# Publicatieblad C 218/2013

| | ISSN 1977-0995
  doi:10.3000/19770995.C_2013.218.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 218 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 56e jaargang30 juli 2013 |

ISSN 1977-0995

doi:10.3000/19770995.C_2013.218.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 218

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

56e jaargang30 juli 2013

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | ADVIEZEN |
| | Comité van de Regio's |
| | 101e plenaire zitting van 30 mei 2013 |
| 2013/C 218/01 | Advies van het Comité van de Regio's — Werkgelegenheidspakket voor jongeren | 1 |
| 2013/C 218/02 | Advies van het Comité van de Regio's — Culturele en creatieve sectoren ten behoeve van groei en banen | 7 |
| 2013/C 218/03 | Advies van het Comité van de Regio's — De innovatiekloof dichten | 12 |
| 2013/C 218/04 | Advies van het Comité van de Regio's — Gezonde EU-regelgeving (REFIT) | 22 |
| 2013/C 218/05 | Advies van het Comité van de Regio's — Evolutie van de marktsituatie en de daaruit volgende voorwaarden voor een vlotte, geleidelijke afschaffing van de melkquotaregeling — Tweede zachtelandingsverslag | 27 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

101e plenaire zitting van 30 mei 2013

2013/C 218/01

Advies van het Comité van de Regio's — Werkgelegenheidspakket voor jongeren

1

2013/C 218/02

Advies van het Comité van de Regio's — Culturele en creatieve sectoren ten behoeve van groei en banen

7

2013/C 218/03

Advies van het Comité van de Regio's — De innovatiekloof dichten

12

2013/C 218/04

Advies van het Comité van de Regio's — Gezonde EU-regelgeving (REFIT)

22

2013/C 218/05

Advies van het Comité van de Regio's — Evolutie van de marktsituatie en de daaruit volgende voorwaarden voor een vlotte, geleidelijke afschaffing van de melkquotaregeling — Tweede zachtelandingsverslag

27

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | COMITÉ VAN DE REGIO'S |
| | 101e plenaire zitting van 30 mei 2013 |
| 2013/C 218/06 | Advies van het Comité van de Regio's — Richtlijn inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen | 33 |
| 2013/C 218/07 | Advies van het Comité van de Regio's over de wijziging van de Richtlijn betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten | 42 |
| 2013/C 218/08 | Advies van het Comité van de Regio's — 7e Milieuactieprogramma voor de Europese Unie | 53 |

III   Voorbereidende handelingen

COMITÉ VAN DE REGIO'S

101e plenaire zitting van 30 mei 2013

2013/C 218/06

Advies van het Comité van de Regio's — Richtlijn inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen

33

2013/C 218/07

Advies van het Comité van de Regio's over de wijziging van de Richtlijn betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten

42

2013/C 218/08

Advies van het Comité van de Regio's — 7e Milieuactieprogramma voor de Europese Unie

53

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

101e plenaire zitting van 30 mei 2013

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 218/1 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 218/1

---

Advies van het Comité van de Regio's — Werkgelegenheidspakket voor jongeren

2013/C 218/01

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | is ingenomen met het Werkgelegenheidspakket voor jongeren, waarmee een reeks concrete maatregelen worden aangedragen om de lidstaten te helpen de onaanvaardbaar hoge jeugdwerkloosheid en de daaruit voortvloeiende sociale uitsluiting aan te pakken; |
| --- | --- |

—

is ingenomen met het Werkgelegenheidspakket voor jongeren, waarmee een reeks concrete maatregelen worden aangedragen om de lidstaten te helpen de onaanvaardbaar hoge jeugdwerkloosheid en de daaruit voortvloeiende sociale uitsluiting aan te pakken;

| — | onderstreept de sleutelrol die lokale en regionale overheden spelen bij de ontwikkeling en uitvoering van maatregelen ter bestrijding van werkloosheid, bij het creëren van kansen voor jongeren en bij de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden; |
| --- | --- |

—

onderstreept de sleutelrol die lokale en regionale overheden spelen bij de ontwikkeling en uitvoering van maatregelen ter bestrijding van werkloosheid, bij het creëren van kansen voor jongeren en bij de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden;

| — | beklemtoont tevens dat jongeren zelf en jeugdorganisaties actief moeten deelnemen aan de uitwerking van de toe te passen strategieën; |
| --- | --- |

—

beklemtoont tevens dat jongeren zelf en jeugdorganisaties actief moeten deelnemen aan de uitwerking van de toe te passen strategieën;

| — | verzoekt de Europese Raad, gelet op de urgentie van deze kwestie, om overeen te komen dat al in 2013 met de implementatie van het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief kan worden begonnen; |
| --- | --- |

—

verzoekt de Europese Raad, gelet op de urgentie van deze kwestie, om overeen te komen dat al in 2013 met de implementatie van het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief kan worden begonnen;

| — | roept de Commissie op om het kwaliteitskader voor stages, de Alliantie voor leerlingplaatsen en het voorstel voor een nieuwe Eures-verordening te voltooien; |
| --- | --- |

—

roept de Commissie op om het kwaliteitskader voor stages, de Alliantie voor leerlingplaatsen en het voorstel voor een nieuwe Eures-verordening te voltooien;

| — | dringt er bij de Commissie op aan de activiteiten van de lidstaten inzake beroepsopleiding te versterken en aan te vullen en in dat verband minimale Europese kwaliteitsnormen voor leerlingplaatsen aan te bevelen, zodat overal in Europa opgedane vaardigheden gemakkelijker kunnen worden erkend. |
| --- | --- |

—

dringt er bij de Commissie op aan de activiteiten van de lidstaten inzake beroepsopleiding te versterken en aan te vullen en in dat verband minimale Europese kwaliteitsnormen voor leerlingplaatsen aan te bevelen, zodat overal in Europa opgedane vaardigheden gemakkelijker kunnen worden erkend.

| Rapporteur | Enrico ROSSI (IT/PSE), voorzitter van de Toscaanse regioraad |
| --- | --- |
| Referentiedocumenten | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Jongeren aan het werk helpen
  COM(2012) 727 final
  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Een kwaliteitskader voor stages. Tweede fase van de raadpleging van de sociale partners op Europees niveau overeenkomstig artikel 154 VWEU
  COM(2012) 728 final |

Rapporteur

Enrico ROSSI (IT/PSE), voorzitter van de Toscaanse regioraad

Referentiedocumenten

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Jongeren aan het werk helpen

COM(2012) 727 final

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Een kwaliteitskader voor stages. Tweede fase van de raadpleging van de sociale partners op Europees niveau overeenkomstig artikel 154 VWEU

COM(2012) 728 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Algemene context

| 1. | spreekt zijn waardering uit voor de inspanningen van de Europese Commissie om een impuls te geven aan de bestrijding van de jeugdwerkloosheid, ongetwijfeld één van de ernstigste problemen waar de EU nu mee geconfronteerd wordt en waarvoor dringend gecoördineerde en systematische beleidsmaatregelen nodig zijn (1), evenals geloofwaardige financiële steun. |
| --- | --- |

1.

spreekt zijn waardering uit voor de inspanningen van de Europese Commissie om een impuls te geven aan de bestrijding van de jeugdwerkloosheid, ongetwijfeld één van de ernstigste problemen waar de EU nu mee geconfronteerd wordt en waarvoor dringend gecoördineerde en systematische beleidsmaatregelen nodig zijn (1), evenals geloofwaardige financiële steun.

| 2. | Het Comité van de Regio's (CvdR) is ingenomen met het „werkgelegenheidspakket voor jongeren” (2), waarmee de Commissie tracht een reeks concrete maatregelen aan te dragen om de lidstaten te helpen de onaanvaardbaar hoge jeugdwerkloosheid en de daaruit voortvloeiende sociale uitsluiting aan te pakken. |
| --- | --- |

2.

Het Comité van de Regio's (CvdR) is ingenomen met het „werkgelegenheidspakket voor jongeren” (2), waarmee de Commissie tracht een reeks concrete maatregelen aan te dragen om de lidstaten te helpen de onaanvaardbaar hoge jeugdwerkloosheid en de daaruit voortvloeiende sociale uitsluiting aan te pakken.

| 3. | Ook positief is de tweeledige aanpak (aanbevelingen voor de lidstaten in combinatie met Europese coördinatie, initiatieven en maatregelen) die de Commissie in haar mededeling „Jongeren aan het werk helpen” voorstelt. Het CvdR wijst in dit verband op de noodzaak van passende en proportionele maatregelen op Europees, nationaal én regionaal niveau, die echter niet mogen indruisen tegen het subsidiariteitsbeginsel. |
| --- | --- |

3.

Ook positief is de tweeledige aanpak (aanbevelingen voor de lidstaten in combinatie met Europese coördinatie, initiatieven en maatregelen) die de Commissie in haar mededeling „Jongeren aan het werk helpen” voorstelt. Het CvdR wijst in dit verband op de noodzaak van passende en proportionele maatregelen op Europees, nationaal én regionaal niveau, die echter niet mogen indruisen tegen het subsidiariteitsbeginsel.

| 4. | De lokale en regionale overheden spelen een sleutelrol bij de ontwikkeling en uitvoering van maatregelen ter bestrijding van werkloosheid, bij het creëren van kansen voor jongeren en bij de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden. Het is eveneens belangrijk dat jongeren zelf en jeugdorganisaties actief deelnemen aan de uitwerking van de toe te passen strategieën. |
| --- | --- |

4.

De lokale en regionale overheden spelen een sleutelrol bij de ontwikkeling en uitvoering van maatregelen ter bestrijding van werkloosheid, bij het creëren van kansen voor jongeren en bij de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden. Het is eveneens belangrijk dat jongeren zelf en jeugdorganisaties actief deelnemen aan de uitwerking van de toe te passen strategieën.

| 5. | Het CvdR staat achter het besluit van de Europese Raad van 7-8 februari 2013 om 6 miljard euro uit te trekken voor het „Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief”, waarvan alle NUTS 2-regio's met een jeugdwerkloosheid van meer dan 25 % kunnen profiteren. Hiervan gaat zeker een stimulans uit, maar er worden echter nog onvoldoende middelen ter beschikking gesteld om het probleem in volle omvang te kunnen aanpakken. |
| --- | --- |

5.

Het CvdR staat achter het besluit van de Europese Raad van 7-8 februari 2013 om 6 miljard euro uit te trekken voor het „Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief”, waarvan alle NUTS 2-regio's met een jeugdwerkloosheid van meer dan 25 % kunnen profiteren. Hiervan gaat zeker een stimulans uit, maar er worden echter nog onvoldoende middelen ter beschikking gesteld om het probleem in volle omvang te kunnen aanpakken.

| 6. | Gelet op de urgentie van deze kwestie verzoekt het CvdR de Europese Raad om overeen te komen dat al in 2013 met de implementatie van het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief kan worden begonnen. |
| --- | --- |

6.

Gelet op de urgentie van deze kwestie verzoekt het CvdR de Europese Raad om overeen te komen dat al in 2013 met de implementatie van het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief kan worden begonnen.

| 7. | Een aanzienlijk deel van de middelen die voor het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief is bestemd, moet aan lokale en regionale overheden worden toegekend zodat zij meer mogelijkheden krijgen om initiatieven te ontplooien ter bevordering van banen voor jongeren die zo goed mogelijk op de specifieke omstandigheden zijn afgestemd. |
| --- | --- |

7.

Een aanzienlijk deel van de middelen die voor het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief is bestemd, moet aan lokale en regionale overheden worden toegekend zodat zij meer mogelijkheden krijgen om initiatieven te ontplooien ter bevordering van banen voor jongeren die zo goed mogelijk op de specifieke omstandigheden zijn afgestemd.

| 8. | De Commissie zou het kwaliteitskader voor stages, de Alliantie voor leerlingplaatsen en het voorstel voor een nieuwe Eures-verordening moeten voltooien. |
| --- | --- |

8.

De Commissie zou het kwaliteitskader voor stages, de Alliantie voor leerlingplaatsen en het voorstel voor een nieuwe Eures-verordening moeten voltooien.

| 9. | Een horizontale, na overleg overeengekomen en duurzame uitvoeringsaanpak is van belang om de samenhang te garanderen tussen alle strategische initiatieven onderling („Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen” (3), „Jeugd in beweging” (4), „Innovatie-Unie” en „Digitale Agenda voor Europa”) en tussen die initiatieven en het cohesiebeleid voor 2014-2020. |
| --- | --- |

9.

Een horizontale, na overleg overeengekomen en duurzame uitvoeringsaanpak is van belang om de samenhang te garanderen tussen alle strategische initiatieven onderling („Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen” (3), „Jeugd in beweging” (4), „Innovatie-Unie” en „Digitale Agenda voor Europa”) en tussen die initiatieven en het cohesiebeleid voor 2014-2020.

| 10. | De Europa 2020-strategie en bijbehorende instrumenten verdienen alle steun, zeker de voornemens om de doelstellingen voor werkgelegenheid en terugdringing van het aantal voortijdige schoolverlaters te verwezenlijken. De lidstaten zouden het in de strategie geschetste traject voor groei en innovatie resoluut moeten voortzetten, waarbij de verschillende bestuursniveaus meer met elkaar zouden moeten samenwerken. Het CvdR wijst er in dit verband op dat de lokale en regionale overheden een grote rol spelen bij de verwezenlijking van de doelstellingen uit de Europa 2020-strategie en de nationale hervormingsprogramma's dan ook in samenwerking met de verschillende bestuursniveaus zouden moeten worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

10.

De Europa 2020-strategie en bijbehorende instrumenten verdienen alle steun, zeker de voornemens om de doelstellingen voor werkgelegenheid en terugdringing van het aantal voortijdige schoolverlaters te verwezenlijken. De lidstaten zouden het in de strategie geschetste traject voor groei en innovatie resoluut moeten voortzetten, waarbij de verschillende bestuursniveaus meer met elkaar zouden moeten samenwerken. Het CvdR wijst er in dit verband op dat de lokale en regionale overheden een grote rol spelen bij de verwezenlijking van de doelstellingen uit de Europa 2020-strategie en de nationale hervormingsprogramma's dan ook in samenwerking met de verschillende bestuursniveaus zouden moeten worden uitgevoerd.

| 11. | De stijging in Europa van het aantal jongeren die geen onderwijs of opleiding volgen en geen werk hebben, moet krachtig worden bestreden, gezien hun maatschappelijke kosten en sociaaleconomische impact op korte en lange termijn en de risico's die het met zich mee kan brengen als deze groep aan de kant blijft staan (op sociaal en democratisch vlak). Hoeveel jongeren er geen plek hebben op de arbeidsmarkt hangt mede af van de efficiëntie van de diensten voor arbeidsvoorziening, de betrekkingen tussen onderwijs en arbeidsmarkt, de aanwezigheid van vrijwilligersorganisaties en de grootte van de tertiaire sector. Het is belangrijk om erop te wijzen dat het grootste effect wordt bereikt wanneer lokale en regionale overheden, diensten voor arbeidsvoorziening, begeleidende instanties en onderwijsinstellingen samenwerken. |
| --- | --- |

11.

De stijging in Europa van het aantal jongeren die geen onderwijs of opleiding volgen en geen werk hebben, moet krachtig worden bestreden, gezien hun maatschappelijke kosten en sociaaleconomische impact op korte en lange termijn en de risico's die het met zich mee kan brengen als deze groep aan de kant blijft staan (op sociaal en democratisch vlak). Hoeveel jongeren er geen plek hebben op de arbeidsmarkt hangt mede af van de efficiëntie van de diensten voor arbeidsvoorziening, de betrekkingen tussen onderwijs en arbeidsmarkt, de aanwezigheid van vrijwilligersorganisaties en de grootte van de tertiaire sector. Het is belangrijk om erop te wijzen dat het grootste effect wordt bereikt wanneer lokale en regionale overheden, diensten voor arbeidsvoorziening, begeleidende instanties en onderwijsinstellingen samenwerken.

| 12. | In de landen die het best presteren qua jeugdwerkgelegenheid, hebben jongeren de mogelijkheid om kwaliteitsstages te volgen en bestaan er solide leerlingstelsels (5) die integrerend deel uitmaken van een systeem van opleiding en arbeidsbemiddeling. Bovendien is er in die landen sprake van efficiënt functionerende diensten voor arbeidsvoorziening. In dit licht is het van belang om in heel Europa goede praktijkvoorbeelden onder de aandacht te brengen van bestaande stelsels en overheidsdiensten voor beroepsoriëntatie en ondersteuning van werkzoekenden. Voorts dienen voor zover mogelijk zoveel mogelijk lokale jongerenorganisaties betrokken te worden bij de activiteiten van de diensten voor arbeidsvoorziening en beroepsoriëntatie. |
| --- | --- |

12.

In de landen die het best presteren qua jeugdwerkgelegenheid, hebben jongeren de mogelijkheid om kwaliteitsstages te volgen en bestaan er solide leerlingstelsels (5) die integrerend deel uitmaken van een systeem van opleiding en arbeidsbemiddeling. Bovendien is er in die landen sprake van efficiënt functionerende diensten voor arbeidsvoorziening. In dit licht is het van belang om in heel Europa goede praktijkvoorbeelden onder de aandacht te brengen van bestaande stelsels en overheidsdiensten voor beroepsoriëntatie en ondersteuning van werkzoekenden. Voorts dienen voor zover mogelijk zoveel mogelijk lokale jongerenorganisaties betrokken te worden bij de activiteiten van de diensten voor arbeidsvoorziening en beroepsoriëntatie.

| 13. | Het CvdR is ingenomen met de zgn. jongerengarantie, die ervoor moet zorgen dat jongeren binnen vier maanden nadat zij van school komen of hun arbeidscontract is geëindigd, een deugdelijk aanbod krijgen voor een baan, verdere opleiding, een plaats in een leerlingstelsel of een stage. Terugdringing van de jeugdwerkloosheid is immers een van de belangrijkste uitdagingen voor de toekomst van Europa. |
| --- | --- |

13.

Het CvdR is ingenomen met de zgn. jongerengarantie, die ervoor moet zorgen dat jongeren binnen vier maanden nadat zij van school komen of hun arbeidscontract is geëindigd, een deugdelijk aanbod krijgen voor een baan, verdere opleiding, een plaats in een leerlingstelsel of een stage. Terugdringing van de jeugdwerkloosheid is immers een van de belangrijkste uitdagingen voor de toekomst van Europa.

| 14. | Het CvdR zal de implementatie van de jongerengarantie op de voet volgen en herinnert eraan dat het hier om een heel dure maatregel gaat, reden waarom de lidstaten, zeker als ze met financiële moeilijkheden kampen, absoluut niet zonder EU-steun kunnen om deze ten uitvoer te leggen. |
| --- | --- |

14.

Het CvdR zal de implementatie van de jongerengarantie op de voet volgen en herinnert eraan dat het hier om een heel dure maatregel gaat, reden waarom de lidstaten, zeker als ze met financiële moeilijkheden kampen, absoluut niet zonder EU-steun kunnen om deze ten uitvoer te leggen.

| 15. | Belangrijk is dat ook jongeren onder de 30 jaar, in plaats van onder de 25 jaar, en ook afgestudeerde jongeren van de voordelen van deze maatregel kunnen profiteren. |
| --- | --- |

15.

Belangrijk is dat ook jongeren onder de 30 jaar, in plaats van onder de 25 jaar, en ook afgestudeerde jongeren van de voordelen van deze maatregel kunnen profiteren.

| 16. | Bij de interinstitutionele onderhandelingen over de nieuwe bepalingen van het Europees Sociaal Fonds inzake het Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief dat de Europese Raad van 7 en 8 februari 2013 is overeengekomen, zal het CvdR ernaar streven dat de steunverlening uit hoofde van dit instrument wordt versoepeld wat bijvoorbeeld medefinancieringspercentages en voorschotten betreft. Zo moet de moeilijke situatie waar de regio's ter zake mee kampen doeltreffender en slagvaardiger het hoofd kunnen worden geboden. Ook zou het CvdR graag zien dat de werking van genoemd initiatief en de bedragen die via de twee onderdelen ervan beschikbaar worden gesteld, tijdig aan de lokale en regionale worden meegedeeld, zodat ze hiermee rekening kunnen houden op het moment dat ze plannen opstellen om de jeugdwerkloosheid te bestrijden en de jongerengarantie vorm te geven. |
| --- | --- |

16.

Bij de interinstitutionele onderhandelingen over de nieuwe bepalingen van het Europees Sociaal Fonds inzake het Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief dat de Europese Raad van 7 en 8 februari 2013 is overeengekomen, zal het CvdR ernaar streven dat de steunverlening uit hoofde van dit instrument wordt versoepeld wat bijvoorbeeld medefinancieringspercentages en voorschotten betreft. Zo moet de moeilijke situatie waar de regio's ter zake mee kampen doeltreffender en slagvaardiger het hoofd kunnen worden geboden. Ook zou het CvdR graag zien dat de werking van genoemd initiatief en de bedragen die via de twee onderdelen ervan beschikbaar worden gesteld, tijdig aan de lokale en regionale worden meegedeeld, zodat ze hiermee rekening kunnen houden op het moment dat ze plannen opstellen om de jeugdwerkloosheid te bestrijden en de jongerengarantie vorm te geven.

