# Il-Ġurnal Uffiċjali C 124/2007

| | ISSN 1725-5198 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  ta’ l-Unjoni Ewropea | C 124 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 505 ta' Ġunju 2007 |

ISSN 1725-5198

Il-Ġurnal Uffiċjali

ta’ l-Unjoni Ewropea

C 124

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 505 ta' Ġunju 2007

---

| Avviż Nru | Werrej | Paġna |
| --- | --- | --- |
| | IV   Informazzjoni |
| | INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET U KORPI TA' L-UNJONI EWROPEA |
| | Il-Qorti ta’ l-Awdituri |
| 2007/C 124/01 | Rapport Speċjali Nru 1/2007 dwar l-implimentazzjoni tal-proċessi ta’ nofs it-terminu Fondi Strutturali 2000-2006, flimkien mar-risposti tal-Kummissjoni | 1 |

Avviż Nru

Werrej

Paġna

IV   Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET U KORPI TA' L-UNJONI EWROPEA

Il-Qorti ta’ l-Awdituri

2007/C 124/01

Rapport Speċjali Nru 1/2007 dwar l-implimentazzjoni tal-proċessi ta’ nofs it-terminu Fondi Strutturali 2000-2006, flimkien mar-risposti tal-Kummissjoni

1

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

IV Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET U KORPI TA' L-UNJONI EWROPEA

Il-Qorti ta’ l-Awdituri

| 5.6.2007 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea | C 124/1 |
| --- | --- | --- | --- |

5.6.2007

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea

C 124/1

---

RAPPORT SPEĊJALI Nru 1/2007

dwar l-implimentazzjoni tal-proċessi ta’ nofs it-terminu Fondi Strutturali 2000-2006, flimkien mar-risposti tal-Kummissjoni

(skond l-Artikolu 248(4), it-tieni sottoparagrafu, KE)

(2007/C 124/01)

WERREJ

| I-V | SOMMARJU |
| --- | --- |

I-V

| 1-12 | INTRODUZZJONI |
| --- | --- |

1-12

| 1-2 | Il-Fondi Strutturali |
| --- | --- |

1-2

| 3-6 | Il-Fondi Strutturali 2000-2006 |
| --- | --- |

3-6

| 7-10 | Evalwazzjoni u stima tal-Fondi Strutturali |
| --- | --- |

7-10

| 11-12 | Evalwazzjoni u reviżjoni ta’ nofs it-terminu u l-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni |
| --- | --- |

11-12

| 13-15 | AMBITU TAL-VERIFIKA |
| --- | --- |

13-15

| 16-17 | SKEDA TA’ ŻMIEN |
| --- | --- |

16-17

| 18-27 | EŻAMI TA’ L-EVALWAZZJONI TA’ NOFS IT-TERMINU |
| --- | --- |

18-27

| 20 | Ir-riżultati ta’ l-evalwazzjoni |
| --- | --- |

20

| 21-22 | Eżami ta’ l-evalwazzjonijiet mill-Kummissjoni |
| --- | --- |

21-22

| 23-27 | Eżami mill-Qorti |
| --- | --- |

23-27

| 28-36 | ALLOKAZZJONI TAR-RIŻERVA TAL-PRESTAZZJONI |
| --- | --- |

28-36

| 30-36 | Eżaminazzjonijiet mill-Istati Membri u allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni |
| --- | --- |

30-36

| 37-44 | L-IMPATT TAR-REVIŻJONI TA’ NOFS IT-TERMINU |
| --- | --- |

37-44

| 45-46 | ARRANĠAMENTI GĦALL-2007-2013 |
| --- | --- |

45-46

| 47-52 | KONKLUŻJONIJIET |
| --- | --- |

47-52

| 53 | RAKKOMANDAZZJONIJIET |
| --- | --- |

53

Ir-risposti tal-Kummissjoni

SOMMARJU

| I. | Ir-Regolament dwar il-Fondi Strutturali pprovda għal serje ta’ proċeduri bejn wieħed u ieħor f’nofs il-perijodu tal-programm 2000-2006.






  — | evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-programmi; |
| --- | --- | --- |

I.

Ir-Regolament dwar il-Fondi Strutturali pprovda għal serje ta’ proċeduri bejn wieħed u ieħor f’nofs il-perijodu tal-programm 2000-2006.

—

evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-programmi;

| — | allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni; u |
| --- | --- |

—

allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni; u

| — | reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-pjanijiet ta’ nefqa. |
| --- | --- |

—

reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-pjanijiet ta’ nefqa.

| II. | Il-verifika tal-Qorti eżaminat jekk dawn it-tlett “proċessi ta’ nofs it-terminu” kinux imwettqa b’mod effettiv u kif huma affettwaw l-infiq mill-fondi strutturali: b’mod partikolari, jekk






  — | l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu provdewx stima xierqa u utli tan-nefqa tal-fond strutturali; |
| --- | --- | --- |

II.

Il-verifika tal-Qorti eżaminat jekk dawn it-tlett “proċessi ta’ nofs it-terminu” kinux imwettqa b’mod effettiv u kif huma affettwaw l-infiq mill-fondi strutturali: b’mod partikolari, jekk

—

l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu provdewx stima xierqa u utli tan-nefqa tal-fond strutturali;

| — | ir-riżerva tal-prestazzjoni kinitx allokata b’mod li tiffavorixxi programmi ta’ infiq effettivi u mmexxija sewwa; |
| --- | --- |

—

ir-riżerva tal-prestazzjoni kinitx allokata b’mod li tiffavorixxi programmi ta’ infiq effettivi u mmexxija sewwa;

| — | ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu aġġornatx il-prijoritajiet u tejbitx l-immirar tal-programmi ta’ infiq. |
| --- | --- |

—

ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu aġġornatx il-prijoritajiet u tejbitx l-immirar tal-programmi ta’ infiq.

| III. | Il-Qorti kkonkludiet dan li ġej:






  — | L-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu pprovdiet kontroll fuq il-progress li sar fl-implimentazzjoni tal-programmi tal-fondi strutturali u kkonfermat illi s-sistemi ta’ implimentazzjoni kienu mtejba b’mod sinifikanti mill-ġenerazzjoni preċedenti tal-fondi strutturali. Min-naħa l-oħra f’ħafna każijiet kien għadu kmieni wisq biex jiġu evalwati l-effettività u, a fortiori, l-impatt tal-programmi. |
| --- | --- | --- |

III.

Il-Qorti kkonkludiet dan li ġej:

—

L-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu pprovdiet kontroll fuq il-progress li sar fl-implimentazzjoni tal-programmi tal-fondi strutturali u kkonfermat illi s-sistemi ta’ implimentazzjoni kienu mtejba b’mod sinifikanti mill-ġenerazzjoni preċedenti tal-fondi strutturali. Min-naħa l-oħra f’ħafna każijiet kien għadu kmieni wisq biex jiġu evalwati l-effettività u, a fortiori, l-impatt tal-programmi.

| — | Ir-riżerva tal-prestazzjoni kienet użata prinċipalment sabiex l-infiq jilħaq il-massimu minflok biex jiġi kkonċentrat l-infiq fuq attivitajiet li kienu murija bħala partikolarment effettivi. Il-Kummissjoni enfasizzat l-importanza ta’ l-assorbiment. |
| --- | --- |

—

Ir-riżerva tal-prestazzjoni kienet użata prinċipalment sabiex l-infiq jilħaq il-massimu minflok biex jiġi kkonċentrat l-infiq fuq attivitajiet li kienu murija bħala partikolarment effettivi. Il-Kummissjoni enfasizzat l-importanza ta’ l-assorbiment.

| — | F’numru ta’ każijiet, ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-programmi tal-fondi strutturali tejbet il-mod li bih il-programmi operattivi ħadu kont tal-prijoritajiet tal-politika jew tibdiliet fil-politika ta’ l-UE (per eżempju, kif ġie rifless fil-Kunsilli Ewropej ta’ Lisbona u Gothenburg) jew tejbet l-indikaturi tal-prestazzjoni. Impatt sinifikanti tar-reviżjoni ta’ nofs it-terminu kien li ingħataw prijorità dawk l-attivitajiet fejn il-flus setgħu jintnefqu. |
| --- | --- |

—

F’numru ta’ każijiet, ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-programmi tal-fondi strutturali tejbet il-mod li bih il-programmi operattivi ħadu kont tal-prijoritajiet tal-politika jew tibdiliet fil-politika ta’ l-UE (per eżempju, kif ġie rifless fil-Kunsilli Ewropej ta’ Lisbona u Gothenburg) jew tejbet l-indikaturi tal-prestazzjoni. Impatt sinifikanti tar-reviżjoni ta’ nofs it-terminu kien li ingħataw prijorità dawk l-attivitajiet fejn il-flus setgħu jintnefqu.

| IV. | Il-Qorti hija ta’ l-opinjoni illi jibqa’ xieraq li tiġi inkluża, fi programmi ta’ nefqa bħall-fondi strutturali, dispożizzjoni għar-rikonsiderazzjoni ta’ l-objettivi tal-programm, il-miżuri u l-allokazzjonijiet mill-baġit waqt il-kors tal-programm. Imma l-verifika wriet tensjonijiet inerenti fl-ippjanar u fil-ġestjoni tal-Fondi Strutturali li jridu jiġu miftakkra meta jkunu qed jiġu ddisinjati u applikati l-arranġamenti għall-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu u għar-reviżjoni:






  — | In-nefqa għandha tkun effiċjenti, effettiva u ekonomika. Min-naħa l-oħra, it-totali ta’ l-impenji miftiehma għall-Fondi Strutturali u għal dawk ta’ Koeżjoni u ffissati f’perspettivi finanzjarji suċċessivi ta’ l-UE huma miri minbarra wkoll li huma limiti fuq l-infiq. L-assorbiment huwa objettiv impliċitu ta’ l-infiq ta’ l-UE fuq il-koeżjoni. |
| --- | --- | --- |

IV.

Il-Qorti hija ta’ l-opinjoni illi jibqa’ xieraq li tiġi inkluża, fi programmi ta’ nefqa bħall-fondi strutturali, dispożizzjoni għar-rikonsiderazzjoni ta’ l-objettivi tal-programm, il-miżuri u l-allokazzjonijiet mill-baġit waqt il-kors tal-programm. Imma l-verifika wriet tensjonijiet inerenti fl-ippjanar u fil-ġestjoni tal-Fondi Strutturali li jridu jiġu miftakkra meta jkunu qed jiġu ddisinjati u applikati l-arranġamenti għall-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu u għar-reviżjoni:

—

In-nefqa għandha tkun effiċjenti, effettiva u ekonomika. Min-naħa l-oħra, it-totali ta’ l-impenji miftiehma għall-Fondi Strutturali u għal dawk ta’ Koeżjoni u ffissati f’perspettivi finanzjarji suċċessivi ta’ l-UE huma miri minbarra wkoll li huma limiti fuq l-infiq. L-assorbiment huwa objettiv impliċitu ta’ l-infiq ta’ l-UE fuq il-koeżjoni.

| — | Ir-regola N + 2, tipprovdi dixxiplina sabiex tassigura illi l-infiq ikun ippjanat sewwa, imma toħloq ukoll inċentiv għall-Istati Membri u għall-Kummissjoni sabiex jiffavorixxu l-attivitajiet fejn l-infiq jista’ jiġi magħmul relattivament b’faċilità. |
| --- | --- |

—

Ir-regola N + 2, tipprovdi dixxiplina sabiex tassigura illi l-infiq ikun ippjanat sewwa, imma toħloq ukoll inċentiv għall-Istati Membri u għall-Kummissjoni sabiex jiffavorixxu l-attivitajiet fejn l-infiq jista’ jiġi magħmul relattivament b’faċilità.

| — | Ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu toħloq problemi ta’ żmien. Aktar ma tkun tard ir-reviżjoni, anqas hemm ċans li jsiru tibdiliet lil programm; imma aktar ma ssir kmieni kwalunkwe reviżjoni, aktar ikun diffiċli li jiġi ffurmat ġudizzju sod dwar l-effettività u l-impatt tan-nefqa. |
| --- | --- |

—

Ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu toħloq problemi ta’ żmien. Aktar ma tkun tard ir-reviżjoni, anqas hemm ċans li jsiru tibdiliet lil programm; imma aktar ma ssir kmieni kwalunkwe reviżjoni, aktar ikun diffiċli li jiġi ffurmat ġudizzju sod dwar l-effettività u l-impatt tan-nefqa.

| V. | Il-Qorti tagħmel numru ta’ rakkomandazzjonijiet iddisinjati sabiex tiżdied l-utilità ta’ l-analiżi u tar-reviżjoni ta’ nofs it-terminu fil-kuntest ta’ l-arranġamenti aktar flessibbli għall-fondi strutturali li japplikaw għall-perijodu tal-programm 2007-2013:






  — | għeluq malajr u effiċjenti tal-programmi tal-perijodu 2000-2006; |
| --- | --- | --- |

V.

Il-Qorti tagħmel numru ta’ rakkomandazzjonijiet iddisinjati sabiex tiżdied l-utilità ta’ l-analiżi u tar-reviżjoni ta’ nofs it-terminu fil-kuntest ta’ l-arranġamenti aktar flessibbli għall-fondi strutturali li japplikaw għall-perijodu tal-programm 2007-2013:

—

għeluq malajr u effiċjenti tal-programmi tal-perijodu 2000-2006;

| — | indikaturi tal-prestazzjoni aħjar; |
| --- | --- |

—

indikaturi tal-prestazzjoni aħjar;

| — | għażla attenta taż-żmien meta sseħħ l-evalwazzjoni tan-nefqa (billi jittieħed vantaġġ mill-flessibilità żejda tas-sistema riformata); |
| --- | --- |

—

għażla attenta taż-żmien meta sseħħ l-evalwazzjoni tan-nefqa (billi jittieħed vantaġġ mill-flessibilità żejda tas-sistema riformata);

| — | reviżjoni ta’ nofs it-terminu iqsar u iktar malajr; |
| --- | --- |

—

reviżjoni ta’ nofs it-terminu iqsar u iktar malajr;

| — | gwida fil-ħin u relevanti mill-Kummissjoni; |
| --- | --- |

—

gwida fil-ħin u relevanti mill-Kummissjoni;

| — | attenzjoni speċjali għall-arranġamenti dwar il-programmi u dwar il-ġestjoni għan-nefqa għall-prijoritajiet tal-politika ta’ l-UE. |
| --- | --- |

—

attenzjoni speċjali għall-arranġamenti dwar il-programmi u dwar il-ġestjoni għan-nefqa għall-prijoritajiet tal-politika ta’ l-UE.

INTRODUZZJONI

Il-Fondi Strutturali

| 1. | Il-fondi strutturali huma l-istrument ta’ politika prinċipali ta’ l-Unjoni għas-sostenn ta’ l-objettivi tat-Trattat, tal-koeżjoni ekonomika u soċjali. |
| --- | --- |

1.

Il-fondi strutturali huma l-istrument ta’ politika prinċipali ta’ l-Unjoni għas-sostenn ta’ l-objettivi tat-Trattat, tal-koeżjoni ekonomika u soċjali.

| 2. | Hemm erba’ fondi strutturali: il-Fond ta’ l-Iżvilupp Reġjonali Ewropew (ERDF), il-Fond Soċjali Ewropew (ESF), il-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Gwida u Garanzija, “'is-Sezzjoni ta’ Gwida” (FAEGG — Gwida), u l-Istrument Finanzjarju ta’ Gwida fis-Sajd (IFGS). In-nefqa hija ppjanata u mwettqa fuq bażi multiannwali f’perijodi tal-programmi'. Hija ssostni l-investiment fil-kapital fiżiku u uman fl-Istati Membri. L-Istati Membri jħallsu parti mill-prezz (“jikkofinanzjaw”) tal-proġetti ta’ investiment ikkonċernati. |
| --- | --- |

2.

Hemm erba’ fondi strutturali: il-Fond ta’ l-Iżvilupp Reġjonali Ewropew (ERDF), il-Fond Soċjali Ewropew (ESF), il-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Gwida u Garanzija, “'is-Sezzjoni ta’ Gwida” (FAEGG — Gwida), u l-Istrument Finanzjarju ta’ Gwida fis-Sajd (IFGS). In-nefqa hija ppjanata u mwettqa fuq bażi multiannwali f’perijodi tal-programmi'. Hija ssostni l-investiment fil-kapital fiżiku u uman fl-Istati Membri. L-Istati Membri jħallsu parti mill-prezz (“jikkofinanzjaw”) tal-proġetti ta’ investiment ikkonċernati.

Il-Fondi Strutturali 2000-2006

| 3. | Il-Kunsill Ewropew ftiehem fil-laqgħa tiegħu f’Berlin (Marzu 1999) illi 195 biljun euro (219 biljun euro bil-prezzijiet ta’ l-2005) għandhom ikunu disponibbli mill-fondi strutturali għall-perijodu 2000-2006. Aktar minn 90 % tan-nefqa mill-fondi kellha tiġi wżata biex jintlaħqu tlett objettivi:






  — | Objettiv 1: il-promozzjoni ta’ l-iżvilupp u ta’ l-aġġustament strutturali ta’ reġjuni li l-iżvilupp tagħhom ikun għadu lura (dawk ir-reġjuni li l-PGD per capita tagħhom huwa inqas minn 75 % tal-medja tal-Komunità.) Madwar 70 % tan-nefqa totali kellha tiġi ddedikata għal Objettiv 1; |
| --- | --- | --- |

3.

Il-Kunsill Ewropew ftiehem fil-laqgħa tiegħu f’Berlin (Marzu 1999) illi 195 biljun euro (219 biljun euro bil-prezzijiet ta’ l-2005) għandhom ikunu disponibbli mill-fondi strutturali għall-perijodu 2000-2006. Aktar minn 90 % tan-nefqa mill-fondi kellha tiġi wżata biex jintlaħqu tlett objettivi:

—

Objettiv 1: il-promozzjoni ta’ l-iżvilupp u ta’ l-aġġustament strutturali ta’ reġjuni li l-iżvilupp tagħhom ikun għadu lura (dawk ir-reġjuni li l-PGD per capita tagħhom huwa inqas minn 75 % tal-medja tal-Komunità.) Madwar 70 % tan-nefqa totali kellha tiġi ddedikata għal Objettiv 1;

| — | Objettiv 2: is-sostenn tal-konverżjoni ekonomika u soċjali ta’ żoni (reġjuni barra mill-Objettiv 1) li jkunu qed jaffaċjaw diffikultajiet strutturali (żoni industrijali, rurali, urbani u żoni dipendenti fuq is-sajd); |
| --- | --- |

—

Objettiv 2: is-sostenn tal-konverżjoni ekonomika u soċjali ta’ żoni (reġjuni barra mill-Objettiv 1) li jkunu qed jaffaċjaw diffikultajiet strutturali (żoni industrijali, rurali, urbani u żoni dipendenti fuq is-sajd);

| — | Objettiv 3: is-sostenn (reġjuni barra mill-Objettiv 1) ta’ l-adattament u l-modernizzazzjoni ta’ politika u sistemi ta’ edukazzjoni, taħriġ u impjiegi. |
| --- | --- |

—

Objettiv 3: is-sostenn (reġjuni barra mill-Objettiv 1) ta’ l-adattament u l-modernizzazzjoni ta’ politika u sistemi ta’ edukazzjoni, taħriġ u impjiegi.

| 4. | It-totali tan-nefqa miftiehma f’Berlin kienu allokati għal madwar 400 programm nazzjonali u reġjonali (1) permezz ta’ proċess ta’ “programmar” kumpless, l-elementi prinċipali ta’ liema kienu dawn li ġejjin (2):






  — | Il-Kummissjoni stabbiliet (3), għall-perijodu ta’ programmar inizjali u sussegwentement għall-analiżi ta’ nofs it-terminu, linji gwida ta’ l-ipprogrammar indikattivi b’relazzjoni ma’ l-objettivi tal-Fondi; |
| --- | --- | --- |

4.

It-totali tan-nefqa miftiehma f’Berlin kienu allokati għal madwar 400 programm nazzjonali u reġjonali (1) permezz ta’ proċess ta’ “programmar” kumpless, l-elementi prinċipali ta’ liema kienu dawn li ġejjin (2):

—

Il-Kummissjoni stabbiliet (3), għall-perijodu ta’ programmar inizjali u sussegwentement għall-analiżi ta’ nofs it-terminu, linji gwida ta’ l-ipprogrammar indikattivi b’relazzjoni ma’ l-objettivi tal-Fondi;

| — | L-Istati Membri nnegozjaw mal-Kummissjoni “Oqsfa ta’ Sostenn tal-Komunità” (Community Support Frameworks, CSF), li jistabbilixxu l-istrateġija u l-prijoritajiet għall-azzjoni tal-Fondi u ta’ l-Istat Membru; |
| --- | --- |

—

L-Istati Membri nnegozjaw mal-Kummissjoni “Oqsfa ta’ Sostenn tal-Komunità” (Community Support Frameworks, CSF), li jistabbilixxu l-istrateġija u l-prijoritajiet għall-azzjoni tal-Fondi u ta’ l-Istat Membru;

| — | Kull CSF kien implimentat permezz ta’ “programmi operattivi” (OP) (4) approvati mill-Kummissjoni; |
| --- | --- |

—

Kull CSF kien implimentat permezz ta’ “programmi operattivi” (OP) (4) approvati mill-Kummissjoni;

| — | Ir-Reġjuni jew l-Istati Membri mbagħad approvaw proġetti individwali sabiex jimplimentaw il-programmi operattivi; |
| --- | --- |

—

Ir-Reġjuni jew l-Istati Membri mbagħad approvaw proġetti individwali sabiex jimplimentaw il-programmi operattivi;

| — | Kien hemm dispożizzjoni sabiex il-programmi jiġu riveduti f’nofs it-terminu tal-perijodu tal-programm (“reviżjoni ta’ nofs it-terminu”) (5). |
| --- | --- |

—

Kien hemm dispożizzjoni sabiex il-programmi jiġu riveduti f’nofs it-terminu tal-perijodu tal-programm (“reviżjoni ta’ nofs it-terminu”) (5).

| 5. | In-nefqa kellha tiġi sorveljata minn “Kumitati ta’ Monitoraġġ” imwaqqfa mill-Istat Membru kkonċernat u li jinkludu r-rappreżentanti tal-Kummissjoni (6) (f’kapaċità ta’ parir). |
| --- | --- |

5.

In-nefqa kellha tiġi sorveljata minn “Kumitati ta’ Monitoraġġ” imwaqqfa mill-Istat Membru kkonċernat u li jinkludu r-rappreżentanti tal-Kummissjoni (6) (f’kapaċità ta’ parir).

| 6. | Żewġ innovazzjonijiet ta’ relevanza għal dan ir-rapport ġew introdotti fil-ġestjoni tal-fondi strutturali għall-perijodu tal-programm 2000-2006: riżerva tal-prestazzjoni u r-regola “N + 2” (7). Ara l-kaxxi 1 u 2.

