# Publicatieblad C 97/2007

| | ISSN 1725-2474 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 97 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 50e jaargang28 april 2007 |

ISSN 1725-2474

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 97

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

50e jaargang28 april 2007

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | III   Voorbereidende handelingen |
| | Europees Economisch en Sociaal Comité |
| | 433e plenaire zitting op 15 en 16 februari 2007 |
| 2007/C 097/01 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een Europees Raadgevend Comité voor communautair beleid inzake statistische informatie COM(2006) 653 final — 2006/0217 (COD) | 1 |
| 2007/C 097/02 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake milieukwaliteitsnormen op het gebied van het waterbeleid en tot wijziging van Richtlijn 2000/60/EG COM(2006) 397 final — 2006/0129 (COD) | 3 |
| 2007/C 097/03 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie Het biodiversiteitsverlies tegen 2010 — en daarna — tot staan brengen — De ecosysteemdiensten in stand houden in het belang van de mensCOM(2006) 216 final | 6 |
| 2007/C 097/04 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (gecodificeerde versie) COM(2006) 543 final — 2006/0170 (COD) | 12 |
| 2007/C 097/05 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende raszuivere fokrunderen (gecodificeerde versie) COM(2006) 749 final — 2006/0250 (CNS) | 13 |
| 2007/C 097/06 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het gebruik door werknemers van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats (tweede bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG) (gecodificeerde versie) COM(2006) 652 final — 2006/0214 (COD) | 14 |
| 2007/C 097/07 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest op het werk (gecodificeerde versie)COM(2006) 664 final — 2006/0222 (COD) | 15 |
| 2007/C 097/08 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over een Europees beleid op het gebied van logistiek | 16 |
| 2007/C 097/09 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Een strategie voor een veilige informatiemaatschappij — Dialoog, partnerschap en empowermentCOM(2006) 251 final | 21 |
| 2007/C 097/10 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over de herziening van het regelgevingskader van de EU voor elektronische communicatienetwerken en diensten | 27 |
| 2007/C 097/11 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie krachtens artikel 138, lid 2, van het EG-Verdrag betreffende de versterking van de maritieme arbeidsnormen COM(2006) 287 final | 33 |
| 2007/C 097/12 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over De betrekkingen tussen de Europese Unie en Japan: rol van het maatschappelijk middenveld | 34 |
| 2007/C 097/13 | Resolutie van het Europees Economisch en Sociaal Comité over De tenuitvoerlegging van de herziene Lissabonstrategie | 39 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

III   Voorbereidende handelingen

Europees Economisch en Sociaal Comité

433e plenaire zitting op 15 en 16 februari 2007

2007/C 097/01

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een Europees Raadgevend Comité voor communautair beleid inzake statistische informatie COM(2006) 653 final — 2006/0217 (COD)

COM(2006) 653 final — 2006/0217 (COD)

1

2007/C 097/02

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake milieukwaliteitsnormen op het gebied van het waterbeleid en tot wijziging van Richtlijn 2000/60/EG COM(2006) 397 final — 2006/0129 (COD)

COM(2006) 397 final — 2006/0129 (COD)

3

2007/C 097/03

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie Het biodiversiteitsverlies tegen 2010 — en daarna — tot staan brengen — De ecosysteemdiensten in stand houden in het belang van de mensCOM(2006) 216 final

COM(2006) 216 final

6

2007/C 097/04

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (gecodificeerde versie) COM(2006) 543 final — 2006/0170 (COD)

COM(2006) 543 final — 2006/0170 (COD)

12

2007/C 097/05

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende raszuivere fokrunderen (gecodificeerde versie) COM(2006) 749 final — 2006/0250 (CNS)

COM(2006) 749 final — 2006/0250 (CNS)

13

2007/C 097/06

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het gebruik door werknemers van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats (tweede bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG) (gecodificeerde versie) COM(2006) 652 final — 2006/0214 (COD)

COM(2006) 652 final — 2006/0214 (COD)

14

2007/C 097/07

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest op het werk (gecodificeerde versie)COM(2006) 664 final — 2006/0222 (COD)

COM(2006) 664 final — 2006/0222 (COD)

15

2007/C 097/08

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over een Europees beleid op het gebied van logistiek

16

2007/C 097/09

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Een strategie voor een veilige informatiemaatschappij — Dialoog, partnerschap en empowermentCOM(2006) 251 final

COM(2006) 251 final

21

2007/C 097/10

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over de herziening van het regelgevingskader van de EU voor elektronische communicatienetwerken en diensten

27

2007/C 097/11

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie krachtens artikel 138, lid 2, van het EG-Verdrag betreffende de versterking van de maritieme arbeidsnormen COM(2006) 287 final

COM(2006) 287 final

33

2007/C 097/12

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over De betrekkingen tussen de Europese Unie en Japan: rol van het maatschappelijk middenveld

34

2007/C 097/13

Resolutie van het Europees Economisch en Sociaal Comité over De tenuitvoerlegging van de herziene Lissabonstrategie

39

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

III Voorbereidende handelingen

Europees Economisch en Sociaal Comité

433e plenaire zitting op 15 en 16 februari 2007

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/1 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/1

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot oprichting van een Europees Raadgevend Comité voor communautair beleid inzake statistische informatie

COM(2006) 653 final — 2006/0217 (COD)

(2007/C 97/01)

De Raad heeft op 22 december 2006 besloten om overeenkomstig artikel 262 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap het Europees Economisch en Sociaal Comité (hierna: EESC) te raadplegen over het bovengenoemde voorstel.

Gezien het spoedeisende karakter van de werkzaamheden heeft het EESC tijdens zijn op 15 en 16 februari 2007 gehouden 433e zitting (vergadering van 16 februari) besloten mevrouw Florio aan te wijzen als algemeen rapporteur. Vervolgens heeft het onderstaand advies uitgebracht, dat met 105 stemmen vóór, bij 2 onthoudingen, werd goedgekeurd.

1.   Inleiding

| 1.1 | In dit advies spreekt het EESC zich uit over het door de Commissie ingediende voorstel (1) voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot de hervorming van het CEIES (het Europees Raadgevend Comité voor statistische informatie op economisch en sociaal gebied). |
| --- | --- |

1.1

In dit advies spreekt het EESC zich uit over het door de Commissie ingediende voorstel (1) voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot de hervorming van het CEIES (het Europees Raadgevend Comité voor statistische informatie op economisch en sociaal gebied).

| 1.2 | Het CEIES heeft sinds zijn oprichting zijn adviesfunctie benut om het overleg tussen verstrekkers en gebruikers van statistische gegevens op Europees niveau te bevorderen. |
| --- | --- |

1.2

Het CEIES heeft sinds zijn oprichting zijn adviesfunctie benut om het overleg tussen verstrekkers en gebruikers van statistische gegevens op Europees niveau te bevorderen.

| 1.3 | De Commissie meldt in de toelichting bij haar voorstel dat er tijdens de raadpleging over de hervorming van het CEIES een aantal algemene wensen naar voren zijn gekomen die bij die gelegenheid zouden moeten worden vervuld:






  — | een kleiner en efficiënter orgaan; |
| --- | --- | --- |

1.3

De Commissie meldt in de toelichting bij haar voorstel dat er tijdens de raadpleging over de hervorming van het CEIES een aantal algemene wensen naar voren zijn gekomen die bij die gelegenheid zouden moeten worden vervuld:

—

een kleiner en efficiënter orgaan;

| — | betere kwaliteit van de communautaire statistische informatie; |
| --- | --- |

—

betere kwaliteit van de communautaire statistische informatie;

| — | een meer strategische ondersteuning door het CEIES van Raad, Europees Parlement en Commissie bij het coördineren van de doelstellingen en prioriteiten van het communautair beleid inzake statistische informatie; |
| --- | --- |

—

een meer strategische ondersteuning door het CEIES van Raad, Europees Parlement en Commissie bij het coördineren van de doelstellingen en prioriteiten van het communautair beleid inzake statistische informatie;

| — | een vertegenwoordiging in het CEIES van alle partijen (dus ook maatschappelijke organisaties) die belang hebben bij Europese statistische informatie. |
| --- | --- |

—

een vertegenwoordiging in het CEIES van alle partijen (dus ook maatschappelijke organisaties) die belang hebben bij Europese statistische informatie.

2.   Het voorstel van de Commissie

| 2.1 | Het door de Commissie voorgestelde besluit behelst de omvorming van het CEIES tot een (art. 1) „Europees Raadgevend Comité voor communautair beleid inzake statistische informatie”. Dat comité moet Raad, Europees Parlement en Commissie ondersteunen bij het coördineren van de doelstellingen en prioriteiten van het communautair beleid inzake statistische informatie. |
| --- | --- |

2.1

Het door de Commissie voorgestelde besluit behelst de omvorming van het CEIES tot een (art. 1) „Europees Raadgevend Comité voor communautair beleid inzake statistische informatie”. Dat comité moet Raad, Europees Parlement en Commissie ondersteunen bij het coördineren van de doelstellingen en prioriteiten van het communautair beleid inzake statistische informatie.

| 2.2 | Het is de bedoeling dat het hervormde CEIES een grotere rol krijgt in de voorbereiding van het communautair statistisch programma. Als het door de Commissie in dat kader wordt geraadpleegd, spreekt het zich uit over:






  — | het nut van dit programma gelet op het streven naar Europese integratie en ontwikkeling en in het licht van de activiteiten van de EU en de sociaal-economische en technische vooruitgang; |
| --- | --- | --- |

2.2

Het is de bedoeling dat het hervormde CEIES een grotere rol krijgt in de voorbereiding van het communautair statistisch programma. Als het door de Commissie in dat kader wordt geraadpleegd, spreekt het zich uit over:

—

het nut van dit programma gelet op het streven naar Europese integratie en ontwikkeling en in het licht van de activiteiten van de EU en de sociaal-economische en technische vooruitgang;

| — | de kosten van dit programma en de voor de tenuitvoerlegging van dit programma benodigde middelen in het algemeen. |
| --- | --- |

—

de kosten van dit programma en de voor de tenuitvoerlegging van dit programma benodigde middelen in het algemeen.

| 2.3 | Daarnaast dient het hervormde CEIES de Commissie te wijzen op gebieden waar het noodzakelijk kan zijn nieuwe statistische activiteiten te ontwikkelen, en haar te adviseren over de vraag hoe beter kan worden voldaan aan de kwaliteitsbehoeften van de gebruikers. |
| --- | --- |

2.3

Daarnaast dient het hervormde CEIES de Commissie te wijzen op gebieden waar het noodzakelijk kan zijn nieuwe statistische activiteiten te ontwikkelen, en haar te adviseren over de vraag hoe beter kan worden voldaan aan de kwaliteitsbehoeften van de gebruikers.

| 2.4 | Het hervormde CEIES brengt op verzoek van Europees Parlement, Raad of Commissie adviezen uit over onderwerpen die verband houden met:






  — | de gebruikersbehoeften bij de ontwikkeling van het communautaire beleid inzake statistische informatie; |
| --- | --- | --- |

2.4

Het hervormde CEIES brengt op verzoek van Europees Parlement, Raad of Commissie adviezen uit over onderwerpen die verband houden met:

—

de gebruikersbehoeften bij de ontwikkeling van het communautaire beleid inzake statistische informatie;

| — | de prioriteiten van het communautair statistisch programma; |
| --- | --- |

—

de prioriteiten van het communautair statistisch programma;

| — | de evaluatie van bestaande statistieken; |
| --- | --- |

—

de evaluatie van bestaande statistieken;

| — | de kwaliteit van gegevens en verspreidingsbeleid. |
| --- | --- |

—

de kwaliteit van gegevens en verspreidingsbeleid.

| 2.5 | Het hervormde CEIES kan ook aan Europees Parlement, Raad en Commissie verslagen voorleggen over gebruikersbehoeften en over de kosten waarmee de verstrekkers van statistische gegevens worden geconfronteerd. |
| --- | --- |

2.5

Het hervormde CEIES kan ook aan Europees Parlement, Raad en Commissie verslagen voorleggen over gebruikersbehoeften en over de kosten waarmee de verstrekkers van statistische gegevens worden geconfronteerd.

| 2.5.1 | De Commissie brengt jaarlijks verslag uit over de wijze waarop zij rekening heeft gehouden met de adviezen van het hervormde CEIES. |
| --- | --- |

2.5.1

De Commissie brengt jaarlijks verslag uit over de wijze waarop zij rekening heeft gehouden met de adviezen van het hervormde CEIES.

| 2.6 | De Commissie stelt voor om het aantal leden van het CEIES terug te brengen van 79 naar 25. Op grond van artikel 4 van het voorgestelde besluit zullen 14 leden van het nieuwe CEIES worden benoemd door de Commissie, na raadpleging van Europees Parlement en Raad. Daartoe verschaft elke lidstaat de Commissie een lijst met twee kandidaten die zeer deskundig zijn op het gebied van de statistiek. De Commissie kiest er daar vervolgens 14 van uit, waarbij ze erop let dat zij tezamen een getrouwe afspiegeling van het maatschappelijk middenveld (en de wetenschap) vormen en dat de verschillende onder het communautair statistisch programma vallende statistische gebieden voldoende zijn vertegenwoordigd. |
| --- | --- |

2.6

De Commissie stelt voor om het aantal leden van het CEIES terug te brengen van 79 naar 25. Op grond van artikel 4 van het voorgestelde besluit zullen 14 leden van het nieuwe CEIES worden benoemd door de Commissie, na raadpleging van Europees Parlement en Raad. Daartoe verschaft elke lidstaat de Commissie een lijst met twee kandidaten die zeer deskundig zijn op het gebied van de statistiek. De Commissie kiest er daar vervolgens 14 van uit, waarbij ze erop let dat zij tezamen een getrouwe afspiegeling van het maatschappelijk middenveld (en de wetenschap) vormen en dat de verschillende onder het communautair statistisch programma vallende statistische gebieden voldoende zijn vertegenwoordigd.

| 2.6.1 | Tien leden worden rechtstreeks benoemd door de organen waartoe zij behoren, namelijk:






  — | een vertegenwoordiger van het Europees Parlement, |
| --- | --- | --- |

2.6.1

Tien leden worden rechtstreeks benoemd door de organen waartoe zij behoren, namelijk:

—

een vertegenwoordiger van het Europees Parlement,

| — | een vertegenwoordiger van de Raad; |
| --- | --- |

—

een vertegenwoordiger van de Raad;

| — | een vertegenwoordiger van het EESC; |
| --- | --- |

—

een vertegenwoordiger van het EESC;

| — | een vertegenwoordiger van het Comité van de Regio's; |
| --- | --- |

—

een vertegenwoordiger van het Comité van de Regio's;

| — | een vertegenwoordiger van de Europese Centrale Bank; |
| --- | --- |

—

een vertegenwoordiger van de Europese Centrale Bank;

| — | twee vertegenwoordigers van het Comité statistisch programma; |
| --- | --- |

—

twee vertegenwoordigers van het Comité statistisch programma;

| — | een vertegenwoordiger van de Unie van industrie- en werkgeversfederaties in Europa (UNICE); |
| --- | --- |

—

een vertegenwoordiger van de Unie van industrie- en werkgeversfederaties in Europa (UNICE);

| — | een vertegenwoordiger van het Europees Verbond van Vakverenigingen (EVV); |
| --- | --- |

—

een vertegenwoordiger van het Europees Verbond van Vakverenigingen (EVV);

| — | een vertegenwoordiger van de Europese Unie van ambachten en van het midden- en kleinbedrijf (UEAPME). |
| --- | --- |

—

een vertegenwoordiger van de Europese Unie van ambachten en van het midden- en kleinbedrijf (UEAPME).

| 2.6.2 | Daarnaast is de directeur-generaal van Eurostat ambtshalve lid van het hervormde CEIES. |
| --- | --- |

2.6.2

Daarnaast is de directeur-generaal van Eurostat ambtshalve lid van het hervormde CEIES.

| 2.7 | Een van de nieuwigheden uit het Commissievoorstel is dat het hervormde CEIES de mogelijkheid krijgt om tijdelijke werkgroepen in te stellen. Die werkgroepen zouden moeten worden voorgezeten door een lid van het CEIES en adviezen moeten opstellen over zeer complexe statistische vraagstukken. |
| --- | --- |

2.7

Een van de nieuwigheden uit het Commissievoorstel is dat het hervormde CEIES de mogelijkheid krijgt om tijdelijke werkgroepen in te stellen. Die werkgroepen zouden moeten worden voorgezeten door een lid van het CEIES en adviezen moeten opstellen over zeer complexe statistische vraagstukken.

| 2.8 | Tot slot zou na de goedkeuring van het voorgestelde besluit het vorige besluit van de Raad ter zake (nr. 91/116/EEG) komen te vervallen. |
| --- | --- |

2.8

Tot slot zou na de goedkeuring van het voorgestelde besluit het vorige besluit van de Raad ter zake (nr. 91/116/EEG) komen te vervallen.

3.   Opmerkingen en conclusies

| 3.1 | De uitbreiding van de EU tot 27 lidstaten noopt onder andere tot een hervorming van het CEIES, hetgeen dat raadgevend comité zelf ook inziet. Het hervormde orgaan zou in staat moeten zijn standpunten te formuleren die zo breed mogelijk worden gedragen, d.w.z. niet alleen door de lidstaten, maar ook door de gebruikers en verstrekkers van statistische informatie. |
| --- | --- |

3.1

De uitbreiding van de EU tot 27 lidstaten noopt onder andere tot een hervorming van het CEIES, hetgeen dat raadgevend comité zelf ook inziet. Het hervormde orgaan zou in staat moeten zijn standpunten te formuleren die zo breed mogelijk worden gedragen, d.w.z. niet alleen door de lidstaten, maar ook door de gebruikers en verstrekkers van statistische informatie.

| 3.2 | De door de Commissie voorgestelde meer strategische rol voor het hervormde CEIES bij de keuze van prioriteiten op statistisch gebied en de beoordeling van statistische gegevens evenals de mogelijkheid om tijdelijke werkgroepen op te richten vormen een belangrijke stap als het erom gaat aan dit comité de gepaste taken en middelen toe te kennen. |
| --- | --- |

3.2

De door de Commissie voorgestelde meer strategische rol voor het hervormde CEIES bij de keuze van prioriteiten op statistisch gebied en de beoordeling van statistische gegevens evenals de mogelijkheid om tijdelijke werkgroepen op te richten vormen een belangrijke stap als het erom gaat aan dit comité de gepaste taken en middelen toe te kennen.

| 3.3 | Het streven om het CEIES om te vormen tot een kleiner en efficiënter orgaan, valt zeker toe te juichen, maar de onafhankelijkheid, gezaghebbendheid en neutraliteit van zijn leden dienen gewaarborgd te blijven. Het EESC is dan ook verbaasd over de voorgestelde nieuwe samenstelling van het hervormde CEIES: als het inderdaad de bedoeling is om dit comité de contacten tussen gebruikers en verstrekkers van statistische informatie te laten bevorderen, zou het accent veel minder op institutionele vertegenwoordiging moeten liggen. |
| --- | --- |

3.3

Het streven om het CEIES om te vormen tot een kleiner en efficiënter orgaan, valt zeker toe te juichen, maar de onafhankelijkheid, gezaghebbendheid en neutraliteit van zijn leden dienen gewaarborgd te blijven. Het EESC is dan ook verbaasd over de voorgestelde nieuwe samenstelling van het hervormde CEIES: als het inderdaad de bedoeling is om dit comité de contacten tussen gebruikers en verstrekkers van statistische informatie te laten bevorderen, zou het accent veel minder op institutionele vertegenwoordiging moeten liggen.

| 3.4 | Bovendien biedt de voorgestelde samenstelling geen garantie dat instellingen als het Europees Parlement of het EESC zelf, waarin immers meerdere (politieke) belangengroepen zijn vertegenwoordigd, hun standpunten naar behoren zullen kunnen uitdragen. |
| --- | --- |

3.4

Bovendien biedt de voorgestelde samenstelling geen garantie dat instellingen als het Europees Parlement of het EESC zelf, waarin immers meerdere (politieke) belangengroepen zijn vertegenwoordigd, hun standpunten naar behoren zullen kunnen uitdragen.

| 3.5 | Het EESC is het EU-orgaan dat is opgericht om de verschillende sociaal-economische geledingen uit de samenleving en het maatschappelijk middenveld te vertegenwoordigen. Op grond van het Commissievoorstel zou het EESC in het nieuwe CEIES slechts één vertegenwoordiger krijgen (evenals de andere EU-instellingen), hetgeen lijkt op een uitkleding van zijn specifieke adviesfunctie. |
| --- | --- |

3.5

Het EESC is het EU-orgaan dat is opgericht om de verschillende sociaal-economische geledingen uit de samenleving en het maatschappelijk middenveld te vertegenwoordigen. Op grond van het Commissievoorstel zou het EESC in het nieuwe CEIES slechts één vertegenwoordiger krijgen (evenals de andere EU-instellingen), hetgeen lijkt op een uitkleding van zijn specifieke adviesfunctie.

| 3.6 | Het EESC zou juist vanwege zijn specifieke rol (het neemt institutioneel gezien een bijzondere plaats in) en unieke samenstelling (het vertegenwoordigt het Europees maatschappelijk middenveld) t.a.v. het overleg in het hervormde CEIES een ander gewicht moeten worden toegekend. |
| --- | --- |

3.6

Het EESC zou juist vanwege zijn specifieke rol (het neemt institutioneel gezien een bijzondere plaats in) en unieke samenstelling (het vertegenwoordigt het Europees maatschappelijk middenveld) t.a.v. het overleg in het hervormde CEIES een ander gewicht moeten worden toegekend.

| 3.7 | Nu lijkt het maatschappelijk middenveld op grond van het voorgestelde besluit in het hervormde CEIES vertegenwoordigd te gaan worden door de 14 leden die de Commissie moet aanwijzen, maar de Commissie noemt geen criteria om hen te selecteren uit de verschillende maatschappelijke geledingen. Naast deze 14 leden komen er nog 11 leden die tezamen de EU-instellingen, de Europese sociale partners en Eurostat vertegenwoordigen. |
| --- | --- |

3.7

Nu lijkt het maatschappelijk middenveld op grond van het voorgestelde besluit in het hervormde CEIES vertegenwoordigd te gaan worden door de 14 leden die de Commissie moet aanwijzen, maar de Commissie noemt geen criteria om hen te selecteren uit de verschillende maatschappelijke geledingen. Naast deze 14 leden komen er nog 11 leden die tezamen de EU-instellingen, de Europese sociale partners en Eurostat vertegenwoordigen.

| 3.8 | Hoewel het EESC voorstander is van een hervorming van het CEIES, dringt het er om bovenstaande redenen bij de Commissie op aan om de adviesfunctie van het EESC t.a.v. het communautaire beleid inzake statistische informatie te erkennen en daar in haar voorstel op gepaste wijze rekening mee te houden. |
| --- | --- |

3.8

Hoewel het EESC voorstander is van een hervorming van het CEIES, dringt het er om bovenstaande redenen bij de Commissie op aan om de adviesfunctie van het EESC t.a.v. het communautaire beleid inzake statistische informatie te erkennen en daar in haar voorstel op gepaste wijze rekening mee te houden.

Brussel, 16 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Dimitris DIMITRIADIS

---

(1)  COM(2006) 653 final — 2006/0217 (COD).

1

---

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/3 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/3

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake milieukwaliteitsnormen op het gebied van het waterbeleid en tot wijziging van Richtlijn 2000/60/EG

COM(2006) 397 final — 2006/0129 (COD)

(2007/C 97/02)

De Raad heeft op 15 september 2006 besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig artikel 175 van het EG-Verdrag te raadplegen over het bovengenoemde voorstel.

De gespecialiseerde afdeling Landbouw, plattelandsontwikkeling, milieu, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 25 januari 2007 goedgekeurd. Rapporteur was de heer BUFFETAUT.

Het Comité heeft tijdens zijn op 15 en 16 februari 2007 gehouden 433e zitting (vergadering van 15 februari) het volgende advies uitgebracht, dat met 188 stemmen vóór en 1 stem tegen, bij 9 onthoudingen, is goedgekeurd.

1.   Waarom een richtlijn over milieukwaliteitsnormen?

| 1.1 | In feite betreft het hier een voorstel voor een „dochterrichtlijn ”van de kaderrichtlijn water (KRW; 2000/60/EG), die een strategie ter bestrijding van de chemische verontreiniging van water bevatte. Een dergelijke verontreiniging kan aquatische ecosystemen aantasten en aldus leiden tot het verlies van soorten en habitats. Bovendien kunnen de schadelijke stoffen zich ophopen in de voedselketen. Mensen kunnen in contact komen met deze stoffen als ze vis of schaaldieren eten dan wel drinkwater drinken, maar ook als ze sporten of recreëren. |
| --- | --- |

1.1

In feite betreft het hier een voorstel voor een „dochterrichtlijn ”van de kaderrichtlijn water (KRW; 2000/60/EG), die een strategie ter bestrijding van de chemische verontreiniging van water bevatte. Een dergelijke verontreiniging kan aquatische ecosystemen aantasten en aldus leiden tot het verlies van soorten en habitats. Bovendien kunnen de schadelijke stoffen zich ophopen in de voedselketen. Mensen kunnen in contact komen met deze stoffen als ze vis of schaaldieren eten dan wel drinkwater drinken, maar ook als ze sporten of recreëren.

| 1.2 | Bovendien kunnen deze stoffen nog lange tijd nadat ze officieel zijn verboden in het milieu aanwezig blijven, over grote afstanden verspreid raken en zo terechtkomen op plaatsen die eerst niet vervuild leken te zijn. |
| --- | --- |

1.2

Bovendien kunnen deze stoffen nog lange tijd nadat ze officieel zijn verboden in het milieu aanwezig blijven, over grote afstanden verspreid raken en zo terechtkomen op plaatsen die eerst niet vervuild leken te zijn.

| 1.3 | De herkomst van de vervuilende stoffen loopt zeer uiteen: huishoudens, landbouw, verbrandingsovens, industrie enzovoort. |
| --- | --- |

1.3

De herkomst van de vervuilende stoffen loopt zeer uiteen: huishoudens, landbouw, verbrandingsovens, industrie enzovoort.

| 1.4 | Als eerste stap kwam de Commissie met een lijst van 33 stoffen die op EU-niveau aanleiding gaven tot extra bezorgdheid (Beschikking 2455/2001/EG). De nu voorgestelde richtlijn moet zorgen voor een „hoog beschermingsniveau ”tegen voor of via het aquatisch milieu optredende risico's die worden veroorzaakt door deze 33 prioritaire stoffen en bepaalde andere verontreinigende stoffen. |
| --- | --- |

1.4

Als eerste stap kwam de Commissie met een lijst van 33 stoffen die op EU-niveau aanleiding gaven tot extra bezorgdheid (Beschikking 2455/2001/EG). De nu voorgestelde richtlijn moet zorgen voor een „hoog beschermingsniveau ”tegen voor of via het aquatisch milieu optredende risico's die worden veroorzaakt door deze 33 prioritaire stoffen en bepaalde andere verontreinigende stoffen.

| 1.5 | Met het oog hierop bevat de voorgestelde richtlijn milieukwaliteitsnormen. Ook staat erin dat in de afgelopen jaren een aantal emissiecontroleprocedures in de EU-wetgeving is vastgelegd die ervoor moeten zorgen dat deze normen gehaald worden. |
| --- | --- |

1.5

Met het oog hierop bevat de voorgestelde richtlijn milieukwaliteitsnormen. Ook staat erin dat in de afgelopen jaren een aantal emissiecontroleprocedures in de EU-wetgeving is vastgelegd die ervoor moeten zorgen dat deze normen gehaald worden.

| 1.6 | De voorgestelde richtlijn voorziet ook in de intrekking van een aantal dochterrichtlijnen, onder meer om rekening te kunnen houden met de technische en wetenschappelijke ontwikkelingen en om bepaalde stoffen te reguleren die nog buiten de wetgeving vielen. |
| --- | --- |

1.6

De voorgestelde richtlijn voorziet ook in de intrekking van een aantal dochterrichtlijnen, onder meer om rekening te kunnen houden met de technische en wetenschappelijke ontwikkelingen en om bepaalde stoffen te reguleren die nog buiten de wetgeving vielen.

2.   De methode om de milieukwaliteit vast te stellen

| 2.1 | De Commissie stelt twee soorten normen voor:






  — | het maximaal aanvaardbare jaargemiddelde |
| --- | --- | --- |

2.1

De Commissie stelt twee soorten normen voor:

—

het maximaal aanvaardbare jaargemiddelde

| — | de maximaal aanvaardbare concentratie. |
| --- | --- |

—

de maximaal aanvaardbare concentratie.

| 2.2 | Om te zorgen voor een aanvaardbare milieukwaliteit geldt er dus niet alleen een maximaal aanvaardbare concentratie, bedoeld om op korte termijn ernstige onomkeerbare gevolgen voor ecosystemen als gevolg van acute blootstelling te voorkomen, maar ook een maximaal jaargemiddelde om op lange termijn de onomkeerbare gevolgen van continue blootstelling te voorkomen. |
| --- | --- |

2.2

Om te zorgen voor een aanvaardbare milieukwaliteit geldt er dus niet alleen een maximaal aanvaardbare concentratie, bedoeld om op korte termijn ernstige onomkeerbare gevolgen voor ecosystemen als gevolg van acute blootstelling te voorkomen, maar ook een maximaal jaargemiddelde om op lange termijn de onomkeerbare gevolgen van continue blootstelling te voorkomen.

| 2.3 | Wat het merendeel van de verontreinigende stoffen betreft zou de Commissie graag zien dat de normen gelden voor de concentratie van deze stoffen in oppervlaktewater. Maar bij bepaalde stoffen die zich kunnen ophopen in de voedselketen is het volgens de Commissie mogelijk dat grenswaarden die alleen betrekking hebben op oppervlaktewateren onvoldoende zijn om indirecte effecten en secundaire vergiftiging te voorkomen. Zij vindt daarom dat de lidstaten in die gevallen (het gaat om hexachloorbenzeen, hexachloorbutadieen en kwik) milieukwaliteitsnormen voor biota moeten vaststellen |
| --- | --- |

2.3

Wat het merendeel van de verontreinigende stoffen betreft zou de Commissie graag zien dat de normen gelden voor de concentratie van deze stoffen in oppervlaktewater. Maar bij bepaalde stoffen die zich kunnen ophopen in de voedselketen is het volgens de Commissie mogelijk dat grenswaarden die alleen betrekking hebben op oppervlaktewateren onvoldoende zijn om indirecte effecten en secundaire vergiftiging te voorkomen. Zij vindt daarom dat de lidstaten in die gevallen (het gaat om hexachloorbenzeen, hexachloorbutadieen en kwik) milieukwaliteitsnormen voor biota moeten vaststellen

3.   De verdeling van bevoegdheden tussen de EU en de lidstaten

| 3.1 | De Commissie stelt voor dat de EU de normen voor de waterkwaliteit vaststelt, zodat de milieubescherming zich in alle lidstaten op hetzelfde niveau bevindt en voor economische actoren overal dezelfde voorwaarden gelden. Volgens haar kunnen de lidstaten met de bestaande regelingen voor het toezicht op vervuiling meestal wel de kwaliteitsnormen halen. Mochten extra maatregelen nodig zijn, dan is het aan de lidstaten om deze controlemaatregelen op te nemen in het programma van maatregelen dat overeenkomstig artikel 11 van de KRW voor elk stroomgebieddistrict dient te worden opgesteld. |
| --- | --- |

3.1

De Commissie stelt voor dat de EU de normen voor de waterkwaliteit vaststelt, zodat de milieubescherming zich in alle lidstaten op hetzelfde niveau bevindt en voor economische actoren overal dezelfde voorwaarden gelden. Volgens haar kunnen de lidstaten met de bestaande regelingen voor het toezicht op vervuiling meestal wel de kwaliteitsnormen halen. Mochten extra maatregelen nodig zijn, dan is het aan de lidstaten om deze controlemaatregelen op te nemen in het programma van maatregelen dat overeenkomstig artikel 11 van de KRW voor elk stroomgebieddistrict dient te worden opgesteld.

4.   De voorgestelde maatregelen

| 4.1 | Samenvattend zijn de kernelementen van de voorgestelde richtlijn:






  — | vaststelling van milieukwaliteitsnormen zoals voorgeschreven bij artikel 16, lid 7, van de KRW, inclusief een overschrijdingsgebied bij wijze van overgangsmaatregel; |
| --- | --- | --- |

4.1

Samenvattend zijn de kernelementen van de voorgestelde richtlijn:

—

vaststelling van milieukwaliteitsnormen zoals voorgeschreven bij artikel 16, lid 7, van de KRW, inclusief een overschrijdingsgebied bij wijze van overgangsmaatregel;

| — | vaststelling van een inventaris van lozingen, emissies en verliezen aan de hand waarvan kan worden nagegaan of de doelstellingen inzake vermindering of stopzetting daarvan worden gehaald; |
| --- | --- |

—

vaststelling van een inventaris van lozingen, emissies en verliezen aan de hand waarvan kan worden nagegaan of de doelstellingen inzake vermindering of stopzetting daarvan worden gehaald;

| — | intrekking van de in bijlage IX bij de KRW genoemde bestaande „dochterrichtlijnen ”en vaststelling van overgangsbepalingen, zoals vermeld in artikel 16, lid 10, van de KRW; |
| --- | --- |

—

intrekking van de in bijlage IX bij de KRW genoemde bestaande „dochterrichtlijnen ”en vaststelling van overgangsbepalingen, zoals vermeld in artikel 16, lid 10, van de KRW;

| — | selectie van prioritaire gevaarlijke stoffen (PGS) uit de 14 beschouwde stoffen, zoals voorgeschreven bij Beschikking 2455/2001/EG. |
| --- | --- |

—

selectie van prioritaire gevaarlijke stoffen (PGS) uit de 14 beschouwde stoffen, zoals voorgeschreven bij Beschikking 2455/2001/EG.

5.   Algemene opmerkingen

| 5.1 | Het streven om te voorkomen dat gevaarlijke stoffen met potentieel ernstige en onomkeerbare gevolgen in het water terechtkomen, verdient alle bijval. |
| --- | --- |

5.1

Het streven om te voorkomen dat gevaarlijke stoffen met potentieel ernstige en onomkeerbare gevolgen in het water terechtkomen, verdient alle bijval.

| 5.2 | De Commissie dient over een grote, wetenschappelijk gefundeerde capaciteit te beschikken om snel stoffen op te kunnen sporen die tot schadelijke vervuiling van oppervlaktewater zouden kunnen leiden én om maximaal toegestane concentraties van zulke stoffen (afzonderlijk of in combinatie) vast te kunnen stellen. De lijst van prioritaire stoffen en normen in de voorgestelde richtlijn kan de goedkeuring van het EESC wegdragen. Wel zou jaarlijks op wetenschappelijke en transparante wijze moeten worden nagegaan of de lijst moet worden uitgebreid met nieuwe stoffen dan wel of nieuwe maximaal toegestane concentraties voor bepaalde stoffen moeten worden vastgesteld. |
| --- | --- |

5.2

De Commissie dient over een grote, wetenschappelijk gefundeerde capaciteit te beschikken om snel stoffen op te kunnen sporen die tot schadelijke vervuiling van oppervlaktewater zouden kunnen leiden én om maximaal toegestane concentraties van zulke stoffen (afzonderlijk of in combinatie) vast te kunnen stellen. De lijst van prioritaire stoffen en normen in de voorgestelde richtlijn kan de goedkeuring van het EESC wegdragen. Wel zou jaarlijks op wetenschappelijke en transparante wijze moeten worden nagegaan of de lijst moet worden uitgebreid met nieuwe stoffen dan wel of nieuwe maximaal toegestane concentraties voor bepaalde stoffen moeten worden vastgesteld.

| 5.3 | Het baart het EESC zorgen dat er nog geen definitieve normen zijn voor (verbindingen van) lood en nikkel. Dit dient prioriteit te krijgen, zodat de grenswaarden hiervoor alsnog worden opgesteld, bij voorkeur op tijd om ze nog in de richtlijn te kunnen opnemen. |
| --- | --- |

5.3

Het baart het EESC zorgen dat er nog geen definitieve normen zijn voor (verbindingen van) lood en nikkel. Dit dient prioriteit te krijgen, zodat de grenswaarden hiervoor alsnog worden opgesteld, bij voorkeur op tijd om ze nog in de richtlijn te kunnen opnemen.

| 5.4 | Verbetering van de waterkwaliteit is uiteindelijk bedoeld om biota en de voedselketen tot en met de mens te beschermen. Voor het opstellen van normen en het toezicht op de waterkwaliteit zou het in principe beter zijn als de concentraties van alle vervuilende stoffen in biota op een betrouwbare, structurele en efficiënte manier konden worden gemeten. Maar dit is nog altijd lastig, en voor de meeste prioritaire stoffen is het momenteel in de praktijk gemakkelijker en meestal in wetenschappelijke zin ook betrouwbaar genoeg om te werken met normen voor de maximaal toegestane concentraties in oppervlaktewater. (Het voorstel om bij het toezicht op naleving van de normen te kijken naar jaargemiddelden en maximaal toegestane concentraties is realistisch, goed onderbouwd en alleszins gerechtvaardigd.) |
| --- | --- |

5.4

Verbetering van de waterkwaliteit is uiteindelijk bedoeld om biota en de voedselketen tot en met de mens te beschermen. Voor het opstellen van normen en het toezicht op de waterkwaliteit zou het in principe beter zijn als de concentraties van alle vervuilende stoffen in biota op een betrouwbare, structurele en efficiënte manier konden worden gemeten. Maar dit is nog altijd lastig, en voor de meeste prioritaire stoffen is het momenteel in de praktijk gemakkelijker en meestal in wetenschappelijke zin ook betrouwbaar genoeg om te werken met normen voor de maximaal toegestane concentraties in oppervlaktewater. (Het voorstel om bij het toezicht op naleving van de normen te kijken naar jaargemiddelden en maximaal toegestane concentraties is realistisch, goed onderbouwd en alleszins gerechtvaardigd.)

| 5.5 | Sommige giftige stoffen kunnen zich echter ophopen in de voedselketen, en voor deze stoffen is een oppervlaktewaternorm niet genoeg om afdoende bescherming tegen giftige effecten te garanderen. Het is in deze gevallen beter om, zoals de Commissie voorstelt, de maximaal toegestane concentraties van deze stoffen in weefsel van vissen, weekdieren, schaaldieren en andere biota vast te stellen. Het gaat hierbij onder meer om hexachloorbenzeen, hexachloorbutadieen en kwik, en deze lijst zou in de toekomst eventueel kunnen worden uitgebreid met andere stoffen. Er bestaat nog geen algehele consensus over de methode om op deze manier normen vast te leggen, reden waarom de Commissie voorstelt dat de lidstaten dergelijke normen alleen mogen vaststellen voor de drie stoffen die tot dusverre expliciet zijn opgespoord. |
| --- | --- |

5.5

Sommige giftige stoffen kunnen zich echter ophopen in de voedselketen, en voor deze stoffen is een oppervlaktewaternorm niet genoeg om afdoende bescherming tegen giftige effecten te garanderen. Het is in deze gevallen beter om, zoals de Commissie voorstelt, de maximaal toegestane concentraties van deze stoffen in weefsel van vissen, weekdieren, schaaldieren en andere biota vast te stellen. Het gaat hierbij onder meer om hexachloorbenzeen, hexachloorbutadieen en kwik, en deze lijst zou in de toekomst eventueel kunnen worden uitgebreid met andere stoffen. Er bestaat nog geen algehele consensus over de methode om op deze manier normen vast te leggen, reden waarom de Commissie voorstelt dat de lidstaten dergelijke normen alleen mogen vaststellen voor de drie stoffen die tot dusverre expliciet zijn opgespoord.

| 5.6 | Gezien het huidige kennisniveau moet men zich hier waarschijnlijk bij neerleggen. Maar de Commissie zou wel steun moeten blijven bieden aan wetenschappelijk onderzoek naar de ophoping van bepaalde giftige stoffen in de voedselketen. Ook zou zij moeten toewerken naar meer maximaal toegestane concentraties van giftige stoffen in biota zodra de wetenschappelijke methode hiervoor een vastere basis heeft gekregen. Intussen moet toezicht ook zo worden uitgeoefend dat de vervuiling van sedimenten en biota niet toeneemt. |
| --- | --- |

5.6

Gezien het huidige kennisniveau moet men zich hier waarschijnlijk bij neerleggen. Maar de Commissie zou wel steun moeten blijven bieden aan wetenschappelijk onderzoek naar de ophoping van bepaalde giftige stoffen in de voedselketen. Ook zou zij moeten toewerken naar meer maximaal toegestane concentraties van giftige stoffen in biota zodra de wetenschappelijke methode hiervoor een vastere basis heeft gekregen. Intussen moet toezicht ook zo worden uitgeoefend dat de vervuiling van sedimenten en biota niet toeneemt.

| 5.7 | Het is een goed idee om een inventaris van lozingen, emissies en verliezen bij te houden aan de hand waarvan kan worden nagegaan of de doelstellingen inzake vermindering of stopzetting daarvan worden gehaald. Het is echter moeilijk om een complete inventaris van natuurlijke verontreinigingen bij te houden. In bepaalde gevallen zou het echter zinvol kunnen zijn om te kijken naar het verband tussen natuurlijke verontreiniging en verontreiniging die door de mens is veroorzaakt. |
| --- | --- |

5.7

Het is een goed idee om een inventaris van lozingen, emissies en verliezen bij te houden aan de hand waarvan kan worden nagegaan of de doelstellingen inzake vermindering of stopzetting daarvan worden gehaald. Het is echter moeilijk om een complete inventaris van natuurlijke verontreinigingen bij te houden. In bepaalde gevallen zou het echter zinvol kunnen zijn om te kijken naar het verband tussen natuurlijke verontreiniging en verontreiniging die door de mens is veroorzaakt.

| 5.8 | Zo'n inventaris dient naadloos aan te sluiten op andere instrumenten ter bescherming van oppervlaktewateren en mag deze beslist niet overlappen. |
| --- | --- |

5.8

Zo'n inventaris dient naadloos aan te sluiten op andere instrumenten ter bescherming van oppervlaktewateren en mag deze beslist niet overlappen.

| 5.9 | Het voorstel inzake overgangsgebieden voor overschrijding is realistisch, maar er kleeft wel een nadeel aan: hoe kan men garanderen dat de normen in de rest van het oppervlaktewater niet ook worden overschreden? Als deze overgangsgebieden er komen, dan moeten ze goed afgebakend worden en dienen de punten voor het meten van verontreiniging zorgvuldig gekozen te worden. |
| --- | --- |

5.9

Het voorstel inzake overgangsgebieden voor overschrijding is realistisch, maar er kleeft wel een nadeel aan: hoe kan men garanderen dat de normen in de rest van het oppervlaktewater niet ook worden overschreden? Als deze overgangsgebieden er komen, dan moeten ze goed afgebakend worden en dienen de punten voor het meten van verontreiniging zorgvuldig gekozen te worden.

| 5.10 | Er moet ook aandacht worden besteed aan buurlanden van de EU op het grondgebied waarvan een aantal rivieren ontspringen die door EU-lidstaten stromen of waarvan de grens met een EU-lidstaat door een meer loopt, teneinde op deze derde landen invloed uit te oefenen. Als landen buiten de EU geen zorg dragen voor schoon water, zijn de inspanningen van de lidstaten zinloos en zullen de voor 2015 vooropgezette doelstellingen niet worden bereikt. Bij de beoordeling en uitvoering van de richtlijn moet hier rekening mee worden gehouden. Overigens heeft artikel 12 van de KRW betrekking op deze kwestie. |
| --- | --- |

5.10

Er moet ook aandacht worden besteed aan buurlanden van de EU op het grondgebied waarvan een aantal rivieren ontspringen die door EU-lidstaten stromen of waarvan de grens met een EU-lidstaat door een meer loopt, teneinde op deze derde landen invloed uit te oefenen. Als landen buiten de EU geen zorg dragen voor schoon water, zijn de inspanningen van de lidstaten zinloos en zullen de voor 2015 vooropgezette doelstellingen niet worden bereikt. Bij de beoordeling en uitvoering van de richtlijn moet hier rekening mee worden gehouden. Overigens heeft artikel 12 van de KRW betrekking op deze kwestie.

6.   Specifieke opmerkingen

| 6.1 | Tijdschema: krachtens artikel 4, lid 5, van de voorgestelde richtlijn geldt 2025 als het jaar waarin de emissies moeten zijn stopgezet en de gevaarlijke prioritaire stoffen niet meer mogen worden verkocht. Conform de KRW moeten de milieukwaliteitsdoelstellingen echter al in 2015 zijn gehaald. Dit zou in bepaalde gevallen wel eens moeilijk kunnen zijn, helemaal nu de goedkeuring van deze dochterrichtlijn op zich laat wachten. Toch moeten de lidstaten alles op alles zetten om de doelstelling te halen, al is het onder zeer strikte voorwaarden wel mogelijk om een voorlopige ontheffing te verlenen. Het EESC pleit ervoor dat de Commissie de vorderingen rond de implementatie in de gaten houdt en zonodig verdere maatregelen voorstelt om ervoor te zorgen dat de doelstellingen zo veel mogelijk binnen de gestelde termijn worden gehaald en er zo min mogelijk ontheffingen worden verleend. |
| --- | --- |

6.1

Tijdschema: krachtens artikel 4, lid 5, van de voorgestelde richtlijn geldt 2025 als het jaar waarin de emissies moeten zijn stopgezet en de gevaarlijke prioritaire stoffen niet meer mogen worden verkocht. Conform de KRW moeten de milieukwaliteitsdoelstellingen echter al in 2015 zijn gehaald. Dit zou in bepaalde gevallen wel eens moeilijk kunnen zijn, helemaal nu de goedkeuring van deze dochterrichtlijn op zich laat wachten. Toch moeten de lidstaten alles op alles zetten om de doelstelling te halen, al is het onder zeer strikte voorwaarden wel mogelijk om een voorlopige ontheffing te verlenen. Het EESC pleit ervoor dat de Commissie de vorderingen rond de implementatie in de gaten houdt en zonodig verdere maatregelen voorstelt om ervoor te zorgen dat de doelstellingen zo veel mogelijk binnen de gestelde termijn worden gehaald en er zo min mogelijk ontheffingen worden verleend.

6.2   Rol van de lidstaten

De Commissie wil de lidstaten terecht de mogelijkheid geven om aanvullende emissiebeheersingsmaatregelen te nemen. Het gaat tenslotte om lokale of regionale locaties. Deze flexibiliteit moet echter wel worden gecompenseerd door een betrouwbare uitwisseling van informatie, waar de Commissie in actie 4 van een andere mededeling (1) voor pleit.

| 6.2.1 | In punt 3 van haar mededeling schetst de Commissie echter een vrij optimistisch beeld van de juridische instrumenten waarover de lidstaten beschikken om de in de KRW opgenomen doelstellingen voor de prioritaire stoffen te verwezenlijken, vooral omdat er voor bepaalde bronnen van ernstige verontreiniging geen goede regelgeving bestaat, zoals de diffuse verontreiniging door huishoudelijke producten of dienstverlenende activiteiten; hiervoor zijn nieuwe productrichtlijnen nodig. |
| --- | --- |

6.2.1

In punt 3 van haar mededeling schetst de Commissie echter een vrij optimistisch beeld van de juridische instrumenten waarover de lidstaten beschikken om de in de KRW opgenomen doelstellingen voor de prioritaire stoffen te verwezenlijken, vooral omdat er voor bepaalde bronnen van ernstige verontreiniging geen goede regelgeving bestaat, zoals de diffuse verontreiniging door huishoudelijke producten of dienstverlenende activiteiten; hiervoor zijn nieuwe productrichtlijnen nodig.

| 6.2.2 | Onder deze omstandigheden is het niet realistisch om ervan uit te gaan dat de lidstaten elk met nieuwe maatregelen mogen komen, omdat het maar de vraag is of deze wel goed op elkaar afgestemd zouden zijn, met name als de kans groot is dat er voor deze maatregelen nieuwe Europese wetgeving in de plaats komt. |
| --- | --- |

6.2.2

Onder deze omstandigheden is het niet realistisch om ervan uit te gaan dat de lidstaten elk met nieuwe maatregelen mogen komen, omdat het maar de vraag is of deze wel goed op elkaar afgestemd zouden zijn, met name als de kans groot is dat er voor deze maatregelen nieuwe Europese wetgeving in de plaats komt.

6.3   Bescherming van drinkwaterbronnen

| 6.3.1 | Goedkeuring van de voorgestelde richtlijn betekent dat Richtlijn 75/440/EG (bescherming van oppervlaktewater bestemd voor de productie van drinkwater) wordt ingetrokken. Bij het wijzigen van de wetgeving moet erop worden toegezien dat de nieuwe richtlijn en de drinkwaterrichtlijn (2) goed op elkaar aansluiten. |
| --- | --- |

6.3.1

Goedkeuring van de voorgestelde richtlijn betekent dat Richtlijn 75/440/EG (bescherming van oppervlaktewater bestemd voor de productie van drinkwater) wordt ingetrokken. Bij het wijzigen van de wetgeving moet erop worden toegezien dat de nieuwe richtlijn en de drinkwaterrichtlijn (2) goed op elkaar aansluiten.

6.4   Monitoring

| 6.4.1 | Om vorderingen bij het verwezenlijken van de doelstellingen van deze richtlijn te blijven boeken en een level playing field binnen Europa te waarborgen zijn consequente en betrouwbare monitoringnormen noodzakelijk. Het EESC kijkt verwachtingsvol uit naar de nieuwe voorstellen inzake verslaglegging m.b.t. het waterinformatiesysteem voor Europa, die binnenkort gepubliceerd zouden moeten worden, en hoopt dat hiervan gebruik gemaakt kan worden om de implementatie van de Richtlijn prioritaire stoffen nauwlettend in het oog te houden. |
| --- | --- |

6.4.1

Om vorderingen bij het verwezenlijken van de doelstellingen van deze richtlijn te blijven boeken en een level playing field binnen Europa te waarborgen zijn consequente en betrouwbare monitoringnormen noodzakelijk. Het EESC kijkt verwachtingsvol uit naar de nieuwe voorstellen inzake verslaglegging m.b.t. het waterinformatiesysteem voor Europa, die binnenkort gepubliceerd zouden moeten worden, en hoopt dat hiervan gebruik gemaakt kan worden om de implementatie van de Richtlijn prioritaire stoffen nauwlettend in het oog te houden.