De betekenis van leerlingplaatsen voor de zelfstandigheid van jongeren

| 17. | De lidstaten en bevoegde instanties moeten worden aangemoedigd opleidingsprogramma's te ontwikkelen die de overgang van school naar werk dusdanig voorbereiden en ondersteunen dat jongeren niet te lang zonder kans op een baan op school of in een opleiding blijven hangen. De voorbereiding op de toetreding tot de arbeidsmarkt moet echter nog wel de mogelijkheid omvatten om opnieuw een opleiding te gaan volgen teneinde vaardigheden te verbeteren of aan te passen, vanuit de gedachte van levenslang leren. Tegelijkertijd zouden samen met de decentrale overheden, de onderwijs- en opleidingsinstanties en de overheidsdiensten voor arbeidsvoorziening regionale strategieën moeten worden uitgewerkt en uitgevoerd ten aanzien van arbeidsmarkt en beroepsopleiding. Ook zou er moeten worden samengewerkt met het bedrijfsleven om arbeidsmarktintegratie te vergemakkelijken in het kader van geïntegreerde economische systemen. |
| --- | --- |

17.

De lidstaten en bevoegde instanties moeten worden aangemoedigd opleidingsprogramma's te ontwikkelen die de overgang van school naar werk dusdanig voorbereiden en ondersteunen dat jongeren niet te lang zonder kans op een baan op school of in een opleiding blijven hangen. De voorbereiding op de toetreding tot de arbeidsmarkt moet echter nog wel de mogelijkheid omvatten om opnieuw een opleiding te gaan volgen teneinde vaardigheden te verbeteren of aan te passen, vanuit de gedachte van levenslang leren. Tegelijkertijd zouden samen met de decentrale overheden, de onderwijs- en opleidingsinstanties en de overheidsdiensten voor arbeidsvoorziening regionale strategieën moeten worden uitgewerkt en uitgevoerd ten aanzien van arbeidsmarkt en beroepsopleiding. Ook zou er moeten worden samengewerkt met het bedrijfsleven om arbeidsmarktintegratie te vergemakkelijken in het kader van geïntegreerde economische systemen.

| 18. | Ook het genderaspect van jeugdwerkloosheid moet dringend worden aangepakt. Jonge vrouwen lopen immers meer risico om in een precaire arbeidssituatie terecht te komen en ondervinden de gevolgen, zelfs bij stages, van de loonkloof tussen mannen en vrouwen, alsook van het gebrek aan passende maatregelen om werk en privéleven beter op elkaar af te stemmen. In alle programma's om de werkgelegenheid voor jongeren te stimuleren moet daarom rekening worden gehouden met de nationale, regionale en lokale omstandigheden en met het genderaspect van de problematiek. |
| --- | --- |

18.

Ook het genderaspect van jeugdwerkloosheid moet dringend worden aangepakt. Jonge vrouwen lopen immers meer risico om in een precaire arbeidssituatie terecht te komen en ondervinden de gevolgen, zelfs bij stages, van de loonkloof tussen mannen en vrouwen, alsook van het gebrek aan passende maatregelen om werk en privéleven beter op elkaar af te stemmen. In alle programma's om de werkgelegenheid voor jongeren te stimuleren moet daarom rekening worden gehouden met de nationale, regionale en lokale omstandigheden en met het genderaspect van de problematiek.

| 19. | Leerlingstelsels vergemakkelijken de overgang van school naar werk aanzienlijk omdat jongeren daardoor zowel werkervaring on the job als theoretische ervaring off the job kunnen opdoen dankzij de samenwerking tussen ondernemingen en onderwijsinstellingen. Het CvdR roept de lidstaten daarom op om duale of „twin-track”-leerprogramma's te stimuleren, ook in het hoger onderwijs. |
| --- | --- |

19.

Leerlingstelsels vergemakkelijken de overgang van school naar werk aanzienlijk omdat jongeren daardoor zowel werkervaring on the job als theoretische ervaring off the job kunnen opdoen dankzij de samenwerking tussen ondernemingen en onderwijsinstellingen. Het CvdR roept de lidstaten daarom op om duale of „twin-track”-leerprogramma's te stimuleren, ook in het hoger onderwijs.

| 20. | Het CvdR dringt erop aan dat het, gelet op de bevoegdheidsverdeling in het Verdrag, mogelijk wordt een gemeenschappelijk kader vast te stellen dat de in de lidstaten bestaande duale opleidingsprogramma's op elkaar laat aansluiten, dat de grootste voordelen van leerlingstelsels samenbrengt en dat voorziet in de beste instrumenten voor de toepassing daarvan. |
| --- | --- |

20.

Het CvdR dringt erop aan dat het, gelet op de bevoegdheidsverdeling in het Verdrag, mogelijk wordt een gemeenschappelijk kader vast te stellen dat de in de lidstaten bestaande duale opleidingsprogramma's op elkaar laat aansluiten, dat de grootste voordelen van leerlingstelsels samenbrengt en dat voorziet in de beste instrumenten voor de toepassing daarvan.

| 21. | De Commissie zou inzake beroepsopleiding de activiteiten van de lidstaten moeten versterken en aanvullen en in dat verband minimale Europese kwaliteitsnormen voor leerlingplaatsen moeten aanbevelen, zodat overal in Europa opgedane vaardigheden gemakkelijker kunnen worden erkend. |
| --- | --- |

21.

De Commissie zou inzake beroepsopleiding de activiteiten van de lidstaten moeten versterken en aanvullen en in dat verband minimale Europese kwaliteitsnormen voor leerlingplaatsen moeten aanbevelen, zodat overal in Europa opgedane vaardigheden gemakkelijker kunnen worden erkend.

| 22. | Positief zijn de vorderingen die worden geboekt met de Europese Alliantie voor leerlingplaatsen, een nuttig Europees instrument om te beantwoorden aan de vraag naar vaardigheden en het juiste referentiekader te creëren voor verworven kwalificaties. |
| --- | --- |

22.

Positief zijn de vorderingen die worden geboekt met de Europese Alliantie voor leerlingplaatsen, een nuttig Europees instrument om te beantwoorden aan de vraag naar vaardigheden en het juiste referentiekader te creëren voor verworven kwalificaties.

| 23. | Het CvdR kan zich vinden in het voorstel van de Commissie om vormen van samenwerking te stimuleren die de ontwikkeling en verspreiding van duale opleidingen bevorderen. Bij die samenwerking dienen echter wel de op nationaal niveau bevoegde instanties voor onderwijs, opleiding en arbeidsmarktbeleid, vertegenwoordigers van de lokale en regionale overheden, de ESF-beheersautoriteiten, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en de sociale partners te zijn betrokken. Doel moet zijn om op de arbeidsmarkt en in de onderwijsstelsels van de lidstaten te zoeken naar nuttige strategieën om leerlingstelsels te verstevigen en naar efficiënte manieren om de nationale ESF-gelden aan te wenden voor de ontwikkeling en implementatie van duale opleidingsprogramma's. |
| --- | --- |

23.

Het CvdR kan zich vinden in het voorstel van de Commissie om vormen van samenwerking te stimuleren die de ontwikkeling en verspreiding van duale opleidingen bevorderen. Bij die samenwerking dienen echter wel de op nationaal niveau bevoegde instanties voor onderwijs, opleiding en arbeidsmarktbeleid, vertegenwoordigers van de lokale en regionale overheden, de ESF-beheersautoriteiten, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en de sociale partners te zijn betrokken. Doel moet zijn om op de arbeidsmarkt en in de onderwijsstelsels van de lidstaten te zoeken naar nuttige strategieën om leerlingstelsels te verstevigen en naar efficiënte manieren om de nationale ESF-gelden aan te wenden voor de ontwikkeling en implementatie van duale opleidingsprogramma's.

| 24. | De beste prestaties op het vlak van werkgelegenheid en leeractiviteiten worden geboekt als sprake is van goede samenwerking tussen alle belanghebbenden (6). De lidstaten zouden daarom moeten ijveren voor adequate samenwerking tussen scholen, instellingen en organisaties voor onderwijs en beroepsopleiding, het bedrijfsleven en de diensten voor arbeidsvoorziening. Daartoe zouden zij bijvoorbeeld structurele maatregelen kunnen nemen om een cultuurverandering teweeg te brengen en financiële en fiscale prikkels kunnen geven, eventueel via lokale en regionale instanties. |
| --- | --- |

24.

De beste prestaties op het vlak van werkgelegenheid en leeractiviteiten worden geboekt als sprake is van goede samenwerking tussen alle belanghebbenden (6). De lidstaten zouden daarom moeten ijveren voor adequate samenwerking tussen scholen, instellingen en organisaties voor onderwijs en beroepsopleiding, het bedrijfsleven en de diensten voor arbeidsvoorziening. Daartoe zouden zij bijvoorbeeld structurele maatregelen kunnen nemen om een cultuurverandering teweeg te brengen en financiële en fiscale prikkels kunnen geven, eventueel via lokale en regionale instanties.

| 25. | Er zou rekening moeten worden gehouden met de specifieke vereisten van kleine en middelgrote ondernemingen. Die zouden kunnen meehelpen om jongeren de vaardigheden bij te brengen waar de arbeidsmarkt om vraagt, maar beschikken over beperkte middelen en worden vaak geconfronteerd met almaar grotere organisatorische, bureaucratische en culturele belemmeringen. |
| --- | --- |

25.

Er zou rekening moeten worden gehouden met de specifieke vereisten van kleine en middelgrote ondernemingen. Die zouden kunnen meehelpen om jongeren de vaardigheden bij te brengen waar de arbeidsmarkt om vraagt, maar beschikken over beperkte middelen en worden vaak geconfronteerd met almaar grotere organisatorische, bureaucratische en culturele belemmeringen.

| 26. | De door de lidstaten, regionale of lokale overheden beheerde organen en bureaus voor arbeidsvoorziening dienen de organisatie van stages voor jongeren te stimuleren, controlebevoegdheden te krijgen en zich bezig te houden met de follow-up van de plaatsing van stagiairs. Het institutioneel kader dient dienovereenkomstig te worden aangepast. |
| --- | --- |

26.

De door de lidstaten, regionale of lokale overheden beheerde organen en bureaus voor arbeidsvoorziening dienen de organisatie van stages voor jongeren te stimuleren, controlebevoegdheden te krijgen en zich bezig te houden met de follow-up van de plaatsing van stagiairs. Het institutioneel kader dient dienovereenkomstig te worden aangepast.

De rol van stages bij de toetreding tot de arbeidsmarkt

| 27. | Trajecten zoals stages, zelfs van korte duur, moeten nuttige opleidingsmomenten vormen die jongeren in staat stellen zo snel mogelijk op stabiele wijze toe te treden tot de arbeidsmarkt. Derhalve dienen stages van goede kwaliteit te zijn, zowel wat betreft educatieve inhoud als vanuit het oogpunt van sociale bescherming. Het Comité van de Regio's roept de lokale overheden dan ook op jongeren zo veel mogelijk stages aan te bieden zodat zij beter vertrouwd worden met een ruim scala aan beroepen en ambachten. De lokale en regionale overheden kunnen het goede voorbeeld geven door hoogwaardige stageprogramma's uit te voeren. Daarom wil het CvdR dat zij, samen met de onderwijsinstellingen, een voortrekkersrol vervullen bij de opvang en aanstelling van stagiairs en dat zij met het bedrijfsleven samenwerkingsverbanden opzetten om ervoor te zorgen dat jongeren snel tot de arbeidsmarkt kunnen toetreden. |
| --- | --- |

27.

Trajecten zoals stages, zelfs van korte duur, moeten nuttige opleidingsmomenten vormen die jongeren in staat stellen zo snel mogelijk op stabiele wijze toe te treden tot de arbeidsmarkt. Derhalve dienen stages van goede kwaliteit te zijn, zowel wat betreft educatieve inhoud als vanuit het oogpunt van sociale bescherming. Het Comité van de Regio's roept de lokale overheden dan ook op jongeren zo veel mogelijk stages aan te bieden zodat zij beter vertrouwd worden met een ruim scala aan beroepen en ambachten. De lokale en regionale overheden kunnen het goede voorbeeld geven door hoogwaardige stageprogramma's uit te voeren. Daarom wil het CvdR dat zij, samen met de onderwijsinstellingen, een voortrekkersrol vervullen bij de opvang en aanstelling van stagiairs en dat zij met het bedrijfsleven samenwerkingsverbanden opzetten om ervoor te zorgen dat jongeren snel tot de arbeidsmarkt kunnen toetreden.

| 28. | In tal van lidstaten worden stages steeds vaker op een verkeerde manier benut. Stagiairs worden er misbruikt als goedkope of zelfs gratis arbeidskrachten en vaak ingezet ter vervanging van personeel met normale arbeidsovereenkomsten, dikwijls juist in perioden met veel werk. |
| --- | --- |

28.

In tal van lidstaten worden stages steeds vaker op een verkeerde manier benut. Stagiairs worden er misbruikt als goedkope of zelfs gratis arbeidskrachten en vaak ingezet ter vervanging van personeel met normale arbeidsovereenkomsten, dikwijls juist in perioden met veel werk.

| 29. | In de definitie van het concept stage zou tot uiting moeten komen dat dit instrument deel is van het opleidingsproces dat iemand klaarstoomt voor de arbeidsmarkt. Bovendien zou in een correcte definitie een breed begrip moeten worden gebruikt als „traject”, in dit geval bestaande uit oriëntatie, opleiding en werk. |
| --- | --- |

29.

In de definitie van het concept stage zou tot uiting moeten komen dat dit instrument deel is van het opleidingsproces dat iemand klaarstoomt voor de arbeidsmarkt. Bovendien zou in een correcte definitie een breed begrip moeten worden gebruikt als „traject”, in dit geval bestaande uit oriëntatie, opleiding en werk.

| 30. | Het CvdR staat er volledig achter dat de EU kwaliteitscriteria formuleert die in heel Europa worden erkend. Een aanpak op EU-niveau zal bovendien duidelijke voordelen opleveren voor de mobiliteit van stagiairs binnen en buiten de EU en bijdragen tot verdere arbeidsmarktintegratie. |
| --- | --- |

30.

Het CvdR staat er volledig achter dat de EU kwaliteitscriteria formuleert die in heel Europa worden erkend. Een aanpak op EU-niveau zal bovendien duidelijke voordelen opleveren voor de mobiliteit van stagiairs binnen en buiten de EU en bijdragen tot verdere arbeidsmarktintegratie.

| 31. | Het CvdR is ingenomen met de voorstellen van de Commissie voor het kwaliteitskader voor stages, dat een reeks maatregelen omvat om de toegang van jongeren tot de arbeidsmarkt te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

31.

Het CvdR is ingenomen met de voorstellen van de Commissie voor het kwaliteitskader voor stages, dat een reeks maatregelen omvat om de toegang van jongeren tot de arbeidsmarkt te vergemakkelijken.

| 32. | Er zou snel een Europese aanbeveling inzake stages moeten worden goedgekeurd. In zo'n aanbeveling zouden Europese, voor alle lidstaten geldende minimumnormen moeten worden vastgelegd en zouden alle soorten stages naar behoren in aanmerking moeten worden genomen en niet alleen stages op de open markt (extracurriculair). |
| --- | --- |

32.

Er zou snel een Europese aanbeveling inzake stages moeten worden goedgekeurd. In zo'n aanbeveling zouden Europese, voor alle lidstaten geldende minimumnormen moeten worden vastgelegd en zouden alle soorten stages naar behoren in aanmerking moeten worden genomen en niet alleen stages op de open markt (extracurriculair).

| 33. | Elke lidstaat zou minimumvereisten moeten formuleren en onder meer een schriftelijke overeenkomst verplicht moeten stellen tussen stagiair en stagegever en indien mogelijk de onderwijsinstelling of de stagebemiddelaar. In die overeenkomst zouden aspecten moeten worden geregeld als professionele en educatieve doelstellingen, stageduur, arbeidstijden en zo nodig sociale bescherming en vergoedingen. Het in de overeenkomst vastgelegde opleidingselement zou moeten worden gegarandeerd door supervisors of begeleiders aan te wijzen, die bij de stagegever werkzaam zijn en de juiste kwalificaties bezitten die aansluiten op de activiteiten van de stagiairs. |
| --- | --- |

33.

Elke lidstaat zou minimumvereisten moeten formuleren en onder meer een schriftelijke overeenkomst verplicht moeten stellen tussen stagiair en stagegever en indien mogelijk de onderwijsinstelling of de stagebemiddelaar. In die overeenkomst zouden aspecten moeten worden geregeld als professionele en educatieve doelstellingen, stageduur, arbeidstijden en zo nodig sociale bescherming en vergoedingen. Het in de overeenkomst vastgelegde opleidingselement zou moeten worden gegarandeerd door supervisors of begeleiders aan te wijzen, die bij de stagegever werkzaam zijn en de juiste kwalificaties bezitten die aansluiten op de activiteiten van de stagiairs.

| 34. | Voor stagiairs is het van belang dat het hele stagetraject transparant is en er wordt voorzien in gepaste vergoedingen. Die kunnen worden gefinancierd met de ESF-bijdrage en kunnen een waarlijk kwaliteitsaspect vormen en bijdragen aan het gevoel van een wederzijds voordeel voor stagiair en stagegever waarbij die eerste in zijn waarde wordt gelaten. |
| --- | --- |

34.

Voor stagiairs is het van belang dat het hele stagetraject transparant is en er wordt voorzien in gepaste vergoedingen. Die kunnen worden gefinancierd met de ESF-bijdrage en kunnen een waarlijk kwaliteitsaspect vormen en bijdragen aan het gevoel van een wederzijds voordeel voor stagiair en stagegever waarbij die eerste in zijn waarde wordt gelaten.

| 35. | Het is absoluut nodig dat stagegevers voldoen aan alle wettelijke vereisten, bijvoorbeeld aan de regels inzake sociale bescherming, gezondheid en veiligheid op de werkplek en voorzieningen voor gehandicapten. |
| --- | --- |

35.

Het is absoluut nodig dat stagegevers voldoen aan alle wettelijke vereisten, bijvoorbeeld aan de regels inzake sociale bescherming, gezondheid en veiligheid op de werkplek en voorzieningen voor gehandicapten.

| 36. | Verder is het noodzakelijk dat de door stagiairs tijdens hun stages opgedane kennis en vaardigheden formeel worden gecertificeerd. |
| --- | --- |

36.

Verder is het noodzakelijk dat de door stagiairs tijdens hun stages opgedane kennis en vaardigheden formeel worden gecertificeerd.

| 37. | Het CvdR kan zich vinden in het voorstel van de Commissie voor modernisering van de Richtlijn betreffende beroepskwalificaties (7). De bedoeling is de werkingssfeer daarvan uit te breiden zodat ook stages gelopen in andere lidstaten daaronder komen te vallen. Het dringt er bovendien op aan dat deze Richtlijn niet alleen betrekking heeft op stages die verplicht zijn om een gereglementeerd beroep te kunnen uitoefenen, maar ook op stages op de open markt en stages in het kader van een opleiding. |
| --- | --- |

37.

Het CvdR kan zich vinden in het voorstel van de Commissie voor modernisering van de Richtlijn betreffende beroepskwalificaties (7). De bedoeling is de werkingssfeer daarvan uit te breiden zodat ook stages gelopen in andere lidstaten daaronder komen te vallen. Het dringt er bovendien op aan dat deze Richtlijn niet alleen betrekking heeft op stages die verplicht zijn om een gereglementeerd beroep te kunnen uitoefenen, maar ook op stages op de open markt en stages in het kader van een opleiding.

Mobiliteit als ontwikkelingsfactor voor jongeren

| 38. | Geografische mobiliteit van jonge werknemers is een belangrijk instrument om lokale onevenwichtigheden tussen de vraag naar en het aanbod van werk mee te helpen oplossen. Stages waarvoor specifieke criteria gelden en die zijn ontwikkeld voor één bepaalde sector (bijv. ambachtswezen of toerisme), kunnen doeltreffende instrumenten vormen om zulke mobiliteit te stimuleren. Doel hiervan moet zijn dat jongeren naar hun eigen regio terugkeren met meer kans op het vinden van een baan omdat ze beter zijn gekwalificeerd. Dit is vooral belangrijk om de territoriale samenhang te bewaren en om regio's met demografische problemen als gevolg van onder meer vergrijzing en ontvolking te helpen. |
| --- | --- |

38.

Geografische mobiliteit van jonge werknemers is een belangrijk instrument om lokale onevenwichtigheden tussen de vraag naar en het aanbod van werk mee te helpen oplossen. Stages waarvoor specifieke criteria gelden en die zijn ontwikkeld voor één bepaalde sector (bijv. ambachtswezen of toerisme), kunnen doeltreffende instrumenten vormen om zulke mobiliteit te stimuleren. Doel hiervan moet zijn dat jongeren naar hun eigen regio terugkeren met meer kans op het vinden van een baan omdat ze beter zijn gekwalificeerd. Dit is vooral belangrijk om de territoriale samenhang te bewaren en om regio's met demografische problemen als gevolg van onder meer vergrijzing en ontvolking te helpen.

| 39. | De nieuwe Europese programma's ter bevordering van mobiliteit (in het kader van het voorgestelde initiatief „Erasmus voor iedereen”) zouden moeten worden geschraagd met een adequate en houdbare financiering, zodat zo veel mogelijk jongeren een deel van hun academische of beroepsopleiding in het buitenland kunnen volgen. Daarbij dient rekening te worden gehouden met de specifieke situatie van jongeren uit ultraperifere regio's. |
| --- | --- |

39.

