# Publicatieblad C 216/2013

| | ISSN 1977-0995
  doi:10.3000/19770995.C_2013.216.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 216 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 56e jaargang30 juli 2013 |

ISSN 1977-0995

doi:10.3000/19770995.C_2013.216.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 216

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

56e jaargang30 juli 2013

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | II   Mededelingen |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2013/C 216/01 | Mededeling van de Commissie betreffende de toepassing vanaf 1 augustus 2013 van de staatssteunregels op maatregelen ter ondersteuning van banken in het kader van de financiële crisis (Bankenmededeling) (
  1
  ) | 1 |
| 2013/C 216/02 | Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak COMP/M.6946 — BayWa/Bohnhorst Agrarhandel) (
  1
  ) | 16 |
| 2013/C 216/03 | Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak COMP/M.6980 — Cinven/CeramTec) (
  1
  ) | 16 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2013/C 216/01

Mededeling van de Commissie betreffende de toepassing vanaf 1 augustus 2013 van de staatssteunregels op maatregelen ter ondersteuning van banken in het kader van de financiële crisis (Bankenmededeling) (
  1
  )

1

1

2013/C 216/02

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak COMP/M.6946 — BayWa/Bohnhorst Agrarhandel) (
  1
  )

1

16

2013/C 216/03

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak COMP/M.6980 — Cinven/CeramTec) (
  1
  )

1

16

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2013/C 216/04 | Wisselkoersen van de euro | 17 |
| 2013/C 216/05 | Advies van het Adviescomité voor concentraties uitgebracht op zijn bijeenkomst van 18 februari 2013 betreffende een ontwerpbesluit in zaak COMP/M.6663 — Ryanair/Aer Lingus III — Rapporteur: Estland | 18 |
| 2013/C 216/06 | Definitief verslag van de raadadviseur-auditeur — Ryanair/Aer Lingus III (COMP/M.6663) | 20 |
| 2013/C 216/07 | Samenvatting van het besluit van de Commissie van 27 februari 2013 waarbij een concentratie onverenigbaar wordt verklaard met de interne markt en met de EER-Overeenkomst (Zaak COMP/M.6663 — Ryanair/Aer Lingus III) (Kennisgeving geschied onder nummer C(2013) 1106 final)
   (
  1
  ) | 22 |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN |
| 2013/C 216/08 | Saneringsmaatregelen — Beslissing tot vaststelling van een saneringsmaatregel ten aanzien van International Union Insurances SA(Openbaarmaking overeenkomstig artikel 6 van Richtlijn 2001/17/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de sanering en de liquidatie van verzekeringsondernemingen) | 31 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2013/C 216/04

Wisselkoersen van de euro

17

2013/C 216/05

Advies van het Adviescomité voor concentraties uitgebracht op zijn bijeenkomst van 18 februari 2013 betreffende een ontwerpbesluit in zaak COMP/M.6663 — Ryanair/Aer Lingus III — Rapporteur: Estland

18

2013/C 216/06

Definitief verslag van de raadadviseur-auditeur — Ryanair/Aer Lingus III (COMP/M.6663)

20

2013/C 216/07

Samenvatting van het besluit van de Commissie van 27 februari 2013 waarbij een concentratie onverenigbaar wordt verklaard met de interne markt en met de EER-Overeenkomst (Zaak COMP/M.6663 — Ryanair/Aer Lingus III) (Kennisgeving geschied onder nummer C(2013) 1106 final)
   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2013) 1106 final)

1

22

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN

2013/C 216/08

Saneringsmaatregelen — Beslissing tot vaststelling van een saneringsmaatregel ten aanzien van International Union Insurances SA(Openbaarmaking overeenkomstig artikel 6 van Richtlijn 2001/17/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de sanering en de liquidatie van verzekeringsondernemingen)

(Openbaarmaking overeenkomstig artikel 6 van Richtlijn 2001/17/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de sanering en de liquidatie van verzekeringsondernemingen)

31

| | V   Adviezen |
| --- | --- |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID |
| | Europese Commissie |
| 2013/C 216/09 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.7001 — Carlyle/Klenk Holz) — Voor een vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  ) | 32 |
| 2013/C 216/10 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.6922 — Triton/Logstor) (
  1
  ) | 33 |

V   Adviezen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

2013/C 216/09

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.7001 — Carlyle/Klenk Holz) — Voor een vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  )

1

32

2013/C 216/10

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.6922 — Triton/Logstor) (
  1
  )

1

33

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 216/1 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 216/1

---

Mededeling van de Commissie betreffende de toepassing vanaf 1 augustus 2013 van de staatssteunregels op maatregelen ter ondersteuning van banken in het kader van de financiële crisis („Bankenmededeling”)

(Voor de EER relevante tekst)

2013/C 216/01

1.   INLEIDING

| 1. | Sinds het uitbreken van de financiële crisis heeft de Commissie zes mededelingen goedgekeurd (1) (hierna „de crisismededelingen” genoemd). In die mededelingen waren, wat staatssteun ten behoeve van de financiële sector tijdens de financiële crisis betreft, gedetailleerde aanwijzingen te vinden met betrekking tot de criteria voor de verenigbaarheid met de interne markt, op grond van artikel 107, lid 3, onder b), van het Verdrag betreffende de Europese Unie. |
| --- | --- |

1.

Sinds het uitbreken van de financiële crisis heeft de Commissie zes mededelingen goedgekeurd (1) (hierna „de crisismededelingen” genoemd). In die mededelingen waren, wat staatssteun ten behoeve van de financiële sector tijdens de financiële crisis betreft, gedetailleerde aanwijzingen te vinden met betrekking tot de criteria voor de verenigbaarheid met de interne markt, op grond van artikel 107, lid 3, onder b), van het Verdrag betreffende de Europese Unie.

| 2. | De crisismededelingen bieden een omvattend raamwerk voor gecoördineerd optreden ter ondersteuning van de financiële sector om de financiële stabiliteit veilig te stellen, en tegelijk de verstoringen van de concurrentie tussen banken en tussen lidstaten op de interne markt tot een minimum te beperken. Deze mededelingen zetten de voorwaarden uiteen voor toegang tot staatssteun en de eisen waaraan voldaan moet worden om dit soort steun met de interne markt verenigbaar te kunnen verklaren in het licht van de staatssteunbeginselen zoals die in het Verdrag zijn beschreven. Met deze crisismededelingen zijn de staatssteunregels voor overheidsteun aan de financiële sector regelmatig bijgewerkt wanneer het nodig bleek om deze, in het licht van het verloop van de crisis, aan te passen. Recente ontwikkelingen vergen een verdere bijwerking van de crisismededelingen. |
| --- | --- |

2.

De crisismededelingen bieden een omvattend raamwerk voor gecoördineerd optreden ter ondersteuning van de financiële sector om de financiële stabiliteit veilig te stellen, en tegelijk de verstoringen van de concurrentie tussen banken en tussen lidstaten op de interne markt tot een minimum te beperken. Deze mededelingen zetten de voorwaarden uiteen voor toegang tot staatssteun en de eisen waaraan voldaan moet worden om dit soort steun met de interne markt verenigbaar te kunnen verklaren in het licht van de staatssteunbeginselen zoals die in het Verdrag zijn beschreven. Met deze crisismededelingen zijn de staatssteunregels voor overheidsteun aan de financiële sector regelmatig bijgewerkt wanneer het nodig bleek om deze, in het licht van het verloop van de crisis, aan te passen. Recente ontwikkelingen vergen een verdere bijwerking van de crisismededelingen.

Rechtsgrondslag

| 3. | De crisismededelingen, maar ook alle individuele besluiten over steunmaatregelen en steunregelingen die onder die mededelingen vallen, zijn vastgesteld met artikel 107, lid 3, onder b), van het Verdrag als rechtsgrondslag; die bepaling staat, bij wijze van uitzondering, steun toe om een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen. |
| --- | --- |

3.

De crisismededelingen, maar ook alle individuele besluiten over steunmaatregelen en steunregelingen die onder die mededelingen vallen, zijn vastgesteld met artikel 107, lid 3, onder b), van het Verdrag als rechtsgrondslag; die bepaling staat, bij wijze van uitzondering, steun toe om een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen.

| 4. | Sinds het uitbreken van de crisis is al heel wat werk verzet om de problemen van de financiële sector aan te pakken. Door het verloop van de crisis moest een aantal bepalingen van het steunkader voor het redden en herstructureren van ondernemingen in moeilijkheden worden aangepast, zonder dat de mogelijkheid wordt uitgesloten om, bij wijze van uitzondering, een beroep te doen op aanzienlijke steun van de overheid. Ondanks de uitzonderlijke inzet van budgettaire en monetaire instrumenten die hielpen te voorkomen dat de crisis verder zou uitdiepen, blijft het economische herstel zeer kwetsbaar en ongelijk in de Europese Unie. De financiële sector in een aantal lidstaten staat, als gevolg van de economische terugval en het deleveragen van publieke of particuliere schulden, nog voor verdere uitdagingen wat betreft de toegang tot termijnfinanciering en de kwaliteit van activa. De druk op de financiële markten en het risico op ruimere negatieve overloopeffecten blijven aanhouden. |
| --- | --- |

4.

Sinds het uitbreken van de crisis is al heel wat werk verzet om de problemen van de financiële sector aan te pakken. Door het verloop van de crisis moest een aantal bepalingen van het steunkader voor het redden en herstructureren van ondernemingen in moeilijkheden worden aangepast, zonder dat de mogelijkheid wordt uitgesloten om, bij wijze van uitzondering, een beroep te doen op aanzienlijke steun van de overheid. Ondanks de uitzonderlijke inzet van budgettaire en monetaire instrumenten die hielpen te voorkomen dat de crisis verder zou uitdiepen, blijft het economische herstel zeer kwetsbaar en ongelijk in de Europese Unie. De financiële sector in een aantal lidstaten staat, als gevolg van de economische terugval en het deleveragen van publieke of particuliere schulden, nog voor verdere uitdagingen wat betreft de toegang tot termijnfinanciering en de kwaliteit van activa. De druk op de financiële markten en het risico op ruimere negatieve overloopeffecten blijven aanhouden.

| 5. | De voortdurende spanningen op de staatsschuldmarkten maken de aanhoudende volatiliteit op de financiële markten pijnlijk duidelijk. De nauwe onderlinge verwevenheid en de sterke onderlinge afhankelijkheid binnen de financiële sector in de Unie doet de markten verder voor besmetting vrezen. De hoge volatiliteit van financiële markten, de onzekere economische vooruitzichten en het daaruit voortvloeiende aanhoudende risico op een ernstige verstoring in de economie van lidstaten rechtvaardigt dat lidstaten, bij wijze van vangnet, de mogelijkheid moeten blijven houden om ten behoeve van de financiële sector crisissteun te verlenen op grond van artikel 107, lid 3, onder b), van het Verdrag. |
| --- | --- |

5.

De voortdurende spanningen op de staatsschuldmarkten maken de aanhoudende volatiliteit op de financiële markten pijnlijk duidelijk. De nauwe onderlinge verwevenheid en de sterke onderlinge afhankelijkheid binnen de financiële sector in de Unie doet de markten verder voor besmetting vrezen. De hoge volatiliteit van financiële markten, de onzekere economische vooruitzichten en het daaruit voortvloeiende aanhoudende risico op een ernstige verstoring in de economie van lidstaten rechtvaardigt dat lidstaten, bij wijze van vangnet, de mogelijkheid moeten blijven houden om ten behoeve van de financiële sector crisissteun te verlenen op grond van artikel 107, lid 3, onder b), van het Verdrag.

| 6. | Onder die omstandigheden van aanhoudende druk op financiële markten en gezien het risico op ruimere negatieve overloopeffecten is de Commissie van mening dat de voorwaarden om artikel 107, lid 3, onder b), van het Verdrag te kunnen toepassen op staatssteun in de financiële sector, nog steeds vervuld zijn. De toepassing van die afwijking blijft echter alleen mogelijk zolang de crisissituatie blijft aanhouden die daadwerkelijk uitzonderlijke omstandigheden creëert waardoor de financiële stabiliteit in ruimere zin bedreigd wordt. |
| --- | --- |

6.

Onder die omstandigheden van aanhoudende druk op financiële markten en gezien het risico op ruimere negatieve overloopeffecten is de Commissie van mening dat de voorwaarden om artikel 107, lid 3, onder b), van het Verdrag te kunnen toepassen op staatssteun in de financiële sector, nog steeds vervuld zijn. De toepassing van die afwijking blijft echter alleen mogelijk zolang de crisissituatie blijft aanhouden die daadwerkelijk uitzonderlijke omstandigheden creëert waardoor de financiële stabiliteit in ruimere zin bedreigd wordt.

Financiële stabiliteit als overkoepelende doelstelling

| 7. | Bij de reactie op de financiële crisis, en in het kader van de crisismededelingen, was financiële stabiliteit steeds de overkoepelende doelstelling voor de Commissie; tegelijk werd ook geprobeerd om staatssteun en de verstoringen van de mededinging tussen banken en tussen lidstaten tot een minimum te beperken. Financiële stabiliteit houdt in dat moet worden voorkomen dat aanzienlijke negatieve overloopeffecten naar de rest van het bancaire systeem plaatsvinden die het gevolg kunnen zijn van het faillissement van een kredietinstelling, maar ook dat moet worden verzekerd dat het bancaire systeem als geheel voor voldoende kredietverlening aan de reële economie blijft zorgen. Financiële stabiliteit blijft centraal staan wanneer de Commissie staatssteun aan de financiële sector in het licht van deze mededeling moet beoordelen. De Commissie zal bij het uitvoeren van die beoordeling rekening houden met het feit dat de crisis is uitgegroeid van een acute, systeembrede probleemsituatie naar een toestand van meer fundamentele economische moeilijkheden in delen van de Unie, met daaraan verbonden een hoger risico op fragmentering van de interne markt. |
| --- | --- |

7.

Bij de reactie op de financiële crisis, en in het kader van de crisismededelingen, was financiële stabiliteit steeds de overkoepelende doelstelling voor de Commissie; tegelijk werd ook geprobeerd om staatssteun en de verstoringen van de mededinging tussen banken en tussen lidstaten tot een minimum te beperken. Financiële stabiliteit houdt in dat moet worden voorkomen dat aanzienlijke negatieve overloopeffecten naar de rest van het bancaire systeem plaatsvinden die het gevolg kunnen zijn van het faillissement van een kredietinstelling, maar ook dat moet worden verzekerd dat het bancaire systeem als geheel voor voldoende kredietverlening aan de reële economie blijft zorgen. Financiële stabiliteit blijft centraal staan wanneer de Commissie staatssteun aan de financiële sector in het licht van deze mededeling moet beoordelen. De Commissie zal bij het uitvoeren van die beoordeling rekening houden met het feit dat de crisis is uitgegroeid van een acute, systeembrede probleemsituatie naar een toestand van meer fundamentele economische moeilijkheden in delen van de Unie, met daaraan verbonden een hoger risico op fragmentering van de interne markt.

| 8. | Die overkoepelende doelstelling vindt haar neerslag niet alleen in de mogelijkheid voor banken in ademnood om toegang te krijgen tot staatssteun wanneer dat noodzakelijk is voor de financiële stabiliteit, maar ook in de wijze waarop herstructureringsplannen worden beoordeeld. In dat verband dient te worden beklemtoond dat zonder een gezonde financiële sector geen financiële stabiliteit kan worden verzekerd. Kapitaalversterkingsplannen moeten dus worden beoordeeld in nauwe samenspraak met de bevoegde toezichthouder, zodat de levensvatbaarheid binnen een redelijke termijn en op een stevige en houdbare basis kan worden hersteld; anders zou de faillerende instelling gecontroleerd moeten worden ontmanteld. |
| --- | --- |

8.

Die overkoepelende doelstelling vindt haar neerslag niet alleen in de mogelijkheid voor banken in ademnood om toegang te krijgen tot staatssteun wanneer dat noodzakelijk is voor de financiële stabiliteit, maar ook in de wijze waarop herstructureringsplannen worden beoordeeld. In dat verband dient te worden beklemtoond dat zonder een gezonde financiële sector geen financiële stabiliteit kan worden verzekerd. Kapitaalversterkingsplannen moeten dus worden beoordeeld in nauwe samenspraak met de bevoegde toezichthouder, zodat de levensvatbaarheid binnen een redelijke termijn en op een stevige en houdbare basis kan worden hersteld; anders zou de faillerende instelling gecontroleerd moeten worden ontmanteld.

| 9. | Wanneer de Commissie de staatssteunregels op individuele zaken toepast, houdt zij niettemin rekening met de macro-economische randvoorwaarden die van invloed zijn op zowel de levensvatbaarheid van de banken als op de noodzaak voor de reële economie in een bepaalde lidstaat om toegang te krijgen tot krediet van gezonde banken. Bij haar beoordeling van de herstructureringsplannen van banken zal de Commissie rekening blijven houden met de specifieke kenmerken van de betrokken instelling en de betrokken lidstaat. Met name zal zij een evenredige beoordeling maken van de levensvatbaarheid van banken op lange termijn wanneer de behoefte aan staatssteun is ontstaan door de schuldencrisis en niet het gevolg is van het nemen van buitensporige risico's (2). Een en ander zal tot uiting komen in de beoordeling die de Commissie moet maken van de noodzaak om een gelijk speelveld in de hele interne markt in stand te houden, met name rekening houdende met de ontwikkeling van de lastendeling binnen de Unie. |
| --- | --- |

9.

Wanneer de Commissie de staatssteunregels op individuele zaken toepast, houdt zij niettemin rekening met de macro-economische randvoorwaarden die van invloed zijn op zowel de levensvatbaarheid van de banken als op de noodzaak voor de reële economie in een bepaalde lidstaat om toegang te krijgen tot krediet van gezonde banken. Bij haar beoordeling van de herstructureringsplannen van banken zal de Commissie rekening blijven houden met de specifieke kenmerken van de betrokken instelling en de betrokken lidstaat. Met name zal zij een evenredige beoordeling maken van de levensvatbaarheid van banken op lange termijn wanneer de behoefte aan staatssteun is ontstaan door de schuldencrisis en niet het gevolg is van het nemen van buitensporige risico's (2). Een en ander zal tot uiting komen in de beoordeling die de Commissie moet maken van de noodzaak om een gelijk speelveld in de hele interne markt in stand te houden, met name rekening houdende met de ontwikkeling van de lastendeling binnen de Unie.

| 10. | Bovendien zal de Commissie, wanneer grote delen van de financiële sector in een lidstaat moeten worden geherstructureerd, bij haar beoordeling van de herstructureringsplan van individuele banken, een gecoördineerde benadering proberen te hanteren, zodat er een systeembreed antwoord kan worden geboden. Meer bepaald heeft de Commissie die benadering al gevolgd voor de lidstaten die in een economisch aanpassingsprogramma zitten. Daarbij dient de Commissie meer bepaald te laten meewegen wat de gecombineerde effecten van de herstructurering van individuele instellingen op sectoraal niveau (bijvoorbeeld in termen van marktstructuur) en voor de economie als geheel zijn, met name wat betreft de afdoende kredietverlening aan de reële economie op stevige en houdbare basis. |
| --- | --- |

10.

Bovendien zal de Commissie, wanneer grote delen van de financiële sector in een lidstaat moeten worden geherstructureerd, bij haar beoordeling van de herstructureringsplan van individuele banken, een gecoördineerde benadering proberen te hanteren, zodat er een systeembreed antwoord kan worden geboden. Meer bepaald heeft de Commissie die benadering al gevolgd voor de lidstaten die in een economisch aanpassingsprogramma zitten. Daarbij dient de Commissie meer bepaald te laten meewegen wat de gecombineerde effecten van de herstructurering van individuele instellingen op sectoraal niveau (bijvoorbeeld in termen van marktstructuur) en voor de economie als geheel zijn, met name wat betreft de afdoende kredietverlening aan de reële economie op stevige en houdbare basis.

| 11. | Voorts toetst de Commissie, bij haar beoordeling van maatregelen voor de lastendeling en maatregelen om de concurrentieverstoringen te beperken, de voorgenomen maatregelen (zoals afstotingen) op hun haalbaarheid en op hun impact op de marktstructuur en de toegangsbarrières. Tegelijk dient de Commissie erop toe te zien dat oplossingen die in een specifieke zaak of voor een bepaalde lidstaat zijn gekozen, sporen met de doelstelling dat moet worden voorkomen dat verregaande asymmetrieën tussen lidstaten gaan ontstaan, die de interne markt verder zouden kunnen fragmenteren en voor financiële instabiliteit zouden kunnen zorgen, hetgeen het herstel binnen de Unie zou belemmeren. |
| --- | --- |

11.

Voorts toetst de Commissie, bij haar beoordeling van maatregelen voor de lastendeling en maatregelen om de concurrentieverstoringen te beperken, de voorgenomen maatregelen (zoals afstotingen) op hun haalbaarheid en op hun impact op de marktstructuur en de toegangsbarrières. Tegelijk dient de Commissie erop toe te zien dat oplossingen die in een specifieke zaak of voor een bepaalde lidstaat zijn gekozen, sporen met de doelstelling dat moet worden voorkomen dat verregaande asymmetrieën tussen lidstaten gaan ontstaan, die de interne markt verder zouden kunnen fragmenteren en voor financiële instabiliteit zouden kunnen zorgen, hetgeen het herstel binnen de Unie zou belemmeren.

Ontwikkeling van het regelgevingskader en noodzaak van een herziening van de crisismededelingen

| 12. | Sinds de crisis is uitgebroken heeft de Unie op het gebied van instellingen en regelgeving een aantal veranderingen doorgevoerd die de veerkracht van de financiële sector moeten versterken en die de preventie, het beheer en de oplossing van bankencrises moeten verbeteren. De Europese Raad is het eens geworden om verdere initiatieven te ontplooien die de Economische en Monetaire Unie stevigere fundamenten moeten geven, door de oprichting van een Bankenunie, waarvoor de eerste stappen zijn gezet met een gemeenschappelijk toezichtmechanisme (Single Supervisory Mechanism — SSM) en een gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme (Single Resolution Mechanism — SRM) voor kredietinstellingen die zijn gevestigd in een lidstaat die deelneemt aan het SSM. Lidstaten zijn het ook eens geworden om een stabiliteitsmechanisme op te zetten waarmee, in geval van nood, financiële middelen kunnen worden verstrekt aan leden en hun banken. |
| --- | --- |

12.

Sinds de crisis is uitgebroken heeft de Unie op het gebied van instellingen en regelgeving een aantal veranderingen doorgevoerd die de veerkracht van de financiële sector moeten versterken en die de preventie, het beheer en de oplossing van bankencrises moeten verbeteren. De Europese Raad is het eens geworden om verdere initiatieven te ontplooien die de Economische en Monetaire Unie stevigere fundamenten moeten geven, door de oprichting van een Bankenunie, waarvoor de eerste stappen zijn gezet met een gemeenschappelijk toezichtmechanisme (Single Supervisory Mechanism — SSM) en een gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme (Single Resolution Mechanism — SRM) voor kredietinstellingen die zijn gevestigd in een lidstaat die deelneemt aan het SSM. Lidstaten zijn het ook eens geworden om een stabiliteitsmechanisme op te zetten waarmee, in geval van nood, financiële middelen kunnen worden verstrekt aan leden en hun banken.

| 13. | De infasering van maatregelen neemt onvermijdelijk een zekere tijd in beslag, bijvoorbeeld om wetgeving van kracht te laten worden of om de afwikkelingsfondsen te kunnen opbouwen. Een aantal van die maatregelen blijft beperkt tot de eurozone. In afwachting daarvan hebben de steeds verder uiteenlopende mate van economisch herstel binnen de Unie, de noodzaak om overheidsschulden en particuliere schulden af te bouwen en te consolideren, en het bestaan van kwetsbare punten in de financiële sector geleid tot aanhoudende spanningen op de financiële markten en tot een fragmentering die de werking van de interne markt in toenemende mate verstoort. De integriteit van de interne markt moet daarom worden beschermd, onder meer door een aanscherping van de staatssteunregels. Een aanpassing van de crisismededelingen kan, doordat de markten meer duidelijkheid geboden wordt, bijdragen tot een soepele overgang naar het nieuwe raamwerk zoals de Commissie dat in haar voorstel voor een richtlijn voor het herstel en de afwikkeling van kredietinstellingen heeft uitgewerkt (3). De aanpassing van de crisismededelingen kan ook bijdragen aan een doortastendere herstructurering van en betere lastendeling voor alle staatssteun ontvangende banken in de hele interne markt. |
| --- | --- |

13.

De infasering van maatregelen neemt onvermijdelijk een zekere tijd in beslag, bijvoorbeeld om wetgeving van kracht te laten worden of om de afwikkelingsfondsen te kunnen opbouwen. Een aantal van die maatregelen blijft beperkt tot de eurozone. In afwachting daarvan hebben de steeds verder uiteenlopende mate van economisch herstel binnen de Unie, de noodzaak om overheidsschulden en particuliere schulden af te bouwen en te consolideren, en het bestaan van kwetsbare punten in de financiële sector geleid tot aanhoudende spanningen op de financiële markten en tot een fragmentering die de werking van de interne markt in toenemende mate verstoort. De integriteit van de interne markt moet daarom worden beschermd, onder meer door een aanscherping van de staatssteunregels. Een aanpassing van de crisismededelingen kan, doordat de markten meer duidelijkheid geboden wordt, bijdragen tot een soepele overgang naar het nieuwe raamwerk zoals de Commissie dat in haar voorstel voor een richtlijn voor het herstel en de afwikkeling van kredietinstellingen heeft uitgewerkt (3). De aanpassing van de crisismededelingen kan ook bijdragen aan een doortastendere herstructurering van en betere lastendeling voor alle staatssteun ontvangende banken in de hele interne markt.

| 14. | Het staatssteuntoezicht op de financiële sector overlapt soms ook met de taken van toezichthouders in de lidstaten. Zo kunnen bijvoorbeeld toezichthouders eisen dat op het gebied van corporate governance en beloningspraktijken aanpassingen plaatsvinden, eisen die voor staatssteun ontvangende banken vaak ook in herstructureringsplannen zijn opgenomen. In dergelijke gevallen is, zonder afbreuk te doen aan de uitsluitende bevoegdheid van de Commissie op het gebied van staatssteuntoezicht, coördinatie tussen de Commissie en de bevoegde toezichthouders van belang. Gezien de ontwikkeling van het regelgevings- en toezichtskader in de Unie, en met name in de eurozone, zal de Commissie — net als vandaag — nauw contact houden met toezichthouders, om ervoor te zorgen dat de verschillende taken en verantwoordelijkheid van alle betrokken autoriteiten soepel op elkaar aansluiten. |
| --- | --- |

14.

Het staatssteuntoezicht op de financiële sector overlapt soms ook met de taken van toezichthouders in de lidstaten. Zo kunnen bijvoorbeeld toezichthouders eisen dat op het gebied van corporate governance en beloningspraktijken aanpassingen plaatsvinden, eisen die voor staatssteun ontvangende banken vaak ook in herstructureringsplannen zijn opgenomen. In dergelijke gevallen is, zonder afbreuk te doen aan de uitsluitende bevoegdheid van de Commissie op het gebied van staatssteuntoezicht, coördinatie tussen de Commissie en de bevoegde toezichthouders van belang. Gezien de ontwikkeling van het regelgevings- en toezichtskader in de Unie, en met name in de eurozone, zal de Commissie — net als vandaag — nauw contact houden met toezichthouders, om ervoor te zorgen dat de verschillende taken en verantwoordelijkheid van alle betrokken autoriteiten soepel op elkaar aansluiten.

Lastendeling

| 15. | De crisismededelingen maken duidelijk dat, zelfs tijdens de crisis, de algemene beginselen van het staatssteuntoezicht van toepassing blijven. Met name dient, om de verstoring van de mededinging tussen banken en tussen lidstaten te beperken en om moral hazard aan te pakken, de steun tot het noodzakelijke minimum beperkt te blijven en dient de begunstigde van de steun een passende eigen bijdrage te leveren aan de kosten van de herstructurering. De bank en haar aandeelhouders dienen zo veel mogelijk uit eigen middelen aan de herstructurering bij te dragen (4). Steun van de overheid dient te worden verleend op voorwaarden waarmee investeerders in de bank op passende wijze in de lasten delen. |
| --- | --- |

15.

De crisismededelingen maken duidelijk dat, zelfs tijdens de crisis, de algemene beginselen van het staatssteuntoezicht van toepassing blijven. Met name dient, om de verstoring van de mededinging tussen banken en tussen lidstaten te beperken en om moral hazard aan te pakken, de steun tot het noodzakelijke minimum beperkt te blijven en dient de begunstigde van de steun een passende eigen bijdrage te leveren aan de kosten van de herstructurering. De bank en haar aandeelhouders dienen zo veel mogelijk uit eigen middelen aan de herstructurering bij te dragen (4). Steun van de overheid dient te worden verleend op voorwaarden waarmee investeerders in de bank op passende wijze in de lasten delen.

| 16. | Sinds de crisis is uitgebroken heeft de Commissie, wanneer zij steun aan banken op zijn verenigbaarheid beoordeelde, ten opzichte van het bedrag aan steun dat die banken ontvingen ten minste een minimumdeelname in de lasten geëist, met name door het beschikbare kapitaal verliezen te laten absorberen en door het betalen van een passende vergoeding voor overheidsmaatregelen. Voorts heeft zij, om te voorkomen dat middelen zouden wegvloeien, voor het inkopen van hybride instrumenten regels ingesteld en een verbod op couponbetalingen en dividenduitkeringen opgelegd. De Commissie heeft echter geen vooraf bepaalde drempels voor eigen bijdragen of verdere voorwaarden opgelegd (5). |
| --- | --- |

16.

Sinds de crisis is uitgebroken heeft de Commissie, wanneer zij steun aan banken op zijn verenigbaarheid beoordeelde, ten opzichte van het bedrag aan steun dat die banken ontvingen ten minste een minimumdeelname in de lasten geëist, met name door het beschikbare kapitaal verliezen te laten absorberen en door het betalen van een passende vergoeding voor overheidsmaatregelen. Voorts heeft zij, om te voorkomen dat middelen zouden wegvloeien, voor het inkopen van hybride instrumenten regels ingesteld en een verbod op couponbetalingen en dividenduitkeringen opgelegd. De Commissie heeft echter geen vooraf bepaalde drempels voor eigen bijdragen of verdere voorwaarden opgelegd (5).

| 17. | In de eerste fase van de crisis gingen lidstaten doorgaans niet verder dan de minimumeisen van de staatssteunregels ten aanzien van ex-ante lastendeling, en werd ter wille van de financiële stabiliteit van crediteuren niet verlangd dat zij zouden bijdragen aan het redden van kredietinstellingen. |
| --- | --- |

17.

In de eerste fase van de crisis gingen lidstaten doorgaans niet verder dan de minimumeisen van de staatssteunregels ten aanzien van ex-ante lastendeling, en werd ter wille van de financiële stabiliteit van crediteuren niet verlangd dat zij zouden bijdragen aan het redden van kredietinstellingen.

| 18. | De schuldencrisis heeft echter duidelijk gemaakt dat dit soort beleid niet voor financiële stabiliteit op lange termijn kan zorgen, met name voor lidstaten die door de kosten van bail-outs van banken hun begrotingspositie sterk verzwakt zagen. Sommige lidstaten moesten immers verder gaan dan de minimumvoorwaarden in het kader van de staatssteunregels en moesten een nieuwe rechtskader creëren om vooraf strengere voorwaarden inzake lastendeling af te dwingen. Die ontwikkeling heeft ertoe geleid dat er, wat de benadering van de lastendeling betreft, verschillen zijn ontstaan tussen lidstaten, met name tussen lidstaten die zich beperkten tot de minimumvoorwaarden in het kader van de staatssteunregels, en lidstaten die verder zijn gegaan dan die voorwaarden en een bail-in van investeerders of crediteurs hebben geëist. Dit verschil tussen lidstaten in de aanpak van de lastendeling heeft geresulteerd in uiteenlopende fundingkosten voor banken, afhankelijk van hoe hoog de kans op een bail-in werd ingeschat op basis van de begrotingssterkte van een lidstaat. Deze verschillen vormen een bedreiging voor de integriteit van de interne markt en dreigen het gelijke speelveld te ondermijnen, dat het staatssteuntoezicht net wil veiligstellen. |
| --- | --- |

18.

De schuldencrisis heeft echter duidelijk gemaakt dat dit soort beleid niet voor financiële stabiliteit op lange termijn kan zorgen, met name voor lidstaten die door de kosten van bail-outs van banken hun begrotingspositie sterk verzwakt zagen. Sommige lidstaten moesten immers verder gaan dan de minimumvoorwaarden in het kader van de staatssteunregels en moesten een nieuwe rechtskader creëren om vooraf strengere voorwaarden inzake lastendeling af te dwingen. Die ontwikkeling heeft ertoe geleid dat er, wat de benadering van de lastendeling betreft, verschillen zijn ontstaan tussen lidstaten, met name tussen lidstaten die zich beperkten tot de minimumvoorwaarden in het kader van de staatssteunregels, en lidstaten die verder zijn gegaan dan die voorwaarden en een bail-in van investeerders of crediteurs hebben geëist. Dit verschil tussen lidstaten in de aanpak van de lastendeling heeft geresulteerd in uiteenlopende fundingkosten voor banken, afhankelijk van hoe hoog de kans op een bail-in werd ingeschat op basis van de begrotingssterkte van een lidstaat. Deze verschillen vormen een bedreiging voor de integriteit van de interne markt en dreigen het gelijke speelveld te ondermijnen, dat het staatssteuntoezicht net wil veiligstellen.

| 19. | In het licht van de hierboven geschetste ontwikkelingen dienen de minimumeisen inzake lastendeling te worden verscherpt. Voordat een bank enige vorm van herstructureringssteun kan krijgen (of het nu gaat om een herkapitalisatiemaatregel of een maatregel ten behoeve van probleemactiva), moeten alle kapitaal genererende maatregelen — daaronder begrepen de omzetting van achtergestelde schuld — zijn uitgeput, zonder daarbij fundamentele rechten en de financiële stabiliteit in het gedrang te brengen. Aangezien herstructureringssteun nodig is om te voorkomen dat de ontmanteling van een bank ongecontroleerd plaatsvindt, dienen, om de steun tot het minimum te beperken, die maatregelen inzake lastendeling te worden nageleefd, ongeacht de initiële solvabiliteit van de bank. Daarom zullen lidstaten, voordat zij een bank herstructureringssteun verlenen, ervoor moeten zorgen dat de aandeelhouders en houders van achtergesteld kapitaal voor de vereiste bijdrage zorgen of moeten zij het nodige rechtskader creëren om dit soort bijdragen te kunnen krijgen. |
| --- | --- |

19.