  Kaxxa 1Ir-riżerva tal-prestazzjoni.Ir-Regolamenti dwar il-Fondi Strutturali għall-perijodu tal-programma 2000-2006 kienu jeħtieġu lill-Kummissjoni, meta din tkun qiegħda talloka r-riżorsi tal-fond strutturali, sabiex iżżomm 4 % minn kull programm operattiv. Sabiex tinkoraġġixxi l-użu effiċjenti u effettiv tal-fondi Komunitarji, din ir-riżerva kellha tkun allokata bejn u fi ħdan kull programm operattiv ta’ kull Stat Membru fl-2004, fuq bażi tas-suċċess ikkumparat ta’ dawn il-porgrammi.Ir-riżerva tal-prestazzjoni kienet miżura limitata. Il-Fondi ma setgħux jiġu trasferiti bejn l-Istati Membri u lanqas bejn il-programmi li jaqgħu taħt objettivi differenti. Lanqas ma setgħet tiġi miżmuma l-ebda parti tar-riżerva għal iktar żmien. |
| --- | --- |

6.

Żewġ innovazzjonijiet ta’ relevanza għal dan ir-rapport ġew introdotti fil-ġestjoni tal-fondi strutturali għall-perijodu tal-programm 2000-2006: riżerva tal-prestazzjoni u r-regola “N + 2” (7). Ara l-kaxxi 1 u 2.

Kaxxa 1Ir-riżerva tal-prestazzjoni.Ir-Regolamenti dwar il-Fondi Strutturali għall-perijodu tal-programma 2000-2006 kienu jeħtieġu lill-Kummissjoni, meta din tkun qiegħda talloka r-riżorsi tal-fond strutturali, sabiex iżżomm 4 % minn kull programm operattiv. Sabiex tinkoraġġixxi l-użu effiċjenti u effettiv tal-fondi Komunitarji, din ir-riżerva kellha tkun allokata bejn u fi ħdan kull programm operattiv ta’ kull Stat Membru fl-2004, fuq bażi tas-suċċess ikkumparat ta’ dawn il-porgrammi.Ir-riżerva tal-prestazzjoni kienet miżura limitata. Il-Fondi ma setgħux jiġu trasferiti bejn l-Istati Membri u lanqas bejn il-programmi li jaqgħu taħt objettivi differenti. Lanqas ma setgħet tiġi miżmuma l-ebda parti tar-riżerva għal iktar żmien.

Kaxxa 2Ir-regola N + 2Ir-regola N + 2 hija ddisinjata sabiex ma tħallix li jkun hemm akkumulazzjoni eċċessiva ta’ impenji mhux użati għal programm operattiv, li jistgħu jikkomplikaw l-għeluq u jinterferixxu fil-programmi li jsegwu — billi tipprovdi inċentiv sabiex “jintnefqu l-flus” skond il-miri. Hija tipprovdi illi jekk impenn ma jkunx wassal għal pagamenti fi żmien sentejn minn meta ġie mdaħħal fil-baġit (8), l-impenn jiġi kkanċellat (“diżimpenjat”) u ma jiġix sostitwit, jiġifieri l-infiq jiġi inqas mit-totali miftiehma fil-Kunsill Ewropew ta’ Berlin.

Evalwazzjoni u stima tal-Fondi Strutturali

| 7. | Ir-Regoment Finanzjarju, li jiffissa regoli għall-ġestjoni tal-baġit Komunitarju, jipprovdi illi l-infiq ta’ l-UE jrid ikun ekonomiku, effiċjenti u effettiv. Iridu jiġu ffissati objettivi għas-setturi ta’ attivitajiet kollha koperti mill-baġit, u l-kisba tagħhom trid tiġi mmonitorjata minn indikaturi tal-prestazzjoni. In-nefqa trid tkun ukoll soġġetta għal evalwazzjonijiet ex ante u ex post
   (9). |
| --- | --- |

7.

Ir-Regoment Finanzjarju, li jiffissa regoli għall-ġestjoni tal-baġit Komunitarju, jipprovdi illi l-infiq ta’ l-UE jrid ikun ekonomiku, effiċjenti u effettiv. Iridu jiġu ffissati objettivi għas-setturi ta’ attivitajiet kollha koperti mill-baġit, u l-kisba tagħhom trid tiġi mmonitorjata minn indikaturi tal-prestazzjoni. In-nefqa trid tkun ukoll soġġetta għal evalwazzjonijiet ex ante u ex post
   (9).

| 8. | Ir-Regolamenti dwar il-Fondi Strutturali għall-perijodu tal-programm 2000-2006 ffissaw kif dawn il-prinċipji kellhom jiġu applikati għall-fondi strutturali. B’mod partikolari kellu jkun hemm:






  — | evalwazzjoni ex ante, għal kull CSF jew OP, imwettqa fl-Istati Membri, sabiex tipprovdi bażi għall-preparazzjoni tal-pjanijiet ta’ żvilupp (10); |
| --- | --- | --- |

8.

Ir-Regolamenti dwar il-Fondi Strutturali għall-perijodu tal-programm 2000-2006 ffissaw kif dawn il-prinċipji kellhom jiġu applikati għall-fondi strutturali. B’mod partikolari kellu jkun hemm:

—

evalwazzjoni ex ante, għal kull CSF jew OP, imwettqa fl-Istati Membri, sabiex tipprovdi bażi għall-preparazzjoni tal-pjanijiet ta’ żvilupp (10);

| — | evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu, imwettqa minn assessur indipendenti taħt ir-responsabbiltà ta’ l-awtorità li tiġġestixxi n-nefqa, u f’koperazzjoni mal-Kummissjoni u ma’ l-Istat Membru; l-iskop tagħha kien li teżamina, fid-dawl ta’ l-evalwazzjoni ex ante, ir-riżultati tal-bidu, ir-relevanza tagħhom, l-ilħuq tal-miri, l-użu tar-riżorsi finanzjarji, l-monitoraġġ u l-implimentazzjoni (11); |
| --- | --- |

—

evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu, imwettqa minn assessur indipendenti taħt ir-responsabbiltà ta’ l-awtorità li tiġġestixxi n-nefqa, u f’koperazzjoni mal-Kummissjoni u ma’ l-Istat Membru; l-iskop tagħha kien li teżamina, fid-dawl ta’ l-evalwazzjoni ex ante, ir-riżultati tal-bidu, ir-relevanza tagħhom, l-ilħuq tal-miri, l-użu tar-riżorsi finanzjarji, l-monitoraġġ u l-implimentazzjoni (11);

| — | evalwazzjoni ex post, li tkopri l-użu tar-riżorsi, u l-effettività u l-effiċjenza ta’ l-intervent, imwettqa mill-Kummissjoni b’kollaborazzjoni ma’ l-Istat Membru u l-awtorità li ġġestiet in-nefqa kkonċernata (12). |
| --- | --- |

—

evalwazzjoni ex post, li tkopri l-użu tar-riżorsi, u l-effettività u l-effiċjenza ta’ l-intervent, imwettqa mill-Kummissjoni b’kollaborazzjoni ma’ l-Istat Membru u l-awtorità li ġġestiet in-nefqa kkonċernata (12).

| 9. | Il-Qorti vverifikat l-arranġamenti għall-evalwazzjoni ex ante u l-ipprogrammar għall-ġenerazzjoni tal-Fondi Strutturali 2000-2006 fir-Rapport Speċjali tagħha Nru 7/2003 (13). Il-Qorti innutat, fost l-oħrajn, illi:






  — | l-allokazzjonijiet baġitarji ġew determinati inqas minn strateġija ta’ żvilupp stabbilita sew u fuq l-effettività tal-Fondi Strutturali milli ġiet immassimizzata l-utilizzazzjoni massima probabbli tal-finanzjament; |
| --- | --- | --- |

9.

Il-Qorti vverifikat l-arranġamenti għall-evalwazzjoni ex ante u l-ipprogrammar għall-ġenerazzjoni tal-Fondi Strutturali 2000-2006 fir-Rapport Speċjali tagħha Nru 7/2003 (13). Il-Qorti innutat, fost l-oħrajn, illi:

—

l-allokazzjonijiet baġitarji ġew determinati inqas minn strateġija ta’ żvilupp stabbilita sew u fuq l-effettività tal-Fondi Strutturali milli ġiet immassimizzata l-utilizzazzjoni massima probabbli tal-finanzjament;

| — | l-evalwazzjoni ex ante kellha ftit impatt fuq il-proċess ta’ programmar. L-evalwazzjoni kienet ristretta għall-ġustifikazzjoni ta’ l-iprogrammar kif propost mill-Istati Membri u rarament biss ikkunsidrat il-validità u l-istrateġija fil-bażi tiegħu. Ma kien hemm l-ebda stima jew analiżi kritika ta’ strateġiji alternattivi. |
| --- | --- |

—

l-evalwazzjoni ex ante kellha ftit impatt fuq il-proċess ta’ programmar. L-evalwazzjoni kienet ristretta għall-ġustifikazzjoni ta’ l-iprogrammar kif propost mill-Istati Membri u rarament biss ikkunsidrat il-validità u l-istrateġija fil-bażi tiegħu. Ma kien hemm l-ebda stima jew analiżi kritika ta’ strateġiji alternattivi.

| 10. | Il-Qorti vverifikat ukoll l-evalwazzjonijiet ex post tal-Kummissjoni tal-parti l-kbira tan-nefqa tal-Fond Strutturali għall-perijodu tal-programm preċedenti (1994-1999) (14). Il-Qorti sabet numru ta’ nuqqasijiet sinifikanti fl-evalwazzjonijiet imwettqa u fil-mod kif il-Kummissjoni ma kkunsidrathomx; u rrakkomandat li jiġi assigurat illi d-dejta disponibbli u r-riżorsi allokati kienu skond l-objettivi, li għandhom ikun realistiċi, u xi tibdiliet fl-iskop u fl-approċċ għal-eżerċizzji futuri ta’ evalwazzjoni. |
| --- | --- |

10.

Il-Qorti vverifikat ukoll l-evalwazzjonijiet ex post tal-Kummissjoni tal-parti l-kbira tan-nefqa tal-Fond Strutturali għall-perijodu tal-programm preċedenti (1994-1999) (14). Il-Qorti sabet numru ta’ nuqqasijiet sinifikanti fl-evalwazzjonijiet imwettqa u fil-mod kif il-Kummissjoni ma kkunsidrathomx; u rrakkomandat li jiġi assigurat illi d-dejta disponibbli u r-riżorsi allokati kienu skond l-objettivi, li għandhom ikun realistiċi, u xi tibdiliet fl-iskop u fl-approċċ għal-eżerċizzji futuri ta’ evalwazzjoni.

Evalwazzjoni u reviżjoni ta’ nofs it-terminu u l-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni

| 11. | Ir-Regolament dwar il-Fondi Strutturali għalhekk ipprovda għal serje ta’ proċeduri bejn wieħed u ieħor f’nofs il-perijodu tal-programm 2000-2006:






  — | L-Istati Membri kienu meħtieġa jwettqu evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-programmi u li jippreżentaw ir-riżultati lill-Kummissjoni sa tmiem l-2003 (15). |
| --- | --- | --- |

11.

Ir-Regolament dwar il-Fondi Strutturali għalhekk ipprovda għal serje ta’ proċeduri bejn wieħed u ieħor f’nofs il-perijodu tal-programm 2000-2006:

—

L-Istati Membri kienu meħtieġa jwettqu evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-programmi u li jippreżentaw ir-riżultati lill-Kummissjoni sa tmiem l-2003 (15).

| — | Sa l-istess data, taħt l-arranġamenti għar-riżerva tal-prestazzjoni, huma kienu meħtieġa sabiex jeżaminaw il-prestazzjoni tal-programmi operattivi (16). |
| --- | --- |

—

Sa l-istess data, taħt l-arranġamenti għar-riżerva tal-prestazzjoni, huma kienu meħtieġa sabiex jeżaminaw il-prestazzjoni tal-programmi operattivi (16).

| — | Sal-31 ta’ Marzu 2004, il-Kummissjoni kellha talloka r-riżerva tal-prestazzjoni fuq bażi ta’ proposta mill-Istat Membru konċernat (17). |
| --- | --- |

—

Sal-31 ta’ Marzu 2004, il-Kummissjoni kellha talloka r-riżerva tal-prestazzjoni fuq bażi ta’ proposta mill-Istat Membru konċernat (17).

| — | Il-pjanijiet dwar l-infiq setgħu, jekk neċessarju, jkunu soġġetti għal reviżjoni ta’ nofs it-terminu sussegwenti (18). |
| --- | --- |

—

Il-pjanijiet dwar l-infiq setgħu, jekk neċessarju, jkunu soġġetti għal reviżjoni ta’ nofs it-terminu sussegwenti (18).

| 12. | Ir-Regolament dwar il-Fondi Strutturali kien jipprovdi illi l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu kienu maħsuba sabiex ikollhom rwol kemm fl-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni kif ukoll fi kwalunkwe reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-programmi: il-Kummissjoni kienet għalhekk taħt obligazzjoni sabiex teżamina jekk l-MTEs kinux xierqa għal dawn l-iskopijiet (19). |
| --- | --- |

12.

Ir-Regolament dwar il-Fondi Strutturali kien jipprovdi illi l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu kienu maħsuba sabiex ikollhom rwol kemm fl-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni kif ukoll fi kwalunkwe reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-programmi: il-Kummissjoni kienet għalhekk taħt obligazzjoni sabiex teżamina jekk l-MTEs kinux xierqa għal dawn l-iskopijiet (19).

AMBITU TAL-VERIFIKA

| 13. | Il-verifika tal-Qorti eżaminat jekk dawn it-tlett “proċessi ta’ nofs it-terminu” kinux imwettqa b’mod effettiv u kif huma affettwaw l-infiq mill-fondi strutturali. |
| --- | --- |

13.

Il-verifika tal-Qorti eżaminat jekk dawn it-tlett “proċessi ta’ nofs it-terminu” kinux imwettqa b’mod effettiv u kif huma affettwaw l-infiq mill-fondi strutturali.

| 14. | B’mod, il-verifika fittxet li tistabbilixxi jekk






  — | l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu provdietx stima xierqa u utli tan-nefqa tal-fond strutturali; |
| --- | --- | --- |

14.

B’mod, il-verifika fittxet li tistabbilixxi jekk

—

l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu provdietx stima xierqa u utli tan-nefqa tal-fond strutturali;

| — | ir-riżerva tal-prestazzjoni kinitx allokata b’mod li tiffavorixxi programmi ta’ infiq effettivi u mmexxija sewwa; |
| --- | --- |

—

ir-riżerva tal-prestazzjoni kinitx allokata b’mod li tiffavorixxi programmi ta’ infiq effettivi u mmexxija sewwa;

| — | ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu aġġornatx il-prijoritajiet u tejbitx l-immirar tal-programmi ta’ infiq. |
| --- | --- |

—

ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu aġġornatx il-prijoritajiet u tejbitx l-immirar tal-programmi ta’ infiq.

| 15. | Il-verifika kkonċentrat fuq l-ERDF u l-ESF, bħala l-komponenti prinċipali tal-Fondi Strutturali. Waqt il-kors tal-verifika, l-Qorti:






  — | irrevediet il-linji gwida tal-Kummissjoni għat-tlett proċessi; |
| --- | --- | --- |

15.

Il-verifika kkonċentrat fuq l-ERDF u l-ESF, bħala l-komponenti prinċipali tal-Fondi Strutturali. Waqt il-kors tal-verifika, l-Qorti:

—

irrevediet il-linji gwida tal-Kummissjoni għat-tlett proċessi;

| — | eżaminat ir-rapporti ta’ evalwazzjoni u l-proposti għall-użu tar-riżerva tal-prestazzjoni u għar-reviżjoni ta’ nofs it-terminu għall-5 CSFs u għall-20 programm operattiv/dokumenti waħdiena ta’ programmar (20); |
| --- | --- |

—

eżaminat ir-rapporti ta’ evalwazzjoni u l-proposti għall-użu tar-riżerva tal-prestazzjoni u għar-reviżjoni ta’ nofs it-terminu għall-5 CSFs u għall-20 programm operattiv/dokumenti waħdiena ta’ programmar (20);

| — | ikkunsidrat l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni stess ta’ l-eżerċizzju ta’ evalwazzjoni; |
| --- | --- |

—

ikkunsidrat l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni stess ta’ l-eżerċizzju ta’ evalwazzjoni;

| — | analizzat l-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni u l-impatt tar-reviżjoni ta’ nofs it-terminu. |
| --- | --- |

—

analizzat l-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni u l-impatt tar-reviżjoni ta’ nofs it-terminu.

SKEDA TA’ ŻMIEN

| 16. | Dawn il-proċessi “ta’ nofs it-terminu” seħħew fi stadju bikri tal-perijodu tal- programm 2000-2006 f’termini tan-nefqa assunta.






  — | Il-baġits tal-Komunità sa mill-2000-2006 kienu konsistenti mal-ftehim tal-Kunsill Ewropew ta’ Berlin illi l-Unjoni għandha tidħol f’impenji waqt l-2000-2006 sabiex tonfoq 195 biljun euro mill-Fondi Strutturali. Kif huwa normali għall-programmi multiannwali, madanakollu, il-pagamenti — l-infiq tal-flus — baqgħu lura meta mqabbla ma’ l-impenji. |
| --- | --- | --- |

16.

Dawn il-proċessi “ta’ nofs it-terminu” seħħew fi stadju bikri tal-perijodu tal- programm 2000-2006 f’termini tan-nefqa assunta.

—

Il-baġits tal-Komunità sa mill-2000-2006 kienu konsistenti mal-ftehim tal-Kunsill Ewropew ta’ Berlin illi l-Unjoni għandha tidħol f’impenji waqt l-2000-2006 sabiex tonfoq 195 biljun euro mill-Fondi Strutturali. Kif huwa normali għall-programmi multiannwali, madanakollu, il-pagamenti — l-infiq tal-flus — baqgħu lura meta mqabbla ma’ l-impenji.

| — | Il-programmi operattivi ġew adottati aktar bil-mod milli kien ippjanat (ara r-Rapport Speċjali Nru 7/2003, paragrafi 18-24): il-parti l-kbira tagħhom fl-2001, xi wħud biss fl-2002. |
| --- | --- |

—

Il-programmi operattivi ġew adottati aktar bil-mod milli kien ippjanat (ara r-Rapport Speċjali Nru 7/2003, paragrafi 18-24): il-parti l-kbira tagħhom fl-2001, xi wħud biss fl-2002.

| — | Fl-2002 u l-2001 il-prijorità prinċipali ta’ l-Istati Membri u tar-reġjuni kienet li jispiċċaw l-implimentazzjoni tal-ġenerazzjoni tal-programmi tal-fondi strutturali ta’ l-1994-1999, li naqqset il-ħeffa ta’ l-implimentazzjoni tal-programmi l-ġodda. |
| --- | --- |

—

Fl-2002 u l-2001 il-prijorità prinċipali ta’ l-Istati Membri u tar-reġjuni kienet li jispiċċaw l-implimentazzjoni tal-ġenerazzjoni tal-programmi tal-fondi strutturali ta’ l-1994-1999, li naqqset il-ħeffa ta’ l-implimentazzjoni tal-programmi l-ġodda.

| — | Minħabba li l-Istati Membri kellhom jippreżentaw l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu sa tmiem l-2003, dawk li evalwaw kienu obbligati li jibbażaw l-evalwazzjoni tagħhom fuq informazzjoni u dejta disponibbli fl-aħħar ta’ l-2002 jew, l-aktar tard, fil-ħarifa 2003. |
| --- | --- |

—

Minħabba li l-Istati Membri kellhom jippreżentaw l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu sa tmiem l-2003, dawk li evalwaw kienu obbligati li jibbażaw l-evalwazzjoni tagħhom fuq informazzjoni u dejta disponibbli fl-aħħar ta’ l-2002 jew, l-aktar tard, fil-ħarifa 2003.

| 17. | Fi tmiem l-2002, kważi t-totali kollha ta’ Berlin kienu ġew allokati għall-programmi, imma madwar 20 biljun euro biss (madwar 1/10 tat-total) kienu ġew minfuqa. Anke fi tmiem l-2003, madwar 60 biljun euro biss (madwar terz) kienu ġew minfuqa. |
| --- | --- |

17.

Fi tmiem l-2002, kważi t-totali kollha ta’ Berlin kienu ġew allokati għall-programmi, imma madwar 20 biljun euro biss (madwar 1/10 tat-total) kienu ġew minfuqa. Anke fi tmiem l-2003, madwar 60 biljun euro biss (madwar terz) kienu ġew minfuqa.

EŻAMI TA’ L-EVALWAZZJONI TA’ NOFS IT-TERMINU

| 18. | Kif spjegat f’paragrafu 8, ir-Regolament dwar il-Fondi Strutturali nnifsu ffissa miri limitati għall-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu. Karta tal-ħidma tal-Kummissjoni (Karta tal-Ħidma Nru 8: L-Evalwazzjoni ta’ Nofs it-Terminu ta’ l-Intervent tal-Fond Strutturali, 5.12.2000) ipprovdiet gwida aktar intensiva u miri aktar ambizzjużi lill-Istati Membri għall-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu. Il-qalba ta’ l-evalwazzjoni kellha tkun l-evalwazzjoni ta’ kemm il-forma ta’ assistenza kienet qed taħdem tajjeb fir-realtà, iġġudikata fuq bażi tar-relevanza kontinwa tagħha u l-effettività u l-effiċjenza ta’ l-implimentazzjoni tagħha. Il-karta tal-ħidma ffissat il-mistoqsijiet ta’ l-evalwazzjoni u l-kontenut tar-rapport ta’ l-evalwazzjoni (Ara kaxxa 3).

  Kaxxa 3L-Irwol ta’ l-MTE skond il-Karta tal-ħidma Nru 8





  — | Li tevalwa jekk il-forma ta’ assistenza ġenerali għadhiex l-aktar mezz adegwat sabiex jiġu indirizzati kwistjonijiet li jikkonfrontaw ir-reġjun jew is-settur. |
| --- | --- | --- |

18.

Kif spjegat f’paragrafu 8, ir-Regolament dwar il-Fondi Strutturali nnifsu ffissa miri limitati għall-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu. Karta tal-ħidma tal-Kummissjoni (Karta tal-Ħidma Nru 8: L-Evalwazzjoni ta’ Nofs it-Terminu ta’ l-Intervent tal-Fond Strutturali, 5.12.2000) ipprovdiet gwida aktar intensiva u miri aktar ambizzjużi lill-Istati Membri għall-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu. Il-qalba ta’ l-evalwazzjoni kellha tkun l-evalwazzjoni ta’ kemm il-forma ta’ assistenza kienet qed taħdem tajjeb fir-realtà, iġġudikata fuq bażi tar-relevanza kontinwa tagħha u l-effettività u l-effiċjenza ta’ l-implimentazzjoni tagħha. Il-karta tal-ħidma ffissat il-mistoqsijiet ta’ l-evalwazzjoni u l-kontenut tar-rapport ta’ l-evalwazzjoni (Ara kaxxa 3).