De nieuwe Europese programma's ter bevordering van mobiliteit (in het kader van het voorgestelde initiatief „Erasmus voor iedereen”) zouden moeten worden geschraagd met een adequate en houdbare financiering, zodat zo veel mogelijk jongeren een deel van hun academische of beroepsopleiding in het buitenland kunnen volgen. Daarbij dient rekening te worden gehouden met de specifieke situatie van jongeren uit ultraperifere regio's.

| 40. | Het CvdR staat achter het recente besluit van de Commissie om het Europese banennetwerk om te vormen tot een resultaatgericht instrument voor het op elkaar afstemmen van vraag en aanbod en het plaatsen van werkzoekenden, en om het initiatief „Je eerste Eures-baan” verder te ontwikkelen, teneinde EU-burgers van 18 tot 30 jaar te helpen werk te vinden in een andere lidstaat. |
| --- | --- |

40.

Het CvdR staat achter het recente besluit van de Commissie om het Europese banennetwerk om te vormen tot een resultaatgericht instrument voor het op elkaar afstemmen van vraag en aanbod en het plaatsen van werkzoekenden, en om het initiatief „Je eerste Eures-baan” verder te ontwikkelen, teneinde EU-burgers van 18 tot 30 jaar te helpen werk te vinden in een andere lidstaat.

| 41. | Zowel in het ESF als in nationale en/of regionale fondsen moeten in aanvulling op de EU-opleidingsprogramma's middelen kunnen worden uitgetrokken. Deze moeten dienen ter ondersteuning van doelgerichte mobiliteitsregelingen waarvan alle jongeren in de EU in gelijke mate en onafhankelijk van de plaats waar ze wonen kunnen profiteren, en de diensten voor arbeidsvoorziening van de lidstaten zouden moeten worden aangemoedigd programma's te ontwikkelen die de door het Eures-stelsel geboden kansen benutten en in hun normale activiteiten integreren. |
| --- | --- |

41.

Zowel in het ESF als in nationale en/of regionale fondsen moeten in aanvulling op de EU-opleidingsprogramma's middelen kunnen worden uitgetrokken. Deze moeten dienen ter ondersteuning van doelgerichte mobiliteitsregelingen waarvan alle jongeren in de EU in gelijke mate en onafhankelijk van de plaats waar ze wonen kunnen profiteren, en de diensten voor arbeidsvoorziening van de lidstaten zouden moeten worden aangemoedigd programma's te ontwikkelen die de door het Eures-stelsel geboden kansen benutten en in hun normale activiteiten integreren.

Horizontale prioriteiten

| 42. | Het CvdR is ingenomen met de lancering van het EU Skills Panorama en het Europees vaardighedenpaspoort om vaardigheden te definiëren. Met deze instrumenten kan beter aan de vraag naar passende vaardigheden worden beantwoord en kan het juiste referentiekader voor kwalificaties worden gecreëerd, d.w.z. een kader waarin niet alleen vaardigheden kunnen worden opgenomen die tijdens formele opleidingstrajecten zijn verworven, maar ook vaardigheden die tijdens niet-formele leertrajecten of op onofficiële wijze zijn opgedaan. |
| --- | --- |

42.

Het CvdR is ingenomen met de lancering van het EU Skills Panorama en het Europees vaardighedenpaspoort om vaardigheden te definiëren. Met deze instrumenten kan beter aan de vraag naar passende vaardigheden worden beantwoord en kan het juiste referentiekader voor kwalificaties worden gecreëerd, d.w.z. een kader waarin niet alleen vaardigheden kunnen worden opgenomen die tijdens formele opleidingstrajecten zijn verworven, maar ook vaardigheden die tijdens niet-formele leertrajecten of op onofficiële wijze zijn opgedaan.

| 43. | De lidstaten zouden maatregelen en instrumenten moeten ontwikkelen en toepassen om jongeren aan te moedigen een eigen bedrijf op te starten. Ze zouden bijvoorbeeld garanties voor leningen en leasetransacties kunnen toekennen, kunnen bijdragen aan de betaling van rente op leningen en microkredietinstrumenten kunnen inzetten. |
| --- | --- |

43.

De lidstaten zouden maatregelen en instrumenten moeten ontwikkelen en toepassen om jongeren aan te moedigen een eigen bedrijf op te starten. Ze zouden bijvoorbeeld garanties voor leningen en leasetransacties kunnen toekennen, kunnen bijdragen aan de betaling van rente op leningen en microkredietinstrumenten kunnen inzetten.

| 44. | Het is essentieel een brug te slaan tussen de academische wereld en het bedrijfsleven m.b.v. instrumenten als het Erasmus-programma voor jonge ondernemers. Met name dat programma blijkt doeltreffend te zijn om ondernemerschap te stimuleren, zoals het CvdR reeds in een eerder advies heeft onderstreept (8). |
| --- | --- |

44.

Het is essentieel een brug te slaan tussen de academische wereld en het bedrijfsleven m.b.v. instrumenten als het Erasmus-programma voor jonge ondernemers. Met name dat programma blijkt doeltreffend te zijn om ondernemerschap te stimuleren, zoals het CvdR reeds in een eerder advies heeft onderstreept (8).

| 45. | De Commissie hecht terecht belang aan het fors stimuleren van strategische sectoren met een hoog werkgelegenheidspotentieel (zorg, sociale dienstverlening, groene economie en ICT), zowel wat startende ondernemers als de werkgelegenheid in het algemeen betreft. Het regionale niveau kan daarbij een bijzondere rol spelen door de ontwikkeling van competenties te ondersteunen voor die sectoren waarin de regio een sterke positie bekleedt en waarin de werkgelegenheid toeneemt. |
| --- | --- |

45.

De Commissie hecht terecht belang aan het fors stimuleren van strategische sectoren met een hoog werkgelegenheidspotentieel (zorg, sociale dienstverlening, groene economie en ICT), zowel wat startende ondernemers als de werkgelegenheid in het algemeen betreft. Het regionale niveau kan daarbij een bijzondere rol spelen door de ontwikkeling van competenties te ondersteunen voor die sectoren waarin de regio een sterke positie bekleedt en waarin de werkgelegenheid toeneemt.

| 46. | Cruciaal is het streven om zekerheid en flexibiliteit op de arbeidsmarkt met elkaar te verenigen (flexicurity) en een evenwicht te vinden tussen de noodzaak voor werkgevers om flexibel met arbeidskrachten te kunnen omgaan, en de behoefte van werknemers aan zekerheid en bescherming in het licht van een steeds precairdere arbeidsmarktsituatie. |
| --- | --- |

46.

Cruciaal is het streven om zekerheid en flexibiliteit op de arbeidsmarkt met elkaar te verenigen (flexicurity) en een evenwicht te vinden tussen de noodzaak voor werkgevers om flexibel met arbeidskrachten te kunnen omgaan, en de behoefte van werknemers aan zekerheid en bescherming in het licht van een steeds precairdere arbeidsmarktsituatie.

| 47. | Het CvdR benadrukt het belang van samenwerking met instanties op decentraal niveau bij de uitwerking van een strategie voor de algehele programmering en het beheer van het werkgelegenheidsbeleid voor jongeren. Dit vraagt wellicht om innovatieve en geïntegreerde beleidsbeheerssystemen om de contacten tussen overheid, jeugd en bedrijfsleven te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

47.

Het CvdR benadrukt het belang van samenwerking met instanties op decentraal niveau bij de uitwerking van een strategie voor de algehele programmering en het beheer van het werkgelegenheidsbeleid voor jongeren. Dit vraagt wellicht om innovatieve en geïntegreerde beleidsbeheerssystemen om de contacten tussen overheid, jeugd en bedrijfsleven te vergemakkelijken.

| 48. | De lokale en regionale overheden moeten volledig bij de uitwerking en uitvoering van de nieuwe initiatieven worden betrokken, aangezien zij het beste in staat zijn om de plaatselijke eisen en behoeften te beoordelen, dus ook als het gaat over jeugdwerkgelegenheid en programma's op maat voor jongeren. |
| --- | --- |

48.

De lokale en regionale overheden moeten volledig bij de uitwerking en uitvoering van de nieuwe initiatieven worden betrokken, aangezien zij het beste in staat zijn om de plaatselijke eisen en behoeften te beoordelen, dus ook als het gaat over jeugdwerkgelegenheid en programma's op maat voor jongeren.

| 49. | De Commissie dient bovendien te beseffen dat de lokale en regionale overheden al in grote mate bevoegd zijn voor de implementatie van het werkgelegenheids-, onderwijs- en opleidingsbeleid. Het CvdR betreurt dat nergens in de mededeling specifiek naar de bevoegdheden van de decentrale bestuursniveaus voor de uitwerking en uitvoering van beleid op deze gebieden wordt verwezen (9). |
| --- | --- |

49.

De Commissie dient bovendien te beseffen dat de lokale en regionale overheden al in grote mate bevoegd zijn voor de implementatie van het werkgelegenheids-, onderwijs- en opleidingsbeleid. Het CvdR betreurt dat nergens in de mededeling specifiek naar de bevoegdheden van de decentrale bestuursniveaus voor de uitwerking en uitvoering van beleid op deze gebieden wordt verwezen (9).

| 50. | De EU zou binnen het werkgelegenheidspakket voor jongeren en meer in het algemeen ter stimulering van garantieregelingen voor jongeren voldoende mogelijkheden moeten creëren voor stages en die naar behoren moeten ondersteunen om zo in het kader van haar jeugdwerkgelegenheidsbeleid de grootste sociale uitdaging aan te gaan waar Europa voor staat: een generatiebreuk voorkomen door jongeren de kansen te bieden een zelfstandig bestaan op te bouwen. |
| --- | --- |

50.

De EU zou binnen het werkgelegenheidspakket voor jongeren en meer in het algemeen ter stimulering van garantieregelingen voor jongeren voldoende mogelijkheden moeten creëren voor stages en die naar behoren moeten ondersteunen om zo in het kader van haar jeugdwerkgelegenheidsbeleid de grootste sociale uitdaging aan te gaan waar Europa voor staat: een generatiebreuk voorkomen door jongeren de kansen te bieden een zelfstandig bestaan op te bouwen.

| 51. | Er moeten aanzienlijke opleidingsmiddelen worden uitgetrokken om ondernemerschap onder jongeren te stimuleren. Hierbij moet de nadruk liggen op sectoren die — binnen een breder economisch kader — in de verschillende regionale strategieën zijn aangemerkt als zijnde in opkomst. De verzamelde kennis en de leergierigheid van jonge mensen vormen voor de Europese samenleving een bron van groei. De ervaring leert dat onze ondernemende jongeren niet de kant op moeten worden gestuurd van sectoren waar binnenkort nauwelijks meer iets te verdienen valt. In dit verband is het in een economisch complexe samenleving van groot belang dat jongeren geleerd wordt om te leren, via opleidingsmaatregelen waardoor jongeren die nadenken over een eigen bedrijf ook echt een bedrijf gaan oprichten. Toegang tot financiering is daarbij van cruciaal belang. Daarom moeten de lidstaten een percentage van hun respectieve financiële instrumenten bestemmen voor de financiering — onder gunstige voorwaarden — van bedrijfsplannen van jonge ondernemers, met toepassing van coëfficiënten die rechtstreeks verband houden met het percentage werkloze jongeren. |
| --- | --- |

51.

Er moeten aanzienlijke opleidingsmiddelen worden uitgetrokken om ondernemerschap onder jongeren te stimuleren. Hierbij moet de nadruk liggen op sectoren die — binnen een breder economisch kader — in de verschillende regionale strategieën zijn aangemerkt als zijnde in opkomst. De verzamelde kennis en de leergierigheid van jonge mensen vormen voor de Europese samenleving een bron van groei. De ervaring leert dat onze ondernemende jongeren niet de kant op moeten worden gestuurd van sectoren waar binnenkort nauwelijks meer iets te verdienen valt. In dit verband is het in een economisch complexe samenleving van groot belang dat jongeren geleerd wordt om te leren, via opleidingsmaatregelen waardoor jongeren die nadenken over een eigen bedrijf ook echt een bedrijf gaan oprichten. Toegang tot financiering is daarbij van cruciaal belang. Daarom moeten de lidstaten een percentage van hun respectieve financiële instrumenten bestemmen voor de financiering — onder gunstige voorwaarden — van bedrijfsplannen van jonge ondernemers, met toepassing van coëfficiënten die rechtstreeks verband houden met het percentage werkloze jongeren.

Brussel, 30 mei 2013

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  CdR 2562/2012 fin.

1

(2)  COM(2012) 727 final, COM(2012) 728 final en COM(2012) 729 final.

2

(3)  CdR 401/2010 fin.

3

(4)  CdR 292/2010 fin.

4

(5)  SWD(2012) 406 final.

5

(6)  COM(2012) 669 final.

6

(7)  COM(2011) 883 final.

7

(8)  CdR 1186/2012 fin.

8

(9)  CdR 1186/2012 fin.

9

---

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 218/7 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 218/7

---

Advies van het Comité van de Regio's — Culturele en creatieve sectoren ten behoeve van groei en banen

2013/C 218/02

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | verwelkomt dat cultuur wordt erkend als een motor voor lokale en regionale ontwikkeling en dat wordt gewezen op het belang van slimme specialisatiestrategieën en een holistische aanpak voor creatieve ontwikkeling; |
| --- | --- |

—

verwelkomt dat cultuur wordt erkend als een motor voor lokale en regionale ontwikkeling en dat wordt gewezen op het belang van slimme specialisatiestrategieën en een holistische aanpak voor creatieve ontwikkeling;

| — | stelt voor creatieve concepten op lokaal en regionaal te ontwikkelen en deze bekend te maken op een 'Europees Creativiteitsforum'. Dat zou mensen uit de publieke, particuliere en vrijwilligerssector bijeen moeten brengen om na te denken over manieren waarop Europa creatieve oplossingen kan aandragen voor urgente lokale en Europese problemen; |
| --- | --- |

—

stelt voor creatieve concepten op lokaal en regionaal te ontwikkelen en deze bekend te maken op een 'Europees Creativiteitsforum'. Dat zou mensen uit de publieke, particuliere en vrijwilligerssector bijeen moeten brengen om na te denken over manieren waarop Europa creatieve oplossingen kan aandragen voor urgente lokale en Europese problemen;

| — | onderstreept dat al van jongs af aan creatieve vaardigheden moeten worden aangeleerd. Dan kunnen jongeren volop profiteren van de nieuwe vormen van toegang tot cultuur en zijn zij beter voorbereid op toekomstige banen, vooral omdat zij — en de samenleving in het algemeen — op die manier worden geholpen om beter met de gevolgen van de digitale veranderingen om te gaan; |
| --- | --- |

—

onderstreept dat al van jongs af aan creatieve vaardigheden moeten worden aangeleerd. Dan kunnen jongeren volop profiteren van de nieuwe vormen van toegang tot cultuur en zijn zij beter voorbereid op toekomstige banen, vooral omdat zij — en de samenleving in het algemeen — op die manier worden geholpen om beter met de gevolgen van de digitale veranderingen om te gaan;

| — | stemt in met de nadruk die in de mededeling wordt gelegd op vereenvoudiging van regels en meer toegang tot externe financiering voor de culturele en creatieve sectoren; |
| --- | --- |

—

stemt in met de nadruk die in de mededeling wordt gelegd op vereenvoudiging van regels en meer toegang tot externe financiering voor de culturele en creatieve sectoren;

| — | pleit ervoor dat cultuur en creativiteit een grotere rol gaan spelen in de Europa 2020-strategie en dat de raakvlakken met andere beleidsgebieden (bijv. industrie, toerisme, onderwijs en financiën) worden erkend. |
| --- | --- |

—

pleit ervoor dat cultuur en creativiteit een grotere rol gaan spelen in de Europa 2020-strategie en dat de raakvlakken met andere beleidsgebieden (bijv. industrie, toerisme, onderwijs en financiën) worden erkend.

| Rapporteur | Anton ROMBOUTS (NL/EVP), burgemeester van 's Hertogenbosch |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over steun aan culturele en creatieve sectoren ten behoeve van groei en banen in de EU
  COM(2012) 537 final |

Rapporteur

Anton ROMBOUTS (NL/EVP), burgemeester van 's Hertogenbosch

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over steun aan culturele en creatieve sectoren ten behoeve van groei en banen in de EU

COM(2012) 537 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Algemene context

| 1. | verwelkomt de mededeling over „Steun aan culturele en creatieve sectoren ten behoeve van groei en banen in de EU”, die op een goed moment komt en erop gericht is om het potentieel van deze sectoren ten volle te benutten voor sociaaleconomische ontwikkeling. Het is met name ingenomen met de focus op de capaciteit van de culturele en creatieve sectoren om groei en werkgelegenheid te creëren, op de bijdrage tot innovatie, evenals op mogelijke doorwerkingseffecten op andere sectoren en beleidsterreinen. De mededeling duidt op een grote mate van synergie tussen de standpunten van de Europese Commissie en het Comité van de Regio's (CvdR) in hun benadering van het groeipotentieel van cultuur en creativiteit. Het CvdR benadrukt het belang van het lokale en regionale niveau voor de ontwikkeling van de culturele en creatieve sectoren in Europa, zoals verwoord in het advies over „Het potentieel van culturele en creatieve industrieën ontsluiten” (1); dit komt ook terug in de mededeling van de Commissie. |
| --- | --- |

1.

verwelkomt de mededeling over „Steun aan culturele en creatieve sectoren ten behoeve van groei en banen in de EU”, die op een goed moment komt en erop gericht is om het potentieel van deze sectoren ten volle te benutten voor sociaaleconomische ontwikkeling. Het is met name ingenomen met de focus op de capaciteit van de culturele en creatieve sectoren om groei en werkgelegenheid te creëren, op de bijdrage tot innovatie, evenals op mogelijke doorwerkingseffecten op andere sectoren en beleidsterreinen. De mededeling duidt op een grote mate van synergie tussen de standpunten van de Europese Commissie en het Comité van de Regio's (CvdR) in hun benadering van het groeipotentieel van cultuur en creativiteit. Het CvdR benadrukt het belang van het lokale en regionale niveau voor de ontwikkeling van de culturele en creatieve sectoren in Europa, zoals verwoord in het advies over „Het potentieel van culturele en creatieve industrieën ontsluiten” (1); dit komt ook terug in de mededeling van de Commissie.

| 2. | In tijden van economische en financiële crises kunnen cultuur en creativiteit ook een rol spelen door doelstellingen van sociaal en gezondheidsbeleid op een creatieve manier te verwezenlijken, nl. door innovatie te stimuleren én bij te dragen tot groei (2). |
| --- | --- |

2.

In tijden van economische en financiële crises kunnen cultuur en creativiteit ook een rol spelen door doelstellingen van sociaal en gezondheidsbeleid op een creatieve manier te verwezenlijken, nl. door innovatie te stimuleren én bij te dragen tot groei (2).

| 3. | Cultuur heeft een intrinsieke waarde die losstaat van de economische aspecten van cultuurgoederen en culturele diensten. Het CvdR benadrukt dat met dit tweeledige karakter van cultuur rekening moet worden gehouden en niet uitsluitend mag worden stilgestaan bij het economische nut van cultuur (3). |
| --- | --- |

3.

Cultuur heeft een intrinsieke waarde die losstaat van de economische aspecten van cultuurgoederen en culturele diensten. Het CvdR benadrukt dat met dit tweeledige karakter van cultuur rekening moet worden gehouden en niet uitsluitend mag worden stilgestaan bij het economische nut van cultuur (3).

| 4. | Het is een goede zaak dat de Commissie erkent welke grote voordelen strategische investeringen in culturele en creatieve sectoren op lokaal en regionaal niveau kunnen opleveren en dat ze oproept tot een alomvattend strategisch antwoord waarbij alle actoren — van lokaal tot EU-niveau — betrokken worden. |
| --- | --- |

4.

Het is een goede zaak dat de Commissie erkent welke grote voordelen strategische investeringen in culturele en creatieve sectoren op lokaal en regionaal niveau kunnen opleveren en dat ze oproept tot een alomvattend strategisch antwoord waarbij alle actoren — van lokaal tot EU-niveau — betrokken worden.

| 5. | Het CvdR verwelkomt het feit dat de Commissie in heel de mededeling erkent dat cultuur een motor is voor lokale en regionale ontwikkeling, en op het belang wijst van slimme specialisatiestrategieën. |
| --- | --- |

5.

Het CvdR verwelkomt het feit dat de Commissie in heel de mededeling erkent dat cultuur een motor is voor lokale en regionale ontwikkeling, en op het belang wijst van slimme specialisatiestrategieën.

| 6. | Het CvdR ziet de noodzaak om de strategieën op lokaal/regionaal niveau en die op nationaal niveau meer met elkaar te verweven en kan zich ook vinden in de aandacht voor de beoordeling van het potentieel van de culturele en creatieve sectoren voor regionale ontwikkelingsstrategieën in het kader van de op handen zijnde programma's voor het cohesiebeleid. |
| --- | --- |

6.