7.   Samenhang tussen de Richtlijn inzake de milieukwaliteit van water en de REACH-verordening

| 7.1 | Er moet voor worden gezorgd dat de hier behandelde richtlijn en de REACH-verordening op elkaar aansluiten, ook al was de Commissie er al van uitgegaan dat de REACH-onderhandelingen succesvol zouden worden afgesloten en dat de verordening dus in werking zou treden. De normen voor de milieukwaliteit van water moeten ook betrekking hebben op nieuwe chemicaliën die op de markt gebracht worden. |
| --- | --- |

7.1

Er moet voor worden gezorgd dat de hier behandelde richtlijn en de REACH-verordening op elkaar aansluiten, ook al was de Commissie er al van uitgegaan dat de REACH-onderhandelingen succesvol zouden worden afgesloten en dat de verordening dus in werking zou treden. De normen voor de milieukwaliteit van water moeten ook betrekking hebben op nieuwe chemicaliën die op de markt gebracht worden.

8.   Conclusie

| 8.1 | Het EESC is het eens met de initiële lijst van prioritaire stoffen en met de normen die voor deze stoffen worden voorgesteld. Wel dringt het erop aan dat er ook voor lood en nikkel normen worden vastgesteld en dat de lijst en de normen volgens een strakke procedure regelmatig herzien en zonodig snel en doeltreffend geactualiseerd worden |
| --- | --- |

8.1

Het EESC is het eens met de initiële lijst van prioritaire stoffen en met de normen die voor deze stoffen worden voorgesteld. Wel dringt het erop aan dat er ook voor lood en nikkel normen worden vastgesteld en dat de lijst en de normen volgens een strakke procedure regelmatig herzien en zonodig snel en doeltreffend geactualiseerd worden

| 8.2 | Het EESC kan zich vinden in de strekking van de voorgestelde richtlijn. |
| --- | --- |

8.2

Het EESC kan zich vinden in de strekking van de voorgestelde richtlijn.

| 8.3 | Het zal niet gemakkelijk zijn om de voor 2015 voorgestelde doelstellingen te verwezenlijken. Niettemin moeten de lidstaten deze doelstellingen uit alle macht proberen te halen. |
| --- | --- |

8.3

Het zal niet gemakkelijk zijn om de voor 2015 voorgestelde doelstellingen te verwezenlijken. Niettemin moeten de lidstaten deze doelstellingen uit alle macht proberen te halen.

| 8.4 | Er moet een systeem komen waarbij de lidstaten verslag uitbrengen en waarbij toezicht wordt uitgeoefend op hun activiteiten om de voorgestelde richtlijn uit te voeren. Het EESC is te spreken over het initiatief van de Commissie om een waterinformatiesysteem voor Europa op te zetten (Water Information System for Europe — WISE). |
| --- | --- |

8.4

Er moet een systeem komen waarbij de lidstaten verslag uitbrengen en waarbij toezicht wordt uitgeoefend op hun activiteiten om de voorgestelde richtlijn uit te voeren. Het EESC is te spreken over het initiatief van de Commissie om een waterinformatiesysteem voor Europa op te zetten (Water Information System for Europe — WISE).

| 8.5 | De Commissie zou moeten letten op de samenhang tussen de voorgestelde richtlijn en de huidige wetgeving. Ook zou er wetgeving moeten komen voor bepaalde verontreinigingsbronnen die niet onder de huidige wetgeving vallen (zoals de diffuse verontreiniging door huishoudelijke producten). |
| --- | --- |

8.5

De Commissie zou moeten letten op de samenhang tussen de voorgestelde richtlijn en de huidige wetgeving. Ook zou er wetgeving moeten komen voor bepaalde verontreinigingsbronnen die niet onder de huidige wetgeving vallen (zoals de diffuse verontreiniging door huishoudelijke producten).

Brussel, 15 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Dimitris DIMITRIADIS

---

(1)  COM(2006) 398 final.

1

(2)  Richtlijn 98/83/EG.

2

---

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/6 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/6

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie „Het biodiversiteitsverlies tegen 2010 — en daarna — tot staan brengen — De ecosysteemdiensten in stand houden in het belang van de mens”

COM(2006) 216 final

(2007/C 97/03)

De Europese Commissie heeft op 22 mei 2006 besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig artikel 262 van het EG-Verdrag te raadplegen over het bovengenoemde voorstel.

De afdeling Landbouw, plattelandsontwikkeling, milieu, die met de voorbereidende werkzaamheden terzake was belast, heeft haar advies op 25 januari 2007 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Ribbe.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn op 15 en 16 februari 2007 gehouden 433e zitting (vergadering van 15 februari) onderstaand advies uitgebracht, dat met 137 stemmen vóór en 7 tegen, bij 5 onthoudingen, werd goedgekeurd.

1.   Samenvatting van de conclusies en aanbevelingen van het EESC

| 1.1 | Als het gaat over de huidige stand van zaken, zijn het EESC en de Commissie dezelfde mening toegedaan: behoud van biodiversiteit is een noodzakelijke en belangrijke taak, en niet alleen om ethische en morele redenen. Er zijn ook genoeg economische motieven die vragen om sneller en doeltreffender optreden. De financiële verliezen ten gevolge van de afname van ecosysteemdiensten worden nu al geschat op honderden miljarden euro. Zo'n verspilling kunnen onze economieën zich niet permitteren. |
| --- | --- |

1.1

Als het gaat over de huidige stand van zaken, zijn het EESC en de Commissie dezelfde mening toegedaan: behoud van biodiversiteit is een noodzakelijke en belangrijke taak, en niet alleen om ethische en morele redenen. Er zijn ook genoeg economische motieven die vragen om sneller en doeltreffender optreden. De financiële verliezen ten gevolge van de afname van ecosysteemdiensten worden nu al geschat op honderden miljarden euro. Zo'n verspilling kunnen onze economieën zich niet permitteren.

| 1.2 | Het verlies aan soorten in Europa is het gevolg van miljoenen afzonderlijke beslissingen die de afgelopen decennia voor absoluut het overgrote deel binnen bestaande wettelijke kaders zijn genomen. De invloed van onwetmatige maatregelen op de achteruitgang van de biodiversiteit in Europa is minimaal. |
| --- | --- |

1.2

Het verlies aan soorten in Europa is het gevolg van miljoenen afzonderlijke beslissingen die de afgelopen decennia voor absoluut het overgrote deel binnen bestaande wettelijke kaders zijn genomen. De invloed van onwetmatige maatregelen op de achteruitgang van de biodiversiteit in Europa is minimaal.

| 1.3 | Alle politieke beloften ten spijt gaat het met de biodiversiteit helaas nog steeds bergafwaarts, maar niet omdat men niet zou weten hoe het verlies aan soorten een halt kan worden toegeroepen. Tot nu toe ontbrak het aan de politieke wil om echt werk te maken van de al sinds lange tijd noodzakelijk geachte maatregelen. De ervaringen met het Natura 2000-netwerk spreken in dit verband boekdelen. |
| --- | --- |

1.3

Alle politieke beloften ten spijt gaat het met de biodiversiteit helaas nog steeds bergafwaarts, maar niet omdat men niet zou weten hoe het verlies aan soorten een halt kan worden toegeroepen. Tot nu toe ontbrak het aan de politieke wil om echt werk te maken van de al sinds lange tijd noodzakelijk geachte maatregelen. De ervaringen met het Natura 2000-netwerk spreken in dit verband boekdelen.

| 1.4 | De oorzaken hiervan worden door de Commissie in haar Mededeling haarfijn geformuleerd: „falend bestuur (governance) en het feit dat de traditionele economische wetenschap moeite heeft om de economische waarde van het natuurlijke kapitaal en de ecosysteemdiensten te erkennen”. Deze oorzaken en het gegeven dat de ethisch-morele motieven voor biodiversiteitsbehoud veeleer pas op de tweede plaats komen als planologische en politieke keuzes moeten worden gemaakt, hebben tot de huidige verslechtering van de situatie geleid. |
| --- | --- |

1.4

De oorzaken hiervan worden door de Commissie in haar Mededeling haarfijn geformuleerd: „falend bestuur (governance) en het feit dat de traditionele economische wetenschap moeite heeft om de economische waarde van het natuurlijke kapitaal en de ecosysteemdiensten te erkennen”. Deze oorzaken en het gegeven dat de ethisch-morele motieven voor biodiversiteitsbehoud veeleer pas op de tweede plaats komen als planologische en politieke keuzes moeten worden gemaakt, hebben tot de huidige verslechtering van de situatie geleid.

| 1.5 | Tussen voornemens en werkelijkheid gaapt een enorme kloof, die moet worden gedicht wil de politiek haar geloofwaardigheid niet verliezen. |
| --- | --- |

1.5

Tussen voornemens en werkelijkheid gaapt een enorme kloof, die moet worden gedicht wil de politiek haar geloofwaardigheid niet verliezen.

| 1.6 | Het EESC verwelkomt het door de Commissie gepresenteerde actieplan en vindt de daarin voorgestelde 160 (!) maatregelen zinvol, hoewel de meeste daarvan helemaal niet nieuw zijn, maar al jarenlang op de agenda staan. De toekomst zal dus uitwijzen of de politiek met het nu voorliggende actieprogramma eindelijk de kracht vindt om de noodzakelijk geachte „ingrijpende veranderingen” door te voeren of dat de vrees van veel natuurbeschermers wordt bewaarheid en de politiek een zeer actueel maatschappelijk vraagstuk weliswaar opnieuw met woorden te lijf gaat, maar eigenlijk alleen maar lippendienst bewijst. |
| --- | --- |

1.6

Het EESC verwelkomt het door de Commissie gepresenteerde actieplan en vindt de daarin voorgestelde 160 (!) maatregelen zinvol, hoewel de meeste daarvan helemaal niet nieuw zijn, maar al jarenlang op de agenda staan. De toekomst zal dus uitwijzen of de politiek met het nu voorliggende actieprogramma eindelijk de kracht vindt om de noodzakelijk geachte „ingrijpende veranderingen” door te voeren of dat de vrees van veel natuurbeschermers wordt bewaarheid en de politiek een zeer actueel maatschappelijk vraagstuk weliswaar opnieuw met woorden te lijf gaat, maar eigenlijk alleen maar lippendienst bewijst.

| 1.7 | Een belangrijk punt van kritiek is, voor het EESC, het ontbreken in de Commissiemededeling van een strategisch antwoord op de vraag (die het in zijn verkennend advies over biodiversiteit van 18 mei 2006 heeft gesteld (1)) hoe het komt dat er, als het gaat over behoud van biodiversiteit, zo'n enorme kloof gaapt tussen voornemens, plannen en werkelijkheid. Het EESC betreurt dat in de Commissiemededeling en het actieplan vrijwel nergens op deze kwestie wordt ingegaan. |
| --- | --- |

1.7

Een belangrijk punt van kritiek is, voor het EESC, het ontbreken in de Commissiemededeling van een strategisch antwoord op de vraag (die het in zijn verkennend advies over biodiversiteit van 18 mei 2006 heeft gesteld (1)) hoe het komt dat er, als het gaat over behoud van biodiversiteit, zo'n enorme kloof gaapt tussen voornemens, plannen en werkelijkheid. Het EESC betreurt dat in de Commissiemededeling en het actieplan vrijwel nergens op deze kwestie wordt ingegaan.

| 1.8 | Het vindt dat derhalve dringend prioriteit moet worden gegeven aan het vierde centrale beleidsgebied uit de mededeling („De kennisbasis”), zodat zowel burgers als politici zich ervan bewust worden welke gevolgen hun gedrag echt heeft. |
| --- | --- |

1.8

Het vindt dat derhalve dringend prioriteit moet worden gegeven aan het vierde centrale beleidsgebied uit de mededeling („De kennisbasis”), zodat zowel burgers als politici zich ervan bewust worden welke gevolgen hun gedrag echt heeft.

| 1.9 | Het is belangrijk de buurlanden van de EU te helpen bij de versterking van hun beleid inzake het behoud van biodiversiteit. Vermeden moet worden dat de EU en de lidstaten als medefinanciers optreden van projecten die het biodiversiteitsverlies in derde landen kunnen versnellen. |
| --- | --- |

1.9

Het is belangrijk de buurlanden van de EU te helpen bij de versterking van hun beleid inzake het behoud van biodiversiteit. Vermeden moet worden dat de EU en de lidstaten als medefinanciers optreden van projecten die het biodiversiteitsverlies in derde landen kunnen versnellen.

| 1.10 | Het EESC is het met de Commissie eens dat de EU een mondiale verantwoordelijkheid heeft als het gaat over biodiversiteit. Hoewel de EU en de lidstaten minder dan 0,004 % van hun beschikbare middelen aan passende globale maatregelen voor de ontwikkeling en instandhouding van de biodiversiteit besteden, wordt hun verantwoordelijkheid voor de wereldwijde vernietiging van de biodiversiteit (bijv. verdwijnen van tropisch regenwoud) wel steeds groter. In de toekomst kunnen de ontwikkelingen op de markt voor biobrandstoffen nog leiden tot een verdere verslechtering van de situatie. |
| --- | --- |

1.10

Het EESC is het met de Commissie eens dat de EU een mondiale verantwoordelijkheid heeft als het gaat over biodiversiteit. Hoewel de EU en de lidstaten minder dan 0,004 % van hun beschikbare middelen aan passende globale maatregelen voor de ontwikkeling en instandhouding van de biodiversiteit besteden, wordt hun verantwoordelijkheid voor de wereldwijde vernietiging van de biodiversiteit (bijv. verdwijnen van tropisch regenwoud) wel steeds groter. In de toekomst kunnen de ontwikkelingen op de markt voor biobrandstoffen nog leiden tot een verdere verslechtering van de situatie.

| 1.11 | Het EESC betreurt dat het eigenlijke actieplan slechts de vorm heeft van een „technische bijlage ”en daarom alleen als afzonderlijk SEC-document en alleen in het Engels beschikbaar is. Het dringt er bij de Commissie op aan het actieplan in alle werktalen te vertalen en op grote schaal te verspreiden (zowel in gedrukte vorm als via internet). |
| --- | --- |

1.11

Het EESC betreurt dat het eigenlijke actieplan slechts de vorm heeft van een „technische bijlage ”en daarom alleen als afzonderlijk SEC-document en alleen in het Engels beschikbaar is. Het dringt er bij de Commissie op aan het actieplan in alle werktalen te vertalen en op grote schaal te verspreiden (zowel in gedrukte vorm als via internet).

| 1.12 | De bestaande deskundigengroep Biodiversiteit zou moeten gaan toezien op de realisering van de doelstellingen van het actieplan. Het maatschappelijk middenveld zou bovendien veel intensiever bij het actieplan moeten worden betrokken. |
| --- | --- |

1.12

De bestaande deskundigengroep Biodiversiteit zou moeten gaan toezien op de realisering van de doelstellingen van het actieplan. Het maatschappelijk middenveld zou bovendien veel intensiever bij het actieplan moeten worden betrokken.

2.   Kernpunten en achtergrond van de Commissiemededeling

| 2.1 | Nadat de EU al in 1998 in haar biodiversiteitsstrategie de aandacht had gevestigd op de enorme omvang van het biodiversiteitsverlies, spraken de staatshoofden en regeringsleiders van de EU in 2001 af om de „dramatische” achteruitgang van de biodiversiteit (in de EU) in de periode tot 2010 een halt toe te roepen (2). Verder beloofden zij om habitats en natuurlijke systemen te herstellen. |
| --- | --- |

2.1

Nadat de EU al in 1998 in haar biodiversiteitsstrategie de aandacht had gevestigd op de enorme omvang van het biodiversiteitsverlies, spraken de staatshoofden en regeringsleiders van de EU in 2001 af om de „dramatische” achteruitgang van de biodiversiteit (in de EU) in de periode tot 2010 een halt toe te roepen (2). Verder beloofden zij om habitats en natuurlijke systemen te herstellen.

| 2.2 | In de mededeling waar dit advies over gaat (en waarin een actieplan voor het behoud van de biodiversiteit wordt voorgesteld), geeft de Commissie opnieuw een uitvoerige en indrukwekkende beschrijving van hoe het er momenteel voor staat met de biodiversiteit en het behoud, of beter gezegd de voortdurende achteruitgang daarvan. De geschetste situatie is nog steeds uitermate zorgwekkend, zoals ook blijkt uit alle onderzoeken van het Europees Milieuagentschap en uit de nationale „rode lijsten ”van bedreigde dier- en plantensoorten. De Commissie stelt vast dat de in 2001 geformuleerde doelstelling (het biodiversiteitsverlies voor 2010 een halt toeroepen) nog lang niet bereikt is en de nog altijd negatieve ontwikkeling van de biodiversiteit alleen tot staan kan worden gebracht met „ingrijpende veranderingen in beleid en praktijk”. |
| --- | --- |

2.2

In de mededeling waar dit advies over gaat (en waarin een actieplan voor het behoud van de biodiversiteit wordt voorgesteld), geeft de Commissie opnieuw een uitvoerige en indrukwekkende beschrijving van hoe het er momenteel voor staat met de biodiversiteit en het behoud, of beter gezegd de voortdurende achteruitgang daarvan. De geschetste situatie is nog steeds uitermate zorgwekkend, zoals ook blijkt uit alle onderzoeken van het Europees Milieuagentschap en uit de nationale „rode lijsten ”van bedreigde dier- en plantensoorten. De Commissie stelt vast dat de in 2001 geformuleerde doelstelling (het biodiversiteitsverlies voor 2010 een halt toeroepen) nog lang niet bereikt is en de nog altijd negatieve ontwikkeling van de biodiversiteit alleen tot staan kan worden gebracht met „ingrijpende veranderingen in beleid en praktijk”.

| 2.3 | De Commissie schrijft verder dat „tempo en omvang van de implementatie toch te wensen overlaten” en eist dat „de desbetreffende maatregelen op communautair en nationaal niveau [...] versneld ten uitvoer worden gelegd”, omdat anders „het risico [...] groot [is] dat de mondiale 2010-doelstelling niet wordt gehaald”. |
| --- | --- |

2.3

De Commissie schrijft verder dat „tempo en omvang van de implementatie toch te wensen overlaten” en eist dat „de desbetreffende maatregelen op communautair en nationaal niveau [...] versneld ten uitvoer worden gelegd”, omdat anders „het risico [...] groot [is] dat de mondiale 2010-doelstelling niet wordt gehaald”.

| 2.4 | Dat zou volgens de Commissie in twee opzichten zeer bezwaarlijk zijn. Instandhouding van de biodiversiteit is namelijk niet slechts een ethisch-morele verplichting tegenover de schepping, maar ook alleen al economisch gezien zinvol en noodzakelijk. In de mededeling wordt nauwkeurig beschreven dat biodiversiteit de grondslag vormt voor de ecosysteemdiensten. „Deze diensten omvatten de productie van voedsel, brandstof, vezels en geneesmiddelen, de waterhuishouding, de regulering van luchtkwaliteit en klimaat, de instandhoudhouding van de bodemvruchtbaarheid en de nutriëntencyclus.” Met „ongeveer tweederde van de ecosysteemdiensten in de wereld [gaat het] erop achteruit”. De financiële schade die dat tot gevolg heeft, is weliswaar moeilijk te becijferen, maar wordt door de Commissie geschat op „honderden miljarden euro”. |
| --- | --- |

2.4

Dat zou volgens de Commissie in twee opzichten zeer bezwaarlijk zijn. Instandhouding van de biodiversiteit is namelijk niet slechts een ethisch-morele verplichting tegenover de schepping, maar ook alleen al economisch gezien zinvol en noodzakelijk. In de mededeling wordt nauwkeurig beschreven dat biodiversiteit de grondslag vormt voor de ecosysteemdiensten. „Deze diensten omvatten de productie van voedsel, brandstof, vezels en geneesmiddelen, de waterhuishouding, de regulering van luchtkwaliteit en klimaat, de instandhoudhouding van de bodemvruchtbaarheid en de nutriëntencyclus.” Met „ongeveer tweederde van de ecosysteemdiensten in de wereld [gaat het] erop achteruit”. De financiële schade die dat tot gevolg heeft, is weliswaar moeilijk te becijferen, maar wordt door de Commissie geschat op „honderden miljarden euro”.

| 2.5 | In de Commissiemededeling komt verder de vraag aan de orde welke maatregelen tot nu toe zijn genomen en of die succes hebben gehad. Daarbij gaat het niet alleen over de EU, maar over de situatie in de hele wereld en de mondiale verantwoordelijkheid van de EU in dit verband. |
| --- | --- |

2.5

In de Commissiemededeling komt verder de vraag aan de orde welke maatregelen tot nu toe zijn genomen en of die succes hebben gehad. Daarbij gaat het niet alleen over de EU, maar over de situatie in de hele wereld en de mondiale verantwoordelijkheid van de EU in dit verband.

| 2.6 | Feitelijke kern van de mededeling vormt de vraag wat er in de toekomst moet gebeuren, en het antwoord daarop. Dat antwoord bestaat o.a. uit een voorstel voor een EU-actieplan (zij het als bijlage in de vorm van een SEC-document), waarin vier „centrale beleidsgebieden” worden onderscheiden, waaraan tien „prioritaire doelstellingen” en vier „ondersteunende maatregelen” worden gekoppeld. |
| --- | --- |

2.6

Feitelijke kern van de mededeling vormt de vraag wat er in de toekomst moet gebeuren, en het antwoord daarop. Dat antwoord bestaat o.a. uit een voorstel voor een EU-actieplan (zij het als bijlage in de vorm van een SEC-document), waarin vier „centrale beleidsgebieden” worden onderscheiden, waaraan tien „prioritaire doelstellingen” en vier „ondersteunende maatregelen” worden gekoppeld.

| 2.6.1 | Het eerste beleidsgebied betreft de „Biodiversiteit in de EU”. Hieraan worden meteen vijf van de tien prioritaire doelstellingen gekoppeld, namelijk:






  — | bescherming van de belangrijkste habitats en soorten binnen de EU; |
| --- | --- | --- |

2.6.1

Het eerste beleidsgebied betreft de „Biodiversiteit in de EU”. Hieraan worden meteen vijf van de tien prioritaire doelstellingen gekoppeld, namelijk:

—

bescherming van de belangrijkste habitats en soorten binnen de EU;

| — | instandhouding en herstel van de biodiversiteit en de ecosysteemdiensten op het gehele platteland in de EU; |
| --- | --- |

—

instandhouding en herstel van de biodiversiteit en de ecosysteemdiensten op het gehele platteland in de EU;

| — | instandhouding en herstel van de biodiversiteit en de ecosysteemdiensten in het mariene milieu in de EU; |
| --- | --- |

—

instandhouding en herstel van de biodiversiteit en de ecosysteemdiensten in het mariene milieu in de EU;

| — | versterking van de verenigbaarheid van regionale en ruimtelijke ontwikkeling met de biodiversiteit binnen de EU; |
| --- | --- |

—

versterking van de verenigbaarheid van regionale en ruimtelijke ontwikkeling met de biodiversiteit binnen de EU;

| — | een aanzienlijke vermindering van de impact van invasieve uitheemse soorten en genotypes op de biodiversiteit binnen de EU. |
| --- | --- |

—

een aanzienlijke vermindering van de impact van invasieve uitheemse soorten en genotypes op de biodiversiteit binnen de EU.

| 2.6.2 | Het tweede beleidsgebied is „De EU en de biodiversiteit op wereldschaal”. Het biodiversiteitsverlies beperkt zich immers niet tot de EU: zowel de EU als haar lidstaten hebben zich er internationaal toe verplicht om de biodiversiteit wereldwijd te beschermen, en de EU en haar lidstaten zijn ten gevolge van hun handelsbetrekkingen medeverantwoordelijk voor de mondiale ontwikkeling van de biodiversiteit. Aan dit beleidsgebied worden drie prioritaire doelstellingen gekoppeld, namelijk:






  — | aanzienlijke verbetering van de doeltreffendheid van de internationale governance inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten; |
| --- | --- | --- |

2.6.2

Het tweede beleidsgebied is „De EU en de biodiversiteit op wereldschaal”. Het biodiversiteitsverlies beperkt zich immers niet tot de EU: zowel de EU als haar lidstaten hebben zich er internationaal toe verplicht om de biodiversiteit wereldwijd te beschermen, en de EU en haar lidstaten zijn ten gevolge van hun handelsbetrekkingen medeverantwoordelijk voor de mondiale ontwikkeling van de biodiversiteit. Aan dit beleidsgebied worden drie prioritaire doelstellingen gekoppeld, namelijk:

—

aanzienlijke verbetering van de doeltreffendheid van de internationale governance inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten;

| — | aanzienlijke versterking van het aspect biodiversiteit en ecosysteemdiensten in het beleid van de EU voor externe bijstand; |
| --- | --- |

—

aanzienlijke versterking van het aspect biodiversiteit en ecosysteemdiensten in het beleid van de EU voor externe bijstand;

| — | aanzienlijke vermindering van de impact van internationale handel op de mondiale biodiversiteit en de ecosysteemdiensten. |
| --- | --- |

—

aanzienlijke vermindering van de impact van internationale handel op de mondiale biodiversiteit en de ecosysteemdiensten.

| 2.6.3 | Het derde beleidsgebied heeft betrekking op het thema „Biodiversiteit en klimaatverandering”. Daaraan wordt de volgende prioritaire doelstelling gekoppeld:






  — | ondersteuning van de aanpassing van de biodiversiteit aan de klimaatverandering. |
| --- | --- | --- |

2.6.3

Het derde beleidsgebied heeft betrekking op het thema „Biodiversiteit en klimaatverandering”. Daaraan wordt de volgende prioritaire doelstelling gekoppeld:

—

ondersteuning van de aanpassing van de biodiversiteit aan de klimaatverandering.

| 2.6.4 | Het vierde beleidsgebied uit de mededeling c.q. het actieplan gaat over „De kennisbasis”. Daaraan wordt de tiende en laatste prioritaire doelstelling gekoppeld, namelijk:






  — | aanzienlijke versterking van de kennisbasis voor de instandhouding en de duurzame benutting van de biodiversiteit, in de EU en wereldwijd. |
| --- | --- | --- |

2.6.4

Het vierde beleidsgebied uit de mededeling c.q. het actieplan gaat over „De kennisbasis”. Daaraan wordt de tiende en laatste prioritaire doelstelling gekoppeld, namelijk:

—

aanzienlijke versterking van de kennisbasis voor de instandhouding en de duurzame benutting van de biodiversiteit, in de EU en wereldwijd.

| 2.6.5 | De genoemde vier „ondersteunende maatregelen” zijn:






  — | zorgen voor een toereikende financiering; |
| --- | --- | --- |

2.6.5

De genoemde vier „ondersteunende maatregelen” zijn:

—

zorgen voor een toereikende financiering;

| — | versterking van de beleidsvorming op EU-niveau; |
| --- | --- |

—

versterking van de beleidsvorming op EU-niveau;

| — | opbouwen van partnerschappen; |
| --- | --- |

—

opbouwen van partnerschappen;

| — | bewustmaking en grotere deelname van het publiek. |
| --- | --- |

—

bewustmaking en grotere deelname van het publiek.

3.   Algemene opmerkingen over de inhoud van de Commissiemededeling

| 3.1 | Het EESC is ingenomen met de voorliggende mededeling en het opgestelde actieplan, die verschenen op 22 mei 2006, vier dagen na de goedkeuring van zijn verkennend advies over de „EU-campagne voor het behoud van biodiversiteit: standpunt en bijdrage van het maatschappelijk middenveld”. De in dit advies en die mededeling gegeven beschrijvingen van de huidige situatie en de oorzaken daarvan komen vrijwel geheel met elkaar overeen. |
| --- | --- |

3.1

Het EESC is ingenomen met de voorliggende mededeling en het opgestelde actieplan, die verschenen op 22 mei 2006, vier dagen na de goedkeuring van zijn verkennend advies over de „EU-campagne voor het behoud van biodiversiteit: standpunt en bijdrage van het maatschappelijk middenveld”. De in dit advies en die mededeling gegeven beschrijvingen van de huidige situatie en de oorzaken daarvan komen vrijwel geheel met elkaar overeen.

| 3.2 | De oorzaken van de afname van het aantal soorten en biotopen, zoals o.a. intensiever landgebruik, opoffering van tot nu toe extensief gebruikte gebieden, bodemafdekking en ongebreidelde nieuwbouw, zijn al jarenlang bekend en dikwijls wetenschappelijk beschreven. Die oorzaken zijn telkens terug te voeren op besluiten en maatregelen van economische spelers en politici, die binnen bestaande wettelijke kaders zijn genomen. Het biodiversiteitsverlies dat aan met de wet strijdige maatregelen moet worden toegeschreven, is relatief gering. Ten grondslag aan de afname van de biodiversiteit liggen dus legale politieke en zakelijke beslissingen waarbij tussen verschillende waarden is gekozen en waartoe vaak de aanzet is gegeven of waarvoor subsidies worden toegekend door de EU, de lidstaten en gemeenten. |
| --- | --- |

3.2

De oorzaken van de afname van het aantal soorten en biotopen, zoals o.a. intensiever landgebruik, opoffering van tot nu toe extensief gebruikte gebieden, bodemafdekking en ongebreidelde nieuwbouw, zijn al jarenlang bekend en dikwijls wetenschappelijk beschreven. Die oorzaken zijn telkens terug te voeren op besluiten en maatregelen van economische spelers en politici, die binnen bestaande wettelijke kaders zijn genomen. Het biodiversiteitsverlies dat aan met de wet strijdige maatregelen moet worden toegeschreven, is relatief gering. Ten grondslag aan de afname van de biodiversiteit liggen dus legale politieke en zakelijke beslissingen waarbij tussen verschillende waarden is gekozen en waartoe vaak de aanzet is gegeven of waarvoor subsidies worden toegekend door de EU, de lidstaten en gemeenten.

| 3.3 | Het EESC en de Commissie zitten niet alleen op dezelfde lijn wat de analyse van de huidige situatie betreft, maar ook als het gaat over de redenen waarom het biodiversiteitsverlies een halt moet worden toegeroepen. De Commissie noemt in haar mededeling ethisch-morele en economische motieven, het EESC spreekt in zijn verkennend advies over het „nut ”en de „niet-utilitaire waarde ”van landschappen en biodiversiteit. |
| --- | --- |

3.3

Het EESC en de Commissie zitten niet alleen op dezelfde lijn wat de analyse van de huidige situatie betreft, maar ook als het gaat over de redenen waarom het biodiversiteitsverlies een halt moet worden toegeroepen. De Commissie noemt in haar mededeling ethisch-morele en economische motieven, het EESC spreekt in zijn verkennend advies over het „nut ”en de „niet-utilitaire waarde ”van landschappen en biodiversiteit.

Biodiversiteit tussen politieke voornemens en werkelijkheid

| 3.4 | De nu voorliggende mededeling vormt de recentste in een lange reeks beleidsdocumenten waarin wordt aangekondigd dat het biodiversiteitsverlies een halt zal worden toegeroepen. Steeds weer zijn door de politiek dienovereenkomstige beloften gedaan, voor het laatst tijdens de vergadering van de EU-milieuministers in december 2006, waar met bovengenoemde mededeling werd ingestemd. |
| --- | --- |

3.4

De nu voorliggende mededeling vormt de recentste in een lange reeks beleidsdocumenten waarin wordt aangekondigd dat het biodiversiteitsverlies een halt zal worden toegeroepen. Steeds weer zijn door de politiek dienovereenkomstige beloften gedaan, voor het laatst tijdens de vergadering van de EU-milieuministers in december 2006, waar met bovengenoemde mededeling werd ingestemd.

| 3.5 | Het EESC moet echter helaas vaststellen dat er tussen voornemens en werkelijkheid veel te vaak een enorme kloof gaapt, hetgeen natuurlijk niet onopgemerkt blijft. Zo hebben de visserijministers eind december 2006 vangstquota voor kabeljauw vastgesteld, maar die zijn volgens alle (!) zeebiologen veel te hoog en zullen volgens hen zeer waarschijnlijk leiden tot de ondergang van deze vissoort. Niettemin werd gesproken over een „goed resultaat”. Dit betekent dat óf deze hele problematiek en de verbanden tussen oorzaken en gevolgen zeer verschillend worden beoordeeld, óf dat deze problematiek wel met woorden wordt bestreden, maar in werkelijkheid beleid wordt gemaakt dat tot biodiversiteitsverlies leidt. |
| --- | --- |

3.5

Het EESC moet echter helaas vaststellen dat er tussen voornemens en werkelijkheid veel te vaak een enorme kloof gaapt, hetgeen natuurlijk niet onopgemerkt blijft. Zo hebben de visserijministers eind december 2006 vangstquota voor kabeljauw vastgesteld, maar die zijn volgens alle (!) zeebiologen veel te hoog en zullen volgens hen zeer waarschijnlijk leiden tot de ondergang van deze vissoort. Niettemin werd gesproken over een „goed resultaat”. Dit betekent dat óf deze hele problematiek en de verbanden tussen oorzaken en gevolgen zeer verschillend worden beoordeeld, óf dat deze problematiek wel met woorden wordt bestreden, maar in werkelijkheid beleid wordt gemaakt dat tot biodiversiteitsverlies leidt.

| 3.6 | Het EESC heeft inmiddels in een hele reeks adviezen over deze problematiek gewezen op de zojuist geschetste gang van zaken en ervoor gewaarschuwd dat de politiek zo haar geloofwaardigheid dreigt te verliezen. |
| --- | --- |

3.6

Het EESC heeft inmiddels in een hele reeks adviezen over deze problematiek gewezen op de zojuist geschetste gang van zaken en ervoor gewaarschuwd dat de politiek zo haar geloofwaardigheid dreigt te verliezen.

| 3.7 | EESC en Commissie hebben duidelijk verschillende opvattingen over de vraag in hoeverre het grote publiek, de politiek en de belangrijkste economische spelers zich bewust zijn van de omvang van het biodiversiteitsvraagstuk en welk belang zij daaraan hechten, en vooral welke beleidsmaatregelen genomen zijn om wat aan het biodiversiteitsverlies te doen. Voor het EESC staat buiten kijf dat de biodiversiteit erop achteruitgaat en dat men zich daar onvoldoende bewust van is. Maar het beticht er geen enkele burger of politicus van bewust beslissingen te nemen om de biodiversiteit schade toe te brengen. Blijkbaar is het voor velen nog zeer moeilijk om de gevolgen op de lange termijn van hun beslissingen echt goed in te schatten en daar indien nodig consequenties aan te verbinden. Dit laat zich nog eens extra illustreren aan de hand van een voorbeeld uit enkele nieuwe lidstaten, waaronder Polen, waar in het kader van de programma's voor plattelandsontwikkeling in de periode 2004-2006 maatregelen zijn genomen op het gebied van bodemverbetering (en voor 2007-2013 op stapel staan). Het door de EU gefinancierde maatregelenpakket „Beheer van waterbronnen in de landbouw ”leidt vooral tot een technische transformering van de loop van rivieren. Dit brengt een hele reeks negatieve gevolgen met zich mee, in de eerste plaats achteruitgang van de biodiversiteit. Dit soort maatregelen zijn helaas ook reeds uitgevoerd of gepland in gebieden die onder Natura 2000 vallen. |
| --- | --- |

3.7

EESC en Commissie hebben duidelijk verschillende opvattingen over de vraag in hoeverre het grote publiek, de politiek en de belangrijkste economische spelers zich bewust zijn van de omvang van het biodiversiteitsvraagstuk en welk belang zij daaraan hechten, en vooral welke beleidsmaatregelen genomen zijn om wat aan het biodiversiteitsverlies te doen. Voor het EESC staat buiten kijf dat de biodiversiteit erop achteruitgaat en dat men zich daar onvoldoende bewust van is. Maar het beticht er geen enkele burger of politicus van bewust beslissingen te nemen om de biodiversiteit schade toe te brengen. Blijkbaar is het voor velen nog zeer moeilijk om de gevolgen op de lange termijn van hun beslissingen echt goed in te schatten en daar indien nodig consequenties aan te verbinden. Dit laat zich nog eens extra illustreren aan de hand van een voorbeeld uit enkele nieuwe lidstaten, waaronder Polen, waar in het kader van de programma's voor plattelandsontwikkeling in de periode 2004-2006 maatregelen zijn genomen op het gebied van bodemverbetering (en voor 2007-2013 op stapel staan). Het door de EU gefinancierde maatregelenpakket „Beheer van waterbronnen in de landbouw ”leidt vooral tot een technische transformering van de loop van rivieren. Dit brengt een hele reeks negatieve gevolgen met zich mee, in de eerste plaats achteruitgang van de biodiversiteit. Dit soort maatregelen zijn helaas ook reeds uitgevoerd of gepland in gebieden die onder Natura 2000 vallen.

| 3.8 | De Commissie beweert dat biodiversiteitsbehoud onder meer in de Lissabon-strategie een belangrijke rol zou spelen en ook het Comité van de Regio's zegt in zijn advies over de Commissiemededeling „verheugd” te zijn „over de conclusies van de Raad van 23 en 24 maart 2006, waarin wordt opgeroepen om de doelstellingen voor 2010 te integreren in al het beleid bepaald in de Lissabon-agenda”. Het EESC betwijfelt echter ten zeerste of dat ook zal gebeuren. Het moet veeleer vaststellen dat in de context van het economisch beleid maar zeer weinig aandacht wordt geschonken aan rol en betekenis van biodiversiteit. Zo blijkt uit onderzoek dat begrippen als „biodiversiteit ”en „natuurbescherming ”in documenten over de Lissabon-strategie alleen terloops worden vermeld — als dat al gebeurt; hetzelfde geldt voor de nationale hervormingsprogramma's. |
| --- | --- |

3.8

De Commissie beweert dat biodiversiteitsbehoud onder meer in de Lissabon-strategie een belangrijke rol zou spelen en ook het Comité van de Regio's zegt in zijn advies over de Commissiemededeling „verheugd” te zijn „over de conclusies van de Raad van 23 en 24 maart 2006, waarin wordt opgeroepen om de doelstellingen voor 2010 te integreren in al het beleid bepaald in de Lissabon-agenda”. Het EESC betwijfelt echter ten zeerste of dat ook zal gebeuren. Het moet veeleer vaststellen dat in de context van het economisch beleid maar zeer weinig aandacht wordt geschonken aan rol en betekenis van biodiversiteit. Zo blijkt uit onderzoek dat begrippen als „biodiversiteit ”en „natuurbescherming ”in documenten over de Lissabon-strategie alleen terloops worden vermeld — als dat al gebeurt; hetzelfde geldt voor de nationale hervormingsprogramma's.

| 3.9 | In dit verband spreekt de Commissie in haar mededeling volkomen terecht over „falend bestuur (governance) en het feit dat de traditionele economische wetenschap moeite heeft om de economische waarde van het natuurlijke kapitaal en de ecosysteemdiensten te erkennen”. Zou dat wel gebeuren en zouden de externe (milieu)kosten bijgevolg worden doorberekend, dan zou het biodiversiteitsprobleem zich in zijn huidige vorm niet voordoen. |
| --- | --- |

3.9

In dit verband spreekt de Commissie in haar mededeling volkomen terecht over „falend bestuur (governance) en het feit dat de traditionele economische wetenschap moeite heeft om de economische waarde van het natuurlijke kapitaal en de ecosysteemdiensten te erkennen”. Zou dat wel gebeuren en zouden de externe (milieu)kosten bijgevolg worden doorberekend, dan zou het biodiversiteitsprobleem zich in zijn huidige vorm niet voordoen.

| 3.10 | Het EESC heeft reeds in genoemd verkennend advies opgemerkt dat de verschillende strategieën ter bevordering van de economische groei en het streven naar biodiversiteitsbehoud tegenwoordig steeds vaker met elkaar in botsing komen. Economische groei wordt tegenwoordig te dikwijls louter geassocieerd met volumegroei. En zo'n economische groei kan door het streven naar biodiversiteitsbehoud belemmerd of afgeremd worden. Biodiversiteit en natuurbescherming worden aldus in de meeste gevallen (bijv. bij zakelijke beslissingen of beleidsplanning) niet gezien als kans maar veeleer als hindernis of obstakel voor economische ontwikkeling. Dat alleen verklaart ook de (voor een deel zelfs toenemende) weerstand die er nog steeds bestaat tegen de Habitat- en Vogelrichtlijn en het op basis daarvan ontwikkelde Natura 2000-netwerk. Ook al spreekt Europees Milieucommissaris Dimas zich nu uit tegen wijziging van deze twee richtlijnen (3), het is duidelijk hoe de vlag erbij hangt: natuurbescherming wordt doorgaans beschouwd als concurrentie voor ander bodemgebruik en rem op economische ontwikkeling en maar zeer zelden als ontwikkelingsbasis. Om die reden worden de (financiële) verplichtingen in het kader van bijvoorbeeld de realisering van het Natura 2000-netwerk als last i.p.v. als investering in de toekomst ervaren en vaak niet nagekomen. |
| --- | --- |

3.10

Het EESC heeft reeds in genoemd verkennend advies opgemerkt dat de verschillende strategieën ter bevordering van de economische groei en het streven naar biodiversiteitsbehoud tegenwoordig steeds vaker met elkaar in botsing komen. Economische groei wordt tegenwoordig te dikwijls louter geassocieerd met volumegroei. En zo'n economische groei kan door het streven naar biodiversiteitsbehoud belemmerd of afgeremd worden. Biodiversiteit en natuurbescherming worden aldus in de meeste gevallen (bijv. bij zakelijke beslissingen of beleidsplanning) niet gezien als kans maar veeleer als hindernis of obstakel voor economische ontwikkeling. Dat alleen verklaart ook de (voor een deel zelfs toenemende) weerstand die er nog steeds bestaat tegen de Habitat- en Vogelrichtlijn en het op basis daarvan ontwikkelde Natura 2000-netwerk. Ook al spreekt Europees Milieucommissaris Dimas zich nu uit tegen wijziging van deze twee richtlijnen (3), het is duidelijk hoe de vlag erbij hangt: natuurbescherming wordt doorgaans beschouwd als concurrentie voor ander bodemgebruik en rem op economische ontwikkeling en maar zeer zelden als ontwikkelingsbasis. Om die reden worden de (financiële) verplichtingen in het kader van bijvoorbeeld de realisering van het Natura 2000-netwerk als last i.p.v. als investering in de toekomst ervaren en vaak niet nagekomen.

| 3.11 | Naast deze „economische ”opvatting van natuurbescherming en biodiversiteitsbehoud — die haaks staat op de economische argumenten die de Commissie noemt in haar pleidooi voor de instandhouding van de biodiversiteit — bestaat er nog een tweede oorzaak waardoor het niet erg wil lukken met natuurbescherming en biodiversiteitsbehoud. Het betreft hier een probleem dat door de beleidsverantwoordelijken voor natuurbescherming zelf is gecreëerd en dat heeft geleid tot een verslechterde verhouding met landeigenaren en -gebruikers. Het EESC heeft meerdere malen duidelijk gemaakt dat de manier waarop bijvoorbeeld het beleid in het kader van het Natura 2000-netwerk is gepland en nu wordt uitgevoerd een in het oog springend voorbeeld is van hoe natuurbescherming niet mag functioneren: nationale en regionale ministers hebben plots kritiek op de wettelijke bepalingen die zij jaren geleden zelf hebben geformuleerd; het geld voor de beloofde compensatiebetalingen aan landbouwers komt er maar niet; en over de hoofden van de betrokken landeigenaren en -gebruikers heen worden zonder besluiten genomen. Zo'n soort natuurbescherming is ongeloofwaardig en schept wantrouwen. |
| --- | --- |

3.11

Naast deze „economische ”opvatting van natuurbescherming en biodiversiteitsbehoud — die haaks staat op de economische argumenten die de Commissie noemt in haar pleidooi voor de instandhouding van de biodiversiteit — bestaat er nog een tweede oorzaak waardoor het niet erg wil lukken met natuurbescherming en biodiversiteitsbehoud. Het betreft hier een probleem dat door de beleidsverantwoordelijken voor natuurbescherming zelf is gecreëerd en dat heeft geleid tot een verslechterde verhouding met landeigenaren en -gebruikers. Het EESC heeft meerdere malen duidelijk gemaakt dat de manier waarop bijvoorbeeld het beleid in het kader van het Natura 2000-netwerk is gepland en nu wordt uitgevoerd een in het oog springend voorbeeld is van hoe natuurbescherming niet mag functioneren: nationale en regionale ministers hebben plots kritiek op de wettelijke bepalingen die zij jaren geleden zelf hebben geformuleerd; het geld voor de beloofde compensatiebetalingen aan landbouwers komt er maar niet; en over de hoofden van de betrokken landeigenaren en -gebruikers heen worden zonder besluiten genomen. Zo'n soort natuurbescherming is ongeloofwaardig en schept wantrouwen.

| 3.12 | Bovendien blijkt uit vele voorbeelden dat met weldoordachte samenwerking absoluut veel kan worden bereikt, mits politiek en overheden hun beloften ook nakomen en echte partnerschappen worden aangegaan. |
| --- | --- |

3.12

Bovendien blijkt uit vele voorbeelden dat met weldoordachte samenwerking absoluut veel kan worden bereikt, mits politiek en overheden hun beloften ook nakomen en echte partnerschappen worden aangegaan.