Kaxxa 3L-Irwol ta’ l-MTE skond il-Karta tal-ħidma Nru 8





  —

Li tevalwa jekk il-forma ta’ assistenza ġenerali għadhiex l-aktar mezz adegwat sabiex jiġu indirizzati kwistjonijiet li jikkonfrontaw ir-reġjun jew is-settur.

| — | Li tirrevedi jekk l-istrateġiji, il-prijoritajiet u l-objettivi humiex koerenti u jekk għadhomx relevanti, kemm sar progress lejn il-kisba ta’ dawn l-objettivi u l-punt sa fejn dawn jistgħu fil-fatt jiġu miksuba. |
| --- | --- |

—

Li tirrevedi jekk l-istrateġiji, il-prijoritajiet u l-objettivi humiex koerenti u jekk għadhomx relevanti, kemm sar progress lejn il-kisba ta’ dawn l-objettivi u l-punt sa fejn dawn jistgħu fil-fatt jiġu miksuba.

| — | Li teżamina l-kwantifikazzjoni ta’ l-objettivi, speċifikament il-punt sa fejn dawn iffaċcilitaw il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni. |
| --- | --- |

—

Li teżamina l-kwantifikazzjoni ta’ l-objettivi, speċifikament il-punt sa fejn dawn iffaċcilitaw il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni.

| — | Li teżamina sa fejn il-prijoritajiet orizzontali — opportunitajiet indaqs u l-ambjent b’mod partikolari — kienu integrati fil-forom ta’ assistenza. |
| --- | --- |

—

Li teżamina sa fejn il-prijoritajiet orizzontali — opportunitajiet indaqs u l-ambjent b’mod partikolari — kienu integrati fil-forom ta’ assistenza.

| — | Li tanalizza l-adegwatezza ta’ l-implimentazzjoni u ta’ l-arranġamenti dwar il-monitoraġġ. |
| --- | --- |

—

Li tanalizza l-adegwatezza ta’ l-implimentazzjoni u ta’ l-arranġamenti dwar il-monitoraġġ.

| — | Li tippreżenta r-riżultati mqabbla ma’ l-indikaturi miftiehma fir-riżerva tal-prestazzjoni. |
| --- | --- |

—

Li tippreżenta r-riżultati mqabbla ma’ l-indikaturi miftiehma fir-riżerva tal-prestazzjoni.

| 19. | Il-karta ta’ ħidma tal-Kummissjoni indikat illi l-iskala ta’ l-evalwazzjoni (u għalhekk l-ispiża tagħha) għandha tkun proporzjonata ma’ l-iskala tal-programm — bl-għotja ta’ l-eżempju li mudellar makro-ekonomiku jkun xieraq għal CSFs kbar ta’ Objettiv 1, imma mhux għal programmi żgħar tal-Objettivi 2 u 3. Il-ħlasijiet għall-evalwazzjoni kienu ffinanzjati parzjalment mill-fondi ta’ l-UE. L-ispiża finali tal-ħlasijiet ta’ l-evalwazzjoni ammontat għal madwar 40 miljun euro, u għalhekk baqgħet taħt iż-0,1 % tan-nefqa annwali fuq il-Fondi Strutturali. (Minbarra dan, il-Kummissjoni ġarrbet spejjeż amministrattivi waqt li kellha x’taqsam ma’ l-evalwazzjonijiet: dawn mhumiex faċilment kwantifikabbli). |
| --- | --- |

19.

Il-karta ta’ ħidma tal-Kummissjoni indikat illi l-iskala ta’ l-evalwazzjoni (u għalhekk l-ispiża tagħha) għandha tkun proporzjonata ma’ l-iskala tal-programm — bl-għotja ta’ l-eżempju li mudellar makro-ekonomiku jkun xieraq għal CSFs kbar ta’ Objettiv 1, imma mhux għal programmi żgħar tal-Objettivi 2 u 3. Il-ħlasijiet għall-evalwazzjoni kienu ffinanzjati parzjalment mill-fondi ta’ l-UE. L-ispiża finali tal-ħlasijiet ta’ l-evalwazzjoni ammontat għal madwar 40 miljun euro, u għalhekk baqgħet taħt iż-0,1 % tan-nefqa annwali fuq il-Fondi Strutturali. (Minbarra dan, il-Kummissjoni ġarrbet spejjeż amministrattivi waqt li kellha x’taqsam ma’ l-evalwazzjonijiet: dawn mhumiex faċilment kwantifikabbli).

Ir-riżultati ta’ l-evalwazzjoni

| 20. | Kważi l-evalwazzjonijiet kollha kkonkludew illi l-istrateġija inizjali ta’ l-iżvilupp baqgħet relevanti imma li kien kmieni wisq sabiex tiġi eżaminata l-effettività. Is-sommarju tal-Kummissjoni uża s-sejbiet fl-evalwazzjonijiet fir-rapport tagħha dwar l-Evalwazzjoni ta’ Nofs it-Terminu fir-Reġjuni tal-Objettiv 1 u 2: Kapaċità ta’ Evalwazzjoni Tikber (Novembru 2003). Is-sommarju tal-Kummissjoni huwa ppreżentat f’Kaxxa 4.

  Kaxxa 4It-tweġib ta’ min evalwa għall-mistoqsijiet ta’ l-evalwazzjoni





  — | Kważi fil-każijiet kollha dawk li evalwaw ikkonkludew illi l-istrateġiji adottati fil-programmi kienu għadhom xierqa. |
| --- | --- | --- |

20.

Kważi l-evalwazzjonijiet kollha kkonkludew illi l-istrateġija inizjali ta’ l-iżvilupp baqgħet relevanti imma li kien kmieni wisq sabiex tiġi eżaminata l-effettività. Is-sommarju tal-Kummissjoni uża s-sejbiet fl-evalwazzjonijiet fir-rapport tagħha dwar l-Evalwazzjoni ta’ Nofs it-Terminu fir-Reġjuni tal-Objettiv 1 u 2: Kapaċità ta’ Evalwazzjoni Tikber (Novembru 2003). Is-sommarju tal-Kummissjoni huwa ppreżentat f’Kaxxa 4.

Kaxxa 4It-tweġib ta’ min evalwa għall-mistoqsijiet ta’ l-evalwazzjoni





  —

Kważi fil-każijiet kollha dawk li evalwaw ikkonkludew illi l-istrateġiji adottati fil-programmi kienu għadhom xierqa.

| — | Kien għadu kmieni wisq biex tiġi eżaminata l-effettività f’ħafna każijiet, meta wieħed jikkunsidra li l-programmi bdew bil-mod. Kienet ippreżentata diffikultà mis-sistema ta’ monitoraġġ li spiss kienet teħtieġ reviżjoni tad-definizzjoni ta’ l-indikaturi u tal-miri tagħhom. |
| --- | --- |

—

Kien għadu kmieni wisq biex tiġi eżaminata l-effettività f’ħafna każijiet, meta wieħed jikkunsidra li l-programmi bdew bil-mod. Kienet ippreżentata diffikultà mis-sistema ta’ monitoraġġ li spiss kienet teħtieġ reviżjoni tad-definizzjoni ta’ l-indikaturi u tal-miri tagħhom.

| — | Bl-istess mod kien ukoll kmieni wisq sabiex jiġi mkejjel l-impatt, għalkemm l-evalwazzjonijiet f’ċerti każijiet irrakkomandaw ir-reviżjoni ta’ miri bbażata fuq l-esperjenza ta’ l-ewwel snin ta’ implimentazzjoni. L-immudellar makro-ekonomiku meħud għal CSFs kbar jissuġġerixxi illi l-programmi huma fit-triq tal-kisba ta’ l-objettivi globali tagħhom. |
| --- | --- |

—

Bl-istess mod kien ukoll kmieni wisq sabiex jiġi mkejjel l-impatt, għalkemm l-evalwazzjonijiet f’ċerti każijiet irrakkomandaw ir-reviżjoni ta’ miri bbażata fuq l-esperjenza ta’ l-ewwel snin ta’ implimentazzjoni. L-immudellar makro-ekonomiku meħud għal CSFs kbar jissuġġerixxi illi l-programmi huma fit-triq tal-kisba ta’ l-objettivi globali tagħhom.

| — | L-effiċjenza kienet aktar frekwentement definita bħala l-assorbiment finanzjarju minflok l-ispiża għar-riżultat jew ir-riżultat miksub. L-assoribment finanzjarju huma mtejjeb b’mod evidenti (jiġifieri, il-flus ġew minfuqa aktar malajr mill-passat), imbuttat mir-rekwiżiti tar-regola N + 2. |
| --- | --- |

—

L-effiċjenza kienet aktar frekwentement definita bħala l-assorbiment finanzjarju minflok l-ispiża għar-riżultat jew ir-riżultat miksub. L-assoribment finanzjarju huma mtejjeb b’mod evidenti (jiġifieri, il-flus ġew minfuqa aktar malajr mill-passat), imbuttat mir-rekwiżiti tar-regola N + 2.

| — | L-evalwazzjonijiet sabu bżonn urġenti li l-objettivi jiġu kwantifikati aħjar. |
| --- | --- |

—

L-evalwazzjonijiet sabu bżonn urġenti li l-objettivi jiġu kwantifikati aħjar.

| — | Is-sistemi ta’ implimentazzjoni nstabu li kienu qed jissodisfaw ir-rekwiżiti regolatorji u li kienu tjiebu b’mod sinifikanti mill-passat. |
| --- | --- |

—

Is-sistemi ta’ implimentazzjoni nstabu li kienu qed jissodisfaw ir-rekwiżiti regolatorji u li kienu tjiebu b’mod sinifikanti mill-passat.

Eżami ta’ l-evalwazzjonijiet mill-Kummissjoni

| 21. | L-Istati Membri, l-kumitati ta’ monitoraġġ u il-Kummissjoni kellhom kollha rwol importanti fl-evalwazzjoni tal-kwalità ta’ l-evalwazzjonijiet. Is-servizzi tal-Kummissjoni eżaminaw ir-rapporti ta’ evalwazzjoni fl-istadju ta’ l-abbozz u fl-istadju finali. Il-Kummissjoni kellha topera fiż-żmien ta’ l-iskadenzi ambizzjużi ffissati mir-Regolament u teżamina r-rapporti ta’ evalwazzjoni ta’ madwar 400 programm simultanjament minn Jannar sa Marzu 2004. Il-Kummissjoni qabbdet nies li jevalwaw barranin minbarra l-persunal tagħha sabiex tlesti l-kompitu fil-ħin. |
| --- | --- |

21.

L-Istati Membri, l-kumitati ta’ monitoraġġ u il-Kummissjoni kellhom kollha rwol importanti fl-evalwazzjoni tal-kwalità ta’ l-evalwazzjonijiet. Is-servizzi tal-Kummissjoni eżaminaw ir-rapporti ta’ evalwazzjoni fl-istadju ta’ l-abbozz u fl-istadju finali. Il-Kummissjoni kellha topera fiż-żmien ta’ l-iskadenzi ambizzjużi ffissati mir-Regolament u teżamina r-rapporti ta’ evalwazzjoni ta’ madwar 400 programm simultanjament minn Jannar sa Marzu 2004. Il-Kummissjoni qabbdet nies li jevalwaw barranin minbarra l-persunal tagħha sabiex tlesti l-kompitu fil-ħin.

| 22. | Ir-reviżjoni tal-Kummissjoni tas-sejbiet ta’ min jevalwa (21), tidher fid-dokument, Kapaċità Ikbar ta’ Evalwazzjoni. Il-Kummissjoni sabet illi:






  — | l-evalwazzjonijiet kienu ġeneralment ibbażati fuq metodoloġija xierqa; |
| --- | --- | --- |

22.

Ir-reviżjoni tal-Kummissjoni tas-sejbiet ta’ min jevalwa (21), tidher fid-dokument, Kapaċità Ikbar ta’ Evalwazzjoni. Il-Kummissjoni sabet illi:

—

l-evalwazzjonijiet kienu ġeneralment ibbażati fuq metodoloġija xierqa;

| — | sistemi foqra ta’ monitoraġġ kienu fixklu ħafna evalwazzjonijiet; |
| --- | --- |

—

sistemi foqra ta’ monitoraġġ kienu fixklu ħafna evalwazzjonijiet;

| — | ir-riċerka primarja fir-realtà tal-programmi kienet teħtieġ titjib; |
| --- | --- |

—

ir-riċerka primarja fir-realtà tal-programmi kienet teħtieġ titjib;

| — | uħud mill-evalwazzjonijiet kienu fjakki fl-analiżi, jew evalwazzjonijiet spiss ma pproduċewx konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet operattivi biżżejjed; |
| --- | --- |

—

uħud mill-evalwazzjonijiet kienu fjakki fl-analiżi, jew evalwazzjonijiet spiss ma pproduċewx konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet operattivi biżżejjed;

| — | ir-riżultati ta’ l-immudellar ekonomiku, ġeneralment limitati għal programmi akbar, ma setgħux jiġu mqabbla minħabba varjazzjonijiet kbar fl-approċċi applikati; |
| --- | --- |

—

ir-riżultati ta’ l-immudellar ekonomiku, ġeneralment limitati għal programmi akbar, ma setgħux jiġu mqabbla minħabba varjazzjonijiet kbar fl-approċċi applikati;

| — | xi wħud minn dawk li jevalwaw enfasizzaw iż-żejjed l-analiżi finanzjarja, b’iffokar limitat fuq dak li kien qed jiġi miksub mill-programmi minħabba n-nuqqas ta’ disponibbiltà ta’ dejta ta’ monitoraġġ, imma wkoll minħabba l-iffokar qawwi fuq l-infiq minħabba t-talbiet ta’ l-N + 2. Dan wassal għal rakkomandazzjonijiet li kienu purament imbuttati mill-finanzi, minflok reviżjoni ta’ l-implikazzjonijiet strateġiċi ta’ dawn ir-rijallokazzjonijiet (22). |
| --- | --- |

—

xi wħud minn dawk li jevalwaw enfasizzaw iż-żejjed l-analiżi finanzjarja, b’iffokar limitat fuq dak li kien qed jiġi miksub mill-programmi minħabba n-nuqqas ta’ disponibbiltà ta’ dejta ta’ monitoraġġ, imma wkoll minħabba l-iffokar qawwi fuq l-infiq minħabba t-talbiet ta’ l-N + 2. Dan wassal għal rakkomandazzjonijiet li kienu purament imbuttati mill-finanzi, minflok reviżjoni ta’ l-implikazzjonijiet strateġiċi ta’ dawn ir-rijallokazzjonijiet (22).

Eżami mill-Qorti

| 23. | Fil-verifika tagħha l-Qorti identifikat numru ta’ problemi ffaċċjati jew diffikultajiet identifikati minn, dawk li jevalwaw fl-għoti ta’ risposta ċara dwar jekk il-forma ġenerali ta’ assistenza baqgħetx il-mezz xieraq sabiex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet li jikkonfrontaw ir-reġjun jew is-settur, u jekk l-objettivi setgħux jiġu miksuba.






  — | Dawk kollha li evalwaw kellhom jaffaċċjaw il-problema illi kien sar infiq limitat biss fiż-żmien ta’ l-evalwazzjoni; |
| --- | --- | --- |

23.

Fil-verifika tagħha l-Qorti identifikat numru ta’ problemi ffaċċjati jew diffikultajiet identifikati minn, dawk li jevalwaw fl-għoti ta’ risposta ċara dwar jekk il-forma ġenerali ta’ assistenza baqgħetx il-mezz xieraq sabiex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet li jikkonfrontaw ir-reġjun jew is-settur, u jekk l-objettivi setgħux jiġu miksuba.

—

Dawk kollha li evalwaw kellhom jaffaċċjaw il-problema illi kien sar infiq limitat biss fiż-żmien ta’ l-evalwazzjoni;

| — | Kważi nofs dawk li evalwaw il-programmi li l-Qorti eżaminat identifikaw kwistjonijiet importanti ta’ tħassib marbuta mal-bżonnijiet ta’ żvilupp konkreti u pproponiet enfasi aktar qawwija fuq ċerti oqsma ta’ politika, marbuta b’mod speċjali ma’ l-istrateġiji ta’ Liżbona u ta’ Gothenburg. |
| --- | --- |

—

Kważi nofs dawk li evalwaw il-programmi li l-Qorti eżaminat identifikaw kwistjonijiet importanti ta’ tħassib marbuta mal-bżonnijiet ta’ żvilupp konkreti u pproponiet enfasi aktar qawwija fuq ċerti oqsma ta’ politika, marbuta b’mod speċjali ma’ l-istrateġiji ta’ Liżbona u ta’ Gothenburg.

| — | Oħrajn minn dawk li evalwaw ġibdu l-attenzjoni dwar id-diffikultà intrinsika ta’ l-evalwazzjoni, bħad-diffikultà li jiġi determinat l-impatt ta’ l-investiment addizzjonali fil-kostruzzjoni tat-toroq jew f’li jiġi stabbilit l-impatt ta’ l-intervenzjoni ta’ l-ESF fuq il-livelli netti ta’ l-impjiegi. Per eżempju waqt li kien qed jikkummenta dwar l-investiment fuq it-toroq, il-persuna li evalwa mill-Ġermanja ssuġġerixxa illi aktar investiment f’ekonomiji li jipprovdu diġà infrastruttura eżistenti tajba jista’ anke jwassal għal tkabbir aktar bil-mod milli kieku l-investiment ma jseħħx (23). Dawk li evalwaw il-programmi tar-Renju Unit u ta’ Ġibiltà kkummentaw illi, meta kienu qed jikkunsidraw l-impatt ta’ l-ESF fuq l-impjiegi, il-ħolqien gross ta’ l-impjiegi biss seta’ jiġi mmonitorjat. |
| --- | --- |

—

Oħrajn minn dawk li evalwaw ġibdu l-attenzjoni dwar id-diffikultà intrinsika ta’ l-evalwazzjoni, bħad-diffikultà li jiġi determinat l-impatt ta’ l-investiment addizzjonali fil-kostruzzjoni tat-toroq jew f’li jiġi stabbilit l-impatt ta’ l-intervenzjoni ta’ l-ESF fuq il-livelli netti ta’ l-impjiegi. Per eżempju waqt li kien qed jikkummenta dwar l-investiment fuq it-toroq, il-persuna li evalwa mill-Ġermanja ssuġġerixxa illi aktar investiment f’ekonomiji li jipprovdu diġà infrastruttura eżistenti tajba jista’ anke jwassal għal tkabbir aktar bil-mod milli kieku l-investiment ma jseħħx (23). Dawk li evalwaw il-programmi tar-Renju Unit u ta’ Ġibiltà kkummentaw illi, meta kienu qed jikkunsidraw l-impatt ta’ l-ESF fuq l-impjiegi, il-ħolqien gross ta’ l-impjiegi biss seta’ jiġi mmonitorjat.

| 24. | Ir-rapport sommarju tal-Kummissjoni, Kapaċità Ikbar ta’ Evalwazzjoni, ta anqas attenzjoni għal dawn il-problemi u diffikultajiet, milli għal eżiti ta’ l-evalwazzjoni aktar pożittivi. |
| --- | --- |

24.

Ir-rapport sommarju tal-Kummissjoni, Kapaċità Ikbar ta’ Evalwazzjoni, ta anqas attenzjoni għal dawn il-problemi u diffikultajiet, milli għal eżiti ta’ l-evalwazzjoni aktar pożittivi.

| 25. | Xi wħud minn dawk li evalwaw kienu wkoll kapaċi jidentifikaw problemi sinifikanti fil-mod li bih il-programmi kienu qed joperaw. Per eżempju:






  — | min evalwa l-OP PONSIL (għajnuna finanzjarja għall-impriżi) Taljan stima effett deadweight
   (24) ta’ 50 %; |
| --- | --- | --- |

25.

Xi wħud minn dawk li evalwaw kienu wkoll kapaċi jidentifikaw problemi sinifikanti fil-mod li bih il-programmi kienu qed joperaw. Per eżempju:

—

min evalwa l-OP PONSIL (għajnuna finanzjarja għall-impriżi) Taljan stima effett deadweight
   (24) ta’ 50 %;

| — | fir-Renju Unit, dawk li evalwaw ikkummentaw illi l-programm kien kellu biss suċċess modest f’li jassigura movimenti netti ta’ ċertu daqs ta’ individwi fis-suq tax-xogħol, li preċedentement kienu barra minnu, u nnotaw illi s-sostenn ta’ l-ESF kellu t-tendenza li jirrinforza disinni eżistenti ta’ taħriġ fi ħdan il-kumpaniji, li fihom individwi kwalifikati tajjeb ġeneralment irċevew aktar taħriġ; Madanakollu, r-rapport qal ukoll illi l-programm kellu suċċess “sproporzjonat” fl-għajnuna tiegħu sabiex jgħin lill-benefiċarji l-akatar żvantaġġjati jsibu xogħol; |
| --- | --- |

—

fir-Renju Unit, dawk li evalwaw ikkummentaw illi l-programm kien kellu biss suċċess modest f’li jassigura movimenti netti ta’ ċertu daqs ta’ individwi fis-suq tax-xogħol, li preċedentement kienu barra minnu, u nnotaw illi s-sostenn ta’ l-ESF kellu t-tendenza li jirrinforza disinni eżistenti ta’ taħriġ fi ħdan il-kumpaniji, li fihom individwi kwalifikati tajjeb ġeneralment irċevew aktar taħriġ; Madanakollu, r-rapport qal ukoll illi l-programm kellu suċċess “sproporzjonat” fl-għajnuna tiegħu sabiex jgħin lill-benefiċarji l-akatar żvantaġġjati jsibu xogħol;

| — | dawk li evalwaw il-programm operattiv tal-Burgenland Awstrijak osservaw illi r-regola N + 2 inkoraġġiet nefqa għolja minflok l-allokazzjoni effettiva; |
| --- | --- |

—

dawk li evalwaw il-programm operattiv tal-Burgenland Awstrijak osservaw illi r-regola N + 2 inkoraġġiet nefqa għolja minflok l-allokazzjoni effettiva;

| — | meta dawk li evalwaw użaw mudell makroekonomiku (il-Ġermanja, Spanja, il-Portugall u l-Italja) estimi ta’ l-impatt tal-fondi (b’mod partikolari fuq it-tkabbir tal-PDG) kienu spiss sinifikatament imnaqqsa meta mqabbla ma’ stima ex ante, billi jissuġġerixxu li l-programmi aktarx ma kinux ser jilħqu l-objettivi tagħhom; |
| --- | --- |

—

meta dawk li evalwaw użaw mudell makroekonomiku (il-Ġermanja, Spanja, il-Portugall u l-Italja) estimi ta’ l-impatt tal-fondi (b’mod partikolari fuq it-tkabbir tal-PDG) kienu spiss sinifikatament imnaqqsa meta mqabbla ma’ stima ex ante, billi jissuġġerixxu li l-programmi aktarx ma kinux ser jilħqu l-objettivi tagħhom;

| — | Mill-25 CSFs, OPs u SPDs selezzjonati, aktar min-nofs l-MTEs innutaw nuqqasijiet għar-rigward ta’ l-għażla tal-proġett u l-integrazzjoni ta’ prinċipji orizzontali bħall-ambjent, l-opportunitajiet indaqs u s-soċjetà ta’ l-informatika. F’ħafna każijiet madanakollu, l-evalwazzjonijiet iddeskrivew biss in-nuqqasijiet mingħajr ma proponew rakkomandazzjonijiet operattivi. |
| --- | --- |

—

Mill-25 CSFs, OPs u SPDs selezzjonati, aktar min-nofs l-MTEs innutaw nuqqasijiet għar-rigward ta’ l-għażla tal-proġett u l-integrazzjoni ta’ prinċipji orizzontali bħall-ambjent, l-opportunitajiet indaqs u s-soċjetà ta’ l-informatika. F’ħafna każijiet madanakollu, l-evalwazzjonijiet iddeskrivew biss in-nuqqasijiet mingħajr ma proponew rakkomandazzjonijiet operattivi.

| 26. | F’xi aspetti oħra, madanakollu, il-verifika tal-Qorti kkonfermat l-analiżi tal-Kummissjoni. Dawk li evalwaw irrispondew għal serje ta’ mistoqsijiet ippreżentati fil-Karta ta’ Ħidma Nru 8, u ppruvaw jeżaminaw il-koerenza kontinwa u l-validità ta’ l-istrateġiji fil-bażi tas-CSFs u ta’ l-OPs (fil-parti l-kbira tal-każijiet bl-eżaminazzjoni mill-ġdid tal-fatturi soċjali u ekonomiċi u bil-preparazzjoni ta’ analiżi riveduta tal-punti qawwija, in-nuqqasijiet, l-opportunitajiet u l-perikoli tal-programmi). Il-verifika tal-Qorti wriet illi l-implimentazzjoni kienet eżaminata b’mod aktar fil-fond mill-effettività, l-effiċjenza u l-impatt.