Het CvdR ziet de noodzaak om de strategieën op lokaal/regionaal niveau en die op nationaal niveau meer met elkaar te verweven en kan zich ook vinden in de aandacht voor de beoordeling van het potentieel van de culturele en creatieve sectoren voor regionale ontwikkelingsstrategieën in het kader van de op handen zijnde programma's voor het cohesiebeleid.

| 7. | Het herinnert aan eerdere CvdR-standpunten over de Culturele Hoofdstad van Europa als een waardevol evenement dat de rijkdom, diversiteit en gemeenschappelijke aspecten van de Europese culturen voor het voetlicht brengt (4). Samen met het Europees erfgoedlabel-initiatief (EEL) zou dit verder benut kunnen worden als proeftuin voor het bereiken van een groter publiek en de deelname van burgers. |
| --- | --- |

7.

Het herinnert aan eerdere CvdR-standpunten over de Culturele Hoofdstad van Europa als een waardevol evenement dat de rijkdom, diversiteit en gemeenschappelijke aspecten van de Europese culturen voor het voetlicht brengt (4). Samen met het Europees erfgoedlabel-initiatief (EEL) zou dit verder benut kunnen worden als proeftuin voor het bereiken van een groter publiek en de deelname van burgers.

| 8. | Het is ingenomen met de voorstellen van de Commissie om samenwerkingsprogramma's op te zetten om wederzijdse leerprocessen te stimuleren en relatienetwerken op te bouwen met het oog op een grotere mate van uitwisseling en diversiteit. EU-actie op dit terrein — in samenwerking met de lokale en regionale overheden — zal tevens noodzakelijk zijn om creatieve sectoren te helpen niet alleen lokaal, maar ook mondiaal hun vruchten af te werpen. |
| --- | --- |

8.

Het is ingenomen met de voorstellen van de Commissie om samenwerkingsprogramma's op te zetten om wederzijdse leerprocessen te stimuleren en relatienetwerken op te bouwen met het oog op een grotere mate van uitwisseling en diversiteit. EU-actie op dit terrein — in samenwerking met de lokale en regionale overheden — zal tevens noodzakelijk zijn om creatieve sectoren te helpen niet alleen lokaal, maar ook mondiaal hun vruchten af te werpen.

| 9. | Zoals ze nu geformuleerd zijn lijken de Commissievoorstellen geen problemen op te leveren voor de naleving van het subsidiariteitsbeginsel. Als er in de toekomst echter concrete maatregelen en acties op EU-niveau worden voorgesteld en goedgekeurd, dient er voor monitoring te worden gezorgd. |
| --- | --- |

9.

Zoals ze nu geformuleerd zijn lijken de Commissievoorstellen geen problemen op te leveren voor de naleving van het subsidiariteitsbeginsel. Als er in de toekomst echter concrete maatregelen en acties op EU-niveau worden voorgesteld en goedgekeurd, dient er voor monitoring te worden gezorgd.

Aanbevelingen

BEHOEFTE AAN EEN LANGETERMIJNVISIE

| 10. | De uitdagingen waar Europa momenteel voor staat, maken duidelijk dat er een langetermijnvisie nodig is die ons op weg kan helpen naar meer welvaart en een betere levenskwaliteit voor iedereen. Een dergelijke visie dient nauw verbonden te zijn met cultuur en creativiteit. Het CvdR is het ermee eens dat de internationale invloed van de Unie gebaseerd is op verbeeldingskracht, creativiteit en innovatie, waarbij gezocht wordt naar nieuwe ideeën, concepten en projecten, en is er verder van overtuigd dat de culturele en creatieve sectoren hierbij een zeer belangrijke rol kunnen spelen. |
| --- | --- |

10.

De uitdagingen waar Europa momenteel voor staat, maken duidelijk dat er een langetermijnvisie nodig is die ons op weg kan helpen naar meer welvaart en een betere levenskwaliteit voor iedereen. Een dergelijke visie dient nauw verbonden te zijn met cultuur en creativiteit. Het CvdR is het ermee eens dat de internationale invloed van de Unie gebaseerd is op verbeeldingskracht, creativiteit en innovatie, waarbij gezocht wordt naar nieuwe ideeën, concepten en projecten, en is er verder van overtuigd dat de culturele en creatieve sectoren hierbij een zeer belangrijke rol kunnen spelen.

| 11. | Dat hebben steden en regio's die ernaar streven om hun burgers een betere kwaliteit van leven te bieden, goed begrepen. Er is behoefte aan een visie die een link legt tussen de zachte kwaliteiten van Europese steden en regio's en de bestrijding van werkloosheid en de uitsluiting van kwetsbare groepen. Deze visie zou concreter kunnen worden gemaakt voor burgers door creatieve concepten op lokaal en regionaal te ontwikkelen en deze bekend te maken op een 'Europees Creativiteitsforum'. Dat zou mensen uit de publieke, particuliere en vrijwilligerssector bijeen moeten brengen om na te denken over manieren waarop Europa creatieve oplossingen kan aandragen voor urgente lokale en Europese problemen. In dit verband wil het CvdR er vooral op wijzen dat creativiteit, probleemoplossend vermogen en artistieke en culturele kennis en vaardigheden in het gehele onderwijsstelsel centraal dienen te staan. |
| --- | --- |

11.

Dat hebben steden en regio's die ernaar streven om hun burgers een betere kwaliteit van leven te bieden, goed begrepen. Er is behoefte aan een visie die een link legt tussen de zachte kwaliteiten van Europese steden en regio's en de bestrijding van werkloosheid en de uitsluiting van kwetsbare groepen. Deze visie zou concreter kunnen worden gemaakt voor burgers door creatieve concepten op lokaal en regionaal te ontwikkelen en deze bekend te maken op een 'Europees Creativiteitsforum'. Dat zou mensen uit de publieke, particuliere en vrijwilligerssector bijeen moeten brengen om na te denken over manieren waarop Europa creatieve oplossingen kan aandragen voor urgente lokale en Europese problemen. In dit verband wil het CvdR er vooral op wijzen dat creativiteit, probleemoplossend vermogen en artistieke en culturele kennis en vaardigheden in het gehele onderwijsstelsel centraal dienen te staan.

| 12. | Daarom is het van belang om, zoals in de mededeling wordt aangegeven, de kracht van cultuur en creativiteit op een multifunctionele manier te benutten. Dit vraagt niet alleen om het in de mededeling voorgestelde progressieve verticale en horizontale organisatiemodel, maar om een benadering waarbij het gehele culturele ecosysteem tot zijn recht komt. Dit houdt met name in dat burgers een krachtige rol moeten kunnen spelen in co-creatieve processen en dat de waarde wordt erkend van aan specifieke plaatsen gebonden culturele en creatieve processen. |
| --- | --- |

12.

Daarom is het van belang om, zoals in de mededeling wordt aangegeven, de kracht van cultuur en creativiteit op een multifunctionele manier te benutten. Dit vraagt niet alleen om het in de mededeling voorgestelde progressieve verticale en horizontale organisatiemodel, maar om een benadering waarbij het gehele culturele ecosysteem tot zijn recht komt. Dit houdt met name in dat burgers een krachtige rol moeten kunnen spelen in co-creatieve processen en dat de waarde wordt erkend van aan specifieke plaatsen gebonden culturele en creatieve processen.

| 13. | In een zich globaliserende wereld krijgt cultuur namelijk een uitstraling die sterk verbonden is met de plaats, waardoor die aantrekkelijk, en daardoor concurrerend wordt voor bedrijven, investeerders en creatieve en ondernemende individuen. De verbetering van de kwaliteit van leven is dan ook een belangrijk streven in lokale en regionale ontwikkelingsprogramma's geworden. Van belang is het evenwicht tussen diversiteit, creativiteit en culturele hulpbronnen, evenals toereikende dienstverlening en infrastructuur. Deze zaken worden het beste op lokaal en regionaal niveau behandeld, waar de lokale en regionale overheden bij uitstek in staat zijn om diversiteit en identiteit te koppelen aan ontwikkelingsprogramma's. Daarom pleit het CvdR ervoor partnerschappen te ontwikkelen tussen onderzoekscentra en innovatielaboratoria om de vraag te behandelen in hoeverre men zich bij de keuze van een locatie laat sturen door de kwaliteit van leven ter plaatse en hoe dit ook de economische en maatschappelijke ontwikkeling kan beïnvloeden. |
| --- | --- |

13.

In een zich globaliserende wereld krijgt cultuur namelijk een uitstraling die sterk verbonden is met de plaats, waardoor die aantrekkelijk, en daardoor concurrerend wordt voor bedrijven, investeerders en creatieve en ondernemende individuen. De verbetering van de kwaliteit van leven is dan ook een belangrijk streven in lokale en regionale ontwikkelingsprogramma's geworden. Van belang is het evenwicht tussen diversiteit, creativiteit en culturele hulpbronnen, evenals toereikende dienstverlening en infrastructuur. Deze zaken worden het beste op lokaal en regionaal niveau behandeld, waar de lokale en regionale overheden bij uitstek in staat zijn om diversiteit en identiteit te koppelen aan ontwikkelingsprogramma's. Daarom pleit het CvdR ervoor partnerschappen te ontwikkelen tussen onderzoekscentra en innovatielaboratoria om de vraag te behandelen in hoeverre men zich bij de keuze van een locatie laat sturen door de kwaliteit van leven ter plaatse en hoe dit ook de economische en maatschappelijke ontwikkeling kan beïnvloeden.

| 14. | Europa is niet alleen voor een belangrijke economische regio, maar staat ook voor een gemeenschappelijke cultuur die gebaseerd is op essentiële waarden als vertrouwen en inclusiviteit die hebben geleid tot de opbouw van sociaal kapitaal, waarmee de basis werd gelegd voor innovatie en creativiteit. Tegelijkertijd bevordert deze sfeer van eenheid in diversiteit een gevoel van persoonlijke veiligheid waardoor de kwaliteit van leven van burgers vergroot wordt en de aantrekkingskracht van Europese steden en regio's dankzij hun leefbaarheid toeneemt. Dit alles komt ook ons concurrentievermogen ten goede. |
| --- | --- |

14.

Europa is niet alleen voor een belangrijke economische regio, maar staat ook voor een gemeenschappelijke cultuur die gebaseerd is op essentiële waarden als vertrouwen en inclusiviteit die hebben geleid tot de opbouw van sociaal kapitaal, waarmee de basis werd gelegd voor innovatie en creativiteit. Tegelijkertijd bevordert deze sfeer van eenheid in diversiteit een gevoel van persoonlijke veiligheid waardoor de kwaliteit van leven van burgers vergroot wordt en de aantrekkingskracht van Europese steden en regio's dankzij hun leefbaarheid toeneemt. Dit alles komt ook ons concurrentievermogen ten goede.

CULTUUR EN INNOVATIEVE PLAATSEN

| 15. | In de mededeling wordt benadrukt dat er verbanden moeten worden gelegd tussen sectoren, maar er wordt minder aandacht geschonken aan de noodzaak om kennisstromen en creatief kapitaal lokaal te verankeren. Wat 'culturele clusters' en 'creatieve districten' betreft, benadrukt het CvdR dat het een goede zaak zou zijn om steden en regio's een centrale plaats te geven in kennisnetwerken, teneinde optimaal gebruik te kunnen maken van het vrije verkeer van ideeën, kapitaal en mensen in de globale netwerkeconomie. Steun van lokale en regionale overheden is van vitaal belang voor de ontwikkeling van dergelijke clusters, maar deze dienen ook te worden verbonden met Europese en globale kennisnetwerken teneinde hun doeltreffendheid te vergroten. |
| --- | --- |

15.

In de mededeling wordt benadrukt dat er verbanden moeten worden gelegd tussen sectoren, maar er wordt minder aandacht geschonken aan de noodzaak om kennisstromen en creatief kapitaal lokaal te verankeren. Wat 'culturele clusters' en 'creatieve districten' betreft, benadrukt het CvdR dat het een goede zaak zou zijn om steden en regio's een centrale plaats te geven in kennisnetwerken, teneinde optimaal gebruik te kunnen maken van het vrije verkeer van ideeën, kapitaal en mensen in de globale netwerkeconomie. Steun van lokale en regionale overheden is van vitaal belang voor de ontwikkeling van dergelijke clusters, maar deze dienen ook te worden verbonden met Europese en globale kennisnetwerken teneinde hun doeltreffendheid te vergroten.

| 16. | Het lokaal verankeren van creativiteit vraagt ook om slimme, duurzame en strategische lokale en regionale initiatieven. Lokale en regionale overheden hebben in dit verband een uitermate belangrijke rol te spelen. De ontwikkeling van cultuur op lokaal niveau versterkt de lokale identiteit en geeft een eigen karakter aan een plaats. Plaatsgebonden culturele producten worden niet zo snel nagebootst en kunnen daardoor een unieke lokale uitstraling genereren. Deze culturele factoren zijn ook op Europees niveau van belang. |
| --- | --- |

16.

Het lokaal verankeren van creativiteit vraagt ook om slimme, duurzame en strategische lokale en regionale initiatieven. Lokale en regionale overheden hebben in dit verband een uitermate belangrijke rol te spelen. De ontwikkeling van cultuur op lokaal niveau versterkt de lokale identiteit en geeft een eigen karakter aan een plaats. Plaatsgebonden culturele producten worden niet zo snel nagebootst en kunnen daardoor een unieke lokale uitstraling genereren. Deze culturele factoren zijn ook op Europees niveau van belang.

| 17. | Een gemeenschap die in cultuur, onderwijs en sport investeert, creëert ook meer welvaart, welzijn en veiligheid. Dit eenvoudige gegeven geldt zowel voor een stad als een dorp, een regio en een land, en zelfs voor een heel continent. Het CvdR pleit dan ook voor een ambitieuze agenda op EU-niveau om Europa voor de jongeren van vandaag en morgen tot een inspirerend en aantrekkelijk continent om te vormen („the place to be”), een continent waar banen worden gecreëerd en waar de toekomstige generaties leven in veiligheid, in een schoon milieu en met een hoge levensstandaard. |
| --- | --- |

17.

Een gemeenschap die in cultuur, onderwijs en sport investeert, creëert ook meer welvaart, welzijn en veiligheid. Dit eenvoudige gegeven geldt zowel voor een stad als een dorp, een regio en een land, en zelfs voor een heel continent. Het CvdR pleit dan ook voor een ambitieuze agenda op EU-niveau om Europa voor de jongeren van vandaag en morgen tot een inspirerend en aantrekkelijk continent om te vormen („the place to be”), een continent waar banen worden gecreëerd en waar de toekomstige generaties leven in veiligheid, in een schoon milieu en met een hoge levensstandaard.

| 18. | Vertrouwen is essentieel voor de kwaliteit van een bepaalde plaats. Als er vertrouwen is, voelen mensen zich namelijk veilig, waardoor ze zich uitgenodigd voelen om samen te komen en ideeën uit te wisselen. Dit alles komt creativiteit en innovatie ten goede en draagt er ook toe bij dat creatieve producten, immaterieel erfgoed en creatieve geesten werkelijk lokaal verankerd raken. Dat heeft een economische dimensie, bijvoorbeeld de aantrekkingskracht die cultuur kan uitoefenen op toeristen. Maar het heeft ook een belangrijke sociale dimensie, omdat een vertrouwenwekkende cultuur de basis legt voor sociale cohesie. |
| --- | --- |

18.

Vertrouwen is essentieel voor de kwaliteit van een bepaalde plaats. Als er vertrouwen is, voelen mensen zich namelijk veilig, waardoor ze zich uitgenodigd voelen om samen te komen en ideeën uit te wisselen. Dit alles komt creativiteit en innovatie ten goede en draagt er ook toe bij dat creatieve producten, immaterieel erfgoed en creatieve geesten werkelijk lokaal verankerd raken. Dat heeft een economische dimensie, bijvoorbeeld de aantrekkingskracht die cultuur kan uitoefenen op toeristen. Maar het heeft ook een belangrijke sociale dimensie, omdat een vertrouwenwekkende cultuur de basis legt voor sociale cohesie.

| 19. | Deze complexe vraagstukken maken duidelijk dat er een holistische aanpak nodig is. Creativiteit en innovatie zijn zowel op kennis en vaardigheden als op sociale en economische netwerken gebaseerd. Creatieve ontwikkeling dient derhalve op een strategische manier te worden nagestreefd als zijnde een collectieve inspanning waarbij samenwerking en kruisbestuiving hand in hand gaan. Het zijn niet alleen de culturele en creatieve sectoren of zelfs de economische actoren die bij dit proces betrokken zijn, maar het is de bevolking in haar geheel. |
| --- | --- |

19.

Deze complexe vraagstukken maken duidelijk dat er een holistische aanpak nodig is. Creativiteit en innovatie zijn zowel op kennis en vaardigheden als op sociale en economische netwerken gebaseerd. Creatieve ontwikkeling dient derhalve op een strategische manier te worden nagestreefd als zijnde een collectieve inspanning waarbij samenwerking en kruisbestuiving hand in hand gaan. Het zijn niet alleen de culturele en creatieve sectoren of zelfs de economische actoren die bij dit proces betrokken zijn, maar het is de bevolking in haar geheel.

| 20. | Het CvdR verwelkomt derhalve het feit dat de Commissie voornemens is om „peer learning” tussen gemeentelijke overheden te stimuleren, teneinde lokale beleidsmakers in staat te stellen om ervaringen met de impact van cultuur op het vergroten van de economische en maatschappelijke leefbaarheid van steden te delen en te vergelijken. Toch zou het CvdR liever voor een bredere kijk op cultuur en creativiteit willen pleiten, waarbij ook regionale actoren, burgers, ondernemingen en non-profitorganisaties worden betrokken. Het model van de Comenius Regiopartnerschappen, gericht op lokale ontwikkeling in het onderwijs, is in dit opzicht wellicht ook nuttig als leidraad voor de culturele en creatieve sectoren. |
| --- | --- |

20.

Het CvdR verwelkomt derhalve het feit dat de Commissie voornemens is om „peer learning” tussen gemeentelijke overheden te stimuleren, teneinde lokale beleidsmakers in staat te stellen om ervaringen met de impact van cultuur op het vergroten van de economische en maatschappelijke leefbaarheid van steden te delen en te vergelijken. Toch zou het CvdR liever voor een bredere kijk op cultuur en creativiteit willen pleiten, waarbij ook regionale actoren, burgers, ondernemingen en non-profitorganisaties worden betrokken. Het model van de Comenius Regiopartnerschappen, gericht op lokale ontwikkeling in het onderwijs, is in dit opzicht wellicht ook nuttig als leidraad voor de culturele en creatieve sectoren.

| 21. | De lokale en regionale overheden spelen een sleutelrol in de bevordering van cultuur in hun gebied, vooral wat het behoud van het culturele erfgoed betreft. Bovendien zetten zij ook aan tot artistieke innovatie, ondersteunen en bevorderen zij culturele instellingen en initiatieven, onderwijs en opleiding en organiseren zij festivals en culturele evenementen (5). Lokale en regionale overheden zijn de aangewezen actoren om de verschillende elementen van het culturele en creatieve ecosysteem met elkaar in balans te brengen en om degenen die in culturele en creatieve sectoren werken, de vereiste middelen aan te reiken. |
| --- | --- |

21.

De lokale en regionale overheden spelen een sleutelrol in de bevordering van cultuur in hun gebied, vooral wat het behoud van het culturele erfgoed betreft. Bovendien zetten zij ook aan tot artistieke innovatie, ondersteunen en bevorderen zij culturele instellingen en initiatieven, onderwijs en opleiding en organiseren zij festivals en culturele evenementen (5). Lokale en regionale overheden zijn de aangewezen actoren om de verschillende elementen van het culturele en creatieve ecosysteem met elkaar in balans te brengen en om degenen die in culturele en creatieve sectoren werken, de vereiste middelen aan te reiken.

DE ECONOMISCHE IMPACT VERGROTEN

| 22. | De Commissie legt terecht de nadruk op de waarde van culturele en creatieve sectoren voor groei en banen: hun aandeel in het bbp is 3,3 % en er zijn in beide sectoren samen 6,7 miljoen mensen werkzaam (d.i. 3 % van de totale werkgelegenheid) (6). De voordelen die beide sectoren voor de economie meebrengen, kunnen duidelijk nog worden vergroot met behulp van de voorgestelde nieuwe strategie, die tot doel heeft om concurrentievermogen en exportpotentieel van beide sectoren te verbeteren en voor een maximaal overloopeffect naar andere sectoren (innovatie, ICT, stadsvernieuwing e.d.) te zorgen. In dit verband is het volgens het CvdR belangrijk de ervaring van de lokale en regionale overheden te benutten en te onderzoeken hoe creativiteit kan worden aangewend om binnen andere bedrijfstakken groei te stimuleren. |
| --- | --- |

22.