In het licht van de hierboven geschetste ontwikkelingen dienen de minimumeisen inzake lastendeling te worden verscherpt. Voordat een bank enige vorm van herstructureringssteun kan krijgen (of het nu gaat om een herkapitalisatiemaatregel of een maatregel ten behoeve van probleemactiva), moeten alle kapitaal genererende maatregelen — daaronder begrepen de omzetting van achtergestelde schuld — zijn uitgeput, zonder daarbij fundamentele rechten en de financiële stabiliteit in het gedrang te brengen. Aangezien herstructureringssteun nodig is om te voorkomen dat de ontmanteling van een bank ongecontroleerd plaatsvindt, dienen, om de steun tot het minimum te beperken, die maatregelen inzake lastendeling te worden nageleefd, ongeacht de initiële solvabiliteit van de bank. Daarom zullen lidstaten, voordat zij een bank herstructureringssteun verlenen, ervoor moeten zorgen dat de aandeelhouders en houders van achtergesteld kapitaal voor de vereiste bijdrage zorgen of moeten zij het nodige rechtskader creëren om dit soort bijdragen te kunnen krijgen.

| 20. | In beginsel is de toepassing van maatregelen om concurrentieverstoringen te beperken, afhankelijk van de mate van lastendeling, waarbij ook rekening wordt gehouden met de evolutie van de mate van lastendeling bij gesteunde banken over de hele Unie. In verder gelijke omstandigheden betekent een versterkte lastendeling dat er minder maatregelen nodig zijn om concurrentieverstoringen aan te pakken. Hoe dan ook moeten maatregelen ter beperking van de concurrentieverstoring zo zijn afgeregeld dat daarmee zoveel mogelijk de marktsituatie wordt benaderd die zich had voorgedaan indien de begunstigde van de steun de markt had verlaten als hij geen steun had ontvangen. |
| --- | --- |

20.

In beginsel is de toepassing van maatregelen om concurrentieverstoringen te beperken, afhankelijk van de mate van lastendeling, waarbij ook rekening wordt gehouden met de evolutie van de mate van lastendeling bij gesteunde banken over de hele Unie. In verder gelijke omstandigheden betekent een versterkte lastendeling dat er minder maatregelen nodig zijn om concurrentieverstoringen aan te pakken. Hoe dan ook moeten maatregelen ter beperking van de concurrentieverstoring zo zijn afgeregeld dat daarmee zoveel mogelijk de marktsituatie wordt benaderd die zich had voorgedaan indien de begunstigde van de steun de markt had verlaten als hij geen steun had ontvangen.

Een procedure voor een daadwerkelijke herstructurering en de verdere modernisering van het raamwerk

| 21. | Hoewel bepaalde steunfaciliteiten voor banken behouden dienen te blijven zodat een antwoord kan worden geboden op de aanhoudende onrust op de financiële markten, dienen bepaalde procedures en voorwaarden te worden aangescherpt en verder te worden ontwikkeld. Ook moet het rechtskader verder op de ontwikkeling van de markt worden afgestemd, een proces dat in juni 2010 werd ingezet met het optrekken van de garantiepremie (6) en met de verlengingsmededeling van 2010 werd voortgezet (7). |
| --- | --- |

21.

Hoewel bepaalde steunfaciliteiten voor banken behouden dienen te blijven zodat een antwoord kan worden geboden op de aanhoudende onrust op de financiële markten, dienen bepaalde procedures en voorwaarden te worden aangescherpt en verder te worden ontwikkeld. Ook moet het rechtskader verder op de ontwikkeling van de markt worden afgestemd, een proces dat in juni 2010 werd ingezet met het optrekken van de garantiepremie (6) en met de verlengingsmededeling van 2010 werd voortgezet (7).

| 22. | Dankzij de bankenmededeling van 2008 konden lidstaten reddingsregelingen opzetten, zonder daarmee echter de beschikbaarheid van ad-hocmaatregelen uit te sluiten. Gezien de omvang van de crisis en het volledige wegspoelen van het vertrouwen binnen de hele financiële sector in de EU — waardoor onder meer de interbancaire markt ging opdrogen — had de Commissie besloten dat zij alle maatregelen zou goedkeuren die lidstaten nodig hadden om de stabiliteit van het financiële systeem veilig te stellen, onder meer ook reddingsmaatregelen en herkapitalisatieregelingen. Door de tijdelijke goedkeuring van reddingssteun in de vorm van zowel garanties als herkapitalisatiemaatregelen en maatregelen ten behoeve van probleemactiva kon — met succes — paniek worden afgewend en het vertrouwen van de markten worden hersteld. |
| --- | --- |

22.

Dankzij de bankenmededeling van 2008 konden lidstaten reddingsregelingen opzetten, zonder daarmee echter de beschikbaarheid van ad-hocmaatregelen uit te sluiten. Gezien de omvang van de crisis en het volledige wegspoelen van het vertrouwen binnen de hele financiële sector in de EU — waardoor onder meer de interbancaire markt ging opdrogen — had de Commissie besloten dat zij alle maatregelen zou goedkeuren die lidstaten nodig hadden om de stabiliteit van het financiële systeem veilig te stellen, onder meer ook reddingsmaatregelen en herkapitalisatieregelingen. Door de tijdelijke goedkeuring van reddingssteun in de vorm van zowel garanties als herkapitalisatiemaatregelen en maatregelen ten behoeve van probleemactiva kon — met succes — paniek worden afgewend en het vertrouwen van de markten worden hersteld.

| 23. | Nu de marktomstandigheden echter zijn gewijzigd, is er minder behoefte aan structurele reddingsmaatregelen die uitsluitend worden toegekend na een voorlopige beoordeling die ervan uitgaat dat nagenoeg alle banken moeten worden gered, en die de beoordeling ten gronde van het herstructureringsplan uitstelt tot een later stadium. Die aanpak hielp weliswaar mee te voorkomen dat de hele financiële sector onherstelbare schade zou oplopen en zou instorten, maar vertraagde vaak ook de herstructureringsinspanningen van individuele begunstigden. Het feit dat pas laat werd ingegrepen om de problemen van banken aan te pakken, heeft er in een aantal gevallen toe geleid dat de rekening voor de belastingbetaler uiteindelijk hoger uitviel. In deze mededeling wordt het beginsel geformuleerd dat herkapitalisatiemaatregelen en maatregelen ten behoeve van probleemactiva pas zullen worden toegestaan nadat het herstructureringsplan van de bank is goedgekeurd. Deze benadering biedt de garantie dat het steunbedrag veel nauwkeuriger is bepaald, dat de oorzaken van de problemen van de banken al zijn opgespoord en in een vroeg stadium zijn aangepakt, en dat de financiële stabiliteit verzekerd wordt. Garantieregelingen zullen nog steeds beschikbaar blijven om banken aan liquide middelen te helpen. Dit soort regelingen kan echter alleen dienen om liquide middelen te verschaffen aan banken zonder kapitaaltekort, volgens de definitie van de bevoegde toezichthouder (8). |
| --- | --- |

23.

Nu de marktomstandigheden echter zijn gewijzigd, is er minder behoefte aan structurele reddingsmaatregelen die uitsluitend worden toegekend na een voorlopige beoordeling die ervan uitgaat dat nagenoeg alle banken moeten worden gered, en die de beoordeling ten gronde van het herstructureringsplan uitstelt tot een later stadium. Die aanpak hielp weliswaar mee te voorkomen dat de hele financiële sector onherstelbare schade zou oplopen en zou instorten, maar vertraagde vaak ook de herstructureringsinspanningen van individuele begunstigden. Het feit dat pas laat werd ingegrepen om de problemen van banken aan te pakken, heeft er in een aantal gevallen toe geleid dat de rekening voor de belastingbetaler uiteindelijk hoger uitviel. In deze mededeling wordt het beginsel geformuleerd dat herkapitalisatiemaatregelen en maatregelen ten behoeve van probleemactiva pas zullen worden toegestaan nadat het herstructureringsplan van de bank is goedgekeurd. Deze benadering biedt de garantie dat het steunbedrag veel nauwkeuriger is bepaald, dat de oorzaken van de problemen van de banken al zijn opgespoord en in een vroeg stadium zijn aangepakt, en dat de financiële stabiliteit verzekerd wordt. Garantieregelingen zullen nog steeds beschikbaar blijven om banken aan liquide middelen te helpen. Dit soort regelingen kan echter alleen dienen om liquide middelen te verschaffen aan banken zonder kapitaaltekort, volgens de definitie van de bevoegde toezichthouder (8).

| 24. | Deze mededeling zet uiteen welke wijzigingen aan de parameters voor de verenigbaarheid van crisissteun aan banken vanaf 1 augustus 2013 nodig zijn. Meer bepaald betekent dit dat deze mededeling:






  a) | de bankenmededeling van 2008 vervangt en het nodige houvast biedt wat betreft de verenigbaarheidscriteria voor liquiditeitssteun; |
| --- | --- | --- |

24.

Deze mededeling zet uiteen welke wijzigingen aan de parameters voor de verenigbaarheid van crisissteun aan banken vanaf 1 augustus 2013 nodig zijn. Meer bepaald betekent dit dat deze mededeling:

a)

de bankenmededeling van 2008 vervangt en het nodige houvast biedt wat betreft de verenigbaarheidscriteria voor liquiditeitssteun;

| b) | de herkapitalisatiemededeling en de mededeling besmette activa aanpast en aanvult; |
| --- | --- |

b)

de herkapitalisatiemededeling en de mededeling besmette activa aanpast en aanvult;

| c) | de herstructureringsmededeling aanvult met meer gedetailleerde aanwijzingen over de lastendeling door aandeelhouders en achtergestelde crediteuren; |
| --- | --- |

c)

de herstructureringsmededeling aanvult met meer gedetailleerde aanwijzingen over de lastendeling door aandeelhouders en achtergestelde crediteuren;

| d) | het beginsel vastlegt dat geen maatregel inzake herkapitalisatie of activabescherming kan worden verleend zonder dat vooraf een herstructureringsplan is goedgekeurd, en een procedure voorstelt voor de permanente goedkeuring van dit soort maatregelen; |
| --- | --- |

d)

het beginsel vastlegt dat geen maatregel inzake herkapitalisatie of activabescherming kan worden verleend zonder dat vooraf een herstructureringsplan is goedgekeurd, en een procedure voorstelt voor de permanente goedkeuring van dit soort maatregelen;

| e) | het nodige houvast biedt betreffende de verenigbaarheidsvoorwaarden voor liquidatiesteun. |
| --- | --- |

e)

het nodige houvast biedt betreffende de verenigbaarheidsvoorwaarden voor liquidatiesteun.

2.   TOEPASSINGSGEBIED

| 25. | De Commissie zal de beginselen die in deze mededeling en in alle crisismededelingen zijn geformuleerd, toepassen op alle kredietinstellingen (9) (hierna ook „banken” genoemd) (10). Kredietinstellingen zijn onderling nauw verweven, zodat het ongecontroleerde faillissement van één kredietinstelling bijzonder negatief kan uitwerken op het financiële systeem als geheel. Het vertrouwen in kredietinstellingen kan plots volledig verdwijnen, hetgeen zware gevolgen kan hebben voor hun liquiditeit en solvabiliteit. Eén complexe instelling die in ademnood geraakt, kan tot systemische stress leiden in de financiële sector, hetgeen dan weer ook zeer negatieve effecten kan hebben op de economie als geheel — bijvoorbeeld door de rol van kredietinstellingen bij de kredietverlening aan de reële economie — en zo de financiële stabiliteit mogelijk in gevaar kan brengen. |
| --- | --- |

25.

De Commissie zal de beginselen die in deze mededeling en in alle crisismededelingen zijn geformuleerd, toepassen op alle kredietinstellingen (9) (hierna ook „banken” genoemd) (10). Kredietinstellingen zijn onderling nauw verweven, zodat het ongecontroleerde faillissement van één kredietinstelling bijzonder negatief kan uitwerken op het financiële systeem als geheel. Het vertrouwen in kredietinstellingen kan plots volledig verdwijnen, hetgeen zware gevolgen kan hebben voor hun liquiditeit en solvabiliteit. Eén complexe instelling die in ademnood geraakt, kan tot systemische stress leiden in de financiële sector, hetgeen dan weer ook zeer negatieve effecten kan hebben op de economie als geheel — bijvoorbeeld door de rol van kredietinstellingen bij de kredietverlening aan de reële economie — en zo de financiële stabiliteit mogelijk in gevaar kan brengen.

| 26. | De Commissie zal de in deze mededeling en in alle crisismededelingen geformuleerde beginselen, in voorkomend geval, op overeenkomstige wijze toepassen op verzekeringsondernemingen in de zin van artikel 6 van Richtlijn 73/239/EEG (11), artikel 4 van Richtlijn 2002/83/EG (12) of artikel 1, onder b), van Richtlijn 98/78/EG (13). |
| --- | --- |

26.

De Commissie zal de in deze mededeling en in alle crisismededelingen geformuleerde beginselen, in voorkomend geval, op overeenkomstige wijze toepassen op verzekeringsondernemingen in de zin van artikel 6 van Richtlijn 73/239/EEG (11), artikel 4 van Richtlijn 2002/83/EG (12) of artikel 1, onder b), van Richtlijn 98/78/EG (13).

| 27. | Alle steun aan dit soort instellingen die in een lidstaat zijn opgericht, daaronder begrepen dochterondernemingen van die instellingen, en met activiteiten van betekenis in een lidstaat, zullen op basis van deze mededeling worden onderzocht. |
| --- | --- |

27.

Alle steun aan dit soort instellingen die in een lidstaat zijn opgericht, daaronder begrepen dochterondernemingen van die instellingen, en met activiteiten van betekenis in een lidstaat, zullen op basis van deze mededeling worden onderzocht.

3.   HERKAPITALISATIEMAATREGELEN EN MAATREGELEN TEN BEHOEVE VAN PROBLEEMACTIVA

| 28. | Herkapitalisatiemaatregelen en maatregelen ten behoeve van probleemactiva (zoals activagaranties) worden meestal verleend om een kapitaaltekort op te vangen. Voor de toepassing van deze mededeling wordt met „kapitaaltekort” bedoeld een kapitaaltekort dat is geconstateerd bij een kapitaaltest, een stresstest, een doorlichting van de kwaliteit van activa of een vergelijkbare exercitie op het niveau van de Unie, de eurozone of op nationaal niveau, in voorkomend geval bevestigd door de bevoegde toezichthouder. Dit soort steun van de overheid is doorgaans permanent en kan niet eenvoudig worden teruggedraaid. |
| --- | --- |

28.

Herkapitalisatiemaatregelen en maatregelen ten behoeve van probleemactiva (zoals activagaranties) worden meestal verleend om een kapitaaltekort op te vangen. Voor de toepassing van deze mededeling wordt met „kapitaaltekort” bedoeld een kapitaaltekort dat is geconstateerd bij een kapitaaltest, een stresstest, een doorlichting van de kwaliteit van activa of een vergelijkbare exercitie op het niveau van de Unie, de eurozone of op nationaal niveau, in voorkomend geval bevestigd door de bevoegde toezichthouder. Dit soort steun van de overheid is doorgaans permanent en kan niet eenvoudig worden teruggedraaid.

| 29. | Gezien het in de praktijk onomkeerbare karakter van dit soort maatregelen en de begrotingsgevolgen voor de lidstaten die deze toekennen en gelet op de beschikkingspraktijk van de Commissie tijdens de crisis, kan de Commissie in beginsel voor dit soort maatregelen pas toestemming verlenen wanneer de betrokken lidstaat aantoont dat alle maatregelen om dit soort steun tot het noodzakelijke minimum te beperken, maximaal zijn benut. Met het oog daarop wordt lidstaten verzocht een kapitaalversterkingsplan in te dienen, vóór of in het kader van de indiening van een herstructureringsplan. Een kapitaalversterkingsplan dient met name maatregelen te bevatten waarmee banken hun kapitaal versterken en mogelijke maatregelen waarmee de aandeelhouders en achtergestelde crediteuren van de bank in de lasten te doen delen. |
| --- | --- |

29.

Gezien het in de praktijk onomkeerbare karakter van dit soort maatregelen en de begrotingsgevolgen voor de lidstaten die deze toekennen en gelet op de beschikkingspraktijk van de Commissie tijdens de crisis, kan de Commissie in beginsel voor dit soort maatregelen pas toestemming verlenen wanneer de betrokken lidstaat aantoont dat alle maatregelen om dit soort steun tot het noodzakelijke minimum te beperken, maximaal zijn benut. Met het oog daarop wordt lidstaten verzocht een kapitaalversterkingsplan in te dienen, vóór of in het kader van de indiening van een herstructureringsplan. Een kapitaalversterkingsplan dient met name maatregelen te bevatten waarmee banken hun kapitaal versterken en mogelijke maatregelen waarmee de aandeelhouders en achtergestelde crediteuren van de bank in de lasten te doen delen.

| 30. | Met een kapitaalversterkingsplan, gecombineerd met een grondige doorlichting van de kwaliteit van de activa van de bank en een vooruitziend kapitaaltoereikendheidsonderzoek, zou de lidstaat, in samenspraak met de Commissie en de bevoegde toezichthouder, nauwkeurig moeten kunnen bepalen hoe groot het kapitaaltekort van een bank (nog) is dat door staatssteun moet worden gedekt. Wanneer er nog een kapitaaltekort is dat met staatssteun moet worden gedekt, dient een herstructureringsplan te worden ingediend. |
| --- | --- |

30.

Met een kapitaalversterkingsplan, gecombineerd met een grondige doorlichting van de kwaliteit van de activa van de bank en een vooruitziend kapitaaltoereikendheidsonderzoek, zou de lidstaat, in samenspraak met de Commissie en de bevoegde toezichthouder, nauwkeurig moeten kunnen bepalen hoe groot het kapitaaltekort van een bank (nog) is dat door staatssteun moet worden gedekt. Wanneer er nog een kapitaaltekort is dat met staatssteun moet worden gedekt, dient een herstructureringsplan te worden ingediend.

| 31. | Voor het beoordelen van het herstructureringsplan dat herstructureringssteun omvat, blijft de herstructureringsmededeling als basis dienen, behalve wat betreft de voorwaarden inzake kapitaalversterking en lastendeling die moeten zijn opgenomen in het kapitaalversterkingsplan dat vóór of als onderdeel het herstructureringsplan wordt ingediend (zie de punten 32, 33 en 34). |
| --- | --- |

31.

Voor het beoordelen van het herstructureringsplan dat herstructureringssteun omvat, blijft de herstructureringsmededeling als basis dienen, behalve wat betreft de voorwaarden inzake kapitaalversterking en lastendeling die moeten zijn opgenomen in het kapitaalversterkingsplan dat vóór of als onderdeel het herstructureringsplan wordt ingediend (zie de punten 32, 33 en 34).

3.1.   Een kapitaaltekort aanpakken — Prenotificatie en aanmelding van herstructureringssteun

| 32. | Zodra is komen vast te staan dat een kapitaaltekort waarschijnlijk zal leiden tot een verzoek om staatssteun, dienen alle maatregelen te worden getroffen om de kosten voor het wegwerken van dat tekort voor de lidstaat tot een minimum te beperken. Met het oog daarop wordt lidstaten verzocht prenotificatiecontacten aan te gaan met de Commissie. Tijdens die vrijwillige prenotificatiecontacten zal de Commissie bijstand verlenen met betrekking tot de vraag hoe de verenigbaarheid van de herstructureringssteun te garanderen, en met name de vraag hoe de voorwaarden inzake lastendeling in overeenstemming met de staatssteunregels toe te passen. Als basis voor die prenotificatie dient een kapitaalversterkingsplan dat de lidstaat en de bank hebben uitgewerkt en dat door de bevoegde toezichthouder wordt gesteund. Dit plan dient te bevatten:






  a) | een lijst van de kapitaalversterkende maatregelen die de bank moet nemen, en van de (potentiële) maatregelen om aandeelhouders en achtergestelde crediteuren in de lasten te doen delen; |
| --- | --- | --- |

32.

Zodra is komen vast te staan dat een kapitaaltekort waarschijnlijk zal leiden tot een verzoek om staatssteun, dienen alle maatregelen te worden getroffen om de kosten voor het wegwerken van dat tekort voor de lidstaat tot een minimum te beperken. Met het oog daarop wordt lidstaten verzocht prenotificatiecontacten aan te gaan met de Commissie. Tijdens die vrijwillige prenotificatiecontacten zal de Commissie bijstand verlenen met betrekking tot de vraag hoe de verenigbaarheid van de herstructureringssteun te garanderen, en met name de vraag hoe de voorwaarden inzake lastendeling in overeenstemming met de staatssteunregels toe te passen. Als basis voor die prenotificatie dient een kapitaalversterkingsplan dat de lidstaat en de bank hebben uitgewerkt en dat door de bevoegde toezichthouder wordt gesteund. Dit plan dient te bevatten:

a)

een lijst van de kapitaalversterkende maatregelen die de bank moet nemen, en van de (potentiële) maatregelen om aandeelhouders en achtergestelde crediteuren in de lasten te doen delen;

| b) | mechanismen die moeten beletten dat middelen uit de bank wegvloeien, zoals bijvoorbeeld wanneer de bank een belang verwerft in andere ondernemingen, dividend uitkeert of coupons betaalt. |
| --- | --- |

b)

mechanismen die moeten beletten dat middelen uit de bank wegvloeien, zoals bijvoorbeeld wanneer de bank een belang verwerft in andere ondernemingen, dividend uitkeert of coupons betaalt.

| 33. | De lidstaat dient een gedetailleerde methodiek mee te delen en de — door de bevoegde toezichthouder gevalideerde — inputdata die werden gebruikt om het kapitaaltekort te bepalen. Die methodiek dient te worden gepresenteerd per bedrijfssegment. |
| --- | --- |

33.

De lidstaat dient een gedetailleerde methodiek mee te delen en de — door de bevoegde toezichthouder gevalideerde — inputdata die werden gebruikt om het kapitaaltekort te bepalen. Die methodiek dient te worden gepresenteerd per bedrijfssegment.

| 34. | Nadat het kapitaalversterkingsplan is ingediend en daarin de uitkomsten zijn verwerkt van de doorlichting van de kwaliteit van de activa van de bank en een vooruitziend kapitaaltoereikendheidsonderzoek, moet de lidstaat het resterende kapitaaltekort bepalen dat door staatssteun zou moeten worden gedekt. De Commissie zal de lidstaten voorstellen om te overleggen over het herstructureringsplan voordat het wordt aangemeld. Zodra over het herstructureringsplan overeenstemming is bereikt, kan de lidstaat het herstructureringsplan formeel aanmelden. De Commissie zal herkapitalisatiemaatregelen of maatregelen ten behoeve van probleemactiva pas als herstructureringssteun goedkeuren nadat overeenstemming over het herstructureringsplan is bereikt. |
| --- | --- |

34.

Nadat het kapitaalversterkingsplan is ingediend en daarin de uitkomsten zijn verwerkt van de doorlichting van de kwaliteit van de activa van de bank en een vooruitziend kapitaaltoereikendheidsonderzoek, moet de lidstaat het resterende kapitaaltekort bepalen dat door staatssteun zou moeten worden gedekt. De Commissie zal de lidstaten voorstellen om te overleggen over het herstructureringsplan voordat het wordt aangemeld. Zodra over het herstructureringsplan overeenstemming is bereikt, kan de lidstaat het herstructureringsplan formeel aanmelden. De Commissie zal herkapitalisatiemaatregelen of maatregelen ten behoeve van probleemactiva pas als herstructureringssteun goedkeuren nadat overeenstemming over het herstructureringsplan is bereikt.

3.1.1.   Maatregelen van de bank om haar kapitaal te versterken

| 35. | In het door de bevoegde toezichthouder goedgekeurde kapitaalversterkingsplan dient de begunstigde aan te geven en, voor zover mogelijk, zonder evenwel zijn levensvatbaarheid in gedrang te brengen, alle kapitaalversterkende maatregelen ten uitvoer te leggen die ten uitvoer kunnen worden gelegd. Bij dit soort maatregelen dient het name te gaan om:






  a) | rechtenemissies; |
| --- | --- | --- |

35.

In het door de bevoegde toezichthouder goedgekeurde kapitaalversterkingsplan dient de begunstigde aan te geven en, voor zover mogelijk, zonder evenwel zijn levensvatbaarheid in gedrang te brengen, alle kapitaalversterkende maatregelen ten uitvoer te leggen die ten uitvoer kunnen worden gelegd. Bij dit soort maatregelen dient het name te gaan om:

a)

rechtenemissies;

| b) | vrijwillige omzetting van achtergestelde schuldinstrumenten in eigen vermogen, op basis van een risicoafhankelijke prikkel; |
| --- | --- |

b)

vrijwillige omzetting van achtergestelde schuldinstrumenten in eigen vermogen, op basis van een risicoafhankelijke prikkel;

| c) | liability management-exercities (LME's) die in beginsel 100 % kapitaal moeten genereren indien het kapitaaltekort niet volledig kan worden opgevangen en dus staatssteun nodig is; |
| --- | --- |

c)

liability management-exercities (LME's) die in beginsel 100 % kapitaal moeten genereren indien het kapitaaltekort niet volledig kan worden opgevangen en dus staatssteun nodig is;

| d) | kapitaal opleverende verkopen van activa en portefeuilles; |
| --- | --- |

d)

kapitaal opleverende verkopen van activa en portefeuilles;

| e) | de effectisering van portefeuilles om kapitaal te genereren uit niet-kernactiviteiten; |
| --- | --- |

e)

de effectisering van portefeuilles om kapitaal te genereren uit niet-kernactiviteiten;

| f) | het inhouden van winst, en |
| --- | --- |

f)

het inhouden van winst, en

| g) | andere maatregelen die de kapitaalbehoeften doen afnemen. |
| --- | --- |

g)

andere maatregelen die de kapitaalbehoeften doen afnemen.

| 36. | Indien de aangegeven maatregelen in het kapitaalversterkingsplan zijn vermeld als maatregelen die niet binnen zes maanden na de indiening van dat plan ten uitvoer kunnen worden gelegd, zal de Commissie de bevoegde toezichthouder raadplegen om na te gaan of zij die voorgenomen maatregelen als kapitaalversterkende maatregelen in aanmerking moet nemen. |
| --- | --- |

36.

Indien de aangegeven maatregelen in het kapitaalversterkingsplan zijn vermeld als maatregelen die niet binnen zes maanden na de indiening van dat plan ten uitvoer kunnen worden gelegd, zal de Commissie de bevoegde toezichthouder raadplegen om na te gaan of zij die voorgenomen maatregelen als kapitaalversterkende maatregelen in aanmerking moet nemen.

| 37. | Het management van banken moet de nodige prikkels krijgen om in goede tijden ingrijpend te herstructureren — en zodoende de behoefte aan een beroep op staatssteun tot een minimum te beperken. Daarom dient, wanneer een beroep op staatssteun redelijkerwijs had kunnen worden vermeden indien het management snel en passend had gehandeld, iedere entiteit die op staatssteun een beroep doet voor haar herstructurering of voor de gecontroleerde ontmanteling, in de regel de president-directeur van de bank te vervangen, en zo nodig ook andere leden van de raad van bestuur. |
| --- | --- |

37.

Het management van banken moet de nodige prikkels krijgen om in goede tijden ingrijpend te herstructureren — en zodoende de behoefte aan een beroep op staatssteun tot een minimum te beperken. Daarom dient, wanneer een beroep op staatssteun redelijkerwijs had kunnen worden vermeden indien het management snel en passend had gehandeld, iedere entiteit die op staatssteun een beroep doet voor haar herstructurering of voor de gecontroleerde ontmanteling, in de regel de president-directeur van de bank te vervangen, en zo nodig ook andere leden van de raad van bestuur.

| 38. | Om diezelfde redenen dient dit soort entiteiten een strikt beleid te voeren inzake de beloning van het management. Daartoe moet er een plafond komen voor de beloning van het management, gecombineerd met prikkels die ervoor zorgen dat de bank haar herstructureringsplan ten uitvoer legt met houdbare, langetermijndoelstellingen van de onderneming voor ogen. Daarom dient een bank die staatssteun ontvangt in de vorm van herkapitalisatiemaatregelen of maatregelen ten behoeve van probleemactiva, het totale beloningsvolume voor haar personeelsleden, onder wie leden van de raad van bestuur en het hoger management, tot een passend niveau te beperken. Dat plafond voor de totale beloningen dient ook alle mogelijke vaste en variabele bestanddelen en pensioenen te omvatten en dient in overeenstemming te zijn met de artikelen 93 en 94 van de EU-richtlijn kapitaaltoereikendheid (CRD IV) (14).
  De totale beloning van een van deze personen mag dus niet meer dan vijftienmaal hoger liggen dan het landelijke gemiddelde salaris in de lidstaat waar de begunstigde onderneming is opgericht (15), of meer dan tienmaal hoger dan het gemiddelde salaris van werknemers bij de begunstigde bank.
  Beloningsbeperkingen moeten gelden tot het eind van de herstructureringsperiode of totdat de bank de staatssteun heeft terugbetaald, naargelang wat als eerste plaatsvindt. |
| --- | --- |

38.

Om diezelfde redenen dient dit soort entiteiten een strikt beleid te voeren inzake de beloning van het management. Daartoe moet er een plafond komen voor de beloning van het management, gecombineerd met prikkels die ervoor zorgen dat de bank haar herstructureringsplan ten uitvoer legt met houdbare, langetermijndoelstellingen van de onderneming voor ogen. Daarom dient een bank die staatssteun ontvangt in de vorm van herkapitalisatiemaatregelen of maatregelen ten behoeve van probleemactiva, het totale beloningsvolume voor haar personeelsleden, onder wie leden van de raad van bestuur en het hoger management, tot een passend niveau te beperken. Dat plafond voor de totale beloningen dient ook alle mogelijke vaste en variabele bestanddelen en pensioenen te omvatten en dient in overeenstemming te zijn met de artikelen 93 en 94 van de EU-richtlijn kapitaaltoereikendheid (CRD IV) (14).

De totale beloning van een van deze personen mag dus niet meer dan vijftienmaal hoger liggen dan het landelijke gemiddelde salaris in de lidstaat waar de begunstigde onderneming is opgericht (15), of meer dan tienmaal hoger dan het gemiddelde salaris van werknemers bij de begunstigde bank.

Beloningsbeperkingen moeten gelden tot het eind van de herstructureringsperiode of totdat de bank de staatssteun heeft terugbetaald, naargelang wat als eerste plaatsvindt.

| 39. | Een bank die staatssteun ontvangt in de vorm van herkapitalisatiemaatregelen of maatregelen ten behoeve van probleemactiva, mag in beginsel geen ontslagvergoedingen betalen die hoger liggen dan wat wettelijk of contractueel bepaald is. |
| --- | --- |

39.

Een bank die staatssteun ontvangt in de vorm van herkapitalisatiemaatregelen of maatregelen ten behoeve van probleemactiva, mag in beginsel geen ontslagvergoedingen betalen die hoger liggen dan wat wettelijk of contractueel bepaald is.

3.1.2.   Lastendeling door de aandeelhouders en de achtergestelde crediteuren

| 40. | Staatssteun kan moral hazard doen ontstaan en kan de tucht van de markt ondergraven. Om moral hazard te beperken, mag steun alleen worden verleend op voorwaarden waarmee bestaande investeerders op passende wijze in de lasten delen. |
| --- | --- |

40.

Staatssteun kan moral hazard doen ontstaan en kan de tucht van de markt ondergraven. Om moral hazard te beperken, mag steun alleen worden verleend op voorwaarden waarmee bestaande investeerders op passende wijze in de lasten delen.

| 41. | Een passende lastendeling houdt normaal gesproken in dat, nadat de verliezen eerst zijn geabsorbeerd door het eigen vermogen, de houders van hybride kapitaal en van achtergestelde schuld een bijdrage leveren. Houders van hybride kapitaal en van achtergestelde schuld moeten bijdragen om het kapitaaltekort maximaal terug te brengen. Dit soort bijdragen kan de vorm aannemen van ofwel een omzetting in tier 1-kernkapitaal (16) of een afschrijving van de hoofdsom van de instrumenten. Hoe dan ook moet, voor zover dat wettelijk mogelijk is, worden voorkomen dat financiële middelen wegvloeien van de begunstigde naar de houders van die effecten. |
| --- | --- |

41.

Een passende lastendeling houdt normaal gesproken in dat, nadat de verliezen eerst zijn geabsorbeerd door het eigen vermogen, de houders van hybride kapitaal en van achtergestelde schuld een bijdrage leveren. Houders van hybride kapitaal en van achtergestelde schuld moeten bijdragen om het kapitaaltekort maximaal terug te brengen. Dit soort bijdragen kan de vorm aannemen van ofwel een omzetting in tier 1-kernkapitaal (16) of een afschrijving van de hoofdsom van de instrumenten. Hoe dan ook moet, voor zover dat wettelijk mogelijk is, worden voorkomen dat financiële middelen wegvloeien van de begunstigde naar de houders van die effecten.

| 42. | De Commissie zal, bij de toepassing van de staatssteunregels, niet eisen dat houders van senior schulden (met name verzekerde deposito's, niet-verzekerde deposito's, obligaties en alle overige senior schulden) verplicht bijdragen in de lastendeling, noch door omzetting in kapitaal, noch door afschrijving van de instrumenten. |
| --- | --- |

42.

De Commissie zal, bij de toepassing van de staatssteunregels, niet eisen dat houders van senior schulden (met name verzekerde deposito's, niet-verzekerde deposito's, obligaties en alle overige senior schulden) verplicht bijdragen in de lastendeling, noch door omzetting in kapitaal, noch door afschrijving van de instrumenten.

| 43. | Wanneer de kapitaalratio van de bank met het vastgestelde kapitaaltekort boven het verplichte EU-minimum blijft, zou de bank doorgaans in staat moeten zijn om haar kapitaalpositie op eigen kracht te herstellen, met name door kapitaalversterkende maatregelen zoals die in punt 35 zijn beschreven. Indien er geen andere mogelijkheden voorhanden zijn (onder meer andere maatregelen van de toezichthouder zoals vroegtijdige interventiemaatregelen of andere remediërende maatregelen) om het kapitaaltekort weg te werken zoals dat door de bevoegde toezichthouder of afwikkelingsautoriteit is vastgesteld, moet die achtergestelde schuld worden omgezet in eigen vermogen, in beginsel voordat staatssteun wordt verleend. |
| --- | --- |

43.

Wanneer de kapitaalratio van de bank met het vastgestelde kapitaaltekort boven het verplichte EU-minimum blijft, zou de bank doorgaans in staat moeten zijn om haar kapitaalpositie op eigen kracht te herstellen, met name door kapitaalversterkende maatregelen zoals die in punt 35 zijn beschreven. Indien er geen andere mogelijkheden voorhanden zijn (onder meer andere maatregelen van de toezichthouder zoals vroegtijdige interventiemaatregelen of andere remediërende maatregelen) om het kapitaaltekort weg te werken zoals dat door de bevoegde toezichthouder of afwikkelingsautoriteit is vastgesteld, moet die achtergestelde schuld worden omgezet in eigen vermogen, in beginsel voordat staatssteun wordt verleend.

| 44. | In gevallen waarin de bank niet lager voldoet aan de minimumeisen inzake toetsingsvermogen, moet de achtergestelde schuld worden omgezet of afgeschreven, in beginsel voordat staatssteun wordt verleend. Staatssteun mag niet worden verleend voordat eigen vermogen, hybride kapitaal en achtergestelde schuld volledig hebben bijgedragen in het compenseren van verliezen. |
| --- | --- |

44.

In gevallen waarin de bank niet lager voldoet aan de minimumeisen inzake toetsingsvermogen, moet de achtergestelde schuld worden omgezet of afgeschreven, in beginsel voordat staatssteun wordt verleend. Staatssteun mag niet worden verleend voordat eigen vermogen, hybride kapitaal en achtergestelde schuld volledig hebben bijgedragen in het compenseren van verliezen.

| 45. | Een uitzondering op de vereisten van de punten 43 en 44 kan worden gemaakt wanneer de tenuitvoerlegging van die maatregelen de financiële stabiliteit in gevaar zou brengen of tot onevenredige resultaten zou leiden. Deze uitzondering zou kunnen gelden voor zaken waarin het te ontvangen steunbedrag gering is in vergelijking met de risicogewogen activa van de bank en het kapitaaltekort aanzienlijk is teruggebracht, met name via kapitaalversterkende maatregelen zoals die in punt 35 zijn beschreven. Voor onevenredige resultaten of risico's voor de financiële stabiliteit kan ook een herschikking van de maatregelen om het kapitaaltekort aan te pakken, een mogelijke oplossing bieden. |
| --- | --- |

45.