  — | l-evalwazzjonijiet kien fihom eżminazzjonijiet ċari tal-progress fiżiku u finanzjarju ta’ l-Ops u tas-CSFs; |
| --- | --- | --- |

26.

F’xi aspetti oħra, madanakollu, il-verifika tal-Qorti kkonfermat l-analiżi tal-Kummissjoni. Dawk li evalwaw irrispondew għal serje ta’ mistoqsijiet ippreżentati fil-Karta ta’ Ħidma Nru 8, u ppruvaw jeżaminaw il-koerenza kontinwa u l-validità ta’ l-istrateġiji fil-bażi tas-CSFs u ta’ l-OPs (fil-parti l-kbira tal-każijiet bl-eżaminazzjoni mill-ġdid tal-fatturi soċjali u ekonomiċi u bil-preparazzjoni ta’ analiżi riveduta tal-punti qawwija, in-nuqqasijiet, l-opportunitajiet u l-perikoli tal-programmi). Il-verifika tal-Qorti wriet illi l-implimentazzjoni kienet eżaminata b’mod aktar fil-fond mill-effettività, l-effiċjenza u l-impatt.

—

l-evalwazzjonijiet kien fihom eżminazzjonijiet ċari tal-progress fiżiku u finanzjarju ta’ l-Ops u tas-CSFs;

| — | estimi ta’ l-effettività u l-impatt, min-naħa l-oħra, ma kinux dejjem imwettqa, jew ġew imwettqa b’mod parzjali (per eżempju l-impjiegi gross maħluqa kienu kważi fil-każijiet kollha ppreżentati bħala ekwivalenti għall-effetti ta’ l-impjiegi, għar-rigward tal-miżuri kemm ta’ l-ERDF kif ukoll ta’ l-ESF); |
| --- | --- |

—

estimi ta’ l-effettività u l-impatt, min-naħa l-oħra, ma kinux dejjem imwettqa, jew ġew imwettqa b’mod parzjali (per eżempju l-impjiegi gross maħluqa kienu kważi fil-każijiet kollha ppreżentati bħala ekwivalenti għall-effetti ta’ l-impjiegi, għar-rigward tal-miżuri kemm ta’ l-ERDF kif ukoll ta’ l-ESF);

| — | effetti deadweight u ta’ sostituzzjoni rari ġew ikkunsidrati; ħafna drabi l-evalwazzjonijiet ma ppruvawx jeżaminaw dawn l-effetti direttament; |
| --- | --- |

—

effetti deadweight u ta’ sostituzzjoni rari ġew ikkunsidrati; ħafna drabi l-evalwazzjonijiet ma ppruvawx jeżaminaw dawn l-effetti direttament;

| — | l-effiċjenza ma kinitx dejjem analizzata, u fejn kienet, l-ebda konklużjonijiet jew limiti ma ġew identifikati, u lanqas ma saru rakkomandazzjonijiet dwar il-politika; |
| --- | --- |

—

l-effiċjenza ma kinitx dejjem analizzata, u fejn kienet, l-ebda konklużjonijiet jew limiti ma ġew identifikati, u lanqas ma saru rakkomandazzjonijiet dwar il-politika;

| — | f’ċerti każijiet il-validità ta’ l-istrateġija ta’ bażi ma kinitx indirizzata kif suppost; |
| --- | --- |

—

f’ċerti każijiet il-validità ta’ l-istrateġija ta’ bażi ma kinitx indirizzata kif suppost;

| 27. | L-eżaminazzjoni ġenerali tal-Qorti turi illi l-proċess ta’ evalwazzjoni ipprovda kontroll fuq il-progress li qed isir bil-programmi u konferma illi s-sistemi ta’ implimentazzjoni kienu mtejba mill-ġenerazzjoni preċedenti tal-fondi strutturali. Min-naħa l-oħra kien hemm nuqqasijiet sinifikanti fil-monitoraġġ, u f’ħafna każijiet kien għadu kmieni wisq sabiex tiġi eżaminata l-effettività u a fortiori, l-impatt tal-programmi. |
| --- | --- |

27.

L-eżaminazzjoni ġenerali tal-Qorti turi illi l-proċess ta’ evalwazzjoni ipprovda kontroll fuq il-progress li qed isir bil-programmi u konferma illi s-sistemi ta’ implimentazzjoni kienu mtejba mill-ġenerazzjoni preċedenti tal-fondi strutturali. Min-naħa l-oħra kien hemm nuqqasijiet sinifikanti fil-monitoraġġ, u f’ħafna każijiet kien għadu kmieni wisq sabiex tiġi eżaminata l-effettività u a fortiori, l-impatt tal-programmi.

ALLOKAZZJONI TAR-RIŻERVA TAL-PRESTAZZJONI

| 28. | Ir-Regolament mill-bidu kien jipprovdi numru limitat ta’ indikaturi kwantifikati. Il-Kummissjoni provdiet gwida għall-Istati Membri f’karta ta’ ħidma maħruġa fl-1999 (25) dwar kif jevalwaw il-programmi mat-tlett kriterji għall-allokazzjoni tar-riserva tal-prestazzjoni: effettività, il-kwalità tal-ġestjoni u l-implimentazzjoni finanzjarja. L-evalwazzjoni tal-prestazzjoni kellha tkun ibbażata fuq indikaturi tal-monitoraġġ li jkejlu r-riżultati ta’ nofs it-terminu f’relazzjoni mal-miri inizjali speċifiċi tagħhom. |
| --- | --- |

28.

Ir-Regolament mill-bidu kien jipprovdi numru limitat ta’ indikaturi kwantifikati. Il-Kummissjoni provdiet gwida għall-Istati Membri f’karta ta’ ħidma maħruġa fl-1999 (25) dwar kif jevalwaw il-programmi mat-tlett kriterji għall-allokazzjoni tar-riserva tal-prestazzjoni: effettività, il-kwalità tal-ġestjoni u l-implimentazzjoni finanzjarja. L-evalwazzjoni tal-prestazzjoni kellha tkun ibbażata fuq indikaturi tal-monitoraġġ li jkejlu r-riżultati ta’ nofs it-terminu f’relazzjoni mal-miri inizjali speċifiċi tagħhom.

| 29. | Il-karta ta’ ħidma tal-Kummissjoni kienet tinkludi eżempji ta’ indikaturi (26) li kelhom jiġu kkunsidrati meta tkun qed titwettaq analiżi tal-prestazzjoni.
  Għall-effettività:






  — | kampjun ta’ wħud mir-riżultati li jkopru mill-anqas nofs il-valur tal-programm; |
| --- | --- | --- |

29.

Il-karta ta’ ħidma tal-Kummissjoni kienet tinkludi eżempji ta’ indikaturi (26) li kelhom jiġu kkunsidrati meta tkun qed titwettaq analiżi tal-prestazzjoni.

Għall-effettività:

—

kampjun ta’ wħud mir-riżultati li jkopru mill-anqas nofs il-valur tal-programm;

| — | tqabbil tar-riżultati reali u dawk ippjanati għall-impjiegi (impjiegi temporanji/permanenti maħluqa jew miżmuma) jew l-impjegabilità tal-gruppi mmirati. |
| --- | --- |

—

tqabbil tar-riżultati reali u dawk ippjanati għall-impjiegi (impjiegi temporanji/permanenti maħluqa jew miżmuma) jew l-impjegabilità tal-gruppi mmirati.

Għall-ġestjoni:

| — | erba’ tipi ta’ indikaturi, il-kejl tal-monitoraġġ, il-kontroll finanzjarju, l-għażla tal-proġett u s-sistemi ta’ evalwazzjoni. |
| --- | --- |

—

erba’ tipi ta’ indikaturi, il-kejl tal-monitoraġġ, il-kontroll finanzjarju, l-għażla tal-proġett u s-sistemi ta’ evalwazzjoni.

Għall-prestazzjoni finanzjarja:

| — | assorbiment u rata ta’ finanzjament privat. |
| --- | --- |

—

assorbiment u rata ta’ finanzjament privat.

Eżaminazzjonijiet mill-Istati Membri u allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni

| 30. | L-Istati Membri kienu mitluba jevalwaw il-prestazzjoni għal perijodu meta f’medja 20 % biss tan-nefqa kienet ġiet imġarrba. Xi wħud minn dawk li evalwaw ġibdu l-attenzjoni għal din il-problema. Per eżempju, min evalwa fl-Italja qal illi kien kmieni wisq sabiex titwettaq analiżi ta’ l-effettività. Kien hemm madanakollu differenzi sinifikattivi fir-ritmu li bih il-prijoritajiet tal-programmi setgħu jiġu implimentati. B’mod ġenerali, il-programmi eżaminati mill-Qorti wrew infiq aktar mgħaġġel f’nofs it-terminu għall-infrastruttura fiżika milli għal xi prijoritajiet u miżuri relatati ma’ l-objettivi ta’ Liżbona u ta’ Gothenburg. |
| --- | --- |

30.

L-Istati Membri kienu mitluba jevalwaw il-prestazzjoni għal perijodu meta f’medja 20 % biss tan-nefqa kienet ġiet imġarrba. Xi wħud minn dawk li evalwaw ġibdu l-attenzjoni għal din il-problema. Per eżempju, min evalwa fl-Italja qal illi kien kmieni wisq sabiex titwettaq analiżi ta’ l-effettività. Kien hemm madanakollu differenzi sinifikattivi fir-ritmu li bih il-prijoritajiet tal-programmi setgħu jiġu implimentati. B’mod ġenerali, il-programmi eżaminati mill-Qorti wrew infiq aktar mgħaġġel f’nofs it-terminu għall-infrastruttura fiżika milli għal xi prijoritajiet u miżuri relatati ma’ l-objettivi ta’ Liżbona u ta’ Gothenburg.

| 31. | L-Istati Membri ppruvaw jeżaminaw il-prestazzjoni billi jqabbluha ma’ l-indikaturi, minkejja li l-proċess kien żvantaġġjat bil-limitazzjonijiet ta’ xi wħud mill-indikaturi żviluppati fl-evalwazzjoni ex ante tal-programmi 2000-2006. Per eżempju, għall-programmi Ġermaniżi u Taljani, l-effettività kienet biss immonitorjata permezz ta’ l-indikaturi tal-produzzjoni biss (27). |
| --- | --- |

31.

L-Istati Membri ppruvaw jeżaminaw il-prestazzjoni billi jqabbluha ma’ l-indikaturi, minkejja li l-proċess kien żvantaġġjat bil-limitazzjonijiet ta’ xi wħud mill-indikaturi żviluppati fl-evalwazzjoni ex ante tal-programmi 2000-2006. Per eżempju, għall-programmi Ġermaniżi u Taljani, l-effettività kienet biss immonitorjata permezz ta’ l-indikaturi tal-produzzjoni biss (27).

| 32. | Il-proposti ta’ l-Istati Membri għall-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni kienu bbażati fuq il-kriterji mniżżla fil-paragrafu 29 aktar ’il fuq. Fil-każ ta’ l-Oqsfa ta’ Sostenn tal-Komunità Spanjoli, Portugiżi u Irlandiżi, l-Istati Membri marru iktar lil hinn u evalwaw il-prestazzjoni b’referenza għal sett usa ta’ indikaturi minn dak li li rakkomandat mill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

32.

Il-proposti ta’ l-Istati Membri għall-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni kienu bbażati fuq il-kriterji mniżżla fil-paragrafu 29 aktar ’il fuq. Fil-każ ta’ l-Oqsfa ta’ Sostenn tal-Komunità Spanjoli, Portugiżi u Irlandiżi, l-Istati Membri marru iktar lil hinn u evalwaw il-prestazzjoni b’referenza għal sett usa ta’ indikaturi minn dak li li rakkomandat mill-Kummissjoni.

| 33. | Madanakollu, il-proposti ta’ l-Istati Membri għall-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni kienu sinifikatament magħfusa minn bżonn perċepit li jiġi mmassimizzat l-assorbiment tal-fondi ta’ l-UE. Il-Kummissjoni nnifisha enfasizzat l-importanza ta’ l-assorbiment. Per eżempju, f’nota tal-Kummissjoni tas-16 ta’ Ottubru 2003 lill-membri tas-CDCR dwar il-preparazzjoni ta’ l-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni, ikkomunikata wkoll lill-Istati Membri, ġie enfasizzat illi l-Kummissjoni ser tagħti attenzjoni partikolari għall-assorbiment tal-fondi fil-każ ta’ telf sinifikanti taħt il-mekkaniżmu ta’ l-N + 2 u lill-kwalità ta’ l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu (28). Eżempji jinkludu dawn li ġejjin:






  — | L-OP tat-trasport Ġermaniż immira li jonfoq bejn wieħed u ieħor l-istess ammonti fuq it-toroq u fuq il-linji tal-ferrovija. Imma fuq bażi ta’ assorbiment ġie propost illi tiġi allokata r-riżerva tal-prestazzjoni kollha għall-kostruzzjoni tat-toroq. Meta ssottomettiet l-applikazzjoni lill-Kummissjoni, l-awtorità ta’ tmexxija qalet illi r-riżerva tal-prestazzjoni ma kinitx użata skond l-objettivi tal-politika ambjentali jew tat-trasport, imma skond il-progress fl-infiq. |
| --- | --- | --- |

33.

Madanakollu, il-proposti ta’ l-Istati Membri għall-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni kienu sinifikatament magħfusa minn bżonn perċepit li jiġi mmassimizzat l-assorbiment tal-fondi ta’ l-UE. Il-Kummissjoni nnifisha enfasizzat l-importanza ta’ l-assorbiment. Per eżempju, f’nota tal-Kummissjoni tas-16 ta’ Ottubru 2003 lill-membri tas-CDCR dwar il-preparazzjoni ta’ l-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni, ikkomunikata wkoll lill-Istati Membri, ġie enfasizzat illi l-Kummissjoni ser tagħti attenzjoni partikolari għall-assorbiment tal-fondi fil-każ ta’ telf sinifikanti taħt il-mekkaniżmu ta’ l-N + 2 u lill-kwalità ta’ l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu (28). Eżempji jinkludu dawn li ġejjin:

—

L-OP tat-trasport Ġermaniż immira li jonfoq bejn wieħed u ieħor l-istess ammonti fuq it-toroq u fuq il-linji tal-ferrovija. Imma fuq bażi ta’ assorbiment ġie propost illi tiġi allokata r-riżerva tal-prestazzjoni kollha għall-kostruzzjoni tat-toroq. Meta ssottomettiet l-applikazzjoni lill-Kummissjoni, l-awtorità ta’ tmexxija qalet illi r-riżerva tal-prestazzjoni ma kinitx użata skond l-objettivi tal-politika ambjentali jew tat-trasport, imma skond il-progress fl-infiq.

| — | SPD Réunion: Xi miżuri ambjentali u ta’ opportunitajiet indaqs ma rċevew l-ebda allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni. L-awtoritajiet ta’ tmexxija enfasizzaw illi f’xi każijiet kien diffiċli li jirrikonċiljaw ċerti objettivi Komunitarji mal-bżonn li jintefqu l-fondi; |
| --- | --- |

—

SPD Réunion: Xi miżuri ambjentali u ta’ opportunitajiet indaqs ma rċevew l-ebda allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni. L-awtoritajiet ta’ tmexxija enfasizzaw illi f’xi każijiet kien diffiċli li jirrikonċiljaw ċerti objettivi Komunitarji mal-bżonn li jintefqu l-fondi;

| — | Il-proposta ta’ Brandenburg, il-Ġermanja, magħmula prinċipalment fid-dawl ta’ l-analiżi ta’ l-assorbiment, eskludiet miżuri ta’ investiment ambjentali mill-allokazzjoni. L-infrastruttura tat-trasport irċeviet l-ogħla ammont. Dawk li evalwaw il-programm ikkonkludew ukoll illi l-indikaturi tal-Kummissjoni kienu aktar bbażati fuq l-assorbiment milli fuq l-effettività. |
| --- | --- |

—

Il-proposta ta’ Brandenburg, il-Ġermanja, magħmula prinċipalment fid-dawl ta’ l-analiżi ta’ l-assorbiment, eskludiet miżuri ta’ investiment ambjentali mill-allokazzjoni. L-infrastruttura tat-trasport irċeviet l-ogħla ammont. Dawk li evalwaw il-programm ikkonkludew ukoll illi l-indikaturi tal-Kummissjoni kienu aktar bbażati fuq l-assorbiment milli fuq l-effettività.

| 34. | Barra minn hekk, kien hemm diversi allokazzjonijet tar-riżerva tal-prestazzjoni li kienu esklussivament għall-ERDF, l-aktar fuq bażi ta’ assorbiment, per eżempju fil-Ġermanja (OP Sassonja), l-Irlanda (ir-riżerva tal-prestazzjoni ta’ l-OPs Irlandiżi kollha kienet totalment allokata għal programm wieħed iffinanzjat mill-ERDF), l-Italja (OP “Sviluppo Imprenditoriale Locale”), u xi OPs ta’ l-Objettiv 2 Awstrijaċi, Ġermaniżi, Franċiżi, Spanjoli u tar-Renju Unit. |
| --- | --- |

34.

Barra minn hekk, kien hemm diversi allokazzjonijet tar-riżerva tal-prestazzjoni li kienu esklussivament għall-ERDF, l-aktar fuq bażi ta’ assorbiment, per eżempju fil-Ġermanja (OP Sassonja), l-Irlanda (ir-riżerva tal-prestazzjoni ta’ l-OPs Irlandiżi kollha kienet totalment allokata għal programm wieħed iffinanzjat mill-ERDF), l-Italja (OP “Sviluppo Imprenditoriale Locale”), u xi OPs ta’ l-Objettiv 2 Awstrijaċi, Ġermaniżi, Franċiżi, Spanjoli u tar-Renju Unit.

| 35. | L-iskeda ta’ żmien għall-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni kienet stretta. Il-proposti ġew irċevuti f’Jannar 2004 u l-ftehim fil-prinċipju kellu jiġi konkluż sa kmieni fi Frar. |
| --- | --- |

35.

L-iskeda ta’ żmien għall-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni kienet stretta. Il-proposti ġew irċevuti f’Jannar 2004 u l-ftehim fil-prinċipju kellu jiġi konkluż sa kmieni fi Frar.

| 36. | Sar xi użu tar-riżerva tal-prestazzjoni sabiex jiġu allokati flus għall-programmi fuq bażi ta’ l-effettività u l-kwalità tal-ġestjoni. B’mod ġenerali, madanakollu, r-riżerva tal-prestazzjoni kienet użata prinċipalment sabiex jiġi massimizzat l-infiq minflok biex ikun kkonċentrat l-infiq fuq attivitajiet li kienu evalwati bħala partikolarment effettivi. |
| --- | --- |

36.

Sar xi użu tar-riżerva tal-prestazzjoni sabiex jiġu allokati flus għall-programmi fuq bażi ta’ l-effettività u l-kwalità tal-ġestjoni. B’mod ġenerali, madanakollu, r-riżerva tal-prestazzjoni kienet użata prinċipalment sabiex jiġi massimizzat l-infiq minflok biex ikun kkonċentrat l-infiq fuq attivitajiet li kienu evalwati bħala partikolarment effettivi.

L-IMPATT TAR-REVIŻJONI TA’ NOFS IT-TERMINU

| 37. | Ir-riforma ta’ l-2000-2006 tal-Fondi Strutturali mmodifikat u saħħet l-objettivi tal-Fond. L-intenzjoni kienet li jiġu promossi t-tkabbir u l-impjiegi b’tali mod li jagħti każ ta’ u jikkombina l-objettivi inter-relatati tal-politika ekonomika, soċjali u ambjentali (29). B’mod partikolari, in-nefqa mill-fondi kellha tieħu kont tat-teknoloġiji l-ġodda u l-innovazzjoni, ir-riċerka, is-soċjetà ta’ l-informazzjoni, l-użu nadif u effiċjenti ta’ l-enerġija (inkluża l-enerġija riġenerabbli), il-protezzjoni aħjar ta’ l-ambjent, l-inklużjoni soċjali u t-tagħlim li jibqa’ għaddej matul il-ħajja kollha. |
| --- | --- |

37.

Ir-riforma ta’ l-2000-2006 tal-Fondi Strutturali mmodifikat u saħħet l-objettivi tal-Fond. L-intenzjoni kienet li jiġu promossi t-tkabbir u l-impjiegi b’tali mod li jagħti każ ta’ u jikkombina l-objettivi inter-relatati tal-politika ekonomika, soċjali u ambjentali (29). B’mod partikolari, in-nefqa mill-fondi kellha tieħu kont tat-teknoloġiji l-ġodda u l-innovazzjoni, ir-riċerka, is-soċjetà ta’ l-informazzjoni, l-użu nadif u effiċjenti ta’ l-enerġija (inkluża l-enerġija riġenerabbli), il-protezzjoni aħjar ta’ l-ambjent, l-inklużjoni soċjali u t-tagħlim li jibqa’ għaddej matul il-ħajja kollha.

| 38. | L-allokazzjoni tar-Riżerva tal-Prestazzjoni u l-movimenti ta’ fondi wara r-reviżjoni ta’ nofs it-terminu kellhom jieħdu kont tal-prinċipji ta’ programmar li jinsabu fil-linji gwida dwar l-ipprogrammar tal-Kummissjoni (30). Il-Kummissjoni madanakollu ħarġet il-linji gwida tagħha dwar l-ipprogrammar riveduti biss f’Awwissu 2003. Dan kien tard wisq għall-parti l-kbira ta’ l-Istati Membri u r-reġjuni sabiex jieħdu f’konsiderazzjoni l-linji gwida riveduti fl-MTR. Min-naħa l-oħra l-linji gwida riveduti involvew biss numru ta’ tibdiliet kwalitattivi fil-linji gwida inizjali, per eżempju fil-konsolidament ta’ l-istrateġija ta’ Lisbona, fl-oqsma tat-trasport (enfasi fuq l-intermodalità, bidla mit-triq għal-linji tal-ferrovija jew għar-rotot fuq il-baħar) u l-enerġija. |
| --- | --- |

38.