De Commissie legt terecht de nadruk op de waarde van culturele en creatieve sectoren voor groei en banen: hun aandeel in het bbp is 3,3 % en er zijn in beide sectoren samen 6,7 miljoen mensen werkzaam (d.i. 3 % van de totale werkgelegenheid) (6). De voordelen die beide sectoren voor de economie meebrengen, kunnen duidelijk nog worden vergroot met behulp van de voorgestelde nieuwe strategie, die tot doel heeft om concurrentievermogen en exportpotentieel van beide sectoren te verbeteren en voor een maximaal overloopeffect naar andere sectoren (innovatie, ICT, stadsvernieuwing e.d.) te zorgen. In dit verband is het volgens het CvdR belangrijk de ervaring van de lokale en regionale overheden te benutten en te onderzoeken hoe creativiteit kan worden aangewend om binnen andere bedrijfstakken groei te stimuleren.

| 23. | Om deze voordelen zo groot mogelijk te maken, moet het gemakkelijker worden gemaakt om cultuurgoederen te produceren en te consumeren en creativiteit te ontplooien. Van belang is dat al van jongs af aan creatieve vaardigheden worden aangeleerd, zowel binnen het onderwijssysteem als in de vrije tijd. Dan kunnen jongeren volop profiteren van de nieuwe vormen van toegang tot cultuur en zijn zij beter voorbereid op toekomstige banen, vooral omdat zij — en de samenleving in het algemeen — op die manier worden geholpen om beter met de gevolgen van de digitale veranderingen om te gaan. |
| --- | --- |

23.

Om deze voordelen zo groot mogelijk te maken, moet het gemakkelijker worden gemaakt om cultuurgoederen te produceren en te consumeren en creativiteit te ontplooien. Van belang is dat al van jongs af aan creatieve vaardigheden worden aangeleerd, zowel binnen het onderwijssysteem als in de vrije tijd. Dan kunnen jongeren volop profiteren van de nieuwe vormen van toegang tot cultuur en zijn zij beter voorbereid op toekomstige banen, vooral omdat zij — en de samenleving in het algemeen — op die manier worden geholpen om beter met de gevolgen van de digitale veranderingen om te gaan.

| 24. | De Commissie geeft aan dat er een breed scala aan financieringsinstrumenten is waarvan beide sectoren gebruik kunnen maken, waaronder Creatief Europa, Erasmus voor iedereen, het Cohesiefonds, Horizon 2020, COSME en de Connecting Europe Facility. Ook moet er erkenning komen voor de omstandigheid dat regionale en lokale overheden regelrechter ingrijpen in cultuuraangelegenheden. Steden en regio's zijn in veel gebieden van Europa niet alleen goed voor het meeste geld dat aan cultuur wordt uitgegeven, maar fungeren ook als proeftuin voor culturele en creatieve experimenten en spelen een hoofdrol in de opzet van culturele en creatieve clusters. |
| --- | --- |

24.

De Commissie geeft aan dat er een breed scala aan financieringsinstrumenten is waarvan beide sectoren gebruik kunnen maken, waaronder Creatief Europa, Erasmus voor iedereen, het Cohesiefonds, Horizon 2020, COSME en de Connecting Europe Facility. Ook moet er erkenning komen voor de omstandigheid dat regionale en lokale overheden regelrechter ingrijpen in cultuuraangelegenheden. Steden en regio's zijn in veel gebieden van Europa niet alleen goed voor het meeste geld dat aan cultuur wordt uitgegeven, maar fungeren ook als proeftuin voor culturele en creatieve experimenten en spelen een hoofdrol in de opzet van culturele en creatieve clusters.

| 25. | Het zou een goede zaak zijn als staatssteun voor cultuurbevordering wordt behouden. Het CvdR dringt er derhalve bij de Commissie op aan om de criteria voor de uitgaven aan decentrale overheden opnieuw te bekijken als ze nieuwe regels opstelt voor staatssteun voor films en andere audiovisuele producties, om te voorkomen dat de territoriale impact ervan wordt ondermijnd. |
| --- | --- |

25.

Het zou een goede zaak zijn als staatssteun voor cultuurbevordering wordt behouden. Het CvdR dringt er derhalve bij de Commissie op aan om de criteria voor de uitgaven aan decentrale overheden opnieuw te bekijken als ze nieuwe regels opstelt voor staatssteun voor films en andere audiovisuele producties, om te voorkomen dat de territoriale impact ervan wordt ondermijnd.

| 26. | Bevordering van behoorlijke culturele governance is geboden. Zie in dit verband ook de conclusies van de 3201e Raad Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport (Brussel, 26 en 27 november 2012). |
| --- | --- |

26.

Bevordering van behoorlijke culturele governance is geboden. Zie in dit verband ook de conclusies van de 3201e Raad Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport (Brussel, 26 en 27 november 2012).

DE RANDVOORWAARDEN VOOR CULTURELE EN CREATIEVE SECTOREN IN EUROPA VERBETEREN

| 27. | De Commissie dringt aan op een aantal maatregelen om de randvoorwaarden te creëren waaronder culturele en creatieve sectoren tot bloei kunnen komen. Daarbij gaat het vooral om de ontwikkeling van vaardigheden, toegang tot financiering, het promoten van nieuwe bedrijfsmodellen, verbreding van het publiek, toegang tot internationale markten en verbeterde doorkoppeling naar andere sectoren. Daarnaast worden culturele en creatieve sectoren echter ook geconfronteerd met geheel eigen uitdagingen: in beide sectoren overheersen microbedrijven, kleine en middelgrote ondernemingen en zelfstandigen, wat betekent dat er behoefte is aan initiatieven en een organisatorische rol van lokale overheden. Anders gezegd zijn lokale en regionale overheden het meest aangewezen om lokale bedrijven te informeren over middelen en methoden om lokale en regionale culturele activiteiten te promoten (7). |
| --- | --- |

27.

De Commissie dringt aan op een aantal maatregelen om de randvoorwaarden te creëren waaronder culturele en creatieve sectoren tot bloei kunnen komen. Daarbij gaat het vooral om de ontwikkeling van vaardigheden, toegang tot financiering, het promoten van nieuwe bedrijfsmodellen, verbreding van het publiek, toegang tot internationale markten en verbeterde doorkoppeling naar andere sectoren. Daarnaast worden culturele en creatieve sectoren echter ook geconfronteerd met geheel eigen uitdagingen: in beide sectoren overheersen microbedrijven, kleine en middelgrote ondernemingen en zelfstandigen, wat betekent dat er behoefte is aan initiatieven en een organisatorische rol van lokale overheden. Anders gezegd zijn lokale en regionale overheden het meest aangewezen om lokale bedrijven te informeren over middelen en methoden om lokale en regionale culturele activiteiten te promoten (7).

| 28. | Het komt er bij de culturele en creatieve sectoren vooral op aan dat wordt samengewerkt. Maatregelen om samenwerkingsverbanden/bondgenootschappen tot stand te brengen, de juiste voorwaarden voor de overdracht van best practices en de vergroting van kennis te scheppen en netwerken op te zetten voor de uitwisseling van ervaring over de kansen die er zijn om het potentieel van culturele en creatieve sectoren te benutten, worden dan ook toegejuicht (8). Overwogen moet worden om thematische netwerken voor culturele en creatieve sectoren op te zetten waardoor de overdracht van kennis doeltreffender kan worden in de EU. |
| --- | --- |

28.

Het komt er bij de culturele en creatieve sectoren vooral op aan dat wordt samengewerkt. Maatregelen om samenwerkingsverbanden/bondgenootschappen tot stand te brengen, de juiste voorwaarden voor de overdracht van best practices en de vergroting van kennis te scheppen en netwerken op te zetten voor de uitwisseling van ervaring over de kansen die er zijn om het potentieel van culturele en creatieve sectoren te benutten, worden dan ook toegejuicht (8). Overwogen moet worden om thematische netwerken voor culturele en creatieve sectoren op te zetten waardoor de overdracht van kennis doeltreffender kan worden in de EU.

| 29. | De Commissie wil verbetering brengen in de regelgeving van de EU voor culturele en creatieve sectoren. Het CvdR stemt in met haar streven naar vereenvoudiging van regels en meer toegang tot externe financiering voor deze sectoren. |
| --- | --- |

29.

De Commissie wil verbetering brengen in de regelgeving van de EU voor culturele en creatieve sectoren. Het CvdR stemt in met haar streven naar vereenvoudiging van regels en meer toegang tot externe financiering voor deze sectoren.

| 30. | De Commissie dient echter dringend werk te maken van een duidelijk regelgevend kader voor intellectuele eigendomsrechten en copyright in het kader van de ontwikkeling van cloud computing. |
| --- | --- |

30.

De Commissie dient echter dringend werk te maken van een duidelijk regelgevend kader voor intellectuele eigendomsrechten en copyright in het kader van de ontwikkeling van cloud computing.

BELEIDSMAATREGELEN

| 31. | De Commissie somt de vijf belangrijkste beleidsfactoren op: vaardigheden ontwikkelen, de toegang tot financiering verbeteren, nieuwe bedrijfsmodellen promoten en het publiek verbreden, de samenwerking met andere sectoren en in het kader van ander beleid vergemakkelijken, de internationale draagwijdte vergroten. De Commissie legt hier terecht de nadruk op. |
| --- | --- |

31.

De Commissie somt de vijf belangrijkste beleidsfactoren op: vaardigheden ontwikkelen, de toegang tot financiering verbeteren, nieuwe bedrijfsmodellen promoten en het publiek verbreden, de samenwerking met andere sectoren en in het kader van ander beleid vergemakkelijken, de internationale draagwijdte vergroten. De Commissie legt hier terecht de nadruk op.

| 32. | De Commissie wijst onomstotelijk op de raakvlakken tussen culturele en creatieve sectoren en andere beleidsgebieden (bijv. ICT en toerisme). De raakvlakken van deze sectoren met het onderwijs moeten echter meer aandacht krijgen. Het CvdR dringt ook aan op een meer proactieve benadering ter ondersteuning van synergiewerking tussen culturele en creatieve sectoren en met sociale of economische actoren op andere gebieden. Zo kunnen nieuwe, innoverende activiteiten worden bevorderd, zoals multimedia, sociale media, digitale uitgeverij en creatief toerisme (9). |
| --- | --- |

32.

De Commissie wijst onomstotelijk op de raakvlakken tussen culturele en creatieve sectoren en andere beleidsgebieden (bijv. ICT en toerisme). De raakvlakken van deze sectoren met het onderwijs moeten echter meer aandacht krijgen. Het CvdR dringt ook aan op een meer proactieve benadering ter ondersteuning van synergiewerking tussen culturele en creatieve sectoren en met sociale of economische actoren op andere gebieden. Zo kunnen nieuwe, innoverende activiteiten worden bevorderd, zoals multimedia, sociale media, digitale uitgeverij en creatief toerisme (9).

| 33. | Het CvdR stemt in met het voorstel voor een meerlagige strategie op grond van een tweeledige benadering waarin zowel de horizontale als de verticale dimensie van beleid is inbegrepen. Met name die verticale dimensie van beleid — „Een holistische aanpak voor geïntegreerde strategieën” — is van belang, omdat daarmee uitdrukkelijk de raakvlakken met andere beleidsgebieden (bijv. industrie, toerisme, onderwijs en financiën) worden erkend. |
| --- | --- |

33.

Het CvdR stemt in met het voorstel voor een meerlagige strategie op grond van een tweeledige benadering waarin zowel de horizontale als de verticale dimensie van beleid is inbegrepen. Met name die verticale dimensie van beleid — „Een holistische aanpak voor geïntegreerde strategieën” — is van belang, omdat daarmee uitdrukkelijk de raakvlakken met andere beleidsgebieden (bijv. industrie, toerisme, onderwijs en financiën) worden erkend.

| 34. | Ook staat het achter de idee dat initiatieven als de Europese Culturele Hoofdsteden en het Europees erfgoedlabel meer dan ooit moeten worden gebruikt als experimenten om een breder publiek te bereiken en burgers meer te laten participeren. Er moet worden ingezien dat dergelijke lokale initiatieven ruimte creëren voor creativiteit en voor clusters van creatieve en culturele sectoren in nationale en internationale netwerken, en dat ze internationale culturele kringen in contact helpen brengen met lokale leefgemeenschappen. |
| --- | --- |

34.

Ook staat het achter de idee dat initiatieven als de Europese Culturele Hoofdsteden en het Europees erfgoedlabel meer dan ooit moeten worden gebruikt als experimenten om een breder publiek te bereiken en burgers meer te laten participeren. Er moet worden ingezien dat dergelijke lokale initiatieven ruimte creëren voor creativiteit en voor clusters van creatieve en culturele sectoren in nationale en internationale netwerken, en dat ze internationale culturele kringen in contact helpen brengen met lokale leefgemeenschappen.

| 35. | Er is behoefte aan meer informatie over en bewijzen van de werking en impact van creatieve en culturele sectoren, al was het maar omdat daaraan argumenten kunnen worden ontleend voor het commercieel sponsoren van creatieve ondernemingen. Eurostat zou moeten worden aangemoedigd om ervoor te zorgen dat de statistieken over cultuur in Europa meer doel gaan treffen en tijdiger worden gepubliceerd. Daarenboven zou onderzoek kunnen worden gedaan naar creatieve en culturele sectoren in een specifieke lokale of regionale context. Op die manier kunnen analyses worden gemaakt van de werking van culturele ecosystemen op verschillende soorten plaatsen overal in de EU. Aan de hand daarvan kan dan worden uitgemaakt wat de meest recente best practices en voornaamste trends in de creatieve en culturele sectoren zijn. |
| --- | --- |

35.

Er is behoefte aan meer informatie over en bewijzen van de werking en impact van creatieve en culturele sectoren, al was het maar omdat daaraan argumenten kunnen worden ontleend voor het commercieel sponsoren van creatieve ondernemingen. Eurostat zou moeten worden aangemoedigd om ervoor te zorgen dat de statistieken over cultuur in Europa meer doel gaan treffen en tijdiger worden gepubliceerd. Daarenboven zou onderzoek kunnen worden gedaan naar creatieve en culturele sectoren in een specifieke lokale of regionale context. Op die manier kunnen analyses worden gemaakt van de werking van culturele ecosystemen op verschillende soorten plaatsen overal in de EU. Aan de hand daarvan kan dan worden uitgemaakt wat de meest recente best practices en voornaamste trends in de creatieve en culturele sectoren zijn.

| 36. | Cultuur en creativiteit moeten een grotere rol gaan spelen in de Europa 2020-strategie, en dan vooral in de vlaggenschipinitiatieven „Digitale Agenda”, „Een Agenda voor nieuwe vaardigheden en nieuwe banen” en „Innovatie-Unie”. Daarmee zal blijk worden gegeven van het inzicht dat ondernemingen alléén niet kunnen zorgen voor slimme, duurzame en inclusieve groei, maar dat daar ook een volwaardig kennissysteem en gezonde culturele ecosystemen voor nodig zijn. |
| --- | --- |

36.

Cultuur en creativiteit moeten een grotere rol gaan spelen in de Europa 2020-strategie, en dan vooral in de vlaggenschipinitiatieven „Digitale Agenda”, „Een Agenda voor nieuwe vaardigheden en nieuwe banen” en „Innovatie-Unie”. Daarmee zal blijk worden gegeven van het inzicht dat ondernemingen alléén niet kunnen zorgen voor slimme, duurzame en inclusieve groei, maar dat daar ook een volwaardig kennissysteem en gezonde culturele ecosystemen voor nodig zijn.

| 37. | Ten slotte stelt de Commissie voor om de voortgang van de strategie met behulp van de open coördinatiemethode voor cultuur te bewaken. Er zij in dit verband op gewezen dat de nationale vertegenwoordigers stelselmatig moeten overleggen met lokale en regionale partijen om zo betrouwbaar mogelijk te kunnen weergeven wat er speelt. |
| --- | --- |

37.

Ten slotte stelt de Commissie voor om de voortgang van de strategie met behulp van de open coördinatiemethode voor cultuur te bewaken. Er zij in dit verband op gewezen dat de nationale vertegenwoordigers stelselmatig moeten overleggen met lokale en regionale partijen om zo betrouwbaar mogelijk te kunnen weergeven wat er speelt.

Brussel, 30 mei 2013

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  CdR 181/2010 fin.

1

(2)  CdR 181/2010 fin.

2

(3)  CdR 401/2011 fin.

3

(4)  CdR 191/2011 fin.

4

(5)  CdR 172/2007 fin.

5

(6)  Europees mededingingsverslag 2010. Andere bronnen schatten beide cijfers hoger in, nl. 4,5 % van het bbp en 8,5 miljoen banen (TERA-consultants 2010).

6

(7)  CdR 401/2011 fin.

7

(8)  CdR 181/2010 fin.

8

(9)  OESO (2009) — The impact of Culture on Tourism. OESO: Parijs.

9

---

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 218/12 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 218/12

---

Advies van het Comité van de Regio's — De innovatiekloof dichten

2013/C 218/03

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S wijst op het volgende:

| — | veel verschijnselen die gerelateerd kunnen worden aan de digitale samenleving, hebben al laten zien dat de zo belangrijke transformatie van onder in de samenleving in beweging wordt gezet. Doorslaggevend is een alomvattende zin om nieuwe dingen te ontdekken en te ondernemen; |
| --- | --- |

—

veel verschijnselen die gerelateerd kunnen worden aan de digitale samenleving, hebben al laten zien dat de zo belangrijke transformatie van onder in de samenleving in beweging wordt gezet. Doorslaggevend is een alomvattende zin om nieuwe dingen te ontdekken en te ondernemen;

| — | innovatiegemeenschappen fungeren door hun onderlinge verbondenheid in een waardenetwerk als ecosystemen in een wereld zonder grenzen; |
| --- | --- |

—

innovatiegemeenschappen fungeren door hun onderlinge verbondenheid in een waardenetwerk als ecosystemen in een wereld zonder grenzen;

| — | regio's hebben nieuwe centra nodig voor innovatie en co-creativiteit. Deze kunnen worden samengebracht onder de noemer „Innovation Garden” (innovatietuin) en „Challenge Platform” (uitdagingsplatform), die samen een soort proeftuin voor een nieuwe bedrijfs- en organisatiecultuur vormen; |
| --- | --- |

—

regio's hebben nieuwe centra nodig voor innovatie en co-creativiteit. Deze kunnen worden samengebracht onder de noemer „Innovation Garden” (innovatietuin) en „Challenge Platform” (uitdagingsplatform), die samen een soort proeftuin voor een nieuwe bedrijfs- en organisatiecultuur vormen;

| — | het CvdR is voorstander van nieuwe investeringen in open innovatie en crowdsourcing, beide sleutelbegrippen als het om slimme steden en burgerparticipatie gaat; |
| --- | --- |

—

het CvdR is voorstander van nieuwe investeringen in open innovatie en crowdsourcing, beide sleutelbegrippen als het om slimme steden en burgerparticipatie gaat;

| — | het concept van een netwerk van slimme steden dient verder te worden uitgewerkt en worden uitgebreid tot andere Europese steden; |
| --- | --- |

—

het concept van een netwerk van slimme steden dient verder te worden uitgewerkt en worden uitgebreid tot andere Europese steden;

| — | het CvdR spoort de Commissie aan programma's ter bevordering van door ontdekkings- en ondernemingszin geïnspireerde processen op te zetten op de diverse niveaus en te onderzoeken welke initiatieven de lokale gemeenschap het meeste profijt opleveren en in aanmerking komen voor verspreiding in Europa; |
| --- | --- |

—

het CvdR spoort de Commissie aan programma's ter bevordering van door ontdekkings- en ondernemingszin geïnspireerde processen op te zetten op de diverse niveaus en te onderzoeken welke initiatieven de lokale gemeenschap het meeste profijt opleveren en in aanmerking komen voor verspreiding in Europa;

| — | circulaire kenniseconomie: de resultaten van de onderzoeks- en innovatieprogramma's van de Commissie en de lidstaten moeten kunnen worden gebruikt voor nieuwe doeleinden; |
| --- | --- |

—

circulaire kenniseconomie: de resultaten van de onderzoeks- en innovatieprogramma's van de Commissie en de lidstaten moeten kunnen worden gebruikt voor nieuwe doeleinden;

| — | de pioniers die het meest succesvol zijn in het ontwikkelen en opzetten van Europawijde projecten dienen financieel te worden gesteund via het programma Horizon 2020 en het Cohesiefonds (er worden immers ook methoden en instrumenten voor samenwerking in de dagelijkse praktijk en voor grensoverschrijdend leren uitgetest). |
| --- | --- |

—

de pioniers die het meest succesvol zijn in het ontwikkelen en opzetten van Europawijde projecten dienen financieel te worden gesteund via het programma Horizon 2020 en het Cohesiefonds (er worden immers ook methoden en instrumenten voor samenwerking in de dagelijkse praktijk en voor grensoverschrijdend leren uitgetest).

| Rapporteur | Markku MARKKULA (FI/EVP), lid van de gemeenteraad van Espoo |
| --- | --- |

Rapporteur

Markku MARKKULA (FI/EVP), lid van de gemeenteraad van Espoo

I.   ENKELE OPMERKINGEN VOORAF MET BETREKKING TOT HET CREËREN VAN EEN GUNSTIG INNOVATIEKLIMAAT

| 1. | Het Ierse voorzitterschap heeft het Comité van de Regio's verzocht, doordachte en gemotiveerde voorstellen uit te werken met betrekking tot de vraag hoe het innovatievermogen kan worden versterkt en de innovatiekloof kan worden gedicht. Gevolg gevend aan deze opdracht zullen hieronder voorstellen worden gedaan voor de maatregelen die het CvdR noodzakelijk acht op regionaal bestuursniveau en op het niveau van de diverse regionale actoren enerzijds en op het niveau van de EU-programma's, financieringsinstrumenten en overige mechanismen van de Commissie anderzijds. |
| --- | --- |

1.