Een uitzondering op de vereisten van de punten 43 en 44 kan worden gemaakt wanneer de tenuitvoerlegging van die maatregelen de financiële stabiliteit in gevaar zou brengen of tot onevenredige resultaten zou leiden. Deze uitzondering zou kunnen gelden voor zaken waarin het te ontvangen steunbedrag gering is in vergelijking met de risicogewogen activa van de bank en het kapitaaltekort aanzienlijk is teruggebracht, met name via kapitaalversterkende maatregelen zoals die in punt 35 zijn beschreven. Voor onevenredige resultaten of risico's voor de financiële stabiliteit kan ook een herschikking van de maatregelen om het kapitaaltekort aan te pakken, een mogelijke oplossing bieden.

| 46. | In het kader van de toepassing van de punten 43 en 44 dient ook de hand te worden gehouden aan het beginsel „geen crediteur slechter af” (17). Op die wijze zouden achtergestelde crediteuren, financieel gezien, niet minder ontvangen dan wat hun instrument waard was geweest indien geen staatssteun was verleend. |
| --- | --- |

46.

In het kader van de toepassing van de punten 43 en 44 dient ook de hand te worden gehouden aan het beginsel „geen crediteur slechter af” (17). Op die wijze zouden achtergestelde crediteuren, financieel gezien, niet minder ontvangen dan wat hun instrument waard was geweest indien geen staatssteun was verleend.

3.1.3.   Voorkomen dat middelen wegvloeien vóór een herstructureringsbesluit

| 47. | Om de steun tot het noodzakelijke minimum te beperken, moet zo snel mogelijk worden voorkomen dat middelen wegvloeien. Daarom is de Commissie van mening dat de bank, zodra zij weet of had moeten weten wat haar kapitaalbehoeften zijn, alle maatregelen dient te nemen die nodig zijn om haar middelen te behouden. Met name betekent dit dat vanaf dat tijdstip instellingen die kapitaalbehoeften hebben vastgesteld of hadden moeten vaststellen:






  a) | geen dividend mogen uitkeren op aandelen of geen coupons mogen betalen op hybride kapitaalinstrumenten (of andere instrumenten waarvoor de couponbetaling discretionair is); |
| --- | --- | --- |

47.

Om de steun tot het noodzakelijke minimum te beperken, moet zo snel mogelijk worden voorkomen dat middelen wegvloeien. Daarom is de Commissie van mening dat de bank, zodra zij weet of had moeten weten wat haar kapitaalbehoeften zijn, alle maatregelen dient te nemen die nodig zijn om haar middelen te behouden. Met name betekent dit dat vanaf dat tijdstip instellingen die kapitaalbehoeften hebben vastgesteld of hadden moeten vaststellen:

a)

geen dividend mogen uitkeren op aandelen of geen coupons mogen betalen op hybride kapitaalinstrumenten (of andere instrumenten waarvoor de couponbetaling discretionair is);

| b) | zolang de herstructureringsperiode loopt, hun eigen aandelen niet mogen inkopen of geen hybride kapitaalinstrumenten mogen terugbetalen zonder voorafgaande toestemming van de Commissie; |
| --- | --- |

b)

zolang de herstructureringsperiode loopt, hun eigen aandelen niet mogen inkopen of geen hybride kapitaalinstrumenten mogen terugbetalen zonder voorafgaande toestemming van de Commissie;

| c) | geen hybride kapitaalinstrumenten mogen inkopen, tenzij de instelling dankzij dit soort maatregel, eventueel in combinatie met andere maatregelen, haar kapitaaltekort volledig kan absorberen, en deze maatregel voldoende nauw aansluit bij de huidige marktprijzen (18) en tegen niet meer dan 10 % boven de marktprijs plaatsvindt. Iedere inkoopoperatie moet vooraf goedkeuring krijgen van de Commissie; |
| --- | --- |

c)

geen hybride kapitaalinstrumenten mogen inkopen, tenzij de instelling dankzij dit soort maatregel, eventueel in combinatie met andere maatregelen, haar kapitaaltekort volledig kan absorberen, en deze maatregel voldoende nauw aansluit bij de huidige marktprijzen (18) en tegen niet meer dan 10 % boven de marktprijs plaatsvindt. Iedere inkoopoperatie moet vooraf goedkeuring krijgen van de Commissie;

| d) | geen kapitaalmanagementtransactie mag doorvoeren zonder voorafgaande goedkeuring van de Commissie; |
| --- | --- |

d)

geen kapitaalmanagementtransactie mag doorvoeren zonder voorafgaande goedkeuring van de Commissie;

| e) | zich niet mag inlaten met agressieve commerciële praktijken; |
| --- | --- |

e)

zich niet mag inlaten met agressieve commerciële praktijken;

| f) | geen belang in een onderneming mag verwerven, via de overdracht van activa of aandelen. Die voorwaarde geldt niet voor: i) overnames die plaatsvinden in het kader van de normale bancaire activiteiten bij het beheer van bestaande vorderingen op noodlijdende bedrijven; ii) de verwerving van een belang in ondernemingen, mits de overnameprijs die wordt betaald, minder dan 0,01 % bedraagt van de laatst beschikbare balansomvang van de instelling op dat tijdstip en dat het totaal van de overnameprijzen dat voor al die overnames is betaald vanaf dat tijdstip tot en met het eind van de herstructureringsperiode, minder dan 0,025 % van haar op dat tijdstip laatst beschikbare balanstotaal is, en iii) de overname van een activiteit, nà goedkeuring van de Commissie, indien die — in uitzonderlijke omstandigheden — noodzakelijk is om de financiële stabiliteit te herstellen of om een daadwerkelijke mededinging te verzekeren; |
| --- | --- |

f)

geen belang in een onderneming mag verwerven, via de overdracht van activa of aandelen. Die voorwaarde geldt niet voor: i) overnames die plaatsvinden in het kader van de normale bancaire activiteiten bij het beheer van bestaande vorderingen op noodlijdende bedrijven; ii) de verwerving van een belang in ondernemingen, mits de overnameprijs die wordt betaald, minder dan 0,01 % bedraagt van de laatst beschikbare balansomvang van de instelling op dat tijdstip en dat het totaal van de overnameprijzen dat voor al die overnames is betaald vanaf dat tijdstip tot en met het eind van de herstructureringsperiode, minder dan 0,025 % van haar op dat tijdstip laatst beschikbare balanstotaal is, en iii) de overname van een activiteit, nà goedkeuring van de Commissie, indien die — in uitzonderlijke omstandigheden — noodzakelijk is om de financiële stabiliteit te herstellen of om een daadwerkelijke mededinging te verzekeren;

| g) | bij het adverteren niet mag uitpakken met de steun van de overheid en geen agressieve commerciële praktijken mag hanteren die, zonder de steun van de lidstaat, niet mogelijk waren geweest. |
| --- | --- |

g)

bij het adverteren niet mag uitpakken met de steun van de overheid en geen agressieve commerciële praktijken mag hanteren die, zonder de steun van de lidstaat, niet mogelijk waren geweest.

| 48. | Omdat dient te worden verzekerd dat de steun tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft, zal de Commissie, indien een bank initiatieven ontplooit die niet sporen met de in punt 47 genoemde voorwaarden, op een tijdstip dat haar behoefte aan bijkomend kapitaal voor een goed gerund bedrijf voor de hand had moeten liggen, om te bepalen welke maatregelen nodig zijn om de concurrentieverstoringen te beperken, het steunbedrag verhogen met een bedrag dat overeenstemt met de weggevloeide middelen. |
| --- | --- |

48.

Omdat dient te worden verzekerd dat de steun tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft, zal de Commissie, indien een bank initiatieven ontplooit die niet sporen met de in punt 47 genoemde voorwaarden, op een tijdstip dat haar behoefte aan bijkomend kapitaal voor een goed gerund bedrijf voor de hand had moeten liggen, om te bepalen welke maatregelen nodig zijn om de concurrentieverstoringen te beperken, het steunbedrag verhogen met een bedrag dat overeenstemt met de weggevloeide middelen.

3.1.4.   Het resterende kapitaaltekort dekken met herstructureringssteun

| 49. | Indien er na het doorvoeren van de kapitaalversterkende maatregelen en de maatregelen inzake lastendeling een kapitaaltekort blijft bestaan, kan dit in beginsel worden gedekt door een herkapitalisatie door de overheid, door maatregelen ten behoeve van probleemactiva, of door een combinatie van beide. Wil dit soort steun verenigbaar zijn dan moet een herstructureringsplan bij de Commissie worden ingediend dat dient te voldoen aan de betreffende onderdelen van de crisismededelingen. |
| --- | --- |

49.

Indien er na het doorvoeren van de kapitaalversterkende maatregelen en de maatregelen inzake lastendeling een kapitaaltekort blijft bestaan, kan dit in beginsel worden gedekt door een herkapitalisatie door de overheid, door maatregelen ten behoeve van probleemactiva, of door een combinatie van beide. Wil dit soort steun verenigbaar zijn dan moet een herstructureringsplan bij de Commissie worden ingediend dat dient te voldoen aan de betreffende onderdelen van de crisismededelingen.

3.2.   Reddingssteun in de vorm van herkapitalisatiemaatregelen en maatregelen ten behoeve van probleemactiva

| 50. | Wanneer de Commissie de in deze mededeling uiteengezette beginselen begint toe te passen, zal een lidstaat een herstructureringsplan bij de Commissie moeten aanmelden en goedkeuring volgens de staatssteunregels moeten krijgen voordat herkapitalisatiemaatregelen of maatregelen ten behoeve van probleemactiva kunnen worden genomen. Bij wijze van uitzondering kan de Commissie een lidstaat echter toestemming geven om dit soort maatregelen op tijdelijke basis als reddingssteun te verlenen voordat een herstructureringsplan is goedgekeurd, indien dit soort maatregelen nodig zijn om de financiële stabiliteit in stand te houden. Indien een lidstaat een beroep doet op deze clausule in verband met financiële stabiliteit, zal de Commissie vragen dat de bevoegde toezichthouder vooraf een analyse uitvoert waarin wordt bevestigd dat er momenteel (en niet in de toekomst) een kapitaaltekort bestaat, waardoor de toezichthouder de bankvergunning van de instelling per direct zou moeten intrekken indien dit soort maatregelen niet werd genomen. Bovendien moet uit die analyse blijken dat het uitzonderlijke risico voor de financiële stabiliteit niet binnen voldoende korte tijd kan worden afgewend met particulier kapitaal of met ieder andere, minder verstorende tijdelijke maatregel zoals een staatsgarantie. |
| --- | --- |

50.

Wanneer de Commissie de in deze mededeling uiteengezette beginselen begint toe te passen, zal een lidstaat een herstructureringsplan bij de Commissie moeten aanmelden en goedkeuring volgens de staatssteunregels moeten krijgen voordat herkapitalisatiemaatregelen of maatregelen ten behoeve van probleemactiva kunnen worden genomen. Bij wijze van uitzondering kan de Commissie een lidstaat echter toestemming geven om dit soort maatregelen op tijdelijke basis als reddingssteun te verlenen voordat een herstructureringsplan is goedgekeurd, indien dit soort maatregelen nodig zijn om de financiële stabiliteit in stand te houden. Indien een lidstaat een beroep doet op deze clausule in verband met financiële stabiliteit, zal de Commissie vragen dat de bevoegde toezichthouder vooraf een analyse uitvoert waarin wordt bevestigd dat er momenteel (en niet in de toekomst) een kapitaaltekort bestaat, waardoor de toezichthouder de bankvergunning van de instelling per direct zou moeten intrekken indien dit soort maatregelen niet werd genomen. Bovendien moet uit die analyse blijken dat het uitzonderlijke risico voor de financiële stabiliteit niet binnen voldoende korte tijd kan worden afgewend met particulier kapitaal of met ieder andere, minder verstorende tijdelijke maatregel zoals een staatsgarantie.

| 51. | Een reddingsmaatregel die onder punt 50 valt, moet bij de Commissie worden aangemeld. Om tijdelijke goedkeuring van de Commissie te kunnen krijgen, moet dit soort maatregel voldoen aan de regels inzake beloning en lastendeling bij dit soort maatregelen zoals die zijn uiteengezet in de herkapitalisatiemededeling, de verlengingsmededeling van 2011 en, in voorkomend geval, de mededeling besmette activa. |
| --- | --- |

51.

Een reddingsmaatregel die onder punt 50 valt, moet bij de Commissie worden aangemeld. Om tijdelijke goedkeuring van de Commissie te kunnen krijgen, moet dit soort maatregel voldoen aan de regels inzake beloning en lastendeling bij dit soort maatregelen zoals die zijn uiteengezet in de herkapitalisatiemededeling, de verlengingsmededeling van 2011 en, in voorkomend geval, de mededeling besmette activa.

| 52. | Bovendien mag reddingssteun in de vorm van herkapitalisatiemaatregelen en maatregelen ten behoeve van probleemactiva niet beletten dat de voorwaarden inzake lastendeling zoals die in deze mededeling zijn beschreven, worden nageleefd. Bijgevolg moeten de maatregelen inzake lastendeling ten uitvoer worden gelegd in het kader van de reddingssteun, of moeten de herkapitalisatiemaatregelen of maatregelen ten behoeve van probleemactiva zo worden opgezet dat de maatregelen inzake lastendeling achteraf ten uitvoer kunnen worden gelegd. Deze tenuitvoerlegging achteraf kan bijvoorbeeld worden bereikt via een herkapitalisatie van het eigen vermogen in een vorm die voorrang heeft op de bestaande kapitaalinstrumenten en achtergestelde schuldinstrumenten, terwijl deze toch in overeenstemming is met het geldende regelgevings- en toezichtskader. |
| --- | --- |

52.

Bovendien mag reddingssteun in de vorm van herkapitalisatiemaatregelen en maatregelen ten behoeve van probleemactiva niet beletten dat de voorwaarden inzake lastendeling zoals die in deze mededeling zijn beschreven, worden nageleefd. Bijgevolg moeten de maatregelen inzake lastendeling ten uitvoer worden gelegd in het kader van de reddingssteun, of moeten de herkapitalisatiemaatregelen of maatregelen ten behoeve van probleemactiva zo worden opgezet dat de maatregelen inzake lastendeling achteraf ten uitvoer kunnen worden gelegd. Deze tenuitvoerlegging achteraf kan bijvoorbeeld worden bereikt via een herkapitalisatie van het eigen vermogen in een vorm die voorrang heeft op de bestaande kapitaalinstrumenten en achtergestelde schuldinstrumenten, terwijl deze toch in overeenstemming is met het geldende regelgevings- en toezichtskader.

| 53. | Nadat toestemming is gegeven voor de reddingssteun, moet de lidstaat, in overeenstemming met de herstructureringsmededeling, een herstructureringsplan indienen binnen twee maanden vanaf de datum van het besluit waarmee tijdelijk toestemming werd verleend voor de steun. Het herstructureringsplan zal worden getoetst aan de herstructureringsmededeling, rekening houdende met de beginselen inzake lastendeling zoals die in deze mededeling worden beschreven. |
| --- | --- |

53.

Nadat toestemming is gegeven voor de reddingssteun, moet de lidstaat, in overeenstemming met de herstructureringsmededeling, een herstructureringsplan indienen binnen twee maanden vanaf de datum van het besluit waarmee tijdelijk toestemming werd verleend voor de steun. Het herstructureringsplan zal worden getoetst aan de herstructureringsmededeling, rekening houdende met de beginselen inzake lastendeling zoals die in deze mededeling worden beschreven.

3.3.   Regelingen voor de herkapitalisatie en herstructurering van kleine instellingen

| 54. | Steun aan kleine banken beïnvloedt de mededinging meestal minder dan steun aan grotere banken. Daarom en om een evenredige administratieve behandeling te verzekeren, dient de mogelijkheid te worden geboden van een eenvoudigere procedure voor kleinere banken, terwijl er toch wordt over gewaakt dat de mededingingsdistorsies tot het minimum beperkt blijven. De Commissie is dan ook bereid toestemming te verlenen voor regelingen ten behoeve van de herkapitalisatie en herstructurering van kleine instellingen wanneer die regelingen een duidelijk omschreven doel dienen en beperkt zijn tot een periode van zes maanden, op voorwaarde dat deze regelingen de beginselen in acht nemen die in de crisismededeling zijn vastgesteld en met name de voorwaarden inzake lastendeling zoals die in deze mededeling zijn beschreven. De toepassing van dit soort regelingen moet daarenboven beperkt worden tot banken met een balanstotaal van maximaal 100 miljoen EUR. De som van het balanstotaal van de banken die in het kader van die regeling steun ontvangen, mag niet meer bedragen dan 1,5 % van alle door banken op de binnenlandse markt van de betrokken lidstaat gehouden activa. |
| --- | --- |

54.

Steun aan kleine banken beïnvloedt de mededinging meestal minder dan steun aan grotere banken. Daarom en om een evenredige administratieve behandeling te verzekeren, dient de mogelijkheid te worden geboden van een eenvoudigere procedure voor kleinere banken, terwijl er toch wordt over gewaakt dat de mededingingsdistorsies tot het minimum beperkt blijven. De Commissie is dan ook bereid toestemming te verlenen voor regelingen ten behoeve van de herkapitalisatie en herstructurering van kleine instellingen wanneer die regelingen een duidelijk omschreven doel dienen en beperkt zijn tot een periode van zes maanden, op voorwaarde dat deze regelingen de beginselen in acht nemen die in de crisismededeling zijn vastgesteld en met name de voorwaarden inzake lastendeling zoals die in deze mededeling zijn beschreven. De toepassing van dit soort regelingen moet daarenboven beperkt worden tot banken met een balanstotaal van maximaal 100 miljoen EUR. De som van het balanstotaal van de banken die in het kader van die regeling steun ontvangen, mag niet meer bedragen dan 1,5 % van alle door banken op de binnenlandse markt van de betrokken lidstaat gehouden activa.

| 55. | De Commissie zal elk van deze regelingen onderzoeken om na te gaan of die haar doelstelling bereikt en of zij correct ten uitvoer wordt gelegd. Met het oog daarop moet de lidstaat, vanaf de goedkeuring van de regeling, om de zes maanden een verslag indienen over het gebruik dat van de regeling wordt gemaakt. |
| --- | --- |

55.

De Commissie zal elk van deze regelingen onderzoeken om na te gaan of die haar doelstelling bereikt en of zij correct ten uitvoer wordt gelegd. Met het oog daarop moet de lidstaat, vanaf de goedkeuring van de regeling, om de zes maanden een verslag indienen over het gebruik dat van de regeling wordt gemaakt.

4.   GARANTIES EN LIQUIDITEITSSTEUN NIET ZIJNDE DOOR CENTRALE BANKEN VERSCHAFTE LIQUIDITEIT

| 56. | Liquiditeitssteun en garanties voor verplichtingen kunnen tijdelijk voor stabiliteit zorgen aan de passiefzijde van de balans van een bank. Daarom kan de Commissie — anders dan bij herkapitalisatiemaatregelen of maatregelen ten behoeve van probleemactiva (waar de betrokken lidstaat eerst een herstructureringsplan moet indienen en laten goedkeuren door de Commissie voordat die maatregelen kunnen worden verleend) — accepteren dat lidstaten garanties en liquiditeitssteun die zij willen verlenen, aanmelden na een tijdelijke goedkeuring als reddingssteun maar voordat een herstructureringsplan is goedgekeurd. |
| --- | --- |

56.

Liquiditeitssteun en garanties voor verplichtingen kunnen tijdelijk voor stabiliteit zorgen aan de passiefzijde van de balans van een bank. Daarom kan de Commissie — anders dan bij herkapitalisatiemaatregelen of maatregelen ten behoeve van probleemactiva (waar de betrokken lidstaat eerst een herstructureringsplan moet indienen en laten goedkeuren door de Commissie voordat die maatregelen kunnen worden verleend) — accepteren dat lidstaten garanties en liquiditeitssteun die zij willen verlenen, aanmelden na een tijdelijke goedkeuring als reddingssteun maar voordat een herstructureringsplan is goedgekeurd.

| 57. | Garanties en liquiditeitssteun kunnen individueel bij de Commissie worden aangemeld; daarnaast kan de Commissie ook regelingen die in liquiditeitsmaatregelen voorzien, goedkeuren voor een periode van maximaal zes maanden. |
| --- | --- |

57.

Garanties en liquiditeitssteun kunnen individueel bij de Commissie worden aangemeld; daarnaast kan de Commissie ook regelingen die in liquiditeitsmaatregelen voorzien, goedkeuren voor een periode van maximaal zes maanden.

| 58. | Dit soort regelingen moet beperkt blijven tot banken die geen kapitaaltekort vertonen. Wanneer een bank met een kapitaaltekort dringend liquide middelen nodig heeft, is een afzonderlijke aanmelding bij de Commissie vereist (19). Onder die omstandigheden zal de Commissie de in de punten 32, 33 en 34 beschreven procedure overeenkomstig toepassen, daaronder begrepen de eis dat er een herstructurerings- of ontmantelingsplan moet voorliggen, tenzij de steun binnen twee maanden wordt terugbetaald. |
| --- | --- |

58.

Dit soort regelingen moet beperkt blijven tot banken die geen kapitaaltekort vertonen. Wanneer een bank met een kapitaaltekort dringend liquide middelen nodig heeft, is een afzonderlijke aanmelding bij de Commissie vereist (19). Onder die omstandigheden zal de Commissie de in de punten 32, 33 en 34 beschreven procedure overeenkomstig toepassen, daaronder begrepen de eis dat er een herstructurerings- of ontmantelingsplan moet voorliggen, tenzij de steun binnen twee maanden wordt terugbetaald.

| 59. | Om door de Commissie te kunnen worden goedgekeurd, moeten garanties en liquiditeitssteun aan de volgende voorwaarden voldoen:






  a) | garanties mogen alleen worden afgegeven voor nieuwe uitgiften van senior schuld van kredietinstellingen (achtergestelde schuld is uitgesloten); |
| --- | --- | --- |

59.

Om door de Commissie te kunnen worden goedgekeurd, moeten garanties en liquiditeitssteun aan de volgende voorwaarden voldoen:

a)

garanties mogen alleen worden afgegeven voor nieuwe uitgiften van senior schuld van kredietinstellingen (achtergestelde schuld is uitgesloten);

| b) | garanties mogen alleen worden afgegeven voor schuldinstrumenten met een looptijd van drie maanden tot vijf jaar (of, in het geval van gedekte obligaties, maximaal zeven jaar). Garanties met een looptijd van meer dan drie jaar moeten, behalve in goed onderbouwde gevallen, worden beperkt tot één derde van de uitstaande garanties die aan de individuele bank zijn verleend; |
| --- | --- |

b)

garanties mogen alleen worden afgegeven voor schuldinstrumenten met een looptijd van drie maanden tot vijf jaar (of, in het geval van gedekte obligaties, maximaal zeven jaar). Garanties met een looptijd van meer dan drie jaar moeten, behalve in goed onderbouwde gevallen, worden beperkt tot één derde van de uitstaande garanties die aan de individuele bank zijn verleend;

| c) | het minimumniveau van de vergoedingen voor de staatsgaranties moet in overeenstemming zijn met de formule zoals die in de verlengingsmededeling van 2011 is beschreven; |
| --- | --- |

c)

het minimumniveau van de vergoedingen voor de staatsgaranties moet in overeenstemming zijn met de formule zoals die in de verlengingsmededeling van 2011 is beschreven;

| d) | bij de Commissie moet binnen twee maanden een herstructureringsplan worden ingediend voor een kredietinstelling die garanties heeft gekregen voor nieuwe verplichtingen of voor verlengde verplichtingen waarvoor, op het tijdstip van de toekenning van de nieuwe garantie, het totale uitstaande bedrag aan gegarandeerde verplichtingen (met inbegrip van garanties die vóór de datum van dat besluit zijn verleend) hoger ligt dan zowel een ratio van 5 % van alle verplichtingen als een totaalbedrag van 500 miljoen EUR; |
| --- | --- |

d)

bij de Commissie moet binnen twee maanden een herstructureringsplan worden ingediend voor een kredietinstelling die garanties heeft gekregen voor nieuwe verplichtingen of voor verlengde verplichtingen waarvoor, op het tijdstip van de toekenning van de nieuwe garantie, het totale uitstaande bedrag aan gegarandeerde verplichtingen (met inbegrip van garanties die vóór de datum van dat besluit zijn verleend) hoger ligt dan zowel een ratio van 5 % van alle verplichtingen als een totaalbedrag van 500 miljoen EUR;

| e) | voor kredietinstellingen waarbij de garantie moet worden uitgewonnen, moet een individueel herstructurerings- of ontmantelingsplan worden ingediend binnen twee maanden nadat de garantie werd geactiveerd; |
| --- | --- |

e)

voor kredietinstellingen waarbij de garantie moet worden uitgewonnen, moet een individueel herstructurerings- of ontmantelingsplan worden ingediend binnen twee maanden nadat de garantie werd geactiveerd;

| f) | de begunstigden van garanties en liquiditeitssteun mogen bij het adverteren niet uitpakken met de steun van de overheid en mogen geen agressieve commerciële praktijken hanteren die, zonder de steun van de lidstaat, niet mogelijk waren geweest. |
| --- | --- |

f)

de begunstigden van garanties en liquiditeitssteun mogen bij het adverteren niet uitpakken met de steun van de overheid en mogen geen agressieve commerciële praktijken hanteren die, zonder de steun van de lidstaat, niet mogelijk waren geweest.

| 60. | Voor regelingen voor garanties en liquiditeitssteun moeten daarnaast de volgende criteria vervuld zijn:






  a) | de regeling moet beperkt blijven tot banken die geen kapitaaltekort hebben, zoals overeenkomstig punt 28 is bevestigd door de bevoegde toezichthouder; |
| --- | --- | --- |

60.

Voor regelingen voor garanties en liquiditeitssteun moeten daarnaast de volgende criteria vervuld zijn:

a)

de regeling moet beperkt blijven tot banken die geen kapitaaltekort hebben, zoals overeenkomstig punt 28 is bevestigd door de bevoegde toezichthouder;

| b) | garanties met een looptijd van meer dan drie jaar moeten worden beperkt tot één derde van de totale garanties die aan de individuele bank zijn verleend; |
| --- | --- |

b)

garanties met een looptijd van meer dan drie jaar moeten worden beperkt tot één derde van de totale garanties die aan de individuele bank zijn verleend;

| c) | lidstaten moeten bij de Commissie om de drie maand verslag uitbrengen over: i) het functioneren van de regeling; ii) de uitgiften van gegarandeerde schuld, en iii) de daadwerkelijk berekende vergoedingen; |
| --- | --- |

c)

lidstaten moeten bij de Commissie om de drie maand verslag uitbrengen over: i) het functioneren van de regeling; ii) de uitgiften van gegarandeerde schuld, en iii) de daadwerkelijk berekende vergoedingen;

| d) | lidstaten moeten hun verslagen over het functioneren van de regeling aanvullen met beschikbare geactualiseerde informatie over de kosten van vergelijkbare uitgiften van niet-gegarandeerde schuld (aard, volume, rating, valuta). |
| --- | --- |

d)

lidstaten moeten hun verslagen over het functioneren van de regeling aanvullen met beschikbare geactualiseerde informatie over de kosten van vergelijkbare uitgiften van niet-gegarandeerde schuld (aard, volume, rating, valuta).

| 61. | In uitzonderlijke omstandigheden kan ook goedkeuring worden gegeven voor garanties ten behoeve van uitzettingen van de Europese Investeringsbank op banken, met het oog op het herstel van de kredietverlening aan de reële economie in landen waar de voorwaarden op de kredietmarkt bijzonder krap zijn ten opzichte van het Uniegemiddelde. Bij het beoordelen van die maatregelen zal de Commissie met name nagaan of die banken daarmee geen ongewenst voordeel verleend krijgen dat bijvoorbeeld zou kunnen dienen om andere zakelijke activiteiten van die banken uit te bouwen. Dit soort garanties mag slechts een looptijd van maximaal zeven jaar hebben. Indien deze garanties goedkeuring van de Commissie krijgen, doen zij voor de bank geen verplichting ontstaan om een herstructureringsplan in te dienen. |
| --- | --- |

61.

In uitzonderlijke omstandigheden kan ook goedkeuring worden gegeven voor garanties ten behoeve van uitzettingen van de Europese Investeringsbank op banken, met het oog op het herstel van de kredietverlening aan de reële economie in landen waar de voorwaarden op de kredietmarkt bijzonder krap zijn ten opzichte van het Uniegemiddelde. Bij het beoordelen van die maatregelen zal de Commissie met name nagaan of die banken daarmee geen ongewenst voordeel verleend krijgen dat bijvoorbeeld zou kunnen dienen om andere zakelijke activiteiten van die banken uit te bouwen. Dit soort garanties mag slechts een looptijd van maximaal zeven jaar hebben. Indien deze garanties goedkeuring van de Commissie krijgen, doen zij voor de bank geen verplichting ontstaan om een herstructureringsplan in te dienen.

5.   LIQUIDITEITSVERSCHAFFING DOOR CENTRALE BANKEN EN MAATREGELEN VAN DEPOSITOGARANTIEREGELINGEN EN AFWIKKELINGSFONDSEN

| 62. | De normale activiteiten van centrale banken op het gebied van monetair beleid, zoals open markttransacties en permanente faciliteiten, vallen niet onder het toepassingsgebied van staatssteunregels. Specifieke steun voor een bepaalde kredietinstelling (doorgaans emergency liquidity assistance (ELA) genoemd) kan steun vormen, tenzij aan elk van de volgende voorwaarden is voldaan (20):






  a) | de kredietinstelling is tijdelijk illiquide, maar is solvabel op het tijdstip van de liquiditeitsverschaffing die in uitzonderlijke omstandigheden plaatsvindt, en deze maatregel maakt geen deel uit van een ruimer pakket steunmaatregelen; |
| --- | --- | --- |

62.

De normale activiteiten van centrale banken op het gebied van monetair beleid, zoals open markttransacties en permanente faciliteiten, vallen niet onder het toepassingsgebied van staatssteunregels. Specifieke steun voor een bepaalde kredietinstelling (doorgaans emergency liquidity assistance (ELA) genoemd) kan steun vormen, tenzij aan elk van de volgende voorwaarden is voldaan (20):

a)

de kredietinstelling is tijdelijk illiquide, maar is solvabel op het tijdstip van de liquiditeitsverschaffing die in uitzonderlijke omstandigheden plaatsvindt, en deze maatregel maakt geen deel uit van een ruimer pakket steunmaatregelen;

| b) | de faciliteit wordt volledig gedekt door zekerheden waarop passende reductiefactoren (haircuts) zijn toegepast, afhankelijk van de kwaliteit en de marktwaarde ervan; |
| --- | --- |

b)

de faciliteit wordt volledig gedekt door zekerheden waarop passende reductiefactoren (haircuts) zijn toegepast, afhankelijk van de kwaliteit en de marktwaarde ervan;

| c) | de centrale bank berekent de begunstigde een strafrente; |
| --- | --- |

c)

de centrale bank berekent de begunstigde een strafrente;

| d) | de maatregel wordt genomen op initiatief van de centrale bank, en wordt met name niet door enige tegengarantie van de Staat afgedekt. |
| --- | --- |

d)

de maatregel wordt genomen op initiatief van de centrale bank, en wordt met name niet door enige tegengarantie van de Staat afgedekt.

| 63. | Maatregelen in het kader van depositogarantieregelingen om depositohouders terug te betalen in overeenstemming met de verplichtingen van lidstaten uit hoofde van Richtlijn 94/19/EG inzake depositogarantiestelsels (21), vormen geen staatssteun (22). Evenwel kan het gebruik van deze of vergelijkbare middelen om kredietinstellingen te helpen herstructureren, staatssteun vormen. Hoewel de betrokken middelen van de particuliere sector afkomstig kunnen zijn, kunnen zij toch steun vormen omdat zij onder de zeggenschap van de Staat komen te staan en het besluit over de aanwending van die middelen aan de Staat valt toe te rekenen (23). De Commissie zal staatssteun in de vorm van dit soort maatregelen op zijn verenigbaarheid beoordelen op grond van deze mededeling. |
| --- | --- |

63.

Maatregelen in het kader van depositogarantieregelingen om depositohouders terug te betalen in overeenstemming met de verplichtingen van lidstaten uit hoofde van Richtlijn 94/19/EG inzake depositogarantiestelsels (21), vormen geen staatssteun (22). Evenwel kan het gebruik van deze of vergelijkbare middelen om kredietinstellingen te helpen herstructureren, staatssteun vormen. Hoewel de betrokken middelen van de particuliere sector afkomstig kunnen zijn, kunnen zij toch steun vormen omdat zij onder de zeggenschap van de Staat komen te staan en het besluit over de aanwending van die middelen aan de Staat valt toe te rekenen (23). De Commissie zal staatssteun in de vorm van dit soort maatregelen op zijn verenigbaarheid beoordelen op grond van deze mededeling.

| 64. | Staatssteun in de vorm van maatregelen van een afwikkelingsfonds zullen op grond van deze mededeling worden beoordeeld, om deze op hun verenigbaarheid met de interne markt te kunnen beoordelen. |
| --- | --- |

64.

Staatssteun in de vorm van maatregelen van een afwikkelingsfonds zullen op grond van deze mededeling worden beoordeeld, om deze op hun verenigbaarheid met de interne markt te kunnen beoordelen.

6.   SPECIFIEKE OVERWEGINGEN MET BETREKKING TOT LIQUIDATIESTEUN

6.1.   Algemene beginselen

| 65. | Lidstaten moeten aanmoedigen dat niet-levensvatbare marktdeelnemers van de markt verdwijnen, maar zij moeten dit exitproces wel gecontroleerd laten verlopen — in het belang van de financiële stabiliteit. De gecontroleerde liquidatie van een kredietinstelling in moeilijkheden dient steeds te worden overwogen wanneer de instelling niet geloofwaardig opnieuw levensvatbaar op lange termijn kan worden. |
| --- | --- |

65.

Lidstaten moeten aanmoedigen dat niet-levensvatbare marktdeelnemers van de markt verdwijnen, maar zij moeten dit exitproces wel gecontroleerd laten verlopen — in het belang van de financiële stabiliteit. De gecontroleerde liquidatie van een kredietinstelling in moeilijkheden dient steeds te worden overwogen wanneer de instelling niet geloofwaardig opnieuw levensvatbaar op lange termijn kan worden.

| 66. | De Commissie erkent dat het, gezien de specifieke kenmerken van kredietinstellingen en bij gebreke van mechanismen om kredietinstellingen af te wikkelen zonder de financiële stabiliteit in gevaar te brengen, misschien niet doenbaar is om een kredietinstelling volgens de gewone insolventieprocedures te liquideren. Daarom kunnen overheidsmaatregelen ter ondersteuning van de liquidatie van faillerende kredietinstellingen als verenigbare steun worden beschouwd, mits de in punt 44 aangegeven voorwaarde in acht wordt genomen. |
| --- | --- |

66.