De financieringsbesluiten van de EU als slecht voorbeeld

| 3.13 | De tijdens de EU-top van december 2005 genomen financieringsbesluiten in het kader van de „financiële vooruitzichten 2007-2013 ”zijn een teken aan de wand dat als politieke keuzes moeten worden gemaakt het streven naar biodiversiteitsbehoud wordt opgeofferd, alle indrukwekkende verklaringen en doelstellingen ten spijt. In december 2005 werd immers besloten te bezuinigen op de voor dit streven zeer belangrijke tweede pijler van het GLB. Als de Commissie dan een half jaar na deze EU-top in het voorliggende actieplan „zorgen voor een toereikende financiering” van Natura 2000 als een van de vier ondersteunende maatregelen noemt, is daar inhoudelijk en formeel gezien natuurlijk niets op tegen, maar heeft dat met de politieke realiteit helaas niets meer van doen. Uit dit soort formuleringen blijkt veeleer de kloof die er bestaat tussen woorden en daden. |
| --- | --- |

3.13

De tijdens de EU-top van december 2005 genomen financieringsbesluiten in het kader van de „financiële vooruitzichten 2007-2013 ”zijn een teken aan de wand dat als politieke keuzes moeten worden gemaakt het streven naar biodiversiteitsbehoud wordt opgeofferd, alle indrukwekkende verklaringen en doelstellingen ten spijt. In december 2005 werd immers besloten te bezuinigen op de voor dit streven zeer belangrijke tweede pijler van het GLB. Als de Commissie dan een half jaar na deze EU-top in het voorliggende actieplan „zorgen voor een toereikende financiering” van Natura 2000 als een van de vier ondersteunende maatregelen noemt, is daar inhoudelijk en formeel gezien natuurlijk niets op tegen, maar heeft dat met de politieke realiteit helaas niets meer van doen. Uit dit soort formuleringen blijkt veeleer de kloof die er bestaat tussen woorden en daden.

| 3.14 | Het EESC heeft er meermaals op gewezen dat de financiering van de tweede pijler van het GLB volledig tekortschiet nu daar bijvoorbeeld ook het Natura 2000-netwerk en de omzetting van de kaderrichtlijn Water onder vallen. Wat moet de burger wel niet denken van zulk beleid, dat overduidelijk tegenstrijdig is en terstond leidt tot conflicten? |
| --- | --- |

3.14

Het EESC heeft er meermaals op gewezen dat de financiering van de tweede pijler van het GLB volledig tekortschiet nu daar bijvoorbeeld ook het Natura 2000-netwerk en de omzetting van de kaderrichtlijn Water onder vallen. Wat moet de burger wel niet denken van zulk beleid, dat overduidelijk tegenstrijdig is en terstond leidt tot conflicten?

| 3.15 | Het Comité van de Regio's pleit er in zijn advies daarom volkomen terecht voor „om bij de herziening in 2008 van de financiële vooruitzichten 2007-2013 een aanzienlijk deel van de middelen te bestemmen voor duurzame landbouw en behoud van het landschap”. |
| --- | --- |

3.15

Het Comité van de Regio's pleit er in zijn advies daarom volkomen terecht voor „om bij de herziening in 2008 van de financiële vooruitzichten 2007-2013 een aanzienlijk deel van de middelen te bestemmen voor duurzame landbouw en behoud van het landschap”.

| 3.16 | De geconstateerde kloof tussen woorden en daden geldt ook voor de in essentie terechte eis van de Commissie dat „de communautaire middelen voor regionale ontwikkeling een positief i.p.v. een negatief effect [dienen te] hebben op de biodiversiteit” en „partnerships tot stand [moeten worden gebracht] [...] tussen plannenmakers en ontwikkelaars en de biodiversiteitbelangen”. Het EESC kan zich volledig vinden in deze inmiddels vaak herhaalde eisen. Maar zoals gezegd blijkt ook hier weer de kloof tussen (goede) voornemens en de politiek van alle dag, want tot nu toe is er in de praktijk niets wezenlijks veranderd: nog altijd worden in qua natuur zeer waardevolle gebieden (mede met EU-geld gefinancierde) infrastructuurprojecten uitgevoerd en ondanks de nodige compenserende maatregelen ten gunste van de natuur kan er bij dergelijke projecten per saldo een verlies aan biodiversiteit worden opgetekend (vgl. de door de Commissie geschetste stand van zaken). |
| --- | --- |

3.16

De geconstateerde kloof tussen woorden en daden geldt ook voor de in essentie terechte eis van de Commissie dat „de communautaire middelen voor regionale ontwikkeling een positief i.p.v. een negatief effect [dienen te] hebben op de biodiversiteit” en „partnerships tot stand [moeten worden gebracht] [...] tussen plannenmakers en ontwikkelaars en de biodiversiteitbelangen”. Het EESC kan zich volledig vinden in deze inmiddels vaak herhaalde eisen. Maar zoals gezegd blijkt ook hier weer de kloof tussen (goede) voornemens en de politiek van alle dag, want tot nu toe is er in de praktijk niets wezenlijks veranderd: nog altijd worden in qua natuur zeer waardevolle gebieden (mede met EU-geld gefinancierde) infrastructuurprojecten uitgevoerd en ondanks de nodige compenserende maatregelen ten gunste van de natuur kan er bij dergelijke projecten per saldo een verlies aan biodiversiteit worden opgetekend (vgl. de door de Commissie geschetste stand van zaken).

| 3.17 | Voorts zouden volgens het EESC bovengenoemde eisen niet alleen voor uitgaven uit hoofde van de structuurfondsen, maar voor alle uitgaven van de EU moeten gelden, wil de Unie recht doen aan het door haarzelf geformuleerde streven naar coherent beleid. |
| --- | --- |

3.17

Voorts zouden volgens het EESC bovengenoemde eisen niet alleen voor uitgaven uit hoofde van de structuurfondsen, maar voor alle uitgaven van de EU moeten gelden, wil de Unie recht doen aan het door haarzelf geformuleerde streven naar coherent beleid.

| 3.18 | Het EESC ziet derhalve op alle beleidsterreinen waarvoor de EU, gelet op haar bevoegdheden, verantwoordelijkheid draagt, zoals het landbouwbeleid, veel mogelijkheden tot verbetering. Ze laat de huidige stand van zaken zien dat de bestaande landbouwregelingen tekortschieten om de biodiversiteit overal in Europa te behouden. Dit wetende mag duidelijk zijn dat de biodiversiteit niet wordt bevorderd als landbouwsubsidies „slechts ”aan de naleving van bestaande wetgeving gekoppeld blijven. |
| --- | --- |

3.18

Het EESC ziet derhalve op alle beleidsterreinen waarvoor de EU, gelet op haar bevoegdheden, verantwoordelijkheid draagt, zoals het landbouwbeleid, veel mogelijkheden tot verbetering. Ze laat de huidige stand van zaken zien dat de bestaande landbouwregelingen tekortschieten om de biodiversiteit overal in Europa te behouden. Dit wetende mag duidelijk zijn dat de biodiversiteit niet wordt bevorderd als landbouwsubsidies „slechts ”aan de naleving van bestaande wetgeving gekoppeld blijven.

| 3.19 | De huidige rechtstreekse betalingen aan landbouwers (het leeuwendeel van de landbouwbegroting) zijn niet bedoeld om de biodiversiteit te bevorderen, maar om de ontvangers ervan voor te bereiden op de uitdagingen van de wereldmarkt. Het EESC heeft er echter al vaak op gewezen dat het „Europese landbouwmodel”, waar onder meer behoud van de biodiversiteit toe behoort, niet in stand kan worden gehouden onder wereldmarktvoorwaarden. Landbouwers voorbereiden op de wereldmarkt en tegelijk van hen verwachten dat ze de biodiversiteit bevorderen, werkt niet. |
| --- | --- |

3.19

De huidige rechtstreekse betalingen aan landbouwers (het leeuwendeel van de landbouwbegroting) zijn niet bedoeld om de biodiversiteit te bevorderen, maar om de ontvangers ervan voor te bereiden op de uitdagingen van de wereldmarkt. Het EESC heeft er echter al vaak op gewezen dat het „Europese landbouwmodel”, waar onder meer behoud van de biodiversiteit toe behoort, niet in stand kan worden gehouden onder wereldmarktvoorwaarden. Landbouwers voorbereiden op de wereldmarkt en tegelijk van hen verwachten dat ze de biodiversiteit bevorderen, werkt niet.

| 3.20 | Daarom heeft het EESC gesteld: „Zolang het onder druk van de wereldmarkt moeilijk is het volledige landbouwareaal op milieuvriendelijke wijze te benutten, moet de politiek zich extra inspannen” en bijvoorbeeld „de financiële steun voor de landbouwmilieumaatregelen [verhogen]; enkel op die manier kunnen alle boeren in de EU worden overgehaald om op milieuvriendelijke productiemethodes over te stappen”
   (4). Ook hier is er wel sprake van woorden maar vaak niet van daden. |
| --- | --- |

3.20

Daarom heeft het EESC gesteld: „Zolang het onder druk van de wereldmarkt moeilijk is het volledige landbouwareaal op milieuvriendelijke wijze te benutten, moet de politiek zich extra inspannen” en bijvoorbeeld „de financiële steun voor de landbouwmilieumaatregelen [verhogen]; enkel op die manier kunnen alle boeren in de EU worden overgehaald om op milieuvriendelijke productiemethodes over te stappen”
   (4). Ook hier is er wel sprake van woorden maar vaak niet van daden.

| 3.21 | Al met al is het volkomen duidelijk dat de politieke gang van zaken t.a.v. de bescherming van de biodiversiteit hemelsbreed verschilt met die op andere beleidsterreinen, zoals het op financiële stabiliteit gerichte beleid. Op dat laatste terrein bijvoorbeeld probeert de Commissie helder beleid door te drukken, ook als daar zeer grote weerstand tegen bestaat, en beschikt zij over instrumenten om de door haar juist geachte koers aan te kunnen houden (men denke aan de criteria van Maastricht). Gaat het echter over biodiversiteitsbehoud, dan wordt er tot nu toe nauwelijks meer dan lippendienst bewezen. |
| --- | --- |

3.21

Al met al is het volkomen duidelijk dat de politieke gang van zaken t.a.v. de bescherming van de biodiversiteit hemelsbreed verschilt met die op andere beleidsterreinen, zoals het op financiële stabiliteit gerichte beleid. Op dat laatste terrein bijvoorbeeld probeert de Commissie helder beleid door te drukken, ook als daar zeer grote weerstand tegen bestaat, en beschikt zij over instrumenten om de door haar juist geachte koers aan te kunnen houden (men denke aan de criteria van Maastricht). Gaat het echter over biodiversiteitsbehoud, dan wordt er tot nu toe nauwelijks meer dan lippendienst bewezen.

| 3.22 | Precies daarom heeft het EESC in reeds genoemd verkennend advies nadrukkelijk de vraag aan de orde gesteld wat de diepere maatschappelijke oorzaak is van de huidige situatie waarin iedereen zegt het beste met de biodiversiteit voor te hebben, maar waarin die toch nog steeds dramatisch achteruitgaat. Het EESC kwam tot de conclusie dat het nut en de niet-utilitaire waarde van biodiversiteit te weinig bekend zijn in de samenleving (en bij een groot deel van de politiek). Deze beide gronden voor biodiversiteitsbehoud moeten echter overal aanvaard en begrepen worden voordat beleid daadwerkelijk effect heeft. Vandaar dat het EESC erop heeft aangedrongen om veel aandacht te besteden aan de overbrenging van het besef dat het biodiversiteitsverlies een halt moet worden toegeroepen. In het voorgestelde actieplan komt dit aspect in het vierde beleidsgebied en bij de ondersteunende maatregelen weliswaar aan bod, maar wordt daar lang niet uitvoerig genoeg op ingegaan. |
| --- | --- |

3.22

Precies daarom heeft het EESC in reeds genoemd verkennend advies nadrukkelijk de vraag aan de orde gesteld wat de diepere maatschappelijke oorzaak is van de huidige situatie waarin iedereen zegt het beste met de biodiversiteit voor te hebben, maar waarin die toch nog steeds dramatisch achteruitgaat. Het EESC kwam tot de conclusie dat het nut en de niet-utilitaire waarde van biodiversiteit te weinig bekend zijn in de samenleving (en bij een groot deel van de politiek). Deze beide gronden voor biodiversiteitsbehoud moeten echter overal aanvaard en begrepen worden voordat beleid daadwerkelijk effect heeft. Vandaar dat het EESC erop heeft aangedrongen om veel aandacht te besteden aan de overbrenging van het besef dat het biodiversiteitsverlies een halt moet worden toegeroepen. In het voorgestelde actieplan komt dit aspect in het vierde beleidsgebied en bij de ondersteunende maatregelen weliswaar aan bod, maar wordt daar lang niet uitvoerig genoeg op ingegaan.

| 3.23 | Het EESC wil in dit advies zijn opmerkingen hieromtrent uit zijn advies van 18 mei 2006 niet nog eens herhalen. Het verzoekt Commissie, Raad en Parlement daarvoor dat document er nogmaals op na te slaan. Het is bekend dat de biodiversiteit dramatisch achteruitgaat, hetgeen meestal moet worden toegeschreven aan volkomen legale handelingen. Door de EU is een aantal maatregelen genomen om die ontwikkeling te keren, maar die sorteren o.a. geen effect omdat ze halfslachtig worden toegepast — als dat al gebeurt. Bovendien worden nog altijd veel contraproductieve beslissingen genomen. |
| --- | --- |

3.23

Het EESC wil in dit advies zijn opmerkingen hieromtrent uit zijn advies van 18 mei 2006 niet nog eens herhalen. Het verzoekt Commissie, Raad en Parlement daarvoor dat document er nogmaals op na te slaan. Het is bekend dat de biodiversiteit dramatisch achteruitgaat, hetgeen meestal moet worden toegeschreven aan volkomen legale handelingen. Door de EU is een aantal maatregelen genomen om die ontwikkeling te keren, maar die sorteren o.a. geen effect omdat ze halfslachtig worden toegepast — als dat al gebeurt. Bovendien worden nog altijd veel contraproductieve beslissingen genomen.

4.   Specifieke opmerkingen

| 4.1 | Een actieplan met meer dan 160 verschillende maatregelen om de huidige situatie te verbeteren bewijst in de eerste plaats dat er op zeer veel beleidsterreinen en op de meest uiteenlopende niveaus tekortkomingen bestaan. Maar tegelijkertijd moet de vraag worden gesteld of alle voorgestelde maatregelen even belangrijk zijn en allemaal op hetzelfde moment zullen worden genomen. Het feit dat het EESC deze vragen stelt, impliceert niet dat het ook maar één van die maatregelen onterecht vindt. Het betwijfelt alleen of ze werkelijk allemaal even serieus ten uitvoer moeten worden gelegd. |
| --- | --- |

4.1

Een actieplan met meer dan 160 verschillende maatregelen om de huidige situatie te verbeteren bewijst in de eerste plaats dat er op zeer veel beleidsterreinen en op de meest uiteenlopende niveaus tekortkomingen bestaan. Maar tegelijkertijd moet de vraag worden gesteld of alle voorgestelde maatregelen even belangrijk zijn en allemaal op hetzelfde moment zullen worden genomen. Het feit dat het EESC deze vragen stelt, impliceert niet dat het ook maar één van die maatregelen onterecht vindt. Het betwijfelt alleen of ze werkelijk allemaal even serieus ten uitvoer moeten worden gelegd.

| 4.2 | Het EESC vindt het van groot belang om onmiddellijk en uitvoerig werk te maken van de prioritaire doelstelling die in de mededeling is gekoppeld aan het vierde beleidsgebied („De kennisbasis”). De kennis over de werkelijke betekenis van biodiversiteit en over de werkelijke gevolgen op de lange termijn voor de biodiversiteit van beslissingen moet namelijk dringend worden verbeterd. Want alleen met voldoende kennis van het biodiversiteitsprobleem en als politiek en maatschappij die kennis echt aanvaarden, kan de betrokkenheid ontstaan die politiek noodzakelijk is om de ook door de Commissie gewenste „ingrijpende veranderingen in beleid en praktijk” te kunnen doorvoeren. De vraag of het in dit verband momenteel eerder ontbreekt aan de nodige kennis en ideeën of aan politieke wil en doorzettingsvermogen is zeer moeilijk te beantwoorden. |
| --- | --- |

4.2

Het EESC vindt het van groot belang om onmiddellijk en uitvoerig werk te maken van de prioritaire doelstelling die in de mededeling is gekoppeld aan het vierde beleidsgebied („De kennisbasis”). De kennis over de werkelijke betekenis van biodiversiteit en over de werkelijke gevolgen op de lange termijn voor de biodiversiteit van beslissingen moet namelijk dringend worden verbeterd. Want alleen met voldoende kennis van het biodiversiteitsprobleem en als politiek en maatschappij die kennis echt aanvaarden, kan de betrokkenheid ontstaan die politiek noodzakelijk is om de ook door de Commissie gewenste „ingrijpende veranderingen in beleid en praktijk” te kunnen doorvoeren. De vraag of het in dit verband momenteel eerder ontbreekt aan de nodige kennis en ideeën of aan politieke wil en doorzettingsvermogen is zeer moeilijk te beantwoorden.

| 4.3 | De EU zal ondubbelzinnig worden afgerekend op de vraag of ze haar in het actieplan geuite voornemen om o.a. haar praktische en uitgavenbeleid te veranderen, zal kunnen waarmaken. De in december 2005 genomen financieringsbesluiten hebben geleid tot scepsis bij veel betrokkenen: zij zijn benieuwd of deze koerswijziging echt wordt doorgezet. Hun scepsis is des te groter omdat het in het verleden zelfs niet is gelukt succes te boeken op de beleidsterreinen waar economische belangen nooit een doeltreffendere biodiversiteitsbescherming in de weg hebben gestaan. |
| --- | --- |

4.3

De EU zal ondubbelzinnig worden afgerekend op de vraag of ze haar in het actieplan geuite voornemen om o.a. haar praktische en uitgavenbeleid te veranderen, zal kunnen waarmaken. De in december 2005 genomen financieringsbesluiten hebben geleid tot scepsis bij veel betrokkenen: zij zijn benieuwd of deze koerswijziging echt wordt doorgezet. Hun scepsis is des te groter omdat het in het verleden zelfs niet is gelukt succes te boeken op de beleidsterreinen waar economische belangen nooit een doeltreffendere biodiversiteitsbescherming in de weg hebben gestaan.

| 4.4 | In dit verband kan als voorbeeld de jacht worden genoemd, een kwestie waarover nergens in het Commissiedocument wordt gesproken, terwijl het beleid daaromtrent voor veel bedreigde soorten van groot belang is. In de 25 EU-lidstaten, Zwitserland en Noorwegen worden jaarlijks ongeveer 102 miljoen vogels gevangen of uit de lucht geschoten, waaronder 37 miljoen zangvogels (cijfers gebaseerd op jachtstatistieken). Vaststaat dat het sterftecijfer onder trekvogels voor een belangrijk deel kan worden toegeschreven aan de grootschalige jacht op deze dieren. |
| --- | --- |

4.4

In dit verband kan als voorbeeld de jacht worden genoemd, een kwestie waarover nergens in het Commissiedocument wordt gesproken, terwijl het beleid daaromtrent voor veel bedreigde soorten van groot belang is. In de 25 EU-lidstaten, Zwitserland en Noorwegen worden jaarlijks ongeveer 102 miljoen vogels gevangen of uit de lucht geschoten, waaronder 37 miljoen zangvogels (cijfers gebaseerd op jachtstatistieken). Vaststaat dat het sterftecijfer onder trekvogels voor een belangrijk deel kan worden toegeschreven aan de grootschalige jacht op deze dieren.

| 4.5 | Vogelsoorten als de kieviet, watersnip, zomertaling, veldleeuwerik, kwartel, tortelduif en het bokje, waarvan de aantallen in heel Europa of delen daarvan teruglopen, zouden daarom bij de jacht moeten en kunnen worden ontzien. Het feit dat in de meeste Europese landen de jacht op trekvogels slechts voor een kleine minderheid van de bevolking een vrijetijdsbesteding is, moet hier ook in aanmerking worden genomen. Er bestaat geen economisch motief voor de jacht, jagen is louter vermaak. Desondanks — of juist daarom? — is op dit vlak tot nu toe geen succes geboekt. Steeds opnieuw blijkt hoe moeilijk het is om zelfs dit soort gewoontes te veranderen en hoeveel moeilijker het nog is om de juiste „ingrijpende veranderingen” te realiseren. |
| --- | --- |

4.5

Vogelsoorten als de kieviet, watersnip, zomertaling, veldleeuwerik, kwartel, tortelduif en het bokje, waarvan de aantallen in heel Europa of delen daarvan teruglopen, zouden daarom bij de jacht moeten en kunnen worden ontzien. Het feit dat in de meeste Europese landen de jacht op trekvogels slechts voor een kleine minderheid van de bevolking een vrijetijdsbesteding is, moet hier ook in aanmerking worden genomen. Er bestaat geen economisch motief voor de jacht, jagen is louter vermaak. Desondanks — of juist daarom? — is op dit vlak tot nu toe geen succes geboekt. Steeds opnieuw blijkt hoe moeilijk het is om zelfs dit soort gewoontes te veranderen en hoeveel moeilijker het nog is om de juiste „ingrijpende veranderingen” te realiseren.

| 4.6 | Het Griekse eiland Tilos is een vermeldenswaardig voorbeeld van de positieve gevolgen van een jachtverbod. Sinds 1993 wordt op dit eiland niet meer gejaagd, wat heeft geleid tot een enorme toename van de biodiversiteit en het aantal soorten. De EU heeft dit project o.a. via het LIFE-programma gesteund. |
| --- | --- |

4.6

Het Griekse eiland Tilos is een vermeldenswaardig voorbeeld van de positieve gevolgen van een jachtverbod. Sinds 1993 wordt op dit eiland niet meer gejaagd, wat heeft geleid tot een enorme toename van de biodiversiteit en het aantal soorten. De EU heeft dit project o.a. via het LIFE-programma gesteund.

| 4.7 | Het EESC is het met de Commissie eens dat de EU een mondiale verantwoordelijkheid heeft als het gaat over biodiversiteit. Het constateert dat de EU ook in dezen nog helemaal geen reden heeft om zich op de borst te kloppen. De Commissie schrijft in haar Mededeling immers dat thans „minder dan één honderdste [...] van de totale jaarlijkse ontwikkelingshulp van de Gemeenschap en de lidstaten” — d.w.z. minder dan 0,004 % van alle uitgaven — gaat naar internationale projecten voor de instandhouding van de biodiversiteit. |
| --- | --- |

4.7

Het EESC is het met de Commissie eens dat de EU een mondiale verantwoordelijkheid heeft als het gaat over biodiversiteit. Het constateert dat de EU ook in dezen nog helemaal geen reden heeft om zich op de borst te kloppen. De Commissie schrijft in haar Mededeling immers dat thans „minder dan één honderdste [...] van de totale jaarlijkse ontwikkelingshulp van de Gemeenschap en de lidstaten” — d.w.z. minder dan 0,004 % van alle uitgaven — gaat naar internationale projecten voor de instandhouding van de biodiversiteit.

| 4.8 | Maar de EU is wél in grote mate medeverantwoordelijk voor de vernietiging van de biodiversiteit in andere delen van de wereld. In de mededeling wordt de kap van het tropisch regenwoud in dit verband als voorbeeld genoemd. Het EESC wijst erop dat deze kap niet alleen vanuit het oogpunt van de biodiversiteitsbescherming, maar ook vanuit dat van de klimaatsbescherming contraproductief is: wereldwijd moet 20 % van de CO2-uitstoot worden toegeschreven aan de houtkap! |
| --- | --- |

4.8

Maar de EU is wél in grote mate medeverantwoordelijk voor de vernietiging van de biodiversiteit in andere delen van de wereld. In de mededeling wordt de kap van het tropisch regenwoud in dit verband als voorbeeld genoemd. Het EESC wijst erop dat deze kap niet alleen vanuit het oogpunt van de biodiversiteitsbescherming, maar ook vanuit dat van de klimaatsbescherming contraproductief is: wereldwijd moet 20 % van de CO2-uitstoot worden toegeschreven aan de houtkap!

| 4.9 | De hierdoor veroorzaakte snelle verschraling van voor de voedselproductie essentiële genetische hulpbronnen houdt een groot risico in voor de landbouw en de veeteelt. |
| --- | --- |

4.9

De hierdoor veroorzaakte snelle verschraling van voor de voedselproductie essentiële genetische hulpbronnen houdt een groot risico in voor de landbouw en de veeteelt.

| 4.10 | Het EESC vindt het uitermate zorgwekkend dat er bijvoorbeeld ten gevolge van de uitvoering van de biobrandstoffenstrategie van de EU nog veel meer tropisch regenwoud dreigt te verdwijnen, doordat daarvoor goedkope importproducten worden gebruikt in plaats van natuur- en milieuvriendelijke producten van eigen bodem. Zo produceert Maleisië momenteel circa 5 miljoen ton palmolie per jaar. Voor die productie zijn plantages aangelegd, waarvoor veel tropisch regenwoud moest worden gekapt: tussen 1985 en 2000 gebeurde ongeveer 90 % van alle kap van tropisch regenwoud in dit Aziatische land voor de aanleg van deze plantages. Het is de bedoeling van Maleisië om nog eens 6 miljoen hectare extra tropisch regenwoud te kappen voor de aanleg van palmolieplantages. Indonesië wil daarvoor zelfs 16,5 miljoen hectare tropisch bos weghalen. Al die palmolie is bestemd voor de export. Daarbij dient men zich te realiseren dat een warmtekrachtcentrale als van de Duitse gemeente Schwäbisch-Hall — die graag genoemd wordt als gemeente met een goed energiebeleid — voor 90 % loopt op palmolie! |
| --- | --- |

4.10

Het EESC vindt het uitermate zorgwekkend dat er bijvoorbeeld ten gevolge van de uitvoering van de biobrandstoffenstrategie van de EU nog veel meer tropisch regenwoud dreigt te verdwijnen, doordat daarvoor goedkope importproducten worden gebruikt in plaats van natuur- en milieuvriendelijke producten van eigen bodem. Zo produceert Maleisië momenteel circa 5 miljoen ton palmolie per jaar. Voor die productie zijn plantages aangelegd, waarvoor veel tropisch regenwoud moest worden gekapt: tussen 1985 en 2000 gebeurde ongeveer 90 % van alle kap van tropisch regenwoud in dit Aziatische land voor de aanleg van deze plantages. Het is de bedoeling van Maleisië om nog eens 6 miljoen hectare extra tropisch regenwoud te kappen voor de aanleg van palmolieplantages. Indonesië wil daarvoor zelfs 16,5 miljoen hectare tropisch bos weghalen. Al die palmolie is bestemd voor de export. Daarbij dient men zich te realiseren dat een warmtekrachtcentrale als van de Duitse gemeente Schwäbisch-Hall — die graag genoemd wordt als gemeente met een goed energiebeleid — voor 90 % loopt op palmolie!

| 4.11 | Naast bovenstaande inhoudelijke en strategische opmerkingen, wil het EESC nog twee belangrijke formele kwesties aansnijden: |
| --- | --- |

4.11

Naast bovenstaande inhoudelijke en strategische opmerkingen, wil het EESC nog twee belangrijke formele kwesties aansnijden:

| 4.11.1 | Het is voor betrokkenen en belanghebbenden zeer ergerlijk als zij, om een volledig beeld van één en hetzelfde beleidsterrein te krijgen, verschillende EU-documenten moeten raadplegen. Op grond van het bestuurlijke voornemen om Commissiedocumenten kort te houden, is het eigenlijke actieplan (dat volgens de inhoudsopgave van de Commissiemededeling bijlage 1 zou moeten zijn) echter niet bij de mededeling gevoegd. Het is slechts als afzonderlijk SEC-document beschikbaar en op het voorblad daarvan wordt de term „actieplan ”niet eens genoemd maar is alleen sprake van een „technische bijlage ”(technical annex). Bovendien is dit document (het actieplan) alleen in het Engels en niet in andere werktalen verkrijgbaar en slecht leesbaar vanwege een belabberde druk. Dat alles is zeer irritant. Het EESC dringt er dan ook bij de Commissie op aan het actieplan in alle werktalen te vertalen en op grote schaal te verspreiden (zowel in gedrukte vorm als via internet). |
| --- | --- |

4.11.1

Het is voor betrokkenen en belanghebbenden zeer ergerlijk als zij, om een volledig beeld van één en hetzelfde beleidsterrein te krijgen, verschillende EU-documenten moeten raadplegen. Op grond van het bestuurlijke voornemen om Commissiedocumenten kort te houden, is het eigenlijke actieplan (dat volgens de inhoudsopgave van de Commissiemededeling bijlage 1 zou moeten zijn) echter niet bij de mededeling gevoegd. Het is slechts als afzonderlijk SEC-document beschikbaar en op het voorblad daarvan wordt de term „actieplan ”niet eens genoemd maar is alleen sprake van een „technische bijlage ”(technical annex). Bovendien is dit document (het actieplan) alleen in het Engels en niet in andere werktalen verkrijgbaar en slecht leesbaar vanwege een belabberde druk. Dat alles is zeer irritant. Het EESC dringt er dan ook bij de Commissie op aan het actieplan in alle werktalen te vertalen en op grote schaal te verspreiden (zowel in gedrukte vorm als via internet).

| 4.11.2 | De Commissie stelt voor om de bestaande deskundigengroep Biodiversiteit te laten toezien op de realisering van de doelstellingen van het actieplan. Het EESC stelt echter voor om het maatschappelijk middenveld daar veel intensiever bij te betrekken gelet op het in het voorafgaande en in zijn verkennend advies over biodiversiteit uitvoerig beschreven probleem dat de samenleving zich bij lange na niet bewust genoeg is van het belang van biodiversiteitsbehoud, hetgeen automatisch leidt tot minder betrokkenheid bij dit vraagstuk. |
| --- | --- |

4.11.2

De Commissie stelt voor om de bestaande deskundigengroep Biodiversiteit te laten toezien op de realisering van de doelstellingen van het actieplan. Het EESC stelt echter voor om het maatschappelijk middenveld daar veel intensiever bij te betrekken gelet op het in het voorafgaande en in zijn verkennend advies over biodiversiteit uitvoerig beschreven probleem dat de samenleving zich bij lange na niet bewust genoeg is van het belang van biodiversiteitsbehoud, hetgeen automatisch leidt tot minder betrokkenheid bij dit vraagstuk.

Brussel, 15 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Dimitris DIMITRIADIS

---

(1)  PB C 195 van 18 augustus 2006, blz. 96.

1

(2)  Conclusies van de voorzitter van de Europese Raad van Gothenburg van 15 en 16 juni 2001.

2

(3)  Wat door het EESC wordt toegejuicht.

3

(4)  „De toekomst van het GLB”, EESC-advies van 21 maart 2002, PB C 125 van 27 mei 2005, blz. 87-99.

4

---

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/12 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/12

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (gecodificeerde versie)

COM(2006) 543 final — 2006/0170 (COD)

(2007/C 97/04)

De Raad heeft op 11 oktober 2006 besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig artikel 175(1) van het EG-Verdrag te raadplegen over het bovengenoemde voorstel.

De gespecialiseerde afdeling Landbouw, plattelandsontwikkeling, milieu, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 25 januari 2007 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Osborn.

Het Comité heeft tijdens zijn op 15 en 16 februari 2007 gehouden 433e zitting (vergadering van 15 februari) het volgende advies uitgebracht, dat met 188 stemmen vóór en 2 stemmen tegen, bij 8 onthoudingen, is goedgekeurd.

1.   Inleiding

| 1.1 | Met de voorgestelde richtlijn wil de Commissie de Richtlijn van de Raad 96/61/EG van 24 september 1996 over geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (de IPPC-richtlijn) en een aantal latere wijzigingen van deze richtlijn codificeren. |
| --- | --- |

1.1

Met de voorgestelde richtlijn wil de Commissie de Richtlijn van de Raad 96/61/EG van 24 september 1996 over geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (de IPPC-richtlijn) en een aantal latere wijzigingen van deze richtlijn codificeren.

| 1.2 | Het EESC is er een groot voorstander van dat de EU-wetgeving op alle beleidsterreinen regelmatig wordt gecodificeerd. Het is het met de Commissie eens dat de wetgeving hierdoor transparanter en toegankelijker wordt voor iedereen die er gebruik van moet maken, en bovendien begrijpelijker voor het grote publiek. |
| --- | --- |

1.2

Het EESC is er een groot voorstander van dat de EU-wetgeving op alle beleidsterreinen regelmatig wordt gecodificeerd. Het is het met de Commissie eens dat de wetgeving hierdoor transparanter en toegankelijker wordt voor iedereen die er gebruik van moet maken, en bovendien begrijpelijker voor het grote publiek.

2.   Algemene opmerkingen

| 2.1 | Codificatie heeft in dit geval als extra voordeel dat, ruim voordat de huidige herziening van de IPPC-richtlijn aanleiding geeft tot eventuele nieuwe voorstellen, de hele EU-wetgeving inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging in één richtlijn wordt ondergebracht. Nieuwe voorstellen kunnen zo beter worden beoordeeld door de EU-instellingen en andere belanghebbende partijen. |
| --- | --- |

2.1

Codificatie heeft in dit geval als extra voordeel dat, ruim voordat de huidige herziening van de IPPC-richtlijn aanleiding geeft tot eventuele nieuwe voorstellen, de hele EU-wetgeving inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging in één richtlijn wordt ondergebracht. Nieuwe voorstellen kunnen zo beter worden beoordeeld door de EU-instellingen en andere belanghebbende partijen.

| 2.2 | Het EESC verwijst in dit verband naar zijn eerdere advies van december 2003 (1) over de vorderingen bij de uitvoering van de IPPC-richtlijn, waarin het zich bezorgd toonde over een aantal problemen die zich voordeden. Zo was er sprake van vertragingen en onduidelijkheden bij de omzetting, bleken de voorwaarden voor onder IPPC-toezicht staande locaties niet altijd even snel en transparant te worden vastgesteld, was het moeilijk om bij inspecties van in bedrijf zijnde locaties steeds dezelfde maatstaven aan te leggen en leverde ook het toezicht op de naleving van de vergunningsvoorwaarden problemen op. |
| --- | --- |

2.2

Het EESC verwijst in dit verband naar zijn eerdere advies van december 2003 (1) over de vorderingen bij de uitvoering van de IPPC-richtlijn, waarin het zich bezorgd toonde over een aantal problemen die zich voordeden. Zo was er sprake van vertragingen en onduidelijkheden bij de omzetting, bleken de voorwaarden voor onder IPPC-toezicht staande locaties niet altijd even snel en transparant te worden vastgesteld, was het moeilijk om bij inspecties van in bedrijf zijnde locaties steeds dezelfde maatstaven aan te leggen en leverde ook het toezicht op de naleving van de vergunningsvoorwaarden problemen op.

| 2.3 | Inmiddels heeft de Commissie een actieplan opgesteld om in de hele EU vaart te zetten achter de omzetting van de richtlijn, en uit diverse onderzoeken die zij momenteel uitvoert blijkt tot voldoening van het EESC dat zij in tal van lidstaten tot op zekere hoogte in haar opzet geslaagd is. |
| --- | --- |

2.3

Inmiddels heeft de Commissie een actieplan opgesteld om in de hele EU vaart te zetten achter de omzetting van de richtlijn, en uit diverse onderzoeken die zij momenteel uitvoert blijkt tot voldoening van het EESC dat zij in tal van lidstaten tot op zekere hoogte in haar opzet geslaagd is.

| 2.4 | Toch blijft de omzetting in een aantal opzichten zorgen baren. Met name verontrustend is dat het een aantal lidstaten waarschijnlijk zeer moeilijk zal vallen om ervoor te zorgen dat al hun locaties, conform de in de richtlijn neergelegde eis, eind 2007 aan de IPPC-criteria voldoen. (De meeste Europese landen hebben tien jaar de tijd gehad om de richtlijn volledig om te zetten, en zelfs de nieuwe lidstaten hebben alweer zo'n drie jaar lang de gelegenheid gekregen om in ieder geval de basis te leggen voor het houden van toezicht op de locaties in kwestie.) Bovendien blijven sommige autoriteiten vaag over hun beweegredenen om vergunningen te verlenen voor activiteiten die veel meer uitstoot veroorzaken dan volgens de BREF-documenten geoorloofd is. Het concept van geïntegreerde beoordeling, waarbij emissies in verschillende media tegen elkaar kunnen worden afgewogen, wordt niet altijd even efficiënt in praktijk gebracht. Ook de uiteenlopende frequentie en degelijkheid waarmee inspectieprocedures worden uitgevoerd is een punt van zorg. |
| --- | --- |

2.4

Toch blijft de omzetting in een aantal opzichten zorgen baren. Met name verontrustend is dat het een aantal lidstaten waarschijnlijk zeer moeilijk zal vallen om ervoor te zorgen dat al hun locaties, conform de in de richtlijn neergelegde eis, eind 2007 aan de IPPC-criteria voldoen. (De meeste Europese landen hebben tien jaar de tijd gehad om de richtlijn volledig om te zetten, en zelfs de nieuwe lidstaten hebben alweer zo'n drie jaar lang de gelegenheid gekregen om in ieder geval de basis te leggen voor het houden van toezicht op de locaties in kwestie.) Bovendien blijven sommige autoriteiten vaag over hun beweegredenen om vergunningen te verlenen voor activiteiten die veel meer uitstoot veroorzaken dan volgens de BREF-documenten geoorloofd is. Het concept van geïntegreerde beoordeling, waarbij emissies in verschillende media tegen elkaar kunnen worden afgewogen, wordt niet altijd even efficiënt in praktijk gebracht. Ook de uiteenlopende frequentie en degelijkheid waarmee inspectieprocedures worden uitgevoerd is een punt van zorg.

| 2.5 | In een later stadium van de herziening van de IPPC-wetgeving zal het EESC graag zijn licht over deze materie laten schijnen. Het dringt er nu alvast bij de Commissie en de andere EU-instellingen op aan om, gezien de zeer uiteenlopende mate waarin de IPPC-richtlijn blijkens het lopende onderzoek van de Commissie is omgezet, te denken aan nieuwe maatregelen voor een betere uitvoering van de wetgeving. |
| --- | --- |

2.5

In een later stadium van de herziening van de IPPC-wetgeving zal het EESC graag zijn licht over deze materie laten schijnen. Het dringt er nu alvast bij de Commissie en de andere EU-instellingen op aan om, gezien de zeer uiteenlopende mate waarin de IPPC-richtlijn blijkens het lopende onderzoek van de Commissie is omgezet, te denken aan nieuwe maatregelen voor een betere uitvoering van de wetgeving.

| 2.6 | Aan de hand van de IPPC-richtlijn kunnen de activiteiten van bedrijven in heel Europa duurzaam worden verbeterd, en wel op zo'n manier dat rekening wordt gehouden met de specifieke plaatselijke omstandigheden. Maar de richtlijn is nog altijd niet de grote motor achter betere milieuprestaties van bedrijven die ze zou moeten zijn. Willen het bedrijfsleven en de rest van het maatschappelijk middenveld vertrouwen in de richtlijn houden, dan moet deze in heel Europa transparant worden omgezet en structureel worden gehandhaafd. Anders komt er, ondanks de kansen die de investeringscyclus biedt, geen duurzame verbetering van de milieuprestaties op gang, treden er concurrentiedistorsies op en geloven steeds minder mensen dat het IPPC-systeem de milieuprestaties en -kwaliteit in heel Europa werkelijk kan verbeteren. |
| --- | --- |

2.6

Aan de hand van de IPPC-richtlijn kunnen de activiteiten van bedrijven in heel Europa duurzaam worden verbeterd, en wel op zo'n manier dat rekening wordt gehouden met de specifieke plaatselijke omstandigheden. Maar de richtlijn is nog altijd niet de grote motor achter betere milieuprestaties van bedrijven die ze zou moeten zijn. Willen het bedrijfsleven en de rest van het maatschappelijk middenveld vertrouwen in de richtlijn houden, dan moet deze in heel Europa transparant worden omgezet en structureel worden gehandhaafd. Anders komt er, ondanks de kansen die de investeringscyclus biedt, geen duurzame verbetering van de milieuprestaties op gang, treden er concurrentiedistorsies op en geloven steeds minder mensen dat het IPPC-systeem de milieuprestaties en -kwaliteit in heel Europa werkelijk kan verbeteren.

| 2.7 | De voorgestelde codificatie is op zichzelf toe te juichen, maar men dient wel te beseffen dat ze slechts een eerste stap is die dient om de weg te banen voor andere maatregelen die naar verwachting nodig zullen blijken om de wetgeving na de huidige herziening verder te verbeteren. |
| --- | --- |

2.7

De voorgestelde codificatie is op zichzelf toe te juichen, maar men dient wel te beseffen dat ze slechts een eerste stap is die dient om de weg te banen voor andere maatregelen die naar verwachting nodig zullen blijken om de wetgeving na de huidige herziening verder te verbeteren.

Brussel, 15 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Dimitris DIMITRIADIS

---

(1)  PB C 80 van 30-3-2004, blz. 29-34.

1

---

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/13 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/13

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende raszuivere fokrunderen (gecodificeerde versie)

COM(2006) 749 final — 2006/0250 (CNS)

(2007/C 97/05)

De Raad heeft op 22 december 2006 overeenkomstig de artikelen 37 en 94 van het EG-Verdrag besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel.

De gespecialiseerde afdeling Landbouw, plattelandsontwikkeling, milieu, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 25 januari 2007 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Bros.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn op 15 en 16 februari 2007 gehouden 433e zitting (vergadering van 15 februari) onderstaand advies uitgebracht, dat met 184 stemmen vóór en 1 stem tegen, bij 16 onthoudingen, werd goedgekeurd.

1.   Inleiding

| 1.1 | Dit voorstel beoogt de codificatie van Richtlijn 77/504/EEG van de Raad van 25 juli 1977 betreffende raszuivere fokrunderen. De nieuwe richtlijn komt in de plaats van de verschillende voorgaande besluiten over dit onderwerp. Dit voorstel laat de inhoud van die besluiten onverlet en beperkt zich er derhalve toe deze samen te voegen en daarin de formele wijzigingen aan te brengen die voor de codificatie zelf vereist zijn. |
| --- | --- |

1.1

Dit voorstel beoogt de codificatie van Richtlijn 77/504/EEG van de Raad van 25 juli 1977 betreffende raszuivere fokrunderen. De nieuwe richtlijn komt in de plaats van de verschillende voorgaande besluiten over dit onderwerp. Dit voorstel laat de inhoud van die besluiten onverlet en beperkt zich er derhalve toe deze samen te voegen en daarin de formele wijzigingen aan te brengen die voor de codificatie zelf vereist zijn.

2.   Algemene opmerkingen

| 2.1 | Het EESC vindt het heel nuttig dat alle teksten over dit onderwerp in één richtlijn worden samengebracht. In de context van het Europa van de burgers hecht het EESC, net als de Commissie, groot belang aan het vereenvoudigen en verduidelijken van het Gemeenschapsrecht, met als doel dit begrijpelijker en toegankelijker te maken voor de gewone burger, zodat deze nieuwe mogelijkheden krijgt en in staat wordt gesteld te profiteren van de specifieke rechten die hij aan het Gemeenschapsrecht kan ontlenen. |
| --- | --- |

2.1

Het EESC vindt het heel nuttig dat alle teksten over dit onderwerp in één richtlijn worden samengebracht. In de context van het Europa van de burgers hecht het EESC, net als de Commissie, groot belang aan het vereenvoudigen en verduidelijken van het Gemeenschapsrecht, met als doel dit begrijpelijker en toegankelijker te maken voor de gewone burger, zodat deze nieuwe mogelijkheden krijgt en in staat wordt gesteld te profiteren van de specifieke rechten die hij aan het Gemeenschapsrecht kan ontlenen.

| 2.2 | Deze samenvoeging van bepalingen bevat geen inhoudelijke wijzigingen en dient geen ander doel dan het Gemeenschapsrecht op een duidelijke en transparante manier weer te geven. Het EESC staat daar helemaal achter en stemt dan ook volledig in met dit voorstel. |
| --- | --- |

2.2

Deze samenvoeging van bepalingen bevat geen inhoudelijke wijzigingen en dient geen ander doel dan het Gemeenschapsrecht op een duidelijke en transparante manier weer te geven. Het EESC staat daar helemaal achter en stemt dan ook volledig in met dit voorstel.

Brussel, 15 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Dimitris DIMITRIADIS

---

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/14 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/14

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het gebruik door werknemers van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats (tweede bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG) (gecodificeerde versie)

COM(2006) 652 final — 2006/0214 (COD)

(2007/C 97/06)

De Raad heeft op 22 november 2006 besloten om het Europees Economisch en Sociaal Comité, overeenkomstig art. 262 van het EG-Verdrag, te raadplegen over het bovengenoemde voorstel.

De gespecialiseerde afdeling Werkgelegenheid, sociale zaken, burgerschap, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies goedgekeurd op 22 januari 2007. Rapporteur was de heer VERBOVEN.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 433e zitting op 15 en 16 februari 2007 (vergadering van 15 februari) onderstaand advies uitgebracht, dat met 181 stemmen vóór en twee stemmen tegen, bij elf onthoudingen, is goedgekeurd.

1.   Conclusies en aanbevelingen

| 1.1 | Het Comité kan zich grotendeels vinden in het voorstel van de Commissie, maar roept haar wel op om de twee door hem geplaatste kanttekeningen in aanmerking te nemen en de tekst van de overwegingen dienovereenkomstig aan te passen. Het pleit verder voor een spoedige goedkeuring door het Europees Parlement en de Raad. |
| --- | --- |

1.1

Het Comité kan zich grotendeels vinden in het voorstel van de Commissie, maar roept haar wel op om de twee door hem geplaatste kanttekeningen in aanmerking te nemen en de tekst van de overwegingen dienovereenkomstig aan te passen. Het pleit verder voor een spoedige goedkeuring door het Europees Parlement en de Raad.

2.   Toelichting

2.1   Samenvatting van het Commissievoorstel

| 2.1.1 | Onderhavig voorstel beoogt de codificatie van Richtlijn 89/655/EEG van de Raad van 30 november 1989 betreffende minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het gebruik door werknemers van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats. De nieuwe richtlijn vervangt de verschillende besluiten die erin zijn verwerkt (1); volgens de Commissie laat dit voorstel de inhoud van de besluiten die worden gecodificeerd onverlet en beperkt het zich ertoe deze samen te voegen en daarin slechts de formele wijzigingen aan te brengen die voor bedoelde codificatie vereist zijn. |
| --- | --- |

2.1.1

Onderhavig voorstel beoogt de codificatie van Richtlijn 89/655/EEG van de Raad van 30 november 1989 betreffende minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het gebruik door werknemers van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats. De nieuwe richtlijn vervangt de verschillende besluiten die erin zijn verwerkt (1); volgens de Commissie laat dit voorstel de inhoud van de besluiten die worden gecodificeerd onverlet en beperkt het zich ertoe deze samen te voegen en daarin slechts de formele wijzigingen aan te brengen die voor bedoelde codificatie vereist zijn.

2.2   Opmerkingen

| 2.2.1 | De naleving van veiligheids- en gezondheidsvoorschriften bij het gebruik door werknemers van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats vormt een belangrijk aspect van de preventiemaatregelen. Sinds 1989 wordt er een minimale harmonisering van deze regels doorgevoerd. De richtlijn van 30 november 1989 is herhaaldelijk gewijzigd om er een groter aantal arbeidssituaties (met name werkzaamheden op hoogte) onder te laten vallen en om gezondheid op de werkplek ruimer, d.w.z. met inachtneming van ergonomische beginselen, te benaderen. Hoewel de Commissie de toepasselijke regels langs niet-officiële weg heeft gecoördineerd, kunnen die verschillende wijzigingen toch bij degenen voor wie de wetgeving bedoeld is, verwarring doen ontstaan. |
| --- | --- |

2.2.1

De naleving van veiligheids- en gezondheidsvoorschriften bij het gebruik door werknemers van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats vormt een belangrijk aspect van de preventiemaatregelen. Sinds 1989 wordt er een minimale harmonisering van deze regels doorgevoerd. De richtlijn van 30 november 1989 is herhaaldelijk gewijzigd om er een groter aantal arbeidssituaties (met name werkzaamheden op hoogte) onder te laten vallen en om gezondheid op de werkplek ruimer, d.w.z. met inachtneming van ergonomische beginselen, te benaderen. Hoewel de Commissie de toepasselijke regels langs niet-officiële weg heeft gecoördineerd, kunnen die verschillende wijzigingen toch bij degenen voor wie de wetgeving bedoeld is, verwarring doen ontstaan.

| 2.2.2 | Codificatie mag geen enkele inhoudelijke wijziging met zich meebrengen. Het Comité heeft na bestudering van het voorstel kunnen vaststellen dat aan dit grondbeginsel is voldaan, onder voorbehoud van de volgende kanttekeningen:






  — | In overwegingen (10) en (11) van Richtlijn 2001/45/EEG wordt de aandacht gevestigd op het feit dat werknemers die geacht worden bij werkzaamheden op hoogte arbeidsmiddelen te hanteren een speciale opleiding nodig hebben. Het Comité dringt erop aan dat een dergelijke overweging ook in onderhavig voorstel voor codificatie wordt opgenomen. |
| --- | --- | --- |

2.2.2

Codificatie mag geen enkele inhoudelijke wijziging met zich meebrengen. Het Comité heeft na bestudering van het voorstel kunnen vaststellen dat aan dit grondbeginsel is voldaan, onder voorbehoud van de volgende kanttekeningen:

—

In overwegingen (10) en (11) van Richtlijn 2001/45/EEG wordt de aandacht gevestigd op het feit dat werknemers die geacht worden bij werkzaamheden op hoogte arbeidsmiddelen te hanteren een speciale opleiding nodig hebben. Het Comité dringt erop aan dat een dergelijke overweging ook in onderhavig voorstel voor codificatie wordt opgenomen.

| — | Het Comité is van mening dat onderhavig voorstel krachtens besluit 2003/C 218/01 van de Raad van 22 juli 2003 aan het Raadgevend Comité voor veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaats moet worden voorgelegd. Een dergelijke raadpleging zou moeten worden vermeld in de verwachte effecten van de richtlijn, conform wat tot op heden gebruikelijk was. |
| --- | --- |

—

Het Comité is van mening dat onderhavig voorstel krachtens besluit 2003/C 218/01 van de Raad van 22 juli 2003 aan het Raadgevend Comité voor veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaats moet worden voorgelegd. Een dergelijke raadpleging zou moeten worden vermeld in de verwachte effecten van de richtlijn, conform wat tot op heden gebruikelijk was.

| 2.2.3 | Onder voorbehoud van de hierboven geformuleerde opmerkingen, is het Comité van mening dat de Commissie de vigerende bepalingen op rationele wijze heeft samengevoegd, hetgeen de duidelijkheid ten goede komt en geen inhoudelijke problemen met zich meebrengt. |
| --- | --- |

2.2.3

Onder voorbehoud van de hierboven geformuleerde opmerkingen, is het Comité van mening dat de Commissie de vigerende bepalingen op rationele wijze heeft samengevoegd, hetgeen de duidelijkheid ten goede komt en geen inhoudelijke problemen met zich meebrengt.

| 2.2.4 | Het Comité kan zich derhalve grotendeels vinden in het voorstel van de Commissie, maar roept haar wel op om de twee door hem geplaatste kanttekeningen in aanmerking te nemen en de tekst van de overwegingen dienovereenkomstig aan te passen. Het pleit verder voor een spoedige goedkeuring door het Europees Parlement en de Raad. |
| --- | --- |

2.2.4

Het Comité kan zich derhalve grotendeels vinden in het voorstel van de Commissie, maar roept haar wel op om de twee door hem geplaatste kanttekeningen in aanmerking te nemen en de tekst van de overwegingen dienovereenkomstig aan te passen. Het pleit verder voor een spoedige goedkeuring door het Europees Parlement en de Raad.

Brussel, 15 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Dimitris DIMITRIADIS

---

(1)  Richtlijn 89/655/EEG van de Raad, Richtlijn 95/63/EG van de Raad en Richtlijn 2001/45/EG van het Europees Parlement en de Raad.

1

---

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/15 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/15

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het „Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest op het werk (gecodificeerde versie)”

COM(2006) 664 final — 2006/0222 (COD)

(2007/C 97/07)

De Raad heeft op 12 december 2006 overeenkomstig artikel 262 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel.

De gespecialiseerde afdeling Werkgelegenheid, sociale zaken, burgerschap, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 22 januari 2007 goedgekeurd; rapporteur was de heer Verboven.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn op 15 en 16 februari 2007 gehouden 433e zitting (vergadering van 15 februari) onderstaand advies met 192 stemmen vóór en 3 stemmen tegen, bij 6 onthoudingen, goedgekeurd.

1.   Conclusies en aanbevelingen

| 1.1 | Het Comité gaat akkoord met onderhavig voorstel en zou graag zien dat het snel wordt goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad. |
| --- | --- |

1.1

Het Comité gaat akkoord met onderhavig voorstel en zou graag zien dat het snel wordt goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad.

| 1.2 | Daarnaast herhaalt het Comité zijn verzoek aan de lidstaten om ILO-Verdrag 162 betreffende een veilig gebruik van asbest te ratificeren. |
| --- | --- |

1.2

Daarnaast herhaalt het Comité zijn verzoek aan de lidstaten om ILO-Verdrag 162 betreffende een veilig gebruik van asbest te ratificeren.