L-allokazzjoni tar-Riżerva tal-Prestazzjoni u l-movimenti ta’ fondi wara r-reviżjoni ta’ nofs it-terminu kellhom jieħdu kont tal-prinċipji ta’ programmar li jinsabu fil-linji gwida dwar l-ipprogrammar tal-Kummissjoni (30). Il-Kummissjoni madanakollu ħarġet il-linji gwida tagħha dwar l-ipprogrammar riveduti biss f’Awwissu 2003. Dan kien tard wisq għall-parti l-kbira ta’ l-Istati Membri u r-reġjuni sabiex jieħdu f’konsiderazzjoni l-linji gwida riveduti fl-MTR. Min-naħa l-oħra l-linji gwida riveduti involvew biss numru ta’ tibdiliet kwalitattivi fil-linji gwida inizjali, per eżempju fil-konsolidament ta’ l-istrateġija ta’ Lisbona, fl-oqsma tat-trasport (enfasi fuq l-intermodalità, bidla mit-triq għal-linji tal-ferrovija jew għar-rotot fuq il-baħar) u l-enerġija.

| 39. | Il-programmi operattivi u l-oqsfa ta’ sostenn tal-Komunità kollha kellhom jiġu reviżjonati b’riżultat ta’ l-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni. Dan kien jinvolvi l-adattament ta’ kull programm permezz ta’ proċess simili kif applikat waqt l-iprogrammar inizjali, inkluża konsultazzjoni mad-Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni relevanti u adozzjoni formali mill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

39.

Il-programmi operattivi u l-oqsfa ta’ sostenn tal-Komunità kollha kellhom jiġu reviżjonati b’riżultat ta’ l-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni. Dan kien jinvolvi l-adattament ta’ kull programm permezz ta’ proċess simili kif applikat waqt l-iprogrammar inizjali, inkluża konsultazzjoni mad-Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni relevanti u adozzjoni formali mill-Kummissjoni.

| 40. | Ma kien hemm l-ebda obbligazzjoni fuq l-Istati Membri sabiex jirrevedu l-OPs/CSFs għal raġunijiet oħra ħlief l-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni. Mill-25 OPs u CSFs eżaminati mill-Qorti, reviżjonijiet għal skopijiet oħra saru fi 15-il każ. |
| --- | --- |

40.

Ma kien hemm l-ebda obbligazzjoni fuq l-Istati Membri sabiex jirrevedu l-OPs/CSFs għal raġunijiet oħra ħlief l-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni. Mill-25 OPs u CSFs eżaminati mill-Qorti, reviżjonijiet għal skopijiet oħra saru fi 15-il każ.

| 41. | F’ħafna każijiet, ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tejjbet il-mod li bih l-OPs ħadu kont tal-prijoritajiet tal-politika jew tibdiliet fil-politika ta’ l-UE. F’xi każijiet l-indikaturi tal-prestazzjoni ġew imtejba u saru tibdiliet fl-istrutturi tal-ġesjtoni. Tibdiliet ta’ dawn it-tipi per eżempju saru fl-Iranda, l-Portugall u l-Italja. |
| --- | --- |

41.

F’ħafna każijiet, ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tejjbet il-mod li bih l-OPs ħadu kont tal-prijoritajiet tal-politika jew tibdiliet fil-politika ta’ l-UE. F’xi każijiet l-indikaturi tal-prestazzjoni ġew imtejba u saru tibdiliet fl-istrutturi tal-ġesjtoni. Tibdiliet ta’ dawn it-tipi per eżempju saru fl-Iranda, l-Portugall u l-Italja.

| 42. | Kif diġà ġie nnutat għar-rigward tar-riżerva tal-prestazzjoni, madanakollu, ġiet mogħtija prijorità għal attivitajiet fejn il-flus setgħu jintnefqu, per eżempju:






  — | SPD Burgenland, Awstrija: tibdil prinċipali: it-tnaqqis ta’ nfiq ippjanat fuq ir-riċerka, t-teknoloġija u l-iżvilupp u l-konservazzjoni tal-pajsaġġ minħabba diffikultajiet ta’ assorbiment; |
| --- | --- | --- |

42.

Kif diġà ġie nnutat għar-rigward tar-riżerva tal-prestazzjoni, madanakollu, ġiet mogħtija prijorità għal attivitajiet fejn il-flus setgħu jintnefqu, per eżempju:

—

SPD Burgenland, Awstrija: tibdil prinċipali: it-tnaqqis ta’ nfiq ippjanat fuq ir-riċerka, t-teknoloġija u l-iżvilupp u l-konservazzjoni tal-pajsaġġ minħabba diffikultajiet ta’ assorbiment;

| — | SPD Hainaut, Belġju: l-assorbiment kellu rwol importanti, per eżempju l-infiq ippjanat fuq il-'immaniġjar ta’ l-ambjent’ kien sostanzjalment imnaqqas għal raġunjiet ta’ assorbiment baxx u trasferit għall-iżvilupp mill-ġdid tas-siti industrijali; |
| --- | --- |

—

SPD Hainaut, Belġju: l-assorbiment kellu rwol importanti, per eżempju l-infiq ippjanat fuq il-'immaniġjar ta’ l-ambjent’ kien sostanzjalment imnaqqas għal raġunjiet ta’ assorbiment baxx u trasferit għall-iżvilupp mill-ġdid tas-siti industrijali;

| — | OP Brandenburg, Ġermanja: infiq ippjanat fuq miżuri ambjentali kien imnaqqas sostanzjalment, il-miżura “Enerġija Riġenerabbli” kienet abbandunata; |
| --- | --- |

—

OP Brandenburg, Ġermanja: infiq ippjanat fuq miżuri ambjentali kien imnaqqas sostanzjalment, il-miżura “Enerġija Riġenerabbli” kienet abbandunata;

| — | OP Trasport, Ġermanja: l-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni għall-proġetti ta’ toroq biss biddlet sostanzjalment il-proporzjon ta’ l-infiq fuq it-toroq ma’ l-infiq fuq il-linji tal-ferrovija; |
| --- | --- |

—

OP Trasport, Ġermanja: l-allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni għall-proġetti ta’ toroq biss biddlet sostanzjalment il-proporzjon ta’ l-infiq fuq it-toroq ma’ l-infiq fuq il-linji tal-ferrovija;

| — | OP Kalabrija: Parti kbira tal-programm reviżjonat tikkonċerna proġetti “kompatibbli”. Dawn huma proġetti pubbliċi, li kienu diġà ffinanzjati mill-fondi nazzjonali qabel il-perijodu tal-programm kurrenti. Huma ma kinux previsti fil-programm inizjali. Dan l-approċċ kien prinċipalment applikat sabiex jiġu evitati d-diżimpenji. |
| --- | --- |

—

OP Kalabrija: Parti kbira tal-programm reviżjonat tikkonċerna proġetti “kompatibbli”. Dawn huma proġetti pubbliċi, li kienu diġà ffinanzjati mill-fondi nazzjonali qabel il-perijodu tal-programm kurrenti. Huma ma kinux previsti fil-programm inizjali. Dan l-approċċ kien prinċipalment applikat sabiex jiġu evitati d-diżimpenji.

| — | CSF Italja, S&E OP Irlanda: Il-pjanijiet finanzjarji kienu mibdula sostanzjalment minħabba li l-iffinanzjar privat previst inizjalment kien imnaqqas (CSF Italja b’95 %, S&E OP b’70 %) u parzjalment sostitwit b’fondi pubbliċi nazzjonali. Ir-riżultat kien li żdied l-infiq iffinanzjat b’mod nazzjonali u sabiex b’hekk jiġu evitati d-diżimpenji. |
| --- | --- |

—

CSF Italja, S&E OP Irlanda: Il-pjanijiet finanzjarji kienu mibdula sostanzjalment minħabba li l-iffinanzjar privat previst inizjalment kien imnaqqas (CSF Italja b’95 %, S&E OP b’70 %) u parzjalment sostitwit b’fondi pubbliċi nazzjonali. Ir-riżultat kien li żdied l-infiq iffinanzjat b’mod nazzjonali u sabiex b’hekk jiġu evitati d-diżimpenji.

| 43. | L-eżami tal-Qorti sab illi trasferimenti ta’ fondi għall-miżuri ambjentali ġew magħmula prinċipalment favur l-għajnuna għall-impriżi u l-infrastruttura tat-trasport (speċjalment it-toroq). Dan kien il-każ, per eżempju, fil-Ġermanja, Spanja u l-Belġju, b’ammonti li laħqu madwar 800 miljun euro (madwar 1 % ta’ l-allokazzjonijiet tal-Fondi Strutturali ta’ dawn il-Pajjiżi Membri). |
| --- | --- |

43.

L-eżami tal-Qorti sab illi trasferimenti ta’ fondi għall-miżuri ambjentali ġew magħmula prinċipalment favur l-għajnuna għall-impriżi u l-infrastruttura tat-trasport (speċjalment it-toroq). Dan kien il-każ, per eżempju, fil-Ġermanja, Spanja u l-Belġju, b’ammonti li laħqu madwar 800 miljun euro (madwar 1 % ta’ l-allokazzjonijiet tal-Fondi Strutturali ta’ dawn il-Pajjiżi Membri).

| 44. | B’mod ġenerali l-Qorti sabet illi, għal dak li għandu x’jaqsam ma’ numru ta’ programmi tal-fondi strutturali, ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu wasslet għal titjib (per eżempju bit-teħid f’konsiderazzjoni ta’ prijoritajiet tal-politika jew tibdiliet fil-politika ta’ l-UE jew bit-titjib ta’ l-indikaturi tal-prestazzjoni). Impatt sinifikanti fil-prattika madanakollu kien li l-baġits ġew imbiegħda mill-miżuri li fuqhom jintefaq anqas milli suppost. |
| --- | --- |

44.

B’mod ġenerali l-Qorti sabet illi, għal dak li għandu x’jaqsam ma’ numru ta’ programmi tal-fondi strutturali, ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu wasslet għal titjib (per eżempju bit-teħid f’konsiderazzjoni ta’ prijoritajiet tal-politika jew tibdiliet fil-politika ta’ l-UE jew bit-titjib ta’ l-indikaturi tal-prestazzjoni). Impatt sinifikanti fil-prattika madanakollu kien li l-baġits ġew imbiegħda mill-miżuri li fuqhom jintefaq anqas milli suppost.

ARRANĠAMENTI GĦALL-2007-2013

| 45. | Arranġamenti reviżjonati għall-evalwazzjoni, analiżi mill-ġdid u reviżjoni tal-programmi ġew miftiehma għall-perijodu tal-programm li jmiss tal-fondi strutturali 2007-2013. Huma differenti f’diversi aspetti mill-arranġamenti li kienu japplikaw fl-2000-2006. B’mod ġenerali, fejn saru bidliet, dawn jipprovdu għal aktar flessibiltà milli taħt l-arranġamenti ta’ l-2000-2006 u għandhom ikunu ta’ assistenza fil-“fine tuning” ta’ l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu u fir-reviżjoni tal-pjanijiet ta’ nfiq għaċ-ċirkostanzi tal-programmi individwali.






  — | Għad hemm il-bżonn xorta waħda ta’ evalwazzjoni qabel, waqt jew wara l-perijodu tal-programm. L-evalwazzjonijiet għandhom, b’mod partikolari, jieħdu in konsiderazzjoni l-objettiv ta’ l-iżvilupp sostenibbli u tal-leġiżlazzjoni Komunitarja relevanti li tikkonċerna l-impatt ambjentali u l-evalwazzjoni ambjentali strateġika (31). |
| --- | --- | --- |

45.

Arranġamenti reviżjonati għall-evalwazzjoni, analiżi mill-ġdid u reviżjoni tal-programmi ġew miftiehma għall-perijodu tal-programm li jmiss tal-fondi strutturali 2007-2013. Huma differenti f’diversi aspetti mill-arranġamenti li kienu japplikaw fl-2000-2006. B’mod ġenerali, fejn saru bidliet, dawn jipprovdu għal aktar flessibiltà milli taħt l-arranġamenti ta’ l-2000-2006 u għandhom ikunu ta’ assistenza fil-“fine tuning” ta’ l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu u fir-reviżjoni tal-pjanijiet ta’ nfiq għaċ-ċirkostanzi tal-programmi individwali.

—

Għad hemm il-bżonn xorta waħda ta’ evalwazzjoni qabel, waqt jew wara l-perijodu tal-programm. L-evalwazzjonijiet għandhom, b’mod partikolari, jieħdu in konsiderazzjoni l-objettiv ta’ l-iżvilupp sostenibbli u tal-leġiżlazzjoni Komunitarja relevanti li tikkonċerna l-impatt ambjentali u l-evalwazzjoni ambjentali strateġika (31).

| — | Min-naħa l-oħra m’hemm l-ebda obbligazzjoni sabiex titwettaq, għall-programmi kollha, reviżjoni ta’ nofs it-terminu f’punt speċifiku tal-perijodu tal-programm. |
| --- | --- |

—

Min-naħa l-oħra m’hemm l-ebda obbligazzjoni sabiex titwettaq, għall-programmi kollha, reviżjoni ta’ nofs it-terminu f’punt speċifiku tal-perijodu tal-programm.

| — | Il-prinċipju ta’ “intervent proporzjonali” japplika għall-evalwazzjoni. Ir-riżorsi finanzjarji u amministrattivi impjegati mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-fondi f’relazzjoni ma’ l-għażla ta’ l-indikaturi, evalwazzjonijiet, is-sistema ta’ ġestjoni u kontroll u r-rappurtar għandhom ikunu proporzjonati ma’ l-ammont totali tan-nefqa allokata għal programm operattiv (32). |
| --- | --- |

—

Il-prinċipju ta’ “intervent proporzjonali” japplika għall-evalwazzjoni. Ir-riżorsi finanzjarji u amministrattivi impjegati mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-fondi f’relazzjoni ma’ l-għażla ta’ l-indikaturi, evalwazzjonijiet, is-sistema ta’ ġestjoni u kontroll u r-rappurtar għandhom ikunu proporzjonati ma’ l-ammont totali tan-nefqa allokata għal programm operattiv (32).

| — | M’hemmx riżerva tal-prestazzjoni obbligatorja. L-Istati Membri jistgħu minflok jagħżlu li jistabblixxu riżerva nazzjonali ta’ kontinġenza u/jew riżerva nazzjonali tal-prestazzjoni (33). (Il-proċeduri sabiex tiġi allokata kwalunkwe riżerva tal-prestazzjoni jixbħu lil dawk li japplikaw għar-riżerva tal-prestazzjoni fl-2000-2006). |
| --- | --- |

—

M’hemmx riżerva tal-prestazzjoni obbligatorja. L-Istati Membri jistgħu minflok jagħżlu li jistabblixxu riżerva nazzjonali ta’ kontinġenza u/jew riżerva nazzjonali tal-prestazzjoni (33). (Il-proċeduri sabiex tiġi allokata kwalunkwe riżerva tal-prestazzjoni jixbħu lil dawk li japplikaw għar-riżerva tal-prestazzjoni fl-2000-2006).

| — | Bħalma kien il-każ għall-programmi ta’ l-2000-2006, ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu m’hix obbligatorja għall-programmi kollha. (Ir-reviżjoni tal-linji gwida ta’ l-ipprogrammar ċentrali miftiehma mill-Kunsill ma teħtieġx li l-Istati Membri jbiddlu l-programmi operattivi tagħhom jew il-qafas ta’ referenza strateġiku nazzjonali). Żewġ każijiet fejn l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li jwettqu reviżjoni huma madanakollu identifikati fir-Regolament: 1) tibdiliet soċjo-ekonomiċi sinifikanti u li jieħdu kont akbar jew differenti tat-tibdiliet prinċipali fil-prijoritajiet tal-Komunità, nazzjonali jew reġjonali, 2) fid-dawl ta’ tluq sinifikanti mill-miri ffissati inizjalment jew wara diffikultajiet fl-implimentazzjoni. |
| --- | --- |

—

Bħalma kien il-każ għall-programmi ta’ l-2000-2006, ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu m’hix obbligatorja għall-programmi kollha. (Ir-reviżjoni tal-linji gwida ta’ l-ipprogrammar ċentrali miftiehma mill-Kunsill ma teħtieġx li l-Istati Membri jbiddlu l-programmi operattivi tagħhom jew il-qafas ta’ referenza strateġiku nazzjonali). Żewġ każijiet fejn l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li jwettqu reviżjoni huma madanakollu identifikati fir-Regolament: 1) tibdiliet soċjo-ekonomiċi sinifikanti u li jieħdu kont akbar jew differenti tat-tibdiliet prinċipali fil-prijoritajiet tal-Komunità, nazzjonali jew reġjonali, 2) fid-dawl ta’ tluq sinifikanti mill-miri ffissati inizjalment jew wara diffikultajiet fl-implimentazzjoni.

| 46. | Ir-regola “N + 2” xorta waħda ser tibqa tapplika, imma (għal perijodu limitat) ser issir regola “N + 3” għall-Istati Membri li l-PGD għal kull persuna mill-2001 sa l-2003 kien taħt il-85 % tal-medja ta’ l-UE 25. |
| --- | --- |

46.

Ir-regola “N + 2” xorta waħda ser tibqa tapplika, imma (għal perijodu limitat) ser issir regola “N + 3” għall-Istati Membri li l-PGD għal kull persuna mill-2001 sa l-2003 kien taħt il-85 % tal-medja ta’ l-UE 25.

KONKLUŻJONIJIET

| 47. | L-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu pprovdiet kontroll fuq il-progress li qed isir fl-implimentazzjoni tal-programmi tal-fondi strutturali u kkonfermat illi s-sistemi ta’ implimentazzjoni kienu mtejba b’mod sinifikanti mill-ġenerazzjoni preċedenti tal-fondi strutturali. Min-naħa l-oħra f’ħafna każijiet kien għadu kmieni wisq biex tiġi evalwata l-effettività u, a fortiori, l-impatt tal-programmi. |
| --- | --- |

47.

L-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu pprovdiet kontroll fuq il-progress li qed isir fl-implimentazzjoni tal-programmi tal-fondi strutturali u kkonfermat illi s-sistemi ta’ implimentazzjoni kienu mtejba b’mod sinifikanti mill-ġenerazzjoni preċedenti tal-fondi strutturali. Min-naħa l-oħra f’ħafna każijiet kien għadu kmieni wisq biex tiġi evalwata l-effettività u, a fortiori, l-impatt tal-programmi.

| 48. | Ir-riżerva tal-prestazzjoni kienet użata prinċipalment sabiex jiġi massimizzat l-infiq minflok biex jiġi kkonċentrat l-infiq fuq attivitajiet li kienu murija bħala partikolarment effettivi. Il-Kummissjoni enfasizzat l-importanza ta’ l-assorbiment (ara pargarfu 33). |
| --- | --- |

48.

Ir-riżerva tal-prestazzjoni kienet użata prinċipalment sabiex jiġi massimizzat l-infiq minflok biex jiġi kkonċentrat l-infiq fuq attivitajiet li kienu murija bħala partikolarment effettivi. Il-Kummissjoni enfasizzat l-importanza ta’ l-assorbiment (ara pargarfu 33).

| 49. | F’numru ta’ każijiet, ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-programmi tal-fondi strutturali tejjbet il-mod li bih il-programmi operattivi ħadu kont tal-prijoritajiet tal-politika jew tibdiliet fil-politika ta’ l-UE (per eżempju, kif ġie rifless fil-Kunsilli Ewropej ta’ Lisbona u Gothenburg) jew tejbu l-indikaturi tal-prestazzjoni. Effett sinifikanti tar-reviżjoni ta’ nofs it-terminu kien li jingħataw prijorità dawk l-attivitajiet fejn il-flus setgħu jintnefqu. |
| --- | --- |

49.

F’numru ta’ każijiet, ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-programmi tal-fondi strutturali tejjbet il-mod li bih il-programmi operattivi ħadu kont tal-prijoritajiet tal-politika jew tibdiliet fil-politika ta’ l-UE (per eżempju, kif ġie rifless fil-Kunsilli Ewropej ta’ Lisbona u Gothenburg) jew tejbu l-indikaturi tal-prestazzjoni. Effett sinifikanti tar-reviżjoni ta’ nofs it-terminu kien li jingħataw prijorità dawk l-attivitajiet fejn il-flus setgħu jintnefqu.

| 50. | Saru sforzi serji sabiex jitwettqu l-proċessi ta’ nofs it-terminu kif iffissati fir-Regolament dwar il-Fondi Strutturali. Min-naħa l-oħra minħabba li l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu ġew imwettqa fi stadju relattivament kmieni fil-programm, l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu u r-reviżjoni ftit setgħu jipprovdu assigurazzjoni illi l-infiq tal-fondi strutturali jkollu l-effetti u l-impatti mixtieqa. L-Istati Membri u l-Kummissjoni għamlu wkoll użu mir-riżerva tal-prestazzjoni u mir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu sabiex jippromwovu l-infiq li seta’ jiġi mwettaq fi żmien it-terminu ta’ żmien permess. |
| --- | --- |

50.

Saru sforzi serji sabiex jitwettqu l-proċessi ta’ nofs it-terminu kif iffissati fir-Regolament dwar il-Fondi Strutturali. Min-naħa l-oħra minħabba li l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu ġew imwettqa fi stadju relattivament kmieni fil-programm, l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu u r-reviżjoni ftit setgħu jipprovdu assigurazzjoni illi l-infiq tal-fondi strutturali jkollu l-effetti u l-impatti mixtieqa. L-Istati Membri u l-Kummissjoni għamlu wkoll użu mir-riżerva tal-prestazzjoni u mir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu sabiex jippromwovu l-infiq li seta’ jiġi mwettaq fi żmien it-terminu ta’ żmien permess.

| 51. | Il-Qorti hija ta’ l-opinjoni illi jibqa’ xieraq li jiġu inklużi fi programmi ta’ nefqa ta’ skala kbira, li jibqgħu għaddejjin għal perijodu li jasal sa 7 snin, dispożizzjoni għar-rikonsiderazzjoni ta’ l-objettivi tal-programm, il-miżuri u l-allokazzjonijiet mill-baġit waqt il-kors tal-programm. Imma l-verifika wriet tensjonijiet inerenti fl-ippjanar u fil-ġestjoni tal-Fondi Strutturali li jridu jiġu miftakkra meta jiġu ddisinjati u applikati l-arranġamenti għall-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu u għar-reviżjoni.