De Commissie erkent dat het, gezien de specifieke kenmerken van kredietinstellingen en bij gebreke van mechanismen om kredietinstellingen af te wikkelen zonder de financiële stabiliteit in gevaar te brengen, misschien niet doenbaar is om een kredietinstelling volgens de gewone insolventieprocedures te liquideren. Daarom kunnen overheidsmaatregelen ter ondersteuning van de liquidatie van faillerende kredietinstellingen als verenigbare steun worden beschouwd, mits de in punt 44 aangegeven voorwaarde in acht wordt genomen.

| 67. | Het doel van de gecontroleerde liquidatie moet de stopzetting zijn van de activiteit van de noodlijdende kredietinstelling binnen een beperkte tijdsspanne. Dat doel houdt in dat geen nieuwe activiteiten van derden mogen worden verricht. Een en ander belet echter niet dat bestaande activiteiten worden verricht, indien daarmee de liquidatiekosten kunnen worden verminderd. Bovendien moet het doel van liquidatie zoveel mogelijk zijn om delen van de activiteiten of activa te verkopen via een concurrerend proces. Bij de procedure voor een gecontroleerde liquidatie moeten de opbrengsten van de verkoop van activa bijdragen in de kosten van de liquidatie. |
| --- | --- |

67.

Het doel van de gecontroleerde liquidatie moet de stopzetting zijn van de activiteit van de noodlijdende kredietinstelling binnen een beperkte tijdsspanne. Dat doel houdt in dat geen nieuwe activiteiten van derden mogen worden verricht. Een en ander belet echter niet dat bestaande activiteiten worden verricht, indien daarmee de liquidatiekosten kunnen worden verminderd. Bovendien moet het doel van liquidatie zoveel mogelijk zijn om delen van de activiteiten of activa te verkopen via een concurrerend proces. Bij de procedure voor een gecontroleerde liquidatie moeten de opbrengsten van de verkoop van activa bijdragen in de kosten van de liquidatie.

| 68. | Lidstaten kunnen ook kiezen uit een aantal instrumenten om de liquidatie van noodlijdende kredietinstellingen te organiseren. Staatssteunmaatregelen die ter ondersteuning van dit soort liquidatie ten uitvoer worden gelegd, moeten voldoen aan de in de punten 69 tot en met 82 uitgewerkte beginselen. |
| --- | --- |

68.

Lidstaten kunnen ook kiezen uit een aantal instrumenten om de liquidatie van noodlijdende kredietinstellingen te organiseren. Staatssteunmaatregelen die ter ondersteuning van dit soort liquidatie ten uitvoer worden gelegd, moeten voldoen aan de in de punten 69 tot en met 82 uitgewerkte beginselen.

6.2.   Voorwaarden voor de goedkeuring van liquidatiesteun

| 69. | Lidstaten moeten met een plan komen voor de gecontroleerde liquidatie van de kredietinstelling. |
| --- | --- |

69.

Lidstaten moeten met een plan komen voor de gecontroleerde liquidatie van de kredietinstelling.

| 70. | De Commissie zal de verenigbaarheid van steunmaatregelen ter afwikkeling van kredietinstellingen, mutatis mutandis, volgens dezelfde lijnen beoordelen als die in de onderdelen 2, 3 en 4 van de herstructureringsmededeling ten aanzien van herstructureringssteun werden uitgezet. |
| --- | --- |

70.

De Commissie zal de verenigbaarheid van steunmaatregelen ter afwikkeling van kredietinstellingen, mutatis mutandis, volgens dezelfde lijnen beoordelen als die in de onderdelen 2, 3 en 4 van de herstructureringsmededeling ten aanzien van herstructureringssteun werden uitgezet.

| 71. | Het specifieke karakter van een gecontroleerde liquidatie geeft aanleiding tot de volgende overwegingen (de punten 72 tot en met 78). |
| --- | --- |

71.

Het specifieke karakter van een gecontroleerde liquidatie geeft aanleiding tot de volgende overwegingen (de punten 72 tot en met 78).

6.2.1.   De liquidatiekosten beperken

| 72. | Lidstaten dienen aan te tonen dat dankzij de steun de kredietinstelling daadwerkelijk gecontroleerd kan worden ontmanteld, terwijl het steunbedrag toch beperkt blijft tot het minimum dat noodzakelijk is om de instelling tijdens de liquidatie in bedrijf te houden, met het oog op de met deze mededeling nagestreefde doelstelling en om te voldoen aan de daarin geformuleerde eisen ten aanzien van lastendeling. |
| --- | --- |

72.

Lidstaten dienen aan te tonen dat dankzij de steun de kredietinstelling daadwerkelijk gecontroleerd kan worden ontmanteld, terwijl het steunbedrag toch beperkt blijft tot het minimum dat noodzakelijk is om de instelling tijdens de liquidatie in bedrijf te houden, met het oog op de met deze mededeling nagestreefde doelstelling en om te voldoen aan de daarin geformuleerde eisen ten aanzien van lastendeling.

6.2.2.   De concurrentieverstoringen beperken

| 73. | Om buitensporige concurrentieverstoringen te vermijden, dient de ontmantelingsfase beperkt te blijven tot de periode die strikt noodzakelijk is voor een gecontroleerde liquidatie. |
| --- | --- |

73.

Om buitensporige concurrentieverstoringen te vermijden, dient de ontmantelingsfase beperkt te blijven tot de periode die strikt noodzakelijk is voor een gecontroleerde liquidatie.

| 74. | Zolang de begunstigde kredietinstelling actief blijft, mag zij op de markt niet actief concurreren of nieuwe activiteiten ontplooien. Haar activiteiten moeten in beginsel beperkt blijven tot het voortzetten en afronden van de nog lopende activiteiten ten behoeve van bestaande cliënten. Nieuwe activiteiten met bestaande cliënten moeten beperkt blijven tot het aanpassen van de voorwaarden van bestaande contracten en het herstructureren van bestaande leningen, op voorwaarden dat dit soort aanpassingen de netto contante waarde van het betrokken actief ten goede komt. |
| --- | --- |

74.

Zolang de begunstigde kredietinstelling actief blijft, mag zij op de markt niet actief concurreren of nieuwe activiteiten ontplooien. Haar activiteiten moeten in beginsel beperkt blijven tot het voortzetten en afronden van de nog lopende activiteiten ten behoeve van bestaande cliënten. Nieuwe activiteiten met bestaande cliënten moeten beperkt blijven tot het aanpassen van de voorwaarden van bestaande contracten en het herstructureren van bestaande leningen, op voorwaarden dat dit soort aanpassingen de netto contante waarde van het betrokken actief ten goede komt.

| 75. | Het tariefbeleid van de te ontmantelen kredietinstelling moet zo zijn vormgegeven dat cliënten worden aangemoedigd om op zoek te gaan naar aantrekkelijkere alternatieven. |
| --- | --- |

75.

Het tariefbeleid van de te ontmantelen kredietinstelling moet zo zijn vormgegeven dat cliënten worden aangemoedigd om op zoek te gaan naar aantrekkelijkere alternatieven.

| 76. | Wanneer een bankvergunning nodig is — bijvoorbeeld voor een rompbank of een tijdelijke instelling die wordt opgericht uitsluitend met het oog op een gecontroleerde liquidatie van een kredietinstelling („brugbank”) — dient deze beperkt te blijven tot de activiteiten die strikt noodzakelijk zijn voor de ontmanteling. De bankvergunning dient zo snel mogelijk door de bevoegde toezichthouder te worden ingetrokken. |
| --- | --- |

76.

Wanneer een bankvergunning nodig is — bijvoorbeeld voor een rompbank of een tijdelijke instelling die wordt opgericht uitsluitend met het oog op een gecontroleerde liquidatie van een kredietinstelling („brugbank”) — dient deze beperkt te blijven tot de activiteiten die strikt noodzakelijk zijn voor de ontmanteling. De bankvergunning dient zo snel mogelijk door de bevoegde toezichthouder te worden ingetrokken.

6.2.3.   Lastendeling

| 77. | In het kader van een gecontroleerde liquidatie, dient erover te worden gewaakt dat de moral hazard zo klein mogelijk blijft, met name door te beletten dat bijkomende steun wordt verleend ten behoeve van de aandeelhouders en houders van achtergestelde schuld. Daarom mogen de vorderingen van aandeelhouders en houders van achtergestelde schuld niet worden overgedragen op economische activiteiten die blijven doorgaan. |
| --- | --- |

77.

In het kader van een gecontroleerde liquidatie, dient erover te worden gewaakt dat de moral hazard zo klein mogelijk blijft, met name door te beletten dat bijkomende steun wordt verleend ten behoeve van de aandeelhouders en houders van achtergestelde schuld. Daarom mogen de vorderingen van aandeelhouders en houders van achtergestelde schuld niet worden overgedragen op economische activiteiten die blijven doorgaan.

| 78. | De onderdelen 3.1.2 en 3.1.3 moeten overeenkomstig worden toegepast. |
| --- | --- |

78.

De onderdelen 3.1.2 en 3.1.3 moeten overeenkomstig worden toegepast.

6.3.   Verkoop van een kredietinstelling tijdens een gecontroleerde liquidatie

| 79. | De verkoop van een kredietinstelling tijdens een gecontroleerde liquidatie kan staatssteun voor de koper inhouden, tenzij de verkoop plaatsvindt via een open en onvoorwaardelijke biedprocedure en de activa aan de hoogste bieder worden verkocht. Dit soort biedprocedure dient, in voorkomend geval, de mogelijkheid te bevatten om delen van de instelling aan verschillende bieders te verkopen. |
| --- | --- |

79.

De verkoop van een kredietinstelling tijdens een gecontroleerde liquidatie kan staatssteun voor de koper inhouden, tenzij de verkoop plaatsvindt via een open en onvoorwaardelijke biedprocedure en de activa aan de hoogste bieder worden verkocht. Dit soort biedprocedure dient, in voorkomend geval, de mogelijkheid te bevatten om delen van de instelling aan verschillende bieders te verkopen.

| 80. | Met name zal de Commissie, wanneer zij moet bepalen of er sprake is van staatssteun aan de koper van de kredietinstelling (of delen daarvan), nagaan of:






  a) | de verkoopprocedure open, onvoorwaardelijk en niet-discriminerend is; |
| --- | --- | --- |

80.

Met name zal de Commissie, wanneer zij moet bepalen of er sprake is van staatssteun aan de koper van de kredietinstelling (of delen daarvan), nagaan of:

a)

de verkoopprocedure open, onvoorwaardelijk en niet-discriminerend is;

| b) | de verkoop op marktvoorwaarden plaatsvindt, en |
| --- | --- |

b)

de verkoop op marktvoorwaarden plaatsvindt, en

| c) | de kredietinstelling of de overheid, afhankelijk van de gekozen structuur, voor de betrokken activa en verplichtingen een zo hoog mogelijke verkoopprijs probeert te krijgen. |
| --- | --- |

c)

de kredietinstelling of de overheid, afhankelijk van de gekozen structuur, voor de betrokken activa en verplichtingen een zo hoog mogelijke verkoopprijs probeert te krijgen.

| 81. | Wanneer de Commissie tot de bevinding komt dat er sprake is van steun voor de koper, zal zij de verenigbaarheid van die steun afzonderlijk beoordelen. |
| --- | --- |

81.

Wanneer de Commissie tot de bevinding komt dat er sprake is van steun voor de koper, zal zij de verenigbaarheid van die steun afzonderlijk beoordelen.

| 82. | Indien steun wordt verleend aan de te verkopen economische activiteit (in plaats van aan de koper van die activiteit), zal de verenigbaarheid van die steun afzonderlijk worden onderzocht in het licht van deze mededeling. Indien de liquidatieprocedure de verkoop inhoudt van een economische entiteit met een aanzienlijk marktaandeel, zal de Commissie nagaan in hoeverre maatregelen nodig zijn ter beperking van de concurrentieverstoringen die door de steun aan die economische activiteit worden veroorzaakt, en zal zij nagaan of de uit de verkoop ontstane entiteit levensvatbaar kan zijn. Bij deze beoordeling van de levensvatbaarheid zal de Commissie afdoende rekening houden met de omvang en de sterkte van de koper ten opzichte van de omvang en de sterkte van de over te nemen activiteiten. |
| --- | --- |

82.

Indien steun wordt verleend aan de te verkopen economische activiteit (in plaats van aan de koper van die activiteit), zal de verenigbaarheid van die steun afzonderlijk worden onderzocht in het licht van deze mededeling. Indien de liquidatieprocedure de verkoop inhoudt van een economische entiteit met een aanzienlijk marktaandeel, zal de Commissie nagaan in hoeverre maatregelen nodig zijn ter beperking van de concurrentieverstoringen die door de steun aan die economische activiteit worden veroorzaakt, en zal zij nagaan of de uit de verkoop ontstane entiteit levensvatbaar kan zijn. Bij deze beoordeling van de levensvatbaarheid zal de Commissie afdoende rekening houden met de omvang en de sterkte van de koper ten opzichte van de omvang en de sterkte van de over te nemen activiteiten.

6.4.   Voorwaarden voor de goedkeuring van regelingen voor gecontroleerde liquidatie

| 83. | Wanneer lidstaten regelingen ten uitvoer leggen om een oplossing te bieden voor kredietinstellingen in ademnood, kan dat ook de mogelijkheid inhouden dat steun wordt verleend om de gecontroleerde liquidatie van kredietinstellingen in ademnood te verzekeren, terwijl de negatieve overloopeffecten voor de sector en de economie als geheel beperkt worden. |
| --- | --- |

83.

Wanneer lidstaten regelingen ten uitvoer leggen om een oplossing te bieden voor kredietinstellingen in ademnood, kan dat ook de mogelijkheid inhouden dat steun wordt verleend om de gecontroleerde liquidatie van kredietinstellingen in ademnood te verzekeren, terwijl de negatieve overloopeffecten voor de sector en de economie als geheel beperkt worden.

| 84. | De Commissie is van mening dat regelingen inzake liquidatiesteun voor kredietinstellingen van beperkte omvang (24) kunnen worden goedgekeurd, mits deze regelingen goed zijn ontworpen zodat de in punt 44 uiteengezette voorwaarden inzake lastendeling door de aandeelhouders en de houders van achtergestelde schuld worden nageleefd en om de problemen inzake moral hazard en andere mededingingsbezwaren uit de weg te ruimen. |
| --- | --- |

84.

De Commissie is van mening dat regelingen inzake liquidatiesteun voor kredietinstellingen van beperkte omvang (24) kunnen worden goedgekeurd, mits deze regelingen goed zijn ontworpen zodat de in punt 44 uiteengezette voorwaarden inzake lastendeling door de aandeelhouders en de houders van achtergestelde schuld worden nageleefd en om de problemen inzake moral hazard en andere mededingingsbezwaren uit de weg te ruimen.

| 85. | De verenigbaarheid van dit soort regelingen zal worden beoordeeld in het licht van de voorwaarden beschreven in deel 3. Wanneer lidstaten een regeling bij de Commissie aanmelden, moeten zij dus gedetailleerde informatie verschaffen over de hele procedure en over de voorwaarden voor de maatregelen ten behoeve van de begunstigde instellingen. |
| --- | --- |

85.

De verenigbaarheid van dit soort regelingen zal worden beoordeeld in het licht van de voorwaarden beschreven in deel 3. Wanneer lidstaten een regeling bij de Commissie aanmelden, moeten zij dus gedetailleerde informatie verschaffen over de hele procedure en over de voorwaarden voor de maatregelen ten behoeve van de begunstigde instellingen.

| 86. | Aangezien de mate waarin de mededinging wordt verstoord, kan verschillen naargelang van de aard van de begunstigde instelling en haar positie op de markt, is een individuele beoordeling misschien nodig om ervoor te zorgen dat de procedure geen ongewenste mededingingsdistorsies veroorzaakt. Daarom moeten steunmaatregelen die in het kader van een goedgekeurde regeling worden verleend aan kredietinstellingen met activa van in totaal meer dan 3 000 miljoen EUR, afzonderlijk worden aangemeld met het oog op goedkeuring. |
| --- | --- |

86.

Aangezien de mate waarin de mededinging wordt verstoord, kan verschillen naargelang van de aard van de begunstigde instelling en haar positie op de markt, is een individuele beoordeling misschien nodig om ervoor te zorgen dat de procedure geen ongewenste mededingingsdistorsies veroorzaakt. Daarom moeten steunmaatregelen die in het kader van een goedgekeurde regeling worden verleend aan kredietinstellingen met activa van in totaal meer dan 3 000 miljoen EUR, afzonderlijk worden aangemeld met het oog op goedkeuring.

6.5.   Monitoring

| 87. | De lidstaten moeten regelmatig — ten minste eenmaal per jaar — verslagen indienen over het functioneren van regelingen die overeenkomstig onderdeel 6.4 zijn goedgekeurd. Die verslagen moeten ook informatie bevatten voor elke kredietinstelling die overeenkomstig onderdeel 6.4 wordt geliquideerd. |
| --- | --- |

87.

De lidstaten moeten regelmatig — ten minste eenmaal per jaar — verslagen indienen over het functioneren van regelingen die overeenkomstig onderdeel 6.4 zijn goedgekeurd. Die verslagen moeten ook informatie bevatten voor elke kredietinstelling die overeenkomstig onderdeel 6.4 wordt geliquideerd.

| 88. | Ten einde de Commissie in staat te stellen het verloop van de gecontroleerde liquidatie en de impact daarvan op de mededinging te monitoren, moeten lidstaten regelmatig (ten minste eenmaal per jaar) verslagen indienen over het verloop van de liquidatieprocedure voor elke bank die wordt geliquideerd, alsmede een eindverslag wanneer de ontmantelingprocedure is afgerond. In bepaalde gevallen kan een monitoring trustee en/of een met de afstoting belaste trustee worden aangesteld die ervoor moet zorgen dat alle voorwaarden en verplichtingen waarvan de goedkeuring van de steun afhankelijk is gesteld, worden nageleefd. |
| --- | --- |

88.

Ten einde de Commissie in staat te stellen het verloop van de gecontroleerde liquidatie en de impact daarvan op de mededinging te monitoren, moeten lidstaten regelmatig (ten minste eenmaal per jaar) verslagen indienen over het verloop van de liquidatieprocedure voor elke bank die wordt geliquideerd, alsmede een eindverslag wanneer de ontmantelingprocedure is afgerond. In bepaalde gevallen kan een monitoring trustee en/of een met de afstoting belaste trustee worden aangesteld die ervoor moet zorgen dat alle voorwaarden en verplichtingen waarvan de goedkeuring van de steun afhankelijk is gesteld, worden nageleefd.

7.   DATUM VAN TOEPASSING EN TOEPASSINGSDUUR

| 89. | De Commissie zal de in deze mededeling uiteengezette beginselen toepassen vanaf 1 augustus 2013. |
| --- | --- |

89.

De Commissie zal de in deze mededeling uiteengezette beginselen toepassen vanaf 1 augustus 2013.

| 90. | Aanmeldingen die door de Commissie vóór 1 augustus 2013 zijn geregistreerd, zullen worden getoetst aan de criteria die gelden op het tijdstip van de aanmelding. |
| --- | --- |

90.

Aanmeldingen die door de Commissie vóór 1 augustus 2013 zijn geregistreerd, zullen worden getoetst aan de criteria die gelden op het tijdstip van de aanmelding.

| 91. | De Commissie zal onderzoeken of steun die zonder haar toestemming — en dus in strijd met artikel 108, lid 3, van het Verdrag — is toegekend, verenigbaar is met de interne markt op basis van deze mededeling indien die steun geheel of gedeeltelijk na de bekendmaking van deze richtsnoeren in het Publicatieblad van de Europese Unie is toegekend. |
| --- | --- |

91.

De Commissie zal onderzoeken of steun die zonder haar toestemming — en dus in strijd met artikel 108, lid 3, van het Verdrag — is toegekend, verenigbaar is met de interne markt op basis van deze mededeling indien die steun geheel of gedeeltelijk na de bekendmaking van deze richtsnoeren in het Publicatieblad van de Europese Unie is toegekend.

| 92. | In alle overige gevallen zal zij het onderzoek verrichten op basis van de op het tijdstip van de toekenning van de steun geldende crisismededelingen. |
| --- | --- |

92.

In alle overige gevallen zal zij het onderzoek verrichten op basis van de op het tijdstip van de toekenning van de steun geldende crisismededelingen.

| 93. | De Commissie zal deze mededeling opnieuw bezien wanneer dat passend wordt geacht, met name om in te spelen op veranderingen in marktomstandigheden of in het regelgevingskader die invloed kunnen hebben op de regels zoals die in deze mededeling zijn uiteengezet. |
| --- | --- |

93.

De Commissie zal deze mededeling opnieuw bezien wanneer dat passend wordt geacht, met name om in te spelen op veranderingen in marktomstandigheden of in het regelgevingskader die invloed kunnen hebben op de regels zoals die in deze mededeling zijn uiteengezet.

| 94. | De bankenmededeling van 2008 wordt ingetrokken met ingang van 31 juli 2013. |
| --- | --- |

94.

De bankenmededeling van 2008 wordt ingetrokken met ingang van 31 juli 2013.

| 95. | In de mededeling besmette activa worden punt 47 en bijlage 5 geschrapt. |
| --- | --- |

95.

In de mededeling besmette activa worden punt 47 en bijlage 5 geschrapt.

| 96. | De herstructureringsmededeling wordt als volgt gewijzigd:
  In punt 4 komt de eerste zin als volgt te luiden: „Wanneer een financiële instelling staatssteun heeft ontvangen, dient de lidstaat een herstructureringsplan in te dienen, om de levensvatbaarheid van individuele banken op lange termijn te bevestigen of te herstellen zonder dat nog een beroep op staatssteun hoeft te worden gedaan.”.
  Voetnoot 4 bij punt 4 wordt geschrapt.
  Punt 7, derde streepje, komt als volgt te luiden: „wanneer de Commissie het basisbeginsel van een passende verdeling van de lasten tussen lidstaten en de begunstigde banken toepast, zal zij de algemene toestand van de financiële sector voor ogen houden;”.
  Punt 8 wordt geschrapt.
  Voetnoot 1 bij de eerste zin van punt 21 komt als volgt te luiden: „Zie deel 6 van de bankenmededeling van 2013.”.
  Punt 25 komt als volgt te luiden: „Iedere afwijking van een passende lastendeling vooraf die met het oog op financiële stabiliteit bij wijze van uitzondering vóór een herstructureringsplan wordt verleend, moet worden gecompenseerd door een verdere bijdrage in een latere fase van de herstructurering, bijvoorbeeld in de vorm van terugvorderingsclausules en/of door een ingrijpendere herstructurering, met verdere maatregelen om de concurrentievervalsing te beperken.”. |
| --- | --- |

96.

De herstructureringsmededeling wordt als volgt gewijzigd:

In punt 4 komt de eerste zin als volgt te luiden: „Wanneer een financiële instelling staatssteun heeft ontvangen, dient de lidstaat een herstructureringsplan in te dienen, om de levensvatbaarheid van individuele banken op lange termijn te bevestigen of te herstellen zonder dat nog een beroep op staatssteun hoeft te worden gedaan.”.

Voetnoot 4 bij punt 4 wordt geschrapt.

Punt 7, derde streepje, komt als volgt te luiden: „wanneer de Commissie het basisbeginsel van een passende verdeling van de lasten tussen lidstaten en de begunstigde banken toepast, zal zij de algemene toestand van de financiële sector voor ogen houden;”.

Punt 8 wordt geschrapt.

Voetnoot 1 bij de eerste zin van punt 21 komt als volgt te luiden: „Zie deel 6 van de bankenmededeling van 2013.”.

Punt 25 komt als volgt te luiden: „Iedere afwijking van een passende lastendeling vooraf die met het oog op financiële stabiliteit bij wijze van uitzondering vóór een herstructureringsplan wordt verleend, moet worden gecompenseerd door een verdere bijdrage in een latere fase van de herstructurering, bijvoorbeeld in de vorm van terugvorderingsclausules en/of door een ingrijpendere herstructurering, met verdere maatregelen om de concurrentievervalsing te beperken.”.

---

(1)  Mededeling van de Commissie „De toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen” (PB C 270 van 25.10.2008, blz. 8) (hierna „de bankenmededeling van 2008” genoemd); mededeling betreffende de herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen (PB C 10 van 15.1.2009, blz. 2) (hierna „de herkapitalisatiemededeling” genoemd); mededeling van de Commissie betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (PB C 72 van 26.3.2009, blz. 1) (hierna „de mededeling besmette activa” genoemd); mededeling van de Commissie betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en de beoordeling van de herstructureringsmaatregelen in de financiële sector in de huidige crisis met inachtneming van de staatssteunregels (PB C 195 van 19.8.2009, blz. 9) (hierna „de herstructureringsmededeling” genoemd); mededeling van de Commissie betreffende de toepassing vanaf 1 januari 2011 van de staatssteunregels op maatregelen ter ondersteuning van banken in het kader van de financiële crisis (PB C 329 van 7.12.2010, blz. 7) (hierna „de verlengingsmededeling van 2010” genoemd), en mededeling van de Commissie betreffende de toepassing vanaf 1 januari 2012 van de staatssteunregels op maatregelen ter ondersteuning van banken in het kader van de financiële crisis (PB C 356 van 6.12.2011, blz. 7) (hierna „de verlengingsmededeling van 2011” genoemd).

(2)  Zie punt 14 van de verlengingsmededeling van 2011.

(3)  Voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de totstandbrenging van een kader voor het herstel en de afwikkeling van kredietinstellingen en beleggingsondernemingen, COM(2012) 280 final van 6 juni 2012.

(4)  Zie bijv. punt 22 van de herstructureringsmededeling.

(5)  Zie punt 24 van diezelfde herstructureringsmededeling.

(6)  Zie het werkdocument van DG Concurrentie van 30 april 2010„The application of state aid rules to government guarantee schemes covering bank debt to be issued after 30 June 2010”.

(7)  In die mededeling wordt de eis geformuleerd dat, ongeacht het steunbedrag, een herstructureringsplan moet worden ingediend voor alle banken die staatssteun ontvangen in de vorm van kapitaal of maatregelen ten behoeve van probleemactiva.

(8)  Met „bevoegde toezichthouders” wordt iedere nationale bevoegde autoriteit bedoeld die door de deelnemende lidstaten is aangewezen overeenkomstig Richtlijn 2006/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2006 betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (herschikking) (PB L 177 van 30.6.2006, blz. 1), of de Europese Centrale Bank in het kader van de toezichtstaken zoals die haar voor in een aan het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme (SSM) deelnemende lidstaat gevestigde kredietinstellingen zijn opgedragen in artikel 1 van het voorstel van de Commissie voor een Verordening van de Raad waarbij aan de Europese Centrale Bank specifieke taken worden opgedragen betreffende het beleid inzake het prudentieel toezicht op kredietinstellingen.

(9)  Zie voetnoot 1.

(10)  In de zin van artikel 4, lid 1, van Richtlijn 2006/48/EG.

(11)  Eerste Richtlijn 73/239/EEG van de Raad van 24 juli 1973 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot het directe verzekeringsbedrijf, met uitzondering van de levensverzekeringsbranche, en de uitoefening daarvan (PB L 228 van 16.8.1973, blz. 3).

(12)  Richtlijn 2002/83/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 november 2002 betreffende levensverzekering (PB L 345 van 19.12.2002, blz. 1).

(13)  Richtlijn 98/78/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 oktober 1998 betreffende het aanvullend toezicht op verzekeringsondernemingen in een verzekeringsgroep (PB L 330 van 5.12.1998, blz. 1).

(14)  Richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende toegang tot het bedrijf van kredietinstellingen en het prudentieel toezicht op kredietinstellingen en beleggingsondernemingen (PB L 176 van 27.6.2013, blz. 338).

(15)  Zoals door de OESO op haar website bekendgemaakt op http://stats.oecd.org/Index.aspx, onder de rubriek Average Annual Wages (in constante prijzen voor het laatst beschikbare jaar).

(16)  In de zin van artikel 26 van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen (PB L 176 van 27.6.2013, blz. 1).

(17)  Dit kan bijvoorbeeld worden bereikt door een holdingmaatschappij op te richten. Het eigendom van de bank zou worden geboekt aan de activazijde van de holdingmaatschappij, terwijl het eigen vermogen, de hybride kapitaalinstrumenten en de achtergestelde schuld die de bank aanhield voordat de staatssteun werd verleend, bij de holdingmaatschappij aan de passivazijde zou worden geboekt, met dezelfde voorrangsstructuur als die welke bij de bank vóór de interventie bestond.

(18)  Bijvoorbeeld indien de inkoop plaatsvindt tegen een korting van dubbele cijfers in procentpunt van de nominale waarde van de marktprijs (of, bij gebreke van een markt, een alternatieve maatstaf van de marktprijs) om winst te genereren, of indien de terugkoop deel uitmaakt van een afruil waardoor de kredietinstelling het kapitaaltekort verkleint door kapitaal van een hogere kwaliteit.

(19)  Banken die reeds goedgekeurde reddingssteun hebben ontvangen op de datum van de inwerkintreding van deze mededeling, maar die nog geen definitieve goedkeuring hebben gekregen voor de herstructureringssteun, kunnen in het kader van een liquiditeitsregeling steun ontvangen zonder dat er individuele aanmelding vereist is.

(20)  In die gevallen zullen de maatregelen nadien worden beoordeeld in het kader van het herstructureringsplan.

(21)  Richtlijn 94/19/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 1994 inzake de depositogarantiestelsels (PB L 135 van 31.5.1994, blz. 5).

(22)  Zie, per analogiam, arrest van 5 april 2006, zaak T-351/02, Deutsche Bahn AG/Commissie, Jurispr. 2006, blz. II-1047, en arrest van 23 april 2009, zaak C-460/07, Sandra Puffer/Unabhängiger Finanzsenat, Außenstelle Linz, Jurispr. 2009, blz. I-3251, punt 70.

(23)  Zie het besluit betreffende steunmaatregel N 407/10 — Denemarken — Danish winding-up scheme (PB C 312 van 17.11.2010, blz. 5).

(24)  Zie bijv. het besluit betreffende steunmaatregel N 407/10 — Denemarken — Danish winding-up scheme (PB C 312 van 17.11.2010, blz. 7).

---

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 216/16 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 216/16

---

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie

(Zaak COMP/M.6946 — BayWa/Bohnhorst Agrarhandel)

(Voor de EER relevante tekst)

2013/C 216/02

Op 11 juli 2013 heeft de Commissie besloten zich niet te verzetten tegen bovenvermelde aangemelde concentratie en deze verenigbaar met de gemeenschappelijke markt te verklaren. Deze beschikking is gebaseerd op artikel 6, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad. De volledige tekst van de beschikking is slechts beschikbaar in het Duits en zal openbaar worden gemaakt na verwijdering van eventuele bedrijfsgeheimen. De tekst is beschikbaar:

| — | op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebeschikkingen op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector, |
| --- | --- |

—

op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebeschikkingen op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector,

| — | in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/en/index.htm) onder documentnummer 32013M6946. EUR-Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving. |
| --- | --- |

—

in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/en/index.htm) onder documentnummer 32013M6946. EUR-Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving.

---

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 216/16 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 216/16

---

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie

(Zaak COMP/M.6980 — Cinven/CeramTec)

(Voor de EER relevante tekst)

2013/C 216/03

Op 24 juli 2013 heeft de Commissie besloten zich niet te verzetten tegen bovenvermelde aangemelde concentratie en deze verenigbaar met de gemeenschappelijke markt te verklaren. Deze beschikking is gebaseerd op artikel 6, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad. De volledige tekst van de beschikking is slechts beschikbaar in het Engels en zal openbaar worden gemaakt na verwijdering van eventuele bedrijfsgeheimen. De tekst is beschikbaar:

| — | op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebeschikkingen op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector, |
| --- | --- |

—

op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebeschikkingen op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector,

| — | in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/en/index.htm) onder documentnummer 32013M6980. EUR-Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving. |
| --- | --- |

—

in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/en/index.htm) onder documentnummer 32013M6980. EUR-Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving.

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 216/17 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 216/17

---

Wisselkoersen van de euro (1)

29 juli 2013

2013/C 216/04

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,3270 |
| JPY | Japanse yen | 129,91 |
| DKK | Deense kroon | 7,4560 |
| GBP | Pond sterling | 0,86340 |
| SEK | Zweedse kroon | 8,5812 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,2330 |
| ISK | IJslandse kroon | |
| NOK | Noorse kroon | 7,8605 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 25,914 |
| HUF | Hongaarse forint | 297,88 |
| LTL | Litouwse litas | 3,4528 |
| LVL | Letlandse lat | 0,7024 |
| PLN | Poolse zloty | 4,2294 |
| RON | Roemeense leu | 4,4010 |
| TRY | Turkse lira | 2,5535 |
| AUD | Australische dollar | 1,4364 |
| CAD | Canadese dollar | 1,3636 |
| HKD | Hongkongse dollar | 10,2938 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,6444 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,6818 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 476,78 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 13,0362 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 8,1377 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,5055 |
| IDR | Indonesische roepia | 13 627,27 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,2809 |
| PHP | Filipijnse peso | 57,468 |
| RUB | Russische roebel | 43,5560 |
| THB | Thaise baht | 41,363 |
| BRL | Braziliaanse real | 2,9945 |
| MXN | Mexicaanse peso | 16,8476 |
| INR | Indiase roepie | 78,8500 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,3270

JPY

Japanse yen

129,91

DKK

Deense kroon

7,4560

GBP

Pond sterling

0,86340

SEK

Zweedse kroon

8,5812

CHF

Zwitserse frank

1,2330

ISK

IJslandse kroon

NOK

Noorse kroon

7,8605

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

25,914

HUF

Hongaarse forint

297,88

LTL

Litouwse litas

3,4528

LVL

Letlandse lat

0,7024

PLN

Poolse zloty

4,2294

RON

Roemeense leu

4,4010

TRY

Turkse lira

2,5535

AUD

Australische dollar

1,4364

CAD

Canadese dollar

1,3636

HKD

Hongkongse dollar

10,2938

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,6444

SGD

Singaporese dollar

1,6818

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 476,78

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

13,0362

CNY

Chinese yuan renminbi

8,1377

HRK

Kroatische kuna

7,5055

IDR

Indonesische roepia

13 627,27

MYR

Maleisische ringgit

4,2809

PHP

Filipijnse peso

57,468

RUB

Russische roebel

43,5560

THB

Thaise baht

41,363

BRL

Braziliaanse real

2,9945

MXN

Mexicaanse peso

16,8476

INR

Indiase roepie

78,8500

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 216/18 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 216/18

---

Advies van het Adviescomité voor concentraties uitgebracht op zijn bijeenkomst van 18 februari 2013 betreffende een ontwerpbesluit in zaak COMP/M.6663 — Ryanair/Aer Lingus III

Rapporteur: Estland

2013/C 216/05

| 1. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de aangemelde transactie een concentratie vormt in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de Concentratieverordening.
  Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

1.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de aangemelde transactie een concentratie vormt in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de Concentratieverordening.

Een minderheid onthoudt zich.

| 2. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de aangemelde transactie een EU-dimensie heeft in de zin van artikel 1 van de Concentratieverordening.
  Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

2.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de aangemelde transactie een EU-dimensie heeft in de zin van artikel 1 van de Concentratieverordening.