2.   Motivering

2.1   Samenvatting van het voorstel van de Commissie

| 2.1.1 | Dit voorstel beoogt de codificatie van Richtlijn 83/477/EEG van de Raad van 19 september 1983 betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest op het werk (tweede bijzondere richtlijn in de zin van artikel 8 van Richtlijn 80/1107/EEG). De nieuwe richtlijn zal de oude richtlijn, en de richtlijnen die hierin zijn opgenomen, vervangen (1). Volgens de Commissie laat dit voorstel de inhoud van de teksten die gecodificeerd worden onverlet en gaat het er slechts om de betrokken teksten samen te voegen en er de formele wijzigingen in aan te brengen die voor de codificatie nodig zijn. |
| --- | --- |

2.1.1

Dit voorstel beoogt de codificatie van Richtlijn 83/477/EEG van de Raad van 19 september 1983 betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest op het werk (tweede bijzondere richtlijn in de zin van artikel 8 van Richtlijn 80/1107/EEG). De nieuwe richtlijn zal de oude richtlijn, en de richtlijnen die hierin zijn opgenomen, vervangen (1). Volgens de Commissie laat dit voorstel de inhoud van de teksten die gecodificeerd worden onverlet en gaat het er slechts om de betrokken teksten samen te voegen en er de formele wijzigingen in aan te brengen die voor de codificatie nodig zijn.

2.2   Algemene opmerkingen

| 2.2.1 | Voor verschillende werknemerscategorieën, met name de werknemers in de bouwsector, vormt blootstelling aan asbest nog steeds een grote risicofactor. Over het algemeen schat men dat er in Europa in de hele 20e eeuw enkele tientallen miljoenen tonnen asbest zijn gebruikt. Ondanks het in 1999 door de Europese Unie uitgevaardigde verbod op asbest zal blootstelling aan asbest nog decennialang mogelijk zijn. De belangrijkste oorzaak hiervan is het grote aantal asbesthoudende gebouwen. Maar ook bij het weggooien van allerlei asbesthoudende apparatuur en bij afvalbeheer is het risico op blootstelling aan asbest niet uit te sluiten. |
| --- | --- |

2.2.1

Voor verschillende werknemerscategorieën, met name de werknemers in de bouwsector, vormt blootstelling aan asbest nog steeds een grote risicofactor. Over het algemeen schat men dat er in Europa in de hele 20e eeuw enkele tientallen miljoenen tonnen asbest zijn gebruikt. Ondanks het in 1999 door de Europese Unie uitgevaardigde verbod op asbest zal blootstelling aan asbest nog decennialang mogelijk zijn. De belangrijkste oorzaak hiervan is het grote aantal asbesthoudende gebouwen. Maar ook bij het weggooien van allerlei asbesthoudende apparatuur en bij afvalbeheer is het risico op blootstelling aan asbest niet uit te sluiten.

| 2.2.2 | Het Comité heeft zich meermaals gebogen over de bescherming van werknemers tegen asbest en de verschillende kwesties die hierbij aan de orde zijn. Verwezen zij met name naar het initiatiefadvies van 4 maart 1999 (2). |
| --- | --- |

2.2.2

Het Comité heeft zich meermaals gebogen over de bescherming van werknemers tegen asbest en de verschillende kwesties die hierbij aan de orde zijn. Verwezen zij met name naar het initiatiefadvies van 4 maart 1999 (2).

| 2.2.3 | De eerste richtlijn ter bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest dateert van 1983. De richtlijn is een aantal keren gewijzigd om het toepassingsgebied uit te breiden, de preventieve maatregelen te versterken en de grenswaarden voor blootstelling te verlagen. Door deze verschillende herzieningen kunnen de mensen voor wie de regeling is bedoeld op problemen stuiten. |
| --- | --- |

2.2.3

De eerste richtlijn ter bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan asbest dateert van 1983. De richtlijn is een aantal keren gewijzigd om het toepassingsgebied uit te breiden, de preventieve maatregelen te versterken en de grenswaarden voor blootstelling te verlagen. Door deze verschillende herzieningen kunnen de mensen voor wie de regeling is bedoeld op problemen stuiten.

| 2.2.4 | Bij een codificatie mogen geen wezenlijke inhoudelijke wijzigingen worden aangebracht. Het Comité heeft onderhavig voorstel tegen het licht gehouden en vastgesteld dat dit basisprincipe ten volle in acht wordt genomen. De voorgestelde tekst voegt de verschillende vigerende bepalingen samen tot een coherent geheel om de regelgeving te verduidelijken en vormt dus inhoudelijk gezien geen enkel probleem. |
| --- | --- |

2.2.4

Bij een codificatie mogen geen wezenlijke inhoudelijke wijzigingen worden aangebracht. Het Comité heeft onderhavig voorstel tegen het licht gehouden en vastgesteld dat dit basisprincipe ten volle in acht wordt genomen. De voorgestelde tekst voegt de verschillende vigerende bepalingen samen tot een coherent geheel om de regelgeving te verduidelijken en vormt dus inhoudelijk gezien geen enkel probleem.

| 2.2.5 | Het Comité verzoekt de Commissie zo snel mogelijk de sociale partners en de leden van het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming op de werkplaats te raadplegen. |
| --- | --- |

2.2.5

Het Comité verzoekt de Commissie zo snel mogelijk de sociale partners en de leden van het Raadgevend Comité voor de veiligheid, de hygiëne en de gezondheidsbescherming op de werkplaats te raadplegen.

| 2.2.6 | Het Comité steunt onderhavig voorstel en zou graag zien dat het snel wordt goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad. |
| --- | --- |

2.2.6

Het Comité steunt onderhavig voorstel en zou graag zien dat het snel wordt goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad.

2.3   Bijzondere opmerkingen

| 2.3.1 | Het Comité herinnert aan zijn advies van 4 maart 1999 en spreekt met name nogmaals de wens uit dat de lidstaten ILO-Verdrag 162 betreffende een veilig gebruik van asbest ratificeren. Tot op heden hebben slechts tien van de 27 lidstaten dit verdrag goedgekeurd. Als alle lidstaten van de Europese Unie het ILO-Verdrag ratificeren, zou dat de reputatie ervan als een van de voornaamste instrumenten voor de bescherming van de gezondheid en veiligheid van werknemers over de hele wereld versterken. |
| --- | --- |

2.3.1

Het Comité herinnert aan zijn advies van 4 maart 1999 en spreekt met name nogmaals de wens uit dat de lidstaten ILO-Verdrag 162 betreffende een veilig gebruik van asbest ratificeren. Tot op heden hebben slechts tien van de 27 lidstaten dit verdrag goedgekeurd. Als alle lidstaten van de Europese Unie het ILO-Verdrag ratificeren, zou dat de reputatie ervan als een van de voornaamste instrumenten voor de bescherming van de gezondheid en veiligheid van werknemers over de hele wereld versterken.

Brussel, 15 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Dimitris DIMITRIADIS

---

(1)  Richtlijn 83/477/EEG van de Raad, Richtlijn 91/382/EEG van de Raad, Richtlijn 98/24/EG van de Raad (alleen art. 13) en Richtlijn 2003/18/EG van het Europees Parlement en de Raad.

1

(2)  PB C 138 van 18.5.1999, blz. 24.

2

---

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/16 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/16

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over een Europees beleid op het gebied van logistiek

(2007/C 97/08)

Mevrouw Kiviniemi, minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkeling van Finland, heeft het Europees Economisch en Sociaal Comité bij brief van 17 november 2005 namens het aanstaande Finse EU-voorzitterschap overeenkomstig artikel 262 van het EG-Verdrag verzocht een advies op te stellen over Een Europees beleid op het gebied van logistiek.

De gespecialiseerde afdeling Vervoer, energie, infrastructuur, informatiemaatschappij, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 11 januari 2007 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Ranocchiari.

Het EESC heeft tijdens zijn 433e zitting op 15 februari 2007 het volgende advies uitgebracht, dat met 82 stemmen vóór en 5 stemmen tegen, bij 10 onthoudingen, is goedgekeurd.

1.   Aanbevelingen en conclusies

| 1.1 | Om zijn concurrentievermogen te behouden c.q. te versterken moet Europa beschikken over een goed vervoersysteem. De complexe vervoersstromen binnen een moderne samenleving kunnen alleen in goede banen worden geleid indien er uiterst efficiënte vervoerswijzen voorhanden zijn die goed op elkaar zijn afgestemd. Geavanceerde, geïntegreerde logistieke oplossingen kunnen bijdragen tot optimalisering van goederentransporten en daarmee de Europese groei en concurrentiekracht een impuls geven. |
| --- | --- |

1.1

Om zijn concurrentievermogen te behouden c.q. te versterken moet Europa beschikken over een goed vervoersysteem. De complexe vervoersstromen binnen een moderne samenleving kunnen alleen in goede banen worden geleid indien er uiterst efficiënte vervoerswijzen voorhanden zijn die goed op elkaar zijn afgestemd. Geavanceerde, geïntegreerde logistieke oplossingen kunnen bijdragen tot optimalisering van goederentransporten en daarmee de Europese groei en concurrentiekracht een impuls geven.

| 1.2 | In het initiatief van het Finse voorzitterschap en in de mededeling die de Commissie in juni van dit jaar heeft uitgebracht (1) wordt aangegeven hoe logistieke efficiëntie gebruikt kan worden als instrument om de synergie tussen milieubescherming en concurrentievermogen te benutten en te vergroten. Door zo rationeel mogelijk gebruik te maken van voertuigen en infrastructuur kunnen overbodige transporten namelijk teruggedrongen worden. Het EESC vindt dan ook dat er ontwikkelingsactiviteiten in gang gezet moeten worden waarbij wordt gebouwd op de kennis van alle betrokken partijen — logistieke bedrijven en hun werknemers, klantbedrijven en hun werknemers, overheden en organisaties. |
| --- | --- |

1.2

In het initiatief van het Finse voorzitterschap en in de mededeling die de Commissie in juni van dit jaar heeft uitgebracht (1) wordt aangegeven hoe logistieke efficiëntie gebruikt kan worden als instrument om de synergie tussen milieubescherming en concurrentievermogen te benutten en te vergroten. Door zo rationeel mogelijk gebruik te maken van voertuigen en infrastructuur kunnen overbodige transporten namelijk teruggedrongen worden. Het EESC vindt dan ook dat er ontwikkelingsactiviteiten in gang gezet moeten worden waarbij wordt gebouwd op de kennis van alle betrokken partijen — logistieke bedrijven en hun werknemers, klantbedrijven en hun werknemers, overheden en organisaties.

| 1.3 | Deze inspanningen moeten gefundeerd worden op een door de Commissie opgesteld strategisch plan voor groei en concurrentievermogen van de logistieke oplossingen. Het moet gaan om een overkoepelend vervoersplan, waarin de taken van overheid en bedrijfsleven duidelijk zijn omschreven en waarin economische, vervoerspolitieke, sociale en ecologische belangen en regionale factoren als uitgangspunt worden genomen. |
| --- | --- |

1.3

Deze inspanningen moeten gefundeerd worden op een door de Commissie opgesteld strategisch plan voor groei en concurrentievermogen van de logistieke oplossingen. Het moet gaan om een overkoepelend vervoersplan, waarin de taken van overheid en bedrijfsleven duidelijk zijn omschreven en waarin economische, vervoerspolitieke, sociale en ecologische belangen en regionale factoren als uitgangspunt worden genomen.

| 1.4 | Vervoerslogistiek is een personeelsintensieve activiteit waar bekwame en goed opgeleide werknemers en managers voor nodig zijn. Het plan moet de eisen aan basis- en postsecundair onderwijs op logistiek gebied dan ook uitgebreid belichten. De voorwaarden voor O&O-steun op het vlak van infrastructuur moeten geanalyseerd worden. |
| --- | --- |

1.4

Vervoerslogistiek is een personeelsintensieve activiteit waar bekwame en goed opgeleide werknemers en managers voor nodig zijn. Het plan moet de eisen aan basis- en postsecundair onderwijs op logistiek gebied dan ook uitgebreid belichten. De voorwaarden voor O&O-steun op het vlak van infrastructuur moeten geanalyseerd worden.

| 1.5 | Bij het op peil houden en verder tot ontwikkeling brengen van logistieke diensten die de concurrentie het hoofd kunnen bieden en tegemoet komen aan de behoeften van het bedrijfsleven, is een belangrijke rol weggelegd voor de arbeidsmarkt. De sociale partners kunnen d.m.v. een permanente dialoog een gunstige invloed uitoefenen op de spelregels en doeltreffendheid van de logistieke arbeidsmarkt. Als gemeenschappelijke doelstelling zou kunnen worden gestreefd naar het waarborgen van stabiele arbeidsplaatsen en een goed werkklimaat en naar het verbeteren van de arbeidsproductiviteit. |
| --- | --- |

1.5

Bij het op peil houden en verder tot ontwikkeling brengen van logistieke diensten die de concurrentie het hoofd kunnen bieden en tegemoet komen aan de behoeften van het bedrijfsleven, is een belangrijke rol weggelegd voor de arbeidsmarkt. De sociale partners kunnen d.m.v. een permanente dialoog een gunstige invloed uitoefenen op de spelregels en doeltreffendheid van de logistieke arbeidsmarkt. Als gemeenschappelijke doelstelling zou kunnen worden gestreefd naar het waarborgen van stabiele arbeidsplaatsen en een goed werkklimaat en naar het verbeteren van de arbeidsproductiviteit.

| 1.6 | In het verleden wilde de Commissie de files op sommige wegen binnen de EU bestrijden door de marktaandelen van de verschillende vervoerswijzen terug te brengen naar de situatie van 1998. Dit lijkt niet langer te stroken met de ontwikkeling van de vervoersmarkt. |
| --- | --- |

1.6

In het verleden wilde de Commissie de files op sommige wegen binnen de EU bestrijden door de marktaandelen van de verschillende vervoerswijzen terug te brengen naar de situatie van 1998. Dit lijkt niet langer te stroken met de ontwikkeling van de vervoersmarkt.

| 1.7 | Het gaat er nu om dat vervoerswijzen waar mogelijk zodanig op elkaar worden afgestemd dat optimaal gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die iedere vervoerswijze biedt. Dit vergt bepaalde technische, praktische en economische voorwaarden. De Unie staat voor de uitdaging om een gemeenschappelijk beleid tot stand te brengen dat deze voorwaarden schept c.q. verder ontwikkelt. Bovendien moet dit beleid erop gericht zijn een veilig, milieuvriendelijk en efficiënt vervoer te waarborgen. |
| --- | --- |

1.7

Het gaat er nu om dat vervoerswijzen waar mogelijk zodanig op elkaar worden afgestemd dat optimaal gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die iedere vervoerswijze biedt. Dit vergt bepaalde technische, praktische en economische voorwaarden. De Unie staat voor de uitdaging om een gemeenschappelijk beleid tot stand te brengen dat deze voorwaarden schept c.q. verder ontwikkelt. Bovendien moet dit beleid erop gericht zijn een veilig, milieuvriendelijk en efficiënt vervoer te waarborgen.

2.   Achtergrond

| 2.1 | In zijn verzoek aan het EESC om een verkennend advies over een Europees logistiek beleid uit te brengen voert Finland een aantal redenen aan waarom de ontwikkelingen op dit vlak zo belangrijk zijn voor het Europese concurrentievermogen. Daarbij wijst het o.a. op het volgende: |
| --- | --- |

2.1

In zijn verzoek aan het EESC om een verkennend advies over een Europees logistiek beleid uit te brengen voert Finland een aantal redenen aan waarom de ontwikkelingen op dit vlak zo belangrijk zijn voor het Europese concurrentievermogen. Daarbij wijst het o.a. op het volgende:

| 2.2 | De mondiale economie bevindt zich in een overgangsstadium. De globalisering is in de jaren negentig een nieuwe fase ingegaan: de opkomende economieën in Azië braken de internationale markteconomie open, waardoor zowel industriële productie als dienstverlening werd verplaatst. In Europa is de structuur van de industriële productie en de dienstenmarkt aan het veranderen onder invloed van de uitbreiding van de EU, de economische groei in de buurlanden van de Unie en het herstel van de Russische economie. Overeenkomstig de Lissabonstrategie dient de EU deze uitdagingen snel en vastberaden het hoofd te kunnen bieden. |
| --- | --- |

2.2

De mondiale economie bevindt zich in een overgangsstadium. De globalisering is in de jaren negentig een nieuwe fase ingegaan: de opkomende economieën in Azië braken de internationale markteconomie open, waardoor zowel industriële productie als dienstverlening werd verplaatst. In Europa is de structuur van de industriële productie en de dienstenmarkt aan het veranderen onder invloed van de uitbreiding van de EU, de economische groei in de buurlanden van de Unie en het herstel van de Russische economie. Overeenkomstig de Lissabonstrategie dient de EU deze uitdagingen snel en vastberaden het hoofd te kunnen bieden.

| 2.3 | Deze tendensen zijn ook te zien in de Europese vervoersector. Hier gaat het er in de eerste plaats om de vervoersmarkten van alle lidstaten te integreren in de communautaire vervoersmarkt. Extra aandacht dient uit te gaan naar de landen die in technisch opzicht nog steeds geïntegreerd zijn in het vervoersstelsel van de voormalige USSR. Ten tweede moeten resterende mobiliteitsbelemmeringen weggenomen worden en moet het vervoer efficiënt georganiseerd worden. Ten derde moeten de transportverbindingen met de buurlanden van de EU uitgebouwd worden om de economische kansen die daar liggen ten volle te kunnen benutten. Er moeten oplossingen worden gevonden voor de knelpunten bij grensovergangen met derde landen. Veel goederenvervoer uit deze landen gaat door de EU. Het is daarom van eminent belang dat er aan de EU-kant en de niet-EU-kant van grensovergangen voor de juiste infrastructuur en technologieën wordt gezorgd. |
| --- | --- |

2.3

Deze tendensen zijn ook te zien in de Europese vervoersector. Hier gaat het er in de eerste plaats om de vervoersmarkten van alle lidstaten te integreren in de communautaire vervoersmarkt. Extra aandacht dient uit te gaan naar de landen die in technisch opzicht nog steeds geïntegreerd zijn in het vervoersstelsel van de voormalige USSR. Ten tweede moeten resterende mobiliteitsbelemmeringen weggenomen worden en moet het vervoer efficiënt georganiseerd worden. Ten derde moeten de transportverbindingen met de buurlanden van de EU uitgebouwd worden om de economische kansen die daar liggen ten volle te kunnen benutten. Er moeten oplossingen worden gevonden voor de knelpunten bij grensovergangen met derde landen. Veel goederenvervoer uit deze landen gaat door de EU. Het is daarom van eminent belang dat er aan de EU-kant en de niet-EU-kant van grensovergangen voor de juiste infrastructuur en technologieën wordt gezorgd.

| 2.4 | Een van de doelstellingen van de Lissabonstrategie is Europa tot de meest concurrerende economie ter wereld te maken. Een modern, goed functionerend en efficiënt vervoersysteem is van cruciaal belang voor een duurzame economische ontwikkeling. Wil het concurrentievermogen van het bedrijfsleven in de EU echter worden vergroot, dan moet het vervoer steeds beter, punctueler en efficiënter worden. Tegelijkertijd leidt de snelle toename van het goederenvervoer — met name op de weg — in grote delen van Europa tot congestie. Het Europese bedrijfsleven wordt hierdoor met extra kosten opgezadeld. Bovendien heeft deze ongewenste ontwikkeling negatieve gevolgen voor het milieu. |
| --- | --- |

2.4

Een van de doelstellingen van de Lissabonstrategie is Europa tot de meest concurrerende economie ter wereld te maken. Een modern, goed functionerend en efficiënt vervoersysteem is van cruciaal belang voor een duurzame economische ontwikkeling. Wil het concurrentievermogen van het bedrijfsleven in de EU echter worden vergroot, dan moet het vervoer steeds beter, punctueler en efficiënter worden. Tegelijkertijd leidt de snelle toename van het goederenvervoer — met name op de weg — in grote delen van Europa tot congestie. Het Europese bedrijfsleven wordt hierdoor met extra kosten opgezadeld. Bovendien heeft deze ongewenste ontwikkeling negatieve gevolgen voor het milieu.

| 2.5 | De EU heeft zich grote moeite getroost om de markten voor logistieke diensten open te breken en de vervoersnetwerken te integreren. De resultaten laten echter te wensen over en nog altijd zijn er tal van factoren die succes in de weg staan. Binnen het EU-vervoerbeleid heeft de logistiek niet de nodige aandacht gekregen, hoewel de logistieke kosten voor de handel en industrie inmiddels al een fors gedeelte van de totale omzet uitmaken. Bovendien is de Europese logistieke sector een grote werkgever. |
| --- | --- |

2.5

De EU heeft zich grote moeite getroost om de markten voor logistieke diensten open te breken en de vervoersnetwerken te integreren. De resultaten laten echter te wensen over en nog altijd zijn er tal van factoren die succes in de weg staan. Binnen het EU-vervoerbeleid heeft de logistiek niet de nodige aandacht gekregen, hoewel de logistieke kosten voor de handel en industrie inmiddels al een fors gedeelte van de totale omzet uitmaken. Bovendien is de Europese logistieke sector een grote werkgever.

| 2.6 | Logistieke efficiëntie is een instrument om de synergie tussen milieubescherming en concurrentievermogen te benutten en te vergroten. Door zo rationeel mogelijk gebruik te maken van voertuigen en infrastructuur kunnen overbodige transporten namelijk teruggedrongen worden. |
| --- | --- |

2.6

Logistieke efficiëntie is een instrument om de synergie tussen milieubescherming en concurrentievermogen te benutten en te vergroten. Door zo rationeel mogelijk gebruik te maken van voertuigen en infrastructuur kunnen overbodige transporten namelijk teruggedrongen worden.

| 2.7 | Een betere logistiek kan ook een positieve uitwerking hebben op de regionale ontwikkeling binnen de EU; omdat de geografische ligging minder belangrijk wordt, krijgen de economische groei en het concurrentievermogen van regio's een impuls. Vervoerslogistiek zou een belangrijke rol in het streven naar duurzame mobiliteit kunnen spelen. |
| --- | --- |

2.7

Een betere logistiek kan ook een positieve uitwerking hebben op de regionale ontwikkeling binnen de EU; omdat de geografische ligging minder belangrijk wordt, krijgen de economische groei en het concurrentievermogen van regio's een impuls. Vervoerslogistiek zou een belangrijke rol in het streven naar duurzame mobiliteit kunnen spelen.

3.   Inleiding

| 3.1 | Naar aanleiding van de contacten met Finland heeft de Commissie in juni 2006 de mededeling „Goederenlogistiek in Europa — sleutel tot duurzame mobiliteit” (2) uitgebracht. Hierin gaat zij na wat er gedaan moet worden om logistiek en vervoersbeleid beter op elkaar af te kunnen stemmen. |
| --- | --- |

3.1

Naar aanleiding van de contacten met Finland heeft de Commissie in juni 2006 de mededeling „Goederenlogistiek in Europa — sleutel tot duurzame mobiliteit” (2) uitgebracht. Hierin gaat zij na wat er gedaan moet worden om logistiek en vervoersbeleid beter op elkaar af te kunnen stemmen.

| 3.2 | In het raadplegingsdocument (3) dat de Commissie in maart 2006 in verband met deze mededeling heeft uitgebracht, gaat zij in op de toekomstige ontwikkeling van de logistiek en het belang van logistiek voor een goed functionerende vervoersector in de Europa. De nadruk ligt daarbij duidelijk op intermodaliteit en coördinatie van vervoerswijzen. |
| --- | --- |

3.2

In het raadplegingsdocument (3) dat de Commissie in maart 2006 in verband met deze mededeling heeft uitgebracht, gaat zij in op de toekomstige ontwikkeling van de logistiek en het belang van logistiek voor een goed functionerende vervoersector in de Europa. De nadruk ligt daarbij duidelijk op intermodaliteit en coördinatie van vervoerswijzen.

| 3.3 | Zo wordt gekeken naar het aandeel van de logistieke uitgaven, waaronder het vervoer tussen Europa (EU-15) en Noord-Amerika, in het BBP. Tussen 1998 en 2002 is dit percentage in Europa gestegen van 12,2 % tot 13,3 %, terwijl het in Noord-Amerika juist is gedaald van 11 % tot 9,9 %. |
| --- | --- |

3.3

Zo wordt gekeken naar het aandeel van de logistieke uitgaven, waaronder het vervoer tussen Europa (EU-15) en Noord-Amerika, in het BBP. Tussen 1998 en 2002 is dit percentage in Europa gestegen van 12,2 % tot 13,3 %, terwijl het in Noord-Amerika juist is gedaald van 11 % tot 9,9 %.

| 3.4 | De Commissie wijst ook op maatregelen die zij al eerder heeft getroffen. Zo zijn er de afgelopen jaren verschillende OTO-projecten rond intermodaliteit en logistiek opgezet, met het doel meer inzicht in het verband tussen logistieke beslissingen en vervoersdiensten te verwerven (4). |
| --- | --- |

3.4

De Commissie wijst ook op maatregelen die zij al eerder heeft getroffen. Zo zijn er de afgelopen jaren verschillende OTO-projecten rond intermodaliteit en logistiek opgezet, met het doel meer inzicht in het verband tussen logistieke beslissingen en vervoersdiensten te verwerven (4).

| 3.5 | Het Witboek (5) dat de Commissie in 2001 uitbracht, bevat basisgegevens over het vervoerssysteem in de EU alsook een reeks ideeën, benaderingen en voorstellen om de vervoerssituatie in de periode tot 2010 te verbeteren. Voor de verschillende vervoersmodaliteiten zijn kwantitatieve doelstellingen vastgesteld. De bedoeling is dat de marktaandelen van de verschillende vervoerswijzen in 2010 weer teruggebracht zijn naar de situatie zoals die in 1998 was. Er wordt grote nadruk gelegd op intermodaliteit, d.w.z. de coördinatie van de verschillende vervoersmodaliteiten, met name bij het vervoer over langere afstanden binnen Europa. Doel is meer vrachtvervoer over spoor en water te laten plaatsvinden. Daartoe is het Marco Polo-programma in het leven geroepen. Dit doel kan echter alleen bereikt worden indien er technische en logistieke oplossingen voorhanden die een vervoer van deur tot deur mogelijk maken. De Commissie stelt in haar Witboek dat de overslag van goederen tijd en geld kost, waardoor het vervoer over spoor en over water het aflegt tegen het wegtransport, waar goederen dankzij het wijd vertakte wegennet naar vrijwel iedere bestemming vervoerd kunnen worden. Van een wijdvertakt wegennet is voornamelijk sprake in de EU-15. In de nieuwe lidstaten is het wegennet minder sterk uitgebouwd en vaak van slechte kwaliteit. In deze landen bestaat er daarom een groot potentieel wat de ontwikkeling van een vervoersysteem betreft, dat o.a. door de ondersteuning van investeringen in de infrastructuur dient te worden benut. |
| --- | --- |

3.5

Het Witboek (5) dat de Commissie in 2001 uitbracht, bevat basisgegevens over het vervoerssysteem in de EU alsook een reeks ideeën, benaderingen en voorstellen om de vervoerssituatie in de periode tot 2010 te verbeteren. Voor de verschillende vervoersmodaliteiten zijn kwantitatieve doelstellingen vastgesteld. De bedoeling is dat de marktaandelen van de verschillende vervoerswijzen in 2010 weer teruggebracht zijn naar de situatie zoals die in 1998 was. Er wordt grote nadruk gelegd op intermodaliteit, d.w.z. de coördinatie van de verschillende vervoersmodaliteiten, met name bij het vervoer over langere afstanden binnen Europa. Doel is meer vrachtvervoer over spoor en water te laten plaatsvinden. Daartoe is het Marco Polo-programma in het leven geroepen. Dit doel kan echter alleen bereikt worden indien er technische en logistieke oplossingen voorhanden die een vervoer van deur tot deur mogelijk maken. De Commissie stelt in haar Witboek dat de overslag van goederen tijd en geld kost, waardoor het vervoer over spoor en over water het aflegt tegen het wegtransport, waar goederen dankzij het wijd vertakte wegennet naar vrijwel iedere bestemming vervoerd kunnen worden. Van een wijdvertakt wegennet is voornamelijk sprake in de EU-15. In de nieuwe lidstaten is het wegennet minder sterk uitgebouwd en vaak van slechte kwaliteit. In deze landen bestaat er daarom een groot potentieel wat de ontwikkeling van een vervoersysteem betreft, dat o.a. door de ondersteuning van investeringen in de infrastructuur dient te worden benut.

| 3.6 | In haar mededeling (6) over de tussentijdse evaluatie van het Witboek, waarin het belang van „co-modaliteit ”wordt onderstreept, lijkt de Commissie zich pragmatischer op te stellen ten aanzien van het evenwicht tussen de verschillende vervoersmodaliteiten. |
| --- | --- |

3.6

In haar mededeling (6) over de tussentijdse evaluatie van het Witboek, waarin het belang van „co-modaliteit ”wordt onderstreept, lijkt de Commissie zich pragmatischer op te stellen ten aanzien van het evenwicht tussen de verschillende vervoersmodaliteiten.

4.   De aandacht van het Finse voorzitterschap voor een toekomstig Europees logistiek beleid en logistieke tendensen

| 4.1 | Het voorbereidende werk dat Finland de Commissie heeft voorgelegd, omvat een studie naar nieuwe logistieke tendensen en een verslag van het zgn. EULOC-project. Hoofddoel van dit project was een grondig discussiestuk op te stellen waarin wordt aangegeven hoe de toekomst van de Europese logistiek en transportlogistiek er volgens vooraanstaande deskundigen uit de hele wereld uit moet komen te zien en welke maatregelen getroffen moeten worden om deze visie te verwezenlijken. |
| --- | --- |

4.1

Het voorbereidende werk dat Finland de Commissie heeft voorgelegd, omvat een studie naar nieuwe logistieke tendensen en een verslag van het zgn. EULOC-project. Hoofddoel van dit project was een grondig discussiestuk op te stellen waarin wordt aangegeven hoe de toekomst van de Europese logistiek en transportlogistiek er volgens vooraanstaande deskundigen uit de hele wereld uit moet komen te zien en welke maatregelen getroffen moeten worden om deze visie te verwezenlijken.

| 4.2 | De productie zal stijgen, met name in de opkomende economieën van China, India, Brazilië en Rusland. De hoeveelheid goederen die worden vervoerd en de afstanden waarover dit gebeurt, zullen groter worden. De beheersing van wereldwijde toeleveringsketens is moeilijk; mogelijk zullen de besluiten in de toekomst in Azië worden genomen. Aangezien de concurrentie tussen de economische gebieden scherper zal worden, zal de infrastructuurcapaciteit steeds belangrijker worden. Onder druk van de stijgende productie en consumptie in Oost-Europa zal een gedeelte van het wegtransport zich verplaatsen naar andere modaliteiten. Het is van eminent belang dat er in de aangrenzende EU-lidstaten faciliteiten voor de overslag van goederen komen. Dit betekent dat de operationele kosten in het EU-vervoerssysteem geoptimaliseerd moeten worden. De Europese instellingen moeten deze gunstige trend steunen en dienen in het kader van een duurzame ontwikkeling milieuvriendelijke vervoersmodaliteiten te bevorderen. |
| --- | --- |

4.2

De productie zal stijgen, met name in de opkomende economieën van China, India, Brazilië en Rusland. De hoeveelheid goederen die worden vervoerd en de afstanden waarover dit gebeurt, zullen groter worden. De beheersing van wereldwijde toeleveringsketens is moeilijk; mogelijk zullen de besluiten in de toekomst in Azië worden genomen. Aangezien de concurrentie tussen de economische gebieden scherper zal worden, zal de infrastructuurcapaciteit steeds belangrijker worden. Onder druk van de stijgende productie en consumptie in Oost-Europa zal een gedeelte van het wegtransport zich verplaatsen naar andere modaliteiten. Het is van eminent belang dat er in de aangrenzende EU-lidstaten faciliteiten voor de overslag van goederen komen. Dit betekent dat de operationele kosten in het EU-vervoerssysteem geoptimaliseerd moeten worden. De Europese instellingen moeten deze gunstige trend steunen en dienen in het kader van een duurzame ontwikkeling milieuvriendelijke vervoersmodaliteiten te bevorderen.

| 4.3 | In de productie en dienstverlening wordt de structuur van de toeleveringsketens bepaald door de klantgerichtheid. De ketens verschillen niet alleen van elkaar qua productkenmerken, maar ook qua behoeften en verwachtingen van de klanten. De systeemintegratie heeft zowel een technologisch als een organisatorisch karakter en is kennisgeoriënteerd. Voor het opzetten van toeleveringsnetwerken zijn innovaties op het gebied van producten en procédés nodig. In de westerse landen breidt de dienstensector zich uit, terwijl de productie zich naar elders verplaatst. Er bestaat behoefte aan accurate informatie over de impact van producten en diensten op het milieu. Daardoor zullen traceren en volgen (tracing and tracking) een grotere rol gaan spelen bij efficiencyverhoging en afvalpreventie. Retourlogistiek wordt steeds belangrijker wanneer afgedankte producten op gecontroleerde wijze benut of vernietigd moeten worden. |
| --- | --- |

4.3

In de productie en dienstverlening wordt de structuur van de toeleveringsketens bepaald door de klantgerichtheid. De ketens verschillen niet alleen van elkaar qua productkenmerken, maar ook qua behoeften en verwachtingen van de klanten. De systeemintegratie heeft zowel een technologisch als een organisatorisch karakter en is kennisgeoriënteerd. Voor het opzetten van toeleveringsnetwerken zijn innovaties op het gebied van producten en procédés nodig. In de westerse landen breidt de dienstensector zich uit, terwijl de productie zich naar elders verplaatst. Er bestaat behoefte aan accurate informatie over de impact van producten en diensten op het milieu. Daardoor zullen traceren en volgen (tracing and tracking) een grotere rol gaan spelen bij efficiencyverhoging en afvalpreventie. Retourlogistiek wordt steeds belangrijker wanneer afgedankte producten op gecontroleerde wijze benut of vernietigd moeten worden.

| 4.4 | Met behulp van informatie- en communicatiesystemen kunnen de essentiële informatiestromen tussen plannings-, beheersings- en uitvoeringsfase binnen de toeleveringsketens in het oog worden gehouden. Met ICT kan de veiligheid en dienstverlening binnen de logistiek op een hoger niveau worden gebracht, terwijl de kosten tegelijkertijd worden teruggebracht. Nieuwe intelligente technologie en standaardinterfaces zijn geboden. Nu identificatie met radiogolven (radio frequency identification) gemeengoed wordt, komen er belangrijke mogelijkheden om de opsporing, het volgen en de veiligheid van leveringen te verbeteren. |
| --- | --- |

4.4

Met behulp van informatie- en communicatiesystemen kunnen de essentiële informatiestromen tussen plannings-, beheersings- en uitvoeringsfase binnen de toeleveringsketens in het oog worden gehouden. Met ICT kan de veiligheid en dienstverlening binnen de logistiek op een hoger niveau worden gebracht, terwijl de kosten tegelijkertijd worden teruggebracht. Nieuwe intelligente technologie en standaardinterfaces zijn geboden. Nu identificatie met radiogolven (radio frequency identification) gemeengoed wordt, komen er belangrijke mogelijkheden om de opsporing, het volgen en de veiligheid van leveringen te verbeteren.

| 4.5 | Kostenefficiëntie is altijd van belang. De vervoerskosten zullen stijgen door de hogere arbeidskosten en olieprijs, files op de wegen en heffingen op het gebruik van infrastructuurvoorzieningen alsmede strengere eisen t.a.v. de veiligheid. De kostenefficiëntie wordt ook beïnvloed door de retourlogistiek. Aangezien de volledige logistieke kosten niet bekend zijn, worden beslissingen genomen op basis van gedeeltelijke informatie. Er moeten modellen worden ontwikkeld om de ware kosten te berekenen. De logistieke kosten moeten worden meegenomen als belangrijke indicator van de prestaties van bedrijven. Bij de berekening van de ware logistieke kosten zal het van fundamenteel belang zijn om een kostenberekeningsmodel te gebruiken dat ook de externe kosten en de kosten voor het gebruik van infrastructuur meerekent, zoals de Commissie dit heeft ontwikkeld in het kader van de uitvoering van de Richtlijn „Eurovignet”. |
| --- | --- |

4.5

Kostenefficiëntie is altijd van belang. De vervoerskosten zullen stijgen door de hogere arbeidskosten en olieprijs, files op de wegen en heffingen op het gebruik van infrastructuurvoorzieningen alsmede strengere eisen t.a.v. de veiligheid. De kostenefficiëntie wordt ook beïnvloed door de retourlogistiek. Aangezien de volledige logistieke kosten niet bekend zijn, worden beslissingen genomen op basis van gedeeltelijke informatie. Er moeten modellen worden ontwikkeld om de ware kosten te berekenen. De logistieke kosten moeten worden meegenomen als belangrijke indicator van de prestaties van bedrijven. Bij de berekening van de ware logistieke kosten zal het van fundamenteel belang zijn om een kostenberekeningsmodel te gebruiken dat ook de externe kosten en de kosten voor het gebruik van infrastructuur meerekent, zoals de Commissie dit heeft ontwikkeld in het kader van de uitvoering van de Richtlijn „Eurovignet”.

| 4.6 | Overheidsmaatregelen zijn gericht op het scheppen van een klimaat waarin het concurrentievermogen van handel en industrie wordt bevorderd. Regulering is een noodzakelijk onderdeel van de Europese gemengde economieën, maar dient wel op intelligente wijze te gebeuren en de ontwikkeling en het concurrentievermogen te stimuleren. Harmonisatie van beleid en regelgeving en investeringen in infrastructuur zijn een vereiste, willen de obstakels in de interne markt weggenomen kunnen worden. Hoewel de regionale overheden op het vlak van regelgeving en investeringen in het vervoer een steeds belangrijkere rol zullen vervullen, dienen ze in hun besluitvorming rekening te houden met de wijze waarop het ondernemingsklimaat zich wereldwijd ontwikkelt. |
| --- | --- |

4.6

Overheidsmaatregelen zijn gericht op het scheppen van een klimaat waarin het concurrentievermogen van handel en industrie wordt bevorderd. Regulering is een noodzakelijk onderdeel van de Europese gemengde economieën, maar dient wel op intelligente wijze te gebeuren en de ontwikkeling en het concurrentievermogen te stimuleren. Harmonisatie van beleid en regelgeving en investeringen in infrastructuur zijn een vereiste, willen de obstakels in de interne markt weggenomen kunnen worden. Hoewel de regionale overheden op het vlak van regelgeving en investeringen in het vervoer een steeds belangrijkere rol zullen vervullen, dienen ze in hun besluitvorming rekening te houden met de wijze waarop het ondernemingsklimaat zich wereldwijd ontwikkelt.

| 4.7 | De overheden zullen innovatie en de toepassing van innovaties bevorderen. Uit logistiek oogpunt zijn beheersing van de toeleveringsketen en nieuwe bedrijfsmodellen de belangrijkste ontwikkelingsterreinen. Binnen de toeleveringsketen is verdere ontwikkeling op gebieden als veiligheid en beveiliging, opsporen en volgen en intermodale activiteiten vereist. In de logistieke sector bestaat bijv. op het vlak van samenwerking en risicodeling behoefte aan nieuwe knowhow. |
| --- | --- |

4.7

De overheden zullen innovatie en de toepassing van innovaties bevorderen. Uit logistiek oogpunt zijn beheersing van de toeleveringsketen en nieuwe bedrijfsmodellen de belangrijkste ontwikkelingsterreinen. Binnen de toeleveringsketen is verdere ontwikkeling op gebieden als veiligheid en beveiliging, opsporen en volgen en intermodale activiteiten vereist. In de logistieke sector bestaat bijv. op het vlak van samenwerking en risicodeling behoefte aan nieuwe knowhow.

5.   Algemene opmerkingen

| 5.1 | Wanneer de term „logistiek ”wordt gebruikt, wordt meestal niet nader aangegeven wat daaronder valt of wat daarmee wordt bedoeld. Een vaste definitie van het begrip bestaat niet. Oorspronkelijk werd „logistiek ”alleen in militair verband gebruikt. Goederenlogistiek (of vervoerslogistiek) kan worden omschreven als het proces van planning, uitvoering, beheersing en coördinatie van efficiënte en kosteneffectieve oplossingen voor de heengaande en terugkomende stromen en de opslag van grondstoffen, componenten, eindproducten en daarmee samenhangende informatie van de plaats van oorsprong tot de plaats van verbruik in het streven aan de behoeften van de klanten te voldoen. Deze definitie dekt de omschrijvingen die de Commissie in haar raadplegingsdocument hanteert. |
| --- | --- |

5.1

Wanneer de term „logistiek ”wordt gebruikt, wordt meestal niet nader aangegeven wat daaronder valt of wat daarmee wordt bedoeld. Een vaste definitie van het begrip bestaat niet. Oorspronkelijk werd „logistiek ”alleen in militair verband gebruikt. Goederenlogistiek (of vervoerslogistiek) kan worden omschreven als het proces van planning, uitvoering, beheersing en coördinatie van efficiënte en kosteneffectieve oplossingen voor de heengaande en terugkomende stromen en de opslag van grondstoffen, componenten, eindproducten en daarmee samenhangende informatie van de plaats van oorsprong tot de plaats van verbruik in het streven aan de behoeften van de klanten te voldoen. Deze definitie dekt de omschrijvingen die de Commissie in haar raadplegingsdocument hanteert.

| 5.2 | Bij wijze van inleiding wijst het EESC erop dat het Finse voorzitterschap een uitvoerige opsomming geeft van redenen waarom een goed fungerende Europese logistieke markt belangrijk is en overtuigende argumenten aandraagt om de logistiek binnen het Europese vervoerbeleid veel meer op de voorgrond te plaatsen. Het EESC ziet het belang hiervan in en is dan ook bereid dit initiatief onverkort te steunen. |
| --- | --- |

5.2

Bij wijze van inleiding wijst het EESC erop dat het Finse voorzitterschap een uitvoerige opsomming geeft van redenen waarom een goed fungerende Europese logistieke markt belangrijk is en overtuigende argumenten aandraagt om de logistiek binnen het Europese vervoerbeleid veel meer op de voorgrond te plaatsen. Het EESC ziet het belang hiervan in en is dan ook bereid dit initiatief onverkort te steunen.

| 5.3 | Om de grote uitdaging die de herziene Lissabonstrategie inhoudt het hoofd te kunnen bieden is economische groei nodig in Europa. Economische groei vergt meer handel en een continu rationalisatie- en innovatieproces binnen het bedrijfsleven. De groei is in toenemende mate afhankelijk van internationale invloeden en concurrentiefactoren. |
| --- | --- |

5.3

Om de grote uitdaging die de herziene Lissabonstrategie inhoudt het hoofd te kunnen bieden is economische groei nodig in Europa. Economische groei vergt meer handel en een continu rationalisatie- en innovatieproces binnen het bedrijfsleven. De groei is in toenemende mate afhankelijk van internationale invloeden en concurrentiefactoren.

| 5.4 | Bijna overal in de samenleving is het verkeer van mensen en het vervoer van goederen een cruciale voorwaarde voor activiteiten, productie of handel. Tijd en kosten spelen een bepalende rol bij strategische locatiebeslissingen binnen het bedrijfsleven, alsook bij de keuzes die ieder mens maakt. Structurele veranderingen in de samenleving zijn van invloed op de vervoersbehoefte, maar tegelijkertijd worden deze veranderingen ook gestuurd door de opkomst — of het uitblijven — van nieuwe vervoersmogelijkheden. |
| --- | --- |

5.4

Bijna overal in de samenleving is het verkeer van mensen en het vervoer van goederen een cruciale voorwaarde voor activiteiten, productie of handel. Tijd en kosten spelen een bepalende rol bij strategische locatiebeslissingen binnen het bedrijfsleven, alsook bij de keuzes die ieder mens maakt. Structurele veranderingen in de samenleving zijn van invloed op de vervoersbehoefte, maar tegelijkertijd worden deze veranderingen ook gestuurd door de opkomst — of het uitblijven — van nieuwe vervoersmogelijkheden.

| 5.5 | Nu de economie een steeds internationaler karakter krijgt, worden logistiek en logistieke kosten niet alleen een steeds belangrijker concurrentie- en rationaliseringsaspect, maar ook een steeds belangrijker milieubeschermingsinstrument. Een grotere mobiliteit levert alleen een betere toegang tot markten, werk, onderwijs, diensten, enz. op indien aan een basisvoorwaarde wordt voldaan: goed functionerende vervoersystemen. |
| --- | --- |

5.5

Nu de economie een steeds internationaler karakter krijgt, worden logistiek en logistieke kosten niet alleen een steeds belangrijker concurrentie- en rationaliseringsaspect, maar ook een steeds belangrijker milieubeschermingsinstrument. Een grotere mobiliteit levert alleen een betere toegang tot markten, werk, onderwijs, diensten, enz. op indien aan een basisvoorwaarde wordt voldaan: goed functionerende vervoersystemen.

| 5.6 | Het EESC is het dan ook met de Commissie eens dat vervoer een factor van belang is voor het behoud en de versterking van het Europese concurrentievermogen. Om de complexe vervoerstromen in een moderne samenleving in goede banen te kunnen leiden zijn uiterst effectieve vervoerswijzen en een soepele coördinatie van de verschillende vervoerswijzen een vereiste. Geavanceerde en geïntegreerde logistieke oplossingen kunnen bijdragen tot optimalisatie van het goederenvervoer en daarmee tot de groei en het concurrentievermogen van Europa. |
| --- | --- |

5.6

Het EESC is het dan ook met de Commissie eens dat vervoer een factor van belang is voor het behoud en de versterking van het Europese concurrentievermogen. Om de complexe vervoerstromen in een moderne samenleving in goede banen te kunnen leiden zijn uiterst effectieve vervoerswijzen en een soepele coördinatie van de verschillende vervoerswijzen een vereiste. Geavanceerde en geïntegreerde logistieke oplossingen kunnen bijdragen tot optimalisatie van het goederenvervoer en daarmee tot de groei en het concurrentievermogen van Europa.

| 5.7 | In dit verband zij eraan herinnerd dat logistiek een klantgestuurde bedrijfsactiviteit is, die door de markt verzorgd moet worden. In feite worden de ontwikkelingen op dit vlak gestuurd door de eisen die de klanten stellen aan het vervoer en de wijze waarop het vervoer plaatsvindt. Kijk bijvoorbeeld naar de industrie: om de voorraad onderdelen en eindproducten te verminderen doet de industrie een steeds groter beroep op vervoer. En ook onder invloed van de groeiende internethandel en de liberalisering van de markt voor postdiensten in Europa zal de vraag naar snelle en stipte vervoersdiensten en dus naar logistiek toenemen. Belangrijk punt is dat een en ander op duurzame wijze gestalte wordt gegeven, met specifieke regels om de sociale en ecologische belangen te waarborgen. |
| --- | --- |

5.7

In dit verband zij eraan herinnerd dat logistiek een klantgestuurde bedrijfsactiviteit is, die door de markt verzorgd moet worden. In feite worden de ontwikkelingen op dit vlak gestuurd door de eisen die de klanten stellen aan het vervoer en de wijze waarop het vervoer plaatsvindt. Kijk bijvoorbeeld naar de industrie: om de voorraad onderdelen en eindproducten te verminderen doet de industrie een steeds groter beroep op vervoer. En ook onder invloed van de groeiende internethandel en de liberalisering van de markt voor postdiensten in Europa zal de vraag naar snelle en stipte vervoersdiensten en dus naar logistiek toenemen. Belangrijk punt is dat een en ander op duurzame wijze gestalte wordt gegeven, met specifieke regels om de sociale en ecologische belangen te waarborgen.

| 5.8 | Voor welke vervoerswijze een klant kiest is afhankelijk van een groot aantal factoren, waaronder natuurlijk het soort goederen dat vervoerd moet worden. Waardevolle, bederfelijke of kwetsbare goederen worden meestal per vrachtauto of vliegtuig vervoerd. Minder waardevolle, zware of omvangrijke goederen worden vaak per boot of trein vervoerd. Het tijdsaspect (just in time) en het aantal keren dat de goederen overgeslagen moeten worden zijn andere factoren die bij de keuze voor een bepaalde vervoerswijze spelen. |
| --- | --- |

5.8

Voor welke vervoerswijze een klant kiest is afhankelijk van een groot aantal factoren, waaronder natuurlijk het soort goederen dat vervoerd moet worden. Waardevolle, bederfelijke of kwetsbare goederen worden meestal per vrachtauto of vliegtuig vervoerd. Minder waardevolle, zware of omvangrijke goederen worden vaak per boot of trein vervoerd. Het tijdsaspect (just in time) en het aantal keren dat de goederen overgeslagen moeten worden zijn andere factoren die bij de keuze voor een bepaalde vervoerswijze spelen.

| 5.9 | Deze zienswijze komt ook tot uiting in de mededeling over de tussentijdse evaluatie van het Witboek, waar het EESC positief tegenover staat. Deze mededeling zal in een apart advies worden behandeld, maar het EESC wil nu al enkele opmerkingen maken. In het raadplegingsdocument dat aan de mededeling voorafging, lag de nadruk volledig op intermodaliteit in die zin dat een gedeelte van het wegtransport overgeheveld moest worden naar de scheepvaart en het railvervoer, overeenkomstig het Witboek van 2001. |
| --- | --- |

5.9

Deze zienswijze komt ook tot uiting in de mededeling over de tussentijdse evaluatie van het Witboek, waar het EESC positief tegenover staat. Deze mededeling zal in een apart advies worden behandeld, maar het EESC wil nu al enkele opmerkingen maken. In het raadplegingsdocument dat aan de mededeling voorafging, lag de nadruk volledig op intermodaliteit in die zin dat een gedeelte van het wegtransport overgeheveld moest worden naar de scheepvaart en het railvervoer, overeenkomstig het Witboek van 2001.

| 5.10 | Het EESC stelt tot zijn tevredenheid vast dat de Commissie intermodaliteit niet langer als doel op zich beschouwt, maar als middel om tot coördinatie van vervoersmodaliteiten te komen. |
| --- | --- |

5.10

Het EESC stelt tot zijn tevredenheid vast dat de Commissie intermodaliteit niet langer als doel op zich beschouwt, maar als middel om tot coördinatie van vervoersmodaliteiten te komen.