  — | In-nefqa għandha tkun effiċjenti, effettiva u ekonomika. Min-naħa l-oħra t-totali ta’ l-impenji miftiehma għall-Fondi Strutturali u għal dawk ta’ Koeżjoni u ffissati f’persepettivi finanzjarji suċċessivi ta’ l-UE huma miri minbarra wkoll li huma limiti fuq l-infiq (34). L-assorbiment inniffsu huwa objettiv impliċitu ta’ l-infiq ta’ l-UE fuq il-koeżjoni. |
| --- | --- | --- |

51.

Il-Qorti hija ta’ l-opinjoni illi jibqa’ xieraq li jiġu inklużi fi programmi ta’ nefqa ta’ skala kbira, li jibqgħu għaddejjin għal perijodu li jasal sa 7 snin, dispożizzjoni għar-rikonsiderazzjoni ta’ l-objettivi tal-programm, il-miżuri u l-allokazzjonijiet mill-baġit waqt il-kors tal-programm. Imma l-verifika wriet tensjonijiet inerenti fl-ippjanar u fil-ġestjoni tal-Fondi Strutturali li jridu jiġu miftakkra meta jiġu ddisinjati u applikati l-arranġamenti għall-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu u għar-reviżjoni.

—

In-nefqa għandha tkun effiċjenti, effettiva u ekonomika. Min-naħa l-oħra t-totali ta’ l-impenji miftiehma għall-Fondi Strutturali u għal dawk ta’ Koeżjoni u ffissati f’persepettivi finanzjarji suċċessivi ta’ l-UE huma miri minbarra wkoll li huma limiti fuq l-infiq (34). L-assorbiment inniffsu huwa objettiv impliċitu ta’ l-infiq ta’ l-UE fuq il-koeżjoni.

| — | Ir-regola N + 2, tipprovdi dixxiplina sabiex tassigura illi l-infiq ikun ippjanat sewwa, imma toħloq inċentiv għall-Istati Membri u għall-Kummissjoni sabiex tiffavorixxi l-attivitajiet fejn l-infiq jista’ jiġi magħmul relattivament b’faċilità fl-allokazzjoni ta’ kwalunkwe riżerva. |
| --- | --- |

—

Ir-regola N + 2, tipprovdi dixxiplina sabiex tassigura illi l-infiq ikun ippjanat sewwa, imma toħloq inċentiv għall-Istati Membri u għall-Kummissjoni sabiex tiffavorixxi l-attivitajiet fejn l-infiq jista’ jiġi magħmul relattivament b’faċilità fl-allokazzjoni ta’ kwalunkwe riżerva.

| — | Ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu toħloq problemi ta’ żmien. Aktar ma tkun tard ir-reviżjoni, anqas hemm ċans li jsiru tibdiliet lil programm; imma aktar ma ssir kmieni kwalunkwe reviżjoni, aktar ikun diffiċli li jiġi ffurmat ġudizzju sod dwar l-effettività u l-impatt tan-nefqa. Huwa korollarju, illi jekk evalwazzjoni għandu jkollha rwol sinifikattiv fl-allokazzjoni tal-fondi, huwa importanti li titwettaq evalwazzjoni ex ante ta’ kwalità għolja. |
| --- | --- |

—

Ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu toħloq problemi ta’ żmien. Aktar ma tkun tard ir-reviżjoni, anqas hemm ċans li jsiru tibdiliet lil programm; imma aktar ma ssir kmieni kwalunkwe reviżjoni, aktar ikun diffiċli li jiġi ffurmat ġudizzju sod dwar l-effettività u l-impatt tan-nefqa. Huwa korollarju, illi jekk evalwazzjoni għandu jkollha rwol sinifikattiv fl-allokazzjoni tal-fondi, huwa importanti li titwettaq evalwazzjoni ex ante ta’ kwalità għolja.

| 52. | Il-kuntest partikolari tal-perijodu tal-programm 2000-2006 ipprovoka u ħarrax xi wħud minn dawk il-problemi. In-nefqa għall-perijodu 1994-1999 ma kinitx soġġetta għar-regola N + 2, u kienet sinifikatament imdewwma (fil-fatt il-programmi ta’ l-1994-1999 għandhom m’humiex magħluqa). Dan ikkontribwixxa għad-dewmien sabiex jinbdew il-programmi għall-perijodu 2000-2006. Uħud mil-limitazzjonijiet l-oħra ta’ l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu huma aktar fundamentali: huwa intrinsikament diffiċli li wieħed jevalwa r-riżultat nett ta’ l-investimenti fl-infrastruttura, jew ta’ l-inizjattivi dwar l-impjiegi. |
| --- | --- |

52.

Il-kuntest partikolari tal-perijodu tal-programm 2000-2006 ipprovoka u ħarrax xi wħud minn dawk il-problemi. In-nefqa għall-perijodu 1994-1999 ma kinitx soġġetta għar-regola N + 2, u kienet sinifikatament imdewwma (fil-fatt il-programmi ta’ l-1994-1999 għandhom m’humiex magħluqa). Dan ikkontribwixxa għad-dewmien sabiex jinbdew il-programmi għall-perijodu 2000-2006. Uħud mil-limitazzjonijiet l-oħra ta’ l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu huma aktar fundamentali: huwa intrinsikament diffiċli li wieħed jevalwa r-riżultat nett ta’ l-investimenti fl-infrastruttura, jew ta’ l-inizjattivi dwar l-impjiegi.

RAKKOMANDAZZJONIJIET

| 53. | Il-Qorti tirrakkomanda l-passi li ġejjin sabiex tittejjeb l-utilità ta’ l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu, ir-reviżjoni u l-allokazzjoni mill-ġdid waqt il-perijodu 2007-2013 u perijodi tal-programmi futuri.






  — | L-evalwazzjoni u r-reviżjoni tal-programmi “f’terminu medju” aktarx ikollhom aktar suċċess, aktar man-nefqa sseħħ waqt il-perijodu tal-programm, minflok ma’ sseħħ b’xi snin lura. Sabiex inaqqsu d-dewmien sabiex jibda l-programm ta’ l-2007-2013, il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-għeluq tal-programmi ta’ l-2000-2006 sseħħ b’ħeffa u b’effiċjenza. |
| --- | --- | --- |

53.

Il-Qorti tirrakkomanda l-passi li ġejjin sabiex tittejjeb l-utilità ta’ l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu, ir-reviżjoni u l-allokazzjoni mill-ġdid waqt il-perijodu 2007-2013 u perijodi tal-programmi futuri.

—

L-evalwazzjoni u r-reviżjoni tal-programmi “f’terminu medju” aktarx ikollhom aktar suċċess, aktar man-nefqa sseħħ waqt il-perijodu tal-programm, minflok ma’ sseħħ b’xi snin lura. Sabiex inaqqsu d-dewmien sabiex jibda l-programm ta’ l-2007-2013, il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-għeluq tal-programmi ta’ l-2000-2006 sseħħ b’ħeffa u b’effiċjenza.

| — | Diffikultà partikolari misjuba minn dawk li evalwaw il-programmi ta’ l-2000-2006 kienet illi s-sistemi ta’ monitoraġġ ma kinux qed jaħdmu tajjeb. Il-Kummissjoni għandha tieħu passi sabiex tassigura illi l-indikaturi tal-prestazzjoni jkunu mmonitorjati sa mill-bidu fil-perijodu tal-progamm il-ġdid. |
| --- | --- |

—

Diffikultà partikolari misjuba minn dawk li evalwaw il-programmi ta’ l-2000-2006 kienet illi s-sistemi ta’ monitoraġġ ma kinux qed jaħdmu tajjeb. Il-Kummissjoni għandha tieħu passi sabiex tassigura illi l-indikaturi tal-prestazzjoni jkunu mmonitorjati sa mill-bidu fil-perijodu tal-progamm il-ġdid.

| — | Evalwazzjoni u kunsiderazzjoni mill-ġdid tan-nefqa għandha sseħħ tard biżżejjed sabiex ikun hemm esperjenza biżżejjed ta’ programm li tippermetti li sseħħ evalwazzjoni utli, imma kmieni biżżejjed sabiex tippermetti tibdiliet fil-prijoritajiet. |
| --- | --- |

—

Evalwazzjoni u kunsiderazzjoni mill-ġdid tan-nefqa għandha sseħħ tard biżżejjed sabiex ikun hemm esperjenza biżżejjed ta’ programm li tippermetti li sseħħ evalwazzjoni utli, imma kmieni biżżejjed sabiex tippermetti tibdiliet fil-prijoritajiet.

| — | Ir-proċessi ta’ nofs it-terminu fil-perijodu 2000-2006 kienu proċedura twila u kumplessa. Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra metodi li bihom il-proċess jista’ jsir b’mod aktar mgħaġġel u risponsiv. |
| --- | --- |

—

Ir-proċessi ta’ nofs it-terminu fil-perijodu 2000-2006 kienu proċedura twila u kumplessa. Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra metodi li bihom il-proċess jista’ jsir b’mod aktar mgħaġġel u risponsiv.

| — | Waqt li l-Kummissjoni m’għandiex tkun preskrittiva fid-definizzjoni tagħha tal-metodu li għandu jintuża minn dawk li jevalwaw, hija għandha tidentifika kif il-programmi jistgħu jiġu emendati sabiex tassigura illi l-impatti fuq il-koeżjoni jkunu identifikabbli, illi l-evalwazzjonijiet ikunu sors ta’ l-aħjar prattika, u li, fejn ikunu stabbiliti riżervi tal-prestazzjoni, dawn ikunu wżati b’mod li jagħti piż xieraq lill-implimetnazzjoni effettiva u effiċjenti tal-programmi. |
| --- | --- |

—

Waqt li l-Kummissjoni m’għandiex tkun preskrittiva fid-definizzjoni tagħha tal-metodu li għandu jintuża minn dawk li jevalwaw, hija għandha tidentifika kif il-programmi jistgħu jiġu emendati sabiex tassigura illi l-impatti fuq il-koeżjoni jkunu identifikabbli, illi l-evalwazzjonijiet ikunu sors ta’ l-aħjar prattika, u li, fejn ikunu stabbiliti riżervi tal-prestazzjoni, dawn ikunu wżati b’mod li jagħti piż xieraq lill-implimetnazzjoni effettiva u effiċjenti tal-programmi.

| — | Kull gwida provduta mill-Kummissjoni għandha tkun magħmula disponibbli fil-ħin. |
| --- | --- |

—

Kull gwida provduta mill-Kummissjoni għandha tkun magħmula disponibbli fil-ħin.

| — | Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jagħtu attenzjoni partikolari lill-arranġamenti ta’ l-ipprogrammar u tal-ġestjoni tan-nefqa fuq il-prijoritajiet tal-politika ta’ l-UE. |
| --- | --- |

—

Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jagħtu attenzjoni partikolari lill-arranġamenti ta’ l-ipprogrammar u tal-ġestjoni tan-nefqa fuq il-prijoritajiet tal-politika ta’ l-UE.

Dan ir-rapport ġie adottat mill-Qorti ta’ l-Awdituri fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tat-8 ta’ Marzu 2007.

Għall-Qorti ta’ l-Awdituri

Hubert WEBER

President

---

(1)  Madwar 16-il biljun euro ta’ Fondi Strutturali għas-snin 2004-2006 kienu allokati għal madwar 200 programm fl-Istati Membri l-ġodda.

1

(2)  Ara t-Titolu II Programmar — Artikolu 13-19 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999 tal-21 ta’ Ġunju1999 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fondi Strutturali (ĠU L 161, 26.6.1999, p. 1).

2

(3)  Artikolu 10(3) tar-Regolament Finanzjarju (KE) Nru 1260/1999.

3

(4)  Artikolu 18 u 19 tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999. F’każijiet fejn l-allokazzjoni tal-Komunità m’eċċedietx il-biljun euro l-assitenza setgħet tieħu l-forma ta’ “Dokument Wieħed ta’ Programmar” (SPD), li jkun fih l-istess informazzjoni li tinstab f’CSF u f’OP.

4

(5)  Artikolu 14(2) tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999.

5

(6)  Artikolu 35(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999.

6

(7)  Riżerva tal-prestazzjoni ara Artikolu 44, regola “N + 2” Artikolu 31(2) Regolament (KE) Nru 1260/1999.

7

(8)  L-ammont totali ta’ Fondi Strutturali allokati għal programm tal-Objettiv 1 huwa, skond il-pjan ta’ finanzjament tiegħu, impenjat f’somom annwali bejn l-2000 u l-2006. Il-pagamenti jistgħu jieħdu l-forma ta’ pagamenti bin-nifs (li jirrappreżentaw 7 % ta’ dak li jinvolvi totalment kull programm, li jipprovdi fil-bidu protezzjoni relattivament twila kontra l-applikazzjoni ta’ l-N + 2) jew ir-rimborż tan-nefqa realment imħallsa lill-benefiċarji finali. Sabiex jevitaw id-diżimpenji l-Istati Membri jridu jissottomettu lill-Kummissjoni sa tmiem it-tieni sena wara s-sena ta’ l-impenn applikazzjoni għal pagament, li tkopri għal kull sena l-ammonti previsti fil-pjan ta’ finanzjament (Artikoli 31(2) u 32(3) tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999).

8

(9)  Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal-25 ta’ Ġunju 2002 dwar ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit tal-KE (ĠU L 248, 16.9.2002, p. 1) Artikolu 27. L-ekonomija tfisser illi r-riżorsi jridu jkunu disponibbli fil-ħin, fil-kwantità u l-kwalità xierqa u bl-aħjar prezz. L-effettività tfisser li jinkisbu l-objettivi ffissati u l-kisba tar-riżultati maħsuba; l-effiċjenza tfisser l-aħjar relazzjoni bejn ir-riżorsi impjegati u r-riżultati miksuba. Għall-evalwazzjoni ta’ l-effettività ta’ l-SF irreferi wkoll għall-Artikolu 40 tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999.

9

(10)  Artikolu 41 tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999.

10

(11)  Artikolu 42 tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999.

11

(12)  Artikolu 43 tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999.

12

(13)  Rapport Speċjali Nru 7/2003 dwar l-implimentazzjoni ta’ programmar ta’ assistenza għall-perijodu 2000-2006 fil-qafas tal-Fondi Strutturali (ĠU C 174, 23.7.2003).

13

(14)  Ara r-Rapport Speċjali Nru 10/2006 dwar l-evalwazzjonijiet ex post tal-programmi ta’ Objettiv 1 u 3 1994-1999.

14

ex post

(15)  Artikolu 42(2) tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999.

15

(16)  Artikolu 44(1) tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999.

16

(17)  Artikolu 44(2) tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999.

17

(18)  Artikolu 14(2) flimkien ma’ Titolu II — Ipprogrammar — u Artikolu 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999.

18

(19)  Artikolu 42(3) tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999.

19

(20)  SPD Belġju: Flanders, Objettiv 3, Franza: SPDs Korsika u Objettiv 3. Ġermanja: CSF u OP's Brandenburg, Trasport, Italja: CSF u OP's Kalabrija, Ponsil, Trasport; SPD Lombardija Objettiv 3, Irlanda: CSF u OPs Ewropa tan-Nofsinhar, settur produttiv, Spanja: CSF u OPs Andalusija, Galizja, Renju Unit: SPD Merseyside, OP Objettiv 3.

20

Il-proċessi ta’ evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu, allokazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni u reviżjoni li tikkonċerna s-CSF Portugall, l-OP Algrave (P), l-SPD Burgenland (A), l-SPD Hainaut (B), l-SPD Réunion (F), l-SPD Flevoland (NL) kienu eżaminati fil-livell tal-Kummissjoni.

(21)  Fl-istadju ta’ l-abbozz, il-Kummissjoni evalwat terz tar-rapporti bħala tajbin jew eċċellenti. L-evalwazzjoni tar-rapport finali kienet ħafna iktar pożittiva: żewġ terzi tar-rapporti kienu evalwati bħala tajba jew eċċellenti. Meta kienu identifikati nuqqasijiet, il-kawża prinċipali kienet illi dawk li jevalwaw kienu taħt pressjoni minħabba:

21

| — | in-numru ta’ mistoqsijiet ta’ l-evalwazzjoni; |
| --- | --- |

—

in-numru ta’ mistoqsijiet ta’ l-evalwazzjoni;

| — | in-numru ta’ proġetti involuti; |
| --- | --- |

—

in-numru ta’ proġetti involuti;

| — | il-kumplessità ta’ xi programmi kbar, u r-riżorsi limitati ta’ xi wħud minn dawk li evalwaw. |
| --- | --- |

—

il-kumplessità ta’ xi programmi kbar, u r-riżorsi limitati ta’ xi wħud minn dawk li evalwaw.

(22)  Kapaċità Ikbar ta’ Evalwazzjoni, Kummissjoni Ewropea, Novembru 2004 (paġna 35).

22

(23)  Hemm numru ta’ studju empiriċi u ta’ evalwazzjonijiet li juru dawn l-effetti. B’mod ġenerali, m’hemmx dejta biżżejjed għar-rigward tal-bżonnijiet reali, inkluża t-tip ta’ infrastruttura sabiex jinksieb l-aħjar effett mill-Fondi Strutturali.

23

(24)  Effett “deadweight” jeżisti meta attività jew investiment kien jiġi mibdi fin-nuqqas ta’ finanzjament.

24

(25)  Kummissjoni Ewropea, il-perijodu ġdid tal-programm 2000-2006: Karta ta’ Ħidma metodoloġika 4 — Implimentazzjoni tar-riżerva tal-prestazzjoni.

25

(26)  Dawn l-indikaturi huma relatati: l-assorbiment finanzjarju u l-prodott huma korrelatati ħafna.

26

(27)  Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2003 tal-Qorti rrimarka illi fil-prattika, r-riżerva tal-prestazzjoni kienet tinvolvi proċedura kumplessa ta’ allokazzjoni mill-ġdid tal-fondi, u setgħet twassal għal inkonsistenzi u ineffettività fl-użu tar-riżerva.

27

(28)  F’każ wieħed, il-programm Olandiż ta’ l-Objettiv 3, il-Kummissjoni ma kellha l-ebda għażla oħra ħlief li talloka r-riżerva tal-prestazzjoni minkejja l-fatt illi diżimpenji sinifikanti kien seħħew diġà minħabba li l-fondi ma kinux intnefqu.

28

(29)  Dan ikkorrisponda mar-rekwiżiti tal-kunċett ta’ l-iżvilupp sostenibbli ta’ l-Unjoni tat-Trattat ta’ Amsterdam u antiċipa prinċipalment il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta’ Lisbona (Marzu 2000: li ssir l-iktar ekonomika kompetittiva u bbażata fuq it-tagħrif fid-dinja) ma’ liema l-Kunsill Ewropew ta’ Gothenburg (Ġunju 2001) żied l-istrateġija ambjentali ta’ l-iżvilupp sostenibbli.

29

(30)  Ara l-Artikoli 10(3) u 14 tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999 “skond dan it-titolu.” Dan “it-titolu” jirreferi għad-dispożizzjonijiet dwar l-ipprogrammar ta’ l-Artikoli 15 -19.

30

(31)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 210, 31.7.2006, p. 25), Artikolu 47.

31

(32)  Regolament (KE) Nru 1083/2006, Artikolu 13.

32

(33)  Regolament (KE) Nru 1083/2006, Artikoli 50 u 51.

33

(34)  Skond il-paragrafu 12, it-tielet fsotto paragrafu tal-Ftehim Inter-Istituzzjonali (li jinkludi l-perspettiva finanzjarja) bejn il-Parlament Ewropew u l-Kunsill u l-Kummissjoni tas-6 ta’ Mejju 1999 (ĠU C 172, 18.6.1999, p. 1) il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jintrabtu li jirrispettaw l-allokazzjonijiet ta’ l-approporijazzjonijiet ta’ impenji provduti fil-perspettiva finanzjarja għall-operazzjonijiet strutturali.

34

---

IR-RISPOSTA TAL-KUMMISSJONI

SOMMARJU

| III. | L-ewwel inċiż —- L-għanijiet ta' l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu fir-rigward tal-valutazzjoni ta' l-effettività, l-effiċjenza u l-impatti mistennija kienu limitati għal analiżi ta' l-outputs u r-riżultati inizjali. Din l-analiżi kienet diffiċli minħabba l-bidu tard jew bil-mod ta' ħafna programmi, għalkemm twettqet fi ftit każi (ara l-Kapitolu 5 tar-rapport tal-Kummissjoni Kapaċità dejjem Tikber ta' Evalwazzjoni). Madankollu, l-aspetti l-oħrajn li ġew eżaminati fl-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu pprovdew kontribut meħtieġ dwar id-deċiżjonijiet dwar l-allokazzjoni tar-riżerva għall-prestazzjoni u l-addattament ta' programmi operattivi.
  It-tieni inċiż —- Ir-riżerva għall-prestazzjoni intużat għall-allokazzjoni ta’ riżorsi għal programmi fuq bosta kriterji li għalihom il-Kummissjoni rrakkomandat tliet gruppi ta' indikaturi. L-assorbiment finanzjarju kien fattur importanti, iżda l-kriterji kienu jvarjaw bejn l-Istati Membri u ta' spiss kienu usa', skond id-disponibbiltà ta' data affidabbli (ara punti 28 u 32).
  It-tielet inċiż —- Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-reviżjoni ta' nofs it-terminu kellha effett sinifikanti fuq il-prestazzjoni ġenerali ta' programmi u fuq il-mod li dawn kienu responsabbli minn prijoritajiet ta' politika. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni riedet tevita li talloka riżorsi addizzjonali għal oqsma li digà kien qed ikollhom diffikultajiet fl-infiq tar-riżorsi eżistenti. |
| --- | --- |

III.

L-ewwel inċiż —- L-għanijiet ta' l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu fir-rigward tal-valutazzjoni ta' l-effettività, l-effiċjenza u l-impatti mistennija kienu limitati għal analiżi ta' l-outputs u r-riżultati inizjali. Din l-analiżi kienet diffiċli minħabba l-bidu tard jew bil-mod ta' ħafna programmi, għalkemm twettqet fi ftit każi (ara l-Kapitolu 5 tar-rapport tal-Kummissjoni Kapaċità dejjem Tikber ta' Evalwazzjoni). Madankollu, l-aspetti l-oħrajn li ġew eżaminati fl-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu pprovdew kontribut meħtieġ dwar id-deċiżjonijiet dwar l-allokazzjoni tar-riżerva għall-prestazzjoni u l-addattament ta' programmi operattivi.

It-tieni inċiż —- Ir-riżerva għall-prestazzjoni intużat għall-allokazzjoni ta’ riżorsi għal programmi fuq bosta kriterji li għalihom il-Kummissjoni rrakkomandat tliet gruppi ta' indikaturi. L-assorbiment finanzjarju kien fattur importanti, iżda l-kriterji kienu jvarjaw bejn l-Istati Membri u ta' spiss kienu usa', skond id-disponibbiltà ta' data affidabbli (ara punti 28 u 32).