Het Ierse voorzitterschap heeft het Comité van de Regio's verzocht, doordachte en gemotiveerde voorstellen uit te werken met betrekking tot de vraag hoe het innovatievermogen kan worden versterkt en de innovatiekloof kan worden gedicht. Gevolg gevend aan deze opdracht zullen hieronder voorstellen worden gedaan voor de maatregelen die het CvdR noodzakelijk acht op regionaal bestuursniveau en op het niveau van de diverse regionale actoren enerzijds en op het niveau van de EU-programma's, financieringsinstrumenten en overige mechanismen van de Commissie anderzijds.

| 2. | Het CvdR wordt geacht als antwoord op het ambitieuze verzoek van het Ierse voorzitterschap een lijst met concrete, parallel uit te voeren maatregelen voor te leggen, die met elkaar gemeen hebben dat ze een geheel nieuwe manier van denken en werken veronderstellen. Als we kijken wat de EU alsook de meeste lidstaten, en regio's, op dit vlak hebben ondernomen, dan moet worden vastgesteld dat er de laatste jaren vooral een hele berg hoogstaande rapporten en plannen is geproduceerd. De EU-vlaggenschipinitiatieven en plannen van de verschillende directoraten-generaal hebben zonder meer hun verdienste, maar blijven te zeer concepten. Ze brengen in de praktijk niet de noodzakelijk geachte intellectuele paradigmawissel in Europa's regio's te weeg. Veel verschijnselen die gerelateerd kunnen worden aan de digitale samenleving, hebben al laten zien dat de zo belangrijke transformatie van onder in de samenleving in beweging wordt gezet. Doorslaggevend is een alomvattende zin om nieuwe dingen te ontdekken en te ondernemen. Het begrip „ondernemer” schiet hier tekort, omdat het te begrensd is. Het omvat ook meer dan alleen innovatie. Het gaat om een nieuwe vorm van exploreren, experimenteren en leren wat er in een bepaalde bedrijfstak of subsector nodig is ter verbetering van de situatie op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en innovatie. Eigen aan een „ondernemingsgezind ontdekkingsproces” (entrepreneurial discovery) is dat er wordt geëxperimenteerd, risico's niet uit de weg worden gegaan en mislukkingen worden ingecalculeerd. Kenmerkend hierbij is dat individuen vaak met anderen samenwerken, netwerken vormend, alternatieven overwegend en doelstellingen formulerend, en onbevooroordeeld nieuwe dingen nastreven. Deze ontwikkeling impliceert ook dat burgers, gemeenschappen en bedrijven de kans krijgen hun zegje te doen, omdat zij vanouds vaak de indruk hebben dat zij geen stem in het kapittel hebben. |
| --- | --- |

2.

Het CvdR wordt geacht als antwoord op het ambitieuze verzoek van het Ierse voorzitterschap een lijst met concrete, parallel uit te voeren maatregelen voor te leggen, die met elkaar gemeen hebben dat ze een geheel nieuwe manier van denken en werken veronderstellen. Als we kijken wat de EU alsook de meeste lidstaten, en regio's, op dit vlak hebben ondernomen, dan moet worden vastgesteld dat er de laatste jaren vooral een hele berg hoogstaande rapporten en plannen is geproduceerd. De EU-vlaggenschipinitiatieven en plannen van de verschillende directoraten-generaal hebben zonder meer hun verdienste, maar blijven te zeer concepten. Ze brengen in de praktijk niet de noodzakelijk geachte intellectuele paradigmawissel in Europa's regio's te weeg. Veel verschijnselen die gerelateerd kunnen worden aan de digitale samenleving, hebben al laten zien dat de zo belangrijke transformatie van onder in de samenleving in beweging wordt gezet. Doorslaggevend is een alomvattende zin om nieuwe dingen te ontdekken en te ondernemen. Het begrip „ondernemer” schiet hier tekort, omdat het te begrensd is. Het omvat ook meer dan alleen innovatie. Het gaat om een nieuwe vorm van exploreren, experimenteren en leren wat er in een bepaalde bedrijfstak of subsector nodig is ter verbetering van de situatie op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en innovatie. Eigen aan een „ondernemingsgezind ontdekkingsproces” (entrepreneurial discovery) is dat er wordt geëxperimenteerd, risico's niet uit de weg worden gegaan en mislukkingen worden ingecalculeerd. Kenmerkend hierbij is dat individuen vaak met anderen samenwerken, netwerken vormend, alternatieven overwegend en doelstellingen formulerend, en onbevooroordeeld nieuwe dingen nastreven. Deze ontwikkeling impliceert ook dat burgers, gemeenschappen en bedrijven de kans krijgen hun zegje te doen, omdat zij vanouds vaak de indruk hebben dat zij geen stem in het kapittel hebben.

| 3. | Doel van dit advies is om, met name met behulp van de EU-programma's, het innovatievermogen te vergroten en de innovatiekloof te verkleinen. Onderstaande richtsnoeren en voorstellen tonen aan dat de benodigde veranderingen mogelijk zijn. We moeten in Europa:






  i. | de concurrentie- en innovatiedoelstellingen ondersteunen die tegen 2020 moeten zijn verwezenlijkt, met name door op continue basis te investeren in onderwijs en opleiding; |
| --- | --- | --- |

3.

Doel van dit advies is om, met name met behulp van de EU-programma's, het innovatievermogen te vergroten en de innovatiekloof te verkleinen. Onderstaande richtsnoeren en voorstellen tonen aan dat de benodigde veranderingen mogelijk zijn. We moeten in Europa:

i.

de concurrentie- en innovatiedoelstellingen ondersteunen die tegen 2020 moeten zijn verwezenlijkt, met name door op continue basis te investeren in onderwijs en opleiding;

| ii. | de nadruk leggen op een evenwichtige ontwikkeling van de door een vergaande digitalisering ingeleide technologische, design- en sociale innovatie in de publieke en particuliere sector; |
| --- | --- |

ii.

de nadruk leggen op een evenwichtige ontwikkeling van de door een vergaande digitalisering ingeleide technologische, design- en sociale innovatie in de publieke en particuliere sector;

| iii. | maatschappelijke innovatie nastreven door middel van „living labs”, proeftuinen en open innovatie-methoden in een proces van regionale beleidsvorming waarbij burgers worden gevraagd hun steentje bij te dragen; |
| --- | --- |

iii.

maatschappelijke innovatie nastreven door middel van „living labs”, proeftuinen en open innovatie-methoden in een proces van regionale beleidsvorming waarbij burgers worden gevraagd hun steentje bij te dragen;

| iv. | het belang van een ondersteunende lokale en regionale omgeving voor de integratie van hoger onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven benadrukken; |
| --- | --- |

iv.

het belang van een ondersteunende lokale en regionale omgeving voor de integratie van hoger onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven benadrukken;

| v. | de kennisdriehoek als basisbeginsel meenemen in de hervorming van het Europees hoger onderwijs (meer synergie tussen onderzoek, onderwijs en innovatie); |
| --- | --- |

v.

de kennisdriehoek als basisbeginsel meenemen in de hervorming van het Europees hoger onderwijs (meer synergie tussen onderzoek, onderwijs en innovatie);

| vi. | het cruciale belang van een onderzoeksinfrastructuur voor kennisgebaseerde innovatiesystemen benadrukken; |
| --- | --- |

vi.

het cruciale belang van een onderzoeksinfrastructuur voor kennisgebaseerde innovatiesystemen benadrukken;

| vii. | actief inzetten op openbare aanbestedingen van diensten en producten met speciale aandacht voor innovatieve oplossingen, gecombineerd met een vereenvoudiging van de procedures; |
| --- | --- |

vii.

actief inzetten op openbare aanbestedingen van diensten en producten met speciale aandacht voor innovatieve oplossingen, gecombineerd met een vereenvoudiging van de procedures;

| viii. | wijzen op het belang van Europawijde en transnationale samenwerkingsprojecten tussen regio's, gebaseerd op strategieën die innovatie en slimme specialisatie ondersteunen; |
| --- | --- |

viii.

wijzen op het belang van Europawijde en transnationale samenwerkingsprojecten tussen regio's, gebaseerd op strategieën die innovatie en slimme specialisatie ondersteunen;

| ix. | de nadruk leggen op de mogelijkheden van grensoverschrijdende samenwerking, met zowel inkomende investeringen in de EU als uitgaande investeringen vanuit de EU; |
| --- | --- |

ix.

de nadruk leggen op de mogelijkheden van grensoverschrijdende samenwerking, met zowel inkomende investeringen in de EU als uitgaande investeringen vanuit de EU;

| x. | de vaardigheden die nodig zijn voor innovatie, verbeteren en een nieuwe innovatieve instelling, gebaseerd op dialoog, samenwerking en co-creativiteit, bevorderen; |
| --- | --- |

x.

de vaardigheden die nodig zijn voor innovatie, verbeteren en een nieuwe innovatieve instelling, gebaseerd op dialoog, samenwerking en co-creativiteit, bevorderen;

| xi. | activiteiten van onderaf aanmoedigen: waarachtige kennissamenwerkingsverbanden met het oog op co-creativiteit, co-design en co-productie. Die aanpak verdient de voorkeur boven druk op de overheden om de burgers pasklare nieuwe ontwikkelingen voor te schotelen. Deze vorm van brede samenwerking, waar mensen uit de lokale leefgemeenschap bij worden betrokken, is ook noodzakelijk omdat vernieuwende ideeën overal in Europa, ongeacht de culturele verschillen, in de reële leefomstandigheden moeten worden ingepast; |
| --- | --- |

xi.

activiteiten van onderaf aanmoedigen: waarachtige kennissamenwerkingsverbanden met het oog op co-creativiteit, co-design en co-productie. Die aanpak verdient de voorkeur boven druk op de overheden om de burgers pasklare nieuwe ontwikkelingen voor te schotelen. Deze vorm van brede samenwerking, waar mensen uit de lokale leefgemeenschap bij worden betrokken, is ook noodzakelijk omdat vernieuwende ideeën overal in Europa, ongeacht de culturele verschillen, in de reële leefomstandigheden moeten worden ingepast;

| xii. | bedrijven ertoe aanzetten om hun belang niet te zien in innovatie als doel op zich, maar in „innovatie om welvaart te genereren”. Immers, het begrip „welvaart” impliceert meer dan alleen maar winst en is gerelateerd aan de kwaliteit van het bestaan en de ontwikkeling van een wereld van geluk en gezondheid. |
| --- | --- |

xii.

bedrijven ertoe aanzetten om hun belang niet te zien in innovatie als doel op zich, maar in „innovatie om welvaart te genereren”. Immers, het begrip „welvaart” impliceert meer dan alleen maar winst en is gerelateerd aan de kwaliteit van het bestaan en de ontwikkeling van een wereld van geluk en gezondheid.

Toch volstaat dit niet als aanpak. We zullen moeten proberen te achterhalen wat innovatie werkelijk inhoudt.

II.   ALGEMENE OPMERKINGEN EN BELEIDSAANBEVELINGEN

| 4. | De uitvoeringsmaatregelen van de Europa 2020-strategie hebben op het vlak van innovatie onvoldoende resultaat opgeleverd. Op EU-niveau beschikken we over tal van bruikbare voorstellen en ander materiaal. Nu is het tijd om in de EU-financiering en bijbehorende programma's de aandacht te verleggen naar de tenuitvoerlegging op lokaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

4.

De uitvoeringsmaatregelen van de Europa 2020-strategie hebben op het vlak van innovatie onvoldoende resultaat opgeleverd. Op EU-niveau beschikken we over tal van bruikbare voorstellen en ander materiaal. Nu is het tijd om in de EU-financiering en bijbehorende programma's de aandacht te verleggen naar de tenuitvoerlegging op lokaal en regionaal niveau.

| 5. | Gestreefd moet worden naar nauwe samenwerking tussen de verschillende onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten en programma's die betrekking hebben op het opzetten, het functioneren en de effecten van regionale innovatie-ecosystemen. Dit vergt nieuwe vormen van Europese partnerschappen voor onderzoek. Vernieuwing en transformatie zijn vaak gebaseerd op concepten voor georkestreerde samenwerking en een innovatief en efficiënt gebruik van sleuteltechnologieën. Door deze concepten breder toegankelijk te maken voor Europese projecten kunnen ze worden verbeterd en verfijnd, waardoor ze nog meer resultaten kunnen opleveren en hun werking nog kan worden vergroot. Dankzij EU-steun voor regionale partnerschappen en op slimme specialisatie gebaseerde samenwerking kunnen ze uitgroeien tot bouwstenen van Europese grensoverschrijdende innovatie en regionale platforms van maatschappelijke innovatie. |
| --- | --- |

5.

Gestreefd moet worden naar nauwe samenwerking tussen de verschillende onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten en programma's die betrekking hebben op het opzetten, het functioneren en de effecten van regionale innovatie-ecosystemen. Dit vergt nieuwe vormen van Europese partnerschappen voor onderzoek. Vernieuwing en transformatie zijn vaak gebaseerd op concepten voor georkestreerde samenwerking en een innovatief en efficiënt gebruik van sleuteltechnologieën. Door deze concepten breder toegankelijk te maken voor Europese projecten kunnen ze worden verbeterd en verfijnd, waardoor ze nog meer resultaten kunnen opleveren en hun werking nog kan worden vergroot. Dankzij EU-steun voor regionale partnerschappen en op slimme specialisatie gebaseerde samenwerking kunnen ze uitgroeien tot bouwstenen van Europese grensoverschrijdende innovatie en regionale platforms van maatschappelijke innovatie.

| 6. | Paradigmawissel: in alle sectoren van de maatschappij heeft de digitalisering al tot fundamentele veranderingen geleid. Lokale en regionale besluitvormers moeten de geboden mogelijkheden benutten om, in de eerste plaats, de dienstverlening te moderniseren. Daarnaast moet een ruime verspreiding van digitale diensten in de overheidssector worden gepromoot, dient de ontwikkeling van digitale vaardigheden onder de gehele bevolking te worden bevorderd en moeten starters en groeiondernemingen die mobiele toepassingen vervaardigen, worden ondersteund. |
| --- | --- |

6.

Paradigmawissel: in alle sectoren van de maatschappij heeft de digitalisering al tot fundamentele veranderingen geleid. Lokale en regionale besluitvormers moeten de geboden mogelijkheden benutten om, in de eerste plaats, de dienstverlening te moderniseren. Daarnaast moet een ruime verspreiding van digitale diensten in de overheidssector worden gepromoot, dient de ontwikkeling van digitale vaardigheden onder de gehele bevolking te worden bevorderd en moeten starters en groeiondernemingen die mobiele toepassingen vervaardigen, worden ondersteund.

| 7. | Digitalisering is een krachtige motor van verandering en de ontwikkeling van e-dienstverlening gaat steeds sneller. Nieuwe bedrijfs-ecosystemen („business ecosystems”) en waardenpatronen worden vaak in gang gezet door een nieuw soort consumentengedrag — als gevolg van consumentvriendelijk design en openheid. Deze zetten de topdownstructuren die we van de oude analogische wereld hebben geërfd, op de helling. Door de digitalisering wordt de ontwikkeling van de dienstverlening steeds meer een mondiale aangelegenheid. Europa staat er wat dat betreft niet zo goed voor. We zijn allerminst voortrekker in deze mondiale concurrentiestrijd. |
| --- | --- |

7.

Digitalisering is een krachtige motor van verandering en de ontwikkeling van e-dienstverlening gaat steeds sneller. Nieuwe bedrijfs-ecosystemen („business ecosystems”) en waardenpatronen worden vaak in gang gezet door een nieuw soort consumentengedrag — als gevolg van consumentvriendelijk design en openheid. Deze zetten de topdownstructuren die we van de oude analogische wereld hebben geërfd, op de helling. Door de digitalisering wordt de ontwikkeling van de dienstverlening steeds meer een mondiale aangelegenheid. Europa staat er wat dat betreft niet zo goed voor. We zijn allerminst voortrekker in deze mondiale concurrentiestrijd.

| 8. | Dankzij cloud-technologie kan, altijd en overal, een optimale dienstverlening worden verzekerd. Deze methode om diensten te ontwikkelen en te verlenen zal al in de komende jaren voor een groot deel in de plaats komen van de traditionele dienstverlening, waarbij „lijfelijke aanwezigheid ter plaatse” een basisvoorwaarde voor dienstverlening is. Het zal dan niet langer nodig zijn om „elk vrij hoekje vol te stouwen” met ICT-apparatuur. Het gaat daarbij ook in hoge mate om het beheren en ontwikkelen van ICT-diensten en mondiale samenwerkingsnetwerken van ondernemingen, overheidsdiensten en andere gemeenschappen. De Commissie dient deze ontwikkeling, ook wel „digitaal leiderschap” genoemd, met actieve partnerschapsprogramma's te ondersteunen. |
| --- | --- |

8.

Dankzij cloud-technologie kan, altijd en overal, een optimale dienstverlening worden verzekerd. Deze methode om diensten te ontwikkelen en te verlenen zal al in de komende jaren voor een groot deel in de plaats komen van de traditionele dienstverlening, waarbij „lijfelijke aanwezigheid ter plaatse” een basisvoorwaarde voor dienstverlening is. Het zal dan niet langer nodig zijn om „elk vrij hoekje vol te stouwen” met ICT-apparatuur. Het gaat daarbij ook in hoge mate om het beheren en ontwikkelen van ICT-diensten en mondiale samenwerkingsnetwerken van ondernemingen, overheidsdiensten en andere gemeenschappen. De Commissie dient deze ontwikkeling, ook wel „digitaal leiderschap” genoemd, met actieve partnerschapsprogramma's te ondersteunen.

| 9. | Kleine aanpassingen en traditionele managementmethoden bieden geen afdoende antwoord op de maatschappelijke uitdagingen. Uitbreiding van het innovatiekapitaal is van doorslaggevend belang om de strijd te winnen. Ook voor de besluitvormers op regionaal niveau zijn creativiteit, innovaties en durf om (zich) te vernieuwen de sleutel tot succes. Daarnaast moet de werking van overheidsadministraties worden opengegooid om het leidinggevend personeel meer ruimte te bieden voor het benutten van hun creativiteit. |
| --- | --- |

9.

Kleine aanpassingen en traditionele managementmethoden bieden geen afdoende antwoord op de maatschappelijke uitdagingen. Uitbreiding van het innovatiekapitaal is van doorslaggevend belang om de strijd te winnen. Ook voor de besluitvormers op regionaal niveau zijn creativiteit, innovaties en durf om (zich) te vernieuwen de sleutel tot succes. Daarnaast moet de werking van overheidsadministraties worden opengegooid om het leidinggevend personeel meer ruimte te bieden voor het benutten van hun creativiteit.

| 10. | Gemotiveerde mensen vormen de kern van het regionale innovatiebeleid. Het zijn mensen die de innovaties bedenken, innovatie is dus in de eerste plaats een menselijk en sociaal proces. De factoren die bepalend zijn voor innovatie, blijven niet beperkt tot de betrekkingen binnen een organisatie. Voor alle stadia van het innovatieproces geldt dat de belangrijkste aanzetten vaak ontstaan op één van de vele grensvlakken van menselijke interactie. |
| --- | --- |

10.

Gemotiveerde mensen vormen de kern van het regionale innovatiebeleid. Het zijn mensen die de innovaties bedenken, innovatie is dus in de eerste plaats een menselijk en sociaal proces. De factoren die bepalend zijn voor innovatie, blijven niet beperkt tot de betrekkingen binnen een organisatie. Voor alle stadia van het innovatieproces geldt dat de belangrijkste aanzetten vaak ontstaan op één van de vele grensvlakken van menselijke interactie.

| 11. | Onderzoeksactiviteiten zouden zowel op de korte als op de lange termijn gericht moeten zijn. Slechts weinig steden, ondernemingen en andere gemeenschappen maken optimaal gebruik van onderzoeksresultaten. Daarbij zij wel opgemerkt dat slechts een klein deel van de onderzoekers erin slaagt om de opgedane kennis en behaalde onderzoeksresultaten interessant en gebruiksvriendelijk te maken voor de overheid, het bedrijfsleven en anderen die de uitdagingen ervan willen aangaan. De bedrijfscultuur in Europa moet dan ook ingrijpend veranderen en een herverdeling van de EU-steun is aan de orde om lokale en regionale overheden te helpen de nieuwste onderzoeksinzichten actief te benutten. Het CvdR is ervan overtuigd dat kleine en middelgrote ondernemingen een belangrijke katalysatorfunctie hebben bij de invoering van onderzoeksresultaten op de markt, d.w.z. als het erom gaat deze onderzoeksresultaten in concrete toepassingen om te zetten. Daarom moet de toegang voor deze ondernemingen tot financiering worden vergemakkelijkt, en wel d.m.v. investeringen in startende ondernemingen, verstrekking van durfkapitaal en vereenvoudiging van formaliteiten. |
| --- | --- |

11.