| 5.11 | In het raadplegingsdocument over de tussentijdse evaluatie van het Witboek 2001 blijft de Commissie bij haar standpunt dat de onderlinge verhoudingen tussen de verschillende vervoerswijzen qua marktaandeel weer teruggebracht moeten worden naar de situatie zoals die in 1998 was. In het Witboek uit 2001 werd erop gewezen dat de Europese Unie in actie moet komen tegen de toenemende scheefgroei op dit punt. De stijgende populariteit van auto en vliegtuig leidt tot steeds meer congestie. Tegelijkertijd zijn er nog altijd geen goede alternatieven voor het wegtransport omdat de mogelijkheden van spoor en korte vaart niet adequaat worden benut. Daarnaast mag de verkeerscongestie in sommige delen van de EU niet het feit verhullen dat de perifere gebieden onvoldoende toegang tot de centraal gelegen markten hebben. |
| --- | --- |

5.11

In het raadplegingsdocument over de tussentijdse evaluatie van het Witboek 2001 blijft de Commissie bij haar standpunt dat de onderlinge verhoudingen tussen de verschillende vervoerswijzen qua marktaandeel weer teruggebracht moeten worden naar de situatie zoals die in 1998 was. In het Witboek uit 2001 werd erop gewezen dat de Europese Unie in actie moet komen tegen de toenemende scheefgroei op dit punt. De stijgende populariteit van auto en vliegtuig leidt tot steeds meer congestie. Tegelijkertijd zijn er nog altijd geen goede alternatieven voor het wegtransport omdat de mogelijkheden van spoor en korte vaart niet adequaat worden benut. Daarnaast mag de verkeerscongestie in sommige delen van de EU niet het feit verhullen dat de perifere gebieden onvoldoende toegang tot de centraal gelegen markten hebben.

| 5.12 | Volgens de Commissie is hierdoor mettertijd een onevenwichtige situatie in het vervoer ontstaan, met als gevolg meer files, met name op de trans-Europese vervoersroutes en in de steden. Zij meent dat dit probleem alleen opgelost kan worden indien in 2010 de volgende twee overkoepelende doelstellingen gerealiseerd zijn:






  — | gereguleerde mededinging tussen de verschillende vervoerswijzen; |
| --- | --- | --- |

5.12

Volgens de Commissie is hierdoor mettertijd een onevenwichtige situatie in het vervoer ontstaan, met als gevolg meer files, met name op de trans-Europese vervoersroutes en in de steden. Zij meent dat dit probleem alleen opgelost kan worden indien in 2010 de volgende twee overkoepelende doelstellingen gerealiseerd zijn:

—

gereguleerde mededinging tussen de verschillende vervoerswijzen;

| — | gecoördineerde ontwikkeling van de verschillende vervoerswijzen om een goede intermodaliteit tot stand te kunnen brengen. |
| --- | --- |

—

gecoördineerde ontwikkeling van de verschillende vervoerswijzen om een goede intermodaliteit tot stand te kunnen brengen.

| 5.13 | In zijn advies van 2002 over het Witboek (7) liet het EESC zich hierover kritisch uit. Ten aanzien van de eerste doelstelling wees het EESC op het volgende: „De congestieverschijnselen, waar een groot gedeelte van het Witboek over gaat, doen zich voor op een uiterst klein, zij het zeer dichtbevolkt (een van de oorzaken van het probleem) gedeelte van het EU-grondgebied. Zoals gezegd zou er in plaats van een algemeen, uniform vervoersbeleid voor het hele EU-grondgebied een apart beleid voor elk van deze gebieden afzonderlijk moeten worden ontworpen. ”Het EESC staat nog steeds op dit standpunt. |
| --- | --- |

5.13

In zijn advies van 2002 over het Witboek (7) liet het EESC zich hierover kritisch uit. Ten aanzien van de eerste doelstelling wees het EESC op het volgende: „De congestieverschijnselen, waar een groot gedeelte van het Witboek over gaat, doen zich voor op een uiterst klein, zij het zeer dichtbevolkt (een van de oorzaken van het probleem) gedeelte van het EU-grondgebied. Zoals gezegd zou er in plaats van een algemeen, uniform vervoersbeleid voor het hele EU-grondgebied een apart beleid voor elk van deze gebieden afzonderlijk moeten worden ontworpen. ”Het EESC staat nog steeds op dit standpunt.

| 5.14 | Het is misleidend om marktaandeel als kwantitatieve doelstelling voor de verschillende vervoerswijzen te hanteren. De totale omvang van het goederenvervoer per vervoersmodaliteit vormt geen relevante markt waarop wegtransport, railvervoer, korte vaart, binnenvaart en vervoer per pijpleiding met elkaar concurreren. De huidige statistieken, waarin het marktaandeel van de verschillende vervoerswijzen vergeleken wordt aan de hand van kwantitatieve vervoersprestaties, geven geen correct beeld van de situatie op de vervoersmarkt. De ontwikkeling van meer geavanceerde statistische methoden die een onderscheid maken tussen langeafstands- en korteafstandsvervoer dient te worden bevorderd. |
| --- | --- |

5.14

Het is misleidend om marktaandeel als kwantitatieve doelstelling voor de verschillende vervoerswijzen te hanteren. De totale omvang van het goederenvervoer per vervoersmodaliteit vormt geen relevante markt waarop wegtransport, railvervoer, korte vaart, binnenvaart en vervoer per pijpleiding met elkaar concurreren. De huidige statistieken, waarin het marktaandeel van de verschillende vervoerswijzen vergeleken wordt aan de hand van kwantitatieve vervoersprestaties, geven geen correct beeld van de situatie op de vervoersmarkt. De ontwikkeling van meer geavanceerde statistische methoden die een onderscheid maken tussen langeafstands- en korteafstandsvervoer dient te worden bevorderd.

| 5.15 | Het gaat er juist om dat vervoerswijzen waar mogelijk zodanig op elkaar worden afgestemd dat optimaal gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die iedere vervoerswijze biedt. Al met al vergt dit geavanceerde logistieke oplossingen. Deze inspanningen kunnen op termijn een aanzienlijk rationeler en milieuvriendelijker gebruik van de totale vervoerscapaciteit opleveren, waardoor de drukte op bepaalde wegen tot op zekere hoogte zou afnemen. Feit blijft wel dat een moderne en goed functionerende infrastructuur een absolute voorwaarde is, wil dit doel bereikt kunnen worden. |
| --- | --- |

5.15

Het gaat er juist om dat vervoerswijzen waar mogelijk zodanig op elkaar worden afgestemd dat optimaal gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheden die iedere vervoerswijze biedt. Al met al vergt dit geavanceerde logistieke oplossingen. Deze inspanningen kunnen op termijn een aanzienlijk rationeler en milieuvriendelijker gebruik van de totale vervoerscapaciteit opleveren, waardoor de drukte op bepaalde wegen tot op zekere hoogte zou afnemen. Feit blijft wel dat een moderne en goed functionerende infrastructuur een absolute voorwaarde is, wil dit doel bereikt kunnen worden.

| 5.16 | Het EESC stelt vast dat de aandacht in de mededeling over de tussentijdse evaluatie van het Witboek Vervoer van 2001, die ten tijde van het opstellen van dit advies werd gepubliceerd, inmiddels verschoven naar ontwikkeling van een totaalconcept waarbinnen elke vervoersmodaliteit zijn eigen plaats heeft, om zo vorm te geven aan een vervoersbeleid dat veel meer toegespitst is op het versterken van het internationale concurrentievermogen van de multimodale vervoersbedrijven en het aanbieden van geïntegreerde multimodale diensten, waarbij met name knelpunten en zwakke schakels in de logistieke keten worden aangepakt. |
| --- | --- |

5.16

Het EESC stelt vast dat de aandacht in de mededeling over de tussentijdse evaluatie van het Witboek Vervoer van 2001, die ten tijde van het opstellen van dit advies werd gepubliceerd, inmiddels verschoven naar ontwikkeling van een totaalconcept waarbinnen elke vervoersmodaliteit zijn eigen plaats heeft, om zo vorm te geven aan een vervoersbeleid dat veel meer toegespitst is op het versterken van het internationale concurrentievermogen van de multimodale vervoersbedrijven en het aanbieden van geïntegreerde multimodale diensten, waarbij met name knelpunten en zwakke schakels in de logistieke keten worden aangepakt.

6.   Het belang van een goed functionerende logistieke markt

| 6.1 | Vervoer is — ongeacht de wijze ervan — het meest zichtbare gedeelte van de logistieke keten. Binnen een logistiek beleid zal de grootste aandacht dan ook onvermijdelijk naar het vervoer uitgaan. |
| --- | --- |

6.1

Vervoer is — ongeacht de wijze ervan — het meest zichtbare gedeelte van de logistieke keten. Binnen een logistiek beleid zal de grootste aandacht dan ook onvermijdelijk naar het vervoer uitgaan.

| 6.2 | Logistiek stuurt de toevoer van goederen en informatie binnen het bedrijfsleven alsook de distributie van eindproducten. Deze keten van activiteiten dient afgestemd te zijn op de vraag en de verwachtingen van de klant en tegelijkertijd uit sociaal en ecologisch oogpunt duurzaam te zijn. |
| --- | --- |

6.2

Logistiek stuurt de toevoer van goederen en informatie binnen het bedrijfsleven alsook de distributie van eindproducten. Deze keten van activiteiten dient afgestemd te zijn op de vraag en de verwachtingen van de klant en tegelijkertijd uit sociaal en ecologisch oogpunt duurzaam te zijn.

| 6.3 | Coördinatie en integratie zijn twee sleutelbegrippen binnen de transportsector. Coördinatie betekent in de praktijk dat goederen overgeslagen moeten worden, waardoor het vervoer duurder wordt en de goederen aan risico's worden blootgesteld. Een goede coördinatie is alleen mogelijk als de overslag van transporteenheden een eenvoudige handeling is. Dit is niet alleen een kwestie van techniek, maar ook van organisatie. |
| --- | --- |

6.3

Coördinatie en integratie zijn twee sleutelbegrippen binnen de transportsector. Coördinatie betekent in de praktijk dat goederen overgeslagen moeten worden, waardoor het vervoer duurder wordt en de goederen aan risico's worden blootgesteld. Een goede coördinatie is alleen mogelijk als de overslag van transporteenheden een eenvoudige handeling is. Dit is niet alleen een kwestie van techniek, maar ook van organisatie.

| 6.4 | Om een goede coördinatie tot stand te brengen moet op diverse terreinen werk worden verricht. De verschillende modaliteiten moeten op organisatorisch vlak op elkaar worden afgestemd en de ontwikkeling van vervoersknooppunten, intermodale transporteenheden en multimodale systemen moet op integrale wijze worden aangepakt. Dit laatste is noodzakelijk om te kunnen komen tot een duurzaam vervoer en tot goed functionerende logistieke systemen waarmee de concurrentie het hoofd kan worden geboden. |
| --- | --- |

6.4

Om een goede coördinatie tot stand te brengen moet op diverse terreinen werk worden verricht. De verschillende modaliteiten moeten op organisatorisch vlak op elkaar worden afgestemd en de ontwikkeling van vervoersknooppunten, intermodale transporteenheden en multimodale systemen moet op integrale wijze worden aangepakt. Dit laatste is noodzakelijk om te kunnen komen tot een duurzaam vervoer en tot goed functionerende logistieke systemen waarmee de concurrentie het hoofd kan worden geboden.

| 6.5 | Logistiek behoort daarmee tot de activiteiten van handel en industrie. Leveringen worden steeds minder door de capaciteit en steeds meer door orders bepaald. De producten worden aangepast aan de klant. Ondernemingen moeten korte leveringstijden en een kortetermijnplanning kunnen bieden, maar daarnaast worden ook aan precisie en flexibiliteit hoge eisen gesteld. De handel globaliseert. Veel onderleveranciers worden in de toeleveringsketen betrokken. De waarde van goederen neemt toe naarmate ondernemingen hun eigen voorraden afbouwen om zo kapitaal vrij te maken. |
| --- | --- |

6.5

Logistiek behoort daarmee tot de activiteiten van handel en industrie. Leveringen worden steeds minder door de capaciteit en steeds meer door orders bepaald. De producten worden aangepast aan de klant. Ondernemingen moeten korte leveringstijden en een kortetermijnplanning kunnen bieden, maar daarnaast worden ook aan precisie en flexibiliteit hoge eisen gesteld. De handel globaliseert. Veel onderleveranciers worden in de toeleveringsketen betrokken. De waarde van goederen neemt toe naarmate ondernemingen hun eigen voorraden afbouwen om zo kapitaal vrij te maken.

| 6.6 | Dit vergt snelle, stipte leveringen, zowel tijdens het productieproces als bij de distributie naar de uiteindelijke klant en bij de retourstroom. Er worden steeds hogere eisen aan de logistiek gesteld. Het vermogen om transportketens optimaal te organiseren en te combineren is van doorslaggevend belang om de materiaal- en productstromen in goede banen te kunnen leiden. |
| --- | --- |

6.6

Dit vergt snelle, stipte leveringen, zowel tijdens het productieproces als bij de distributie naar de uiteindelijke klant en bij de retourstroom. Er worden steeds hogere eisen aan de logistiek gesteld. Het vermogen om transportketens optimaal te organiseren en te combineren is van doorslaggevend belang om de materiaal- en productstromen in goede banen te kunnen leiden.

| 6.7 | Alle vervoersmodaliteiten zijn nodig en de coördinatie van de verschillende modaliteiten moet verbeterd worden. Dit soort intermodaal vervoer vergt deels een nieuwe manier van denken om de verschillende modaliteiten aan elkaar te kunnen koppelen. |
| --- | --- |

6.7

Alle vervoersmodaliteiten zijn nodig en de coördinatie van de verschillende modaliteiten moet verbeterd worden. Dit soort intermodaal vervoer vergt deels een nieuwe manier van denken om de verschillende modaliteiten aan elkaar te kunnen koppelen.

| 6.8 | De aanleg van terminals, de totstandbrenging van netwerken, de verwerking van elektronische gegevens en een goed wederzijds vertrouwen bieden de partijen op de vervoersmarkt nieuwe samenwerkingsmogelijkheden. |
| --- | --- |

6.8

De aanleg van terminals, de totstandbrenging van netwerken, de verwerking van elektronische gegevens en een goed wederzijds vertrouwen bieden de partijen op de vervoersmarkt nieuwe samenwerkingsmogelijkheden.

| 6.9 | Iedere vervoersmodaliteit heeft een eigen ontwikkeling doorgemaakt, maar veranderingen in de richting van liberalisering zijn altijd aangedreven door technische, economische en commerciële ontwikkelingen. In dit proces van doorlopende veranderingen is voor de EU altijd al een grote en belangrijke rol weggelegd geweest. |
| --- | --- |

6.9

Iedere vervoersmodaliteit heeft een eigen ontwikkeling doorgemaakt, maar veranderingen in de richting van liberalisering zijn altijd aangedreven door technische, economische en commerciële ontwikkelingen. In dit proces van doorlopende veranderingen is voor de EU altijd al een grote en belangrijke rol weggelegd geweest.

| 6.10 | Steeds meer bedrijven erkennen het grote belang van een goede logistiek in de productie- en transportketen. In veel sectoren verzet men veel werk op dit vlak, hetgeen aangemoedigd en gesteund zou moeten worden en hetgeen ook in het bredere verband van duurzame mobiliteit impulsen kan opleveren. |
| --- | --- |

6.10

Steeds meer bedrijven erkennen het grote belang van een goede logistiek in de productie- en transportketen. In veel sectoren verzet men veel werk op dit vlak, hetgeen aangemoedigd en gesteund zou moeten worden en hetgeen ook in het bredere verband van duurzame mobiliteit impulsen kan opleveren.

| 6.11 | In dit licht schaart het Europees Economisch en Sociaal Comité zich achter het initiatief van het Finse voorzitterschap om een Europees beleid op het gebied van logistiek op de agenda te zetten. |
| --- | --- |

6.11

In dit licht schaart het Europees Economisch en Sociaal Comité zich achter het initiatief van het Finse voorzitterschap om een Europees beleid op het gebied van logistiek op de agenda te zetten.

Brussel, 15 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Dimitris DIMITRIADIS

---

(1)  Goederenlogistiek in Europa — sleutel tot duurzame mobiliteit, COM(2006) 336 final van 28.6.2006.

1

(2)  Goederenlogistiek in Europa — sleutel tot duurzame mobiliteit, COM(2006) 336 final van 28.6.2006.

2

(3)  Consultation document on logistics for promoting freight intermodality.

3

(4)  bijv. SULOGTRA, PROTRANS, EUTRALOG, FREIGHTWISE en POLLOCO.

4

(5)  Witboek „Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen”, COM (2001) 370 van 12.9.2001.

5

(6)  zie voetnoot 2.

6

(7)  Advies van het EESC over het Witboek „Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010: tijd om te kiezen ”(COM(2001) 370 final — PB C 241 van 7.10.2002.

7

---

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/21 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/21

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Een strategie voor een veilige informatiemaatschappij — „Dialoog, partnerschap en empowerment”

COM(2006) 251 final

(2007/C 97/09)

De Commissie heeft op 31 mei 2006 besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig artikel 262 van het EG-Verdrag te raadplegen over het bovengenoemde voorstel.

De gespecialiseerde afdeling Vervoer, energie, infrastructuur, informatiemaatschappij, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies goedgekeurd op 11 januari 2007. Rapporteur was de heer Pezzini.

Het Comité heeft tijdens zijn 433e zitting (vergadering van 16 februari 2007) onderstaand advies uitgebracht, dat met 132 stemmen vóór, bij twee onthoudingen, is goedgekeurd.

1.   Conclusies en aanbevelingen

| 1.1 | Eén ding staat voor het Comité als een paal boven water: het probleem van de computerbeveiliging baart ondernemingen, bestuurlijke instanties, overheidsdiensten, particuliere organisaties én burgers steeds meer zorgen. |
| --- | --- |

1.1

Eén ding staat voor het Comité als een paal boven water: het probleem van de computerbeveiliging baart ondernemingen, bestuurlijke instanties, overheidsdiensten, particuliere organisaties én burgers steeds meer zorgen.

| 1.2 | Over het algemeen stemt het Comité in met de argumenten voor een nieuwe strategie (en de analyses die de noodzaak daarvan bevestigen) om netwerken en informatie tegen zich niet aan geografische grenzen houdende computeraanvallen en -inbraak te beschermen. |
| --- | --- |

1.2

Over het algemeen stemt het Comité in met de argumenten voor een nieuwe strategie (en de analyses die de noodzaak daarvan bevestigen) om netwerken en informatie tegen zich niet aan geografische grenzen houdende computeraanvallen en -inbraak te beschermen.

| 1.3 | In het licht van de omvang die dit fenomeen inmiddels heeft aangenomen en de weerslag ervan op economie en persoonlijke levenssfeer, zal de Commissie er echter wel nog een schepje bovenop moeten doen om een strategie te verwezenlijken die echt vernieuwend en voldoende gestructureerd is. |
| --- | --- |

1.3

In het licht van de omvang die dit fenomeen inmiddels heeft aangenomen en de weerslag ervan op economie en persoonlijke levenssfeer, zal de Commissie er echter wel nog een schepje bovenop moeten doen om een strategie te verwezenlijken die echt vernieuwend en voldoende gestructureerd is.

| 1.3.1 | De Commissie heeft overigens onlangs nog een nieuwe mededeling over netwerk- en informatiebeveiliging goedgekeurd, terwijl er voor binnenkort nog een ander document over dit onderwerp is aangekondigd. Het Comité is dan ook voornemens om in een later stadium een uitvoeriger advies hierover uit te brengen, dat tegelijkertijd over alle mededelingen over dit onderwerp gaat. |
| --- | --- |

1.3.1

De Commissie heeft overigens onlangs nog een nieuwe mededeling over netwerk- en informatiebeveiliging goedgekeurd, terwijl er voor binnenkort nog een ander document over dit onderwerp is aangekondigd. Het Comité is dan ook voornemens om in een later stadium een uitvoeriger advies hierover uit te brengen, dat tegelijkertijd over alle mededelingen over dit onderwerp gaat.

| 1.4 | Hoe dan ook kan het vraagstuk van de beveiliging van informaticasystemen niet worden losgezien van het in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) vastgelegde recht op de bescherming van persoonsgegevens en van de burgerlijke vrijheden. |
| --- | --- |

1.4

Hoe dan ook kan het vraagstuk van de beveiliging van informaticasystemen niet worden losgezien van het in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) vastgelegde recht op de bescherming van persoonsgegevens en van de burgerlijke vrijheden.

| 1.5 | Het Comité vraagt zich af welke meerwaarde de voorgestelde strategie thans heeft in vergelijking met de al in 2001 goedgekeurde geïntegreerde aanpak, waarvan het doel samenvalt met dat van onderhavige mededeling (1). |
| --- | --- |

1.5

Het Comité vraagt zich af welke meerwaarde de voorgestelde strategie thans heeft in vergelijking met de al in 2001 goedgekeurde geïntegreerde aanpak, waarvan het doel samenvalt met dat van onderhavige mededeling (1).

| 1.5.1 | In de bij het voorstel gevoegde effectbeoordeling (2) staan weliswaar enkele belangwekkende bijstellingen in vergelijking met de situatie in 2001, maar die tekst is maar één taal opgesteld en dus voor veel Europese burgers niet toegankelijk: de burgers van Europa zullen hun oordeel baseren op het officiële document waarvan wél versies in alle werktalen van de EU beschikbaar zijn. |
| --- | --- |

1.5.1

In de bij het voorstel gevoegde effectbeoordeling (2) staan weliswaar enkele belangwekkende bijstellingen in vergelijking met de situatie in 2001, maar die tekst is maar één taal opgesteld en dus voor veel Europese burgers niet toegankelijk: de burgers van Europa zullen hun oordeel baseren op het officiële document waarvan wél versies in alle werktalen van de EU beschikbaar zijn.

| 1.6 | Het Comité verwijst naar de conclusies die in 2005, tijdens de Wereldtop van Tunesië, over de informatiemaatschappij zijn getrokken en die op 27 maart 2006 door de Algemene Vergadering van de VN zijn onderschreven:






  — | De toegang tot de informatiemaatschappij moet non-discriminatoir zijn; |
| --- | --- | --- |

1.6

Het Comité verwijst naar de conclusies die in 2005, tijdens de Wereldtop van Tunesië, over de informatiemaatschappij zijn getrokken en die op 27 maart 2006 door de Algemene Vergadering van de VN zijn onderschreven:

—

De toegang tot de informatiemaatschappij moet non-discriminatoir zijn;

| — | ICT moet worden ingezet als middel om de vrede te bevorderen; |
| --- | --- |

—

ICT moet worden ingezet als middel om de vrede te bevorderen;

| — | Er zijn instrumenten nodig voor meer democratie en samenhang en voor goed bestuur; |
| --- | --- |

—

Er zijn instrumenten nodig voor meer democratie en samenhang en voor goed bestuur;

| — | Misbruik moet, met inachtneming van de rechten van de mens (3), worden voorkomen. |
| --- | --- |

—

Misbruik moet, met inachtneming van de rechten van de mens (3), worden voorkomen.

| 1.7 | Voor een dynamische, geïntegreerde communautaire strategie is er volgens het Comité niet alleen behoefte aan „Dialoog, partnerschap en empowerment”, maar ook aan






  — | preventieve actie; |
| --- | --- | --- |

1.7

Voor een dynamische, geïntegreerde communautaire strategie is er volgens het Comité niet alleen behoefte aan „Dialoog, partnerschap en empowerment”, maar ook aan

—

preventieve actie;

| — | de overstap van computerveiligheid naar een computerverzekering (4); |
| --- | --- |

—

de overstap van computerveiligheid naar een computerverzekering (4);

| — | een duidelijk en algemeen erkend communautair regelgevingskader met bijbehorende sancties; |
| --- | --- |

—

een duidelijk en algemeen erkend communautair regelgevingskader met bijbehorende sancties;

| — | meer technische normalisering; |
| --- | --- |

—

meer technische normalisering;

| — | digitale identificatie van gebruikers; |
| --- | --- |

—

digitale identificatie van gebruikers;

| — | Europese foresight (analyses en prognoses) over informaticabeveiliging in een context van multimodale technologische convergentie; |
| --- | --- |

—

Europese foresight (analyses en prognoses) over informaticabeveiliging in een context van multimodale technologische convergentie;

| — | verbeterde Europese en nationale systemen voor risicobeoordeling; |
| --- | --- |

—

verbeterde Europese en nationale systemen voor risicobeoordeling;

| — | maatregelen om het ontstaan van informatica-monoculturen tegen te gaan; |
| --- | --- |

—

maatregelen om het ontstaan van informatica-monoculturen tegen te gaan;

| — | meer coördinatie, zowel wereldwijd als in EU-verband; |
| --- | --- |

—

meer coördinatie, zowel wereldwijd als in EU-verband;

| — | de oprichting van een ICT Security Focal Point, dat niet aan één enkel directoraat-generaal gebonden is; |
| --- | --- |

—

de oprichting van een ICT Security Focal Point, dat niet aan één enkel directoraat-generaal gebonden is;

| — | de oprichting van een European Network and Information Security Netwerk (Europees netwerk en een netwerk voor informatiebeveiliging); |
| --- | --- |

—

de oprichting van een European Network and Information Security Netwerk (Europees netwerk en een netwerk voor informatiebeveiliging);

| — | optimalisering van het Europees onderzoek naar informaticabeveiliging; |
| --- | --- |

—

optimalisering van het Europees onderzoek naar informaticabeveiliging;

| — | de instelling van een Europese dag voor computerveiligheid; |
| --- | --- |

—

de instelling van een Europese dag voor computerveiligheid;

| — | proefprojecten „computerveiligheid ”in diverse vormen van lager en hoger onderwijs. |
| --- | --- |

—

proefprojecten „computerveiligheid ”in diverse vormen van lager en hoger onderwijs.

| 1.8 | Tot besluit stelt het Comité dat een dynamische, geïntegreerde communautaire strategie dode letter blijft zolang de financiële middelen niet volgen en als er geen maatregelen of acties worden ondernomen om te zorgen voor meer coördinatie in EU-verband, waardoor Europa in internationale gremia met één stem kan spreken. |
| --- | --- |

1.8

Tot besluit stelt het Comité dat een dynamische, geïntegreerde communautaire strategie dode letter blijft zolang de financiële middelen niet volgen en als er geen maatregelen of acties worden ondernomen om te zorgen voor meer coördinatie in EU-verband, waardoor Europa in internationale gremia met één stem kan spreken.

2.   Motivering

| 2.1 | Zorgen voor een veilige informatiemaatschappij, brengt uitdagingen met zich mee. Met de mate waarin aan die uitdagingen het hoofd kan worden geboden, staat of valt het vertrouwen dat wordt gesteld in communicatienetwerken en -diensten en de betrouwbaarheid daarvan. Dat vertrouwen en die betrouwbaarheid zijn op hun beurt essentiële voorwaarden voor de ontwikkeling van economie en samenleving. |
| --- | --- |

2.1

Zorgen voor een veilige informatiemaatschappij, brengt uitdagingen met zich mee. Met de mate waarin aan die uitdagingen het hoofd kan worden geboden, staat of valt het vertrouwen dat wordt gesteld in communicatienetwerken en -diensten en de betrouwbaarheid daarvan. Dat vertrouwen en die betrouwbaarheid zijn op hun beurt essentiële voorwaarden voor de ontwikkeling van economie en samenleving.

| 2.2 | Netwerken en informaticasystemen moeten worden beschermd om het concurrentievermogen en de commerciële waarde ervan in stand te houden, de integriteit en continuïteit van elektronische communicatie te garanderen, fraude te bestrijden en wettelijke bescherming van de persoonlijke levenssfeer te bieden. |
| --- | --- |

2.2

Netwerken en informaticasystemen moeten worden beschermd om het concurrentievermogen en de commerciële waarde ervan in stand te houden, de integriteit en continuïteit van elektronische communicatie te garanderen, fraude te bestrijden en wettelijke bescherming van de persoonlijke levenssfeer te bieden.

| 2.3 | Elektronische communicatiediensten vormen het leeuwendeel van de telecommunicatiesector: negen van de tien Europese ondernemingen maken actief gebruik van het internet; daarvan heeft 65 % een eigen webstek gecreëerd; ook is uitgerekend dat ongeveer de helft van alle burgers van Europa regelmatig op het internet surft en dat een kwart van de gezinnen een vaste breedbandverbinding heeft (cijfers voor 2004) (5). |
| --- | --- |

2.3

Elektronische communicatiediensten vormen het leeuwendeel van de telecommunicatiesector: negen van de tien Europese ondernemingen maken actief gebruik van het internet; daarvan heeft 65 % een eigen webstek gecreëerd; ook is uitgerekend dat ongeveer de helft van alle burgers van Europa regelmatig op het internet surft en dat een kwart van de gezinnen een vaste breedbandverbinding heeft (cijfers voor 2004) (5).

| 2.4 | De investeringen in informatietechnologie zitten in de lift, maar wat voor computerveiligheid wordt uitgegeven, komt niet hoger uit dan 5 à 13 % van het totale investeringsbedrag. Dat is uiteraard te weinig: recent onderzoek heeft uitgewezen dat op een gemiddelde van dertig protocollen voor de voornaamste structuren, er drieëntwintig kwetsbaar zijn voor multiprotocol attacks
   (6), terwijl het aantal SPAM-mails (7) dat iedere dag wordt verstuurd, gemiddeld op 25 miljoen wordt geraamd. De Commissie heeft overigens onlangs terecht een voorstel voor de bestrijding van SPAM ingediend. |
| --- | --- |

2.4

De investeringen in informatietechnologie zitten in de lift, maar wat voor computerveiligheid wordt uitgegeven, komt niet hoger uit dan 5 à 13 % van het totale investeringsbedrag. Dat is uiteraard te weinig: recent onderzoek heeft uitgewezen dat op een gemiddelde van dertig protocollen voor de voornaamste structuren, er drieëntwintig kwetsbaar zijn voor multiprotocol attacks
   (6), terwijl het aantal SPAM-mails (7) dat iedere dag wordt verstuurd, gemiddeld op 25 miljoen wordt geraamd. De Commissie heeft overigens onlangs terecht een voorstel voor de bestrijding van SPAM ingediend.

| 2.5 | Op het gebied van computervirussen (8), ontwikkelen „worms”
   (9) en „spyware”
   (10) zich snel en op grote schaal, gelijk opgaand met de voortschrijdende ontwikkeling van netwerken en systemen voor elektronische communicatie, die almaar complexer en dus ook kwetsbaarder worden, ook afhankelijk van de convergentie van multimedia, mobiele telefonie en GRID infoware-systemen (11): de veiligheid van de informatiemaatschappij wordt in gevaar gebracht door denial-of-service-aanvallen („verstikkingsaanvallen”), online identiteitsdiefstal, phishing
   (12), piracy
   (13) enz. In de hieraan gewijde mededeling van 2001 (14), waarover het Comité advies (15) heeft uitgebracht, volgt de Commissie onderstaande actielijnen:






  — | speciale beveiligingsmaatregelen; |
| --- | --- | --- |

2.5

Op het gebied van computervirussen (8), ontwikkelen „worms”
   (9) en „spyware”
   (10) zich snel en op grote schaal, gelijk opgaand met de voortschrijdende ontwikkeling van netwerken en systemen voor elektronische communicatie, die almaar complexer en dus ook kwetsbaarder worden, ook afhankelijk van de convergentie van multimedia, mobiele telefonie en GRID infoware-systemen (11): de veiligheid van de informatiemaatschappij wordt in gevaar gebracht door denial-of-service-aanvallen („verstikkingsaanvallen”), online identiteitsdiefstal, phishing
   (12), piracy
   (13) enz. In de hieraan gewijde mededeling van 2001 (14), waarover het Comité advies (15) heeft uitgebracht, volgt de Commissie onderstaande actielijnen:

—

speciale beveiligingsmaatregelen;

| — | regelgeving (m.i.v. gegevensbescherming en bescherming van de persoonlijke levenssfeer); |
| --- | --- |

—

regelgeving (m.i.v. gegevensbescherming en bescherming van de persoonlijke levenssfeer);

| — | bestrijding van cybercriminaliteit. |
| --- | --- |

—

bestrijding van cybercriminaliteit.

| 2.6 | In een netwerksysteem vormt het opsporen van computeraanvallen, alsook de identificatie en preventie daarvan een uitdaging, omdat de zoektocht naar geschikte oplossingen wordt bemoeilijkt door de voortdurende configuratieveranderingen, de verscheidenheid aan netwerkprotocollen en aangeboden en ontwikkelde diensten, en de zeer grote complexiteit van de asynchrone gedragingen bij aanvallen (16). |
| --- | --- |

2.6

In een netwerksysteem vormt het opsporen van computeraanvallen, alsook de identificatie en preventie daarvan een uitdaging, omdat de zoektocht naar geschikte oplossingen wordt bemoeilijkt door de voortdurende configuratieveranderingen, de verscheidenheid aan netwerkprotocollen en aangeboden en ontwikkelde diensten, en de zeer grote complexiteit van de asynchrone gedragingen bij aanvallen (16).

| 2.7 | Doordat de resultaten van investeringen in computerveiligheid niet erg tastbaar zijn en de burger/gebruiker zich er nauwelijks verantwoordelijk voor voelt, worden de risico's helaas onderschat en is de belangstelling voor de ontwikkeling van een veiligheidscultuur tanende. |
| --- | --- |

2.7

Doordat de resultaten van investeringen in computerveiligheid niet erg tastbaar zijn en de burger/gebruiker zich er nauwelijks verantwoordelijk voor voelt, worden de risico's helaas onderschat en is de belangstelling voor de ontwikkeling van een veiligheidscultuur tanende.

3   Het Commissievoorstel

| 3.1 | De Commissie wil met onderhavige mededeling (17) de informatiemaatschappij veiliger maken door daarop een dynamische, geïntegreerde strategie toe te passen die berust op






  a) | verbetering van de dialoog tussen overheden en de Commissie, met benchmarking van het nationaal beleid en opsporing van best practices op het gebied van veilige elektronische communicatie; |
| --- | --- | --- |

3.1

De Commissie wil met onderhavige mededeling (17) de informatiemaatschappij veiliger maken door daarop een dynamische, geïntegreerde strategie toe te passen die berust op

a)

verbetering van de dialoog tussen overheden en de Commissie, met benchmarking van het nationaal beleid en opsporing van best practices op het gebied van veilige elektronische communicatie;

| b) | bekendmaking van burgers en MKB met efficiënte beveiligingssystemen, waarbij voor de Commissie een stimulerende rol is weggelegd en het Europees agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging (ENISA) meer inspraak krijgt; |
| --- | --- |

b)

bekendmaking van burgers en MKB met efficiënte beveiligingssystemen, waarbij voor de Commissie een stimulerende rol is weggelegd en het Europees agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging (ENISA) meer inspraak krijgt;

| c) | een dialoog over instrumenten en normen voor een evenwichtige verhouding tussen veiligheid en grondrechten, waaronder de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. |
| --- | --- |

c)

een dialoog over instrumenten en normen voor een evenwichtige verhouding tussen veiligheid en grondrechten, waaronder de bescherming van de persoonlijke levenssfeer.

| 3.2 | Bovendien wordt in deze mededeling een lans gebroken voor een partnerschap (met adequate randvoorwaarden voor de inzameling van gegevens over veiligheidsincidenten, consumentenvertrouwen en de ontwikkelingen in de computerbeveiligingsindustrie) dat het ENISA zou moeten aangaan met






  a) | de lidstaten |
| --- | --- | --- |

3.2

Bovendien wordt in deze mededeling een lans gebroken voor een partnerschap (met adequate randvoorwaarden voor de inzameling van gegevens over veiligheidsincidenten, consumentenvertrouwen en de ontwikkelingen in de computerbeveiligingsindustrie) dat het ENISA zou moeten aangaan met

a)

de lidstaten

| b) | de consumenten/gebruikers |
| --- | --- |

b)

de consumenten/gebruikers

| c) | de ICT-beveiligingsindustrie |
| --- | --- |

c)

de ICT-beveiligingsindustrie

| d) | de particuliere sector. |
| --- | --- |

d)

de particuliere sector.

Daartoe zou een meertalig EU-webportaal met informatie over en waarschuwingen bij risico's moeten worden gecreëerd, met als doel te komen tot strategische samenwerking tussen bedrijfsleven, lidstaten en onderzoekers.

| 3.2.1 | Ook wil de Commissie met deze mededeling belanghebbenden ervan doordringen dat zij worden geacht niet lijdzaam te blijven toezien als het gaat om hun beveiligingsbehoeften en de veiligheidsrisico's. |
| --- | --- |

3.2.1

Ook wil de Commissie met deze mededeling belanghebbenden ervan doordringen dat zij worden geacht niet lijdzaam te blijven toezien als het gaat om hun beveiligingsbehoeften en de veiligheidsrisico's.

| 3.2.2 | Over de samenwerking, wereldwijd en met landen buiten de EU, staat in het voorstel dat „De mondiale dimensie van netwerk- en informatieveiligheid ... de Commissie voor de uitdaging (stelt) om de wereldwijde samenwerking op het gebied van netwerk- en informatieveiligheid, zowel in internationaal verband als wat betreft de coördinatie met de lidstaten, beter te promoten.”
   (18), maar daarop wordt in de acties „Dialoog”, „Partnerschap ”en „Empowerment ”niet teruggekomen. |
| --- | --- |

3.2.2

Over de samenwerking, wereldwijd en met landen buiten de EU, staat in het voorstel dat „De mondiale dimensie van netwerk- en informatieveiligheid ... de Commissie voor de uitdaging (stelt) om de wereldwijde samenwerking op het gebied van netwerk- en informatieveiligheid, zowel in internationaal verband als wat betreft de coördinatie met de lidstaten, beter te promoten.”
   (18), maar daarop wordt in de acties „Dialoog”, „Partnerschap ”en „Empowerment ”niet teruggekomen.

4.   Opmerkingen

| 4.1 | Het Comité stemt in met de analyses en de argumenten ten gunste van een geïntegreerde, dynamische strategie voor netwerk- en informatiebeveiliging: zonder veiligheid kan de drempel voor de toepassing van informatietechnologie onmogelijk worden verlaagd en wordt het consumentenvertrouwen in die technologie niet groter. De standpunten die het Comité daarover aanhangt, zijn overigens al in tal van adviezen naar voren gebracht (19). |
| --- | --- |

4.1

Het Comité stemt in met de analyses en de argumenten ten gunste van een geïntegreerde, dynamische strategie voor netwerk- en informatiebeveiliging: zonder veiligheid kan de drempel voor de toepassing van informatietechnologie onmogelijk worden verlaagd en wordt het consumentenvertrouwen in die technologie niet groter. De standpunten die het Comité daarover aanhangt, zijn overigens al in tal van adviezen naar voren gebracht (19).

| 4.1.1 | Ook wijst het eens te meer op het volgende: „Het internet en de nieuwe online-communicatietechnologieën (zoals mobiele telefoons en elektronische zakagenda's met multimediafuncties, die sterk in opkomst zijn), zijn in de ogen van het EESC fundamentele instrumenten voor de ontwikkeling van de kenniseconomie, e-economie en e-government”
   (20). |
| --- | --- |

4.1.1

Ook wijst het eens te meer op het volgende: „Het internet en de nieuwe online-communicatietechnologieën (zoals mobiele telefoons en elektronische zakagenda's met multimediafuncties, die sterk in opkomst zijn), zijn in de ogen van het EESC fundamentele instrumenten voor de ontwikkeling van de kenniseconomie, e-economie en e-government”
   (20).

4.2   Wat de Commissie voorstelt, moet kracht worden bijgezet

| 4.2.1 | Toch kan de door de Commissie voorgestelde aanpak (die er dus in bestaat om bedoelde geïntegreerde, dynamische strategie te baseren op een open en inclusieve dialoog, partnerschap en empowerment, met en vóór alle belanghebbenden, waaronder met name ook de gebruikers) nog worden uitgebreid. |
| --- | --- |

4.2.1

Toch kan de door de Commissie voorgestelde aanpak (die er dus in bestaat om bedoelde geïntegreerde, dynamische strategie te baseren op een open en inclusieve dialoog, partnerschap en empowerment, met en vóór alle belanghebbenden, waaronder met name ook de gebruikers) nog worden uitgebreid.

| 4.2.2 | Hierop heeft het Comité al gewezen in eerdere adviezen, zoals in CESE 1651/2004 van 16 december 2004(par. 3.14): „Om doeltreffend te zijn moet de bestrijding (van schadelijke of ongeschikte inhoud (21)) rechtstreeks zijn gericht tot alle gebruikers van het internet; zij moeten worden onderricht en voorgelicht over de te nemen voorzorgsmaatregelen en de middelen waarmee zij zich kunnen wapenen tegen schadelijke of ongewenste inhoud, of om te voorkomen dat zij als doorgeefluik voor dergelijke inhoud worden gebruikt. In het onderdeel van het actieplan dat betrekking heeft op voorlichting en vorming moet volgens het EESC een hoge prioriteit worden toegekend aan het mobiliseren van de gebruikers, ...”
   (22) |
| --- | --- |

4.2.2

Hierop heeft het Comité al gewezen in eerdere adviezen, zoals in CESE 1651/2004 van 16 december 2004(par. 3.14): „Om doeltreffend te zijn moet de bestrijding (van schadelijke of ongeschikte inhoud (21)) rechtstreeks zijn gericht tot alle gebruikers van het internet; zij moeten worden onderricht en voorgelicht over de te nemen voorzorgsmaatregelen en de middelen waarmee zij zich kunnen wapenen tegen schadelijke of ongewenste inhoud, of om te voorkomen dat zij als doorgeefluik voor dergelijke inhoud worden gebruikt. In het onderdeel van het actieplan dat betrekking heeft op voorlichting en vorming moet volgens het EESC een hoge prioriteit worden toegekend aan het mobiliseren van de gebruikers, ...”
   (22)

| 4.2.3 | Bij de wijze waarop burgers/gebruikers inspraak wordt gegeven, mag echter geen strijdigheid ontstaan tussen enerzijds de noodzaak om voor de veiligheid van netwerken en informatie te ijveren, en anderzijds de burgerlijke vrijheden en het recht van gebruikers op een gegarandeerde toegang tegen een redelijke prijs. |
| --- | --- |

4.2.3

Bij de wijze waarop burgers/gebruikers inspraak wordt gegeven, mag echter geen strijdigheid ontstaan tussen enerzijds de noodzaak om voor de veiligheid van netwerken en informatie te ijveren, en anderzijds de burgerlijke vrijheden en het recht van gebruikers op een gegarandeerde toegang tegen een redelijke prijs.

| 4.2.4 | Er mag niet worden vergeten dat de inspanningen om computerveiligheid te garanderen, voor de consument ook kosten met zich meebrengen, al was het maar omdat er tijd verloren gaat met het verwijderen en omzeilen van obstakels. Het zou volgens het Comité verplicht moeten worden om in iedere computer een anti-virussysteem in te bouwen: de gebruiker zou zo'n anti-virussysteem dan al dan niet kunnen activeren, maar het moet in ieder geval ab origine in het product aanwezig zijn. |
| --- | --- |

4.2.4

Er mag niet worden vergeten dat de inspanningen om computerveiligheid te garanderen, voor de consument ook kosten met zich meebrengen, al was het maar omdat er tijd verloren gaat met het verwijderen en omzeilen van obstakels. Het zou volgens het Comité verplicht moeten worden om in iedere computer een anti-virussysteem in te bouwen: de gebruiker zou zo'n anti-virussysteem dan al dan niet kunnen activeren, maar het moet in ieder geval ab origine in het product aanwezig zijn.

4.3   Een nog dynamischere en vernieuwendere strategie

| 4.3.1 | Daarenboven zou de EU ambitieuzere doelstellingen moeten kiezen en een vernieuwende, geïntegreerde en dynamische strategie moeten uitstippelen, met daaraan gekoppeld bijvoorbeeld de volgende nieuwe initiatieven:






  — | systemen waardoor gebruikers, die nu nog veel te vaak worden gevraagd om hun persoonsgegevens bekend te maken, digitaal kunnen worden geïdentificeerd; |
| --- | --- | --- |

4.3.1

Daarenboven zou de EU ambitieuzere doelstellingen moeten kiezen en een vernieuwende, geïntegreerde en dynamische strategie moeten uitstippelen, met daaraan gekoppeld bijvoorbeeld de volgende nieuwe initiatieven:

—

systemen waardoor gebruikers, die nu nog veel te vaak worden gevraagd om hun persoonsgegevens bekend te maken, digitaal kunnen worden geïdentificeerd;

| — | acties, via het ETSI (23), zonder welke een veilig gebruik van ICT niet gegarandeerd is en waarmee snelle ad hoc-oplossingen kunnen worden geboden die overal in de EU volgens een gemeenschappelijke veiligheidsdrempel worden gedefinieerd; |
| --- | --- |

—

acties, via het ETSI (23), zonder welke een veilig gebruik van ICT niet gegarandeerd is en waarmee snelle ad hoc-oplossingen kunnen worden geboden die overal in de EU volgens een gemeenschappelijke veiligheidsdrempel worden gedefinieerd;

| — | preventieve acties: ervoor zorgen dat informaticasystemen aan de minimale veiligheidsvereisten voldoen en proefprojecten lanceren in de vorm van lessen in computerveiligheid in alle vormen van lager en hoger onderwijs; |
| --- | --- |

—

preventieve acties: ervoor zorgen dat informaticasystemen aan de minimale veiligheidsvereisten voldoen en proefprojecten lanceren in de vorm van lessen in computerveiligheid in alle vormen van lager en hoger onderwijs;

| — | de vastlegging van een rotsvast en algemeen erkend kader van Europese wet- en regelgeving, dat, bij toepassing op informatica en netwerken, de overstap mogelijk maakt van computerveiligheid naar een computerverzekering; |
| --- | --- |

—

de vastlegging van een rotsvast en algemeen erkend kader van Europese wet- en regelgeving, dat, bij toepassing op informatica en netwerken, de overstap mogelijk maakt van computerveiligheid naar een computerverzekering;

| — | verbetering van de Europese en nationale systemen voor risicobeoordeling en van het vermogen om wet- en regelgeving te gebruiken om tegen computermisdrijven (aantasting van de persoonlijke levenssfeer en van archieven/bestanden) op te treden; |
| --- | --- |

—

verbetering van de Europese en nationale systemen voor risicobeoordeling en van het vermogen om wet- en regelgeving te gebruiken om tegen computermisdrijven (aantasting van de persoonlijke levenssfeer en van archieven/bestanden) op te treden;

| — | acties om het ontstaan van informaticamonoculturen tegen te gaan, met producten en oplossingen die gemakkelijker met andere producten en oplossingen kunnen worden gecombineerd. Steun voor gediversifieerde pluriculturele innovaties, die gericht zijn op de verwezenlijking van één enkele Europese informatieruimte (SEIS/Single European Information Space). |
| --- | --- |

—

acties om het ontstaan van informaticamonoculturen tegen te gaan, met producten en oplossingen die gemakkelijker met andere producten en oplossingen kunnen worden gecombineerd. Steun voor gediversifieerde pluriculturele innovaties, die gericht zijn op de verwezenlijking van één enkele Europese informatieruimte (SEIS/Single European Information Space).

| 4.3.2 | Het Comité is voorstander van de oprichting van een inter-DG ICT-Security Focal Point
   (24). Daarmee zou kunnen worden opgetreden






  — | tussen de Commissiediensten onderling; |
| --- | --- | --- |

4.3.2

Het Comité is voorstander van de oprichting van een inter-DG ICT-Security Focal Point
   (24). Daarmee zou kunnen worden opgetreden

—

tussen de Commissiediensten onderling;

| — | in de lidstaten, met horizontale oplossingen voor interoperationele kwesties en voor vraagstukken i.v.m. het beheer van de identiteit, de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, de vrijheid van toegang tot informatie en diensten en minimale veiligheidsvereisten; |
| --- | --- |

—

in de lidstaten, met horizontale oplossingen voor interoperationele kwesties en voor vraagstukken i.v.m. het beheer van de identiteit, de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, de vrijheid van toegang tot informatie en diensten en minimale veiligheidsvereisten;

| — | in de wereld, zodat in organisaties als de VN, de G-8, de OESO en de ISO een eensgezind Europees standpunt kan worden uitgedragen. |
| --- | --- |

—

in de wereld, zodat in organisaties als de VN, de G-8, de OESO en de ISO een eensgezind Europees standpunt kan worden uitgedragen.