It-tielet inċiż —- Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-reviżjoni ta' nofs it-terminu kellha effett sinifikanti fuq il-prestazzjoni ġenerali ta' programmi u fuq il-mod li dawn kienu responsabbli minn prijoritajiet ta' politika. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni riedet tevita li talloka riżorsi addizzjonali għal oqsma li digà kien qed ikollhom diffikultajiet fl-infiq tar-riżorsi eżistenti.

| IV. | Il-Kummissjoni taqbel li jkun xieraq li tikkunsidra mill-ġdid l-għanijiet tal-programm, il-miżuri u l-allokazzjonijiet tal-baġit matul il-perjodu tal-programm. Fil-proposti għal arranġamenti riveduti għall-2007-2013 hija bniet fuq l-esperjenza miksuba bejn l-2000-2006.
  L-ewwel inċiż —- Huwa fid-dmir tal-Kummissjoni li tiżgura li minbarra l-assorbiment, tingħata kunsiderazzjoni għall-effettività u l-valur tal-flus. Il-Kummissjoni tagħmel ħilitha sabiex tirrilaxxa din ir-responsabbilità.
  It-tieni inċiż —- It-tensjoni li tinħoloq bejn l-assorbiment mgħaġġel u l-kwalità mir-regola ta' l-n + 2 mhux bilfors tfisser li l-kwalità ser titħalla barra. Il-Kummissjoni tagħmel kull sforz għall-prevenzjoni ta' dan.
  It-tielet inċiż —- L-arranġamenti ta' monitoraġġ u evalwazzjoni għall-perjodu tal-programm bejn l-2007-2013 huma mfassla sabiex ikunu miftuħa għall-isfidi prattiċi ffaċjati mill-programmi. |
| --- | --- |

IV.

Il-Kummissjoni taqbel li jkun xieraq li tikkunsidra mill-ġdid l-għanijiet tal-programm, il-miżuri u l-allokazzjonijiet tal-baġit matul il-perjodu tal-programm. Fil-proposti għal arranġamenti riveduti għall-2007-2013 hija bniet fuq l-esperjenza miksuba bejn l-2000-2006.

L-ewwel inċiż —- Huwa fid-dmir tal-Kummissjoni li tiżgura li minbarra l-assorbiment, tingħata kunsiderazzjoni għall-effettività u l-valur tal-flus. Il-Kummissjoni tagħmel ħilitha sabiex tirrilaxxa din ir-responsabbilità.

It-tieni inċiż —- It-tensjoni li tinħoloq bejn l-assorbiment mgħaġġel u l-kwalità mir-regola ta' l-n + 2 mhux bilfors tfisser li l-kwalità ser titħalla barra. Il-Kummissjoni tagħmel kull sforz għall-prevenzjoni ta' dan.

It-tielet inċiż —- L-arranġamenti ta' monitoraġġ u evalwazzjoni għall-perjodu tal-programm bejn l-2007-2013 huma mfassla sabiex ikunu miftuħa għall-isfidi prattiċi ffaċjati mill-programmi.

| V. | L-ewwel inċiż —- F'Awissu ta' l-2006 il-Kummissjoni ħarġet dokument iddettaljat ta' gwida għall-perjodu ta' għeluq ta' bejn l-2000 u l-2006. Issa r-rekwiżiti ta' l-għeluq huma iktar familjari milli kienu qabel il-perjodu ta' l-għeluq ta' bejn l-1994 u l-1999.
  It-tieni inċiż —- Il-Kummissjoni ser tagħti attenzjoni mill-qrib għall-ħolqien ta' sistemi ta' monitoraġġ u għad-definizzjoni ta' indikaturi fil-programmi l-ġodda.
  It-tielet inċiż —- Fil-perjodu bejn l-2007 u l-2013 ir-rekwiżit ġenerali preċedenti għall-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu ser jinbidel ma' evalwazzjonijiet b'mod kontinwu bbażati fuq il-ħtiġijiet għall-valutazzjoni ta' l-implimentazzjoni ta' programm u jirreaġixxi għal bidliet fl-ambjent estern tiegħu. Dan il-metodu jista' jitħejja aħjar skond it-talbiet ta' l-utenti ta' l-evalwazzjoni.
  Il-proporzjonalità introdotta mir-regolamenti u mit-titjib ta' l-effiċjenza tal-proċess ta' l-ipprogrammar ser ukoll iżżid il-flessibilità fl-arranġamenti ta' l-evalwazzjoni.
  Ir-raba' inċiż L-arranġamenti iktar flessibbli ser jippermettu dan.
  Il-ħames inċiż —- Fl-2006 il-Kummissjoni pprovdiet dokumenti ta' gwida għall-perjodu bejn l-2007 u l-2013.
  Is-sitt inċiż —- Attivitajiet ikkofinanzjati jinħtieġu li jippromwovu l-prijoritajiet ta' politika ta' l-Unjoni Ewropea (UE), bl-inklużjoni ta' l-Aġenda għat-Tkabbir u l-Impjiegi. L-Istati Membri ta' l-UE-15 għandhom jilħqu miri speċifiċi għall-infiq fuq dan ta' l-aħħar. |
| --- | --- |

V.

L-ewwel inċiż —- F'Awissu ta' l-2006 il-Kummissjoni ħarġet dokument iddettaljat ta' gwida għall-perjodu ta' għeluq ta' bejn l-2000 u l-2006. Issa r-rekwiżiti ta' l-għeluq huma iktar familjari milli kienu qabel il-perjodu ta' l-għeluq ta' bejn l-1994 u l-1999.

It-tieni inċiż —- Il-Kummissjoni ser tagħti attenzjoni mill-qrib għall-ħolqien ta' sistemi ta' monitoraġġ u għad-definizzjoni ta' indikaturi fil-programmi l-ġodda.

It-tielet inċiż —- Fil-perjodu bejn l-2007 u l-2013 ir-rekwiżit ġenerali preċedenti għall-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu ser jinbidel ma' evalwazzjonijiet b'mod kontinwu bbażati fuq il-ħtiġijiet għall-valutazzjoni ta' l-implimentazzjoni ta' programm u jirreaġixxi għal bidliet fl-ambjent estern tiegħu. Dan il-metodu jista' jitħejja aħjar skond it-talbiet ta' l-utenti ta' l-evalwazzjoni.

Il-proporzjonalità introdotta mir-regolamenti u mit-titjib ta' l-effiċjenza tal-proċess ta' l-ipprogrammar ser ukoll iżżid il-flessibilità fl-arranġamenti ta' l-evalwazzjoni.

Ir-raba' inċiż L-arranġamenti iktar flessibbli ser jippermettu dan.

Il-ħames inċiż —- Fl-2006 il-Kummissjoni pprovdiet dokumenti ta' gwida għall-perjodu bejn l-2007 u l-2013.

Is-sitt inċiż —- Attivitajiet ikkofinanzjati jinħtieġu li jippromwovu l-prijoritajiet ta' politika ta' l-Unjoni Ewropea (UE), bl-inklużjoni ta' l-Aġenda għat-Tkabbir u l-Impjiegi. L-Istati Membri ta' l-UE-15 għandhom jilħqu miri speċifiċi għall-infiq fuq dan ta' l-aħħar.

INTRODUZZJONI

| 6. | L-ewwel kaxxa. —- Inizjalment il-Kummissjoni kienet ipproponiet riżerva ta' prestazzjoni li setgħet tingħadda minn Stat Membru għal ieħor, iżda l-proposta ġiet emendata matul il-negozjati dwar il-leġiżlazzjoni ġejjiena. |
| --- | --- |

6.

L-ewwel kaxxa. —- Inizjalment il-Kummissjoni kienet ipproponiet riżerva ta' prestazzjoni li setgħet tingħadda minn Stat Membru għal ieħor, iżda l-proposta ġiet emendata matul il-negozjati dwar il-leġiżlazzjoni ġejjiena.

| 9. | L-ewwel inċiż —- Il-Kummissjoni kkunsidrat li kien sar progress fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali għall-iżgurar ta' l-implimentazzjoni tagħhom skond strateġija ta' żvilupp mfassla b'mod ċar u l-kisba ta' l-effettività ma ġietx injorata favur il-konsum tal-fondi.
  It-tieni inċiż —- L-Istati Membri kollha wettqu evalwazzjonijiet ex ante, li wasslu għal iktar koerenza bejn l-istrateġiji u għal iktar għarfien tal-bażi ta' l-għażliet li saru u tejjbu b'mod sinifikanti l-kwantifikazzjoni ta' l-għanijiet. F'dawk l-Istati Membri fejn l-evalwazzjoni ex ante eżaminat strateġiji alternattivi, l-intenzjoni kienet li din l-evalwazzjoni tintuża bħala parti mill-proċess ta' ppjanar nazzjonali tagħhom. |
| --- | --- |

9.

L-ewwel inċiż —- Il-Kummissjoni kkunsidrat li kien sar progress fl-ipprogrammar tal-Fondi Strutturali għall-iżgurar ta' l-implimentazzjoni tagħhom skond strateġija ta' żvilupp mfassla b'mod ċar u l-kisba ta' l-effettività ma ġietx injorata favur il-konsum tal-fondi.

It-tieni inċiż —- L-Istati Membri kollha wettqu evalwazzjonijiet ex ante, li wasslu għal iktar koerenza bejn l-istrateġiji u għal iktar għarfien tal-bażi ta' l-għażliet li saru u tejjbu b'mod sinifikanti l-kwantifikazzjoni ta' l-għanijiet. F'dawk l-Istati Membri fejn l-evalwazzjoni ex ante eżaminat strateġiji alternattivi, l-intenzjoni kienet li din l-evalwazzjoni tintuża bħala parti mill-proċess ta' ppjanar nazzjonali tagħhom.

| 10. | Il-Kummissjoni tqis li l-evalwazzjonijiet ex post tal-ġejjieni għandhom ikunu aktar iffukati u għandhom tikkunsidra b'mod sħiħ ir-restrizzjonijiet tad-data u tar-riżorsi. Hija ser tħejji dan l-eżerċizzju bir-reqqa. |
| --- | --- |

10.

Il-Kummissjoni tqis li l-evalwazzjonijiet ex post tal-ġejjieni għandhom ikunu aktar iffukati u għandhom tikkunsidra b'mod sħiħ ir-restrizzjonijiet tad-data u tar-riżorsi. Hija ser tħejji dan l-eżerċizzju bir-reqqa.

IL-VALUTAZZJONI TA' L-EVALWAZZJONI TA' NOFS IT-TERMINU

| 20. | Ir-raba' kaxxa. —- Ir-rapport tal-Kummissjoni dwar l-Evalwazzjoni ta' Nofs it-Terminu – Kapaċità ta' Evalwazzjoni dejjem Tikber innota wkoll li xi evalwazzjonijiet bdew analiżi ta' spejjeż ta' unitajiet li fuqhom jista' jsir żvilupp fil-ġejjieni. |
| --- | --- |

20.

Ir-raba' kaxxa. —- Ir-rapport tal-Kummissjoni dwar l-Evalwazzjoni ta' Nofs it-Terminu – Kapaċità ta' Evalwazzjoni dejjem Tikber innota wkoll li xi evalwazzjonijiet bdew analiżi ta' spejjeż ta' unitajiet li fuqhom jista' jsir żvilupp fil-ġejjieni.

| 23. | L-ewwel inċiż —- Il-Kummissjoni wkoll, fir-rapport tagħha “Kapaċità ta' Evalwazzjoni dejjem Tikber” (punt 4.1.1), għarfet li l-livell baxx ta' infiq kien illimita l-potenzjal ta' l-evalwazzjonijiet.
  It-tieni inċiż —- Is-sejbiet ta' l-evalwazzjonijiet fir-rigward ta' l-aġenda ta' Liżbona-Gothenburg ġew riveduti fil-punt 5.2 tar-rapport tal-Kummissjoni “Kapaċità dejjem Tikber għall-Evalwazzjoni”.
  It-tielet inċiż —- Ir-rapport tal-Kummissjoni “Kapaċità dejjem Tikber għall-Evalwazzjoni” ma trattatx problemi metodoloġiċi tal-valutazzjoni ta' l-impatti, billi l-livell baxx ta' nfiq u l-outputs relattivament zgħar li żviluppaw kienu limitazzjoni akbar. Fid-Dokument ta' Ħidma dwar l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu, kien ħareġ ċar li l-għanijiet ta' l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu fir-rigward tal-valutazzjoni ta' l-effettività, l-effiċjenza u l-impatt mistenni kienu limitati għal analiżi ta' outputs u riżultati inizjali. Dan japplika wkoll għall-valutazzjoni ta' l-effiċjenza fit-termini ta' effetti fuq l-impjiegi. |
| --- | --- |

23.

L-ewwel inċiż —- Il-Kummissjoni wkoll, fir-rapport tagħha “Kapaċità ta' Evalwazzjoni dejjem Tikber” (punt 4.1.1), għarfet li l-livell baxx ta' infiq kien illimita l-potenzjal ta' l-evalwazzjonijiet.

It-tieni inċiż —- Is-sejbiet ta' l-evalwazzjonijiet fir-rigward ta' l-aġenda ta' Liżbona-Gothenburg ġew riveduti fil-punt 5.2 tar-rapport tal-Kummissjoni “Kapaċità dejjem Tikber għall-Evalwazzjoni”.

It-tielet inċiż —- Ir-rapport tal-Kummissjoni “Kapaċità dejjem Tikber għall-Evalwazzjoni” ma trattatx problemi metodoloġiċi tal-valutazzjoni ta' l-impatti, billi l-livell baxx ta' nfiq u l-outputs relattivament zgħar li żviluppaw kienu limitazzjoni akbar. Fid-Dokument ta' Ħidma dwar l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu, kien ħareġ ċar li l-għanijiet ta' l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu fir-rigward tal-valutazzjoni ta' l-effettività, l-effiċjenza u l-impatt mistenni kienu limitati għal analiżi ta' outputs u riżultati inizjali. Dan japplika wkoll għall-valutazzjoni ta' l-effiċjenza fit-termini ta' effetti fuq l-impjiegi.

| 25. | It-tielet inċiż —- Il-bilanċ bejn li jiġu indirizzati ħtiġijiet fuq terminu twil ta' żmien, bħar-Riċerka u l-Iżvilupp u l-innovazzjoni, u l-finanzjament ta' miżuri ta' nefa iktar mgħaġġla u skond id-domanda huwa bilanċ li diffiċli biex jinkiseb.
  Ir-raba' inċiż —- Il-problema ta' nuqqas ta' kumparabilità ta' riżultati u evalwazzjonijiet ta' mudell differenti hija diskussa fir-Rapport tal-Kummissjoni Kapaċità dejjem Tikber għall-Evalwazzjoni, punt 5.1.2.1 —- (ara l-punt 22 iktar 'il fuq). |
| --- | --- |

25.

It-tielet inċiż —- Il-bilanċ bejn li jiġu indirizzati ħtiġijiet fuq terminu twil ta' żmien, bħar-Riċerka u l-Iżvilupp u l-innovazzjoni, u l-finanzjament ta' miżuri ta' nefa iktar mgħaġġla u skond id-domanda huwa bilanċ li diffiċli biex jinkiseb.

Ir-raba' inċiż —- Il-problema ta' nuqqas ta' kumparabilità ta' riżultati u evalwazzjonijiet ta' mudell differenti hija diskussa fir-Rapport tal-Kummissjoni Kapaċità dejjem Tikber għall-Evalwazzjoni, punt 5.1.2.1 —- (ara l-punt 22 iktar 'il fuq).

| 26. | Kif innutat fit-tweġiba għal punt 23, l-aħħar inċiż, l-għanijiet ta' l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu fir-rigward tal-valutazzjoni ta' l-effettività, l-effiċjenza u l-impatt kienu limitati.
  It-tielet inċiż —- Id-Dokument ta' Ħidma dwar l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu enfasizza li anke l-istima ta' dawn l-effetti, kienet tiddependi fuq id-disponibbilità tad-data.
  Ir-raba' inċiż —- Ara t-tweġiba għal kaxxa 4 u għal punt 23, l-aħħar inċiż. |
| --- | --- |

26.

Kif innutat fit-tweġiba għal punt 23, l-aħħar inċiż, l-għanijiet ta' l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu fir-rigward tal-valutazzjoni ta' l-effettività, l-effiċjenza u l-impatt kienu limitati.

It-tielet inċiż —- Id-Dokument ta' Ħidma dwar l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu enfasizza li anke l-istima ta' dawn l-effetti, kienet tiddependi fuq id-disponibbilità tad-data.

Ir-raba' inċiż —- Ara t-tweġiba għal kaxxa 4 u għal punt 23, l-aħħar inċiż.

| 27. | Għan importanti ieħor ta' l-evalwazzjonijiet ta' nofs it-terminu kien li ssir valutazzjoni tar-rilevanza ta' l-istrateġiji, li setgħet issir fiż-żmien stipulat għall-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu minkejja n-nefqa baxxa (ara d-dokument ta' ħidma). Dwar l-għanijiet limitati tal-valutazzjoni ta' l-effettività u l-impatt, ara punt 23. |
| --- | --- |

27.

Għan importanti ieħor ta' l-evalwazzjonijiet ta' nofs it-terminu kien li ssir valutazzjoni tar-rilevanza ta' l-istrateġiji, li setgħet issir fiż-żmien stipulat għall-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu minkejja n-nefqa baxxa (ara d-dokument ta' ħidma). Dwar l-għanijiet limitati tal-valutazzjoni ta' l-effettività u l-impatt, ara punt 23.

ALLOKAZZJONI TAR-RIŻERVA TAL-PRESTAZZJONI

| 30. | L-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu pprovdiet informazzjoni għall-allokazzjoni tar-riżerva għall-prestazzjoni dwar kwistjonijiet oħrajn għajr l-infiq. Xi indikaturi rrakkomandati mill-Kummissjoni għall-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu ma kienux jiddependu fuq il-livell tan-nefqa, iżda qiesu aspetti differenti ta' l-implimentazzjoni tal-programmi.
  Għandu jiġi nnotat li xi proġetti ta' infrastruttura jagħtu kontribut għall-għanijiet ta' Liżbona u Gothenburg. |
| --- | --- |

30.

L-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu pprovdiet informazzjoni għall-allokazzjoni tar-riżerva għall-prestazzjoni dwar kwistjonijiet oħrajn għajr l-infiq. Xi indikaturi rrakkomandati mill-Kummissjoni għall-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu ma kienux jiddependu fuq il-livell tan-nefqa, iżda qiesu aspetti differenti ta' l-implimentazzjoni tal-programmi.

Għandu jiġi nnotat li xi proġetti ta' infrastruttura jagħtu kontribut għall-għanijiet ta' Liżbona u Gothenburg.

| 31. | Id-dokument ta' ħidma tal-Kummissjoni rrakkomanda l-użu ta' l-indikaturi ta' l-output, billi d-data hija disponibbli wara perjodu qasir ta' żmien, minflok l-indikaturi tar-riżultati fejn id-data hija disponibbli biss wara perjodu itwal ta' żmien. L-indikaturi ta' l-impatt m'humiex disponibbli qabel snin wara t-tlestija ta' l-intervent. |
| --- | --- |

31.

Id-dokument ta' ħidma tal-Kummissjoni rrakkomanda l-użu ta' l-indikaturi ta' l-output, billi d-data hija disponibbli wara perjodu qasir ta' żmien, minflok l-indikaturi tar-riżultati fejn id-data hija disponibbli biss wara perjodu itwal ta' żmien. L-indikaturi ta' l-impatt m'humiex disponibbli qabel snin wara t-tlestija ta' l-intervent.

| 33. | Ir-raġuni għaliex il-Kummissjoni stqarret li kienet ser tagħti attenzjoni partikolari lill-assorbiment kienet li ma jagħmilx sens li jiġu allokati riżorsi addizzjonali għal programm jew prijorità li ma kienx qed jassorbi l-allokazzjoni inizjali.
  Il-Kummissjoni taqbel li l-infiq mgħaġġel per se mhux indikazzjoni tas-suċċess ta' programm. Iżda nfiq effiċjenti huwa kundizzjoni neċessarja jekk programm għandu jikseb l-għanijiet stabbiliti. Għalkemm l-assorbiment finanzjarju kien fattur importanti għall-allokazzjoni tar-riżera għall-prestazzjoni, il-kriterji kienu jvarjaw bejn l-Istati Membri u ta' spiss kienu usa', skond id-disponibbiltà ta' data affidabbli (ara punti 28 u 32).
  L-ewwel inċiż —- Għalkemm investiment fuq il-ferrovija kien ambjentalment mixtieq, l-awtorità ta' ġestjoni kellha tikkunsidra l-fatt li kienet użat biss 14.5 % tal-fondi disponibbli.
  It-tieni inċiż —- L-allokazzjoni finanzjarja għall-ambjent kienet waħda mill-aktar partijiet kontenzjużi tan-negozjati. Ir-riżultat kien li qtugħ minn xi proġett ambjentali (bħall-inċineratur ta' l-iskart li l-kostruzzjoni tiegħu kienet ġiet posposta) ġew parzjalment ikkumpensati minn żidiet fl-allokazzjoni għal proġetti oħrajn favur l-ambjent. Filwaqt li ma kien hemm l-ebda allokazzjoni ġdida ta' fondi għal miżuri ta' opportunitajiet indaqs, id-diskussjoni wasslet għal attività intensifikata f'dan il-qasam.
  It-tielet inċiż —- Il-Kummissjoni ma kienitx kuntenta bl-allokazzjoni għolja ta' fondi ta' Brandenburg għall-infrastruttura tat-trasport, speċjalment l-infrastruttura tat-toroq, u regolarment qajjmet il-kwistjoni mal-Land, li tiddefendi d-deċiżjoni tagħha abbażi ta' l-N + 2. Il-Kummissjoni bi ħsiebha tressaq dan il-punt fin-negozjati għall-perjodu tal-programm li jmiss. |
| --- | --- |

33.

Ir-raġuni għaliex il-Kummissjoni stqarret li kienet ser tagħti attenzjoni partikolari lill-assorbiment kienet li ma jagħmilx sens li jiġu allokati riżorsi addizzjonali għal programm jew prijorità li ma kienx qed jassorbi l-allokazzjoni inizjali.

Il-Kummissjoni taqbel li l-infiq mgħaġġel per se mhux indikazzjoni tas-suċċess ta' programm. Iżda nfiq effiċjenti huwa kundizzjoni neċessarja jekk programm għandu jikseb l-għanijiet stabbiliti. Għalkemm l-assorbiment finanzjarju kien fattur importanti għall-allokazzjoni tar-riżera għall-prestazzjoni, il-kriterji kienu jvarjaw bejn l-Istati Membri u ta' spiss kienu usa', skond id-disponibbiltà ta' data affidabbli (ara punti 28 u 32).

L-ewwel inċiż —- Għalkemm investiment fuq il-ferrovija kien ambjentalment mixtieq, l-awtorità ta' ġestjoni kellha tikkunsidra l-fatt li kienet użat biss 14.5 % tal-fondi disponibbli.