Onderzoeksactiviteiten zouden zowel op de korte als op de lange termijn gericht moeten zijn. Slechts weinig steden, ondernemingen en andere gemeenschappen maken optimaal gebruik van onderzoeksresultaten. Daarbij zij wel opgemerkt dat slechts een klein deel van de onderzoekers erin slaagt om de opgedane kennis en behaalde onderzoeksresultaten interessant en gebruiksvriendelijk te maken voor de overheid, het bedrijfsleven en anderen die de uitdagingen ervan willen aangaan. De bedrijfscultuur in Europa moet dan ook ingrijpend veranderen en een herverdeling van de EU-steun is aan de orde om lokale en regionale overheden te helpen de nieuwste onderzoeksinzichten actief te benutten. Het CvdR is ervan overtuigd dat kleine en middelgrote ondernemingen een belangrijke katalysatorfunctie hebben bij de invoering van onderzoeksresultaten op de markt, d.w.z. als het erom gaat deze onderzoeksresultaten in concrete toepassingen om te zetten. Daarom moet de toegang voor deze ondernemingen tot financiering worden vergemakkelijkt, en wel d.m.v. investeringen in startende ondernemingen, verstrekking van durfkapitaal en vereenvoudiging van formaliteiten.

| 12. | Voor de verwezenlijking van dit doel, nl. om onderzoeksresultaten in praktijk te brengen, is het nodig dat alle partijen goed begrijpen wat voor onderzoek wordt gedaan, wat de onderzoeksthema's zijn en welke invloed relevant onderzoek op lokale en regionale aangelegenheden kan hebben. Met het oog daarop is er behoefte aan een nieuw soort kennisdriehoek waardoor de wereld van onderzoek en wetenschap, middels een systemische interactieve vorm van omzetting, wordt gekoppeld aan de wereld van ondernemingen en de publieke sector. Het concept dat de EU voor de kennisdriehoek hanteert, moet daarom verder worden uitgewerkt en actief worden toegepast. Daarbij komt het erop aan dat de maatschappelijke functie van universiteiten kracht wordt bijgezet. |
| --- | --- |

12.

Voor de verwezenlijking van dit doel, nl. om onderzoeksresultaten in praktijk te brengen, is het nodig dat alle partijen goed begrijpen wat voor onderzoek wordt gedaan, wat de onderzoeksthema's zijn en welke invloed relevant onderzoek op lokale en regionale aangelegenheden kan hebben. Met het oog daarop is er behoefte aan een nieuw soort kennisdriehoek waardoor de wereld van onderzoek en wetenschap, middels een systemische interactieve vorm van omzetting, wordt gekoppeld aan de wereld van ondernemingen en de publieke sector. Het concept dat de EU voor de kennisdriehoek hanteert, moet daarom verder worden uitgewerkt en actief worden toegepast. Daarbij komt het erop aan dat de maatschappelijke functie van universiteiten kracht wordt bijgezet.

| 13. | Wetenschappelijk en technologisch onderzoek en actieve toepassing van de ideeën die daaruit voortvloeien, maken een voortrekkersrol mogelijk. Tegelijkertijd moet de idee van innovatie worden uitgebreid van technologische innovaties naar innovaties op het gebied van processen, handelsactiviteiten, dienstverlening en vormgeving, naar overheids- en maatschappelijke innovaties die leiden tot een modernere manieren van denken en doen in gemeenschappen en naar maatschappelijke innovaties die tot een modernisering van handelwijzen en structuren in in het algemeen leiden. Belangrijk is dat de innovatiegedachte niet alleen in de particuliere maar ook in de openbare sector sterker postvat. |
| --- | --- |

13.

Wetenschappelijk en technologisch onderzoek en actieve toepassing van de ideeën die daaruit voortvloeien, maken een voortrekkersrol mogelijk. Tegelijkertijd moet de idee van innovatie worden uitgebreid van technologische innovaties naar innovaties op het gebied van processen, handelsactiviteiten, dienstverlening en vormgeving, naar overheids- en maatschappelijke innovaties die leiden tot een modernere manieren van denken en doen in gemeenschappen en naar maatschappelijke innovaties die tot een modernisering van handelwijzen en structuren in in het algemeen leiden. Belangrijk is dat de innovatiegedachte niet alleen in de particuliere maar ook in de openbare sector sterker postvat.

| 14. | De overheidssector is in bepaalde (vooral landelijke) gebieden een drijvende kracht achter verandering en een hoofdrolspeler als het erom gaat de plaatselijke bevolking te sensibiliseren. Daarom zou juist bij de overheid speciaal aandacht moeten worden geschonken aan innovatie en — in bepaalde regio's — aan de herschikking van de beheersprocedures van openbare instellingen. Zo kunnen die regio's de opgelopen achterstand weer inhalen. |
| --- | --- |

14.

De overheidssector is in bepaalde (vooral landelijke) gebieden een drijvende kracht achter verandering en een hoofdrolspeler als het erom gaat de plaatselijke bevolking te sensibiliseren. Daarom zou juist bij de overheid speciaal aandacht moeten worden geschonken aan innovatie en — in bepaalde regio's — aan de herschikking van de beheersprocedures van openbare instellingen. Zo kunnen die regio's de opgelopen achterstand weer inhalen.

| 15. | Circulaire kenniseconomie: de resultaten van de onderzoeks- en innovatieprogramma's van de Commissie en de lidstaten moeten kunnen worden gebruikt voor nieuwe doeleinden. |
| --- | --- |

15.

Circulaire kenniseconomie: de resultaten van de onderzoeks- en innovatieprogramma's van de Commissie en de lidstaten moeten kunnen worden gebruikt voor nieuwe doeleinden.

| 16. | Een circulaire economie is een economie waarin dingen niet worden weggegooid of verloren gaan, maar vrij kunnen circuleren en opnieuw gebruikt kunnen worden, zodat hun waarde toe- in plaats van afneemt. Het begrip is ontleend aan een nieuwe manier van denken waarin concepten als „de volgende generatie” en „duurzame ontwikkeling” centraal staan. In een circulaire kenniseconomie kunnen de resultaten van onderzoeksprogramma's en voltooide projecten (ideeën, inzichten, aanbevelingen, materiaal, werkwijzen, praktische voorstellen, prototypes en uitvindingen) worden „herontdekt” en geanalyseerd door anderen en worden toegepast in actuele programma's en projecten op verwante en relevante terreinen. Het CvdR wijst eens te meer op de economische kansen en innovatiemogelijkheden voor regio's en steden in een bio-economie en op ICT-vlak, waarmee een beslissende bijdrage aan slimme, duurzame en groene groei kan worden geleverd (1). |
| --- | --- |

16.

Een circulaire economie is een economie waarin dingen niet worden weggegooid of verloren gaan, maar vrij kunnen circuleren en opnieuw gebruikt kunnen worden, zodat hun waarde toe- in plaats van afneemt. Het begrip is ontleend aan een nieuwe manier van denken waarin concepten als „de volgende generatie” en „duurzame ontwikkeling” centraal staan. In een circulaire kenniseconomie kunnen de resultaten van onderzoeksprogramma's en voltooide projecten (ideeën, inzichten, aanbevelingen, materiaal, werkwijzen, praktische voorstellen, prototypes en uitvindingen) worden „herontdekt” en geanalyseerd door anderen en worden toegepast in actuele programma's en projecten op verwante en relevante terreinen. Het CvdR wijst eens te meer op de economische kansen en innovatiemogelijkheden voor regio's en steden in een bio-economie en op ICT-vlak, waarmee een beslissende bijdrage aan slimme, duurzame en groene groei kan worden geleverd (1).

| 17. | Om tot een circulaire kenniseconomie te komen, zouden nationale financieringsinstellingen de onderzoeksresultaten van de projecten van de afgelopen vijf tot tien jaar nog eens onder de loep kunnen nemen en de schat aan materiaal waarover ze beschikken, kunnen openstellen voor hergebruik in een nieuwe regionale of nationale context. De directoraten-generaal van de Commissie zouden hetzelfde kunnen doen door resultaten breder toegankelijk te maken over de grenzen van beleids- en werkterreinen heen om antwoorden te helpen vinden voor maatschappelijke uitdagingen. Universitair onderzoek zou zodanig kunnen worden opgezet dat het op een directere wijze relevant is voor beleidsmakers en projectteams. Verder zou kritisch moeten worden bekeken of met de resultaten op al deze terreinen iets kan worden gedaan aan de behoeften op lokaal en regionaal niveau en moeten er nieuwe ideeën, materiaal en methoden worden uitgewerkt om actief te kunnen worden gebruikt ter ontwikkeling van regionale innovatie-ecosystemen in heel Europa. |
| --- | --- |

17.

Om tot een circulaire kenniseconomie te komen, zouden nationale financieringsinstellingen de onderzoeksresultaten van de projecten van de afgelopen vijf tot tien jaar nog eens onder de loep kunnen nemen en de schat aan materiaal waarover ze beschikken, kunnen openstellen voor hergebruik in een nieuwe regionale of nationale context. De directoraten-generaal van de Commissie zouden hetzelfde kunnen doen door resultaten breder toegankelijk te maken over de grenzen van beleids- en werkterreinen heen om antwoorden te helpen vinden voor maatschappelijke uitdagingen. Universitair onderzoek zou zodanig kunnen worden opgezet dat het op een directere wijze relevant is voor beleidsmakers en projectteams. Verder zou kritisch moeten worden bekeken of met de resultaten op al deze terreinen iets kan worden gedaan aan de behoeften op lokaal en regionaal niveau en moeten er nieuwe ideeën, materiaal en methoden worden uitgewerkt om actief te kunnen worden gebruikt ter ontwikkeling van regionale innovatie-ecosystemen in heel Europa.

| 18. | Het gecombineerde effect van meerdere factoren doet een actieve en stimulerende omgeving ontstaan. Innoverende mensen zullen graag deelnemen aan evenementen, projecten en activiteiten als deze gedragen worden door goede concepten en methoden en door efficiënte, innovatieve toepassingen op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en innovatie (OOI). |
| --- | --- |

18.

Het gecombineerde effect van meerdere factoren doet een actieve en stimulerende omgeving ontstaan. Innoverende mensen zullen graag deelnemen aan evenementen, projecten en activiteiten als deze gedragen worden door goede concepten en methoden en door efficiënte, innovatieve toepassingen op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en innovatie (OOI).

| 19. | In alle vormen van menselijke interactie is er sprake van onzekerheidsfactoren, twijfels en spanningen. Zaak is om met name deze spanningen zodanig om te vormen dat ze kunnen dienen als een bron van creativiteit en innovatie en aansluiten op de idee van de „lerende organisatie” (learning organisation). Het creatieve proces zelf wordt een creatieve spanning (creative tension), met behulp waarvan activiteiten binnen systemen, alsmede systemen in hun geheel veranderd kunnen worden. Concepten en methoden die het leerproces verbreden, de kwaliteit ervan verhogen en bijdragen tot een duurzame sociale ontwikkeling, spelen een grote rol. Zaken als het benutten van kennis (knowledge exploitation) en het opbouwen van kenniscapaciteit (capacity building), het benutten van kennis in organisatorisch leren (knowledge exploitation in organisational learning) alsmede onderzoek en co-creativiteit (exploration and knowledge co-creation) worden steeds belangrijker. |
| --- | --- |

19.

In alle vormen van menselijke interactie is er sprake van onzekerheidsfactoren, twijfels en spanningen. Zaak is om met name deze spanningen zodanig om te vormen dat ze kunnen dienen als een bron van creativiteit en innovatie en aansluiten op de idee van de „lerende organisatie” (learning organisation). Het creatieve proces zelf wordt een creatieve spanning (creative tension), met behulp waarvan activiteiten binnen systemen, alsmede systemen in hun geheel veranderd kunnen worden. Concepten en methoden die het leerproces verbreden, de kwaliteit ervan verhogen en bijdragen tot een duurzame sociale ontwikkeling, spelen een grote rol. Zaken als het benutten van kennis (knowledge exploitation) en het opbouwen van kenniscapaciteit (capacity building), het benutten van kennis in organisatorisch leren (knowledge exploitation in organisational learning) alsmede onderzoek en co-creativiteit (exploration and knowledge co-creation) worden steeds belangrijker.

| 20. | Regio's hebben nieuwe centra nodig voor innovatie en co-creativiteit. Deze kunnen worden samengebracht onder de noemer „Innovation Garden” (innovatietuin) en „Challenge Platform” (uitdagingsplatform), die samen een soort proeftuin voor een nieuwe bedrijfs- en organisatiecultuur vormen en waar oplossingen worden ontwikkeld voor allerlei uitdagingen, van kleine lokale uitdagingen tot grote maatschappelijke uitdagingen op mondiaal niveau. Hiertoe zijn onderzoeks-, ontwikkelings- en innovatieactiviteiten nodig waarbij prototypes worden uitgewerkt en uitgetest voor ruimtelijke constellaties met fysieke, intellectuele en virtuele dimensies en voor orkestratie- en kennisbeheerinstrumenten die nodig zijn om uitdagingen het hoofd te bieden. |
| --- | --- |

20.

Regio's hebben nieuwe centra nodig voor innovatie en co-creativiteit. Deze kunnen worden samengebracht onder de noemer „Innovation Garden” (innovatietuin) en „Challenge Platform” (uitdagingsplatform), die samen een soort proeftuin voor een nieuwe bedrijfs- en organisatiecultuur vormen en waar oplossingen worden ontwikkeld voor allerlei uitdagingen, van kleine lokale uitdagingen tot grote maatschappelijke uitdagingen op mondiaal niveau. Hiertoe zijn onderzoeks-, ontwikkelings- en innovatieactiviteiten nodig waarbij prototypes worden uitgewerkt en uitgetest voor ruimtelijke constellaties met fysieke, intellectuele en virtuele dimensies en voor orkestratie- en kennisbeheerinstrumenten die nodig zijn om uitdagingen het hoofd te bieden.

| 21. | Het eens zo bejubelde Triple Helix-samenwerkingsmodel is niet meer dynamisch genoeg om de nieuwe uitdagingen het hoofd te bieden. Er zou inmiddels tenminste sprake moeten zijn van een Quadruple Helix-samenwerkingsmodel waarbij de leefgemeenschap de vierde partij wordt. Kortom, het model is toe aan hervorming. Om dit samenwerkings- en cultuurmodel te moderniseren moet sterker worden ingezet op regionale innovatie-ecosystemen. |
| --- | --- |

21.

Het eens zo bejubelde Triple Helix-samenwerkingsmodel is niet meer dynamisch genoeg om de nieuwe uitdagingen het hoofd te bieden. Er zou inmiddels tenminste sprake moeten zijn van een Quadruple Helix-samenwerkingsmodel waarbij de leefgemeenschap de vierde partij wordt. Kortom, het model is toe aan hervorming. Om dit samenwerkings- en cultuurmodel te moderniseren moet sterker worden ingezet op regionale innovatie-ecosystemen.

| 22. | Voor Europa is het van cruciaal belang om te onderzoeken hoe regionale innovatie-ecosystemen werken en te kijken naar de rol, betekenis, activiteiten, oplossingen en voorwaarden voor succes van de gemeenschappen en instellingen die in zulke systemen de drijvende kracht achter nieuwe dynamische innovatie-activiteiten vormen. De nieuwe innovatie-instellingen richten zich vooral op nieuwe manieren van denken en werken die consumentvriendelijk design, co-creativiteit en de snelle ontwikkeling van prototypen mogelijk moeten maken. |
| --- | --- |

22.

Voor Europa is het van cruciaal belang om te onderzoeken hoe regionale innovatie-ecosystemen werken en te kijken naar de rol, betekenis, activiteiten, oplossingen en voorwaarden voor succes van de gemeenschappen en instellingen die in zulke systemen de drijvende kracht achter nieuwe dynamische innovatie-activiteiten vormen. De nieuwe innovatie-instellingen richten zich vooral op nieuwe manieren van denken en werken die consumentvriendelijk design, co-creativiteit en de snelle ontwikkeling van prototypen mogelijk moeten maken.

| 23. | Deze nieuwe instellingen, waarvan de meeste pas de afgelopen jaren zijn opgericht, zijn flexibele samenwerkingsentiteiten, zoals incubatie- en acceleratiecentra (Incubators and Accelerators), levende laboratoria (Living Labs), ondernemersplatforms (Entrepreneurial Hubs), ontwikkelingslaboratoria (Development Labs), laboratoria voor sociale innovatie (Social Innovation Labs), werkplaatsen met computergestuurde gereedschappen (Fab Labs), kampen voor maatschappelijke innovatie (Societal Innovation Learning Camps) en toekomstcentra (Future Centers). Meestal zijn ze gelieerd aan universiteiten, gemeenten en ondernemingen. Kenmerkend voor deze centra zijn de toepassing van nieuwe open werkmethoden, gebruik van sociale media, nieuwe praktijken t.a.v. het intellectueel eigendomsrecht en de financiering, een breed stakeholdersnetwerk en ondernemerszin. |
| --- | --- |

23.

Deze nieuwe instellingen, waarvan de meeste pas de afgelopen jaren zijn opgericht, zijn flexibele samenwerkingsentiteiten, zoals incubatie- en acceleratiecentra (Incubators and Accelerators), levende laboratoria (Living Labs), ondernemersplatforms (Entrepreneurial Hubs), ontwikkelingslaboratoria (Development Labs), laboratoria voor sociale innovatie (Social Innovation Labs), werkplaatsen met computergestuurde gereedschappen (Fab Labs), kampen voor maatschappelijke innovatie (Societal Innovation Learning Camps) en toekomstcentra (Future Centers). Meestal zijn ze gelieerd aan universiteiten, gemeenten en ondernemingen. Kenmerkend voor deze centra zijn de toepassing van nieuwe open werkmethoden, gebruik van sociale media, nieuwe praktijken t.a.v. het intellectueel eigendomsrecht en de financiering, een breed stakeholdersnetwerk en ondernemerszin.

| 24. | Om te bewerkstelligen dat actief gebruik wordt gemaakt van de procedures voor de gunning van innoverende overheidsopdrachten, moeten deze procedures worden vereenvoudigd. Er zijn overal in en buiten Europa voorbeelden te vinden van geslaagde vereenvoudiging. Deze zouden moeten worden bestudeerd en aangepast en daarvan zouden prototypen moeten worden gemaakt, waarna ze kunnen worden toegepast. |
| --- | --- |

24.

Om te bewerkstelligen dat actief gebruik wordt gemaakt van de procedures voor de gunning van innoverende overheidsopdrachten, moeten deze procedures worden vereenvoudigd. Er zijn overal in en buiten Europa voorbeelden te vinden van geslaagde vereenvoudiging. Deze zouden moeten worden bestudeerd en aangepast en daarvan zouden prototypen moeten worden gemaakt, waarna ze kunnen worden toegepast.

III.   AANPAK VAN GROTE MAATSCHAPPELIJKE UITDAGINGEN OP REGIONAAL NIVEAU

| 25. | De discussie over „de grote maatschappelijke uitdagingen” is vaak te abstract en lijkt veraf te staan van de concrete zorgen van de belangrijkste betrokkenen, te weten de lokale en regionale overheden, het midden- en kleinbedrijf (mkb) en de gewone burger. Maar juist hier ligt het innovatiepotentieel van Europa. De grote uitdagingen moeten uitdrukkelijk worden gekoppeld aan uitdagingen op lokaal en regionaal niveau en ook op deze niveaus worden aangepakt. Hierdoor wordt het lokale innovatievermogen bevorderd en kunnen het enorme potentieel en de collectieve intelligentie die op dit niveau voorhanden zijn, worden benut. De burger plukt niet alleen de vruchten van innovatie, maar heeft zelf ook een cruciaal aandeel in het innovatieproces. Onze aandacht moet meer uitgaan naar de vraag waarom een transformatie nodig is, en hoe degenen die deze innovatie-uitdaging aangaan, hierdoor zullen worden gemotiveerd en gestimuleerd. Er moeten sociale programma's worden opgezet in de regio's, die op basis van door de digitalisering mogelijk gemaakte dialoog en samenwerking moeten bijdragen aan de benodigde maatschappelijke omslag. Iedereen zal moeten worden gestimuleerd om oplossingen te bedenken voor essentiële sociale tekortkomingen en om hier het nodige pionierswerk te verrichten. |
| --- | --- |

25.