4.4   EU-maatregelen voor nog meer verantwoorde coördinatie

| 4.4.1 | Het Comité hecht ook veel belang aan de oprichting van een Europees netwerk en een netwerk voor computerveiligheid, waarmee onderzoek, studies en workshops over veiligheidssystemen en hun interoperabiliteit, geavanceerde cryptografie en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer kunnen worden gestimuleerd. |
| --- | --- |

4.4.1

Het Comité hecht ook veel belang aan de oprichting van een Europees netwerk en een netwerk voor computerveiligheid, waarmee onderzoek, studies en workshops over veiligheidssystemen en hun interoperabiliteit, geavanceerde cryptografie en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer kunnen worden gestimuleerd.

| 4.4.2 | Ook is het van mening dat de rol van het Europese onderzoek voor deze gevoelige sector moet worden geoptimaliseerd door de inhoud van de volgende programma's, ter vergroting van het nut daarvan, te bundelen:






  — | het Europees programma voor veiligheidsonderzoek (ERSP) (25), dat in het KP7-OTO is gelanceerd; |
| --- | --- | --- |

4.4.2

Ook is het van mening dat de rol van het Europese onderzoek voor deze gevoelige sector moet worden geoptimaliseerd door de inhoud van de volgende programma's, ter vergroting van het nut daarvan, te bundelen:

—

het Europees programma voor veiligheidsonderzoek (ERSP) (25), dat in het KP7-OTO is gelanceerd;

| — | het Safer Internet Plus-programma; |
| --- | --- |

—

het Safer Internet Plus-programma;

| — | het Europees programma voor de bescherming van de kritische infrastructuur (EPCIP) (26). |
| --- | --- |

—

het Europees programma voor de bescherming van de kritische infrastructuur (EPCIP) (26).

| 4.4.3 | Verder zou er een Europese dag voor computerveiligheid kunnen worden ingesteld, met nationale campagnes voor educatie op scholen en voorlichting van de consument over de procedures ter bescherming van informatie via PC. Bovenop, uiteraard, informatie over de technologische vooruitgang in de zo ruime en veranderlijke wereld van de computer. |
| --- | --- |

4.4.3

Verder zou er een Europese dag voor computerveiligheid kunnen worden ingesteld, met nationale campagnes voor educatie op scholen en voorlichting van de consument over de procedures ter bescherming van informatie via PC. Bovenop, uiteraard, informatie over de technologische vooruitgang in de zo ruime en veranderlijke wereld van de computer.

| 4.4.4 | Het Comité heeft er al vaak op gehamerd: „... In hoeverre ondernemingen ICT willen toepassen hangt af van de vraag hoe veilig zij digitale transacties vinden en of ze er vertrouwen in hebben. Of consumenten hun creditcardnummer willen doorgeven op een bepaalde website hangt sterk af van de vraag of zij dit veilig vinden.” (27) |
| --- | --- |

4.4.4

Het Comité heeft er al vaak op gehamerd: „... In hoeverre ondernemingen ICT willen toepassen hangt af van de vraag hoe veilig zij digitale transacties vinden en of ze er vertrouwen in hebben. Of consumenten hun creditcardnummer willen doorgeven op een bepaalde website hangt sterk af van de vraag of zij dit veilig vinden.” (27)

| 4.4.5 | Vanwege het enorme groeipotentieel van deze sector is hier beslist specifiek beleid nodig en moet het huidige beleid aan de nieuwe ontwikkelingen worden aangepast. Alle Europese initiatieven voor veilige informatica moet worden gebundeld door middel van een geïntegreerde strategie, die dwars door alle sectoren heen wordt toegepast en waarmee een homogene en veilige verspreiding van ICT in de samenleving wordt gegarandeerd. |
| --- | --- |

4.4.5

Vanwege het enorme groeipotentieel van deze sector is hier beslist specifiek beleid nodig en moet het huidige beleid aan de nieuwe ontwikkelingen worden aangepast. Alle Europese initiatieven voor veilige informatica moet worden gebundeld door middel van een geïntegreerde strategie, die dwars door alle sectoren heen wordt toegepast en waarmee een homogene en veilige verspreiding van ICT in de samenleving wordt gegarandeerd.

| 4.4.6 | Er zijn belangrijke strategieën, zoals de strategie waarover dit advies gaat, die veel te langzaam vorderen vanwege bureaucratische rompslomp en culturele verschillen die de lidstaten opwerpen tegen de onontbeerlijke besluiten die in EU-verband moeten worden genomen. |
| --- | --- |

4.4.6

Er zijn belangrijke strategieën, zoals de strategie waarover dit advies gaat, die veel te langzaam vorderen vanwege bureaucratische rompslomp en culturele verschillen die de lidstaten opwerpen tegen de onontbeerlijke besluiten die in EU-verband moeten worden genomen.

| 4.4.7 | Het Comité vindt ook dat er niet genoeg EU-geld is uitgetrokken voor de talrijke dringende projecten waarmee de nieuwe problemen van de globalisering alleen kunnen worden aangepakt als zij in EU-verband worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

4.4.7

Het Comité vindt ook dat er niet genoeg EU-geld is uitgetrokken voor de talrijke dringende projecten waarmee de nieuwe problemen van de globalisering alleen kunnen worden aangepakt als zij in EU-verband worden uitgevoerd.

4.5   Een grotere EU-veiligheidsgarantie voor de consument

| 4.5.1 | De technologische beveiligingsmaatregelen en beheersprocedures voor de veiligheid die de lidstaten hebben ingesteld, beantwoorden aan interne vereisten, waarbij de zwaartepunten verschillen van land tot land. Alleen al daarom is het moeilijk om een eensluidende, doeltreffende oplossing voor veiligheidsproblemen te vinden. Behalve in een aantal administratieve netwerken, wordt niet stelselmatig grensoverschrijdend samengewerkt, ook al kunnen de lidstaten veiligheidsproblemen onmogelijk op eigen houtje oplossen. |
| --- | --- |

4.5.1

De technologische beveiligingsmaatregelen en beheersprocedures voor de veiligheid die de lidstaten hebben ingesteld, beantwoorden aan interne vereisten, waarbij de zwaartepunten verschillen van land tot land. Alleen al daarom is het moeilijk om een eensluidende, doeltreffende oplossing voor veiligheidsproblemen te vinden. Behalve in een aantal administratieve netwerken, wordt niet stelselmatig grensoverschrijdend samengewerkt, ook al kunnen de lidstaten veiligheidsproblemen onmogelijk op eigen houtje oplossen.

| 4.5.2 | De Raad heeft met Besluit 2005/222/JHA een samenwerkingsverband tussen rechters en alle andere bevoegde autoriteiten in het leven geroepen dat tot doel heeft om samenhang te brengen in de aanpak van de lidstaten. Daartoe moeten de nationale strafrechtelijke regelingen ter beveiliging van informatiesystemen op de volgende punten op elkaar worden afgestemd:






  — | illegale toegang tot informatiesystemen; |
| --- | --- | --- |

4.5.2

De Raad heeft met Besluit 2005/222/JHA een samenwerkingsverband tussen rechters en alle andere bevoegde autoriteiten in het leven geroepen dat tot doel heeft om samenhang te brengen in de aanpak van de lidstaten. Daartoe moeten de nationale strafrechtelijke regelingen ter beveiliging van informatiesystemen op de volgende punten op elkaar worden afgestemd:

—

illegale toegang tot informatiesystemen;

| — | illegale interferentie, waarbij doelbewust wordt getracht om de werking van een informatiesysteem ernstig te belemmeren of te onderbreken; |
| --- | --- |

—

illegale interferentie, waarbij doelbewust wordt getracht om de werking van een informatiesysteem ernstig te belemmeren of te onderbreken;

| — | illegale interferentie, waarbij doelbewust wordt getracht om informaticagegevens in een informatiesysteem te wissen, te schaden, te verslechteren, te veranderen, te schrappen of ontoegankelijk te maken; |
| --- | --- |

—

illegale interferentie, waarbij doelbewust wordt getracht om informaticagegevens in een informatiesysteem te wissen, te schaden, te verslechteren, te veranderen, te schrappen of ontoegankelijk te maken;

| — | optreden tegen het aanzetten tot of het vergemakkelijken van bovengenoemde misdrijven en tegen medeplichtigheid daaraan. |
| --- | --- |

—

optreden tegen het aanzetten tot of het vergemakkelijken van bovengenoemde misdrijven en tegen medeplichtigheid daaraan.

| 4.5.3 | Daarnaast zijn in Besluit 2005/222/JHA de criteria vastgelegd aan de hand waarvan de verantwoordelijkheid van de rechtspersoon wordt vastgesteld, alsmede de sancties die de als verantwoordelijk aangeduide rechtspersoon kunnen worden opgelegd. |
| --- | --- |

4.5.3

Daarnaast zijn in Besluit 2005/222/JHA de criteria vastgelegd aan de hand waarvan de verantwoordelijkheid van de rechtspersoon wordt vastgesteld, alsmede de sancties die de als verantwoordelijk aangeduide rechtspersoon kunnen worden opgelegd.

| 4.5.4 | Het voorstel van de Commissie om die overheden, in het kader van de dialoog met de nationale overheden, een vergelijkende analyse te laten maken van het beleid dat de lidstaten voor de veiligheid van hun netwerken en informaticasystemen (m.i.v. speciale informaticasystemen voor de overheidssector) voeren, krijgt de instemming van het Comité, dat die suggestie zelf al in een advies van 2001 (28) heeft gedaan. |
| --- | --- |

4.5.4

Het voorstel van de Commissie om die overheden, in het kader van de dialoog met de nationale overheden, een vergelijkende analyse te laten maken van het beleid dat de lidstaten voor de veiligheid van hun netwerken en informaticasystemen (m.i.v. speciale informaticasystemen voor de overheidssector) voeren, krijgt de instemming van het Comité, dat die suggestie zelf al in een advies van 2001 (28) heeft gedaan.

4.6   De veiligheidscultuur meer ingang doen vinden

| 4.6.1 | De betrokkenheid van de industrie die zich bezighoudt met de veiligheid van informatica, bestaat erin dat deze, voor de bescherming van het recht van haar cliënten op een persoonlijke levenssfeer en op geheimhouding, daadwerkelijk de garantie moet bieden dat gebruik wordt gemaakt van de systemen voor de materiële bewaking van de eigen installaties en de encryptie van gegevens, afhankelijk van de evolutie van de techniek (29). |
| --- | --- |

4.6.1

De betrokkenheid van de industrie die zich bezighoudt met de veiligheid van informatica, bestaat erin dat deze, voor de bescherming van het recht van haar cliënten op een persoonlijke levenssfeer en op geheimhouding, daadwerkelijk de garantie moet bieden dat gebruik wordt gemaakt van de systemen voor de materiële bewaking van de eigen installaties en de encryptie van gegevens, afhankelijk van de evolutie van de techniek (29).

| 4.6.2 | Verder moet er, wat de bewustmaking van de gebruikers betreft, een echte „veiligheidscultuur ”komen, waaraan gestalte wordt gegeven op een wijze die volledig verenigbaar is met de vrijheid van informatie, communicatie en meningsuiting. Daar staat tegenover dat veel gebruikers geen besef hebben van alle risico's van computerpiraterij, terwijl degenen die de informaticasystemen bedienen, alsook de verkopers en de dienstverleners vaak niet kunnen inschatten wat de zwakke punten zijn en hoe groot hun kwetsbaarheid is. |
| --- | --- |

4.6.2

Verder moet er, wat de bewustmaking van de gebruikers betreft, een echte „veiligheidscultuur ”komen, waaraan gestalte wordt gegeven op een wijze die volledig verenigbaar is met de vrijheid van informatie, communicatie en meningsuiting. Daar staat tegenover dat veel gebruikers geen besef hebben van alle risico's van computerpiraterij, terwijl degenen die de informaticasystemen bedienen, alsook de verkopers en de dienstverleners vaak niet kunnen inschatten wat de zwakke punten zijn en hoe groot hun kwetsbaarheid is.

| 4.6.3 | De bescherming van de persoonlijke levenssfeer en van persoonsgegevens heeft voorrang, maar consumenten hebben er ook recht op echt doeltreffend tegen de onrechtmatige praktijk van het nominatief bijhouden van een gebruikersprofiel via spyware, web bugs e.d. te worden beschermd. Ook spamming
   (30) (het massaal toesturen van ongevraagde berichten), dat vaak de volgende etappe is na spyware, moet een halt worden toegeroepen. Het binnendringen van dergelijke malware brengt voor de slachtoffers kosten met zich mee (31). |
| --- | --- |

4.6.3

De bescherming van de persoonlijke levenssfeer en van persoonsgegevens heeft voorrang, maar consumenten hebben er ook recht op echt doeltreffend tegen de onrechtmatige praktijk van het nominatief bijhouden van een gebruikersprofiel via spyware, web bugs e.d. te worden beschermd. Ook spamming
   (30) (het massaal toesturen van ongevraagde berichten), dat vaak de volgende etappe is na spyware, moet een halt worden toegeroepen. Het binnendringen van dergelijke malware brengt voor de slachtoffers kosten met zich mee (31).

4.7   Een krachtdadiger en actiever EU-agentschap

| 4.7.1 | Het Comité is voorstander van een krachtdadigere en actievere rol voor het ENISA, dat er niet alleen aan kan meewerken dat de gebruikers zich bewust worden gemaakt van de risico's, maar dat ook en vooral technici en gebruikers kan informeren en opleiden. Hiervoor wordt overigens al gepleit in een recent EESC-advies over het aanbieden van openbare elektronische-communicatiediensten (32). |
| --- | --- |

4.7.1

Het Comité is voorstander van een krachtdadigere en actievere rol voor het ENISA, dat er niet alleen aan kan meewerken dat de gebruikers zich bewust worden gemaakt van de risico's, maar dat ook en vooral technici en gebruikers kan informeren en opleiden. Hiervoor wordt overigens al gepleit in een recent EESC-advies over het aanbieden van openbare elektronische-communicatiediensten (32).

| 4.7.2 | De maatregelen die worden voorgesteld om alle groepen belanghebbenden op hun verantwoordelijkheid te wijzen, lijken vooral te zijn gericht op een strikte naleving van het subsidiariteitsbeginsel. Het gaat hier om maatregelen die moeten worden genomen door de lidstaten, c.q. door particuliere ondernemingen, naar gelang van hun specifieke verantwoordelijkheden. |
| --- | --- |

4.7.2

De maatregelen die worden voorgesteld om alle groepen belanghebbenden op hun verantwoordelijkheid te wijzen, lijken vooral te zijn gericht op een strikte naleving van het subsidiariteitsbeginsel. Het gaat hier om maatregelen die moeten worden genomen door de lidstaten, c.q. door particuliere ondernemingen, naar gelang van hun specifieke verantwoordelijkheden.

| 4.7.3 | Het ENISA zou gebruik moeten kunnen maken van de voordelen van het European Network and Information Security Network: gemeenschappelijke activiteiten, een meertalig webportaal met een alarmsysteem voor computerveiligheid, persoonsgebonden en interactieve informatie, en een taalgebruik dat voor kleine en middelgrote ondernemers en individuele gebruikers in alle leeftijdsgroepen gemakkelijk te begrijpen is. |
| --- | --- |

4.7.3

Het ENISA zou gebruik moeten kunnen maken van de voordelen van het European Network and Information Security Network: gemeenschappelijke activiteiten, een meertalig webportaal met een alarmsysteem voor computerveiligheid, persoonsgebonden en interactieve informatie, en een taalgebruik dat voor kleine en middelgrote ondernemers en individuele gebruikers in alle leeftijdsgroepen gemakkelijk te begrijpen is.

Brussel, 16 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Dimitris DIMITRIADIS

---

(1)  EESC-advies over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's: netwerk- en informatieveiligheid: Voorstel voor een Europese beleidsaanpak, PB C 48 van 21 februari 2002, blz. 33.

1

Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's: netwerk- en informatieveiligheid: Voorstel voor een Europese beleidsaanpak

(2)  Een effectbeoordeling heeft niet dezelfde waarde als een document waarin een strategie wordt ontvouwd.

2

(3)  VN-aanbevelingen nr. 57 en 58 van 27 maart 2006 (slotdocument van Tunis, nr. 15).

3

(4)  „Emerging technologies in the context of security” GCO — instituut voor de bescherming en veiligheid van de burgers, publicatie over strategisch onderzoek, september 2005, Europese Commissie,

4

„Emerging technologies in the context of security”

http://serac.jrc.it.

(5)  i2010: strategie voor een veilige informatiemaatschappij — factsheet 8 (juni 2006), DG van de Europese Commissie: Informatiemaatschappij en media

5

http://ec.europa.eu/information_society/doc/factsheets/001-dg-glance-en.pdf.

(6)  Notulen van de eerste internationale conferentie over Availability, Reliability & Security (ARES 2006) — Volume 00 ARES 2006. Uitgever: IEEE Computer Society.

6

Availability, Reliability & Security

(7)  SPAM=ongewenste reclameboodschappen. Oorspronkelijk was SPAM de afkorting van „spiced pork and ham”, vlees in blik dat erg populair was tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen de Amerikaanse soldaten en de Engelsen zich vooral daarmee voedden. Omdat SPAM-blikken niet waren gerantsoeneerd, is er jarenlang van gegeten tot de mensen het niet meer konden zien!

7

„spiced pork and ham”

(8)  Een computervirus is een bepaalde vorm van malware (d.i. kwaadaardige software), omdat het zich in een bestand kan nestelen en als zodanig schade kan aanrichten door zichzelf, over het algemeen buiten medeweten van de gebruiker, te dupliceren. De ernst van de door computervirussen aangerichte schade verschilt, maar ook in het beste geval is er altijd sprake van een zekere mate van verspilling van middelen (RAM, CVE en ruimte op de vaste schijf)

8

computervirus

malware

(www.wikipedia.org).

(9)  Worm=een zich zelfstandig verspreidend schadelijk programma: een e-mail-worm is een netwerk verstorende aanval waarbij eerst alle mailadressen uit een klantenbestand (bv. MS Outlook) worden verzameld en er vervolgens honderden berichten naar die adressen worden verstuurd met de „worm ”als bijlage (attachment).

9

Worm

attachment

(10)  Spyware=„spionage”- programma's waarin, buiten medeweten van de gebruikers, informatie over hun bezoeken aan het internet wordt bijeengebracht, zonder hun toestemming en zonder dat zij daarop controle kunnen uitoefenen.

10

Spyware

(11)  GRID infoware=programma's om een heel breed scala aan geografisch verspreide informatica-hulpmiddelen (bv. supercomputers, rekenclusters, opslagsystemen, gegevensbronnen, instrumenten en mensen) te delen, selecteren en bundelen en te presenteren als één enkel hulpmiddel om een uitweg te vinden voor breedschalige reken- en gegevensintensieve informatica-toepassingen.

11

(12)  Phishing=een computerkraaktechniek om toegang te verkrijgen tot privé- of vertrouwelijke informatie, met als uiteindelijke doel een identiteit te stelen door middel van verzonnen e-mails, die bewust zo zijn geschreven dat ze echt lijken.

12

Phishing

(13)  Piracy=een door computerpiraten gebezigde uitdrukking voor programma's waarvan de kopieerbeveiliging is afgehaald en die voor downloading op het internet zijn gezet.

13

Piracy

downloading

(14)  COM(2001) 298 final.

14

(15)  Zie voetnoot 1.

15

(16)  Multivariate Statistical Analysis for Network Attacks Detection. Guangzhi Qu, Salim Hariri* — 2005 USA, Arizona

16

Multivariate Statistical Analysis for Network Attacks Detection

Internet Technology Laboratory, ECE Department, The University of Arizona, http://www.ece.arizona.edu/~hpdc

Internet Technology Laboratory, ECE Department, The University of Arizona

Mazin Yousif, Intel Corporation, USA — Work supported in part by a grant from Intel Corporation IT R&D Council.

Mazin Yousif, Intel Corporation, USA

Work supported in part by a grant from Intel Corporation IT R&D Council

(17)  COM(2006) 251 final van 31 mei 2006.

17

(18)  COM(2006) 251 final, voorlaatste alinea van par. 3.

18

(19)

19

| — | EESC-advies over het Voorstel voor een richtlijn van de Raad en het Europees Parlement betreffende de bewaring van gegevens die zijn verwerkt in verband met het aanbieden van openbare elektronischecommunicatiediensten en tot wijziging van Richtlijn 2002/58/EG, PB C 69 van 21 maart 2006, blz. 16 |
| --- | --- |

—

EESC-advies over het Voorstel voor een richtlijn van de Raad en het Europees Parlement betreffende de bewaring van gegevens die zijn verwerkt in verband met het aanbieden van openbare elektronischecommunicatiediensten en tot wijziging van Richtlijn 2002/58/EG, PB C 69 van 21 maart 2006, blz. 16

Voorstel voor een richtlijn van de Raad en het Europees Parlement betreffende de bewaring van gegevens die zijn verwerkt in verband met het aanbieden van openbare elektronischecommunicatiediensten en tot wijziging van Richtlijn 2002/58/EG

| — | EESC-advies over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's i2010 — Een Europese informatiemaatschappij voor groei en werkgelegenheid, PB C 110 van 9 mei 2006, blz. 83 |
| --- | --- |

—

EESC-advies over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's i2010 — Een Europese informatiemaatschappij voor groei en werkgelegenheid, PB C 110 van 9 mei 2006, blz. 83

Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's i2010

Een Europese informatiemaatschappij voor groei en werkgelegenheid

| — | EESC-advies over het Voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad betreffende de vaststelling van een communautair meerjarenprogramma ter bevordering van een veiliger gebruik van het internet en nieuwe online-technologieën, PB C 157 van 28 juni 2005, blz. 136 |
| --- | --- |

—

EESC-advies over het Voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad betreffende de vaststelling van een communautair meerjarenprogramma ter bevordering van een veiliger gebruik van het internet en nieuwe online-technologieën, PB C 157 van 28 juni 2005, blz. 136

Voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad betreffende de vaststelling van een communautair meerjarenprogramma ter bevordering van een veiliger gebruik van het internet en nieuwe online-technologieën

| — | EESC-advies over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, hetEconomisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Netwerk- en informatieveiligheid: Voorstel voor een Europese Beleidsaanpak, PB C 48 van 21 februari 2002, blz. 33. |
| --- | --- |

—

EESC-advies over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, hetEconomisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Netwerk- en informatieveiligheid: Voorstel voor een Europese Beleidsaanpak, PB C 48 van 21 februari 2002, blz. 33.

Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, hetEconomisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's

Netwerk- en informatieveiligheid: Voorstel voor een Europese Beleidsaanpak

(20)  Zie voetnoot 19, derde gedachtestreep.

20

(21)  Toevoeging van de vertaalster.

21

(22)  Voetnoot 19, derde gedachtestreep.

22

(23)  ETSI, European Telecommincations Standards Institute, en met name de Workshop van 16 en 17 januari 2006. Het ETSI heeft o.m. specifieke normen uitgewerkt inzake illegale interceptie (TS 102 232; 102 233; 102 234), voor internet-toegang Lan Wireless (TR 102 519) en voor elektronische handtekeningen; ook heeft het veiligheidsalgoritmen uitgewerkt voor mobiele telefoons (GPRS en UMTS).

23

European Telecommincations Standards Institute

(24)  Dit inter-DG Focal Point zou kunnen worden gefinancierd als een van de IST-prioriteiten van het specifieke programma „Samenwerking van het KP7-OTO ”of het Europese onderzoeksprogramma op het gebied van de veiligheid (ESRP).

24

Focal Point

(25)  KP7 — kaderprogramma voor O&TO, het specifieke programma „Samenwerking”; thematische prioriteit veiligheidsonderzoek met een budget van 1,35 miljard euro voor de periode 2007/2013.

25

(26)  COM(2005) 576 final van 17 november 2005.

26

(27)  Zie voetnoot 19, tweede gedachtestreep.

27

(28)  Zie voetnoot 19, vierde gedachtestreep.

28

(29)  Richtlijn 97/66/EG over de verwerking van persoonsgegevens en de bevestiging van de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector, PB L 24 van 30 januari 1998.

29

(30)  De Franse uitdrukking is: „pollupostage”.

30

(31)  EESC-advies over „Netwerken voor elektronische communicatie ”(PB C 123 van 25 april 2001, blz. 50), EESC-advies over „Elektronische handel ”(PB C 169 van 16 juni 1999, blz. 36) en EESC-advies over „Weerslag van de elektronische handel op de interne markt ”(PB C 123 van 25 april 2001, blz. 1).

31

(32)  Zie voetnoot 19, eerste gedachtestreep.

32

---

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/27 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/27

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over de herziening van het regelgevingskader van de EU voor elektronische communicatienetwerken en diensten

(2007/C 97/10)

De Commissie besloot op 29 juni 2006, overeenkomstig art. 262 van het EG-Verdrag, het Europees Economisch en Sociaal Comité te raadplegen over het bovengenoemde voorstel.

De gespecialiseerde afdeling „Vervoer, infrastructuur en informatiemaatschappij”, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 11 januari 2007 goedgekeurd. Rapporteur was de heer McDonogh.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 433e zitting van 15 en 16 februari 2007 (vergadering van 16 februari) het volgende advies uitgebracht, dat met 139 stemmen vóór, bij 1 onthouding, werd goedgekeurd.

1.   Achtergrond

1.1   Samenvatting

In de mededeling wordt verslag uitgebracht over de werking van de vijf richtlijnen van het regelgevingskader voor elektronische communicatiewerken en diensten (1). Verder wordt uiteengezet in hoeverre de doelstellingen zijn bereikt en wordt aangegeven op welke gebieden veranderingen nodig zijn. De voorgestelde veranderingen worden besproken in het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie (2). In de bijgaande effectbeoordeling (3) wordt ingegaan op de opties die onderzocht zijn alvorens de in de mededeling vermelde conclusies konden worden getrokken.

1.2   Structuur van het kader

Het creëren van een interne Europese informatieruimte met een open en concurrentiekrachtige interne markt vormt een van de voornaamste uitdagingen voor Europa (4) in het kader van de ruimere strategie voor groei en werkgelegenheid. Elektronische communicatie schraagt de hele economie en wordt op EU-niveau ondersteund door de regelgeving die in 2003 in werking trad.

Het kader bevat een uniforme set regels voor alle elektronische communicatie (draadloos, vaste verbindingen, data, spraaksignalen, internet, circuitgeschakeld, radio, persoonlijk) (5). De regelgeving strekt ertoe de concurrentie op de elektronische-communicatiemarkten te bevorderen, het functioneren van de interne markt te verbeteren en de belangen van de Europese burgers te beschermen (6).

De belangrijkste regelingen van het kader kunnen als volgt worden samengevat:

| — | In de Kaderrichtlijn worden de hoofdbeginselen, doelstellingen en procedures van de EU-regelgeving betreffende de verlening van elektronische communicatiediensten en netwerken geformuleerd. |
| --- | --- |

—

In de Kaderrichtlijn worden de hoofdbeginselen, doelstellingen en procedures van de EU-regelgeving betreffende de verlening van elektronische communicatiediensten en netwerken geformuleerd.

| — | In de Toegangsrichtlijn worden procedures en beginselen voor het opleggen van precompetitieve verplichtingen betreffende toegang tot en interconnectie van netwerken voor operatoren met substantiële marktmacht geformuleerd. |
| --- | --- |

—

In de Toegangsrichtlijn worden procedures en beginselen voor het opleggen van precompetitieve verplichtingen betreffende toegang tot en interconnectie van netwerken voor operatoren met substantiële marktmacht geformuleerd.

| — | Met de Goedkeuringsrichtlijn wordt een systeem van algemene goedkeuring, in plaats van individuele of groepvergunningen, ingevoerd om het operatoren gemakkelijker te maken tot de markt toe te treden en administratieve lasten voor hen terug te dringen. |
| --- | --- |

—

Met de Goedkeuringsrichtlijn wordt een systeem van algemene goedkeuring, in plaats van individuele of groepvergunningen, ingevoerd om het operatoren gemakkelijker te maken tot de markt toe te treden en administratieve lasten voor hen terug te dringen.

| — | De Universele-dienstenrichtlijn vereist een minimumniveau aan beschikbaarheid en betaalbaarheid van basale elektronische communicatiediensten en garandeert de gebruikers en consumenten van elektronische communicatiediensten een aantal fundamentele rechten. |
| --- | --- |

—

De Universele-dienstenrichtlijn vereist een minimumniveau aan beschikbaarheid en betaalbaarheid van basale elektronische communicatiediensten en garandeert de gebruikers en consumenten van elektronische communicatiediensten een aantal fundamentele rechten.

| — | De e-Privacy Richtlijn bevat regels ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer en persoonlijke gegevens die zijn verwerkt in verband met communicaties via openbare netwerken. |
| --- | --- |

—

De e-Privacy Richtlijn bevat regels ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer en persoonlijke gegevens die zijn verwerkt in verband met communicaties via openbare netwerken.

| — | De Commissierichtlijn betreffende mededinging bevat een consolidering van de regels die zijn gebaseerd op artikel 86 van het Verdrag en op basis waarvan de telecommunicatiesector geleidelijk werd geliberaliseerd (hieraan wordt in dit overzicht geen aandacht geschonken). |
| --- | --- |

—

De Commissierichtlijn betreffende mededinging bevat een consolidering van de regels die zijn gebaseerd op artikel 86 van het Verdrag en op basis waarvan de telecommunicatiesector geleidelijk werd geliberaliseerd (hieraan wordt in dit overzicht geen aandacht geschonken).

| — | De Commissieaanbeveling inzake relevante markten bevat een lijst van 18 deelmarkten die door de NRI's moeten worden onderzocht. |
| --- | --- |

—

De Commissieaanbeveling inzake relevante markten bevat een lijst van 18 deelmarkten die door de NRI's moeten worden onderzocht.

Ten slotte hechtte de Commissie haar goedkeuring aan de Radiospectrumbeschikking (622/2002/EG) die ertoe strekt te zorgen voor beschikbaarheid en efficiënt gebruik van het spectrum op de interne markt.

1.3   Beoordeling van het kader — verwezenlijking van doelstellingen

Marktontwikkeling

Sinds de markten in 1998 volledig voor mededinging werden opengesteld, hebben gebruikers en consumenten geprofiteerd van meer keuze, lagere prijzen en innovatieve producten en diensten. In 2005 werd aangenomen dat de ICT-sector goed was voor 614 miljard euro (7). Op macro-economisch niveau draagt ICT bij tot productiviteitsstijging en meer concurrentievermogen voor de Europese economie als geheel, wat dus goed is voor de economie en de werkgelegenheid.

Raadpleging van belanghebbenden

De antwoorden op het verzoek van de Commissie om „reacties over de herziening” (8) waren over het algemeen positief over de impact van het regelgevingskader. Consumenten en bedrijfssectorengroepen steunden de gekozen aanpak, zij het met kritische kanttekeningen over de tenuitvoerlegging. Velen vroegen om een vereenvoudiging van de procedures van marktanalyses en toonden zich over het algemeen verheugd over de nieuwe institutionele regelingen voor spectrumharmonisatie (9).

Innovatie, investeringen en mededinging

De Europese investeringen in deze sector waren de afgelopen jaren hoger dan in andere regio's van de wereld (45 miljard euro in 2005) (10). Mededinging blijft de belangrijkste drijvende kracht. De landen die het regelgevingskader efficiënt en precompetitief hebben ingevoerd hebben de meeste investeringen aangetrokken (11). Verder hebben landen met een sterke concurrentie tussen gevestigde exploitanten en kabelexploitanten in de meeste gevallen ook de hoogste breedbandpenetratie (12).

Samenvatting

De Commissie is van mening dat een doelmatiger spectrumbeheer zou kunnen bijdragen aan een aanbod van innovatieve, diverse en betaalbare diensten voor de Europese burger en het concurrentievermogen van de Europese ICT-bedrijven kan versterken. Voorts is zij van mening dat de beginselen en de flexibele instrumenten van het regelgevingskader, wanneer deze volledig en doelmatig worden toegepast, de meest geëigende manier zijn om investeringen, innovatie en marktontwikkeling aan te moedigen.

1.4   Overzicht van de voorgestelde veranderingen

Het huidige kader heeft belangrijke voordelen opgeleverd, maar moet op een aantal gebieden worden bijgesteld om het komende decennium doelmatig te kunnen blijven. De twee belangrijkste gebieden zijn:

| — | het toepassen van de beleidsaanpak van de Commissie inzake spectrumbeheer, zoals uiteengezet in haar mededeling van september 2005 (13); |
| --- | --- |

—

het toepassen van de beleidsaanpak van de Commissie inzake spectrumbeheer, zoals uiteengezet in haar mededeling van september 2005 (13);

| — | het terugschroeven van de procedurele eisen in verband met de controle van markten die in aanmerking komen voor ex-ante regelgeving. |
| --- | --- |

—

het terugschroeven van de procedurele eisen in verband met de controle van markten die in aanmerking komen voor ex-ante regelgeving.

Daarnaast komt de Commissie met voorstellen om:

| — | de interne markt te consolideren; |
| --- | --- |

—

de interne markt te consolideren;

| — | consumenten en gebruikers een betere bescherming te bieden; |
| --- | --- |

—

consumenten en gebruikers een betere bescherming te bieden;

| — | de veiligheid te verbeteren, en |
| --- | --- |

—

de veiligheid te verbeteren, en

| — | verouderde bepalingen te schrappen. |
| --- | --- |

—

verouderde bepalingen te schrappen.

In onderhavige mededeling en het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie (14) wordt een overzicht gegeven van de analyse van de Commissie en de huidige ideeën voor verandering.

2.   Inleiding

| 2.1 | Het Comité kan zich over het algemeen vinden in de Commissievoorstellen voor de herziening van het regelgevingskader voor electronische communicatienetwerken en diensten. Het beseft dat de Commissie tijdens het herzieningsproces veel werk heeft verricht om de studies van deskundigen en de reacties van alle betrokkenen op de raadpleging samen te vatten en op die manier te komen tot de aanbevelingen die zij in haar mededeling en het bijbehorende werkdocument van haar diensten (SEC (2006) 816) heeft geformuleerd. Wel vraagt het Comité de Commissie om aandacht te schenken aan de in dit advies geformuleerde bedenkingen en aanbevelingen. |
| --- | --- |

2.1

Het Comité kan zich over het algemeen vinden in de Commissievoorstellen voor de herziening van het regelgevingskader voor electronische communicatienetwerken en diensten. Het beseft dat de Commissie tijdens het herzieningsproces veel werk heeft verricht om de studies van deskundigen en de reacties van alle betrokkenen op de raadpleging samen te vatten en op die manier te komen tot de aanbevelingen die zij in haar mededeling en het bijbehorende werkdocument van haar diensten (SEC (2006) 816) heeft geformuleerd. Wel vraagt het Comité de Commissie om aandacht te schenken aan de in dit advies geformuleerde bedenkingen en aanbevelingen.

| 2.2 | Het regelgevingskader moet worden toegesneden op de strategie voor de ontwikkeling van de ICT-sector en dient ondersteuning te geven aan de belangrijke bijdrage die elektronische communicatie tot het economische en sociale leven in de Unie levert. Daarom geeft het Comité alle steun aan de bij de herziening van het kader geformuleerde doelstelling om door te gaan met het initiatief „i2010 — een Europese informatiemaatschappij voor groei- en werkgelegenheid” (15). Daarin wordt uiteengezet welke bijdrage de ICT-sector kan leveren tot de strategie van Lissabon om groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid te bevorderen. Het Comité ziet met name het belang van het regelgevingskader in voor de verwezenlijking van een interne Europese informatieruimte die betaalbare, veilige en hoogwaardige breedbandcommunicatie biedt met rijke en diverse inhoud en digitale diensten, prestaties van wereldklasse op het gebied van onderzoek en innovatie in ICT door de kloof met Europa's grootste concurrenten te dichten, en een informatiemaatschappij die veelomvattend is en waarin kwalitatief hoogwaardige diensten worden verleend en de levenskwaliteit wordt bevorderd. |
| --- | --- |

2.2

Het regelgevingskader moet worden toegesneden op de strategie voor de ontwikkeling van de ICT-sector en dient ondersteuning te geven aan de belangrijke bijdrage die elektronische communicatie tot het economische en sociale leven in de Unie levert. Daarom geeft het Comité alle steun aan de bij de herziening van het kader geformuleerde doelstelling om door te gaan met het initiatief „i2010 — een Europese informatiemaatschappij voor groei- en werkgelegenheid” (15). Daarin wordt uiteengezet welke bijdrage de ICT-sector kan leveren tot de strategie van Lissabon om groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid te bevorderen. Het Comité ziet met name het belang van het regelgevingskader in voor de verwezenlijking van een interne Europese informatieruimte die betaalbare, veilige en hoogwaardige breedbandcommunicatie biedt met rijke en diverse inhoud en digitale diensten, prestaties van wereldklasse op het gebied van onderzoek en innovatie in ICT door de kloof met Europa's grootste concurrenten te dichten, en een informatiemaatschappij die veelomvattend is en waarin kwalitatief hoogwaardige diensten worden verleend en de levenskwaliteit wordt bevorderd.

| 2.3 | Het regelgevingskader is sinds zijn invoering een succes gebleken: er is een pan-Europese telecommunicatie-industrie opgekomen, op vele dienstenmarkten is de mededinging toegenomen, er wordt veel geïnnoveerd en de reële kosten van de EU-telecommunicatiediensten zijn gedaald. Ook kan worden geconstateerd dat de laatste jaren meer in de markt is geïnvesteerd en dat het investeringsniveau in Europa hoger is komen te liggen dan dat in de VS en de Aziatische Stille-Zuidzee-regio. Het feit dat de investeringen het meest zijn toegenomen in de landen die de regels van het kader tijdig en efficiënt hebben toegepast vormt een bewijs van het positieve effect ervan. Toch constateert het Comité tevens dat de digitale kloof in Europa is blijven toenemen. |
| --- | --- |

2.3

Het regelgevingskader is sinds zijn invoering een succes gebleken: er is een pan-Europese telecommunicatie-industrie opgekomen, op vele dienstenmarkten is de mededinging toegenomen, er wordt veel geïnnoveerd en de reële kosten van de EU-telecommunicatiediensten zijn gedaald. Ook kan worden geconstateerd dat de laatste jaren meer in de markt is geïnvesteerd en dat het investeringsniveau in Europa hoger is komen te liggen dan dat in de VS en de Aziatische Stille-Zuidzee-regio. Het feit dat de investeringen het meest zijn toegenomen in de landen die de regels van het kader tijdig en efficiënt hebben toegepast vormt een bewijs van het positieve effect ervan. Toch constateert het Comité tevens dat de digitale kloof in Europa is blijven toenemen.

| 2.4 | Het vestigt de aandacht van de Commissie op zijn eerdere adviezen waarin het regelgevingskader werd gesteund en aanbevelingen werden gedaan over manieren om beleid voor ontwikkeling en groei van de electronische-communicatiesector te verbeteren om vooruitgang te boeken met de „i2010-strategie” (16).
  In dit advies wil het Comité opmerkingen maken over onderwerpen die aanleiding geven tot specifieke zorg en een aantal aanbevelingen doen. |
| --- | --- |

2.4

Het vestigt de aandacht van de Commissie op zijn eerdere adviezen waarin het regelgevingskader werd gesteund en aanbevelingen werden gedaan over manieren om beleid voor ontwikkeling en groei van de electronische-communicatiesector te verbeteren om vooruitgang te boeken met de „i2010-strategie” (16).

In dit advies wil het Comité opmerkingen maken over onderwerpen die aanleiding geven tot specifieke zorg en een aantal aanbevelingen doen.

3.   Aanbevelingen

| 3.1 | Het is een algemeen beginsel van regelgeving dat het algemeen belang — het publiek „goed ”— voorrang moet hebben op particuliere en zakelijke belangen. Ook is het Comité van opvatting dat de markt alleen zichzelf niet voldoende kan reguleren ten behoeve van het algemeen belang. Daarom is een sterk regelgevingskader nodig om de belangen van het grootste deel van de burgers te dienen, zoals de bedoeling is van de strategie van Lissabon. |
| --- | --- |

3.1

Het is een algemeen beginsel van regelgeving dat het algemeen belang — het publiek „goed ”— voorrang moet hebben op particuliere en zakelijke belangen. Ook is het Comité van opvatting dat de markt alleen zichzelf niet voldoende kan reguleren ten behoeve van het algemeen belang. Daarom is een sterk regelgevingskader nodig om de belangen van het grootste deel van de burgers te dienen, zoals de bedoeling is van de strategie van Lissabon.

| 3.2 | Onder voorbehoud van de in de vorige paragraaf gemaakte opmerking dient Europa zo snel mogelijk over te schakelen op een meer marktgericht spectrummanagement, met meer mogelijkheden voor de marktdeelnemers en uitbreiding van de handel in spectrum. Een en ander met minder bureaucratische voorschriften voor de toewijzing van breedband. |
| --- | --- |

3.2

Onder voorbehoud van de in de vorige paragraaf gemaakte opmerking dient Europa zo snel mogelijk over te schakelen op een meer marktgericht spectrummanagement, met meer mogelijkheden voor de marktdeelnemers en uitbreiding van de handel in spectrum. Een en ander met minder bureaucratische voorschriften voor de toewijzing van breedband.

| 3.3 | Er dient een Europees Spectrumagentschap te worden opgericht om een samenhangend en geïntegreerd stelsel voor pan-Europees spectrummanagement in het leven te roepen. |
| --- | --- |

3.3

Er dient een Europees Spectrumagentschap te worden opgericht om een samenhangend en geïntegreerd stelsel voor pan-Europees spectrummanagement in het leven te roepen.

| 3.4 | Naast versoepeling van de aanmeldingsvereisten in het kader van de procedure van art. 7 zou de Commissie meer moeten letten op de handhaving van regelgeving door de nationale regelgevende instanties (NRI's) teneinde het aanbod te diversifiëren. |
| --- | --- |

3.4

Naast versoepeling van de aanmeldingsvereisten in het kader van de procedure van art. 7 zou de Commissie meer moeten letten op de handhaving van regelgeving door de nationale regelgevende instanties (NRI's) teneinde het aanbod te diversifiëren.

| 3.5 | Verder zou de Commissie oog moeten hebben voor het feit dat op de respectieve nationale markten verschillende voorwaarden gelden, alsook voor de specifieke deskundigheid waarover de NRI's beschikken om met die voorwaarden te werken. Daarom heeft het Comité serieuze bedenkingen bij het voorgestelde veto-recht voor de Commissie betreffende de procedure van artikel 7 en benadrukt het dat er uiterst behoedzaam met een dergelijk recht moet worden omgegaan. |
| --- | --- |

3.5

Verder zou de Commissie oog moeten hebben voor het feit dat op de respectieve nationale markten verschillende voorwaarden gelden, alsook voor de specifieke deskundigheid waarover de NRI's beschikken om met die voorwaarden te werken. Daarom heeft het Comité serieuze bedenkingen bij het voorgestelde veto-recht voor de Commissie betreffende de procedure van artikel 7 en benadrukt het dat er uiterst behoedzaam met een dergelijk recht moet worden omgegaan.

| 3.6 | Verder spreekt het Comité er zijn bezorgdheid over uit dat een té genereuze behandeling in het regelgevingskader van grote multinationale dienstverleners en netwerkexploitanten eventueel in een oligopolie kan uitmonden. De nieuwe regels mogen niet leiden tot oneerlijke begunstiging van internationale bedrijven. |
| --- | --- |

3.6

Verder spreekt het Comité er zijn bezorgdheid over uit dat een té genereuze behandeling in het regelgevingskader van grote multinationale dienstverleners en netwerkexploitanten eventueel in een oligopolie kan uitmonden. De nieuwe regels mogen niet leiden tot oneerlijke begunstiging van internationale bedrijven.

| 3.7 | De Commissie zou het Communicatiecomité, het Radiospectrumcomité, de groep van Europese regelgevingsinstanties en de Radiospectrumgroep vaker moeten inschakelen om de vooruitgang met de interne markt, de harmonisatie van beleid en de samenhang van de regelgevingsaanpak te bevorderen. |
| --- | --- |

3.7

De Commissie zou het Communicatiecomité, het Radiospectrumcomité, de groep van Europese regelgevingsinstanties en de Radiospectrumgroep vaker moeten inschakelen om de vooruitgang met de interne markt, de harmonisatie van beleid en de samenhang van de regelgevingsaanpak te bevorderen.

| 3.8 | Om te kunnen kiezen moet de consumenten goede informatie worden verschaft over de beschikbare diensten en daarom stelt het Comité voor dat de NRI's ertoe worden aangemoedigd om het de consumenten via overzichten op websites gemakkelijker te maken om de door de dienstverleners op hun markt gepubliceerde offertes betreffende elektronische communicatie (diensten en prijzen) te vergelijken. |
| --- | --- |

3.8

Om te kunnen kiezen moet de consumenten goede informatie worden verschaft over de beschikbare diensten en daarom stelt het Comité voor dat de NRI's ertoe worden aangemoedigd om het de consumenten via overzichten op websites gemakkelijker te maken om de door de dienstverleners op hun markt gepubliceerde offertes betreffende elektronische communicatie (diensten en prijzen) te vergelijken.

| 3.9 | In het Groenboek over de universele dienst, dat voor 2007 is gepland, moet er de aandacht op worden gevestigd dat de steeds bredere kloof op het gebied van infrastructuur en diensten tussen de meest en minst ontwikkelde EU-regio's dient te worden overbrugd. Als deze kloof volgens een diagnose op basis van instrumenten en binnen een overeen te komen termijn niet wordt overbrugd via de verplichting tot universele dienstverlening, dan moeten er alternatieven worden gevonden. Zulks wellicht door nationale investeringsprogramma's die via de Structuurfondsen van de Unie worden ondersteund. |
| --- | --- |

3.9

In het Groenboek over de universele dienst, dat voor 2007 is gepland, moet er de aandacht op worden gevestigd dat de steeds bredere kloof op het gebied van infrastructuur en diensten tussen de meest en minst ontwikkelde EU-regio's dient te worden overbrugd. Als deze kloof volgens een diagnose op basis van instrumenten en binnen een overeen te komen termijn niet wordt overbrugd via de verplichting tot universele dienstverlening, dan moeten er alternatieven worden gevonden. Zulks wellicht door nationale investeringsprogramma's die via de Structuurfondsen van de Unie worden ondersteund.

| 3.10 | Gegeven het groeiende belang van breedbanddiensten voor de economische en sociale ontwikkeling, zouden breedbandaansluiting en moeten worden geïntegreerd in de definitie van universele dienstverlening (17). |
| --- | --- |

3.10

Gegeven het groeiende belang van breedbanddiensten voor de economische en sociale ontwikkeling, zouden breedbandaansluiting en moeten worden geïntegreerd in de definitie van universele dienstverlening (17).

| 3.11 | Voorts herhaalt het Comité zijn in het advies over de „Overbrugging van de breedbandkloof” (18) geformuleerde aanbeveling dat de Commissie in de definitie van „breedband ”de minimum-transmissiesnelheid en de kwaliteit van de dienstverlening moet specifiëren |
| --- | --- |

3.11

Voorts herhaalt het Comité zijn in het advies over de „Overbrugging van de breedbandkloof” (18) geformuleerde aanbeveling dat de Commissie in de definitie van „breedband ”de minimum-transmissiesnelheid en de kwaliteit van de dienstverlening moet specifiëren

| 3.12 | Voorts wordt de Commissie ertoe opgeroepen om samen met de NRI's te werken aan een voor de gehele Gemeenschap geldend strafrechtelijk systeem voor inbreuken op de veiligheid van elektronische communicatie. Ook moet worden nagedacht over mechanismen om een in de gehele Unie uit te oefenen vorderingsrecht in spoedprocedure voor consumenten (individueel of collectief) jegens individuele overtreders te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

3.12

Voorts wordt de Commissie ertoe opgeroepen om samen met de NRI's te werken aan een voor de gehele Gemeenschap geldend strafrechtelijk systeem voor inbreuken op de veiligheid van elektronische communicatie. Ook moet worden nagedacht over mechanismen om een in de gehele Unie uit te oefenen vorderingsrecht in spoedprocedure voor consumenten (individueel of collectief) jegens individuele overtreders te vergemakkelijken.

| 3.13 | Afgezien van de reikwijdte van het regelingskader roept het Comité de Commissie ertoe op om veiligheidsinbreuken als spam, phishing en hacking vanuit derde landen systematisch te onderzoeken en op intergouvernementeel niveau naar remedies te zoeken. |
| --- | --- |

3.13

Afgezien van de reikwijdte van het regelingskader roept het Comité de Commissie ertoe op om veiligheidsinbreuken als spam, phishing en hacking vanuit derde landen systematisch te onderzoeken en op intergouvernementeel niveau naar remedies te zoeken.

4.   Opmerkingen

4.1   Steun voor het kader en de herziening

| 4.1.1 | De verwezenlijking van een coherente, pan-Europese markt voor elektronische communicatienetwerken en diensten vereist een goed regelgevingskader om de ingewikkelde politieke en sociaal-economische factoren die moeten worden geharmoniseerd te combineren. Het huidige kader bleek efficiënt genoeg om een competitieve, innovatieve en door sterke groei gekenmerkte markt voor communicatiediensten in Europa te verwezenlijken, en tegelijkertijd te streven naar een evenwicht tussen de behoeften van de dienstverleners, consumenten en nationale belangen. |
| --- | --- |

4.1.1

De verwezenlijking van een coherente, pan-Europese markt voor elektronische communicatienetwerken en diensten vereist een goed regelgevingskader om de ingewikkelde politieke en sociaal-economische factoren die moeten worden geharmoniseerd te combineren. Het huidige kader bleek efficiënt genoeg om een competitieve, innovatieve en door sterke groei gekenmerkte markt voor communicatiediensten in Europa te verwezenlijken, en tegelijkertijd te streven naar een evenwicht tussen de behoeften van de dienstverleners, consumenten en nationale belangen.

| 4.1.2 | De huidige regelgeving werd drie jaar geleden van kracht en nu is het tijd om deze in het licht van de opgedane ervaringen en toekomstige uitdagingen te herzien. Met door de Commissie bestudeerde deskundigenonderzoek (19) en de uitgebreide raadpleging van alle betrokkenen hebben uitgebreide informatie opgeleverd voor de herziening, en de voorstellen geven er blijk van dat de Commissie alle factoren in overweging heeft genomen. |
| --- | --- |

4.1.2

De huidige regelgeving werd drie jaar geleden van kracht en nu is het tijd om deze in het licht van de opgedane ervaringen en toekomstige uitdagingen te herzien. Met door de Commissie bestudeerde deskundigenonderzoek (19) en de uitgebreide raadpleging van alle betrokkenen hebben uitgebreide informatie opgeleverd voor de herziening, en de voorstellen geven er blijk van dat de Commissie alle factoren in overweging heeft genomen.

| 4.1.3 | In de mededeling en het begeleidende werkdocument van haar diensten komt de Commissie dan ook met evenwichtige en passende voorstellen voor wijziging van het huidige kader. |
| --- | --- |

4.1.3

In de mededeling en het begeleidende werkdocument van haar diensten komt de Commissie dan ook met evenwichtige en passende voorstellen voor wijziging van het huidige kader.

| 4.1.4 | Het Comité neemt nota van de voorstellen om bepaalde verouderde bepalingen uit de regelgeving te schrappen. |
| --- | --- |

4.1.4

Het Comité neemt nota van de voorstellen om bepaalde verouderde bepalingen uit de regelgeving te schrappen.