Een minderheid onthoudt zich.

| 3. | Het Adviescomité is het eens met de door de Commissie in het ontwerpbesluit vastgestelde definities van de relevante markten. Meer bepaald,






  a) | is het Adviescomité het eens met de Commissie dat de effecten van de transactie moeten worden beoordeeld aan de hand van de stedenpaarbenadering op basis van plaats van vertrek/plaats van bestemming (O&D); |
| --- | --- | --- |

3.

Het Adviescomité is het eens met de door de Commissie in het ontwerpbesluit vastgestelde definities van de relevante markten. Meer bepaald,

a)

is het Adviescomité het eens met de Commissie dat de effecten van de transactie moeten worden beoordeeld aan de hand van de stedenpaarbenadering op basis van plaats van vertrek/plaats van bestemming (O&D);

| b) | is het Adviescomité het eens met de beoordeling van de Commissie inzake de substitueerbaarheid van luchthavens. |
| --- | --- |

b)

is het Adviescomité het eens met de beoordeling van de Commissie inzake de substitueerbaarheid van luchthavens.

Een minderheid onthoudt zich.

| 4. | Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens dat Aer Arann een concurrent van Ryanair is maar niet van Aer Lingus.
  Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

4.

Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens dat Aer Arann een concurrent van Ryanair is maar niet van Aer Lingus.

Een minderheid onthoudt zich.

| 5. | Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens dat Aer Lingus en Ryanair op alle overlaproutes zeer grote, om niet te zeggen elkaars grootste concurrenten zijn.
  Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

5.

Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens dat Aer Lingus en Ryanair op alle overlaproutes zeer grote, om niet te zeggen elkaars grootste concurrenten zijn.

Een minderheid onthoudt zich.

| 6. | Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens dat de toetredingsdrempels in dit geval hoog liggen.
  Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

6.

Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens dat de toetredingsdrempels in dit geval hoog liggen.

Een minderheid onthoudt zich.

| 7. | Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens dat de mededingingsverstorende effecten van de transactie niet voldoende gecompenseerd worden door de toetreding tot losstaande routes of door een uitgebreidere toetreding door luchtvaartmaatschappijen die een aantal routes van en naar hun thuisbases exploiteren buiten Ierland.
  Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

7.

Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens dat de mededingingsverstorende effecten van de transactie niet voldoende gecompenseerd worden door de toetreding tot losstaande routes of door een uitgebreidere toetreding door luchtvaartmaatschappijen die een aantal routes van en naar hun thuisbases exploiteren buiten Ierland.

Een minderheid onthoudt zich.

| 8. | Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens dat de aangemelde concentratie de daadwerkelijke mededinging op significante wijze zou belemmeren op 46 routes waar de activiteiten van de partijen overlap vertonen, namelijk:






  — | de 28 monopolieroutes: Dublin–Alicante/Murcia; Dublin–Berlijn; Dublin–Bilbao/Santander; Dublin–Birmingham/East Midlands; Dublin–Brussel/Charleroi; Dublin–Boedapest; Dublin–Edinburgh/Glasgow; Dublin–Fuerteventura; Dublin–Glasgow/Prestwick; Dublin–Manchester/Liverpool/Leeds; Dublin–Marseille; Dublin–Milaan/Bergamo; Dublin–Nice; Dublin/Rome; Dublin–Tenerife; Dublin–Toulouse/Carcassonne; Dublin–Venetië/Treviso; Dublin–Wenen/Bratislava; Dublin–Warschau/Modlin; Cork–Alicante; Cork–Faro; Cork–Londen; Cork–Manchester/Liverpool; Cork–Tenerife; Knock–Birmingham/East Midlands; Knock–London; Shannon–Manchester/Liverpool; en Shannon–Londen; |
| --- | --- | --- |

8.

Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens dat de aangemelde concentratie de daadwerkelijke mededinging op significante wijze zou belemmeren op 46 routes waar de activiteiten van de partijen overlap vertonen, namelijk:

—

de 28 monopolieroutes: Dublin–Alicante/Murcia; Dublin–Berlijn; Dublin–Bilbao/Santander; Dublin–Birmingham/East Midlands; Dublin–Brussel/Charleroi; Dublin–Boedapest; Dublin–Edinburgh/Glasgow; Dublin–Fuerteventura; Dublin–Glasgow/Prestwick; Dublin–Manchester/Liverpool/Leeds; Dublin–Marseille; Dublin–Milaan/Bergamo; Dublin–Nice; Dublin/Rome; Dublin–Tenerife; Dublin–Toulouse/Carcassonne; Dublin–Venetië/Treviso; Dublin–Wenen/Bratislava; Dublin–Warschau/Modlin; Cork–Alicante; Cork–Faro; Cork–Londen; Cork–Manchester/Liverpool; Cork–Tenerife; Knock–Birmingham/East Midlands; Knock–London; Shannon–Manchester/Liverpool; en Shannon–Londen;

| — | de 7 routes waar de gefuseerde entiteit actief is naast andere luchtvaartmaatschappijen die lijndiensten aanbieden (ongeacht de exacte marktafbakening); Dublin–Frankfurt; Dublin–Londen; Dublin–Madrid; Dublin–München; Dublin–Parijs, en Dublin–Stockholm; en |
| --- | --- |

—

de 7 routes waar de gefuseerde entiteit actief is naast andere luchtvaartmaatschappijen die lijndiensten aanbieden (ongeacht de exacte marktafbakening); Dublin–Frankfurt; Dublin–Londen; Dublin–Madrid; Dublin–München; Dublin–Parijs, en Dublin–Stockholm; en

| — | de 11 routes waar de gefuseerde entiteit actief is naast chartermaatschappijen: Dublin–Barcelona, Dublin–Faro, Dublin–Gran Canaria, Dublin–Ibiza, Dublin–Lanzarote, Dublin–Malaga, Dublin–Palma, Cork–Barcelona, Cork–Lanzarote; Cork–Malaga en Cork–Palma. |
| --- | --- |

—

de 11 routes waar de gefuseerde entiteit actief is naast chartermaatschappijen: Dublin–Barcelona, Dublin–Faro, Dublin–Gran Canaria, Dublin–Ibiza, Dublin–Lanzarote, Dublin–Malaga, Dublin–Palma, Cork–Barcelona, Cork–Lanzarote; Cork–Malaga en Cork–Palma.

Een minderheid onthoudt zich.

| 9. | Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens wat betreft de eliminatie van de meest serieus te nemen potentiële toetreder op de volgende 6 routes: i) routes van Ryanair met potentiële concurrentie: Dublin–Bologna, Dublin–Bordeaux, Cork–Paris/Beauvais, Cork–München/Memmingen, Cork–Birmingham; ii) route van Aer Lingus met potentiële concurrentie: Dublin–Newcastle.
  Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

9.

Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens wat betreft de eliminatie van de meest serieus te nemen potentiële toetreder op de volgende 6 routes: i) routes van Ryanair met potentiële concurrentie: Dublin–Bologna, Dublin–Bordeaux, Cork–Paris/Beauvais, Cork–München/Memmingen, Cork–Birmingham; ii) route van Aer Lingus met potentiële concurrentie: Dublin–Newcastle.

Een minderheid onthoudt zich.

| 10. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de op 17 oktober 2012, 7 december 2012, 15 januari 2013 en 1 februari 2013 door Ryanair gedane toezeggingen, de door de Commissie vastgestelde mededingingsbezwaren niet aanpakken en evenmin de significante belemmering van de daadwerkelijke mededinging zullen wegnemen die het gevolg is van de aangemelde transactie.
  Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

10.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de op 17 oktober 2012, 7 december 2012, 15 januari 2013 en 1 februari 2013 door Ryanair gedane toezeggingen, de door de Commissie vastgestelde mededingingsbezwaren niet aanpakken en evenmin de significante belemmering van de daadwerkelijke mededinging zullen wegnemen die het gevolg is van de aangemelde transactie.

Een minderheid onthoudt zich.

| 11. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de door IAG gedane toezeggingen onvoldoende zijn om alle concurrentiebezwaren aan te pakken die de Commissie heeft vastgesteld.
  Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

11.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de door IAG gedane toezeggingen onvoldoende zijn om alle concurrentiebezwaren aan te pakken die de Commissie heeft vastgesteld.

Een minderheid onthoudt zich.

| 12. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de door Flybe gedane toezeggingen onvoldoende zijn om alle concurrentiebezwaren aan te pakken die de Commissie heeft vastgesteld.
  Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

12.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de door Flybe gedane toezeggingen onvoldoende zijn om alle concurrentiebezwaren aan te pakken die de Commissie heeft vastgesteld.

Een minderheid onthoudt zich.

| 13. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de aangemelde transactie daarom overeenkomstig artikel 2, lid 3, en artikel 8, lid 3, van de Concentratieverordening en artikel 57 van de EER-Overeenkomst onverenigbaar moet worden verklaard met de interne markt en de werking van de EER-Overeenkomst.
  Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

13.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de aangemelde transactie daarom overeenkomstig artikel 2, lid 3, en artikel 8, lid 3, van de Concentratieverordening en artikel 57 van de EER-Overeenkomst onverenigbaar moet worden verklaard met de interne markt en de werking van de EER-Overeenkomst.

Een minderheid onthoudt zich.

---

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 216/20 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 216/20

---

Definitief verslag van de raadadviseur-auditeur (1)

Ryanair/Aer Lingus III

(COMP/M.6663)

2013/C 216/06

Achtergrond

| (1) | Op 24 juli 2012 is bij de Europese Commissie een voorgenomen concentratie aangemeld als bedoeld in artikel 4 van de Concentratieverordening (2), waarbij Ryanair Holdings plc conform het bepaalde in artikel 3, lid 1, onder b), van genoemde verordening middels een openbaar bod dat op 19 juni 2012 is aangekondigd, de zeggenschap zou verkrijgen over de volledige Aer Lingus Group plc. |
| --- | --- |

(1)

Op 24 juli 2012 is bij de Europese Commissie een voorgenomen concentratie aangemeld als bedoeld in artikel 4 van de Concentratieverordening (2), waarbij Ryanair Holdings plc conform het bepaalde in artikel 3, lid 1, onder b), van genoemde verordening middels een openbaar bod dat op 19 juni 2012 is aangekondigd, de zeggenschap zou verkrijgen over de volledige Aer Lingus Group plc.

Mededeling van punten van bezwaar

| (2) | In overeenstemming met artikel 6, lid 1, sub c), van de Concentratieverordening heeft de Commissie op 29 augustus 2012 de betreffende procedure ingeleid en op 13 november 2012 een mededeling van punten van bezwaar (hierna „de mededeling” genoemd) vastgesteld. Op 17 oktober 2012, d.w.z. ongeveer een maand voordat de mededeling werd uitgevaardigd, heeft Ryanair in overeenstemming met artikel 8, lid 2, van de Concentratieverordening een pakket formele verbintenissen overgelegd, welk pakket door de Commissie niet aan een markttoets is onderworpen. |
| --- | --- |

(2)

In overeenstemming met artikel 6, lid 1, sub c), van de Concentratieverordening heeft de Commissie op 29 augustus 2012 de betreffende procedure ingeleid en op 13 november 2012 een mededeling van punten van bezwaar (hierna „de mededeling” genoemd) vastgesteld. Op 17 oktober 2012, d.w.z. ongeveer een maand voordat de mededeling werd uitgevaardigd, heeft Ryanair in overeenstemming met artikel 8, lid 2, van de Concentratieverordening een pakket formele verbintenissen overgelegd, welk pakket door de Commissie niet aan een markttoets is onderworpen.

| (3) | Aer Lingus, het voorwerp van het openbare overnamebod en aldus de andere betrokkene als bedoeld in artikel 11, sub b), van de Uitvoeringsverordening (3), heeft op 21 november 2012 een niet-vertrouwelijke versie van de mededeling ontvangen. Aer Lingus heeft onmiddellijk bezwaren geuit over de bewerking van het volledige tekstgedeelte over de verbintenissen van Ryanair en de beoordeling daarvan door de Commissie. Air Lingus heeft om een exemplaar van dat gedeelte verzocht nadat DG Concurrentie dit had verworpen. Na de gemotiveerde claim te hebben geëvalueerd, heb ik het DG Concurrentie in overeenstemming met het bepaalde in artikel 13, lid 2, van de Uitvoeringsverordening verzocht om Aer Lingus te voorzien van een niet-vertrouwelijke versie van het gedeelte van de mededeling dat betrekking had op de verbintenissen van Ryanair. Het DG Concurrentie heeft Ryanair daarna verzocht om een minder bewerkte versie van het gedeelte over de verbintenissen over te leggen en die is vervolgens doorgestuurd naar Aer Lingus. |
| --- | --- |

(3)

Aer Lingus, het voorwerp van het openbare overnamebod en aldus de andere betrokkene als bedoeld in artikel 11, sub b), van de Uitvoeringsverordening (3), heeft op 21 november 2012 een niet-vertrouwelijke versie van de mededeling ontvangen. Aer Lingus heeft onmiddellijk bezwaren geuit over de bewerking van het volledige tekstgedeelte over de verbintenissen van Ryanair en de beoordeling daarvan door de Commissie. Air Lingus heeft om een exemplaar van dat gedeelte verzocht nadat DG Concurrentie dit had verworpen. Na de gemotiveerde claim te hebben geëvalueerd, heb ik het DG Concurrentie in overeenstemming met het bepaalde in artikel 13, lid 2, van de Uitvoeringsverordening verzocht om Aer Lingus te voorzien van een niet-vertrouwelijke versie van het gedeelte van de mededeling dat betrekking had op de verbintenissen van Ryanair. Het DG Concurrentie heeft Ryanair daarna verzocht om een minder bewerkte versie van het gedeelte over de verbintenissen over te leggen en die is vervolgens doorgestuurd naar Aer Lingus.

| (4) | Op 28 november 2012 heeft Ryanair haar reactie op de mededeling ingediend; Aer Lingus heeft haar opmerkingen op 30 november 2012 overgelegd. Geen van beide betrokkenen heeft om een formele mondelinge hoorzitting verzocht. |
| --- | --- |

(4)

Op 28 november 2012 heeft Ryanair haar reactie op de mededeling ingediend; Aer Lingus heeft haar opmerkingen op 30 november 2012 overgelegd. Geen van beide betrokkenen heeft om een formele mondelinge hoorzitting verzocht.

| (5) | Op 14 december 2012 heeft de Commissie Ryanair een „Letter of Facts” gestuurd, waarop Ryanair op 20 december 2012 heeft geantwoord. |
| --- | --- |

(5)

Op 14 december 2012 heeft de Commissie Ryanair een „Letter of Facts” gestuurd, waarop Ryanair op 20 december 2012 heeft geantwoord.

Toegang tot het dossier

| (6) | De aanmeldende partij heeft in de periode van november 2012 tot februari 2013 desgevraagd herhaaldelijk volledige toegang tot het dossier gehad via cd-rom's. Aer Lingus heeft op verzoek toegang tot het dossier gehad, voor zover dit nodig was om haar opmerkingen te kunnen formuleren. Aer Lingus heeft daartoe gedurende de procedure ook meerdere verzoeken ingediend. |
| --- | --- |

(6)

De aanmeldende partij heeft in de periode van november 2012 tot februari 2013 desgevraagd herhaaldelijk volledige toegang tot het dossier gehad via cd-rom's. Aer Lingus heeft op verzoek toegang tot het dossier gehad, voor zover dit nodig was om haar opmerkingen te kunnen formuleren. Aer Lingus heeft daartoe gedurende de procedure ook meerdere verzoeken ingediend.

| (7) | Daarnaast zijn er in deze zaak van 21 tot en met 23 en op 27 november 2012 twee „datarooms” met kwantitatieve gegevens ingericht. De externe economische adviseurs van zowel Ryanair als Aer Lingus hebben afzonderlijk toegang tot die gegevens gehad, d.w.z. tot de analyse van de Commissie over de correlatie tussen de gemiddelde brutotarieven van Ryanair en Aer Lingus. |
| --- | --- |

(7)

Daarnaast zijn er in deze zaak van 21 tot en met 23 en op 27 november 2012 twee „datarooms” met kwantitatieve gegevens ingericht. De externe economische adviseurs van zowel Ryanair als Aer Lingus hebben afzonderlijk toegang tot die gegevens gehad, d.w.z. tot de analyse van de Commissie over de correlatie tussen de gemiddelde brutotarieven van Ryanair en Aer Lingus.

Derden

| (8) | Drie concurrenten van de fuserende entiteiten (te weten International Airlines Group SA, Flybe Group plc en Aer Arran), één luchthaven (Dublin Airport Authority) en het Ierse ministerie van Vervoer, Toerisme en Sport hebben aangetoond dat zij „voldoende belang” bij deze zaak hebben als bedoeld in artikel 18, lid 4, van de Concentratieverordening. Dat betekent dat genoemde betrokkenen de gelegenheid hebben gekregen om als derden schriftelijk gehoord te worden. |
| --- | --- |

(8)

Drie concurrenten van de fuserende entiteiten (te weten International Airlines Group SA, Flybe Group plc en Aer Arran), één luchthaven (Dublin Airport Authority) en het Ierse ministerie van Vervoer, Toerisme en Sport hebben aangetoond dat zij „voldoende belang” bij deze zaak hebben als bedoeld in artikel 18, lid 4, van de Concentratieverordening. Dat betekent dat genoemde betrokkenen de gelegenheid hebben gekregen om als derden schriftelijk gehoord te worden.

Verbintenissen

| (9) | Teneinde de in de mededeling geformuleerde punten van bezwaar op het gebied van mededinging weg te nemen, heeft Ryanair op 7 december 2012 en op 15 januari en 1 februari 2013 herziene verbintenispakketten overgelegd die allemaal aan een markttoets zijn onderworpen. De resultaten van de markttoetsen en de redenen van de Commissie om de voorgestelde verbintenissen te verwerpen, zijn telkens toegelicht tijdens bijeenkomsten waarin de stand van zaken werd besproken. De laatste van die bijeenkomsten heeft op 12 februari 2013 plaatsgevonden. Bovendien heeft Ryanair voortdurend toegang tot het dossier gehad, zodat zij de informatie heeft kunnen verifiëren die aan het standpunt van de Commissie ten grondslag heeft gelegen. |
| --- | --- |

(9)

Teneinde de in de mededeling geformuleerde punten van bezwaar op het gebied van mededinging weg te nemen, heeft Ryanair op 7 december 2012 en op 15 januari en 1 februari 2013 herziene verbintenispakketten overgelegd die allemaal aan een markttoets zijn onderworpen. De resultaten van de markttoetsen en de redenen van de Commissie om de voorgestelde verbintenissen te verwerpen, zijn telkens toegelicht tijdens bijeenkomsten waarin de stand van zaken werd besproken. De laatste van die bijeenkomsten heeft op 12 februari 2013 plaatsgevonden. Bovendien heeft Ryanair voortdurend toegang tot het dossier gehad, zodat zij de informatie heeft kunnen verifiëren die aan het standpunt van de Commissie ten grondslag heeft gelegen.

De procedurele rechten van het voorwerp van de concentratie

| (10) | Aer Lingus, de onderneming die het voorwerp is van de vijandige overname, heeft geklaagd over de beperkte rol die zij in het onderzoek heeft kunnen spelen, een onderzoek dat cruciaal is voor haar zelfstandigheid. De onderneming is van mening dat zij bij lange na niet met gelijke wapens heeft kunnen strijden. Zo is zij bijvoorbeeld niet betrokken geweest bij de procedure vóór de aanmelding, ontving zij doorgaans te sterk bewerkte documenten die de aanmeldende partij had ingediend, heeft zij bij het begin van fase II essentiële documenten niet ontvangen, heeft zij slechts in beperkte mate toegang tot het dossier gehad en is zij niet betrokken bij de dialoog met de Commissie over de verhelpende maatregelen. |
| --- | --- |

(10)

Aer Lingus, de onderneming die het voorwerp is van de vijandige overname, heeft geklaagd over de beperkte rol die zij in het onderzoek heeft kunnen spelen, een onderzoek dat cruciaal is voor haar zelfstandigheid. De onderneming is van mening dat zij bij lange na niet met gelijke wapens heeft kunnen strijden. Zo is zij bijvoorbeeld niet betrokken geweest bij de procedure vóór de aanmelding, ontving zij doorgaans te sterk bewerkte documenten die de aanmeldende partij had ingediend, heeft zij bij het begin van fase II essentiële documenten niet ontvangen, heeft zij slechts in beperkte mate toegang tot het dossier gehad en is zij niet betrokken bij de dialoog met de Commissie over de verhelpende maatregelen.

| (11) | Het is waar dat ondernemingen die voorwerp zijn van een overname, niet dezelfde procedurele status hebben als de verkrijgende ondernemingen. Zoals Aer Lingus zelf al aangeeft, kennen de van toepassing zijnde verordeningen slechts een beperkte rol toe aan de andere betrokken partijen. Ik kan derhalve niet concluderen dat Aer Lingus in deze procedure niet de mogelijkheid heeft gehad om op effectieve wijze de rechten uit te oefenen waarop zij op grond van de geldende verordeningen en beste praktijken aanspraak kan maken. In het enige geval waarin Aer Lingus een negatieve procedurele beslissing ter beoordeling aan mij heeft voorgelegd, heb ik een besluit ten gunste van haar kunnen nemen (zie hierboven onder punt 3). |
| --- | --- |

(11)

Het is waar dat ondernemingen die voorwerp zijn van een overname, niet dezelfde procedurele status hebben als de verkrijgende ondernemingen. Zoals Aer Lingus zelf al aangeeft, kennen de van toepassing zijnde verordeningen slechts een beperkte rol toe aan de andere betrokken partijen. Ik kan derhalve niet concluderen dat Aer Lingus in deze procedure niet de mogelijkheid heeft gehad om op effectieve wijze de rechten uit te oefenen waarop zij op grond van de geldende verordeningen en beste praktijken aanspraak kan maken. In het enige geval waarin Aer Lingus een negatieve procedurele beslissing ter beoordeling aan mij heeft voorgelegd, heb ik een besluit ten gunste van haar kunnen nemen (zie hierboven onder punt 3).

Het ontwerpbesluit van de Commissie

| (12) | Naar mijn mening heeft het ontwerpbesluit uitsluitend betrekking op punten van bezwaar ten aanzien waarvan de partijen de gelegenheid hebben gehad om hun standpunt kenbaar te maken. Gezien het zeer gevoelige karakter van bepaalde gegevens die van de andere betrokkene en van een derde afkomstig zijn, heeft de Commissie de aanmeldende partij om een volmacht verzocht (en die heeft zij ook gekregen) op grond waarvan haar externe adviseurs i) en alleen zij namens haar het Besluit van de Commissie kunnen ontvangen, en ii) Ryanair een exemplaar van dat Besluit verstrekken dat zodanig is bewerkt dat dit geen vertrouwelijke informatie meer bevat. Beide aanbieders zijn op de hoogte van deze beperkte openbaarmaking en zij hebben allebei hun schriftelijke toestemming hiervoor gegeven. |
| --- | --- |

(12)

Naar mijn mening heeft het ontwerpbesluit uitsluitend betrekking op punten van bezwaar ten aanzien waarvan de partijen de gelegenheid hebben gehad om hun standpunt kenbaar te maken. Gezien het zeer gevoelige karakter van bepaalde gegevens die van de andere betrokkene en van een derde afkomstig zijn, heeft de Commissie de aanmeldende partij om een volmacht verzocht (en die heeft zij ook gekregen) op grond waarvan haar externe adviseurs i) en alleen zij namens haar het Besluit van de Commissie kunnen ontvangen, en ii) Ryanair een exemplaar van dat Besluit verstrekken dat zodanig is bewerkt dat dit geen vertrouwelijke informatie meer bevat. Beide aanbieders zijn op de hoogte van deze beperkte openbaarmaking en zij hebben allebei hun schriftelijke toestemming hiervoor gegeven.

Slotopmerkingen

| (13) | Samengevat kom ik tot de conclusie dat alle betrokkenen hun procedurele rechten in deze zaak daadwerkelijk hebben kunnen uitoefenen. |
| --- | --- |

(13)

Samengevat kom ik tot de conclusie dat alle betrokkenen hun procedurele rechten in deze zaak daadwerkelijk hebben kunnen uitoefenen.

Brussel, 19 februari 2013.

Michael ALBERS

---

(1)  Conform de artikelen 16 en 17 van het Besluit van de voorzitter van de Europese Commissie van 13 oktober 2011 betreffende de functie en het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures (PB L 275 van 20.10.2011, blz. 29) (hierna „Besluit 2011/695/EU” genoemd).

1

(2)  Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1).

2

(3)  Verordening (EG) nr. 802/2004 van de Commissie tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (PB L 133 van 30.4.2004, blz. 1).

3

---

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 216/22 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 216/22

---

Samenvatting van het besluit van de Commissie

van 27 februari 2013

waarbij een concentratie onverenigbaar wordt verklaard met de interne markt en met de EER-Overeenkomst

(Zaak COMP/M.6663 — Ryanair/Aer Lingus III)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2013) 1106 final)

(Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

2013/C 216/07

Op 27 februari 2013 heeft de Commissie in een concentratiezaak een besluit vastgesteld op grond van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen
   (1), en met name artikel 8, lid 3, van genoemde verordening. Een niet-vertrouwelijke versie van de volledige tekst van het besluit is in de authentieke taal van de zaak beschikbaar op de website van het directoraat-generaal Concurrentie, op het volgende adres:

http://ec.europa.eu/comm/competition/index_en.html

I.   DE PARTIJEN

| (1) | Ryanair is een lagekostenluchtvaartmaatschappij die voornamelijk in Europa lijnvluchten (point-to-point) verzorgt. De onderneming heeft een vloot van 294 vliegtuigen en 51 bases in Europa, met als belangrijkste bases London Stansted, Brussel Charleroi, Milaan Bergamo en Dublin. In het IATA-zomerseizoen 2012 exploiteerde Ryanair met name 62 korteafstandsroutes vanaf Dublin. |
| --- | --- |

(1)

Ryanair is een lagekostenluchtvaartmaatschappij die voornamelijk in Europa lijnvluchten (point-to-point) verzorgt. De onderneming heeft een vloot van 294 vliegtuigen en 51 bases in Europa, met als belangrijkste bases London Stansted, Brussel Charleroi, Milaan Bergamo en Dublin. In het IATA-zomerseizoen 2012 exploiteerde Ryanair met name 62 korteafstandsroutes vanaf Dublin.

| (2) | Aer Lingus is een in Ierland gevestigde luchtvaartmaatschappij die voornamelijk lijnvluchten aanbiedt. Aer Lingus opereert in beginsel vanaf Dublin Airport, waarvandaan zij een significant deel van haar lijndiensten exploiteert. In het zomerseizoen 2012 exploiteerde Aer Lingus (inclusief Aer Arann) 66 korteafstandroutes vanaf Dublin. Aer Lingus is geen lid van een luchtvaartalliantie en heeft een concept van een „open netwerkarchitectuur” ontwikkeld. Dankzij haar neutraliteit kan zij met verschillende allianties samenwerkingsverbanden aangaan en kan zij in aanvulling op de point-to-point vervoersdiensten via belangrijke hubs verbindingen aanbieden naar wereldwijde bestemmingen. |
| --- | --- |

(2)

Aer Lingus is een in Ierland gevestigde luchtvaartmaatschappij die voornamelijk lijnvluchten aanbiedt. Aer Lingus opereert in beginsel vanaf Dublin Airport, waarvandaan zij een significant deel van haar lijndiensten exploiteert. In het zomerseizoen 2012 exploiteerde Aer Lingus (inclusief Aer Arann) 66 korteafstandroutes vanaf Dublin. Aer Lingus is geen lid van een luchtvaartalliantie en heeft een concept van een „open netwerkarchitectuur” ontwikkeld. Dankzij haar neutraliteit kan zij met verschillende allianties samenwerkingsverbanden aangaan en kan zij in aanvulling op de point-to-point vervoersdiensten via belangrijke hubs verbindingen aanbieden naar wereldwijde bestemmingen.

| (3) | Het minderheidsbelang van Ryanair in Aer Lingus vertegenwoordigt 29,82 % van het totale uitgegeven aandelenkapitaal van Aer Lingus, Hiermee is Ryanair de grootste aandeelhouder van Aer Lingus. De Ierse overheid (ministerie van Financiën) is de op één na grootste aandeelhouder met een belang van circa 25,1 %. |
| --- | --- |

(3)

Het minderheidsbelang van Ryanair in Aer Lingus vertegenwoordigt 29,82 % van het totale uitgegeven aandelenkapitaal van Aer Lingus, Hiermee is Ryanair de grootste aandeelhouder van Aer Lingus. De Ierse overheid (ministerie van Financiën) is de op één na grootste aandeelhouder met een belang van circa 25,1 %.

II.   DE TRANSACTIE

| (4) | Op 24 juli 2012 is bij de Europese Commissie een voorgenomen concentratie aangemeld als bedoeld in artikel 4 van de Concentratieverordening, waarbij de Ierse onderneming Ryanair Holdings plc (hierna „Ryanair” genoemd) conform het bepaalde in artikel 3, lid 1, sub b, van voornoemde verordening, middels een openbaar bod dat op 19 juni 2012 is aangekondigd, de zeggenschap over de volledige Ierse Aer Lingus Group plc (hierna „Aer Lingus” genoemd) zou verkrijgen (hierna „de transactie” genoemd). |
| --- | --- |

(4)

Op 24 juli 2012 is bij de Europese Commissie een voorgenomen concentratie aangemeld als bedoeld in artikel 4 van de Concentratieverordening, waarbij de Ierse onderneming Ryanair Holdings plc (hierna „Ryanair” genoemd) conform het bepaalde in artikel 3, lid 1, sub b, van voornoemde verordening, middels een openbaar bod dat op 19 juni 2012 is aangekondigd, de zeggenschap over de volledige Ierse Aer Lingus Group plc (hierna „Aer Lingus” genoemd) zou verkrijgen (hierna „de transactie” genoemd).

III.   SAMENVATTING

| (5) | Na de eerste fase van het marktonderzoek heeft de Commissie geconcludeerd dat de Concentratieverordening op de transactie van toepassing was en heeft zij ernstige twijfels geuit over de verenigbaarheid van de transactie met de interne markt en de EER-Overeenkomst. Dientengevolge heeft de Commissie op 29 augustus 2012 de procedure ingeleid als bedoeld in artikel 6, lid 1, sub c), van de Concentratieverordening. |
| --- | --- |

(5)

Na de eerste fase van het marktonderzoek heeft de Commissie geconcludeerd dat de Concentratieverordening op de transactie van toepassing was en heeft zij ernstige twijfels geuit over de verenigbaarheid van de transactie met de interne markt en de EER-Overeenkomst. Dientengevolge heeft de Commissie op 29 augustus 2012 de procedure ingeleid als bedoeld in artikel 6, lid 1, sub c), van de Concentratieverordening.

| (6) | In de tweede fase van het marktonderzoek is bevestigd dat er op een aantal markten inderdaad sprake was van mogelijke verstoringen van de mededinging, hetgeen ertoe heeft geleid dat er op 13 november 2012 een mededeling van punten van bezwaar (hierna „de mededeling” genoemd) is uitgevaardigd. De partijen hebben de gelegenheid gehad om hun standpunten middels een schriftelijke reactie op de mededeling kenbaar te maken. Op 14 december 2012 heeft de Commissie een „Letter of Facts” verstuurd, waarop Ryanair op 20 december 2012 heeft geantwoord. |
| --- | --- |

(6)

In de tweede fase van het marktonderzoek is bevestigd dat er op een aantal markten inderdaad sprake was van mogelijke verstoringen van de mededinging, hetgeen ertoe heeft geleid dat er op 13 november 2012 een mededeling van punten van bezwaar (hierna „de mededeling” genoemd) is uitgevaardigd. De partijen hebben de gelegenheid gehad om hun standpunten middels een schriftelijke reactie op de mededeling kenbaar te maken. Op 14 december 2012 heeft de Commissie een „Letter of Facts” verstuurd, waarop Ryanair op 20 december 2012 heeft geantwoord.

| (7) | In overeenstemming met artikel 8, lid 2, van de Concentratieverordening heeft Ryanair op 17 oktober 2012 een eerste pakket met formele verbintenissen overgelegd. Vervolgens heeft de Commissie besloten dat er geen aanleiding was voor een markttoets, aangezien de verbintenissen van 17 oktober 2012 niet op alle routes betrekking hadden ten aanzien waarvan in de mededeling voorlopig was vastgesteld dat de transactie een significante belemmering zou vormen voor een daadwerkelijke mededinging. |
| --- | --- |

(7)

In overeenstemming met artikel 8, lid 2, van de Concentratieverordening heeft Ryanair op 17 oktober 2012 een eerste pakket met formele verbintenissen overgelegd. Vervolgens heeft de Commissie besloten dat er geen aanleiding was voor een markttoets, aangezien de verbintenissen van 17 oktober 2012 niet op alle routes betrekking hadden ten aanzien waarvan in de mededeling voorlopig was vastgesteld dat de transactie een significante belemmering zou vormen voor een daadwerkelijke mededinging.

| (8) | Op 7 december 2012 heeft Ryanair een herziene versie van het verbintenissenpakket overgelegd, waarop de Commissie besloten heeft om nu wel een markttoets in gang te zetten. Op basis van de uitkomst van die markttoets heeft Ryanair op 15 januari 2013 een aangepast verbintenissenpakket ingediend. Naar aanleiding van de uitkomst van een tweede markttoets heeft Ryanair op 1 februari 2013 nogmaals een herzien verbintenissenpakket overgelegd (hierna „het definitieve verbintenissenpakket” genoemd). Daarna is er een derde markttoets in gang gezet. |
| --- | --- |

(8)

Op 7 december 2012 heeft Ryanair een herziene versie van het verbintenissenpakket overgelegd, waarop de Commissie besloten heeft om nu wel een markttoets in gang te zetten. Op basis van de uitkomst van die markttoets heeft Ryanair op 15 januari 2013 een aangepast verbintenissenpakket ingediend. Naar aanleiding van de uitkomst van een tweede markttoets heeft Ryanair op 1 februari 2013 nogmaals een herzien verbintenissenpakket overgelegd (hierna „het definitieve verbintenissenpakket” genoemd). Daarna is er een derde markttoets in gang gezet.

| (9) | Uit het marktonderzoek is gebleken dat de vastgestelde significante belemmering van daadwerkelijke mededinging op basis van het door Ryanair voorgestelde definitieve verbintenissenpakket niet verholpen zou worden. |
| --- | --- |

(9)

Uit het marktonderzoek is gebleken dat de vastgestelde significante belemmering van daadwerkelijke mededinging op basis van het door Ryanair voorgestelde definitieve verbintenissenpakket niet verholpen zou worden.

| (10) | Op 27 februari 2013 heeft de Commissie derhalve conform artikel 8, lid 3, van de Concentratieverordening een besluit vastgesteld met als strekking dat de transactie onverenigbaar is met de interne markt en de EER-Overeenkomst (hierna „het Besluit” genoemd). |
| --- | --- |

(10)

Op 27 februari 2013 heeft de Commissie derhalve conform artikel 8, lid 3, van de Concentratieverordening een besluit vastgesteld met als strekking dat de transactie onverenigbaar is met de interne markt en de EER-Overeenkomst (hierna „het Besluit” genoemd).

