μεταρρύθμιση της πτωχευτικής νομοθεσίας, η κυβέρνηση συνέχισε να καταβάλλει προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για την αγορά εργασίας, την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και την πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Εξακολούθησε, επίσης, να σημειώνει σταθερή πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις των διαδικασιών αδειοδότησης επενδύσεων και στις μεταρρυθμίσεις της δημόσιας διοίκησης, ενίσχυσε την ικανότητα της φορολογικής διοίκησης, μεταρρύθμισε την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και προχώρησε σε πολλά εμβληματικά έργα ιδιωτικοποιήσεων και σε μεταρρυθμίσεις εταιρικής διακυβέρνησης κρατικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό περιθώριο για την επίτευξη προόδου σε θεσμικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένου του κανονιστικού, διοικητικού και δικαστικού πλαισίου. Εν προκειμένω, η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων του ελληνικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία. |
| --- | --- |

(12)

Οι αρχές συνεχίζουν να σημειώνουν πρόοδο στην υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που σχετίζονται με την αντιμετώπιση των βασικών αιτιών των οικονομικών δυσκολιών της Ελλάδας (11) και τη βελτίωση του αναπτυξιακού δυναμικού, οι οποίες με τη σειρά τους θα συμβάλουν στη μείωση του υψηλού δείκτη χρέους. Εκτός από την προαναφερθείσα μεταρρύθμιση της πτωχευτικής νομοθεσίας, η κυβέρνηση συνέχισε να καταβάλλει προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας για την αγορά εργασίας, την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και την πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Εξακολούθησε, επίσης, να σημειώνει σταθερή πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις των διαδικασιών αδειοδότησης επενδύσεων και στις μεταρρυθμίσεις της δημόσιας διοίκησης, ενίσχυσε την ικανότητα της φορολογικής διοίκησης, μεταρρύθμισε την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και προχώρησε σε πολλά εμβληματικά έργα ιδιωτικοποιήσεων και σε μεταρρυθμίσεις εταιρικής διακυβέρνησης κρατικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό περιθώριο για την επίτευξη προόδου σε θεσμικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένου του κανονιστικού, διοικητικού και δικαστικού πλαισίου. Εν προκειμένω, η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων του ελληνικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία.

| (13) | Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι εξακολουθούν να πληρούνται οι όροι που δικαιολογούν τη θέση σε ενισχυμένη εποπτεία, σύμφωνα με το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 472/2013. Ειδικότερα, η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει κινδύνους όσον αφορά τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, οι οποίοι, αν υλοποιηθούν, θα μπορούσαν να έχουν δυσμενείς δευτερογενείς επιπτώσεις σε άλλα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ. Εάν επέλθουν τυχόν δευτερογενείς συνέπειες, θα μπορούσαν να είναι έμμεσες, επηρεάζοντας την εμπιστοσύνη των επενδυτών, και, ως εκ τούτου, το κόστος αναχρηματοδότησης για τράπεζες και εκδότες του δημοσίου σε άλλα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ. |
| --- | --- |

(13)

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι εξακολουθούν να πληρούνται οι όροι που δικαιολογούν τη θέση σε ενισχυμένη εποπτεία, σύμφωνα με το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 472/2013. Ειδικότερα, η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει κινδύνους όσον αφορά τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, οι οποίοι, αν υλοποιηθούν, θα μπορούσαν να έχουν δυσμενείς δευτερογενείς επιπτώσεις σε άλλα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ. Εάν επέλθουν τυχόν δευτερογενείς συνέπειες, θα μπορούσαν να είναι έμμεσες, επηρεάζοντας την εμπιστοσύνη των επενδυτών, και, ως εκ τούτου, το κόστος αναχρηματοδότησης για τράπεζες και εκδότες του δημοσίου σε άλλα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ.

| (14) | Συνεπώς, μεσοπρόθεσμα, η Ελλάδα χρειάζεται να συνεχίσει τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των πηγών ή των δυνητικών πηγών δυσκολιών και την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τη στήριξη μιας ισχυρής και βιώσιμης οικονομικής ανάκαμψης. Εδώ περιλαμβάνονται: η σοβαρή και παρατεταμένη ύφεση κατά τη διάρκεια της κρίσης· το βάρος που συνιστά το ύψος του χρέους της Ελλάδας· τα τρωτά σημεία του χρηματοπιστωτικού τομέα· οι συνεχιζόμενες, σχετικά ισχυρές διασυνδέσεις μεταξύ του χρηματοπιστωτικού τομέα και των ελληνικών δημόσιων οικονομικών, μεταξύ άλλων μέσω της κρατικής ιδιοκτησίας· ο κίνδυνος μετάδοσης σοβαρών εντάσεων από οποιονδήποτε από τους εν λόγω τομείς σε άλλα κράτη μέλη, καθώς και η έκθεση των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ στα ελληνικά κρατικά ομόλογα. |
| --- | --- |

(14)

Συνεπώς, μεσοπρόθεσμα, η Ελλάδα χρειάζεται να συνεχίσει τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των πηγών ή των δυνητικών πηγών δυσκολιών και την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για τη στήριξη μιας ισχυρής και βιώσιμης οικονομικής ανάκαμψης. Εδώ περιλαμβάνονται: η σοβαρή και παρατεταμένη ύφεση κατά τη διάρκεια της κρίσης· το βάρος που συνιστά το ύψος του χρέους της Ελλάδας· τα τρωτά σημεία του χρηματοπιστωτικού τομέα· οι συνεχιζόμενες, σχετικά ισχυρές διασυνδέσεις μεταξύ του χρηματοπιστωτικού τομέα και των ελληνικών δημόσιων οικονομικών, μεταξύ άλλων μέσω της κρατικής ιδιοκτησίας· ο κίνδυνος μετάδοσης σοβαρών εντάσεων από οποιονδήποτε από τους εν λόγω τομείς σε άλλα κράτη μέλη, καθώς και η έκθεση των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ στα ελληνικά κρατικά ομόλογα.