4.2   Spectrumbeheer

| 4.2.1 | Als productiefactor voor elektronische communicatiediensten en -netwerken (zoals mobiele, draadloze en satellietcommunicatie, radio- en televisie-uitzendingen) en andere toepassingen (short range devices, defensie, vervoer, radio location en gps/satellietsysteem Galileo) heeft het radiospectrum in de afgelopen tien jaar zeer aan belang gewonnen. De totale waarde van diensten in de EU die van het radiospectrum gebruikmaken ligt volgens schattingen boven de 200 miljard euro, ofwel zo'n 2 à 2,5 procent van het Europese BBP. |
| --- | --- |

4.2.1

Als productiefactor voor elektronische communicatiediensten en -netwerken (zoals mobiele, draadloze en satellietcommunicatie, radio- en televisie-uitzendingen) en andere toepassingen (short range devices, defensie, vervoer, radio location en gps/satellietsysteem Galileo) heeft het radiospectrum in de afgelopen tien jaar zeer aan belang gewonnen. De totale waarde van diensten in de EU die van het radiospectrum gebruikmaken ligt volgens schattingen boven de 200 miljard euro, ofwel zo'n 2 à 2,5 procent van het Europese BBP.

| 4.2.2 | Aangezien het grootste gedeelte van het spectrum in de EU al is gereserveerd voor een bepaald gebruik of al is toegewezen aan gebruikers, gaat het toewijzen van frequenties altijd ten koste van deze gebruikers. In het spectrumbeleid moet niet alleen worden gekeken naar elektronische communicatie, maar ook naar alle andere manieren waarop van het radiospectrum gebruik wordt gemaakt, bijvoorbeeld voor onderzoek, luchtvaart, zeevaart, ruimtevaart, audiovisuele toepassingen (inhoud), defensie, aardobservatie, medische toepassingen, verkeersveiligheid en wetenschappelijke toepassingen. Maatregelen voor het gebruik van het radiospectrum komen steeds meer in Europees verband tot stand. |
| --- | --- |

4.2.2

Aangezien het grootste gedeelte van het spectrum in de EU al is gereserveerd voor een bepaald gebruik of al is toegewezen aan gebruikers, gaat het toewijzen van frequenties altijd ten koste van deze gebruikers. In het spectrumbeleid moet niet alleen worden gekeken naar elektronische communicatie, maar ook naar alle andere manieren waarop van het radiospectrum gebruik wordt gemaakt, bijvoorbeeld voor onderzoek, luchtvaart, zeevaart, ruimtevaart, audiovisuele toepassingen (inhoud), defensie, aardobservatie, medische toepassingen, verkeersveiligheid en wetenschappelijke toepassingen. Maatregelen voor het gebruik van het radiospectrum komen steeds meer in Europees verband tot stand.

| 4.2.3 | Door de snelle technologische ontwikkelingen, de digitalisering van transmissies en de convergentie van communicatiediensten is het verband tussen platformen voor radio-toegang en de diensten waarop het spectrumbeheer oorspronkelijk was gebaseerd danig vervaagd. |
| --- | --- |

4.2.3

Door de snelle technologische ontwikkelingen, de digitalisering van transmissies en de convergentie van communicatiediensten is het verband tussen platformen voor radio-toegang en de diensten waarop het spectrumbeheer oorspronkelijk was gebaseerd danig vervaagd.

| 4.2.4 | Dankzij technologische innovaties is de kans op interferentie tussen verschillende spectrumgebruikers aanzienlijk afgenomen. Daardoor is het ook niet meer zo noodzakelijk om voor exclusieve toegang tot bepaalde frequenties te zorgen en kunnen meer algemene vergunningen worden verstrekt met niet al te strenge technische eisen voor het spectrumgebruik. Deze technologische innovaties kunnen dus resulteren in een soepeler toegang tot en een efficiënter gebruik van het radiospectrum. |
| --- | --- |

4.2.4

Dankzij technologische innovaties is de kans op interferentie tussen verschillende spectrumgebruikers aanzienlijk afgenomen. Daardoor is het ook niet meer zo noodzakelijk om voor exclusieve toegang tot bepaalde frequenties te zorgen en kunnen meer algemene vergunningen worden verstrekt met niet al te strenge technische eisen voor het spectrumgebruik. Deze technologische innovaties kunnen dus resulteren in een soepeler toegang tot en een efficiënter gebruik van het radiospectrum.

| 4.2.5 | Gezien de enorme vraag naar „Europabrede ”frequenties als gevolg van de technologische ontwikkeling op het gebied van elektronische communicatiediensten en de noodzaak om bepaalde frequenties te beschermen voor andere kritische toepassingen zijn alle regelingen voor het spectrumbeheer in de EU aan een grondige herziening toe. |
| --- | --- |

4.2.5

Gezien de enorme vraag naar „Europabrede ”frequenties als gevolg van de technologische ontwikkeling op het gebied van elektronische communicatiediensten en de noodzaak om bepaalde frequenties te beschermen voor andere kritische toepassingen zijn alle regelingen voor het spectrumbeheer in de EU aan een grondige herziening toe.

| 4.2.6 | Het is weinig realistisch om van alle verschillende organen in Europa die momenteel de toewijzing van frequenties regelen te verwachten dat zij voor een uniform Europees systeem voor de toewijzing van frequenties zullen zorgen. Het zou veel verstandiger zijn om een centraal orgaan — een Europees frequentie-agentschap — te belasten met de coördinatie en aansturing van en het toezicht op het beheer van het zo belangrijke radiospectrum. Een dergelijk agentschap zou actief zijn op een terrein dat nauw verband houdt met de fundamentele openbare vrijheden en zou daarom verslag over zijn activiteiten moeten uitbrengen aan het Europees Parlement en de Raad. |
| --- | --- |

4.2.6

Het is weinig realistisch om van alle verschillende organen in Europa die momenteel de toewijzing van frequenties regelen te verwachten dat zij voor een uniform Europees systeem voor de toewijzing van frequenties zullen zorgen. Het zou veel verstandiger zijn om een centraal orgaan — een Europees frequentie-agentschap — te belasten met de coördinatie en aansturing van en het toezicht op het beheer van het zo belangrijke radiospectrum. Een dergelijk agentschap zou actief zijn op een terrein dat nauw verband houdt met de fundamentele openbare vrijheden en zou daarom verslag over zijn activiteiten moeten uitbrengen aan het Europees Parlement en de Raad.

| 4.2.7 | Bedrijven zouden meer vrijheid moeten krijgen om op een gereguleerde manier in frequenties te handelen, zodat commerciële frequenties voor elektronische communicatie efficiënt worden gebruikt voor de uit economisch oogpunt meest productieve doeleinden. |
| --- | --- |

4.2.7

Bedrijven zouden meer vrijheid moeten krijgen om op een gereguleerde manier in frequenties te handelen, zodat commerciële frequenties voor elektronische communicatie efficiënt worden gebruikt voor de uit economisch oogpunt meest productieve doeleinden.

4.3   Interne markt en concurrentie

| 4.3.1 | De toegenomen welvaart en betere levenskwaliteit in Europa zijn grotendeels te danken aan de interne markt. Met een combinatie van richtsnoeren en bindende voorschriften vormt het regelgevingskader in beleidsmatig opzicht de basis voor de voltooiing van de interne markt voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten. Tegelijkertijd is rekening gehouden met de verschillende omstandigheden in en problemen van elke lidstaat en stimuleert men de concurrentie en investeringen in netwerken en diensten. |
| --- | --- |

4.3.1

De toegenomen welvaart en betere levenskwaliteit in Europa zijn grotendeels te danken aan de interne markt. Met een combinatie van richtsnoeren en bindende voorschriften vormt het regelgevingskader in beleidsmatig opzicht de basis voor de voltooiing van de interne markt voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten. Tegelijkertijd is rekening gehouden met de verschillende omstandigheden in en problemen van elke lidstaat en stimuleert men de concurrentie en investeringen in netwerken en diensten.

| 4.3.2 | Bij het voltooien van de interne markt moet er altijd op worden toegezien dat openbare belangen — het „openbaar welzijn ”— prevaleren boven private belangen. De markt kan zichzelf niet zo reguleren dat het openbaar welzijn er altijd mee gediend is, vooral als het gaat om de kwaliteit van de dienstverlening en in situaties waarin er sprake is van weinig concurrentie. In het belang van het grote publiek is een sterk regelgevingskader daarom geboden; dit sluit ook aan bij de Lissabonstrategie. Zo moet het publiek gegarandeerd worden dat voortdurend de beste technologie beschikbaar is voor de beste prijs. |
| --- | --- |

4.3.2

Bij het voltooien van de interne markt moet er altijd op worden toegezien dat openbare belangen — het „openbaar welzijn ”— prevaleren boven private belangen. De markt kan zichzelf niet zo reguleren dat het openbaar welzijn er altijd mee gediend is, vooral als het gaat om de kwaliteit van de dienstverlening en in situaties waarin er sprake is van weinig concurrentie. In het belang van het grote publiek is een sterk regelgevingskader daarom geboden; dit sluit ook aan bij de Lissabonstrategie. Zo moet het publiek gegarandeerd worden dat voortdurend de beste technologie beschikbaar is voor de beste prijs.

| 4.3.3 | De meeste service providers en netwerkexploitanten zijn alleen op hun eigen nationale markt actief. Het EESC is echter bang voor het ontstaan van een oligopolie, ofwel een situatie waarin enkele grote ondernemingen de EU-markt domineren doordat zij in het regelgevingskader een voorkeursbehandeling krijgen. Hiermee zou in het regelgevingskader terdege rekening moeten worden gehouden; internationale bedrijven mogen niet voorgetrokken worden ten koste van nationale exploitanten. |
| --- | --- |

4.3.3

De meeste service providers en netwerkexploitanten zijn alleen op hun eigen nationale markt actief. Het EESC is echter bang voor het ontstaan van een oligopolie, ofwel een situatie waarin enkele grote ondernemingen de EU-markt domineren doordat zij in het regelgevingskader een voorkeursbehandeling krijgen. Hiermee zou in het regelgevingskader terdege rekening moeten worden gehouden; internationale bedrijven mogen niet voorgetrokken worden ten koste van nationale exploitanten.

| 4.3.4 | Een centraal Europees regelgevingsorgaan, naar het voorbeeld van het voor het bankwezen opererende orgaan, zou waarschijnlijk sneller en op een meer directe manier kunnen zorgen voor de voltooiing van de interne markt voor elektronische communicatie, maar het verlies aan expertise en kennis van zaken van de huidige nationale regelgevingsautoriteiten waarmee dit gepaard zou gaan zou voor een aantal landen geen goede zaak zijn. Bovendien zouden lidstaten de voltooiing van de interne markt kunnen ophouden. |
| --- | --- |

4.3.4

Een centraal Europees regelgevingsorgaan, naar het voorbeeld van het voor het bankwezen opererende orgaan, zou waarschijnlijk sneller en op een meer directe manier kunnen zorgen voor de voltooiing van de interne markt voor elektronische communicatie, maar het verlies aan expertise en kennis van zaken van de huidige nationale regelgevingsautoriteiten waarmee dit gepaard zou gaan zou voor een aantal landen geen goede zaak zijn. Bovendien zouden lidstaten de voltooiing van de interne markt kunnen ophouden.

| 4.3.5 | Voorlopig doet de Commissie er goed aan om meer gebruik te gaan maken van de huidige comités en structuren voor beleidsadviezen en zo het bestaande decentrale reguleringssysteem te versterken. Men kan het beter eens worden over een gezamenlijke aanpak dan aan iedereen één enkele oplossing op te dringen. |
| --- | --- |

4.3.5

Voorlopig doet de Commissie er goed aan om meer gebruik te gaan maken van de huidige comités en structuren voor beleidsadviezen en zo het bestaande decentrale reguleringssysteem te versterken. Men kan het beter eens worden over een gezamenlijke aanpak dan aan iedereen één enkele oplossing op te dringen.

| 4.3.6 | Hoewel dit los van het regelgevingskader staat, vreest het EESC dat de snelle toename van via elektronische-communicatienetwerken beschikbare internationale mediadiensten wel eens zou kunnen leiden tot een wildgroei aan media-inhoud van lage kwaliteit. De Commissie zou moeten bekijken op welke manier de EU met haar beleid de productie en verspreiding van hoogwaardige media-inhoud — vooral inhoud die de rijke culturele diversiteit van de EU weerspiegelt — zou kunnen stimuleren. |
| --- | --- |

4.3.6

Hoewel dit los van het regelgevingskader staat, vreest het EESC dat de snelle toename van via elektronische-communicatienetwerken beschikbare internationale mediadiensten wel eens zou kunnen leiden tot een wildgroei aan media-inhoud van lage kwaliteit. De Commissie zou moeten bekijken op welke manier de EU met haar beleid de productie en verspreiding van hoogwaardige media-inhoud — vooral inhoud die de rijke culturele diversiteit van de EU weerspiegelt — zou kunnen stimuleren.

4.4   Consumentenrechten

| 4.4.1 | Nu de diensten steeds complexer worden en nieuwe „Europabrede ”diensten opkomen, is het belangrijk dat consumenten goed geïnformeerd worden over hun mogelijkheden. Voor een adequate dienstverlening en transparante prijzen moeten ze goede informatie krijgen over het aanbod van concurrenten. Verder moet de wetgeving inzake consumentenrechten voortdurend geactualiseerd worden om de dynamische marktontwikkelingen te kunnen bijbenen. Bij de nationale regelgevingsinstanties zou erop aangedrongen moeten worden om, ter wille van de consument, op internet de diensten en prijzen van verleners van elektronische diensten te vergelijken op basis van gestandaardiseerde gegevens. |
| --- | --- |

4.4.1

Nu de diensten steeds complexer worden en nieuwe „Europabrede ”diensten opkomen, is het belangrijk dat consumenten goed geïnformeerd worden over hun mogelijkheden. Voor een adequate dienstverlening en transparante prijzen moeten ze goede informatie krijgen over het aanbod van concurrenten. Verder moet de wetgeving inzake consumentenrechten voortdurend geactualiseerd worden om de dynamische marktontwikkelingen te kunnen bijbenen. Bij de nationale regelgevingsinstanties zou erop aangedrongen moeten worden om, ter wille van de consument, op internet de diensten en prijzen van verleners van elektronische diensten te vergelijken op basis van gestandaardiseerde gegevens.

| 4.4.2 | De Richtlijn over universele diensten moet inderdaad worden geactualiseerd en de Commissie stelt terecht voor om hierover bij wijze van discussiestuk volgend jaar een Groenboek te publiceren. Er moet echter wel voor worden gewaakt dat de inwoners van qua ontwikkeling achtergebleven regio's nog verder worden benadeeld doordat grote service providers niet langer aan universele-dienstverplichtingen hoeven te voldoen. Het probleem van de digitale kloof zal zich nog verder toespitsen als web-tv dankzij nieuwe bedrijfsmodellen steeds populairder wordt onder mensen met een snelle breedbandaansluiting. |
| --- | --- |

4.4.2

De Richtlijn over universele diensten moet inderdaad worden geactualiseerd en de Commissie stelt terecht voor om hierover bij wijze van discussiestuk volgend jaar een Groenboek te publiceren. Er moet echter wel voor worden gewaakt dat de inwoners van qua ontwikkeling achtergebleven regio's nog verder worden benadeeld doordat grote service providers niet langer aan universele-dienstverplichtingen hoeven te voldoen. Het probleem van de digitale kloof zal zich nog verder toespitsen als web-tv dankzij nieuwe bedrijfsmodellen steeds populairder wordt onder mensen met een snelle breedbandaansluiting.

| 4.4.3 | Mocht worden besloten dat universele-dienstverplichtingen niet langer een eerlijk of praktisch middel zijn om te zorgen voor een aanbod van essentiële 21e-eeuwse elektronische-communicatiediensten, zoals breedband, dan moet naar alternatieve financieringsregelingen (misschien geld uit de structuurfondsen) worden gezocht om de digitale kloof te overbruggen. |
| --- | --- |

4.4.3

Mocht worden besloten dat universele-dienstverplichtingen niet langer een eerlijk of praktisch middel zijn om te zorgen voor een aanbod van essentiële 21e-eeuwse elektronische-communicatiediensten, zoals breedband, dan moet naar alternatieve financieringsregelingen (misschien geld uit de structuurfondsen) worden gezocht om de digitale kloof te overbruggen.

4.5   Veiligheid

| 4.5.1 | Het EESC verwijst naar zijn advies over de mededeling COM(2006) 251 final inzake een strategie voor een veilige informatiemaatschappij, waarin het pleit voor een geïntegreerde veiligheidsstrategie waarin Europese initiatieven samenkomen. |
| --- | --- |

4.5.1

Het EESC verwijst naar zijn advies over de mededeling COM(2006) 251 final inzake een strategie voor een veilige informatiemaatschappij, waarin het pleit voor een geïntegreerde veiligheidsstrategie waarin Europese initiatieven samenkomen.

| 4.5.2 | Door onveilige elektronische-communicatienetwerken raakt het vertrouwen van consumenten aangetast en beleven zij minder plezier aan de aangeboden diensten. Bovendien kan het recht op privacy van EU-burgers hierdoor in het gedrang komen. De Commissie dient er met krachtige maatregelen voor te zorgen dat de netwerken veilig zijn en dat de rechten van EU-burgers in acht worden genomen. De in de herziening van het kader voorgestelde maatregelen zijn wat dit betreft toe te juichen. |
| --- | --- |

4.5.2

Door onveilige elektronische-communicatienetwerken raakt het vertrouwen van consumenten aangetast en beleven zij minder plezier aan de aangeboden diensten. Bovendien kan het recht op privacy van EU-burgers hierdoor in het gedrang komen. De Commissie dient er met krachtige maatregelen voor te zorgen dat de netwerken veilig zijn en dat de rechten van EU-burgers in acht worden genomen. De in de herziening van het kader voorgestelde maatregelen zijn wat dit betreft toe te juichen.

| 4.5.3 | De veiligheid van elektronische communicatie is van vitaal belang voor de verdere ontwikkeling van informatietechnologie en -diensten. In de EU zijn in dit verband strenge straffen nodig om te voorkomen dat het vertrouwen van de consument wordt ondermijnd en de ontwikkeling van de informatiemaatschappij wordt afgeremd. Om criminele aanvallen op de veiligheid van de netwerken in kwestie aan te pakken zou de Commissie samen met de nationale regelgevingsautoriteiten een voor de hele EU geldend sanctiesysteem moeten uitwerken. Consumenten zouden wellicht ook het recht moeten krijgen om zelf tegen criminele aanvallen op te treden. |
| --- | --- |

4.5.3

De veiligheid van elektronische communicatie is van vitaal belang voor de verdere ontwikkeling van informatietechnologie en -diensten. In de EU zijn in dit verband strenge straffen nodig om te voorkomen dat het vertrouwen van de consument wordt ondermijnd en de ontwikkeling van de informatiemaatschappij wordt afgeremd. Om criminele aanvallen op de veiligheid van de netwerken in kwestie aan te pakken zou de Commissie samen met de nationale regelgevingsautoriteiten een voor de hele EU geldend sanctiesysteem moeten uitwerken. Consumenten zouden wellicht ook het recht moeten krijgen om zelf tegen criminele aanvallen op te treden.

| 4.5.4 | De veiligheid van Europese netwerken en Europese burgers wordt ook dagelijks bedreigd door aanvallen uit derde landen. Alles moet in werk worden gesteld om de daders in kwestie aan te pakken, onder meer door de landen waarin zij actief zijn aansprakelijk te stellen voor de geleden schade. |
| --- | --- |

4.5.4

De veiligheid van Europese netwerken en Europese burgers wordt ook dagelijks bedreigd door aanvallen uit derde landen. Alles moet in werk worden gesteld om de daders in kwestie aan te pakken, onder meer door de landen waarin zij actief zijn aansprakelijk te stellen voor de geleden schade.

Brussel, 16 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Dimitris DIMITRIADIS

---

(1)  Richtlijnen 2002/19/EG, 2002/20/EG, 2002/21/EG, 2002/22/EG (PB L 108, 24.4.2002, blz. 7) en 2002/58/EG (PB L 201, 31.7.2002, blz. 37).

1

(2)  SEC(2006) 816.

2

(3)  SEC(2006) 817.

3

(4)  COM(2005) 24 van 2 februari 2005.

4

(5)  Commerciële inhouddiensten, zoals informatiemaatschappijdiensten en mediadiensten, die via uitzendinfrastructuur kunnen worden aangeboden worden bestreken door andere Gemeenschapsinstrumenten (zoals de Richtlijn inzake de elektronische handel 2003/31/EG en de Richtlijn „Televisie zonder grenzen ”89/552/EEG). De diensten van de informatiemaatschappij worden gedefinieerd in Richtlijn 2000/31/EG inzake de elektronische handel. De definitie van inleidende overweging 17 van deze Richtlijn luidt als volgt: „alle diensten die normaal tegen vergoeding, op afstand, via elektronische apparatuur voor de verwerking (...) en de opslag van gegevens, op individueel verzoek van een afnemer van diensten worden verricht.”

5

„alle diensten die normaal tegen vergoeding, op afstand, via elektronische apparatuur voor de verwerking (...) en de opslag van gegevens, op individueel verzoek van een afnemer van diensten worden verricht.”

(6)  COM(2003) 784 final.

6

(7)  Zie COM(2006) 68 van 20 februari 2006.

7

(8)  Deze zijn beschikbaar op

8

http://ec.europa.eu/information_society/policy/ecomm/info_centre/documentation/public_consult/review/index_en.htm.

(9)  De Radiospectrumbeschikking 676/2002/EG voorziet in technische harmonisatiemaatregelen van het radiospectrumgebruik (via het Radiospectrumcomité) en in strategisch advies over het radiospectrumbeleid via de Radiospectrumbeleidsgroep.

9

(10)  Zie noot 6.

10

(11)  London Economics in samenwerking met PricewaterhouseCoopers, studie voor het DG Informatiemaatschappij van de Commissie getiteld „An assessment of the Regulatory Framework for Electronic Communications — Growth and Investment in the EU e-communications sector ”(moet nog gepubliceerd worden).

11

(12)  Zie begeleidend werkdocument van de Commissiediensten, deel 2.

12

(13)  COM(2005) 411 van 6 september 2005.

13

(14)  SEC(2006) 816.

14

(15)  COM(2005) 229 def.,

15

http://ec.europa.eu/information_society/eeurope/i2010/i2010/index_en.htm.

(16)  Daartoe behoren de EESC-adviezen over:

16

| — | De mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Aanpassing van het beleid op het gebied van e-zakendoen aan de veranderende omgeving: de lering uit het Go Digital initiatief en de toekomstige uitdagingen — PB C 108 van 30.4.2004, blz. 23, |
| --- | --- |

—

De mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Aanpassing van het beleid op het gebied van e-zakendoen aan de veranderende omgeving: de lering uit het Go Digital initiatief en de toekomstige uitdagingen — PB C 108 van 30.4.2004, blz. 23,

| — | het voorstel voor een beschikking voor het Europees Parlement en de Raad betreffende de vaststelling van een communautair meerjarenprogramma ter bevordering van een veiliger gebruik van het internet en on-line technologieën — PB C 157 van 28.6.2005, blz. 136, |
| --- | --- |

—

het voorstel voor een beschikking voor het Europees Parlement en de Raad betreffende de vaststelling van een communautair meerjarenprogramma ter bevordering van een veiliger gebruik van het internet en on-line technologieën — PB C 157 van 28.6.2005, blz. 136,

| — | de mededeling va de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité, en het Comité van de Regio's — snelle verbindingen voor Europa: recente ontwikkeling in de sector elektronische communicatie — PB C 120 van 20.5.2005, blz. 22, |
| --- | --- |

—

de mededeling va de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité, en het Comité van de Regio's — snelle verbindingen voor Europa: recente ontwikkeling in de sector elektronische communicatie — PB C 120 van 20.5.2005, blz. 22,

| — | de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's: i2010 — Een Europese informatiemaatschappij voor groei- en werkgelegenheid — PB C 110 van 9.5.2006, blz. 83, |
| --- | --- |

—

de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's: i2010 — Een Europese informatiemaatschappij voor groei- en werkgelegenheid — PB C 110 van 9.5.2006, blz. 83,

| — | de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — e-toegankelijkheid — PB C 110 van 9.5.2006, blz. 26, |
| --- | --- |

—

de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — e-toegankelijkheid — PB C 110 van 9.5.2006, blz. 26,

| — | de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — de breedbandkloof overbruggen — CESE 1881/2006, |
| --- | --- |

—

de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — de breedbandkloof overbruggen — CESE 1881/2006,

| — | de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — een strategie voor een veilige informatiemaatschappij-dialoog, partnerschap, and empowerment — R/CESE 1474/2006, nog in voorbereiding. |
| --- | --- |

—

de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — een strategie voor een veilige informatiemaatschappij-dialoog, partnerschap, and empowerment — R/CESE 1474/2006, nog in voorbereiding.

(17)  Zie COM(2005) 203 en Richtlijn 2002/22/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake de universele dienst- en gebruikersrechten met betrekking tot elektronische-communicatienetwerken en -diensten.

17

(18)  Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — CESE 1881/2006.

18

(19)  Inclusief Preparing the next steps in regulation of electronic communications, Analysis (2006); An assessment of the regulatory framework for electronic communications — growth and investment in the EU e-communications sector, London Economics in samenwerking met Price Waterhouse (2006).

19

Preparing the next steps in regulation of electronic communications, Analysis (2006); An assessment of the regulatory framework for electronic communications

growth and investment in the EU e-communications sector, London Economics in samenwerking met Price Waterhouse (2006)

---

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/33 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/33

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de Mededeling van de Commissie krachtens artikel 138, lid 2, van het EG-Verdrag betreffende de versterking van de maritieme arbeidsnormen

COM(2006) 287 final

(2007/C 97/11)

De Europese Commissie heeft op 16 juni 2006 besloten het Europees Economisch en Sociaal Comité overeenkomstig artikel 262 van het EG-Verdrag te raadplegen over het bovengenoemde voorstel.

De gespecialiseerde afdeling Vervoer, energie, infrastructuur en informatiemaatschappij, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 11 januari 2007 goedgekeurd. Rapporteur was de heer Etty.

Het Comité heeft tijdens zijn op 15 en 16 februari 2007 gehouden 433e zitting (vergadering van 15 februari) het volgende advies uitgebracht, dat met 190 stemmen vóór, bij 5 onthoudingen, is goedgekeurd.

1.   Inleiding

| 1.1 | Met het in 2006 geconsolideerde Verdrag betreffende arbeid op zee heeft de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) een belangrijk nieuw instrument in handen dat enerzijds het recht van zeevarenden op fatsoenlijke werkomstandigheden beschermt en anderzijds de voorwaarden schept voor eerlijke concurrentie voor de reders. |
| --- | --- |

1.1

Met het in 2006 geconsolideerde Verdrag betreffende arbeid op zee heeft de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) een belangrijk nieuw instrument in handen dat enerzijds het recht van zeevarenden op fatsoenlijke werkomstandigheden beschermt en anderzijds de voorwaarden schept voor eerlijke concurrentie voor de reders.

| 1.2 | Het verdrag vormt een aanvulling op de drie grote verdragen van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO): het Internationaal Verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee (SOLAS), het Internationaal Verdrag betreffende de normen voor zeevarenden inzake opleiding, diplomering en wachtdienst (STCW) en het Internationaal Verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen (MARPOL). Het wordt dan ook gezien als de vierde pijler van de internationale regeling inzake kwaliteitsscheepvaart. |
| --- | --- |

1.2

Het verdrag vormt een aanvulling op de drie grote verdragen van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO): het Internationaal Verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee (SOLAS), het Internationaal Verdrag betreffende de normen voor zeevarenden inzake opleiding, diplomering en wachtdienst (STCW) en het Internationaal Verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen (MARPOL). Het wordt dan ook gezien als de vierde pijler van de internationale regeling inzake kwaliteitsscheepvaart.

| 1.3 | Het nieuwe verdrag komt in de plaats van de 68 bestaande maritieme overeenkomsten van de IAO en treedt in werking na ratificatie door dertig aangesloten landen, op voorwaarde dat die gezamenlijk ten minste 33 % van de mondiale koopvaardijtonnage vertegenwoordigen. |
| --- | --- |

1.3

Het nieuwe verdrag komt in de plaats van de 68 bestaande maritieme overeenkomsten van de IAO en treedt in werking na ratificatie door dertig aangesloten landen, op voorwaarde dat die gezamenlijk ten minste 33 % van de mondiale koopvaardijtonnage vertegenwoordigen.

2.   Opmerkingen

| 2.1 | De in het verdrag vastgelegde normen gelden voor de bemanning van zeeschepen met een bruto registertonnage van 500 ton of meer die worden gebruikt voor de internationale vaart of op trajecten tussen buitenlandse havens. De normen hebben betrekking op:






  — | de minimumvoorwaarden voor maritieme arbeid; |
| --- | --- | --- |

2.1

De in het verdrag vastgelegde normen gelden voor de bemanning van zeeschepen met een bruto registertonnage van 500 ton of meer die worden gebruikt voor de internationale vaart of op trajecten tussen buitenlandse havens. De normen hebben betrekking op:

—

de minimumvoorwaarden voor maritieme arbeid;

| — | arbeidsvoorwaarden; |
| --- | --- |

—

arbeidsvoorwaarden;

| — | accommodatie, ontspanningsmogelijkheden en voedsel/catering aan boord; |
| --- | --- |

—

accommodatie, ontspanningsmogelijkheden en voedsel/catering aan boord;

| — | gezondheid en preventie, medische zorg en sociale zekerheid; |
| --- | --- |

—

gezondheid en preventie, medische zorg en sociale zekerheid;

| — | naleving en handhaving. |
| --- | --- |

—

naleving en handhaving.

| 2.2 | Het Comité prijst de Commissie voor het feit dat zij de werkzaamheden van de IAO en daarmee ook de totstandkoming van dit nieuwe verdrag heeft gesteund. Ook is er alle lof voor de samenwerking met de nationale regeringen, vakbonden en werkgeversorganisaties in het kader van het tripartiete overleg met de IAO. Daarmee is beslist een goede basis gelegd voor de taken die, nu het nieuwe instrument daar is, nog moeten worden volbracht, nl. de ratificatie door de lidstaten en de eventuele aanpassing van het acquis communautaire. |
| --- | --- |

2.2

Het Comité prijst de Commissie voor het feit dat zij de werkzaamheden van de IAO en daarmee ook de totstandkoming van dit nieuwe verdrag heeft gesteund. Ook is er alle lof voor de samenwerking met de nationale regeringen, vakbonden en werkgeversorganisaties in het kader van het tripartiete overleg met de IAO. Daarmee is beslist een goede basis gelegd voor de taken die, nu het nieuwe instrument daar is, nog moeten worden volbracht, nl. de ratificatie door de lidstaten en de eventuele aanpassing van het acquis communautaire.

| 2.3 | Het verdrag berust op een broos evenwicht in de besluitvorming op internationaal niveau en in het tripartiete overleg. Dit betekent dat de Commissie er alles aan moet doen om dit resultaat veilig te stellen en te steunen, en om een succesvolle tenuitvoerlegging hiervan niet in gevaar te brengen. |
| --- | --- |

2.3

Het verdrag berust op een broos evenwicht in de besluitvorming op internationaal niveau en in het tripartiete overleg. Dit betekent dat de Commissie er alles aan moet doen om dit resultaat veilig te stellen en te steunen, en om een succesvolle tenuitvoerlegging hiervan niet in gevaar te brengen.

| 2.4 | Het is een goede zaak dat de Commissie aandringt op zo snel mogelijke ratificatie door de lidstaten. De handtekening van deze 27 landen, die samen 28 % van de wereldvloot vertegenwoordigen, zou zonder meer een enorme stap vooruit betekenen. |
| --- | --- |

2.4

Het is een goede zaak dat de Commissie aandringt op zo snel mogelijke ratificatie door de lidstaten. De handtekening van deze 27 landen, die samen 28 % van de wereldvloot vertegenwoordigen, zou zonder meer een enorme stap vooruit betekenen.

| 2.5 | Ratificatie is uitsluitend een taak van de lidstaten, daar de EU zelf niet lid is van de IAO. Het Comité verwelkomt het besluit van de Commissie om de sociale partners uit te nodigen voor onderhandelingen op Europees niveau over een overeenkomst. Zo'n overeenkomst zou de ratificatie door de lidstaten zeker een stuk vergemakkelijken. Het Comité verwacht dat de lidstaten zo snel mogelijk — hopelijk in 2008 — tot ratificatie zullen overgaan. |
| --- | --- |

2.5

Ratificatie is uitsluitend een taak van de lidstaten, daar de EU zelf niet lid is van de IAO. Het Comité verwelkomt het besluit van de Commissie om de sociale partners uit te nodigen voor onderhandelingen op Europees niveau over een overeenkomst. Zo'n overeenkomst zou de ratificatie door de lidstaten zeker een stuk vergemakkelijken. Het Comité verwacht dat de lidstaten zo snel mogelijk — hopelijk in 2008 — tot ratificatie zullen overgaan.

| 2.6 | De onderhandelingen zijn inmiddels gaande en daarom acht het Comité het verstandiger om zich voorlopig niet uit te laten over de drie belangrijkste vraagstukken uit de Commissiemededeling:






  — | aanpassing van het acquis communautaire; |
| --- | --- | --- |

2.6

De onderhandelingen zijn inmiddels gaande en daarom acht het Comité het verstandiger om zich voorlopig niet uit te laten over de drie belangrijkste vraagstukken uit de Commissiemededeling:

—

aanpassing van het acquis communautaire;

| — | goedkeuring van aanvullende teksten; |
| --- | --- |

—

goedkeuring van aanvullende teksten;

| — | verder gaan dan de bepalingen van het verdrag. |
| --- | --- |

—

verder gaan dan de bepalingen van het verdrag.

Hetzelfde geldt voor de vraag of deel B van het verdrag (de richtlijnen) een bindend karakter moet krijgen.

Indien de sociale partners niet tot een overeenkomst weten te komen, zal het Comité zich opnieuw over deze punten buigen.

| 2.7 | Hoewel het IAO-verdrag een tripartiete structuur in het leven heeft geroepen, wil het Comité erop wijzen dat het EG-Verdrag niet in een dergelijk mechanisme voorziet. De oplossing die de Commissie uiteindelijk zal aandragen om de EU-coördinatie in het tripartiete besluitvormingsproces te waarborgen, mag in geen geval de tripartiete IAO-bepalingen op nationaal niveau verzwakken. |
| --- | --- |

2.7

Hoewel het IAO-verdrag een tripartiete structuur in het leven heeft geroepen, wil het Comité erop wijzen dat het EG-Verdrag niet in een dergelijk mechanisme voorziet. De oplossing die de Commissie uiteindelijk zal aandragen om de EU-coördinatie in het tripartiete besluitvormingsproces te waarborgen, mag in geen geval de tripartiete IAO-bepalingen op nationaal niveau verzwakken.

| 2.8 | Het Comité zou graag zien dat de Commissie de vergaderingen van de IAO met deskundigen over de ontwikkeling van praktische richtsnoeren voor controles door vlag- en havenstaten ondersteunt. |
| --- | --- |

2.8

Het Comité zou graag zien dat de Commissie de vergaderingen van de IAO met deskundigen over de ontwikkeling van praktische richtsnoeren voor controles door vlag- en havenstaten ondersteunt.

Brussel, 15 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Dimitris DIMITRIADIS

---

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/34 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/34

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over De betrekkingen tussen de Europese Unie en Japan: rol van het maatschappelijk middenveld

(2007/C 97/12)

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn zitting van 17 januari 2007 besloten om overeenkomstig artikel 29, lid 2, van zijn reglement van orde een advies op te stellen over De betrekkingen tussen de Europese Unie en Japan: rol van het maatschappelijk middenveld.

Mevrouw Ferrero-Waldner, Europees commissaris voor Buitenlandse betrekkingen en nabuurschapsbeleid, had op 6 april 2006 reeds per brief laten weten achter een dergelijk initiatief te staan.

De gespecialiseerde afdeling Externe betrekkingen, die met de voorbereidende werkzaamheden was belast, heeft haar advies op 24 januari 2007 goedgekeurd. Rapporteur was mevrouw Päärendson.

Het EESC heeft tijdens zijn op 15 en 16 februari 2007 gehouden 433e zitting (vergadering van 16 februari) onderstaand advies uitgebracht, dat met 112 stemmen vóór en 3 tegen, bij 28 onthoudingen, werd goedgekeurd.

1.   Samenvatting en aanbevelingen

| 1.1 | De Europese Commissie heeft het EESC aangemoedigd om de ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld in Japan te volgen en na te gaan hoe de EU daarmee zou kunnen samenwerken teneinde de betrekkingen tussen de EU en Japan te bevorderen. |
| --- | --- |

1.1

De Europese Commissie heeft het EESC aangemoedigd om de ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld in Japan te volgen en na te gaan hoe de EU daarmee zou kunnen samenwerken teneinde de betrekkingen tussen de EU en Japan te bevorderen.

| 1.2 | De EU en Japan hebben heel wat waarden en belangen gemeenschappelijk. Op veel terreinen wordt door hun overheden succesvol samengewerkt. |
| --- | --- |

1.2

De EU en Japan hebben heel wat waarden en belangen gemeenschappelijk. Op veel terreinen wordt door hun overheden succesvol samengewerkt.

| 1.3 | Japan krijgt steeds meer belang bij regionale samenwerking die is gebaseerd op functionele integratie. |
| --- | --- |

1.3

Japan krijgt steeds meer belang bij regionale samenwerking die is gebaseerd op functionele integratie.

| 1.4 | De rol van het maatschappelijk middenveld in Japan wordt geleidelijk aan steeds belangrijker, hoewel die zich meestal nog beperkt tot lokale en regionale vraagstukken. |
| --- | --- |

1.4

De rol van het maatschappelijk middenveld in Japan wordt geleidelijk aan steeds belangrijker, hoewel die zich meestal nog beperkt tot lokale en regionale vraagstukken.

| 1.5 | Momenteel onderhouden het Europese en Japanse maatschappelijk middenveld op relatief weinig terreinen uitgebreide contacten met elkaar, maar ze erkennen steeds vaker dat ze voor dezelfde uitdagingen staan, waaruit blijkt dat de tijd rijp is voor intensievere samenwerking. |
| --- | --- |

1.5

Momenteel onderhouden het Europese en Japanse maatschappelijk middenveld op relatief weinig terreinen uitgebreide contacten met elkaar, maar ze erkennen steeds vaker dat ze voor dezelfde uitdagingen staan, waaruit blijkt dat de tijd rijp is voor intensievere samenwerking.

| 1.6 | Het leggen van meer en nauwere contacten zal heel wat tijd kosten. Daarbij zal het vinden van de juiste partners cruciaal zijn. |
| --- | --- |

1.6

Het leggen van meer en nauwere contacten zal heel wat tijd kosten. Daarbij zal het vinden van de juiste partners cruciaal zijn.

| 1.7 | Een belangrijke eerste stap zou de organisatie van een bijeenkomst kunnen zijn, waar gemeenschappelijke problemen zouden moeten worden gedefinieerd en zou kunnen worden besproken hoe die moeten worden aangepakt. |
| --- | --- |

1.7

Een belangrijke eerste stap zou de organisatie van een bijeenkomst kunnen zijn, waar gemeenschappelijke problemen zouden moeten worden gedefinieerd en zou kunnen worden besproken hoe die moeten worden aangepakt.

| 1.8 | Wanneer seminars en soortgelijke bijeenkomsten worden georganiseerd, zou voortaan altijd moeten worden nagegaan welke geschikte Europese en Japanse maatschappelijke organisaties daarbij zouden kunnen worden betrokken. |
| --- | --- |

1.8

Wanneer seminars en soortgelijke bijeenkomsten worden georganiseerd, zou voortaan altijd moeten worden nagegaan welke geschikte Europese en Japanse maatschappelijke organisaties daarbij zouden kunnen worden betrokken.

| 1.9 | Na verloop van tijd kan worden nagedacht over meer structureel contact, bijvoorbeeld in de vorm van een rondetafelconferentie. |
| --- | --- |

1.9

Na verloop van tijd kan worden nagedacht over meer structureel contact, bijvoorbeeld in de vorm van een rondetafelconferentie.

| 1.10 | De twee in Japan bestaande instituten voor Europese studies (hierna: EU-centra) bieden reeds een basis voor netwerking en samenwerking. |
| --- | --- |

1.10

De twee in Japan bestaande instituten voor Europese studies (hierna: EU-centra) bieden reeds een basis voor netwerking en samenwerking.

| 1.11 | De kosten van intensievere contacten tussen het Europese en Japanse maatschappelijk middenveld kunnen binnen de perken worden gehouden door vaker gebruik te maken van technieken als videoconferenties en Voice over Internet Protocol (telefoneren via internet). |
| --- | --- |

1.11

De kosten van intensievere contacten tussen het Europese en Japanse maatschappelijk middenveld kunnen binnen de perken worden gehouden door vaker gebruik te maken van technieken als videoconferenties en Voice over Internet Protocol (telefoneren via internet).

2.   Inleiding

| 2.1 | Naar aanleiding van eerdere samenwerkingsinitiatieven hebben de EU en Japan in 2001 overeenstemming bereikt over een actieplan dat hun onderlinge samenwerking in de komende tien jaar een nieuwe impuls moet geven. Dit actieplan, dat de naam „Shaping our Common Future ”(„Samen bouwen aan onze gemeenschappelijke toekomst”) (1) heeft meegekregen, omvat vier hoofddoelstellingen, waarvan de vierde luidt: „volkeren en culturen dichter bij elkaar brengen”. In het kader van deze doelstelling willen partijen o.m. een netwerk van contacten op het vlak van het maatschappelijk middenveld uitbouwen en de interregionale uitwisselingen bevorderen. Belangrijk is verder ook de derde doelstelling: „het hoofd bieden aan mondiale en maatschappelijke uitdagingen”. |
| --- | --- |

2.1

Naar aanleiding van eerdere samenwerkingsinitiatieven hebben de EU en Japan in 2001 overeenstemming bereikt over een actieplan dat hun onderlinge samenwerking in de komende tien jaar een nieuwe impuls moet geven. Dit actieplan, dat de naam „Shaping our Common Future ”(„Samen bouwen aan onze gemeenschappelijke toekomst”) (1) heeft meegekregen, omvat vier hoofddoelstellingen, waarvan de vierde luidt: „volkeren en culturen dichter bij elkaar brengen”. In het kader van deze doelstelling willen partijen o.m. een netwerk van contacten op het vlak van het maatschappelijk middenveld uitbouwen en de interregionale uitwisselingen bevorderen. Belangrijk is verder ook de derde doelstelling: „het hoofd bieden aan mondiale en maatschappelijke uitdagingen”.

| 2.2 | Tot de belangrijkste recente initiatieven ter bevordering van de contacten op het vlak van het maatschappelijk middenveld behoorden het zeer succesvolle „Year of people-to-people exchanges 2005”, de oprichting van EU-centra (2) in Tokio (3) en Kansai (4), en de organisatie van een gezamenlijk symposium in april 2006 in Brussel, waar van gedachten is gewisseld over de al uitgevoerde onderdelen van het actieprogramma en over eventuele wijzigingen die daarin moeten worden aangebracht in het licht van de veranderende situatie in Japan, de EU en elders. |
| --- | --- |

2.2

Tot de belangrijkste recente initiatieven ter bevordering van de contacten op het vlak van het maatschappelijk middenveld behoorden het zeer succesvolle „Year of people-to-people exchanges 2005”, de oprichting van EU-centra (2) in Tokio (3) en Kansai (4), en de organisatie van een gezamenlijk symposium in april 2006 in Brussel, waar van gedachten is gewisseld over de al uitgevoerde onderdelen van het actieprogramma en over eventuele wijzigingen die daarin moeten worden aangebracht in het licht van de veranderende situatie in Japan, de EU en elders.

| 2.3 | Doel van dit advies is om recente ontwikkelingen in het Japanse maatschappelijk middenveld onder de loep te nemen en na te gaan op welke manier samenwerking tussen het Europese (m.n. het EESC) en Japanse maatschappelijk middenveld de Europees-Japanse betrekkingen verder kan versterken (5). |
| --- | --- |

2.3

Doel van dit advies is om recente ontwikkelingen in het Japanse maatschappelijk middenveld onder de loep te nemen en na te gaan op welke manier samenwerking tussen het Europese (m.n. het EESC) en Japanse maatschappelijk middenveld de Europees-Japanse betrekkingen verder kan versterken (5).

| 2.4 | Het EESC definieert het maatschappelijk middenveld als „het geheel van organisaties waarvan de leden via een democratisch proces, gebaseerd op dialoog en consensus, opkomen voor het algemene belang en tegelijk als schakel tussen de overheid en de burgers fungeren” (6). |
| --- | --- |

2.4

Het EESC definieert het maatschappelijk middenveld als „het geheel van organisaties waarvan de leden via een democratisch proces, gebaseerd op dialoog en consensus, opkomen voor het algemene belang en tegelijk als schakel tussen de overheid en de burgers fungeren” (6).

3.   Achtergrond

| 3.1 | Japan is in Oost-Azië, een economische groeiregio waar de regionale samenwerking maar ook de ongerustheid over de veiligheidssituatie in snel tempo toeneemt, een belangrijke speler. Nu deze hele regio en vooral China steeds belangrijker wordt voor de EU, zullen nauwere banden met Japan, hetgeen ook meer regionale samenwerking inhoudt, zorgen voor het nodige evenwicht (7). |
| --- | --- |

3.1

Japan is in Oost-Azië, een economische groeiregio waar de regionale samenwerking maar ook de ongerustheid over de veiligheidssituatie in snel tempo toeneemt, een belangrijke speler. Nu deze hele regio en vooral China steeds belangrijker wordt voor de EU, zullen nauwere banden met Japan, hetgeen ook meer regionale samenwerking inhoudt, zorgen voor het nodige evenwicht (7).

| 3.2 | Japan is ook een van de strategische partners van de EU. Europa en Japan mogen dan zowel geografisch als ook in cultureel opzicht mijlenver uit elkaar liggen, zij hebben veel met elkaar gemeen: zij hebben allebei een democratisch bestel, zij zijn allebei economische grootmachten met grootse internationale ambities, zij houden er nagenoeg dezelfde fundamentele waarden op na en zij hebben heel wat gemeenschappelijke belangen en zorgen. Zij hebben er dan ook allebei belang bij hun onderlinge betrekkingen te verstevigen en te streven naar een beter wederzijds begrip. |
| --- | --- |

3.2

Japan is ook een van de strategische partners van de EU. Europa en Japan mogen dan zowel geografisch als ook in cultureel opzicht mijlenver uit elkaar liggen, zij hebben veel met elkaar gemeen: zij hebben allebei een democratisch bestel, zij zijn allebei economische grootmachten met grootse internationale ambities, zij houden er nagenoeg dezelfde fundamentele waarden op na en zij hebben heel wat gemeenschappelijke belangen en zorgen. Zij hebben er dan ook allebei belang bij hun onderlinge betrekkingen te verstevigen en te streven naar een beter wederzijds begrip.

| 3.3 | Japan is met 6,6 % van de totale EU-export de op vier na belangrijkste exportmarkt van de EU en de EU is de op één na belangrijkste exportmarkt van Japan. Het Japanse BBP neemt met zo'n 2,7 % per jaar toe en het werkloosheidspercentage ligt in de buurt van 4,5 %. Japan neemt zo'n 14 % van het mondiale BNP voor zijn rekening (China: 3,4 %) en het gemiddelde inkomen per hoofd van de bevolking bedraagt er 32.230 dollar (China: 780 dollar). |
| --- | --- |

3.3

Japan is met 6,6 % van de totale EU-export de op vier na belangrijkste exportmarkt van de EU en de EU is de op één na belangrijkste exportmarkt van Japan. Het Japanse BBP neemt met zo'n 2,7 % per jaar toe en het werkloosheidspercentage ligt in de buurt van 4,5 %. Japan neemt zo'n 14 % van het mondiale BNP voor zijn rekening (China: 3,4 %) en het gemiddelde inkomen per hoofd van de bevolking bedraagt er 32.230 dollar (China: 780 dollar).

| 3.4 | Aanvankelijk waren de EU en Japan vooral geïnteresseerd in samenwerking op economisch en handelsgebied, wat zich onder meer vertaalde in aanzienlijke wederzijdse investeringen. Zowel de EU als Japan moeten economische hervormingen doorvoeren om hun concurrentiepositie in onze „geglobaliseerde ”wereld te verbeteren, terwijl ze veel waarde hechten aan hun eigen sociale modellen en streven naar duurzame groei. |
| --- | --- |

3.4

Aanvankelijk waren de EU en Japan vooral geïnteresseerd in samenwerking op economisch en handelsgebied, wat zich onder meer vertaalde in aanzienlijke wederzijdse investeringen. Zowel de EU als Japan moeten economische hervormingen doorvoeren om hun concurrentiepositie in onze „geglobaliseerde ”wereld te verbeteren, terwijl ze veel waarde hechten aan hun eigen sociale modellen en streven naar duurzame groei.

| 3.5 | De EU en Japan hebben hun samenwerking inmiddels verbreed tot heel wat terreinen. Zo zijn er nu permanente discussiefora voor thema's als industriebeleid, wetenschap en technologie, informatietechnologie, werkgelegenheid, sociale aangelegenheden, elektronische handel, onderzoek, ontwikkelingshulp en milieubescherming. De Japanse sociale partners hadden in 2006 in het bijzonder belangstelling voor het thema maatschappelijk verantwoord ondernemen. Verder worden alle regelgevingskwesties tijdens de „EU-Japan Regulatory Reform Dialogue ”(die ongeveer 12 jaar geleden werd ingesteld) op een samenhangende manier behandeld. In de bijlage worden enkele samenwerkingsinitiatieven nader toegelicht. Bij genoemde „dialoog ”zijn tal van directoraten-generaal van de Commissie en veel lidstaten betrokken. |
| --- | --- |

3.5

De EU en Japan hebben hun samenwerking inmiddels verbreed tot heel wat terreinen. Zo zijn er nu permanente discussiefora voor thema's als industriebeleid, wetenschap en technologie, informatietechnologie, werkgelegenheid, sociale aangelegenheden, elektronische handel, onderzoek, ontwikkelingshulp en milieubescherming. De Japanse sociale partners hadden in 2006 in het bijzonder belangstelling voor het thema maatschappelijk verantwoord ondernemen. Verder worden alle regelgevingskwesties tijdens de „EU-Japan Regulatory Reform Dialogue ”(die ongeveer 12 jaar geleden werd ingesteld) op een samenhangende manier behandeld. In de bijlage worden enkele samenwerkingsinitiatieven nader toegelicht. Bij genoemde „dialoog ”zijn tal van directoraten-generaal van de Commissie en veel lidstaten betrokken.

| 3.6 | In Japan is er geleidelijk aan bij steeds meer mensen sprake van het gevoel „dichtbij Europa te staan”. De nieuwe lidstaten zijn bij veel Japanners echter nog niet zo bekend. |
| --- | --- |

3.6

In Japan is er geleidelijk aan bij steeds meer mensen sprake van het gevoel „dichtbij Europa te staan”. De nieuwe lidstaten zijn bij veel Japanners echter nog niet zo bekend.