IV.   TOELICHTING

A.   De relevante productmarkten

| (11) | Zowel Ryanair als Aer Lingus verzorgen lijnvluchten voor passagiers binnen de EER, waarbij hun activiteiten met betrekking tot 46 routes van/naar Ierland overlap vertonen. Behalve de markt voor lijnvluchten voor passagiers worden er geen andere markten door de transactie beïnvloed. |
| --- | --- |

(11)

Zowel Ryanair als Aer Lingus verzorgen lijnvluchten voor passagiers binnen de EER, waarbij hun activiteiten met betrekking tot 46 routes van/naar Ierland overlap vertonen. Behalve de markt voor lijnvluchten voor passagiers worden er geen andere markten door de transactie beïnvloed.

1.   Traditionele stedenpaarbenadering op basis van plaats van vertrek/plaats van bestemming (O&D)

| (12) | In overeenstemming met haar besluitvormingspraktijk heeft de Commissie de transactie beoordeeld aan de hand van de traditionele stedenpaarbenadering op basis van plaats van vertrek/plaats van bestemming (O&D), waarbij de substitutiemogelijkheden van de verschillende routes aan de vraagzijde centraal stonden. Dat betekent dat elke combinatie van een plaats van vertrek en een plaats van bestemming als een afzonderlijke markt werd aangemerkt. |
| --- | --- |

(12)

In overeenstemming met haar besluitvormingspraktijk heeft de Commissie de transactie beoordeeld aan de hand van de traditionele stedenpaarbenadering op basis van plaats van vertrek/plaats van bestemming (O&D), waarbij de substitutiemogelijkheden van de verschillende routes aan de vraagzijde centraal stonden. Dat betekent dat elke combinatie van een plaats van vertrek en een plaats van bestemming als een afzonderlijke markt werd aangemerkt.

| (13) | Daarnaast was de Commissie in de onderhavige zaak van mening dat transferpassagiers niet tot dezelfde markt behoren als O&D-passagiers. Gezien de beperkte mate van de substitueerbaarheid van de verschillende O&D's aan de aanbodzijde achtte de Commissie het bovendien niet gepast om een algemene markt voor korteafstandsvluchten van/naar Ierland te definiëren. Ook werd er geen markt voor „niet-bestemmingsgevoelige klanten” gedefinieerd vanwege het feit dat een vlucht vanuit Ierland naar een bepaalde bestemming voor de overgrote meerderheid van de passagiers niet vervangen kon worden door een vlucht naar een andere bestemming. |
| --- | --- |

(13)

Daarnaast was de Commissie in de onderhavige zaak van mening dat transferpassagiers niet tot dezelfde markt behoren als O&D-passagiers. Gezien de beperkte mate van de substitueerbaarheid van de verschillende O&D's aan de aanbodzijde achtte de Commissie het bovendien niet gepast om een algemene markt voor korteafstandsvluchten van/naar Ierland te definiëren. Ook werd er geen markt voor „niet-bestemmingsgevoelige klanten” gedefinieerd vanwege het feit dat een vlucht vanuit Ierland naar een bepaalde bestemming voor de overgrote meerderheid van de passagiers niet vervangen kon worden door een vlucht naar een andere bestemming.

2.   Substitueerbaarheid van luchthavens

| (14) | Bij het definiëren van de relevante O&D-markten voor passagiersvluchten heeft de Commissie in overeenstemming met haar besluitvormingspraktijk onderzocht of vluchten van en naar luchthavens met aanvoer- c.q. bedieningsgebieden die elkaar in voldoende mate overlappen, in de ogen van de passagiers als substitueerbaar werden beschouwd. |
| --- | --- |

(14)

Bij het definiëren van de relevante O&D-markten voor passagiersvluchten heeft de Commissie in overeenstemming met haar besluitvormingspraktijk onderzocht of vluchten van en naar luchthavens met aanvoer- c.q. bedieningsgebieden die elkaar in voldoende mate overlappen, in de ogen van de passagiers als substitueerbaar werden beschouwd.

| (15) | Bij haar beoordeling van de substitueerbaarheid van luchthavens heeft de Commissie zich op het volgende kwalitatieve en kwantitatieve bronnen gebaseerd: i) de eerdere besluitvorming van de Commissie en met name de Beschikking van 2007 waarin de substitueerbaarheid van luchthavens naar/van Ierland uitgebreid is beoordeeld; ii) een eerste representatieve variabele („first proxy”) voor het aanvoer- c.q. bedieningsgebied van 100 km/1 uur rijden naar het relevante stadscentrum om vast te stellen of luchthavens op het eerste gezicht als substitueerbaar aangemerkt kunnen worden; iii) de resultaten van het marktonderzoek; iv) de handelwijze van Aer Lingus en Ryanair op het gebied van de tarievencontrole; v) de wijze waarop Ryanair haar diensten op de markt brengt; en vi) een analyse van de tarievencorrelaties, die een kwantitatieve bevestiging heeft opgeleverd van de conclusies die de Commissie over de marktdefinitie heeft getrokken. De Commissie heeft uiteindelijk op basis van alle beschikbare bewijsmateriaal een definitieve conclusie getrokken. |
| --- | --- |

(15)

Bij haar beoordeling van de substitueerbaarheid van luchthavens heeft de Commissie zich op het volgende kwalitatieve en kwantitatieve bronnen gebaseerd: i) de eerdere besluitvorming van de Commissie en met name de Beschikking van 2007 waarin de substitueerbaarheid van luchthavens naar/van Ierland uitgebreid is beoordeeld; ii) een eerste representatieve variabele („first proxy”) voor het aanvoer- c.q. bedieningsgebied van 100 km/1 uur rijden naar het relevante stadscentrum om vast te stellen of luchthavens op het eerste gezicht als substitueerbaar aangemerkt kunnen worden; iii) de resultaten van het marktonderzoek; iv) de handelwijze van Aer Lingus en Ryanair op het gebied van de tarievencontrole; v) de wijze waarop Ryanair haar diensten op de markt brengt; en vi) een analyse van de tarievencorrelaties, die een kwantitatieve bevestiging heeft opgeleverd van de conclusies die de Commissie over de marktdefinitie heeft getrokken. De Commissie heeft uiteindelijk op basis van alle beschikbare bewijsmateriaal een definitieve conclusie getrokken.

| (16) | In de onderhavige zaak is de substitueerbaarheid van lijnvluchten vanaf verschillende luchthavens om drie redenen relevant: i) om vast te stellen of de activiteiten van de partijen elkaar overlappen; ii) om de mededingingsbeperkingen te kunnen beoordelen voor luchtvaartmaatschappijen die vanaf andere luchthavens opereren; en iii) om te kunnen beoordelen wat de vooruitzichten zijn voor de toetredingsmogelijkheden tot andere relevante luchthavens. |
| --- | --- |

(16)

In de onderhavige zaak is de substitueerbaarheid van lijnvluchten vanaf verschillende luchthavens om drie redenen relevant: i) om vast te stellen of de activiteiten van de partijen elkaar overlappen; ii) om de mededingingsbeperkingen te kunnen beoordelen voor luchtvaartmaatschappijen die vanaf andere luchthavens opereren; en iii) om te kunnen beoordelen wat de vooruitzichten zijn voor de toetredingsmogelijkheden tot andere relevante luchthavens.

| (17) | De activiteiten van Ryanair en Aer Lingus vertoonden op 16 routes (2) overlap; het betrof routes waarbij Aer Lingus en Ryanair vluchten tussen dezelfde twee luchthavens uitvoeren en er geen sprake was van substitueerbaarheid van luchthavens vanwege het ontbreken van andere relevante luchthavens. |
| --- | --- |

(17)

De activiteiten van Ryanair en Aer Lingus vertoonden op 16 routes (2) overlap; het betrof routes waarbij Aer Lingus en Ryanair vluchten tussen dezelfde twee luchthavens uitvoeren en er geen sprake was van substitueerbaarheid van luchthavens vanwege het ontbreken van andere relevante luchthavens.

| (18) | Op nog eens 10 routes (3) (hoewel er op deze routes sprake was van meer dan één luchthaven in de plaats van bestemming of van vertrek) vlogen Ryanair en Aer Lingus op dezelfde luchthaven (de zogeheten „luchthavenpaar”-benadering) Op sommige routes werd de andere luchthaven ook door een van de partijen dan wel door een andere luchtvaartmaatschappij aangevlogen. Op deze routes was de substitueerbaarheid van luchthavens met name relevant voor de beoordeling van de toetredingsmogelijkheden voor de potentiële concurrenten van de partijen. Aangezien de Commissie echter niet heeft kunnen vaststellen dat een toetreding of uitbreiding waarschijnlijk is, tijdig zal plaatsvinden en toereikend zal zijn om de gefuseerde entiteit concurrentie aan te doen en zo de geconstateerde bezwaren op mededingingsgebied op de relevante routes weg te nemen, was het niet nodig c.q. relevant om een definitieve conclusie te trekken over de substitueerbaarheid van deze luchthavens voor routes vanaf Dublin, Cork and Shannon. |
| --- | --- |

(18)

Op nog eens 10 routes (3) (hoewel er op deze routes sprake was van meer dan één luchthaven in de plaats van bestemming of van vertrek) vlogen Ryanair en Aer Lingus op dezelfde luchthaven (de zogeheten „luchthavenpaar”-benadering) Op sommige routes werd de andere luchthaven ook door een van de partijen dan wel door een andere luchtvaartmaatschappij aangevlogen. Op deze routes was de substitueerbaarheid van luchthavens met name relevant voor de beoordeling van de toetredingsmogelijkheden voor de potentiële concurrenten van de partijen. Aangezien de Commissie echter niet heeft kunnen vaststellen dat een toetreding of uitbreiding waarschijnlijk is, tijdig zal plaatsvinden en toereikend zal zijn om de gefuseerde entiteit concurrentie aan te doen en zo de geconstateerde bezwaren op mededingingsgebied op de relevante routes weg te nemen, was het niet nodig c.q. relevant om een definitieve conclusie te trekken over de substitueerbaarheid van deze luchthavens voor routes vanaf Dublin, Cork and Shannon.

| (19) | Op 19 routes („stedenparen”) (4) vliegen Ryanair en Aer Lingus vanuit Ierland naar verschillende bestemmingsluchthavens. De substitueerbaarheid van luchthavens op deze routes was relevant voor het beoordelen van de overlap tussen de partijen. In het Besluit is geconstateerd dat er voor een significant deel van de passagiers van Aer Lingus en Ryanair die van/naar 17 luchthavens (5) naar/vanaf Dublin, Cork, Shannon of Knock reizen, sprake is van substitueerbaarheid. |
| --- | --- |

(19)

Op 19 routes („stedenparen”) (4) vliegen Ryanair en Aer Lingus vanuit Ierland naar verschillende bestemmingsluchthavens. De substitueerbaarheid van luchthavens op deze routes was relevant voor het beoordelen van de overlap tussen de partijen. In het Besluit is geconstateerd dat er voor een significant deel van de passagiers van Aer Lingus en Ryanair die van/naar 17 luchthavens (5) naar/vanaf Dublin, Cork, Shannon of Knock reizen, sprake is van substitueerbaarheid.

| (20) | Voor de nog resterende route (Dublin–Bristol/Cardiff/Exeter) was de substitueerbaarheid van luchthavens uitsluitend relevant om te bepalen of de partijen met mededingingsbeperkingen geconfronteerd werden bij vluchten van Exeter naar Dublin (aangezien de partijen op dezelfde luchthaven — Bristol — vliegen, was de substitueerbaarheid niet relevant voor de beoordeling of er van een overlap sprake was). |
| --- | --- |

(20)

Voor de nog resterende route (Dublin–Bristol/Cardiff/Exeter) was de substitueerbaarheid van luchthavens uitsluitend relevant om te bepalen of de partijen met mededingingsbeperkingen geconfronteerd werden bij vluchten van Exeter naar Dublin (aangezien de partijen op dezelfde luchthaven — Bristol — vliegen, was de substitueerbaarheid niet relevant voor de beoordeling of er van een overlap sprake was).

| (21) | In het Besluit wordt geconcludeerd dat onderstaande luchthavens substitueerbaar zijn op de routes naar/van Dublin, Cork, Shannon of Knock. De vraag of rechtstreekse („point-to-point”) lijnvluchten voor passagiers tussen Dublin c.q. Cork en sommige (6) luchthavenparen tot dezelfde markt behoren, is buiten beschouwing gelaten aangezien dit geen consequenties had voor de beoordeling vanuit het oogpunt van de mededinging:







  Barcelona El Prat, Girona en Reus | Londense luchthavens (Heathrow, Gatwick, Stansted, Luton en City) | Stockholm Arlanda en Skavsta |
| --- | --- | --- | --- |
| Bilbao en Santander | Manchester en Liverpool (voor Cork en Shannon) | Toulouse en Carcassonne |
| Birmingham en East Midlands (voor Knock) | Milaan Linate, Malpensa en Bergamo | Venetië en Treviso |
| Brussel en Charleroi | München en Memmingen | Wenen en Bratislava |
| Glasgow en Prestwick | Parijs CDG, Beauvais en Orly | Warschau en Modlin |
| Frankfurt en Hahn | Rome Fiumicino en Ciampino | |

(21)

In het Besluit wordt geconcludeerd dat onderstaande luchthavens substitueerbaar zijn op de routes naar/van Dublin, Cork, Shannon of Knock. De vraag of rechtstreekse („point-to-point”) lijnvluchten voor passagiers tussen Dublin c.q. Cork en sommige (6) luchthavenparen tot dezelfde markt behoren, is buiten beschouwing gelaten aangezien dit geen consequenties had voor de beoordeling vanuit het oogpunt van de mededinging:

Barcelona El Prat, Girona en Reus

Londense luchthavens (Heathrow, Gatwick, Stansted, Luton en City)

Stockholm Arlanda en Skavsta

Bilbao en Santander

Manchester en Liverpool (voor Cork en Shannon)

Toulouse en Carcassonne

Birmingham en East Midlands (voor Knock)

Milaan Linate, Malpensa en Bergamo

Venetië en Treviso

Brussel en Charleroi

München en Memmingen

Wenen en Bratislava

Glasgow en Prestwick

Parijs CDG, Beauvais en Orly

Warschau en Modlin

Frankfurt en Hahn

Rome Fiumicino en Ciampino

3.   Markten voor rechtstreekse vluchten en voor indirecte vluchten

| (22) | Op grond van de bestaande besluitvormingspraktijk van de Commissie is de mate waarin rechtstreekse vluchten door vluchten met een overstap kunnen worden vervangen, grotendeels afhankelijk van de duur van de vlucht. In het algemeen geldt dat naarmate de vliegtijd langer is, de kans ook groter is dat overstapvluchten tot een concurrentiedruk op rechtstreekse vluchten leiden. |
| --- | --- |

(22)

Op grond van de bestaande besluitvormingspraktijk van de Commissie is de mate waarin rechtstreekse vluchten door vluchten met een overstap kunnen worden vervangen, grotendeels afhankelijk van de duur van de vlucht. In het algemeen geldt dat naarmate de vliegtijd langer is, de kans ook groter is dat overstapvluchten tot een concurrentiedruk op rechtstreekse vluchten leiden.

| (23) | Aangezien de overlaproutes in de onderhavige zaak betrekking hebben op korte afstanden (d.w.z. met een vluchtduur van minder dan zes uur) of middellange afstanden (routes van meer dan drie uur waarbij bij rechtstreekse vluchten doorgaans geen retourvlucht op dezelfde dag mogelijk is), is de Commissie van mening dat het niet waarschijnlijk is dat overstapvluchten een concurrentiedruk voor rechtstreekse vluchten met zich meebrengen. In het Besluit wordt echter ook geconcludeerd dat de vraag of overstapvluchten tot dezelfde markt behoren, niet beantwoord hoeft te worden, omdat dit uiteindelijk niet van invloed is op het resultaat van de beoordeling vanuit het oogpunt van de mededinging. |
| --- | --- |

(23)

Aangezien de overlaproutes in de onderhavige zaak betrekking hebben op korte afstanden (d.w.z. met een vluchtduur van minder dan zes uur) of middellange afstanden (routes van meer dan drie uur waarbij bij rechtstreekse vluchten doorgaans geen retourvlucht op dezelfde dag mogelijk is), is de Commissie van mening dat het niet waarschijnlijk is dat overstapvluchten een concurrentiedruk voor rechtstreekse vluchten met zich meebrengen. In het Besluit wordt echter ook geconcludeerd dat de vraag of overstapvluchten tot dezelfde markt behoren, niet beantwoord hoeft te worden, omdat dit uiteindelijk niet van invloed is op het resultaat van de beoordeling vanuit het oogpunt van de mededinging.

4.   Onderscheid tussen groepen passagiers

| (24) | In de Beschikking van 2007 heeft de Commissie geconcludeerd dat het niet relevant was om afzonderlijke markten voor de verschillende categorieën passagiers te definiëren, met name gezien de bevinding dat beide luchtvaartmaatschappijen de verschillende groepen passagiers niet strikt scheiden doordat zij op korteafstandsroutes uitsluitend tickets voor enkele reizen aanbieden. In de onderhavige zaak onderschrijven Ryanair, Aer Lingus en een overgrote meerderheid van de respondenten in het marktonderzoek deze conclusie nog steeds. |
| --- | --- |

(24)

In de Beschikking van 2007 heeft de Commissie geconcludeerd dat het niet relevant was om afzonderlijke markten voor de verschillende categorieën passagiers te definiëren, met name gezien de bevinding dat beide luchtvaartmaatschappijen de verschillende groepen passagiers niet strikt scheiden doordat zij op korteafstandsroutes uitsluitend tickets voor enkele reizen aanbieden. In de onderhavige zaak onderschrijven Ryanair, Aer Lingus en een overgrote meerderheid van de respondenten in het marktonderzoek deze conclusie nog steeds.

| (25) | De Commissie heeft derhalve geconcludeerd dat het niet relevant was om afzonderlijke markten voor de verschillende categorieën passagiers te definiëren, noch aan de hand van het onderscheid tussen tijdgevoelige/niet-tijdgevoelige passagiers c.q. zakelijke en recreatieve passagiers, noch op basis van de tijd gelegen tussen het moment van boeken en het daadwerkelijke vertrek. |
| --- | --- |

(25)

De Commissie heeft derhalve geconcludeerd dat het niet relevant was om afzonderlijke markten voor de verschillende categorieën passagiers te definiëren, noch aan de hand van het onderscheid tussen tijdgevoelige/niet-tijdgevoelige passagiers c.q. zakelijke en recreatieve passagiers, noch op basis van de tijd gelegen tussen het moment van boeken en het daadwerkelijke vertrek.

5.   Substitueerbaarheid van chartervluchten en lijnvluchten

| (26) | Ryanair heeft gesteld dat charterluchtvaartmaatschappijen met name op toeristische routes een significante concurrentiedruk uitoefenen op de diensten van de partijen. Daarnaast heeft Ryanair aangevoerd dat de terugloop van de charterbedrijvigheid vanaf Ierland een direct gevolg was van de uitbreiding van het aanbod van Ryanair op een aantal routes met een charterkarakter. |
| --- | --- |

(26)

Ryanair heeft gesteld dat charterluchtvaartmaatschappijen met name op toeristische routes een significante concurrentiedruk uitoefenen op de diensten van de partijen. Daarnaast heeft Ryanair aangevoerd dat de terugloop van de charterbedrijvigheid vanaf Ierland een direct gevolg was van de uitbreiding van het aanbod van Ryanair op een aantal routes met een charterkarakter.

| (27) | In overeenstemming met haar besluitvormingspraktijk maakt de Commissie onderscheid tussen drie soorten charteractiviteiten:






  i) | De verkoop van pakketvakanties. De verkoop van stoelen als onderdeel van „pakketvakanties/pakketreizen” kan niet als een substituut worden beschouwd voor stoelen op lijnvluchten die door Ryanair en Aer Lingus op de in het geding zijnde routes worden aangeboden. Deze bevinding werd door de meeste respondenten in het marktonderzoek onderschreven. De meeste passagiers kopen losse stoelen en geen pakketvakanties; |
| --- | --- | --- |

(27)

In overeenstemming met haar besluitvormingspraktijk maakt de Commissie onderscheid tussen drie soorten charteractiviteiten:

i)

De verkoop van pakketvakanties. De verkoop van stoelen als onderdeel van „pakketvakanties/pakketreizen” kan niet als een substituut worden beschouwd voor stoelen op lijnvluchten die door Ryanair en Aer Lingus op de in het geding zijnde routes worden aangeboden. Deze bevinding werd door de meeste respondenten in het marktonderzoek onderschreven. De meeste passagiers kopen losse stoelen en geen pakketvakanties;

| ii) | De verkoop van stoelen aan touroperators. Vanuit het perspectief van de vraagzijde bevindt deze markt zich „upstream” ten opzichte van de markt voor de verkoop van vliegtuigstoelen aan individuen, hetgeen betekent dat deze ook door andere mededingingsomstandigheden wordt gekenmerkt. Dat betekent dat de Commissie vastgehouden heeft aan haar conclusies in eerdere besluiten dat de „groothandelsverkoop” van stoelenpakketten aan touroperators niet tot dezelfde markt behoort als het aanbieden van lijnvluchten voor eindconsumenten; |
| --- | --- |

ii)

De verkoop van stoelen aan touroperators. Vanuit het perspectief van de vraagzijde bevindt deze markt zich „upstream” ten opzichte van de markt voor de verkoop van vliegtuigstoelen aan individuen, hetgeen betekent dat deze ook door andere mededingingsomstandigheden wordt gekenmerkt. Dat betekent dat de Commissie vastgehouden heeft aan haar conclusies in eerdere besluiten dat de „groothandelsverkoop” van stoelenpakketten aan touroperators niet tot dezelfde markt behoort als het aanbieden van lijnvluchten voor eindconsumenten;

| iii) | De verkoop van „dry seats” aan eindconsumenten. De Commissie is van mening dat de verkoop van „dry seats” (d.w.z. stoelen die „los” en niet als onderdeel van een pakket aan eindgebruikers worden verkocht) door charterluchtvaartmaatschappijen op dezelfde O&D-route gelijkgesteld kan worden aan de verkoop van lijnvluchten voor passagiers. Een aantal respondenten heeft er in het marktonderzoek echter op gewezen dat chartervluchten van mindere kwaliteit zijn vergeleken met lijndiensten, niet in het minst vanwege de beperkte capaciteit aan „dry seats” en de beperkte „zichtbaarheid” ervan bij de consumenten (naast de vluchtfrequentie en de prijs van de tickets). Hoe het ook zij, in het Besluit wordt geconcludeerd dat deze vraag niet beantwoord hoeft te worden omdat dit uiteindelijk niet van invloed is op het resultaat van de beoordeling vanuit het oogpunt van de mededinging. |
| --- | --- |

iii)

De verkoop van „dry seats” aan eindconsumenten. De Commissie is van mening dat de verkoop van „dry seats” (d.w.z. stoelen die „los” en niet als onderdeel van een pakket aan eindgebruikers worden verkocht) door charterluchtvaartmaatschappijen op dezelfde O&D-route gelijkgesteld kan worden aan de verkoop van lijnvluchten voor passagiers. Een aantal respondenten heeft er in het marktonderzoek echter op gewezen dat chartervluchten van mindere kwaliteit zijn vergeleken met lijndiensten, niet in het minst vanwege de beperkte capaciteit aan „dry seats” en de beperkte „zichtbaarheid” ervan bij de consumenten (naast de vluchtfrequentie en de prijs van de tickets). Hoe het ook zij, in het Besluit wordt geconcludeerd dat deze vraag niet beantwoord hoeft te worden omdat dit uiteindelijk niet van invloed is op het resultaat van de beoordeling vanuit het oogpunt van de mededinging.

B.   Beoordeling vanuit het oogpunt van de mededinging

1.   Algemeen kader

| (28) | De Commissie heeft de veranderingen die zich sinds 2007 in de marktomstandigheden hebben voorgedaan, aan een analyse onderworpen. Grofweg zijn de belangrijkste ontwikkelingen: i) de financiële en economische crisis waarvan veel landen, met inbegrip van Ierland, sinds 2008 de gevolgen ondervinden; ii) de voortschrijdende consolidatie in de luchtvervoerssector; iii) de daling van het aantal luchtvaartmaatschappijen dat op Dublin Airport lijndiensten aanbiedt; iv) het grotere aantal routes waarop Ryanair en Aer Lingus met elkaar concurreren vergeleken met de Beschikking van 2007, en de concentratieniveaus in de sector; v) de vermindering van het aantal vluchten dat door chartermaatschappijen vanuit Dublin wordt aangeboden; en vi) de ontwikkeling van nieuwe infrastructuur op Dublin Airport. |
| --- | --- |

(28)

De Commissie heeft de veranderingen die zich sinds 2007 in de marktomstandigheden hebben voorgedaan, aan een analyse onderworpen. Grofweg zijn de belangrijkste ontwikkelingen: i) de financiële en economische crisis waarvan veel landen, met inbegrip van Ierland, sinds 2008 de gevolgen ondervinden; ii) de voortschrijdende consolidatie in de luchtvervoerssector; iii) de daling van het aantal luchtvaartmaatschappijen dat op Dublin Airport lijndiensten aanbiedt; iv) het grotere aantal routes waarop Ryanair en Aer Lingus met elkaar concurreren vergeleken met de Beschikking van 2007, en de concentratieniveaus in de sector; v) de vermindering van het aantal vluchten dat door chartermaatschappijen vanuit Dublin wordt aangeboden; en vi) de ontwikkeling van nieuwe infrastructuur op Dublin Airport.

2.   De rol van Aer Arann

| (29) | De Commissie heeft Aer Arann wel als een concurrent van Ryanair, maar niet van Aer Lingus aangemerkt. Aer Arann onderhoudt namelijk nauwe banden met Aer Lingus en is door de gesloten franchiseovereenkomst zelfs van die maatschappij afhankelijk. Dat betekent dat de marktaandelen van Aer Arann (die onder de merknaam van Aer Lingus Regional opereert) in het kader van de beoordeling met het oog op de mededinging aan Aer Lingus zijn toegeschreven. |
| --- | --- |

(29)

De Commissie heeft Aer Arann wel als een concurrent van Ryanair, maar niet van Aer Lingus aangemerkt. Aer Arann onderhoudt namelijk nauwe banden met Aer Lingus en is door de gesloten franchiseovereenkomst zelfs van die maatschappij afhankelijk. Dat betekent dat de marktaandelen van Aer Arann (die onder de merknaam van Aer Lingus Regional opereert) in het kader van de beoordeling met het oog op de mededinging aan Aer Lingus zijn toegeschreven.

3.   Marktaandelen en concentratieniveaus

| (30) | De partijen zouden na een concentratie op alle 46 routes waarop hun activiteiten overlappen, over zeer hoge marktaandelen beschikken. |
| --- | --- |

(30)

De partijen zouden na een concentratie op alle 46 routes waarop hun activiteiten overlappen, over zeer hoge marktaandelen beschikken.

| (31) | Door de transactie zou er op de volgende 28 routes een monopolie ontstaan: Dublin–Alicante/Murcia; Dublin–Berlijn; Dublin–Bilbao/Santander; Dublin–Birmingham/East Midlands; Dublin–Brussel/Charleroi; Dublin–Boedapest; Dublin–Edinburgh/Glasgow; Dublin–Fuerteventura; Dublin–Glasgow/Prestwick; Dublin–Manchester/Liverpool/Leeds; Dublin–Marseille; Dublin–Milaan/Bergamo; Dublin–Nice; Dublin–Rome; Dublin–Tenerife; Dublin–Toulouse/Carcassonne; Dublin–Venetië/Treviso; Dublin–Wenen/Bratislava; Dublin–Warschau/Modlin; Cork–Alicante; Cork–Faro; Cork–Londen; Cork–Manchester/Liverpool; Cork–Tenerife; Knock–Birmingham/East Midlands; Knock–Londen; Shannon–Manchester/Liverpool; en Shannon–Londen. |
| --- | --- |

(31)

Door de transactie zou er op de volgende 28 routes een monopolie ontstaan: Dublin–Alicante/Murcia; Dublin–Berlijn; Dublin–Bilbao/Santander; Dublin–Birmingham/East Midlands; Dublin–Brussel/Charleroi; Dublin–Boedapest; Dublin–Edinburgh/Glasgow; Dublin–Fuerteventura; Dublin–Glasgow/Prestwick; Dublin–Manchester/Liverpool/Leeds; Dublin–Marseille; Dublin–Milaan/Bergamo; Dublin–Nice; Dublin–Rome; Dublin–Tenerife; Dublin–Toulouse/Carcassonne; Dublin–Venetië/Treviso; Dublin–Wenen/Bratislava; Dublin–Warschau/Modlin; Cork–Alicante; Cork–Faro; Cork–Londen; Cork–Manchester/Liverpool; Cork–Tenerife; Knock–Birmingham/East Midlands; Knock–Londen; Shannon–Manchester/Liverpool; en Shannon–Londen.

| (32) | Op 18 overlaproutes zou de gefuseerde entiteit naast andere luchtvaartmaatschappijen actief zijn. |
| --- | --- |

(32)

Op 18 overlaproutes zou de gefuseerde entiteit naast andere luchtvaartmaatschappijen actief zijn.

| (33) | Op 11 van die 18 routes is/zijn de andere operationele luchtvaartmaatschappij(en) (een) chartermaatschappij(en). Het gezamenlijke marktaandeel van de partijen op deze routes zou hoger zijn dan 80 %. |
| --- | --- |

(33)

Op 11 van die 18 routes is/zijn de andere operationele luchtvaartmaatschappij(en) (een) chartermaatschappij(en). Het gezamenlijke marktaandeel van de partijen op deze routes zou hoger zijn dan 80 %.

| (34) | Op 6 andere routes (van die 18) bestaat de concurrentie van de partijen uit vervoerders die lijndiensten aanbieden. Het bedrijfsmodel van deze concurrenten verschilt echter van dat van de partijen. Het gezamenlijke marktaandeel van Ryanair en Aer Lingus op deze 6 routes zou meer dan 50 % bedragen. |
| --- | --- |

(34)

Op 6 andere routes (van die 18) bestaat de concurrentie van de partijen uit vervoerders die lijndiensten aanbieden. Het bedrijfsmodel van deze concurrenten verschilt echter van dat van de partijen. Het gezamenlijke marktaandeel van Ryanair en Aer Lingus op deze 6 routes zou meer dan 50 % bedragen.

| (35) | Indien de vluchten tussen Dublin en Exter op de 18e route Dublin–Bristol/Cardiff/Exeter, ook voor de relevante markt in aanmerking worden genomen, dan is Flybe de concurrent van de partijen. Flybe is een aanbieder van regionale lijnvluchten met een marginaal marktaandeel van tussen de (5-10 %) (7). |
| --- | --- |

(35)

Indien de vluchten tussen Dublin en Exter op de 18e route Dublin–Bristol/Cardiff/Exeter, ook voor de relevante markt in aanmerking worden genomen, dan is Flybe de concurrent van de partijen. Flybe is een aanbieder van regionale lijnvluchten met een marginaal marktaandeel van tussen de (5-10 %) (7).

4.   Concurrentieverhouding tussen Ryanair en Aer Lingus

| (36) | Uit het onderzoek van de Commissie is gebleken dat Ryanair en Aer Lingus op alle overlaproutes actief met elkaar concurreren. |
| --- | --- |

(36)

Uit het onderzoek van de Commissie is gebleken dat Ryanair en Aer Lingus op alle overlaproutes actief met elkaar concurreren.

| (37) | Op de meerderheid van de overlaproutes (28 van de 46) zijn Ryanair en Aer Lingus de enige operationele luchtvaartmaatschappijen. Op deze routes zijn Ryanair en Aer Lingus uit de aard der zaak elkaars grootste concurrent. |
| --- | --- |

(37)

Op de meerderheid van de overlaproutes (28 van de 46) zijn Ryanair en Aer Lingus de enige operationele luchtvaartmaatschappijen. Op deze routes zijn Ryanair en Aer Lingus uit de aard der zaak elkaars grootste concurrent.

| (38) | Zelfs op de routes waarop Ryanair en Aer Lingus met een of meer andere concurrenten te maken hebben, zijn de partijen verreweg de grootste spelers, zoals onder andere blijkt uit het grote verschil in marktaandeel tussen de concurrentie en elk van de partijen. Ook op de routes waar chartermaatschappijen actief zijn, zijn de partijen de grootste marktspeler en dus tevens elkaars grootste concurrent. |
| --- | --- |

(38)

Zelfs op de routes waarop Ryanair en Aer Lingus met een of meer andere concurrenten te maken hebben, zijn de partijen verreweg de grootste spelers, zoals onder andere blijkt uit het grote verschil in marktaandeel tussen de concurrentie en elk van de partijen. Ook op de routes waar chartermaatschappijen actief zijn, zijn de partijen de grootste marktspeler en dus tevens elkaars grootste concurrent.

| (39) | Daarnaast hanteren Ryanair en Aer Lingus soortgelijke bedrijfsmodellen en die verschillen van die van de meeste van hun concurrenten. Meer in het bijzonder bieden Ryanair and Aer Lingus (voornamelijk) rechtstreekse vluchten aan en dat is een andere werkwijze dan de „feeder-oriented” diensten van netwerkmaatschappijen. Zowel Ryanair als Aer Lingus passen prijsstellingsmodellen toe die uitsluitend op enkele reizen zijn gebaseerd, ze bieden op hun korteafstandsvluchten tickets in slechts één klasse aan en de meeste van hun vluchten worden via hun eigen websites geboekt en niet via bijvoorbeeld reisbureaus (zoals bij netwerkmaatschappijen wel het geval is). In tegenstelling tot de overige concurrenten hebben beide ondernemingen in Ierland een grote naamsbekendheid en exploiteren zij belangrijke bases in Ierland, met name op Dublin Airport. |
| --- | --- |

(39)

Daarnaast hanteren Ryanair en Aer Lingus soortgelijke bedrijfsmodellen en die verschillen van die van de meeste van hun concurrenten. Meer in het bijzonder bieden Ryanair and Aer Lingus (voornamelijk) rechtstreekse vluchten aan en dat is een andere werkwijze dan de „feeder-oriented” diensten van netwerkmaatschappijen. Zowel Ryanair als Aer Lingus passen prijsstellingsmodellen toe die uitsluitend op enkele reizen zijn gebaseerd, ze bieden op hun korteafstandsvluchten tickets in slechts één klasse aan en de meeste van hun vluchten worden via hun eigen websites geboekt en niet via bijvoorbeeld reisbureaus (zoals bij netwerkmaatschappijen wel het geval is). In tegenstelling tot de overige concurrenten hebben beide ondernemingen in Ierland een grote naamsbekendheid en exploiteren zij belangrijke bases in Ierland, met name op Dublin Airport.

| (40) | De regressieanalyse van de Commissie heeft bevestigd dat er sprake is van een significante competitieve interactie tussen Ryanair en Aer Lingus. |
| --- | --- |

(40)

De regressieanalyse van de Commissie heeft bevestigd dat er sprake is van een significante competitieve interactie tussen Ryanair en Aer Lingus.

| (41) | In het Besluit wordt geconcludeerd dat Aer Lingus en Ryanair op alle overlaproutes zeer grote, om niet te zeggen elkaars grootste concurrenten zijn. De transactie zou derhalve niet alleen leiden tot het einde van deze zeer scherpe concurrentiestrijd, maar ook tot het elimineren van de belangrijke concurrentiedruk die beide luchtvaartmaatschappijen in de periode vóór de transactie op elkaar uitoefenden. De reisopties voor klanten zouden substantieel beperkt worden en het is onwaarschijnlijk dat de concurrenten in toereikende mate in staat zouden zijn om het marktgedrag van de gefuseerde entiteit in te perken, met name met betrekking tot de tariefstelling van de vliegtickets. |
| --- | --- |

(41)

In het Besluit wordt geconcludeerd dat Aer Lingus en Ryanair op alle overlaproutes zeer grote, om niet te zeggen elkaars grootste concurrenten zijn. De transactie zou derhalve niet alleen leiden tot het einde van deze zeer scherpe concurrentiestrijd, maar ook tot het elimineren van de belangrijke concurrentiedruk die beide luchtvaartmaatschappijen in de periode vóór de transactie op elkaar uitoefenden. De reisopties voor klanten zouden substantieel beperkt worden en het is onwaarschijnlijk dat de concurrenten in toereikende mate in staat zouden zijn om het marktgedrag van de gefuseerde entiteit in te perken, met name met betrekking tot de tariefstelling van de vliegtickets.