| (15) | Για να αντιμετωπιστούν οι υπολειπόμενοι κίνδυνοι και να παρακολουθείται η εκπλήρωση των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί, κρίνεται αναγκαίο και σκόπιμο να παραταθεί η ενισχυμένη εποπτεία για την Ελλάδα σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 472/2013. |
| --- | --- |

(15)

Για να αντιμετωπιστούν οι υπολειπόμενοι κίνδυνοι και να παρακολουθείται η εκπλήρωση των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί, κρίνεται αναγκαίο και σκόπιμο να παραταθεί η ενισχυμένη εποπτεία για την Ελλάδα σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 472/2013.

| (16) | Με επιστολή που εστάλη στις 10 Ιουνίου 2021, δόθηκε στην Ελλάδα η δυνατότητα να διατυπώσει τις απόψεις της σχετικά με την εκτίμηση της Επιτροπής. Στην απάντησή της στις 17 Ιουνίου 2021, η Ελλάδα συμφώνησε σε γενικές γραμμές με την εκτίμηση της Επιτροπής σχετικά με τις οικονομικές προκλήσεις που η ίδια αντιμετωπίζει· η εν λόγω εκτίμηση αποτελεί τη βάση για την παράταση της ενισχυμένης εποπτείας. |
| --- | --- |

(16)

Με επιστολή που εστάλη στις 10 Ιουνίου 2021, δόθηκε στην Ελλάδα η δυνατότητα να διατυπώσει τις απόψεις της σχετικά με την εκτίμηση της Επιτροπής. Στην απάντησή της στις 17 Ιουνίου 2021, η Ελλάδα συμφώνησε σε γενικές γραμμές με την εκτίμηση της Επιτροπής σχετικά με τις οικονομικές προκλήσεις που η ίδια αντιμετωπίζει· η εν λόγω εκτίμηση αποτελεί τη βάση για την παράταση της ενισχυμένης εποπτείας.

| (17) | Η Ελλάδα θα συνεχίσει να επωφελείται από την τεχνική υποστήριξη που παρέχεται στο πλαίσιο του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης, το οποίο θα στηρίξει τα κράτη μέλη, ιδίως κατά την κατάρτιση και την εφαρμογή των σχεδίων τους για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. |
| --- | --- |

(17)

Η Ελλάδα θα συνεχίσει να επωφελείται από την τεχνική υποστήριξη που παρέχεται στο πλαίσιο του Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης, το οποίο θα στηρίξει τα κράτη μέλη, ιδίως κατά την κατάρτιση και την εφαρμογή των σχεδίων τους για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα.

| (18) | Η Επιτροπή προτίθεται να συνεργαστεί στενά με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας για την εφαρμογή της ενισχυμένης εποπτείας, στο πλαίσιο του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, |
| --- | --- |

(18)

Η Επιτροπή προτίθεται να συνεργαστεί στενά με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας για την εφαρμογή της ενισχυμένης εποπτείας, στο πλαίσιο του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η περίοδος ενισχυμένης εποπτείας της Ελλάδας βάσει του άρθρου 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 472/2013, η οποία ενεργοποιήθηκε με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/1192 της Επιτροπής, παρατείνεται για περαιτέρω περίοδο έξι μηνών, αρχής γενομένης από την 21η Αυγούστου 2021.

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ελληνική Δημοκρατία.

Βρυξέλλες, 28 Ιουλίου 2021.

Για την Επιτροπή

Paolo GENTILONI

Μέλος της Επιτροπής

---

(1)  
  ΕΕ L 140 της 27.5.2013, σ. 1.

1

(2)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/1192 της Επιτροπής, της 11ης Ιουλίου 2018, σχετικά με την ενεργοποίηση της ενισχυμένης εποπτείας για την Ελλάδα (ΕΕ L 211 της 22.8.2018, σ. 1).

2

(3)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2019/338 της Επιτροπής (ΕΕ L 60 της 28.2.2019, σ. 17)· εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2019/1287 της Επιτροπής (ΕΕ L 202 της 31.7.2019, σ. 110)· εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2020/280 της Επιτροπής (ΕΕ L 59 της 28.2.2020, σ. 9)· εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2020/5086 της Επιτροπής (ΕΕ L 248 της 31.7.2020, σ. 20) και εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2021/271 της Επιτροπής (ΕΕ L 61 της 22.2.2021, σ. 3).

3

(4)  Ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Συντονισμός των οικονομικών πολιτικών το 2021: αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, στήριξη της ανάκαμψης και εκσυγχρονισμός της οικονομίας μας», COM(2021) 500. Εμπεριστατωμένη επισκόπηση για την Ελλάδα, COM(2021) 403.

4

(5)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Έκθεση ενισχυμένης εποπτείας – Ελλάδα, Ιούνιος 2021, COM(2021) 528.

5

(6)  Αξιολόγηση της Επιτροπής για το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας, SWD(2021) 155.

6

(7)  COM(2021) 328 final.

7

(8)  Εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021 για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας.

8

(9)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Ελλάδας.

9

(10)  Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος, μετρήσεις σε μεμονωμένο επίπεδο.

10

(11)  Βλ. π.χ. Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Έκθεση ενισχυμένη εποπτείας – Ελλάδα, Ιούνιος 2021, COM(2021) 528 και εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2021, για την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας και τη συνοδευτική αξιολόγηση της Επιτροπής, SWD(2021) 155.

11

---