It-tieni inċiż —- L-allokazzjoni finanzjarja għall-ambjent kienet waħda mill-aktar partijiet kontenzjużi tan-negozjati. Ir-riżultat kien li qtugħ minn xi proġett ambjentali (bħall-inċineratur ta' l-iskart li l-kostruzzjoni tiegħu kienet ġiet posposta) ġew parzjalment ikkumpensati minn żidiet fl-allokazzjoni għal proġetti oħrajn favur l-ambjent. Filwaqt li ma kien hemm l-ebda allokazzjoni ġdida ta' fondi għal miżuri ta' opportunitajiet indaqs, id-diskussjoni wasslet għal attività intensifikata f'dan il-qasam.

It-tielet inċiż —- Il-Kummissjoni ma kienitx kuntenta bl-allokazzjoni għolja ta' fondi ta' Brandenburg għall-infrastruttura tat-trasport, speċjalment l-infrastruttura tat-toroq, u regolarment qajjmet il-kwistjoni mal-Land, li tiddefendi d-deċiżjoni tagħha abbażi ta' l-N + 2. Il-Kummissjoni bi ħsiebha tressaq dan il-punt fin-negozjati għall-perjodu tal-programm li jmiss.

| 34. | L-allokazzjoni tar-riżerva għall-prestazzjoni kienet intiża li tkun indipendenti mill-Fond Strutturali partikolari li minnu kien ser jitħallas il-finanzjament.
  Hija rrispondiet għall-prijoritajiet ta' żvilupp għal terminu itwal kif ukoll it-talba għolja għal fondi minn setturi partikolari. F'xi każi msemmija mill-Qorti, il-kandidatura ta' ċerti programmi għar-riżerva ġiet eliminata minħabba riskju imminenti ta' rilaxx ta' fondi skond ir-regola ta' l-n + 2. |
| --- | --- |

34.

L-allokazzjoni tar-riżerva għall-prestazzjoni kienet intiża li tkun indipendenti mill-Fond Strutturali partikolari li minnu kien ser jitħallas il-finanzjament.

Hija rrispondiet għall-prijoritajiet ta' żvilupp għal terminu itwal kif ukoll it-talba għolja għal fondi minn setturi partikolari. F'xi każi msemmija mill-Qorti, il-kandidatura ta' ċerti programmi għar-riżerva ġiet eliminata minħabba riskju imminenti ta' rilaxx ta' fondi skond ir-regola ta' l-n + 2.

| 36. | Kif innotat fit-tweġiba għall-punt 34, l-allokazzjoni ma kienet bl-ebda mod dejjem ibbażata fuq l-assorbiment, għalkemm dan kien wieħed mill-indikaturi għall-allokazzjoni tar-riżerva, iżda kkunisdrat ukoll l-effettività fit-termini ta' outputs u riżultati, soġġetta għad-disponibilità ta' data affidabbli, u ta' ħtiġijiet fuq terminu itwal. |
| --- | --- |

36.

Kif innotat fit-tweġiba għall-punt 34, l-allokazzjoni ma kienet bl-ebda mod dejjem ibbażata fuq l-assorbiment, għalkemm dan kien wieħed mill-indikaturi għall-allokazzjoni tar-riżerva, iżda kkunisdrat ukoll l-effettività fit-termini ta' outputs u riżultati, soġġetta għad-disponibilità ta' data affidabbli, u ta' ħtiġijiet fuq terminu itwal.

L-IMPATT TAR-REVIŻJONI TA' NOFS IT-TERMINU

| 42. | Dwar il-kwistjoni ta' l-irwol ta' l-assorbiment fir-reviżjoni ta' nofs it-terminu, il-Kummissjoni tirreferi għat-tweġibiet tagħha għal punt 34 fir-rigward tar-riżerva għall-prestazzjoni.
  It-tieni inċiż —- Barra l-prestazzjoni finanzjarja, l-effettività tan-nefqa kienet kriterju ieħor, partikolarment fir-rigward tal-ħolqien ta' l-impjiegi. Ir-riskju ta' proġetti ambjentali li jiżbqu l-limitu ta' żmien tan-nefqa kien fattur fit-tnaqqis tal-fondi għal dan it-tip ta' investiment.
  Il-ħames inċiż —- Il-Kummissjoni ssegwi l-eliġibilità ta' dawn il-proġetti għal finanzjament mill-UE permezz ta' ħidma ta' verifika u l-Kumitat rilevanti ta' Monitoraġġ. Per eżempju, il-verifiki ta' proġetti mill-Fond Soċjali Ewropew (ESF) taħt il-programm ta' Calabria għandhom jitwettqu f'Marzu 2007.
  Is-sitt inċiż —- It-tneħħija ta' finanzjament privat parzjalment sar minħabba li fondi privati kienu ġew inklużi fit-tabelli finanzjarji bi żball (ma kienx intiż li dawn jiġu inklużi fil-bażi ta' kofinanzjament) u parzjalment minħabba l-volatilità tagħhom li fisser li l-pjani finanzjarji kellhom jiġu riveduti regolarment, filwaqt li l-finazjament pubbliku kien iktar stabbli. L-allokazzjonijiet tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (ERDF) għall-miżuri kkonċernati baqgħu ma nbidlux u l-finanzjament privat baqa' jintuża għall-implimentazzjoni tal-miżuri, għalkemm ma baqax jagħmel parti mill-bażi ta' kofinanzjament. |
| --- | --- |

42.

Dwar il-kwistjoni ta' l-irwol ta' l-assorbiment fir-reviżjoni ta' nofs it-terminu, il-Kummissjoni tirreferi għat-tweġibiet tagħha għal punt 34 fir-rigward tar-riżerva għall-prestazzjoni.

It-tieni inċiż —- Barra l-prestazzjoni finanzjarja, l-effettività tan-nefqa kienet kriterju ieħor, partikolarment fir-rigward tal-ħolqien ta' l-impjiegi. Ir-riskju ta' proġetti ambjentali li jiżbqu l-limitu ta' żmien tan-nefqa kien fattur fit-tnaqqis tal-fondi għal dan it-tip ta' investiment.

Il-ħames inċiż —- Il-Kummissjoni ssegwi l-eliġibilità ta' dawn il-proġetti għal finanzjament mill-UE permezz ta' ħidma ta' verifika u l-Kumitat rilevanti ta' Monitoraġġ. Per eżempju, il-verifiki ta' proġetti mill-Fond Soċjali Ewropew (ESF) taħt il-programm ta' Calabria għandhom jitwettqu f'Marzu 2007.

Is-sitt inċiż —- It-tneħħija ta' finanzjament privat parzjalment sar minħabba li fondi privati kienu ġew inklużi fit-tabelli finanzjarji bi żball (ma kienx intiż li dawn jiġu inklużi fil-bażi ta' kofinanzjament) u parzjalment minħabba l-volatilità tagħhom li fisser li l-pjani finanzjarji kellhom jiġu riveduti regolarment, filwaqt li l-finazjament pubbliku kien iktar stabbli. L-allokazzjonijiet tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (ERDF) għall-miżuri kkonċernati baqgħu ma nbidlux u l-finanzjament privat baqa' jintuża għall-implimentazzjoni tal-miżuri, għalkemm ma baqax jagħmel parti mill-bażi ta' kofinanzjament.

| 43. | Il-Kummissjoni tirreferi għar-risposta tagħha fil-punt 33. |
| --- | --- |

43.

Il-Kummissjoni tirreferi għar-risposta tagħha fil-punt 33.

ARRANĠAMENTI GĦALL-2007-2013

| 45. | Fil-perjodu bejn l-2007 u l-2013 ir-rekwiżit ġenerali preċedenti għall-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu ser jinbidel ma' evalwazzjonijiet kontinwi bbażati fuq il-ħtiġijiet għall-valutazzjoni ta' l-implimentazzjoni ta' programm u jirreaġixxi għal bidliet fl-ambjent estern tiegħu. Dan il-metodu jenfasizza l-ħtieġa ta' rabtiet iktar b'saħħithom bejn il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u t-teħid tad-deċiżjonijiet, u jista' jitfassal aħjar għat-talbiet ta' l-utenti ta' l-evalwazzjoni. Evalwazzjoni tista' tiġi kkawżata minn diffikultajiet attwali jew potenzjali misjuba mis-sistema ta' monitoraġġ iżda tista' titwettaq sabiex tiġi żgurata reviżjoni regolari ta' aspetti strateġiċi jew operattivi li ma jistgħux jiġu analizzati biss abbażi ta' data ta' monitoraġġ.
  L-ewwel inċiż —- Fl-2006 il-Kummissjoni pprovdiet gwida għal dan il-metodu ġdid (Dokument ta' Ħidma Nru 5 “Linja Gwida Indikattivi dwar Metodi ta' Evalwazzjoni: L-Evalwazzjoni matul il-perjodu tal-Programm —- 2007-2013”) |
| --- | --- |

45.

Fil-perjodu bejn l-2007 u l-2013 ir-rekwiżit ġenerali preċedenti għall-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu ser jinbidel ma' evalwazzjonijiet kontinwi bbażati fuq il-ħtiġijiet għall-valutazzjoni ta' l-implimentazzjoni ta' programm u jirreaġixxi għal bidliet fl-ambjent estern tiegħu. Dan il-metodu jenfasizza l-ħtieġa ta' rabtiet iktar b'saħħithom bejn il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u t-teħid tad-deċiżjonijiet, u jista' jitfassal aħjar għat-talbiet ta' l-utenti ta' l-evalwazzjoni. Evalwazzjoni tista' tiġi kkawżata minn diffikultajiet attwali jew potenzjali misjuba mis-sistema ta' monitoraġġ iżda tista' titwettaq sabiex tiġi żgurata reviżjoni regolari ta' aspetti strateġiċi jew operattivi li ma jistgħux jiġu analizzati biss abbażi ta' data ta' monitoraġġ.

L-ewwel inċiż —- Fl-2006 il-Kummissjoni pprovdiet gwida għal dan il-metodu ġdid (Dokument ta' Ħidma Nru 5 “Linja Gwida Indikattivi dwar Metodi ta' Evalwazzjoni: L-Evalwazzjoni matul il-perjodu tal-Programm —- 2007-2013”)

KONKLUŻJONIJIET

| 47. | L-għanijiet ta' l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu fir-rigward tal-valutazzjoni ta' l-effettività, l-effiċjenza u l-impatti mistennija kienu limitati għal analiżi ta' l-outputs u r-riżultati inizjali. Din l-analiżi kienet diffiċli minħabba l-bidu tard jew bil-mod ta' ħafna programmi, għalkemm twettqet fi ftit każi (ara l-Kapitolu 5 tar-rapport tal-Kummissjoni Kapaċità dejjem Tikber għall-Evalwazzjoni). Madankollu, l-aspetti l-oħrajn li ġew eżaminati fl-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu pprovdew input utli għad-deċiżjonijiet dwar l-allokazzjoni tar-riżerva għall-prestazzjoni u l-adattament ta' programmi operattivi. |
| --- | --- |

47.

L-għanijiet ta' l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu fir-rigward tal-valutazzjoni ta' l-effettività, l-effiċjenza u l-impatti mistennija kienu limitati għal analiżi ta' l-outputs u r-riżultati inizjali. Din l-analiżi kienet diffiċli minħabba l-bidu tard jew bil-mod ta' ħafna programmi, għalkemm twettqet fi ftit każi (ara l-Kapitolu 5 tar-rapport tal-Kummissjoni Kapaċità dejjem Tikber għall-Evalwazzjoni). Madankollu, l-aspetti l-oħrajn li ġew eżaminati fl-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu pprovdew input utli għad-deċiżjonijiet dwar l-allokazzjoni tar-riżerva għall-prestazzjoni u l-adattament ta' programmi operattivi.

| 48. | Ir-riżerva għall-prestazzjoni intużat għall-allokazzjoni għal programmi fuq bosta kriterji li għalihom il-Kummissjoni rrakkomandat tliet gruppi ta' indikaturi. L-assorbiment finanzjarju kien fattur importanti, iżda l-kriterji kienu jvarjaw bejn l-Istati Membri u ta' spiss kienu usa', skond id-disponibbiltà ta' data affidabbli (ara punti 28 u 32). |
| --- | --- |

48.

Ir-riżerva għall-prestazzjoni intużat għall-allokazzjoni għal programmi fuq bosta kriterji li għalihom il-Kummissjoni rrakkomandat tliet gruppi ta' indikaturi. L-assorbiment finanzjarju kien fattur importanti, iżda l-kriterji kienu jvarjaw bejn l-Istati Membri u ta' spiss kienu usa', skond id-disponibbiltà ta' data affidabbli (ara punti 28 u 32).

| 49. | Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-reviżjoni ta' nofs it-terminu kellha effett sinifikanti fuq il-prestazzjoni ġenerali ta' programmi u għall-mod li dawn kienu responsabbli minn prijoritajiet ta' politika. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni riedet tevita li talloka riżorsi addizzjonali għal oqsma li digà kien qed ikollhom diffikultajiet fl-infiq tar-riżorsi eżistenti. |
| --- | --- |

49.

Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-reviżjoni ta' nofs it-terminu kellha effett sinifikanti fuq il-prestazzjoni ġenerali ta' programmi u għall-mod li dawn kienu responsabbli minn prijoritajiet ta' politika. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni riedet tevita li talloka riżorsi addizzjonali għal oqsma li digà kien qed ikollhom diffikultajiet fl-infiq tar-riżorsi eżistenti.

| 50. | Minħabba l-livell baxx ta' nfiq, l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu setgħet tipprovdi biss indikazzjoni ta' direzzjoni xierqa tal-fondi. |
| --- | --- |

50.

Minħabba l-livell baxx ta' nfiq, l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu setgħet tipprovdi biss indikazzjoni ta' direzzjoni xierqa tal-fondi.

| 51. | Il-Kummissjoni taqbel li jkun xieraq li tikkunsidra mill-ġdid l-għanijiet, il-miżuri u l-allokazzjonijiet tal-baġit għall-programm matul il-perjodu tal-programm 2000-2006. Fil-proposti għal arranġamenti riveduti għall-2007-2013 hija bniet fuq l-esperjenza miksuba bejn l-2000-2006.
  L-ewwel marka —- Huwa fid-dmir tal-Kummissjoni li tiżgura li minbarra l-assorbiment, tingħata kunsiderazzjoni għall-effettività u l-valur tal-flus. Il-Kummissjoni tagħmel ħilitha sabiex tirrilaxxa din ir-responsabbilità.
  It-tieni marka —- It-tensjoni li toħloq ir-regola ta' l-n + 2 bejn l-assorbiment mgħaġġel u l-kwalità mhux bilfors tfisser li l-kwalità ser titħalla barra. Il-Kummissjoni tagħmel kull sforz għall-prevenzjoni ta' dan.
  It-tielet marka —- L-arranġamenti ta' monitoraġġ u evalwazzjoni għall-perjodu tal-programm bejn l-2007-2013 huma mfassla sabiex ikunu miftuħa għall-isfidi prattiċi ffaċjati mill-programmi. |
| --- | --- |

51.

Il-Kummissjoni taqbel li jkun xieraq li tikkunsidra mill-ġdid l-għanijiet, il-miżuri u l-allokazzjonijiet tal-baġit għall-programm matul il-perjodu tal-programm 2000-2006. Fil-proposti għal arranġamenti riveduti għall-2007-2013 hija bniet fuq l-esperjenza miksuba bejn l-2000-2006.

L-ewwel marka —- Huwa fid-dmir tal-Kummissjoni li tiżgura li minbarra l-assorbiment, tingħata kunsiderazzjoni għall-effettività u l-valur tal-flus. Il-Kummissjoni tagħmel ħilitha sabiex tirrilaxxa din ir-responsabbilità.

It-tieni marka —- It-tensjoni li toħloq ir-regola ta' l-n + 2 bejn l-assorbiment mgħaġġel u l-kwalità mhux bilfors tfisser li l-kwalità ser titħalla barra. Il-Kummissjoni tagħmel kull sforz għall-prevenzjoni ta' dan.

It-tielet marka —- L-arranġamenti ta' monitoraġġ u evalwazzjoni għall-perjodu tal-programm bejn l-2007-2013 huma mfassla sabiex ikunu miftuħa għall-isfidi prattiċi ffaċjati mill-programmi.

| 52. | Il-Kummissjoni taqbel li bidu ta' l-implimentazzjoni mingħajr xkiel ser iżid l-utilità ta' l-evalwazzjonijiet mwettqa f'nofs it-terminu. L-irwol ta' l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu fil-perjodu bejn l-2000 u l-2006 kien sabiex juri l-prestazzjoni tajba tal-programmi u abbażi ta' riżultati inizjali ssir kwalunkwe bidla fejn xieraq, minflok li jitkompla metodu li jillimita riżultati pożittivi. Minbarra l-impenji li baqgħu miftuħa minħabba proċedimenti legali, il-biċċa l-kbira tal-programmi ta' bejn l-1994 u l-1999 ingħalqu u l-impenji pendenti sal-31 ta' Diċembru 2006 kienu taħt iż-0,6 % (917 miljun euro) ta' l-allokazzjonijiet oriġinali. |
| --- | --- |

52.

Il-Kummissjoni taqbel li bidu ta' l-implimentazzjoni mingħajr xkiel ser iżid l-utilità ta' l-evalwazzjonijiet mwettqa f'nofs it-terminu. L-irwol ta' l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu fil-perjodu bejn l-2000 u l-2006 kien sabiex juri l-prestazzjoni tajba tal-programmi u abbażi ta' riżultati inizjali ssir kwalunkwe bidla fejn xieraq, minflok li jitkompla metodu li jillimita riżultati pożittivi. Minbarra l-impenji li baqgħu miftuħa minħabba proċedimenti legali, il-biċċa l-kbira tal-programmi ta' bejn l-1994 u l-1999 ingħalqu u l-impenji pendenti sal-31 ta' Diċembru 2006 kienu taħt iż-0,6 % (917 miljun euro) ta' l-allokazzjonijiet oriġinali.

RAKKOMANDAZZJONIJIET

| 53. | L-ewwel marka —- F'Awissu ta' l-2006 l-Kummissjoni ħarġet dokument iddettaljat ta' gwida għall-perjodu ta’ l-għeluq bejn l-2000 u l-2006. Issa r-rekwiżiti ta' l-għeluq huma iktar familjari milli kienu qabel il-perjodu ta' l-għeluq ta' bejn l-1994 u l-1999.
  It-tieni marka —- Il-Kummissjoni ser tagħti attenzjoni mill-qrib għall-ħolqien ta' sistemi ta' monitoraġġ u għad-definizzjoni ta' indikaturi fil-programmi ta' bejn l-2007 u l-2013.
  It-tielet marka —- L-arranġamenti ġodda ta' l-evalwazzjoni jżidu l-flessibilità. Fil-perjodu bejn l-2007 u l-2013 ir-rekwiżit ġenerali preċedenti għall-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu ser jinbidel ma' evalwazzjonijiet kontinwi bbażati fuq il-ħtiġijiet għall-valutazzjoni ta' l-implimentazzjoni ta' programm u jirreaġixxi għal bidliet fl-ambjent estern tiegħu. Da il-metodu jista' jitħejja aħjar skond it-talbiet ta' l-utenti ta' l-evalwazzjoni.
  Il-proporzjonalità introdotta mir-regolamenti u mit-titjib ta' l-effiċjenza tal-proċess ta' l-ipprogrammar ser ukoll iżżid il-flessibilità fl-arranġamenti ta' l-evalwazzjoni.
  Ir-raba' marka —- L-arranġamenti għall-perjodu bejn l-2007 u l-2013 huma aktar flessibbli.
  Il-ħames marka —- Għall-perjodu bejn l-2007 u l-2013, ir-Regolament tal-Fondi Strutturali jipprovdi mod flessibbli għal rabta bejn l-evalwazzjoni u l-ipprogrammar. L-evalwazzjonijiet huma sors ta' rakkomandazzjonijiet prezjużi u jistgħu jidentifikaw prattiċi tajbin u oħrajn ħżiena.
  Is-sitt marka —- Il-gwida ewlenija għall-perjodu bejn l-2000 u l-2006 ġie pprovdut fil-ħin. Fl-2006 l-Kummissjoni pprovdiet dokumenti ta' gwida għall-perjodu bejn l-2007 u l-2013.
  Is-seba' marka —- Attivitajiet ikkofinanzjati jenħtieġu li jippromwovu l-prijoritajiet ta' politika ta' l-UE, bl-inklużjoni ta' l-Aġenda għat-Tkabbir u l-Impjiegi. L-Istati Membri ta' l-UE-15 għandhom jilħqu miri speċifiċi għall-infiq fuq dan ta' l-aħħar. |
| --- | --- |

53.

L-ewwel marka —- F'Awissu ta' l-2006 l-Kummissjoni ħarġet dokument iddettaljat ta' gwida għall-perjodu ta’ l-għeluq bejn l-2000 u l-2006. Issa r-rekwiżiti ta' l-għeluq huma iktar familjari milli kienu qabel il-perjodu ta' l-għeluq ta' bejn l-1994 u l-1999.

It-tieni marka —- Il-Kummissjoni ser tagħti attenzjoni mill-qrib għall-ħolqien ta' sistemi ta' monitoraġġ u għad-definizzjoni ta' indikaturi fil-programmi ta' bejn l-2007 u l-2013.

It-tielet marka —- L-arranġamenti ġodda ta' l-evalwazzjoni jżidu l-flessibilità. Fil-perjodu bejn l-2007 u l-2013 ir-rekwiżit ġenerali preċedenti għall-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu ser jinbidel ma' evalwazzjonijiet kontinwi bbażati fuq il-ħtiġijiet għall-valutazzjoni ta' l-implimentazzjoni ta' programm u jirreaġixxi għal bidliet fl-ambjent estern tiegħu. Da il-metodu jista' jitħejja aħjar skond it-talbiet ta' l-utenti ta' l-evalwazzjoni.

Il-proporzjonalità introdotta mir-regolamenti u mit-titjib ta' l-effiċjenza tal-proċess ta' l-ipprogrammar ser ukoll iżżid il-flessibilità fl-arranġamenti ta' l-evalwazzjoni.

Ir-raba' marka —- L-arranġamenti għall-perjodu bejn l-2007 u l-2013 huma aktar flessibbli.

Il-ħames marka —- Għall-perjodu bejn l-2007 u l-2013, ir-Regolament tal-Fondi Strutturali jipprovdi mod flessibbli għal rabta bejn l-evalwazzjoni u l-ipprogrammar. L-evalwazzjonijiet huma sors ta' rakkomandazzjonijiet prezjużi u jistgħu jidentifikaw prattiċi tajbin u oħrajn ħżiena.

Is-sitt marka —- Il-gwida ewlenija għall-perjodu bejn l-2000 u l-2006 ġie pprovdut fil-ħin. Fl-2006 l-Kummissjoni pprovdiet dokumenti ta' gwida għall-perjodu bejn l-2007 u l-2013.

Is-seba' marka —- Attivitajiet ikkofinanzjati jenħtieġu li jippromwovu l-prijoritajiet ta' politika ta' l-UE, bl-inklużjoni ta' l-Aġenda għat-Tkabbir u l-Impjiegi. L-Istati Membri ta' l-UE-15 għandhom jilħqu miri speċifiċi għall-infiq fuq dan ta' l-aħħar.

---