5.   Toetreding/Toetredingsdrempels

| (42) | Uit het onderzoek van de Commissie is gebleken dat er grote drempels zijn om tot de markt toe te treden waardoor het voor nieuwkomers moeilijk wordt om vluchten aan te bieden op de routes waar de activiteiten van de partijen al overlap vertonen. |
| --- | --- |

(42)

Uit het onderzoek van de Commissie is gebleken dat er grote drempels zijn om tot de markt toe te treden waardoor het voor nieuwkomers moeilijk wordt om vluchten aan te bieden op de routes waar de activiteiten van de partijen al overlap vertonen.

| (43) | Die toetredingsdrempels zijn een gevolg van de sterke marktpositie van Ryanair en Aer Lingus in Ierland en met name ook van de navolgende factoren:






  i) | de sterke marktposities van de partijen in Dublin, Cork en Shannon door de in de loop der jaren opgebouwde solide bases op de diverse luchthavens; |
| --- | --- | --- |

(43)

Die toetredingsdrempels zijn een gevolg van de sterke marktpositie van Ryanair en Aer Lingus in Ierland en met name ook van de navolgende factoren:

i)

de sterke marktposities van de partijen in Dublin, Cork en Shannon door de in de loop der jaren opgebouwde solide bases op de diverse luchthavens;

| ii) | de gefuseerde entiteit zou de twee sterkste merknamen in Ierland voeren en een nieuwkomer op de markt zou veel tijd en geld moeten investeren om het eigen merk te upgraden. Door de aangekondigde „dubbele-merkenstrategie” zou de gefuseerde entiteit in twee verschillende marktsegmenten een sterke positie innemen (namelijk in het „no-frills”-segment met de laagste tarieven en in het segment met de hogere serviceniveaus). Deze toetredingsdrempel bleek zowel voor routes van/naar Dublin en Shannon als van/naar Cork en Knock te gelden; |
| --- | --- |

ii)

de gefuseerde entiteit zou de twee sterkste merknamen in Ierland voeren en een nieuwkomer op de markt zou veel tijd en geld moeten investeren om het eigen merk te upgraden. Door de aangekondigde „dubbele-merkenstrategie” zou de gefuseerde entiteit in twee verschillende marktsegmenten een sterke positie innemen (namelijk in het „no-frills”-segment met de laagste tarieven en in het segment met de hogere serviceniveaus). Deze toetredingsdrempel bleek zowel voor routes van/naar Dublin en Shannon als van/naar Cork en Knock te gelden;

| iii) | de vrees onder nieuwkomers op de markt voor agressieve vergeldingsmaatregelen door de gefuseerde entiteit. Deze toetredingsdrempel bleek zowel voor routes van/naar Dublin en Shannon als van/naar Cork en Knock te gelden; |
| --- | --- |

iii)

de vrees onder nieuwkomers op de markt voor agressieve vergeldingsmaatregelen door de gefuseerde entiteit. Deze toetredingsdrempel bleek zowel voor routes van/naar Dublin en Shannon als van/naar Cork en Knock te gelden;

| iv) | het feit dat nieuwkomers op Dublin Airport met problemen geconfronteerd kunnen worden bij het verkrijgen van slots tijdens de vroege ochtendspits en van standplaatsen op de luchthavens. Daarnaast zouden capaciteitsbeperkingen op bepaalde aanvliegluchthavens kunnen bijdragen aan de toch al hoge drempels om tot deze markt toe te treden; |
| --- | --- |

iv)

het feit dat nieuwkomers op Dublin Airport met problemen geconfronteerd kunnen worden bij het verkrijgen van slots tijdens de vroege ochtendspits en van standplaatsen op de luchthavens. Daarnaast zouden capaciteitsbeperkingen op bepaalde aanvliegluchthavens kunnen bijdragen aan de toch al hoge drempels om tot deze markt toe te treden;

| v) | de hoogte van de luchthavenbelastingen op Dublin Airport zal potentiële kandidaten er waarschijnlijk van weerhouden om routes van en naar Dublin aan te bieden; |
| --- | --- |

v)

de hoogte van de luchthavenbelastingen op Dublin Airport zal potentiële kandidaten er waarschijnlijk van weerhouden om routes van en naar Dublin aan te bieden;

| vi) | veel concurrenten zien de Ierse markt niet echt als een aantrekkelijke markt en de economische malaise in Ierland heeft de aantrekkingkracht van de Ierse markt vergeleken met 2007 nog verder verminderd (maar dat geldt ook voor andere lidstaten zoals Spanje); |
| --- | --- |

vi)

veel concurrenten zien de Ierse markt niet echt als een aantrekkelijke markt en de economische malaise in Ierland heeft de aantrekkingkracht van de Ierse markt vergeleken met 2007 nog verder verminderd (maar dat geldt ook voor andere lidstaten zoals Spanje);

| vii) | tot slot, het feit dat de partijen in staat zijn om de besluitvorming op de Ierse luchthavens te beïnvloeden met betrekking tot bijvoorbeeld kwesties als de coördinatie van de slots (in Dublin), operationele aspecten en het gebruik en de ontwikkeling van de infrastructuur op luchthavens van Dublin, Cork en Shannon. |
| --- | --- |

vii)

tot slot, het feit dat de partijen in staat zijn om de besluitvorming op de Ierse luchthavens te beïnvloeden met betrekking tot bijvoorbeeld kwesties als de coördinatie van de slots (in Dublin), operationele aspecten en het gebruik en de ontwikkeling van de infrastructuur op luchthavens van Dublin, Cork en Shannon.

| (44) | De conclusies dat er in de onderhavige zaak sprake is van hoge toetredingsdrempels, wordt bevestigd door het feit dat er op de overlaproutes in de laatste jaren weinig toetredingspogingen (door andere maatschappijen dan Ryanair of Aer Lingus) hebben plaatsgevonden. |
| --- | --- |

(44)

De conclusies dat er in de onderhavige zaak sprake is van hoge toetredingsdrempels, wordt bevestigd door het feit dat er op de overlaproutes in de laatste jaren weinig toetredingspogingen (door andere maatschappijen dan Ryanair of Aer Lingus) hebben plaatsgevonden.

6.   Vormen van toetreding/uitbreiding

| (45) | Uit de resultaten van het marktonderzoek is gebleken dat nieuwkomers op de markt een eigen basis nodig hebben op de luchthavens van Dublin, Cork en Shannon om daadwerkelijk met de gefuseerde entiteit te kunnen concurreren. Zonder een groot aantal routes waarover de vaste kosten van die bases kunnen worden gespreid, is het moeilijk om dezelfde kostenefficiëntie te realiseren als Ryanair en Aer Lingus. Daarnaast biedt het hebben van een eigen basis de mogelijkheid voor interessante dienstregelingen met vroege vertrektijden en late aankomsttijden en dus een voldoende aantal vluchten, hetgeen onontbeerlijk is voor een adequate marktpresentie en naamsbekendheid. |
| --- | --- |

(45)

Uit de resultaten van het marktonderzoek is gebleken dat nieuwkomers op de markt een eigen basis nodig hebben op de luchthavens van Dublin, Cork en Shannon om daadwerkelijk met de gefuseerde entiteit te kunnen concurreren. Zonder een groot aantal routes waarover de vaste kosten van die bases kunnen worden gespreid, is het moeilijk om dezelfde kostenefficiëntie te realiseren als Ryanair en Aer Lingus. Daarnaast biedt het hebben van een eigen basis de mogelijkheid voor interessante dienstregelingen met vroege vertrektijden en late aankomsttijden en dus een voldoende aantal vluchten, hetgeen onontbeerlijk is voor een adequate marktpresentie en naamsbekendheid.

| (46) | In het Besluit wordt geconcludeerd dat een basis in Ierland (met name in Dublin) een cruciale voorwaarde vormt voor luchtvaartmaatschappijen om voor een toereikende dekking van de Ierse markt te zorgen en om toereikende concurrentiedruk op de gefuseerde entiteit uit te kunnen oefenen. |
| --- | --- |

(46)

In het Besluit wordt geconcludeerd dat een basis in Ierland (met name in Dublin) een cruciale voorwaarde vormt voor luchtvaartmaatschappijen om voor een toereikende dekking van de Ierse markt te zorgen en om toereikende concurrentiedruk op de gefuseerde entiteit uit te kunnen oefenen.

7.   Toetredingsplannen van feitelijke en potentiële concurrenten

| (47) | De Commissie heeft geanalyseerd of potentiële concurrenten op individueel niveau dan wel in een samenwerkingsverband toetredings- of uitbreidingsplannen hadden die toereikend zouden zijn om de verstorende effecten van de transactie voor de mededinging op de betreffende routes te compenseren. |
| --- | --- |

(47)

De Commissie heeft geanalyseerd of potentiële concurrenten op individueel niveau dan wel in een samenwerkingsverband toetredings- of uitbreidingsplannen hadden die toereikend zouden zijn om de verstorende effecten van de transactie voor de mededinging op de betreffende routes te compenseren.

| (48) | In de onderhavige zaak zouden nieuwe concurrenten daarnaast op 32 overlaproutes actief moeten worden waarop Ryanair over bases beschikt op zowel de plaats van bestemming als die van vertrek. Daardoor zou het voor nieuwkomers nog moeilijker worden om tot de markt toe te treden. Volgens de meerderheid van de concurrenten zou het enkele feit dat er na voltooiing van de transactie van toetredingsmogelijkheden sprake zou zijn, geen concurrentiedruk leggen op de gefuseerde entiteit. |
| --- | --- |

(48)

In de onderhavige zaak zouden nieuwe concurrenten daarnaast op 32 overlaproutes actief moeten worden waarop Ryanair over bases beschikt op zowel de plaats van bestemming als die van vertrek. Daardoor zou het voor nieuwkomers nog moeilijker worden om tot de markt toe te treden. Volgens de meerderheid van de concurrenten zou het enkele feit dat er na voltooiing van de transactie van toetredingsmogelijkheden sprake zou zijn, geen concurrentiedruk leggen op de gefuseerde entiteit.

| (49) | In het Besluit wordt dan ook geconcludeerd dat de mededingingsverstorende effecten van de transactie niet voldoende gecompenseerd worden door de toetreding tot losstaande routes of door een uitgebreidere toetreding door luchtvaartmaatschappijen die een aantal routes van en naar hun thuisbases exploiteren. |
| --- | --- |

(49)

In het Besluit wordt dan ook geconcludeerd dat de mededingingsverstorende effecten van de transactie niet voldoende gecompenseerd worden door de toetreding tot losstaande routes of door een uitgebreidere toetreding door luchtvaartmaatschappijen die een aantal routes van en naar hun thuisbases exploiteren.

8.   Feitelijke mededinging
   (8)

| (50) | In het Besluit wordt geconcludeerd dat de transactie vooral als gevolg van het creëren van een dominante positie op de navolgende 28 routes waarop de gefuseerde entiteit na de transactie een monopoliepositie zou innemen, waarschijnlijk een significante belemmering voor de daadwerkelijke mededinging zou vormen: Dublin–Alicante/Murcia; Dublin–Berlijn; Dublin–Bilbao/Santander; Dublin–Birmingham/East Midlands; Dublin–Brussel; Dublin–Boedapest; Dublin–Edinburgh/Glasgow; Dublin–Fuerteventura; Dublin–Glasgow International/Prestwick; Dublin–Manchester/Liverpool/Leeds; Dublin–Marseille; Dublin–Milaan; Dublin–Nice; Dublin–Rome; Dublin–Tenerife; Dublin–Toulouse/Carcassonne; Dublin–Venetië/Treviso; Dublin–Wenen/Bratislava; Dublin–Warschau/Modlin; Cork–Alicante; Cork–Faro; Cork–Londen; Cork–Manchester/Liverpool; Cork–Tenerife; Knock–Birmingham/East Midlands; Knock–London; Shannon–Manchester/Liverpool en Shannon–London. |
| --- | --- |

(50)

In het Besluit wordt geconcludeerd dat de transactie vooral als gevolg van het creëren van een dominante positie op de navolgende 28 routes waarop de gefuseerde entiteit na de transactie een monopoliepositie zou innemen, waarschijnlijk een significante belemmering voor de daadwerkelijke mededinging zou vormen: Dublin–Alicante/Murcia; Dublin–Berlijn; Dublin–Bilbao/Santander; Dublin–Birmingham/East Midlands; Dublin–Brussel; Dublin–Boedapest; Dublin–Edinburgh/Glasgow; Dublin–Fuerteventura; Dublin–Glasgow International/Prestwick; Dublin–Manchester/Liverpool/Leeds; Dublin–Marseille; Dublin–Milaan; Dublin–Nice; Dublin–Rome; Dublin–Tenerife; Dublin–Toulouse/Carcassonne; Dublin–Venetië/Treviso; Dublin–Wenen/Bratislava; Dublin–Warschau/Modlin; Cork–Alicante; Cork–Faro; Cork–Londen; Cork–Manchester/Liverpool; Cork–Tenerife; Knock–Birmingham/East Midlands; Knock–London; Shannon–Manchester/Liverpool en Shannon–London.

| (51) | In het Besluit wordt geconcludeerd dat de transactie als gevolg van het creëren van een dominante positie op de navolgende 7 routes waarop ook andere luchtvaartmaatschappijen die lijndiensten aanbieden actief zijn, waarschijnlijk een significante belemmering voor de daadwerkelijke mededinging zou vormen: Dublin–Bristol/Cardiff/Exeter (ongeacht de exacte marktafbakening); Dublin–Frankfurt; Dublin–Londen; Dublin–Madrid; Dublin–München; Dublin–Parijs en Dublin–Stockholm. De transactie zou bovendien naar alle waarschijnlijkheid leiden tot het einde van de zeer scherpe concurrentiestrijd tussen Ryanair en Aer Lingus en dus ook ook tot het elimineren van de belangrijke concurrentiedruk die beide luchtvaartmaatschappijen in de periode vóór de transactie op deze routes op elkaar uitoefenden. De reisopties voor klanten zouden daardoor substantieel beperkt worden en het is onwaarschijnlijk dat de andere concurrent(en) die op deze routes actief is/zijn, in toereikende mate in staat zouden zijn om druk uit te oefenen op het marktgedrag van de gefuseerde entiteit, met name met betrekking tot de tariefstelling van de vliegtickets. |
| --- | --- |

(51)

In het Besluit wordt geconcludeerd dat de transactie als gevolg van het creëren van een dominante positie op de navolgende 7 routes waarop ook andere luchtvaartmaatschappijen die lijndiensten aanbieden actief zijn, waarschijnlijk een significante belemmering voor de daadwerkelijke mededinging zou vormen: Dublin–Bristol/Cardiff/Exeter (ongeacht de exacte marktafbakening); Dublin–Frankfurt; Dublin–Londen; Dublin–Madrid; Dublin–München; Dublin–Parijs en Dublin–Stockholm. De transactie zou bovendien naar alle waarschijnlijkheid leiden tot het einde van de zeer scherpe concurrentiestrijd tussen Ryanair en Aer Lingus en dus ook ook tot het elimineren van de belangrijke concurrentiedruk die beide luchtvaartmaatschappijen in de periode vóór de transactie op deze routes op elkaar uitoefenden. De reisopties voor klanten zouden daardoor substantieel beperkt worden en het is onwaarschijnlijk dat de andere concurrent(en) die op deze routes actief is/zijn, in toereikende mate in staat zouden zijn om druk uit te oefenen op het marktgedrag van de gefuseerde entiteit, met name met betrekking tot de tariefstelling van de vliegtickets.

| (52) | In het Besluit wordt geconcludeerd dat de transactie vooral als gevolg van het creëren van een dominante positie op de navolgende 11 routes waarop ook chartermaatschappijen actief zijn, waarschijnlijk een significante belemmering voor de daadwerkelijke mededinging zou vormen: Dublin–Barcelona, Dublin–Faro, Dublin–Gran Canaria, Dublin–Ibiza, Dublin–Lanzarote, Dublin–Malaga, Dublin–Palma, Cork–Barcelona, Cork–Lanzarote, Cork–Malaga en Cork–Palma. De transactie zou bovendien naar alle waarschijnlijkheid leiden tot het einde van de zeer scherpe concurrentiestrijd tussen Ryanair en Aer Lingus, en dus ook tot het elimineren van de belangrijke concurrentiedruk die beide luchtvaartmaatschappijen in de periode vóór de transactie op deze routes op elkaar uitoefenden. De reisopties voor klanten zouden daardoor substantieel beperkt worden en het is onwaarschijnlijk dat chartermaatschappijen in toereikende mate in staat zouden zijn om druk uit te oefenen op het marktgedrag van de gefuseerde entiteit, met name met betrekking tot de tariefstelling van de vliegtickets. |
| --- | --- |

(52)

In het Besluit wordt geconcludeerd dat de transactie vooral als gevolg van het creëren van een dominante positie op de navolgende 11 routes waarop ook chartermaatschappijen actief zijn, waarschijnlijk een significante belemmering voor de daadwerkelijke mededinging zou vormen: Dublin–Barcelona, Dublin–Faro, Dublin–Gran Canaria, Dublin–Ibiza, Dublin–Lanzarote, Dublin–Malaga, Dublin–Palma, Cork–Barcelona, Cork–Lanzarote, Cork–Malaga en Cork–Palma. De transactie zou bovendien naar alle waarschijnlijkheid leiden tot het einde van de zeer scherpe concurrentiestrijd tussen Ryanair en Aer Lingus, en dus ook tot het elimineren van de belangrijke concurrentiedruk die beide luchtvaartmaatschappijen in de periode vóór de transactie op deze routes op elkaar uitoefenden. De reisopties voor klanten zouden daardoor substantieel beperkt worden en het is onwaarschijnlijk dat chartermaatschappijen in toereikende mate in staat zouden zijn om druk uit te oefenen op het marktgedrag van de gefuseerde entiteit, met name met betrekking tot de tariefstelling van de vliegtickets.

9.   Potentiële concurrentie

| (53) | De mededinging op de routes die op dit moment door zowel Ryanair als Aer Lingus worden verzorgd vanaf Dublin, Shannon en Cork, waar beide luchtvaartmaatschappijen over eigen bases beschikken, kan niet geïsoleerd worden geanalyseerd. Een dergelijke geïsoleerde analyse zou namelijk impliceren dat de respectieve productmarkten volledig onafhankelijk van elkaar zijn. Beide luchtvaartmaatschappijen beschikken echter over de benodigde flexibiliteit om vanuit hun bestaande bases in Dublin, Shannon en Cork op deze luchthavens routes te verleggen of toe te voegen als reactie op veranderingen in de concurrentiestructuur van de verschillende routes die vanaf hun bases worden geëxploiteerd. De analyse moet derhalve ook een dynamisch karakter hebben en rekening houden met de mate waarin het verdwijnen van de grootste en belangrijkste concurrent de mogelijke concurrentiedruk kan elimineren die op Ryanair en Aer Lingus zou worden uitgeoefend indien de transactie geen doorgang zou vinden. |
| --- | --- |

(53)

De mededinging op de routes die op dit moment door zowel Ryanair als Aer Lingus worden verzorgd vanaf Dublin, Shannon en Cork, waar beide luchtvaartmaatschappijen over eigen bases beschikken, kan niet geïsoleerd worden geanalyseerd. Een dergelijke geïsoleerde analyse zou namelijk impliceren dat de respectieve productmarkten volledig onafhankelijk van elkaar zijn. Beide luchtvaartmaatschappijen beschikken echter over de benodigde flexibiliteit om vanuit hun bestaande bases in Dublin, Shannon en Cork op deze luchthavens routes te verleggen of toe te voegen als reactie op veranderingen in de concurrentiestructuur van de verschillende routes die vanaf hun bases worden geëxploiteerd. De analyse moet derhalve ook een dynamisch karakter hebben en rekening houden met de mate waarin het verdwijnen van de grootste en belangrijkste concurrent de mogelijke concurrentiedruk kan elimineren die op Ryanair en Aer Lingus zou worden uitgeoefend indien de transactie geen doorgang zou vinden.

| (54) | Uit de analyse van de Commissie blijkt dat Ryanair en Aer Lingus een potentiële concurrentiedruk op elkaar uitoefenen als gevolg van het dynamische patroon van de concurrentiestrijd met elkaar en van het zeer beperkte effect dat van de toetreding van andere luchtvaartmaatschappijen op de partijen uitgaat. |
| --- | --- |

(54)

Uit de analyse van de Commissie blijkt dat Ryanair en Aer Lingus een potentiële concurrentiedruk op elkaar uitoefenen als gevolg van het dynamische patroon van de concurrentiestrijd met elkaar en van het zeer beperkte effect dat van de toetreding van andere luchtvaartmaatschappijen op de partijen uitgaat.

| (55) | Op basis van een behoedzame benadering concludeert de Commissie dat de transactie waarschijnlijk tot een significante belemmering van de daadwerkelijke mededinging zal leiden — met name als gevolg van het feit dat een dominante positie wordt gecreëerd of versterkt — doordat op de volgende 6 routes de meest serieus te nemen potentiële toetreder wordt geëlimineerd: i) routes van Ryanair met potentiële concurrentie: Dublin–Bologna, Dublin–Bordeaux, Cork–Paris/Beauvais, Cork–München/Memmingen, Cork–Birmingham; ii) route van Aer Lingus met potentiële concurrentie: Dublin–Newcastle. |
| --- | --- |

(55)

Op basis van een behoedzame benadering concludeert de Commissie dat de transactie waarschijnlijk tot een significante belemmering van de daadwerkelijke mededinging zal leiden — met name als gevolg van het feit dat een dominante positie wordt gecreëerd of versterkt — doordat op de volgende 6 routes de meest serieus te nemen potentiële toetreder wordt geëlimineerd: i) routes van Ryanair met potentiële concurrentie: Dublin–Bologna, Dublin–Bordeaux, Cork–Paris/Beauvais, Cork–München/Memmingen, Cork–Birmingham; ii) route van Aer Lingus met potentiële concurrentie: Dublin–Newcastle.

C.   Efficiëntieoverwegingen

| (56) | Ryanair heeft gesteld dat de transactie tot aanzienlijke efficiëntieverbeteringen zou leiden waarvan alle klanten profijt hebben. Ryanair zou haar bezuinigingsexpertise toepassen om de efficiëntie van Aer Lingus te verbeteren, om haar kosten en tarieven te verlagen en om de mogelijkheden te vergroten om op primaire luchthavens beter met andere luchtvaartmaatschappijen te kunnen concurreren. |
| --- | --- |

(56)

Ryanair heeft gesteld dat de transactie tot aanzienlijke efficiëntieverbeteringen zou leiden waarvan alle klanten profijt hebben. Ryanair zou haar bezuinigingsexpertise toepassen om de efficiëntie van Aer Lingus te verbeteren, om haar kosten en tarieven te verlagen en om de mogelijkheden te vergroten om op primaire luchthavens beter met andere luchtvaartmaatschappijen te kunnen concurreren.

| (57) | Ryanair heeft geen relevante informatie overgelegd die aantoont dat de efficiëntieverbeteringen verifieerbaar en specifiek voor de beoogde concentratie zijn en naar alle waarschijnlijkheid aan de consumenten zullen worden doorgegeven. Daarnaast heeft de Commissie ook geen verifieerbare bewijzen aangetroffen dat Ryanair in staat is om de kosten van Aer Lingus te verlagen zonder dat dit ten koste gaat van andere aspecten die voor de consumenten van belang zijn, zoals de servicekwaliteit of de locatie van luchthavens. Bovendien zijn sommige van de door Ryanair gestelde efficiëntieverbeteringen waarschijnlijk niet het specifieke resultaat van de concentratie (zoals de reductie van de personeelskosten, brandstofkosten en distributiekosten). |
| --- | --- |

(57)

Ryanair heeft geen relevante informatie overgelegd die aantoont dat de efficiëntieverbeteringen verifieerbaar en specifiek voor de beoogde concentratie zijn en naar alle waarschijnlijkheid aan de consumenten zullen worden doorgegeven. Daarnaast heeft de Commissie ook geen verifieerbare bewijzen aangetroffen dat Ryanair in staat is om de kosten van Aer Lingus te verlagen zonder dat dit ten koste gaat van andere aspecten die voor de consumenten van belang zijn, zoals de servicekwaliteit of de locatie van luchthavens. Bovendien zijn sommige van de door Ryanair gestelde efficiëntieverbeteringen waarschijnlijk niet het specifieke resultaat van de concentratie (zoals de reductie van de personeelskosten, brandstofkosten en distributiekosten).

| (58) | Dat betekent dat de gestelde efficiëntieverbeteringen niet voldoen aan de drie cumulatieve voorwaarden zoals die in de richtsnoeren voor de beoordeling van horizontale fusies zijn vastgelegd. Gezien de extreem grote gecombineerde marktaandelen en het feit dat de toetreding van nieuwe concurrentie niet waarschijnlijk is, tijdig zal plaatsvinden en toereikend zal zijn om de gefuseerde entiteit concurrentie aan te doen, lijkt het erop dat er geen sprake zal zijn van een voldoende doorberekening van die gestelde efficiëntieverbeteringen aan de consumenten. |
| --- | --- |

(58)

Dat betekent dat de gestelde efficiëntieverbeteringen niet voldoen aan de drie cumulatieve voorwaarden zoals die in de richtsnoeren voor de beoordeling van horizontale fusies zijn vastgelegd. Gezien de extreem grote gecombineerde marktaandelen en het feit dat de toetreding van nieuwe concurrentie niet waarschijnlijk is, tijdig zal plaatsvinden en toereikend zal zijn om de gefuseerde entiteit concurrentie aan te doen, lijkt het erop dat er geen sprake zal zijn van een voldoende doorberekening van die gestelde efficiëntieverbeteringen aan de consumenten.

D.   Verbintenissen

1.   Beschrijving van het definitieve verbintenissenpakket

1.1.   Afstoting van de exploitatieactiviteiten van Aer Lingus op 43 overlaproutes ten behoeve van Flybe

| (59) | Ryanair heeft aangeboden om een aantal activa aan een nieuwe, stand-alone onderneming genaamd Flybe over te dragen (hierna „de af te stoten bedrijfsonderdelen” genoemd, mogelijk aan te duiden als „Flybe Ireland”), met inbegrip van liquide middelen tot 100 miljoen EUR, de lease van ten minste 9 Airbus A 320-toestellen, luchthavenslots (op plaatsen van vertrek en bestemming), personeel, een royaltyvrije, niet-exclusieve, niet-sublicicentieerbare en niet-overdraagbare licentie op het handelsmerk „Aer Lingus” voor een periode van 3 jaar. Dat handelsmerk zou in combinatie met het handelsmerk „Flybe” worden gebruikt. |
| --- | --- |

(59)

Ryanair heeft aangeboden om een aantal activa aan een nieuwe, stand-alone onderneming genaamd Flybe over te dragen (hierna „de af te stoten bedrijfsonderdelen” genoemd, mogelijk aan te duiden als „Flybe Ireland”), met inbegrip van liquide middelen tot 100 miljoen EUR, de lease van ten minste 9 Airbus A 320-toestellen, luchthavenslots (op plaatsen van vertrek en bestemming), personeel, een royaltyvrije, niet-exclusieve, niet-sublicicentieerbare en niet-overdraagbare licentie op het handelsmerk „Aer Lingus” voor een periode van 3 jaar. Dat handelsmerk zou in combinatie met het handelsmerk „Flybe” worden gebruikt.

| (60) | Ryanair heeft toegezegd om in overleg met Flybe een business plan voor het eerste jaar van de af te stoten bedrijfsonderdelen op te stellen op basis van een overeengekomen geraamde jaarwinst (vóór belastingen). |
| --- | --- |

(60)

Ryanair heeft toegezegd om in overleg met Flybe een business plan voor het eerste jaar van de af te stoten bedrijfsonderdelen op te stellen op basis van een overeengekomen geraamde jaarwinst (vóór belastingen).

| (61) | Flybe zou gedurende een minimumperiode van 6 IATA-seizoenen een overeengekomen dienstregeling exploiteren op 43 routes. Mits de totale wekelijkse vliegverbindingen per seizoen die door de af te stoten bedrijfsonderdelen op alle routes van/naar Ierland was voorzien, ongewijzigd zou blijven, zou Flybe uitsluitend verplicht zijn om vluchten aan te bieden op: i) 90 % van de Flybe-routes in het derde en vierde IATA-seizoen van de eerste 6 IATA-seizoenen; en op ii) 85 % van de Flybe-routes in het vijfde en zesde IATA-seizoen van de eerste 6 IATA-seizoenen. |
| --- | --- |

(61)

Flybe zou gedurende een minimumperiode van 6 IATA-seizoenen een overeengekomen dienstregeling exploiteren op 43 routes. Mits de totale wekelijkse vliegverbindingen per seizoen die door de af te stoten bedrijfsonderdelen op alle routes van/naar Ierland was voorzien, ongewijzigd zou blijven, zou Flybe uitsluitend verplicht zijn om vluchten aan te bieden op: i) 90 % van de Flybe-routes in het derde en vierde IATA-seizoen van de eerste 6 IATA-seizoenen; en op ii) 85 % van de Flybe-routes in het vijfde en zesde IATA-seizoen van de eerste 6 IATA-seizoenen.

| (62) | Er zou een sanctiemechanisme gehanteerd worden voor het eventueel misbruiken van slots, waarbij gebruik werd gemaakt van een glijdende schaal die het belang van de betreffende route weerspiegelde en waarbij de boetes progressief afnamen gedurende de looptijd van de eerste 6 IATA-seizoenen. |
| --- | --- |

(62)

Er zou een sanctiemechanisme gehanteerd worden voor het eventueel misbruiken van slots, waarbij gebruik werd gemaakt van een glijdende schaal die het belang van de betreffende route weerspiegelde en waarbij de boetes progressief afnamen gedurende de looptijd van de eerste 6 IATA-seizoenen.

| (63) | Met betrekking tot de eerste 6 IATA-seizoenen zou Flybe een basis op Dublin Airport opzetten en zou er een passagiersvliegtuig op de luchthaven van Cork worden gestationeerd. |
| --- | --- |

(63)

Met betrekking tot de eerste 6 IATA-seizoenen zou Flybe een basis op Dublin Airport opzetten en zou er een passagiersvliegtuig op de luchthaven van Cork worden gestationeerd.

| (64) | Gedurende de eerste 3 IATA-seizoenen zou de welkomstpagina van de website van Aer Lingus in twee helften opgesplitst worden met de handelsnamen en logo's van Aer Lingus respectievelijk de af te stoten bedrijfsonderdelen met een hyperlink van beide helften naar hun respectieve websites voor het boeken van vluchten. Na de eerste 3 IATA-seizoenen zou er een banner bovenaan de pagina van de website van Aer Lingus worden geplaatst met een internetlink naar de website van de af te stoten bedrijfsonderdelen. |
| --- | --- |

(64)

Gedurende de eerste 3 IATA-seizoenen zou de welkomstpagina van de website van Aer Lingus in twee helften opgesplitst worden met de handelsnamen en logo's van Aer Lingus respectievelijk de af te stoten bedrijfsonderdelen met een hyperlink van beide helften naar hun respectieve websites voor het boeken van vluchten. Na de eerste 3 IATA-seizoenen zou er een banner bovenaan de pagina van de website van Aer Lingus worden geplaatst met een internetlink naar de website van de af te stoten bedrijfsonderdelen.

| (65) | Met betrekking tot 6 routes die door Aer Arann werden geëxploiteerd, was het de bedoeling dat Flybe aan haar exploitatieverplichting op deze routes zou voldoen door het overnemen van de franchiseovereenkomst van Aer Arann dan wel door het aangaan van een nieuwe franchiseovereenkomst met Aer Arann. |
| --- | --- |

(65)

Met betrekking tot 6 routes die door Aer Arann werden geëxploiteerd, was het de bedoeling dat Flybe aan haar exploitatieverplichting op deze routes zou voldoen door het overnemen van de franchiseovereenkomst van Aer Arann dan wel door het aangaan van een nieuwe franchiseovereenkomst met Aer Arann.