4.   Het Japanse maatschappelijk middenveld

| 4.1 | Zoals gezegd verschilt Japan in sociaal en cultureel opzicht sterk van de EU (8). Het is daarom niet verwonderlijk dat ook de Japanse maatschappelijke organisaties aanzienlijk verschillen van hun Europese evenknieën. Het meest opvallende verschil ligt in het feit dat het Japanse maatschappelijk middenveld tot voor kort sterk werd gedomineerd door de overheid: de Japanse maatschappelijke organisaties (met uitzondering van de sociale partners) moesten door de overheid worden erkend en bleven na hun erkenning onder overheidstoezicht staan. |
| --- | --- |

4.1

Zoals gezegd verschilt Japan in sociaal en cultureel opzicht sterk van de EU (8). Het is daarom niet verwonderlijk dat ook de Japanse maatschappelijke organisaties aanzienlijk verschillen van hun Europese evenknieën. Het meest opvallende verschil ligt in het feit dat het Japanse maatschappelijk middenveld tot voor kort sterk werd gedomineerd door de overheid: de Japanse maatschappelijke organisaties (met uitzondering van de sociale partners) moesten door de overheid worden erkend en bleven na hun erkenning onder overheidstoezicht staan.

| 4.2 | Dit werd door de samenleving geaccepteerd omdat men ervan uitging dat het samengaan van een uitgelezen centraal ambtenarenapparaat en grote industriële belangen (gesteund door parlementsleden) een snelle en efficiënte beleidsvorming en -implementatie mogelijk maakte en daarmee garant stond voor economische groei (9). Voor het maatschappelijk middenveld was daarbij slechts een zeer beperkte rol weggelegd. Concepten als „maatschappelijk middenveld”, „governance”en „verantwoording ”waren toentertijd nog geen gemeengoed in Japan. |
| --- | --- |

4.2

Dit werd door de samenleving geaccepteerd omdat men ervan uitging dat het samengaan van een uitgelezen centraal ambtenarenapparaat en grote industriële belangen (gesteund door parlementsleden) een snelle en efficiënte beleidsvorming en -implementatie mogelijk maakte en daarmee garant stond voor economische groei (9). Voor het maatschappelijk middenveld was daarbij slechts een zeer beperkte rol weggelegd. Concepten als „maatschappelijk middenveld”, „governance”en „verantwoording ”waren toentertijd nog geen gemeengoed in Japan.

| 4.3 | Aan het eind van de jaren tachtig spatte de zogeheten „economische zeepbel ”uiteen met een periode van deflatie en economische stagnatie tot gevolg, die Japan nog maar onlangs te boven is gekomen. In de jaren negentig werd het land opgeschrikt door een reeks schandalen met hoge ambtenaren, waardoor het vertrouwen in de dominantie van de staat en de grote industriële belangengroepen begon af te kalven. Daarbij kwam ook nog eens het debacle van de reddings- en wederopbouwoperatie na de „grote Hanshin-Awaji aardbeving ”in Kobe in 1995. Een en ander heeft de Japanse samenleving attent gemaakt op de efficiëntie (en het potentieel) van sommige maatschappelijke organisaties. Dit heeft in 1998 geleid tot het aannemen van een wet op non-profitorganisaties, waarbij werd erkend dat maatschappelijke organisaties een positieve invloed kunnen uitoefenen op de kwaliteit van het bestuur (10). Deze wet heeft tal van belemmeringen voor de ontwikkeling van de non-profitsector weggenomen en deze nagenoeg verlost van het zeer belastende bureaucratische toezicht op maatschappelijke organisaties. Dit is een van de veranderingen die tot minder regelgeving en minder centralisme in de Japanse samenleving en de Japanse politiek hebben geleid. |
| --- | --- |

4.3

Aan het eind van de jaren tachtig spatte de zogeheten „economische zeepbel ”uiteen met een periode van deflatie en economische stagnatie tot gevolg, die Japan nog maar onlangs te boven is gekomen. In de jaren negentig werd het land opgeschrikt door een reeks schandalen met hoge ambtenaren, waardoor het vertrouwen in de dominantie van de staat en de grote industriële belangengroepen begon af te kalven. Daarbij kwam ook nog eens het debacle van de reddings- en wederopbouwoperatie na de „grote Hanshin-Awaji aardbeving ”in Kobe in 1995. Een en ander heeft de Japanse samenleving attent gemaakt op de efficiëntie (en het potentieel) van sommige maatschappelijke organisaties. Dit heeft in 1998 geleid tot het aannemen van een wet op non-profitorganisaties, waarbij werd erkend dat maatschappelijke organisaties een positieve invloed kunnen uitoefenen op de kwaliteit van het bestuur (10). Deze wet heeft tal van belemmeringen voor de ontwikkeling van de non-profitsector weggenomen en deze nagenoeg verlost van het zeer belastende bureaucratische toezicht op maatschappelijke organisaties. Dit is een van de veranderingen die tot minder regelgeving en minder centralisme in de Japanse samenleving en de Japanse politiek hebben geleid.

| 4.4 | Sindsdien is het maatschappelijk middenveld in Japan aan het veranderen en schieten de maatschappelijke organisaties er als paddestoelen uit de grond, met name in sectoren die zich willen profileren tegenover de overheid. Binnen de Japanse samenleving wordt nu gediscussieerd over de vraag hoe het maatschappelijk middenveld zijn potentieel zo goed en volledig mogelijk kan benutten. Deze discussie zal uiteindelijk resulteren in een versterking van de rol en invloed van maatschappelijke organisaties. Men begint het democratische participatieproces wat beter onder de knie te krijgen en alle wetsvoorstellen staan nu op het internet, zodat iedereen zijn mening kan geven. Toch valt bij maatschappelijke organisaties de kritiek te beluisteren dat het standpunt van het maatschappelijk middenveld (uitgezonderd de sociale partners) de uiteindelijke besluitvorming nog steeds onvoldoende beïnvloedt. |
| --- | --- |

4.4

Sindsdien is het maatschappelijk middenveld in Japan aan het veranderen en schieten de maatschappelijke organisaties er als paddestoelen uit de grond, met name in sectoren die zich willen profileren tegenover de overheid. Binnen de Japanse samenleving wordt nu gediscussieerd over de vraag hoe het maatschappelijk middenveld zijn potentieel zo goed en volledig mogelijk kan benutten. Deze discussie zal uiteindelijk resulteren in een versterking van de rol en invloed van maatschappelijke organisaties. Men begint het democratische participatieproces wat beter onder de knie te krijgen en alle wetsvoorstellen staan nu op het internet, zodat iedereen zijn mening kan geven. Toch valt bij maatschappelijke organisaties de kritiek te beluisteren dat het standpunt van het maatschappelijk middenveld (uitgezonderd de sociale partners) de uiteindelijke besluitvorming nog steeds onvoldoende beïnvloedt.

| 4.5 | In de discussie over het Japanse maatschappelijk middenveld worden doorgaans twee categorieën maatschappelijke organisaties onderscheiden. In de eerste plaats zijn er de niet-gouvernementele organisaties (ngo's). Deze zijn hoofdzakelijk actief op het gebied van humanitaire en ontwikkelingshulp en ontvangen aanzienlijke overheidssteun van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Zij helpen de Japanse overheid bij de uitvoering van haar ODA-programma's (officiële ontwikkelingshulp) en komen regelmatig met vertegenwoordigers van de overheid samen om de onderlinge dialoog en samenwerking te versterken. Hun financiële en personele middelen zijn echter nog steeds beperkt. |
| --- | --- |

4.5

In de discussie over het Japanse maatschappelijk middenveld worden doorgaans twee categorieën maatschappelijke organisaties onderscheiden. In de eerste plaats zijn er de niet-gouvernementele organisaties (ngo's). Deze zijn hoofdzakelijk actief op het gebied van humanitaire en ontwikkelingshulp en ontvangen aanzienlijke overheidssteun van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Zij helpen de Japanse overheid bij de uitvoering van haar ODA-programma's (officiële ontwikkelingshulp) en komen regelmatig met vertegenwoordigers van de overheid samen om de onderlinge dialoog en samenwerking te versterken. Hun financiële en personele middelen zijn echter nog steeds beperkt.

| 4.6 | Daarnaast zijn er de non-profitorganisaties, waarvan Japan er een breed scala kent: werkgevers- en werknemersorganisaties, branche- en beroepsorganisaties, milieu- en consumentenverenigingen, landbouworganisaties, organisaties in de culturele sector enz. Al deze organisaties zullen een steeds grotere rol gaan spelen in het overleg dat in Japanse ondernemingen en ondernemingen van buitenlandse investeerders wordt gevoerd over de maatschappelijke verantwoordelijkheid van die ondernemingen (met inachtneming van het vrijwillige karakter daarvan). Verder spelen gezondheidsorganisaties een grote rol. Sommige non-profitorganisaties worden door de overheid financieel gesteund. Een zeer groot deel van deze organisaties houdt zich hoofdzakelijk bezig met het zoeken naar lokale en regionale oplossingen voor lokale en regionale vraagstukken, hetgeen de lokale gemeenschappen ten goede komt. Als gevolg daarvan is er slechts een klein aantal nationale non-profitorganisaties. |
| --- | --- |

4.6

Daarnaast zijn er de non-profitorganisaties, waarvan Japan er een breed scala kent: werkgevers- en werknemersorganisaties, branche- en beroepsorganisaties, milieu- en consumentenverenigingen, landbouworganisaties, organisaties in de culturele sector enz. Al deze organisaties zullen een steeds grotere rol gaan spelen in het overleg dat in Japanse ondernemingen en ondernemingen van buitenlandse investeerders wordt gevoerd over de maatschappelijke verantwoordelijkheid van die ondernemingen (met inachtneming van het vrijwillige karakter daarvan). Verder spelen gezondheidsorganisaties een grote rol. Sommige non-profitorganisaties worden door de overheid financieel gesteund. Een zeer groot deel van deze organisaties houdt zich hoofdzakelijk bezig met het zoeken naar lokale en regionale oplossingen voor lokale en regionale vraagstukken, hetgeen de lokale gemeenschappen ten goede komt. Als gevolg daarvan is er slechts een klein aantal nationale non-profitorganisaties.

| 4.7 | Ook de jeugd is via studenten- en andere organisaties in het Japanse maatschappelijk middenveld goed vertegenwoordigd. |
| --- | --- |

4.7

Ook de jeugd is via studenten- en andere organisaties in het Japanse maatschappelijk middenveld goed vertegenwoordigd.

5.   Huidige contacten tussen Europese en Japanse maatschappelijke organisaties

| 5.1 | Op overheidsniveau onderhouden de EU en Japan regelmatige en intensieve contacten met elkaar (zie par. 3.5 en de bijlage), waarvan het belang geregeld door hun politieke leiders wordt beklemtoond. Op het niveau van het maatschappelijk middenveld daarentegen zijn de contacten over het geheel genomen veel minder frequent. Toch zijn er op sommige gebieden al wél intensieve en actieve contacten. |
| --- | --- |

5.1

Op overheidsniveau onderhouden de EU en Japan regelmatige en intensieve contacten met elkaar (zie par. 3.5 en de bijlage), waarvan het belang geregeld door hun politieke leiders wordt beklemtoond. Op het niveau van het maatschappelijk middenveld daarentegen zijn de contacten over het geheel genomen veel minder frequent. Toch zijn er op sommige gebieden al wél intensieve en actieve contacten.

5.2   Sociale partners

Werkgevers: Nippon Keidanren (Japanse werkgeversfederatie) is een brede economische organisatie die in mei 2002 is ontstaan na de samensmelting van Keidanren (Japanse federatie van economische organisaties) en Nikkeiren (Japanse federatie van werkgeversbonden). Nippon Keidanren heeft 1.662 leden, waaronder 1.351 bedrijven, 130 industriële verenigingen en 47 regionale economische organisaties (gegevens van 20-6-2006).

De vakbonden in Japan zijn betrekkelijk zwak, zowel qua ledental als qua financiële middelen. Slechts om en nabij de 20 % van de werknemers is aangesloten bij een vakbond. Zo'n twee derde daarvan is lid van RENGO (11), de belangrijkste vakorganisatie, die een vertegenwoordiging in Brussel evenals toegang tot veel informatie van het EVV heeft. RENGO vaardigt vaak vertegenwoordigers af naar vakbondsbijeenkomsten in EU-lidstaten.

| 5.3 | De werkgevers komen al tien jaar lang ieder jaar bijeen in het kader van de „EU-Japan Business Dialogue Roundtable ”om van gedachten te wisselen over de vraag hoe de economische betrekkingen en handelsrelaties tussen de EU en Japan kunnen worden verbeterd. In dat verband spreken zij ook steeds meer over mondiale kwesties, zoals het energievraagstuk. De conclusies van hun besprekingen worden op de jaarlijkse bilaterale Europees-Japanse top voorgelegd aan de politieke leiders, die bereid zijn de aanbevelingen van de „Rondetafel ”ter harte te nemen. Daarnaast kennen bedrijfsorganisaties uit de EU en Japan al een lange traditie van overleg over allerlei onderwerpen. |
| --- | --- |

5.3

De werkgevers komen al tien jaar lang ieder jaar bijeen in het kader van de „EU-Japan Business Dialogue Roundtable ”om van gedachten te wisselen over de vraag hoe de economische betrekkingen en handelsrelaties tussen de EU en Japan kunnen worden verbeterd. In dat verband spreken zij ook steeds meer over mondiale kwesties, zoals het energievraagstuk. De conclusies van hun besprekingen worden op de jaarlijkse bilaterale Europees-Japanse top voorgelegd aan de politieke leiders, die bereid zijn de aanbevelingen van de „Rondetafel ”ter harte te nemen. Daarnaast kennen bedrijfsorganisaties uit de EU en Japan al een lange traditie van overleg over allerlei onderwerpen.

| 5.4 | Voorts komen de Europese en Japanse consumentenorganisaties al zes jaar bijeen om van gedachten te wisselen over wereldwijde uitdagingen als voedselveiligheid en -etikettering. Andere voorbeelden van samenwerking tussen Europese en Japanse maatschappelijke organisaties zijn de jaarlijkse bijeenkomsten van journalisten, burgerbewegingen, ngo's en milieuorganisaties. En ten slotte moet ook nog de academische samenwerking tussen universiteiten, hogescholen en onderzoeksinstituten worden vermeld, die verder zal worden uitgebouwd na de recente oprichting van twee EU-centra in Japan. De Japanse academische instellingen onderhouden nauwe contacten met elkaar en met hun zusterinstellingen in de EU. |
| --- | --- |

5.4

Voorts komen de Europese en Japanse consumentenorganisaties al zes jaar bijeen om van gedachten te wisselen over wereldwijde uitdagingen als voedselveiligheid en -etikettering. Andere voorbeelden van samenwerking tussen Europese en Japanse maatschappelijke organisaties zijn de jaarlijkse bijeenkomsten van journalisten, burgerbewegingen, ngo's en milieuorganisaties. En ten slotte moet ook nog de academische samenwerking tussen universiteiten, hogescholen en onderzoeksinstituten worden vermeld, die verder zal worden uitgebouwd na de recente oprichting van twee EU-centra in Japan. De Japanse academische instellingen onderhouden nauwe contacten met elkaar en met hun zusterinstellingen in de EU.

| 5.5 | Zowel Japan als de EU beseffen het belang van persoonlijke contacten voor een beter wederzijds begrip en hebben daarom 2005 uitgeroepen tot „Jaar van de directe contacten”. In het kader van dit succesvolle initiatief werden zo'n 1.900 evenementen georganiseerd. Momenteel wordt al gesproken over het opzetten van een vervolgprogramma. Het komt er nu op aan dit momentum vast te houden en voort te bouwen op de bereikte resultaten. |
| --- | --- |

5.5

Zowel Japan als de EU beseffen het belang van persoonlijke contacten voor een beter wederzijds begrip en hebben daarom 2005 uitgeroepen tot „Jaar van de directe contacten”. In het kader van dit succesvolle initiatief werden zo'n 1.900 evenementen georganiseerd. Momenteel wordt al gesproken over het opzetten van een vervolgprogramma. Het komt er nu op aan dit momentum vast te houden en voort te bouwen op de bereikte resultaten.

| 5.6 | Al deze initiatieven zijn zeer nuttig gebleken en tonen duidelijk aan dat de EU en Japan in staat zijn om duurzame betrekkingen te ontwikkelen op gebieden waar een veranderende wereld, met de steeds verder om zich heen grijpende mondialisering en de toenemende behoefte om concurrerend te zijn, hen voor dezelfde uitdagingen plaatst. Dergelijke gebieden van gemeenschappelijk belang zijn: duurzame ontwikkeling (veiligstellen van de energievoorziening, „groen inkopen” (12) en behoud van de natuurlijke hulpbronnen), ontwikkelingshulp (de EU en Japan zijn 's werelds voornaamste donoren van ontwikkelingshulp), vergrijzing (en de gevolgen daarvan voor pensioenen, gezondheidszorg en sociale voorzieningen), immigratie, arbeid in multiculturele samenlevingen, combinatie werk/gezin en de werkgelegenheidsproblematiek. Ook op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen en gendergelijkheid weten de EU en Japan elkaar steeds meer te vinden. Gedachtewisselingen over al deze onderwerpen zouden nuttig zijn. |
| --- | --- |

5.6

Al deze initiatieven zijn zeer nuttig gebleken en tonen duidelijk aan dat de EU en Japan in staat zijn om duurzame betrekkingen te ontwikkelen op gebieden waar een veranderende wereld, met de steeds verder om zich heen grijpende mondialisering en de toenemende behoefte om concurrerend te zijn, hen voor dezelfde uitdagingen plaatst. Dergelijke gebieden van gemeenschappelijk belang zijn: duurzame ontwikkeling (veiligstellen van de energievoorziening, „groen inkopen” (12) en behoud van de natuurlijke hulpbronnen), ontwikkelingshulp (de EU en Japan zijn 's werelds voornaamste donoren van ontwikkelingshulp), vergrijzing (en de gevolgen daarvan voor pensioenen, gezondheidszorg en sociale voorzieningen), immigratie, arbeid in multiculturele samenlevingen, combinatie werk/gezin en de werkgelegenheidsproblematiek. Ook op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen en gendergelijkheid weten de EU en Japan elkaar steeds meer te vinden. Gedachtewisselingen over al deze onderwerpen zouden nuttig zijn.

| 5.7 | Het EESC onderhoudt wat informele contacten met het EU-centrum in Kansai. Dat zijn tot nu toe zijn enige betrekkingen met Japan, maar veel van zijn leden hebben al enige ervaring opgedaan met het werken met Japanse organisaties. |
| --- | --- |

5.7

Het EESC onderhoudt wat informele contacten met het EU-centrum in Kansai. Dat zijn tot nu toe zijn enige betrekkingen met Japan, maar veel van zijn leden hebben al enige ervaring opgedaan met het werken met Japanse organisaties.

6.   Mogelijke initiatieven ter versterking en consolidering van de betrekkingen tussen de EU en Japan

| 6.1 | Bij dit alles is een belangrijke rol weggelegd voor het maatschappelijk middenveld, zowel in de EU als in Japan, in gemeenschappelijke ondernemingen en bij de onderlinge betrekkingen. Via bilaterale discussies en duidelijke stellingnames kunnen maatschappelijke organisaties een eigen bijdrage leveren aan de politieke toenadering tussen de EU en Japan. Het is duidelijk dat er nog heel wat ruimte is voor verdere initiatieven met het maatschappelijk middenveld in het kader van de desbetreffende hoofdstukken uit het actieplan EU-Japan (13) en dat dergelijke initiatieven de Europees-Japanse betrekkingen een aanzienlijke meerwaarde kunnen geven. |
| --- | --- |

6.1

Bij dit alles is een belangrijke rol weggelegd voor het maatschappelijk middenveld, zowel in de EU als in Japan, in gemeenschappelijke ondernemingen en bij de onderlinge betrekkingen. Via bilaterale discussies en duidelijke stellingnames kunnen maatschappelijke organisaties een eigen bijdrage leveren aan de politieke toenadering tussen de EU en Japan. Het is duidelijk dat er nog heel wat ruimte is voor verdere initiatieven met het maatschappelijk middenveld in het kader van de desbetreffende hoofdstukken uit het actieplan EU-Japan (13) en dat dergelijke initiatieven de Europees-Japanse betrekkingen een aanzienlijke meerwaarde kunnen geven.

| 6.2 | Maar allereerst moeten het Europese en het Japanse middenveld elkaar echt leren kennen en begrijpen, wat zal leiden tot het ontstaan van netwerken. Daarna pas kunnen zij met elkaar gaan samenwerken om met hun eigen inbreng de al goed uitgebouwde betrekkingen op overheidsniveau een extra dimensie te geven. Daar zal wel de nodige tijd overheen gaan. Niettemin zou het nuttig zijn om de Commissie en de Japanse autoriteiten ervan te overtuigen steun te geven voor een eerste bijeenkomst, waar gemeenschappelijke problemen in kaart kunnen worden gebracht en besproken kan worden welke weg zal worden ingeslagen, bijvoorbeeld welke organisaties het beste beide partijen kunnen vertegenwoordigen (14). Vervolgens zou er meer gericht te werk moeten worden gegaan en zouden er onder meer gezamenlijk activiteiten moeten worden ondernomen. Aan bedoelde eerste bijeenkomst zou moeten worden deelgenomen door afgevaardigden van het maatschappelijk middenveld uit de EU en Japan die de basis kunnen leggen voor verdere contacten. De meeste EU-deelnemers zouden door het EESC en de Europese sociale partners moeten worden geleverd. |
| --- | --- |

6.2

Maar allereerst moeten het Europese en het Japanse middenveld elkaar echt leren kennen en begrijpen, wat zal leiden tot het ontstaan van netwerken. Daarna pas kunnen zij met elkaar gaan samenwerken om met hun eigen inbreng de al goed uitgebouwde betrekkingen op overheidsniveau een extra dimensie te geven. Daar zal wel de nodige tijd overheen gaan. Niettemin zou het nuttig zijn om de Commissie en de Japanse autoriteiten ervan te overtuigen steun te geven voor een eerste bijeenkomst, waar gemeenschappelijke problemen in kaart kunnen worden gebracht en besproken kan worden welke weg zal worden ingeslagen, bijvoorbeeld welke organisaties het beste beide partijen kunnen vertegenwoordigen (14). Vervolgens zou er meer gericht te werk moeten worden gegaan en zouden er onder meer gezamenlijk activiteiten moeten worden ondernomen. Aan bedoelde eerste bijeenkomst zou moeten worden deelgenomen door afgevaardigden van het maatschappelijk middenveld uit de EU en Japan die de basis kunnen leggen voor verdere contacten. De meeste EU-deelnemers zouden door het EESC en de Europese sociale partners moeten worden geleverd.

| 6.3 | Als de Commissie belangrijke seminars of soortgelijke evenementen organiseert, moet zij stelselmatig ook Europese en Japanse maatschappelijke organisaties daarvoor uitnodigen; de Japanse overheid moet worden aangemoedigd om hetzelfde te doen. Mettertijd zal dit het wederzijds begrip tussen beide partijen vergroten en een netwerk van contacten opleveren. Het aanwijzen van dergelijke evenementen zou een vast agendapunt van de bijeenkomsten tussen de Commissie en haar Japanse gesprekspartners moeten worden. |
| --- | --- |

6.3

Als de Commissie belangrijke seminars of soortgelijke evenementen organiseert, moet zij stelselmatig ook Europese en Japanse maatschappelijke organisaties daarvoor uitnodigen; de Japanse overheid moet worden aangemoedigd om hetzelfde te doen. Mettertijd zal dit het wederzijds begrip tussen beide partijen vergroten en een netwerk van contacten opleveren. Het aanwijzen van dergelijke evenementen zou een vast agendapunt van de bijeenkomsten tussen de Commissie en haar Japanse gesprekspartners moeten worden.

| 6.4 | Bij bijeenkomsten met vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld is het van cruciaal belang dat de discussiethema's met de grootste zorg worden gekozen. Als voor bijeenkomsten op overheidsniveau thema's worden gekozen waaraan het maatschappelijk middenveld een nuttige bijdrage zou kunnen leveren, zouden de Commissie en de Japanse autoriteiten het EESC ermee moeten belasten om een en ander samen met zijn Japanse tegenhangers uit te werken. Tijdens dit soort bijeenkomsten zouden de vakbonden bijvoorbeeld kunnen spreken over de basisnormen van de IAO. In eerste instantie kunnen ad-hocgroepen worden opgezet; waar nodig zou moeten worden overwogen om kleine ad-hocadviescommissies in het leven te roepen (15). |
| --- | --- |

6.4

Bij bijeenkomsten met vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld is het van cruciaal belang dat de discussiethema's met de grootste zorg worden gekozen. Als voor bijeenkomsten op overheidsniveau thema's worden gekozen waaraan het maatschappelijk middenveld een nuttige bijdrage zou kunnen leveren, zouden de Commissie en de Japanse autoriteiten het EESC ermee moeten belasten om een en ander samen met zijn Japanse tegenhangers uit te werken. Tijdens dit soort bijeenkomsten zouden de vakbonden bijvoorbeeld kunnen spreken over de basisnormen van de IAO. In eerste instantie kunnen ad-hocgroepen worden opgezet; waar nodig zou moeten worden overwogen om kleine ad-hocadviescommissies in het leven te roepen (15).

| 6.5 | Gelet op het groeiende belang van regionale samenwerking voor Japan zou het Europese maatschappelijk middenveld vanuit zijn eigen ervaring landen met interne ontwikkelingsverschillen kunnen helpen deze verschillen weg te werken door middel van een strategie van „functionele integratie”. Daarbij zou dankbaar gebruik kunnen worden gemaakt van de ervaringen van sommige nieuwe lidstaten met het opzetten van levensvatbare maatschappelijke organisaties en met het stimuleren van overheden om dergelijke organisaties te raadplegen en bij de besluitvorming te betrekken. Ook de successen van de EU bij de beheersing van rivaliteit en conflicten en bij de verkleining van de kansen daarop zouden in dit verband als nuttige voorbeelden kunnen dienen, bijvoorbeeld bij regionale veiligheidsvraagstukken. |
| --- | --- |

6.5

Gelet op het groeiende belang van regionale samenwerking voor Japan zou het Europese maatschappelijk middenveld vanuit zijn eigen ervaring landen met interne ontwikkelingsverschillen kunnen helpen deze verschillen weg te werken door middel van een strategie van „functionele integratie”. Daarbij zou dankbaar gebruik kunnen worden gemaakt van de ervaringen van sommige nieuwe lidstaten met het opzetten van levensvatbare maatschappelijke organisaties en met het stimuleren van overheden om dergelijke organisaties te raadplegen en bij de besluitvorming te betrekken. Ook de successen van de EU bij de beheersing van rivaliteit en conflicten en bij de verkleining van de kansen daarop zouden in dit verband als nuttige voorbeelden kunnen dienen, bijvoorbeeld bij regionale veiligheidsvraagstukken.

| 6.6 | De oprichting van twee EU-centra in resp. Tokio en Kansai biedt interessante mogelijkheden voor netwerking en voor het kweken van wederzijds begrip:






  — | het EESC zou deze twee centra informatie kunnen verstrekken of assistentie kunnen verlenen; |
| --- | --- | --- |

6.6

De oprichting van twee EU-centra in resp. Tokio en Kansai biedt interessante mogelijkheden voor netwerking en voor het kweken van wederzijds begrip:

—

het EESC zou deze twee centra informatie kunnen verstrekken of assistentie kunnen verlenen;

| — | het EESC zou via deze centra personen die om een specifieke reden op zoek zijn naar contacten, met elkaar in contact kunnen brengen; |
| --- | --- |

—

het EESC zou via deze centra personen die om een specifieke reden op zoek zijn naar contacten, met elkaar in contact kunnen brengen;

| — | het EESC en de twee centra zouden vertegenwoordigers of sprekers naar elkaars seminars e.d. kunnen afvaardigen. |
| --- | --- |

—

het EESC en de twee centra zouden vertegenwoordigers of sprekers naar elkaars seminars e.d. kunnen afvaardigen.

| — | het EESC zou kunnen voorstellen om sprekers te leveren voor discussiethema's van de centra die voor hem relevant zijn, zoals het besluitvormingsproces in de EU, de rol van maatschappelijke organisaties in de EU en haar lidstaten, de rol van de sociale partners en de concrete bijdrage van het bedrijfsleven aan de discussie over en de toepassing van de communautaire regelgeving; |
| --- | --- |

—

het EESC zou kunnen voorstellen om sprekers te leveren voor discussiethema's van de centra die voor hem relevant zijn, zoals het besluitvormingsproces in de EU, de rol van maatschappelijke organisaties in de EU en haar lidstaten, de rol van de sociale partners en de concrete bijdrage van het bedrijfsleven aan de discussie over en de toepassing van de communautaire regelgeving;

| — | tot slot zou het EESC regelmatig stageplaatsen voor studenten van de twee centra kunnen creëren. |
| --- | --- |

—

tot slot zou het EESC regelmatig stageplaatsen voor studenten van de twee centra kunnen creëren.

Het EU-centrum in Kansai denkt er reeds over na om samen met een partner een reeks seminars/workshops te organiseren over specifieke onderwerpen. Daarbij moet waarschijnlijk in eerste instantie worden gedacht aan belangrijke beleidsthema's als etikettering van levensmiddelen, milieubescherming en vergrijzing.

| 6.7 | Ook universiteiten en andere instellingen voor hoger onderwijs kunnen, gezien hun belangrijke rol in de Japanse samenleving, een waardevolle bijdrage leveren aan het kweken van meer wederzijds begrip tussen het Europese en het Japanse maatschappelijk middenveld en aan het mobiliseren van jongeren, die een cruciale rol vervullen bij de uitbouw van duurzame contacten. |
| --- | --- |

6.7

Ook universiteiten en andere instellingen voor hoger onderwijs kunnen, gezien hun belangrijke rol in de Japanse samenleving, een waardevolle bijdrage leveren aan het kweken van meer wederzijds begrip tussen het Europese en het Japanse maatschappelijk middenveld en aan het mobiliseren van jongeren, die een cruciale rol vervullen bij de uitbouw van duurzame contacten.

| 6.8 | Het EESC zou moeten overwegen een kleine contactgroep in het leven te roepen, zodat het altijd van de laatste ontwikkelingen op de hoogte blijft en de Japanse partners een aanspreekpunt kan bieden. Naarmate het Europese en Japanse maatschappelijk middenveld elkaar op de langere termijn beter leren begrijpen, kan worden gedacht aan de oprichting van een permanent orgaan, naar het model van een rondetafelconferentie. |
| --- | --- |

6.8

Het EESC zou moeten overwegen een kleine contactgroep in het leven te roepen, zodat het altijd van de laatste ontwikkelingen op de hoogte blijft en de Japanse partners een aanspreekpunt kan bieden. Naarmate het Europese en Japanse maatschappelijk middenveld elkaar op de langere termijn beter leren begrijpen, kan worden gedacht aan de oprichting van een permanent orgaan, naar het model van een rondetafelconferentie.

| 6.9 | Het EESC moet contact onderhouden met de gemengde parlementaire commissie EU-Japan om ervoor te zorgen dat de rol en het potentieel van het maatschappelijk middenveld op hun juiste waarde worden geschat en dat dit potentieel, waar nuttig, wordt gebruikt in ieders belang. |
| --- | --- |

6.9

Het EESC moet contact onderhouden met de gemengde parlementaire commissie EU-Japan om ervoor te zorgen dat de rol en het potentieel van het maatschappelijk middenveld op hun juiste waarde worden geschat en dat dit potentieel, waar nuttig, wordt gebruikt in ieders belang.

| 6.10 | Ook hier speelt geld, zoals altijd, een cruciale rol. De contacten tussen het Europese en Japanse maatschappelijk middenveld hoeven echter niet duur te zijn: met nieuwe technieken, zoals videoconferenties en Voice over Internet Protocol (Voip), kunnen in veel gevallen de kosten binnen de perken worden gehouden, met name die van de contacten in het kader van de kleine ad-hocgroepen die eventueel worden opgericht. |
| --- | --- |

6.10

Ook hier speelt geld, zoals altijd, een cruciale rol. De contacten tussen het Europese en Japanse maatschappelijk middenveld hoeven echter niet duur te zijn: met nieuwe technieken, zoals videoconferenties en Voice over Internet Protocol (Voip), kunnen in veel gevallen de kosten binnen de perken worden gehouden, met name die van de contacten in het kader van de kleine ad-hocgroepen die eventueel worden opgericht.

Brussel, 16 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

D. DIMITRIADIS

---

(1)  Shaping our Common Future, an Action Plan for EU-Japan Cooperation, Europees-Japanse Top, Brussel 2001.

1

(2)  Deze twee centra worden door de EU gefinancierd en hebben als taak de Japanse bevolking meer vertrouwd te maken met de EU door studenten van alle studierichtingen de kans te geven zich te verdiepen in EU-vraagstukken.

2

(3)  Deelnemende instellingen: de Hitotsubashi-universiteit, de International Christian-universiteit, de universiteit van Tokio voor internationale studies en het Tsuda-college (zie

3

http://www.euij-tc.org).

(4)  Deelnemende instellingen: de universiteit van Kobe, de Kwansei Gakuin-universiteit en de universiteit van Osaka (zie:

4

http://www.euij-kansai.jp/index_en.html).

(5)  Brief van Europees commissaris Ferrero-Waldner D/06/468 d.d. 6 april 2006.

5

(6)  Zie COM(2005) 290 final voor een uitgebreidere definitie.

6

(7)  Er bestaat al een groot aantal regionale initiatieven, waar soms Europese partijen bij betrokken zijn. Belangrijke voorbeelden zijn de Asia-Europe Meeting (ASEM) en de Stichting Azië-Europa (ASEF). Deelname aan dergelijke initiatieven kan de samenwerking tussen het Europese en Japanse maatschappelijk middenveld meer waarde geven.

7

Asia-Europe Meeting

(8)  De Japanse cultuur is zeer oud en is sterk beïnvloed door het feit dat Japan eeuwenlang van de rest van de wereld was afgesloten.

8

(9)  Dit is een duidelijk geval van „output legitimacy ”(het beleid ontleent zijn legitimiteit aan het feit dat de doelstellingen worden gehaald) in plaats van „input legitimacy ”(beleidsvorming op basis van participatie en naleving van de democratische spelregels).

9

(10)  Vanuit Japans oogpunt gezien heeft ook de EU crisissen doorgemaakt, zoals het aftreden van de Commissie Santer tezelfdertijd. Toen is trouwens de discussie over een nieuwe Europese governance op gang gekomen, een discussie die heeft geleid tot een grotere rol voor het maatschappelijk middenveld in de Europese beleidsvorming.

10

governance

(11)  RENGO had in juni 2006 6.500.000 leden.

11

(12)  „Groen inkopen ”(of „duurzaam inkopen”) houdt in dat een aanzienlijk deel van de via overheidsopdrachten ingekochte producten milieuvriendelijk moet zijn.

12

(13)  Zie paragraaf 2.1.

13

(14)  Hoewel sommige Japanse partnerorganisaties, zoals het Japan Center for International Exchange (JCIE) en de EU-centra, daarbij kunnen helpen, zal het in het begin ook nodig zijn de Japanse autoriteiten om advies te vragen.

14

(15)  De taal kan daarbij, zoals elders, een probleem zijn.

15

---

| 28.4.2007 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 97/39 |
| --- | --- | --- | --- |

28.4.2007

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 97/39

---

Resolutie van het Europees Economisch en Sociaal Comité over De tenuitvoerlegging van de herziene Lissabonstrategie

(2007/C 97/13)

De Europese Raad heeft in zijn conclusies van 23 en 24 maart 2006 (punt 12) waardering uitgesproken voor het initiatief van het EESC om de belanghebbenden uit het maatschappelijk middenveld meer zeggenschap op communautair niveau te geven over de Lissabonstrategie. Verder werd het EESC door de Europese Raad aangemoedigd om zijn werkzaamheden voort te zetten en verzocht om begin 2008 een samenvattend verslag op te stellen ter ondersteuning van het partnerschap voor werkgelegenheid en groei. Onderstaande resolutie geeft het standpunt van het EESC over de herziene Lissabonstrategie weer en verwijst naar zijn werkzaamheden ter zake.

De tenuitvoerlegging van de herziene Lissabonstrategie

Het bureau van het EESC besloot tijdens zijn vergadering van 14 februari 2007 om t.a.v. de Europese voorjaarstop een resolutie op te stellen. Het EESC heeft deze resolutie tijdens zijn zitting van 15 en 16 februari 2007 (vergadering van 15 februari) met 125 stemmen vóór, bij 10 onthoudingen, goedgekeurd.

| 1. | Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) is verheugd over de follow-up die de Europese Commissie heeft gegeven aan de nationale hervormingsprogramma's (NHP's) van de lidstaten. Het vreest echter dat, ook al is de Lissabonstrategie in 2005 nieuw leven ingeblazen, de EU er nog steeds niet in is geslaagd om de kennis van de burgers over die strategie te vergroten en hen daarvoor warm te maken. Het benadrukt dat politieke betrokkenheid van de lidstaten bij de gezamenlijk in de Raad overeengekomen verplichtingen cruciaal is. Bovendien zijn doeltreffende partnerschappen en nieuwe allianties met de sociale partners en het maatschappelijk middenveld nodig. Adequate multilevel governance en raadpleging van belanghebbenden, waarop de Commissie nauwgezet toezicht dient te houden, moeten worden gegarandeerd. |
| --- | --- |

1.

| 1.1 | De huidige beoordelingsmethode moet worden aangevuld met transparante benchmarking van de prestaties van de lidstaten m.b.t. de tenuitvoerlegging van de Lissabonstrategie. In dit verband zouden aanbevelingen op maat voor iedere lidstaat moeten leiden tot doelgerichte discussies en eventueel nieuw overleg in de Raad. Op die manier kunnen belangrijke beleidsterreinen worden aangewezen waar verdere actie nodig is. |
| --- | --- |

1.1

De huidige beoordelingsmethode moet worden aangevuld met transparante benchmarking van de prestaties van de lidstaten m.b.t. de tenuitvoerlegging van de Lissabonstrategie. In dit verband zouden aanbevelingen op maat voor iedere lidstaat moeten leiden tot doelgerichte discussies en eventueel nieuw overleg in de Raad. Op die manier kunnen belangrijke beleidsterreinen worden aangewezen waar verdere actie nodig is.

| 1.2 | Tijdens de uitwerking en uitvoering van de NHP's op nationaal niveau moet het maatschappelijk middenveld tijdig om advies worden gevraagd, zodat alle betrokkenen hun verantwoordelijkheid nemen in het streven naar echte samenwerking en participatie. De nationale sociaal-economische raden of soortgelijke instellingen moeten daarin een belangrijke rol krijgen. |
| --- | --- |

1.2

Tijdens de uitwerking en uitvoering van de NHP's op nationaal niveau moet het maatschappelijk middenveld tijdig om advies worden gevraagd, zodat alle betrokkenen hun verantwoordelijkheid nemen in het streven naar echte samenwerking en participatie. De nationale sociaal-economische raden of soortgelijke instellingen moeten daarin een belangrijke rol krijgen.

| 1.3 | Het EESC is er zeer over te spreken dat er meer aandacht gaat naar de herziene strategie. Het zal in de zomer vier informatieve rapporten uitbrengen over resp. Investeren in kennis en innovatie, Het potentieel van ondernemingen (met name het MKB), Arbeidskansen voor prioritaire categorieën en Een energiebeleid voor Europa. Die rapporten zullen de basis vormen voor het samenvattend verslag dat het EESC in 2008 aan de Raad zal voorleggen en zullen worden opgesteld in nauwe samenwerking met de nationale SER's en soortgelijke instellingen die het maatschappelijk middenveld vertegenwoordigen. |
| --- | --- |

1.3

Het EESC is er zeer over te spreken dat er meer aandacht gaat naar de herziene strategie. Het zal in de zomer vier informatieve rapporten uitbrengen over resp. Investeren in kennis en innovatie, Het potentieel van ondernemingen (met name het MKB), Arbeidskansen voor prioritaire categorieën en Een energiebeleid voor Europa. Die rapporten zullen de basis vormen voor het samenvattend verslag dat het EESC in 2008 aan de Raad zal voorleggen en zullen worden opgesteld in nauwe samenwerking met de nationale SER's en soortgelijke instellingen die het maatschappelijk middenveld vertegenwoordigen.

| 1.4 | De volledige tenuitvoerlegging van de herziene Lissabonstrategie impliceert absoluut een gecoördineerd macro-economisch beleid dat groei en werkgelegenheid actief bevordert. De ambities van de Raad om die strategie te verwezenlijken mogen onder druk van de huidige goede economische vooruitzichten niet worden afgezwakt. De onderlinge afhankelijkheid van de economieën van de lidstaten betekent dat structurele hervormingen vanuit een Europees perspectief moeten worden doorgevoerd. Daarom moeten de NHP's worden geïntegreerd in een pan-Europees macro-economisch beleidskader, waaraan alle betrokkenen hun bijdrage dienen te leveren. Daarbij moeten de mondiale ontwikkelingen constant in het oog worden gehouden. |
| --- | --- |

1.4

De volledige tenuitvoerlegging van de herziene Lissabonstrategie impliceert absoluut een gecoördineerd macro-economisch beleid dat groei en werkgelegenheid actief bevordert. De ambities van de Raad om die strategie te verwezenlijken mogen onder druk van de huidige goede economische vooruitzichten niet worden afgezwakt. De onderlinge afhankelijkheid van de economieën van de lidstaten betekent dat structurele hervormingen vanuit een Europees perspectief moeten worden doorgevoerd. Daarom moeten de NHP's worden geïntegreerd in een pan-Europees macro-economisch beleidskader, waaraan alle betrokkenen hun bijdrage dienen te leveren. Daarbij moeten de mondiale ontwikkelingen constant in het oog worden gehouden.

| 1.5 | Het EESC legt er de nadruk op dat continue veranderingen in het bedrijfsleven hand in hand moeten gaan met een permanente verbetering van de kwaliteit van leven en werk. Uiteindelijk doel moet een symbiose van concurrentievermogen, sociale cohesie en duurzame ontwikkeling zijn. Bij de verwezenlijking van dit doel moeten Europa en de lidstaten de herziene Lissabonstrategie zo vertalen dat „in het veld ”duidelijk wordt wat de doelstellingen ervan zijn. Dit vereist adequate communicatie, iets waaraan het tot nu toe ontbrak. |
| --- | --- |

1.5

Het EESC legt er de nadruk op dat continue veranderingen in het bedrijfsleven hand in hand moeten gaan met een permanente verbetering van de kwaliteit van leven en werk. Uiteindelijk doel moet een symbiose van concurrentievermogen, sociale cohesie en duurzame ontwikkeling zijn. Bij de verwezenlijking van dit doel moeten Europa en de lidstaten de herziene Lissabonstrategie zo vertalen dat „in het veld ”duidelijk wordt wat de doelstellingen ervan zijn. Dit vereist adequate communicatie, iets waaraan het tot nu toe ontbrak.

| 2. | Het EESC beschouwt de hele strategie als een dynamisch proces dat vereist dat er over de afstemming van maatregelen voortdurend overleg plaatsvindt binnen de lidstaten en de Raad en met de Europese Commissie. Hiertoe is het volgende nodig: |
| --- | --- |

2.

| 2.1 | Op nationaal en regionaal niveau:






  — | in de nationale begrotingen moet duidelijker worden aangegeven welke onderwerpen prioriteit hebben i.v.m. de Lissabonstrategie (en hoeveel middelen daarvoor worden uitgetrokken); |
| --- | --- | --- |

2.1

—

in de nationale begrotingen moet duidelijker worden aangegeven welke onderwerpen prioriteit hebben i.v.m. de Lissabonstrategie (en hoeveel middelen daarvoor worden uitgetrokken);

| — | het hele onderwijs- en opleidingssysteem moet onder de loep worden genomen en de inhoud daarvan — zowel op algemeen als technisch-wetenschappelijke vlak — zou van een zo hoog mogelijk niveau moeten zijn, zodat mensen zich aan veranderingen kunnen aanpassen, ondernemerschap, innovatie en burgerparticipatie worden bevorderd en er meer goede banen bijkomen; |
| --- | --- |

—

het hele onderwijs- en opleidingssysteem moet onder de loep worden genomen en de inhoud daarvan — zowel op algemeen als technisch-wetenschappelijke vlak — zou van een zo hoog mogelijk niveau moeten zijn, zodat mensen zich aan veranderingen kunnen aanpassen, ondernemerschap, innovatie en burgerparticipatie worden bevorderd en er meer goede banen bijkomen;

| — | er moet meer aandacht komen voor de demografische veranderingen en de gevolgen daarvan op financieel vlak, voor de arbeidsmarkt en de gezondheidszorg; |
| --- | --- |

—

er moet meer aandacht komen voor de demografische veranderingen en de gevolgen daarvan op financieel vlak, voor de arbeidsmarkt en de gezondheidszorg;

| — | om de arbeidsmarkt op innovatieve wijze te hervormen moet worden uitgegaan van flexicurity-regelingen die het concurrentievermogen bevorderen en tegelijkertijd adequate sociale voorzieningen mogelijk maken; |
| --- | --- |

—

om de arbeidsmarkt op innovatieve wijze te hervormen moet worden uitgegaan van flexicurity-regelingen die het concurrentievermogen bevorderen en tegelijkertijd adequate sociale voorzieningen mogelijk maken;

| — | de in Barcelona vastgelegde doelstellingen voor O&O-investeringen dienen te worden gehaald; |
| --- | --- |

—

de in Barcelona vastgelegde doelstellingen voor O&O-investeringen dienen te worden gehaald;

| — | de lidstaten moeten op efficiënte wijze gebruikmaken van de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden, die ook als voordeel heeft dat beleidsdoelstellingen in heel Europa naar elkaar toegroeien. |
| --- | --- |

—

de lidstaten moeten op efficiënte wijze gebruikmaken van de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden, die ook als voordeel heeft dat beleidsdoelstellingen in heel Europa naar elkaar toegroeien.

| 2.2 | Op Europees niveau:






  — | Raad en Commissie moeten voor de afgesproken prioriteiten tijdschema's en deadlines vaststellen; |
| --- | --- | --- |

2.2

—

Raad en Commissie moeten voor de afgesproken prioriteiten tijdschema's en deadlines vaststellen;

| — | er is een gemeenschappelijk energiebeleid nodig; |
| --- | --- |

—

er is een gemeenschappelijk energiebeleid nodig;

| — | zeer belangrijk is dat de klimaatverandering wordt aangepakt; |
| --- | --- |

—

zeer belangrijk is dat de klimaatverandering wordt aangepakt;

| — | de Europese fondsen (het Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Sociaal Fonds en het 7e Kaderprogramma voor onderzoek) en andere financiële instrumenten van de EU, zoals het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie, moeten gericht worden op de prioriteiten van de Lissabonstrategie. |
| --- | --- |

—

de Europese fondsen (het Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Sociaal Fonds en het 7e Kaderprogramma voor onderzoek) en andere financiële instrumenten van de EU, zoals het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie, moeten gericht worden op de prioriteiten van de Lissabonstrategie.

| 2.3 | Op alle niveaus:






  — | specifiekere en concretere samenwerking met de sociale partners en andere betrokkenen t.a.v. beleids- en follow-upmaatregelen in het kader van de Lissabonstrategie; |
| --- | --- | --- |

2.3

—

specifiekere en concretere samenwerking met de sociale partners en andere betrokkenen t.a.v. beleids- en follow-upmaatregelen in het kader van de Lissabonstrategie;

| — | betere regelgeving en een goed functionerende interne markt, o.a. gericht op de realisering van de ontwikkelingsdoelstellingen op economisch, sociaal en milieugebied tegen de achtergrond van de mondiale veranderingen. |
| --- | --- |

—

betere regelgeving en een goed functionerende interne markt, o.a. gericht op de realisering van de ontwikkelingsdoelstellingen op economisch, sociaal en milieugebied tegen de achtergrond van de mondiale veranderingen.

| 3. | Het EESC dringt er bij de Europese Raad op aan om bovenstaande aanpak ten volle te ondersteunen en het maatschappelijk middenveld actiever bij de tenuitvoerlegging van de vernieuwde Lissabonstrategie te betrekken. |
| --- | --- |

3.

Brussel, 15 februari 2007.

De voorzitter

van het Europees Economisch en Sociaal Comité

D. DIMITRIADIS

---