1.2.   Afstoting van slots op 3 overlaproutes naar Londen ten behoeve van IAG (British Airways)

| (66) | Ryanair heeft toegezegd om gedurende 6 IATA-seizoenen de exploitatie van de routes Dublin–Londen, Cork–Londen en Shannon–Londen routes aan IAG over te dragen, waarbij die exploitatie zou plaatsvinden met Airbus A319-toestellen of soortgelijke vliegtuigen en waarbij IAG haar eigen slots in combinatie met de door Ryanair af te stoten slots zou gebruiken:






  i) | IAG en Ryanair zouden daartoe een Gatwick Lease Agreement dan wel een Heathrow — Gatwick Transfer Agreement sluiten, afhankelijk van de vraag of en wanneer er aan de zogeheten Heathrow Transfer Condition was voldaan. Om aan die voorwaarde te voldoen, dienden zowel Ryanair als IAG vastgesteld te hebben dat de uitvoering van de Heathrow — Gatwick Transfer Agreement geen inbreuk zou maken op artikel 10 van de statuten van Aer Lingus (of enige latere bepaling) dan wel op andere van toepassing zijnde wet- en regelgeving; |
| --- | --- | --- |

(66)

Ryanair heeft toegezegd om gedurende 6 IATA-seizoenen de exploitatie van de routes Dublin–Londen, Cork–Londen en Shannon–Londen routes aan IAG over te dragen, waarbij die exploitatie zou plaatsvinden met Airbus A319-toestellen of soortgelijke vliegtuigen en waarbij IAG haar eigen slots in combinatie met de door Ryanair af te stoten slots zou gebruiken:

i)

IAG en Ryanair zouden daartoe een Gatwick Lease Agreement dan wel een Heathrow — Gatwick Transfer Agreement sluiten, afhankelijk van de vraag of en wanneer er aan de zogeheten Heathrow Transfer Condition was voldaan. Om aan die voorwaarde te voldoen, dienden zowel Ryanair als IAG vastgesteld te hebben dat de uitvoering van de Heathrow — Gatwick Transfer Agreement geen inbreuk zou maken op artikel 10 van de statuten van Aer Lingus (of enige latere bepaling) dan wel op andere van toepassing zijnde wet- en regelgeving;

| ii) | na de inwerkingtreding van de Gatwick Lease Agreement zou IAG de volgende dienstregeling exploiteren: i) 68 wekelijkse vliegverbindingen op de route Dublin–London Gatwick, 13 wekelijkse vliegverbindingen op de route Cork–London Gatwick en 7 wekelijkse vliegverbindingen op de route Shannon–London Gatwick waarbij gebruik zou worden gemaakt van luchthavenslotparen die toebehoorden aan Ryanair, en ii) 2 aanvullende wekelijkse vliegverbindingen op de route Dublin–Gatwick, 1 wekelijkse frequentie op de route Cork–Gatwick en 7 wekelijkse vliegverbindingen op de route Shannon–Gatwick waarbij gebruik zou worden gemaakt van slots die reeds toebehoorden aan IAG dan wel door haar verworven zouden worden; |
| --- | --- |

ii)

na de inwerkingtreding van de Gatwick Lease Agreement zou IAG de volgende dienstregeling exploiteren: i) 68 wekelijkse vliegverbindingen op de route Dublin–London Gatwick, 13 wekelijkse vliegverbindingen op de route Cork–London Gatwick en 7 wekelijkse vliegverbindingen op de route Shannon–London Gatwick waarbij gebruik zou worden gemaakt van luchthavenslotparen die toebehoorden aan Ryanair, en ii) 2 aanvullende wekelijkse vliegverbindingen op de route Dublin–Gatwick, 1 wekelijkse frequentie op de route Cork–Gatwick en 7 wekelijkse vliegverbindingen op de route Shannon–Gatwick waarbij gebruik zou worden gemaakt van slots die reeds toebehoorden aan IAG dan wel door haar verworven zouden worden;

| iii) | naast de exploitatie van de Gatwick-slots zou IAG bovendien 7 wekelijkse vliegverbindingen op de route Dublin–Heathrow aanbieden middels slots die OAG van Ryanair zou leasen. Op grond van een herziene IAG Agreement zou IAG bovendien een aanvullende Heathrow Lease Agreement zijn aangegaan; |
| --- | --- |

iii)

naast de exploitatie van de Gatwick-slots zou IAG bovendien 7 wekelijkse vliegverbindingen op de route Dublin–Heathrow aanbieden middels slots die OAG van Ryanair zou leasen. Op grond van een herziene IAG Agreement zou IAG bovendien een aanvullende Heathrow Lease Agreement zijn aangegaan;

| iv) | indien aan de Heathrow Transfer Condition was voldaan, zou IAG haar recht kunnen uitoefenen tot beeindiging van de Gatwick Lease Agreement (en de Heathrow Lease Agreement indien die in werking zou zijn getreden) en uitvoering kunnen geven aan de Heathrow–Gatwick Transfer Agreement (IAG Call Option). Meer in het bijzonder zou IAG haar Gatwick-slots (zoals hierboven nader gespecificeerd) om de route Dublin–Gatwick te exploiteren en 7 andere Gatwick-slots overdragen in ruil voor slots die Aer Lingus op Londen Heathrow bezat, zodat IAG de volgende dienstregeling zou kunnen exploiteren: a) 70 wekelijkse vliegverbindingen op de route Dublin–Heathrow, b) 14 wekelijkse vliegverbindingen op de route Cork–Heathrow, en c) 14 wekelijkse vliegverbindingen op de route Shannon–Heathrow. Middels een herziene IAG Agreement zou een nieuwe Heathrow Lease Agreement worden toegevoegd en zou het aantal Gatwick-slots worden aangepast dat Ryanair zou hebben verkregen in ruil voor de Heathrow-slots. |
| --- | --- |

iv)

indien aan de Heathrow Transfer Condition was voldaan, zou IAG haar recht kunnen uitoefenen tot beeindiging van de Gatwick Lease Agreement (en de Heathrow Lease Agreement indien die in werking zou zijn getreden) en uitvoering kunnen geven aan de Heathrow–Gatwick Transfer Agreement (IAG Call Option). Meer in het bijzonder zou IAG haar Gatwick-slots (zoals hierboven nader gespecificeerd) om de route Dublin–Gatwick te exploiteren en 7 andere Gatwick-slots overdragen in ruil voor slots die Aer Lingus op Londen Heathrow bezat, zodat IAG de volgende dienstregeling zou kunnen exploiteren: a) 70 wekelijkse vliegverbindingen op de route Dublin–Heathrow, b) 14 wekelijkse vliegverbindingen op de route Cork–Heathrow, en c) 14 wekelijkse vliegverbindingen op de route Shannon–Heathrow. Middels een herziene IAG Agreement zou een nieuwe Heathrow Lease Agreement worden toegevoegd en zou het aantal Gatwick-slots worden aangepast dat Ryanair zou hebben verkregen in ruil voor de Heathrow-slots.

1.3.   Afstoting van aanvullende slots op de routes tussen Londen en Ierland

| (67) | Op grond van een procedure voor de overdracht van slots verbond Ryanair zich er gedurende 6 IATA-seizoenen toe om voldoende slots aan belangstellende luchtvaartmaatschappijen over te dragen (dan wel om ervoor zorg te dragen dat Aer Lingus de betreffende slots zou overdragen) om met eigen vliegtuigen vliegverbindingen te exploiteren op de routes Dublin–Londen, Cork–Londen en/of Shannon–Londen, mits het aantal overgedragen slots niet groter zou zijn dan het overlapverschil op de relevante routes. |
| --- | --- |

(67)

Op grond van een procedure voor de overdracht van slots verbond Ryanair zich er gedurende 6 IATA-seizoenen toe om voldoende slots aan belangstellende luchtvaartmaatschappijen over te dragen (dan wel om ervoor zorg te dragen dat Aer Lingus de betreffende slots zou overdragen) om met eigen vliegtuigen vliegverbindingen te exploiteren op de routes Dublin–Londen, Cork–Londen en/of Shannon–Londen, mits het aantal overgedragen slots niet groter zou zijn dan het overlapverschil op de relevante routes.

1.4.   Potentiële mededinging

| (68) | Gedurende de eerste 6 IATA-seizoenen en in alle daaropvolgende perioden verbond Ryanair zich ertoe om de benodigde slots voor de potentiële concurrentieroutes aan belangstellende luchtvaartmaatschappijen over te dragen (dan wel om ervoor zorg te dragen dat Aer Lingus de betreffende slots zou overdragen). |
| --- | --- |

(68)

Gedurende de eerste 6 IATA-seizoenen en in alle daaropvolgende perioden verbond Ryanair zich ertoe om de benodigde slots voor de potentiële concurrentieroutes aan belangstellende luchtvaartmaatschappijen over te dragen (dan wel om ervoor zorg te dragen dat Aer Lingus de betreffende slots zou overdragen).

2.   Beoordeling van het definitieve verbintenissenpakket

2.1.   Flybe is geen geschikte koper

| (69) | De Commissie is van mening dat Flybe geen geschikte koper is aangezien deze onderneming niet in staat zal zijn om de af te stoten bedrijfsonderdelen tot een actieve concurrerende kracht op de markt te laten uitgroeien. |
| --- | --- |

(69)

De Commissie is van mening dat Flybe geen geschikte koper is aangezien deze onderneming niet in staat zal zijn om de af te stoten bedrijfsonderdelen tot een actieve concurrerende kracht op de markt te laten uitgroeien.

| (70) | In de eerste plaats is de Commissie van mening, gezien het ontbreken van een duidelijke specificatie van de activa die aan Flybe Ireland worden overgedragen, dat er onvoldoende bewijs is om te concluderen dat de af te stoten bedrijfsonderdelen de activa omvatten die noodzakelijk zijn om een levensvatbare en concurrerende onderneming op te kunnen zetten. |
| --- | --- |

(70)

In de eerste plaats is de Commissie van mening, gezien het ontbreken van een duidelijke specificatie van de activa die aan Flybe Ireland worden overgedragen, dat er onvoldoende bewijs is om te concluderen dat de af te stoten bedrijfsonderdelen de activa omvatten die noodzakelijk zijn om een levensvatbare en concurrerende onderneming op te kunnen zetten.

| (71) | In de tweede plaats is de Commissie met betrekking tot het bedrijfsmodel van Flybe van mening dat de exploitatie van routes tussen Ierland en het Verenigd Koninkrijk weliswaar in het huidige bedrijfsmodel van Flybe past (afhankelijk van de ingezette vliegtuigen), maar dat andere routes (met name toeristische bestemmingen met langere sectorlengtes) niet in dat huidige model passen. Bovendien merkt de Commissie op dat Flybe geen ervaring heeft met de exploitatie van de Airbus A320-toestellen en dat die onderneming dus eerst nog inzicht in de markt moet zien te verkrijgen waarop zij actief gaat worden. |
| --- | --- |

(71)

In de tweede plaats is de Commissie met betrekking tot het bedrijfsmodel van Flybe van mening dat de exploitatie van routes tussen Ierland en het Verenigd Koninkrijk weliswaar in het huidige bedrijfsmodel van Flybe past (afhankelijk van de ingezette vliegtuigen), maar dat andere routes (met name toeristische bestemmingen met langere sectorlengtes) niet in dat huidige model passen. Bovendien merkt de Commissie op dat Flybe geen ervaring heeft met de exploitatie van de Airbus A320-toestellen en dat die onderneming dus eerst nog inzicht in de markt moet zien te verkrijgen waarop zij actief gaat worden.

| (72) | In de derde plaats is de Commissie van mening dat de regeling op grond waarvan Ryanair een business plan voor één jaar voor Flybe zou opstellen, niet verenigbaar is met het concept van onafhankelijke concurrenten. Dat geldt evenzeer voor de regeling op grond waarvan Ryanair de kostenstructuur van de af te stoten bedrijfsonderdelen zou (her)structureren, zelfs al zou dat niet tot een permanente relatie leiden tussen de gefuseerde entiteit en de af te stoten bedrijfsonderdelen. |
| --- | --- |

(72)

In de derde plaats is de Commissie van mening dat de regeling op grond waarvan Ryanair een business plan voor één jaar voor Flybe zou opstellen, niet verenigbaar is met het concept van onafhankelijke concurrenten. Dat geldt evenzeer voor de regeling op grond waarvan Ryanair de kostenstructuur van de af te stoten bedrijfsonderdelen zou (her)structureren, zelfs al zou dat niet tot een permanente relatie leiden tussen de gefuseerde entiteit en de af te stoten bedrijfsonderdelen.

| (73) | In de vierde plaats, i) gezien het feit dat de eerdere ervaringen van Flybe bij het opereren op nieuwe markten nogal verschillen van de activiteiten voortvloeiende uit de verkrijging door Flybe van de af te stoten bedrijfsonderdelen, ii) gezien het feit dat Flybe slechts een beperkte ervaring heeft op de Ierse markt, en iii) gezien het feit dat Flybe in tegenstelling tot Aer Lingus ook slechts een beperkte ervaring en staat van dienst heeft wat het concurreren met Ryanair betreft, is de Commissie van mening dat deze aspecten niet toereikend zijn om de conclusie te kunnen rechtvaardigen dat Flybe over de aantoonbare relevante ervaring beschikt om Flybe Ireland te ontwikkelen en in stand te kunnen houden als een levensvatbare en actieve concurrent van de gefuseerde entiteit. |
| --- | --- |

(73)

In de vierde plaats, i) gezien het feit dat de eerdere ervaringen van Flybe bij het opereren op nieuwe markten nogal verschillen van de activiteiten voortvloeiende uit de verkrijging door Flybe van de af te stoten bedrijfsonderdelen, ii) gezien het feit dat Flybe slechts een beperkte ervaring heeft op de Ierse markt, en iii) gezien het feit dat Flybe in tegenstelling tot Aer Lingus ook slechts een beperkte ervaring en staat van dienst heeft wat het concurreren met Ryanair betreft, is de Commissie van mening dat deze aspecten niet toereikend zijn om de conclusie te kunnen rechtvaardigen dat Flybe over de aantoonbare relevante ervaring beschikt om Flybe Ireland te ontwikkelen en in stand te kunnen houden als een levensvatbare en actieve concurrent van de gefuseerde entiteit.

| (74) | In de vijfde plaats heeft de Commissie geconcludeerd dar Flybe niet over de benodigde financiële middelen beschikt om Flybe Ireland te ontwikkelen en in stand te kunnen houden als een levensvatbare en actieve onderneming die op middellange termijn de concurrentie met de gefuseerde entiteit kan aangaan. |
| --- | --- |

(74)

In de vijfde plaats heeft de Commissie geconcludeerd dar Flybe niet over de benodigde financiële middelen beschikt om Flybe Ireland te ontwikkelen en in stand te kunnen houden als een levensvatbare en actieve onderneming die op middellange termijn de concurrentie met de gefuseerde entiteit kan aangaan.

| (75) | In de zesde plaats is de Commissie, wat de mogelijkheden van Flybe betreft om na de transactie met de gefuseerde entiteit te concurreren, van mening dat het ondanks de voorgestelde handelsmerklicentie, de maatregelen rondom de websitepubliciteit en de kapitaalinjectie in Flybe Ireland, van mening dat het onzeker is of Flybe in staat zal zijn om een voldoende sterk merk op te bouwen (met name met betrekking tot passagiers vanuit Ierland) om daadwerkelijk met de gefuseerde entiteit te kunnen concurreren teneinde de door de Commissie geuite twijfels over de transactie weg te nemen. De mogelijkheden van Flybe Ireland om daadwerkelijk met de gefuseerde entiteit te kunnen concurreren teneinde de door de Commissie geuite bezwaren over de transactie weg te nemen, zou daarnaast waarschijnlijk beïnvloed worden door het voorgestelde beperkte aantal activiteiten vanaf de luchthavenbases en door het voorgestelde aantal af te stoten vliegverbindingen en de daarna gekoppelde capaciteit. Tot slot acht de Commissie het onwaarschijnlijk dat Flybe gezien haar inkomsten en kostenstructuur in staat zal zijn om de 43 routes op rendabele wijze te exploiteren. |
| --- | --- |

(75)

In de zesde plaats is de Commissie, wat de mogelijkheden van Flybe betreft om na de transactie met de gefuseerde entiteit te concurreren, van mening dat het ondanks de voorgestelde handelsmerklicentie, de maatregelen rondom de websitepubliciteit en de kapitaalinjectie in Flybe Ireland, van mening dat het onzeker is of Flybe in staat zal zijn om een voldoende sterk merk op te bouwen (met name met betrekking tot passagiers vanuit Ierland) om daadwerkelijk met de gefuseerde entiteit te kunnen concurreren teneinde de door de Commissie geuite twijfels over de transactie weg te nemen. De mogelijkheden van Flybe Ireland om daadwerkelijk met de gefuseerde entiteit te kunnen concurreren teneinde de door de Commissie geuite bezwaren over de transactie weg te nemen, zou daarnaast waarschijnlijk beïnvloed worden door het voorgestelde beperkte aantal activiteiten vanaf de luchthavenbases en door het voorgestelde aantal af te stoten vliegverbindingen en de daarna gekoppelde capaciteit. Tot slot acht de Commissie het onwaarschijnlijk dat Flybe gezien haar inkomsten en kostenstructuur in staat zal zijn om de 43 routes op rendabele wijze te exploiteren.

| (76) | In de zevende plaats heeft de Commissie geconcludeerd dat Flybe niet voldoende gemotiveerd is om op een permanente basis de exploitatie voort te zetten; dat geldt in ieder geval voor een substantieel gedeelte van de 43 Flybe-routes. |
| --- | --- |

(76)

In de zevende plaats heeft de Commissie geconcludeerd dat Flybe niet voldoende gemotiveerd is om op een permanente basis de exploitatie voort te zetten; dat geldt in ieder geval voor een substantieel gedeelte van de 43 Flybe-routes.

| (77) | Bovendien heeft de Commissie geconcludeerd dat het onwaarschijnlijk is dat de verbintenissen met betrekking tot Flybe wat de franchiseovereenkomst betreft, tijdig ten uitvoer zullen worden gelegd. Daarnaast heeft de Commissie niet eenduidig vast kunnen stellen of de verbintenissen na hun tenuitvoerlegging volledig en ondubbelzinnig alle bezwaren omtrent de mededinging weg kunnen nemen zoals die in dit Besluit over de Aer Arann-routes zijn geuit. |
| --- | --- |

(77)

Bovendien heeft de Commissie geconcludeerd dat het onwaarschijnlijk is dat de verbintenissen met betrekking tot Flybe wat de franchiseovereenkomst betreft, tijdig ten uitvoer zullen worden gelegd. Daarnaast heeft de Commissie niet eenduidig vast kunnen stellen of de verbintenissen na hun tenuitvoerlegging volledig en ondubbelzinnig alle bezwaren omtrent de mededinging weg kunnen nemen zoals die in dit Besluit over de Aer Arann-routes zijn geuit.

| (78) | Tot slot is er geen sprake van vastomlijnde verbintenissen en zijn er twijfels over de tijdige tenuitvoerlegging ervan. |
| --- | --- |

(78)

Tot slot is er geen sprake van vastomlijnde verbintenissen en zijn er twijfels over de tijdige tenuitvoerlegging ervan.

2.2.   Onzekerheden met betrekking tot de drie Londen-routes — IAG

| (79) | De Commissie heeft niet met de benodigde mate van zekerheid kunnen concluderen dat de nieuwe commerciële structuren als gevolg van het definitieve verbintenissenpakket met betrekking tot de drie Londen-routes voldoende werkbaar en structureel zijn om te waarborgen dat er zich tijdens en na de minimumperiode geen significante belemmeringen van een daadwerkelijke mededinging op de drie Londen-routes zullen voordoen. |
| --- | --- |

(79)

De Commissie heeft niet met de benodigde mate van zekerheid kunnen concluderen dat de nieuwe commerciële structuren als gevolg van het definitieve verbintenissenpakket met betrekking tot de drie Londen-routes voldoende werkbaar en structureel zijn om te waarborgen dat er zich tijdens en na de minimumperiode geen significante belemmeringen van een daadwerkelijke mededinging op de drie Londen-routes zullen voordoen.

| (80) | Los van de vraag of de Gatwick Lease Agreement of de Heathrow Gatwick Transfer Agreement in werking zouden treden, zou de totale capaciteit op de routes naar alle waarschijnlijkheid afnemen en zou de gefuseerde entiteit qua vliegverbindingen en capaciteit een dominante positie blijven innemen op de drie Londen-routes (Dublin, Cork en Shannon). Daarnaast hanteert IAG een ander bedrijfsmodel waarbij de nadruk meer op zakelijke en transferpassagiers ligt (hetgeen relevant is indien de Heathrow Gatwick Transfer Agreement in werking zou treden). Dat is de reden dat de Commissie van mening is dat IAG tijdens de minimumperiode onvoldoende concurrentiedruk op de gefuseerde entiteit zal uitoefenen na de concentratie. |
| --- | --- |

(80)

Los van de vraag of de Gatwick Lease Agreement of de Heathrow Gatwick Transfer Agreement in werking zouden treden, zou de totale capaciteit op de routes naar alle waarschijnlijkheid afnemen en zou de gefuseerde entiteit qua vliegverbindingen en capaciteit een dominante positie blijven innemen op de drie Londen-routes (Dublin, Cork en Shannon). Daarnaast hanteert IAG een ander bedrijfsmodel waarbij de nadruk meer op zakelijke en transferpassagiers ligt (hetgeen relevant is indien de Heathrow Gatwick Transfer Agreement in werking zou treden). Dat is de reden dat de Commissie van mening is dat IAG tijdens de minimumperiode onvoldoende concurrentiedruk op de gefuseerde entiteit zal uitoefenen na de concentratie.

| (81) | De Commissie acht het zeer waarschijnlijk dat IAG de exploitatie van deze drie routes vanaf Gatwick zal staken en dat IAG de activiteiten op deze routes vanaf Heathrow na het verstrijken van de minimumperiode aanzienlijk zal terugschroeven. Tijdens het markonderzoek heeft de Commissie ook niet kunnen vaststellen dat het waarschijnlijk is dat er tijdig een toereikend aantal nieuwe concurrenten op deze routes zullen toetreden. |
| --- | --- |

(81)

De Commissie acht het zeer waarschijnlijk dat IAG de exploitatie van deze drie routes vanaf Gatwick zal staken en dat IAG de activiteiten op deze routes vanaf Heathrow na het verstrijken van de minimumperiode aanzienlijk zal terugschroeven. Tijdens het markonderzoek heeft de Commissie ook niet kunnen vaststellen dat het waarschijnlijk is dat er tijdig een toereikend aantal nieuwe concurrenten op deze routes zullen toetreden.

| (82) | Tot slot hebben de complexiteit van en de inconsistenties tussen de verbintenissen, het formulier RM en de IAG Agreement en het voorgestelde mechanisme voor de geschillenbeslechting tot twijfels geleid of die verbintenissen wel tijdig ten uitvoer zullen worden gelegd. |
| --- | --- |

(82)

Tot slot hebben de complexiteit van en de inconsistenties tussen de verbintenissen, het formulier RM en de IAG Agreement en het voorgestelde mechanisme voor de geschillenbeslechting tot twijfels geleid of die verbintenissen wel tijdig ten uitvoer zullen worden gelegd.

2.3.   Conclusie

| (83) | Op basis van alle beschikbare evidentie, met inbegrip van de uitkomst van de markttoets, is de Commissie van mening dat het onwaarschijnlijk is dat het definitieve verbintenissenpakket tot de toetreding van nieuwe concurrenten zal leiden die in staat zijn om een toereikende concurrentiedruk op de gefuseerde entiteit uit te oefenen. |
| --- | --- |

(83)

Op basis van alle beschikbare evidentie, met inbegrip van de uitkomst van de markttoets, is de Commissie van mening dat het onwaarschijnlijk is dat het definitieve verbintenissenpakket tot de toetreding van nieuwe concurrenten zal leiden die in staat zijn om een toereikende concurrentiedruk op de gefuseerde entiteit uit te oefenen.

| (84) | Op basis van het definitieve verbintenissenpakket heeft de Commissie niet met de benodigde mate van zekerheid kunnen concluderen dat die verbintenissen tijdig ten uitvoer zullen worden gelegd en dat zij — aangezien zij juist bedoeld zijn om een significante verstoring van de mededinging te elimineren — voldoende werkbaar en structureel zijn om te waarborgen dat er zich naar alle waarschijnlijkheid in de relatief nabije toekomst geen significante belemmeringen van een daadwerkelijke mededinging zullen voordoen. |
| --- | --- |

(84)

Op basis van het definitieve verbintenissenpakket heeft de Commissie niet met de benodigde mate van zekerheid kunnen concluderen dat die verbintenissen tijdig ten uitvoer zullen worden gelegd en dat zij — aangezien zij juist bedoeld zijn om een significante verstoring van de mededinging te elimineren — voldoende werkbaar en structureel zijn om te waarborgen dat er zich naar alle waarschijnlijkheid in de relatief nabije toekomst geen significante belemmeringen van een daadwerkelijke mededinging zullen voordoen.

| (85) | De Commissie heeft niet eenduidig vast kunnen stellen dat de bewaren over de mededinging zoals neergelegd in het Besluit, na de tenuitvoerlegging van het definitieve verbintenissenpakket volledig en ondubbelzinnig zijn weggenomen. |
| --- | --- |

(85)

De Commissie heeft niet eenduidig vast kunnen stellen dat de bewaren over de mededinging zoals neergelegd in het Besluit, na de tenuitvoerlegging van het definitieve verbintenissenpakket volledig en ondubbelzinnig zijn weggenomen.

| (86) | Derhalve luidt de conclusie dat het op basis van de door Ryanair voorgestelde verbintenissen niet mogelijk is de vastgestelde significante belemmering voor daadwerkelijke mededinging te verhelpen en aldus de transactie verenigbaar met de interne markt te maken. |
| --- | --- |

(86)

Derhalve luidt de conclusie dat het op basis van de door Ryanair voorgestelde verbintenissen niet mogelijk is de vastgestelde significante belemmering voor daadwerkelijke mededinging te verhelpen en aldus de transactie verenigbaar met de interne markt te maken.

V.   CONCLUSIE

| (87) | Op grond van bovengenoemde redenen wordt in het Besluit geconcludeerd dat de voorgestelde concentratie een significante belemmering zou hebben gevormd voor daadwerkelijke mededinging op de interne markt dan wel een voor een substantieel deel van die markt. |
| --- | --- |

(87)

Op grond van bovengenoemde redenen wordt in het Besluit geconcludeerd dat de voorgestelde concentratie een significante belemmering zou hebben gevormd voor daadwerkelijke mededinging op de interne markt dan wel een voor een substantieel deel van die markt.

| (88) | De concentratie is dan ook onverenigbaar met de interne markt en de EER-Overeenkomst verklaard. |
| --- | --- |

(88)

De concentratie is dan ook onverenigbaar met de interne markt en de EER-Overeenkomst verklaard.

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (hierna „de Concentratieverordening” genoemd). Per 1 december 2009 zijn door de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (hierna „het WEU” genoemd) bepaalde wijzigingen doorgevoerd. Zo is „Gemeenschap” vervangen door „Unie” en „gemeenschappelijke markt” door „interne markt”. In dit besluit wordt de terminologie van het VWEU gebruikt.

(2)  Dublin–Berlijn, Dublin–Boedapest, Dublin–Faro, Dublin–Fuerteventura, Dublin–Gran Canaria, Dublin–Ibiza, Dublin–Lanzarote, Dublin–Madrid, Dublin–Malaga, Dublin–Marseille, Dublin–Nice, Dublin–Palma, Cork–Malaga, Cork–Faro, Cork–Lanzarote, Cork–Palma.

(3)  Dublin–Barcelona El Prat/Girona/Reus, Dublin–Alicante/Murcia, Dublin–Tenerife Zuid/Tenerife Noord, Dublin–Manchester/Liverpool/Leeds Bradford, Dublin–London Heathrow/Gatwick/Luton/Stansted/City/Southend, Cork–London Heathrow/Gatwick/Stansted, Dublin–Birmingham/East Midlands, Dublin–Edinburgh/Glasgow, Cork–Alicante/Murcia, Cork–Tenerife Zuid/Tenerife Noord.

(4)  Dublin–Bilbao/Santander, Dublin–Brussel/Charleroi, Dublin–Milaan Malpensa/Milaan Linate/Bergamo, Dublin–Frankfurt/Frankfurt Hahn, Dublin–Rome Ciampino/Rome Fiumicino, Dublin–Wenen/Bratislava, Dublin–Parijs CDG/Parijs Beauvais/Orly, Dublin–Toulouse/Carcassonne, Dublin–Glasgow/Prestwick, Dublin–Venetië/Treviso, Dublin–München/Memmingen, Dublin–Warschau/Warschau–Modlin, Dublin–Stockholm Arlanda/Skavsta, Cork–Barcelona El Prat/Girona/Reus, Cork–Manchester/Liverpool/Leeds Bradford, Knock–Birmingham /East Midlands, Knock–London Heathrow/Gatwick/Luton/Stansted/City/Southend, Shannon–Manchester/Liverpool/Leeds Bradford, Shannon–London Heathrow/Gatwick/Luton/Stansted/City/Southend.

(5)  NB: hoewel er 19 routes zijn waarop de substitueerbaarheid van luchthavens relevant was, zijn er slechts 17 luchthavenparen in kaart gebracht, te weten Barcelona El Prat, Girona en Reus; Bilbao en Santander; de Londense luchthavens (Heathrow, Gatwick, Stansted, Luton en City); Stockholm Arlanda en Skavsta; Manchester, Liverpool en Leeds Bradford (voor Cork en Shannon); Toulouse en Carcassonne; Birmingham en East Midlands (voor Knock); Milaan Linate, Malpensa en Bergamo; Venetië en Treviso; Brussel en Charleroi; München en Memmingen; Wenen en Bratislava; Glasgow en Prestwick; Parijs CDG, Beauvais en Orly; Warschau en Modlin; Frankfurt en Hahn; Rome Fiumicino en Ciampino.

(6)  London Southend en de Londense luchthavens, Edinburgh en Glasgow, Manchester, Liverpool, Leeds Bradford (voor Dublin), Birmingham en East Midlands (voor Dublin), Bristol/Cardiff/Exeter, Alicante en Murcia, Tenerife Noord/Zuid.

(7)  Op deze route zou er echter van een monopolie sprake zijn indien de markt uitsluitend het luchtvervoer tussen de luchthavens van Dublin en Bristol zou omvatten.

(8)  De Commissie heeft geconcludeerd dat alle routes waarop de partijen na de aankondiging van de transactie de exploitatie hebben gestaakt, niet transactiespecifiek zijn en dat zij in het kader van de beoordeling van de gevolgen voor de mededinging derhalve niet als een overlap tussen de partijen worden aangemerkt. De betreffende routes zijn: Dublin–Krakau, Dublin–Verona en Dublin–Vilnius.

---

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 216/31 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 216/31

---

Saneringsmaatregelen

Beslissing tot vaststelling van een saneringsmaatregel ten aanzien van „International Union Insurances SA”

(Openbaarmaking overeenkomstig artikel 6 van Richtlijn 2001/17/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de sanering en de liquidatie van verzekeringsondernemingen)

2013/C 216/08

| Verzekeringsonderneming | International Union Insurances SA, met statutaire zetel te Ilia Iliou 66, 11764 Athene, wettelijk registratienummer 12836/Β/05/1986, belastingnummer 094058455, en vertegenwoordigd in rechte door Andreas Valiraki, voorzitter van de raad van bestuur van de onderneming |
| --- | --- |
| Datum, inwerkingtreding en aard van de beslissing | Besluit nr. 80/3/28.6.2013 van het Comité voor krediet- en verzekeringszaken van de Bank van Griekenland tot instelling van een verbod op de vrije beschikking (bevriezing) over alle bestaande gebonden en niet-gebonden activa die ten tijde van de goedkeuring van het besluit door International Union Insurances SA worden aangehouden, en over alle gebonden en niet-gebonden financiële middelen die door de onderneming zowel in Griekenland als in het buitenland worden aangehouden. Voorts worden alle verzekeringsactiviteiten van de onderneming, waarmee al haar activiteiten in alle verzekeringssectoren worden bedoeld, opgeschort.
  Inwerkingtreding: 28.6.2013
  Vervaldatum: 15.7.2013 |
| Bevoegde autoriteit | Bank van Griekenland |
| Eleftheriou Venezelou 21 |
| 102 50 Αθήνα/Athens |
| ΕΛΛΑΔΑ/GREECE |

Verzekeringsonderneming

International Union Insurances SA, met statutaire zetel te Ilia Iliou 66, 11764 Athene, wettelijk registratienummer 12836/Β/05/1986, belastingnummer 094058455, en vertegenwoordigd in rechte door Andreas Valiraki, voorzitter van de raad van bestuur van de onderneming

Datum, inwerkingtreding en aard van de beslissing

Besluit nr. 80/3/28.6.2013 van het Comité voor krediet- en verzekeringszaken van de Bank van Griekenland tot instelling van een verbod op de vrije beschikking (bevriezing) over alle bestaande gebonden en niet-gebonden activa die ten tijde van de goedkeuring van het besluit door International Union Insurances SA worden aangehouden, en over alle gebonden en niet-gebonden financiële middelen die door de onderneming zowel in Griekenland als in het buitenland worden aangehouden. Voorts worden alle verzekeringsactiviteiten van de onderneming, waarmee al haar activiteiten in alle verzekeringssectoren worden bedoeld, opgeschort.

Inwerkingtreding: 28.6.2013

Vervaldatum: 15.7.2013

Bevoegde autoriteit

Bank van Griekenland

Eleftheriou Venezelou 21

102 50 Αθήνα/Athens

ΕΛΛΑΔΑ/GREECE

Toezichthoudende autoriteit

| Bank van Griekenland |
| --- |
| Eleftheriou Venezelou 21 |
| 102 50 Αθήνα/Athens |
| ΕΛΛΑΔΑ/GREECE |

Bank van Griekenland

Eleftheriou Venezelou 21

102 50 Αθήνα/Athens

ΕΛΛΑΔΑ/GREECE

Aangewezen bewindvoerder

Toepasselijk recht

Grieks recht overeenkomstig de artikelen 9 en 17c van Wetsdecreet 400/1970

---

V Adviezen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 216/32 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 216/32

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak COMP/M.7001 — Carlyle/Klenk Holz)

Voor een vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak

(Voor de EER relevante tekst)

2013/C 216/09

| 1. | Op 22 juli 2013 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat CSP III Klenk (Kaaimaneilanden), Ltd, een acquisitievehikel dat in handen is van fondsen die worden beheerd door The Carlyle Group (Verenigde Staten), in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de volledige zeggenschap verkrijgt over Klenk Holz AG (Duitsland) door de verwerving van aandelen. |
| --- | --- |

1.

Op 22 juli 2013 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat CSP III Klenk (Kaaimaneilanden), Ltd, een acquisitievehikel dat in handen is van fondsen die worden beheerd door The Carlyle Group (Verenigde Staten), in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de volledige zeggenschap verkrijgt over Klenk Holz AG (Duitsland) door de verwerving van aandelen.

| 2. | De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:






  — | The Carlyle Group: wereldwijd actieve alternatieve vermogensbeheerder, |
| --- | --- | --- |

2.

De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:

—

The Carlyle Group: wereldwijd actieve alternatieve vermogensbeheerder,

| — | Klenk Holz AG: producent van houtproducten voor de bouwindustrie en voor doe-het-zelfzaken. Daarnaast produceert en verkoopt Klenk rondhout en brandhout en biedt de onderneming advies- en planningdiensten aan.Zij houdt zich ook bezig met de opwekking van elektriciteit. |
| --- | --- |

—

Klenk Holz AG: producent van houtproducten voor de bouwindustrie en voor doe-het-zelfzaken. Daarnaast produceert en verkoopt Klenk rondhout en brandhout en biedt de onderneming advies- en planningdiensten aan.Zij houdt zich ook bezig met de opwekking van elektriciteit.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde concentratie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens de EG-concentratieverordening (2). |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde concentratie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens de EG-concentratieverordening (2).

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.7001 — Carlyle/Klenk Holz, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.7001 — Carlyle/Klenk Holz, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (de „EG-concentratieverordening”).

(2)  PB C 56 van 5.3.2005, blz. 32 („mededeling betreffende een vereenvoudigde procedure”).

---

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 216/33 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 216/33

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak COMP/M.6922 — Triton/Logstor)

(Voor de EER relevante tekst)

2013/C 216/10

| 1. | Op 19 juli 2013 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Tri-Langley Acquisition ApS, een acquisitievehikel dat onder de uiteindelijke zeggenschap staat van Triton Managers III Limited en TFF III Limited („Triton”, Jersey), in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de uitsluitende zeggenschap verkrijgt over LRA III ApS („Logstor”, Denemarken) door de verwerving van aandelen. |
| --- | --- |

1.

Op 19 juli 2013 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Tri-Langley Acquisition ApS, een acquisitievehikel dat onder de uiteindelijke zeggenschap staat van Triton Managers III Limited en TFF III Limited („Triton”, Jersey), in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de uitsluitende zeggenschap verkrijgt over LRA III ApS („Logstor”, Denemarken) door de verwerving van aandelen.

| 2. | De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:






  — | Triton: private-equity-beleggingsonderneming met portefeuillemaatschappijen die actief zijn in verschillende sectoren. Een van de portefeuillemaatschappijen van Triton is Battenfeld-Cincinnati, die actief is in de vervaardiging en de verkoop van machines en extruders voor de verwerking van plastic, |
| --- | --- | --- |

2.

De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:

—

Triton: private-equity-beleggingsonderneming met portefeuillemaatschappijen die actief zijn in verschillende sectoren. Een van de portefeuillemaatschappijen van Triton is Battenfeld-Cincinnati, die actief is in de vervaardiging en de verkoop van machines en extruders voor de verwerking van plastic,

| — | Logstor: vervaardiging en verkoop van voorgeïsoleerde buizen. |
| --- | --- |

—

Logstor: vervaardiging en verkoop van voorgeïsoleerde buizen.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden.

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.6922 — Triton/Logstor, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.6922 — Triton/Logstor, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (de „EG-concentratieverordening”).

---