De discussie over „de grote maatschappelijke uitdagingen” is vaak te abstract en lijkt veraf te staan van de concrete zorgen van de belangrijkste betrokkenen, te weten de lokale en regionale overheden, het midden- en kleinbedrijf (mkb) en de gewone burger. Maar juist hier ligt het innovatiepotentieel van Europa. De grote uitdagingen moeten uitdrukkelijk worden gekoppeld aan uitdagingen op lokaal en regionaal niveau en ook op deze niveaus worden aangepakt. Hierdoor wordt het lokale innovatievermogen bevorderd en kunnen het enorme potentieel en de collectieve intelligentie die op dit niveau voorhanden zijn, worden benut. De burger plukt niet alleen de vruchten van innovatie, maar heeft zelf ook een cruciaal aandeel in het innovatieproces. Onze aandacht moet meer uitgaan naar de vraag waarom een transformatie nodig is, en hoe degenen die deze innovatie-uitdaging aangaan, hierdoor zullen worden gemotiveerd en gestimuleerd. Er moeten sociale programma's worden opgezet in de regio's, die op basis van door de digitalisering mogelijk gemaakte dialoog en samenwerking moeten bijdragen aan de benodigde maatschappelijke omslag. Iedereen zal moeten worden gestimuleerd om oplossingen te bedenken voor essentiële sociale tekortkomingen en om hier het nodige pionierswerk te verrichten.

| 26. | Het CvdR dringt erop aan dat de Commissie programma's opzet om de grote maatschappelijke uitdagingen te vertalen naar het nationaal, regionale en lokale niveau. Hoe kunnen we een grote maatschappelijke uitdaging zo invullen dat dit aansluit op de behoeften op nationaal niveau, de prioriteiten op regionaal niveau of de uitdagingen op lokaal niveau? Genoemde programma's, op te zetten in het kader van Horizon 2020 of andere EU-programma's, moeten voorzien in mogelijkheden voor burger en kleinbedrijf om aan de Commissie kenbaar te maken welke uitdagingen bij hen spelen, alsook de nodige voorwaarden scheppen (methoden, innovatiebevorderend klimaat, facilitoren) om de lokale uitdagingen te vertalen naar innovatieve programma's op het niveau dat daarvoor het meest geschikt is. Een methode die hierbij een centrale rol speelt is de snelle ontwikkeling van prototypen. |
| --- | --- |

26.

Het CvdR dringt erop aan dat de Commissie programma's opzet om de grote maatschappelijke uitdagingen te vertalen naar het nationaal, regionale en lokale niveau. Hoe kunnen we een grote maatschappelijke uitdaging zo invullen dat dit aansluit op de behoeften op nationaal niveau, de prioriteiten op regionaal niveau of de uitdagingen op lokaal niveau? Genoemde programma's, op te zetten in het kader van Horizon 2020 of andere EU-programma's, moeten voorzien in mogelijkheden voor burger en kleinbedrijf om aan de Commissie kenbaar te maken welke uitdagingen bij hen spelen, alsook de nodige voorwaarden scheppen (methoden, innovatiebevorderend klimaat, facilitoren) om de lokale uitdagingen te vertalen naar innovatieve programma's op het niveau dat daarvoor het meest geschikt is. Een methode die hierbij een centrale rol speelt is de snelle ontwikkeling van prototypen.

| 27. | Het CvdR stelt voor in een aantal Europese regio's voor elk van de maatschappelijke uitdagingen experimenten en bijzondere acties voor snelle prototype-ontwikkeling op te zetten, gekoppeld aan een co-learningprogramma. Daarnaast zou de netwerkvorming tussen slimme steden ter bevordering van experimentele innovatie en experimenteel leren moeten worden versterkt. Europa heeft behoefte aan steden met een voortrekkersrol en goede, innovatiebevorderende partnerschapsprogramma's, die de ontwikkeling van alle regio's, ongeacht hun huidige situatie, waarborgen. Dit betekent dat de uitdagingen worden vertaald naar lokale en regionale bekommernissen, zodat hiervoor op plaatselijk niveau in het kader van innovatieve veranderingsprocessen naar oplossingen kan worden gezocht. De bedoeling is dat de deelnemende regio's hun kennis en ervaringen delen en codificeren middels een systeem voor snelle rapportage in een begrijpelijke taal en met gebruikmaking van inzichtelijk illustratiemateriaal, zodat ook anderen hiervan actief gebruik kunnen maken. De oplossingen van de ene regio kunnen dan worden uitgetest en bekrachtigd door de andere deelnemende regio's en, indien ze goed werken, worden verspreid naar andere regio's in Europa om ze ook daar in praktijk te brengen. Belangrijk is dat de oplossingen flexibel zijn en aangepast kunnen worden aan de lokale context, om de administratieve lasten voor het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen, overheidsinstanties e.a. zo klein mogelijk te houden. |
| --- | --- |

27.

Het CvdR stelt voor in een aantal Europese regio's voor elk van de maatschappelijke uitdagingen experimenten en bijzondere acties voor snelle prototype-ontwikkeling op te zetten, gekoppeld aan een co-learningprogramma. Daarnaast zou de netwerkvorming tussen slimme steden ter bevordering van experimentele innovatie en experimenteel leren moeten worden versterkt. Europa heeft behoefte aan steden met een voortrekkersrol en goede, innovatiebevorderende partnerschapsprogramma's, die de ontwikkeling van alle regio's, ongeacht hun huidige situatie, waarborgen. Dit betekent dat de uitdagingen worden vertaald naar lokale en regionale bekommernissen, zodat hiervoor op plaatselijk niveau in het kader van innovatieve veranderingsprocessen naar oplossingen kan worden gezocht. De bedoeling is dat de deelnemende regio's hun kennis en ervaringen delen en codificeren middels een systeem voor snelle rapportage in een begrijpelijke taal en met gebruikmaking van inzichtelijk illustratiemateriaal, zodat ook anderen hiervan actief gebruik kunnen maken. De oplossingen van de ene regio kunnen dan worden uitgetest en bekrachtigd door de andere deelnemende regio's en, indien ze goed werken, worden verspreid naar andere regio's in Europa om ze ook daar in praktijk te brengen. Belangrijk is dat de oplossingen flexibel zijn en aangepast kunnen worden aan de lokale context, om de administratieve lasten voor het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen, overheidsinstanties e.a. zo klein mogelijk te houden.

| 28. | Het CvdR wijst erop dat deze aanpak voor regionale beleidsmakers interessant is, omdat hij in combinatie met de synergische werking van cohesie- en lokale fondsen en EU-programma's praktische oplossingen oplevert die in heel Europa kunnen worden overgenomen. Bovendien bevordert deze aanpak het lokale innovatievermogen en helpt het een innovatiecultuur in Europa te creëren. |
| --- | --- |

28.

Het CvdR wijst erop dat deze aanpak voor regionale beleidsmakers interessant is, omdat hij in combinatie met de synergische werking van cohesie- en lokale fondsen en EU-programma's praktische oplossingen oplevert die in heel Europa kunnen worden overgenomen. Bovendien bevordert deze aanpak het lokale innovatievermogen en helpt het een innovatiecultuur in Europa te creëren.

| 29. | Universiteiten spelen een cruciale rol in deze ontwikkeling. Nu de middelen evenwel schaarser zijn, halen ook de universiteiten de buikriem aan en grijpen zij terug naar traditionele onderwijs- en onderzoeksmethoden. Extern engagement komt pas op de tweede plaats. Het CvdR pleit voor maatregelen om universiteiten aan te moedigen een duidelijke maatschappelijke rol op zich te nemen en coaching- en leermethoden te ontwikkelen met het oog op de nodige sociale en maatschappelijke veranderingsprocessen. |
| --- | --- |

29.

Universiteiten spelen een cruciale rol in deze ontwikkeling. Nu de middelen evenwel schaarser zijn, halen ook de universiteiten de buikriem aan en grijpen zij terug naar traditionele onderwijs- en onderzoeksmethoden. Extern engagement komt pas op de tweede plaats. Het CvdR pleit voor maatregelen om universiteiten aan te moedigen een duidelijke maatschappelijke rol op zich te nemen en coaching- en leermethoden te ontwikkelen met het oog op de nodige sociale en maatschappelijke veranderingsprocessen.

IV.   SLIMME SPECIALISATIE

| 30. | De Raad van de EU heeft, met name in zijn conclusies m.b.t. de Innovatie-Unie, onderstreept dat slimme specialisatie een wezenlijk onderdeel uitmaakt van het strategisch kader van Europa 2020. In de EU-gids voor onderzoeks- en innovatiestrategieën voor slimme specialisatie worden de strategieën in kwestie omschreven als geïntegreerde lokale economische transformatieprogramma's. |
| --- | --- |

30.

De Raad van de EU heeft, met name in zijn conclusies m.b.t. de Innovatie-Unie, onderstreept dat slimme specialisatie een wezenlijk onderdeel uitmaakt van het strategisch kader van Europa 2020. In de EU-gids voor onderzoeks- en innovatiestrategieën voor slimme specialisatie worden de strategieën in kwestie omschreven als geïntegreerde lokale economische transformatieprogramma's.

| 31. | Deze vormen een regionaal beleidskader voor door innovatie aangedreven groei en verschillen met name in die zin van het traditionele industrie- en innovatiebeleid dat ze een „ondernemingsgezind ontdekkingsproces” vooronderstellen. We hebben het dan over een interactief, door de marktwerking gestuurd proces waarbij de particuliere sector onderzoek doet naar en inzicht verwerft in innovatieve oplossingen en de overheid de resultaten hiervan evalueert en de actoren die de meeste kans van slagen hebben ondersteunt om de mogelijkheden tot vernieuwing te verwezenlijken. In tegenstelling tot het traditionele industriebeleid werken slimme specialisatiestrategieën veel meer van onderop. |
| --- | --- |

31.

Deze vormen een regionaal beleidskader voor door innovatie aangedreven groei en verschillen met name in die zin van het traditionele industrie- en innovatiebeleid dat ze een „ondernemingsgezind ontdekkingsproces” vooronderstellen. We hebben het dan over een interactief, door de marktwerking gestuurd proces waarbij de particuliere sector onderzoek doet naar en inzicht verwerft in innovatieve oplossingen en de overheid de resultaten hiervan evalueert en de actoren die de meeste kans van slagen hebben ondersteunt om de mogelijkheden tot vernieuwing te verwezenlijken. In tegenstelling tot het traditionele industriebeleid werken slimme specialisatiestrategieën veel meer van onderop.

| 32. | Het platform voor slimme specialisatie (S3Platform) moet lokale en regionale activiteiten beter ondersteunen, met bijzondere aandacht voor minder ontwikkelde regio's. Dit betekent dat steun vooral geboden is voor initiatieven die erop gericht zijn om in elke regio activiteiten met een hoge meerwaarde op te sporen. Alles moet in het werk worden gesteld om het regionale concurrentievermogen te versterken en een beleidsmix te ontwikkelen ter uitstippeling van strategieën voor slimme specialisatie. |
| --- | --- |

32.

Het platform voor slimme specialisatie (S3Platform) moet lokale en regionale activiteiten beter ondersteunen, met bijzondere aandacht voor minder ontwikkelde regio's. Dit betekent dat steun vooral geboden is voor initiatieven die erop gericht zijn om in elke regio activiteiten met een hoge meerwaarde op te sporen. Alles moet in het werk worden gesteld om het regionale concurrentievermogen te versterken en een beleidsmix te ontwikkelen ter uitstippeling van strategieën voor slimme specialisatie.

| 33. | Het CvdR stelt nadrukkelijk vast dat de onderzoeks- en innovatiestrategieën voor slimme specialisatie in overeenstemming zijn met de doelstellingen en instrumenten van het EU-cohesiebeleid en de groei en werkgelegenheid in de EU-lidstaten en regio's bevorderen. Elke nationale en regionale economie, zowel leidende als achtergestelde regio's, worden in deze aanpak geacht een strategie te hebben en een mondiale rol te spelen. Innovatie draait in dit concept niet alleen om investeringen in onderzoek of verwerkende industrie, maar ook om het opbouwen van innovatievermogen door design- en creatieve industrie, vergroting van het innovatievermogen in het openbaar bestuur, sociale innovatie, innovatieve dienstverlening, nieuwe bedrijfsmodellen en praktijkgerichte innovatie. |
| --- | --- |

33.

Het CvdR stelt nadrukkelijk vast dat de onderzoeks- en innovatiestrategieën voor slimme specialisatie in overeenstemming zijn met de doelstellingen en instrumenten van het EU-cohesiebeleid en de groei en werkgelegenheid in de EU-lidstaten en regio's bevorderen. Elke nationale en regionale economie, zowel leidende als achtergestelde regio's, worden in deze aanpak geacht een strategie te hebben en een mondiale rol te spelen. Innovatie draait in dit concept niet alleen om investeringen in onderzoek of verwerkende industrie, maar ook om het opbouwen van innovatievermogen door design- en creatieve industrie, vergroting van het innovatievermogen in het openbaar bestuur, sociale innovatie, innovatieve dienstverlening, nieuwe bedrijfsmodellen en praktijkgerichte innovatie.

| 34. | Het CvdR staat dan ook ten volle achter het voorstel van de parlementaire commissie ITRE om de regels van het kaderprogramma Horizon 2020 als volgt aan te vullen: „Zowel in Horizon 2020 als bij de Structuurfondsen worden instrumenten toegepast om de strategieën voor onderzoek, innovatie en slimme specialisatie aan elkaar te koppelen, teneinde objectieve indicatoren te creëren voor de weg naar topkwaliteit en de opbouw van de EOR.” |
| --- | --- |

34.

Het CvdR staat dan ook ten volle achter het voorstel van de parlementaire commissie ITRE om de regels van het kaderprogramma Horizon 2020 als volgt aan te vullen: „Zowel in Horizon 2020 als bij de Structuurfondsen worden instrumenten toegepast om de strategieën voor onderzoek, innovatie en slimme specialisatie aan elkaar te koppelen, teneinde objectieve indicatoren te creëren voor de weg naar topkwaliteit en de opbouw van de EOR.”

| 35. | Regio's en steden moeten onderzoek, ontwikkeling en innovatie (OOI) als een essentieel onderdeel van hun beleidsagenda gaan beschouwen. Horizon 2020 en cohesiemiddelen moeten worden gebruikt om de concepten, instrumenten en andere voorwaarden uit te werken waarmee het voor lokale en regionale overheden mogelijk wordt, innovatie actief te bevorderen, risico's te nemen en te investeren in praktische OOI-toepassingen, teneinde regionaal maatwerk te leveren. |
| --- | --- |

35.

Regio's en steden moeten onderzoek, ontwikkeling en innovatie (OOI) als een essentieel onderdeel van hun beleidsagenda gaan beschouwen. Horizon 2020 en cohesiemiddelen moeten worden gebruikt om de concepten, instrumenten en andere voorwaarden uit te werken waarmee het voor lokale en regionale overheden mogelijk wordt, innovatie actief te bevorderen, risico's te nemen en te investeren in praktische OOI-toepassingen, teneinde regionaal maatwerk te leveren.

| 36. | Willen we de doelstellingen van de Europa 2020-strategie bereiken, dan moet het cohesiebeleid van de EU bijdragen tot verbreding van de vaardigheden en het innovatievermogen op lokaal niveau en tot de ontwikkeling van instrumenten ter bevordering van de intra-Europese samenwerking tussen regio's. Dergelijke instrumenten en samenwerkingsinitiatieven zijn nodig om de resultaten van Horizon 2020 op lokaal en regionaal niveau te implementeren. Hiertoe stelt het CvdR voor dat de mogelijkheden van het INTERREG-programma ten volle worden benut en dat de nodige middelen voor deze activiteiten beschikbaar worden gesteld door platforms voor wederzijds leren op te richten en de internationale uitwisseling van innovatiestrategieën te bevorderen. |
| --- | --- |

36.

Willen we de doelstellingen van de Europa 2020-strategie bereiken, dan moet het cohesiebeleid van de EU bijdragen tot verbreding van de vaardigheden en het innovatievermogen op lokaal niveau en tot de ontwikkeling van instrumenten ter bevordering van de intra-Europese samenwerking tussen regio's. Dergelijke instrumenten en samenwerkingsinitiatieven zijn nodig om de resultaten van Horizon 2020 op lokaal en regionaal niveau te implementeren. Hiertoe stelt het CvdR voor dat de mogelijkheden van het INTERREG-programma ten volle worden benut en dat de nodige middelen voor deze activiteiten beschikbaar worden gesteld door platforms voor wederzijds leren op te richten en de internationale uitwisseling van innovatiestrategieën te bevorderen.

V.   SLIMME STEDEN

| 37. | Het concept „Slimme steden” is één van de terreinen waarop de EU haar aandacht heeft gericht om duurzame groei en de kwaliteit van leven te bevorderen. Hiervoor zijn investeringen in ICT-voorzieningen en elektronische dienstverlening en in menselijk en sociaal kapitaal nodig. Belangrijke motoren van verandering zijn in de eerste plaats het duurzame kapitaal op regionaal niveau en efficiënte innovatie-ecosystemen, die met name gericht dienen te zijn op modernisering van de samenwerkingscultuur in het kader van het Triple Helix-model en op een grotere reactiecapaciteit op regionaal niveau door bevordering van de burgerparticipatie. Het CvdR wijst op het cruciale belang van slimme toepassingen in open, interoperabele gebruikersinterfaces voor digitale dienstverlening om mensen in de regio of wereldwijd alsook steden in het kader van Europese partnerschappen met elkaar te verbinden. Het concept van een netwerk van slimme steden dient verder te worden uitgewerkt en worden uitgebreid tot andere Europese steden. |
| --- | --- |

37.

Het concept „Slimme steden” is één van de terreinen waarop de EU haar aandacht heeft gericht om duurzame groei en de kwaliteit van leven te bevorderen. Hiervoor zijn investeringen in ICT-voorzieningen en elektronische dienstverlening en in menselijk en sociaal kapitaal nodig. Belangrijke motoren van verandering zijn in de eerste plaats het duurzame kapitaal op regionaal niveau en efficiënte innovatie-ecosystemen, die met name gericht dienen te zijn op modernisering van de samenwerkingscultuur in het kader van het Triple Helix-model en op een grotere reactiecapaciteit op regionaal niveau door bevordering van de burgerparticipatie. Het CvdR wijst op het cruciale belang van slimme toepassingen in open, interoperabele gebruikersinterfaces voor digitale dienstverlening om mensen in de regio of wereldwijd alsook steden in het kader van Europese partnerschappen met elkaar te verbinden. Het concept van een netwerk van slimme steden dient verder te worden uitgewerkt en worden uitgebreid tot andere Europese steden.

| 38. | In de Europese regio's zou, in het kader van de tenuitvoerlegging van de strategie voor slimme specialisatie, een proces in gang moeten worden gezet, gericht op het ontwikkelen en verlenen van slimme diensten die aangepast zijn aan de cultuur en de particuliere en publieke dienstverlening per regio. Het CvdR stelt voor om de ontwikkelingswerkzaamheden van de lokale en regionale overheden krachtig te ondersteunen via onderzoeksprojecten die door de EU worden gefinancierd en die als taak hebben om de beste onderzoeksgegevens naar alle regio's toe te halen, deze te bewerken en aan te passen aan de behoeften van de verschillende regio's. |
| --- | --- |

38.

In de Europese regio's zou, in het kader van de tenuitvoerlegging van de strategie voor slimme specialisatie, een proces in gang moeten worden gezet, gericht op het ontwikkelen en verlenen van slimme diensten die aangepast zijn aan de cultuur en de particuliere en publieke dienstverlening per regio. Het CvdR stelt voor om de ontwikkelingswerkzaamheden van de lokale en regionale overheden krachtig te ondersteunen via onderzoeksprojecten die door de EU worden gefinancierd en die als taak hebben om de beste onderzoeksgegevens naar alle regio's toe te halen, deze te bewerken en aan te passen aan de behoeften van de verschillende regio's.

| 39. | In de regio's zou van start moeten worden gegaan met programma's die gericht zijn op de totstandbrenging van innovatieclusters met een internationale uitstraling. Stedelijke gebieden dienen m.b.v. verschillende programma's te worden aangemoedigd om strategische keuzes te maken, waarbij wordt uitgegaan van de eigen identiteit, van de bestaande behoeften en van multidisciplinaire know how, en om het initiatief te nemen tot kennisgebaseerde bedrijfsmodellen. Het CvdR stelt voor om voor de financiering van de programma's zowel regionale middelen als middelen uit de Europese structuurfondsen beschikbaar te stellen en de bijbehorende activiteiten te ondersteunen via allerlei maatregelen, programma's en financieringsinstrumenten op EU-niveau. |
| --- | --- |

39.

In de regio's zou van start moeten worden gegaan met programma's die gericht zijn op de totstandbrenging van innovatieclusters met een internationale uitstraling. Stedelijke gebieden dienen m.b.v. verschillende programma's te worden aangemoedigd om strategische keuzes te maken, waarbij wordt uitgegaan van de eigen identiteit, van de bestaande behoeften en van multidisciplinaire know how, en om het initiatief te nemen tot kennisgebaseerde bedrijfsmodellen. Het CvdR stelt voor om voor de financiering van de programma's zowel regionale middelen als middelen uit de Europese structuurfondsen beschikbaar te stellen en de bijbehorende activiteiten te ondersteunen via allerlei maatregelen, programma's en financieringsinstrumenten op EU-niveau.

| 40. | Een efficiënte aanpak om de kloof te dichten tussen onderzoeksinzichten wereldwijd en actuele regionale praktijk is daarbij een absolute vereiste, zo benadrukt het CvdR, willen de regionale innovatiestrategieën effect sorteren. Structuren en processen in steden en regio's moeten worden ontwikkeld of zelfs radicaal worden veranderd overeenkomstig de laatste onderzoeksresultaten. Het CvdR dringt daarom erop aan dat:






  — | de Commissie waardeketens- en -netwerken als geheel tot speerpunt maakt van Horizon 2020: er moet meer onderzoek komen naar de vraag hoe op basis van lokale culturele waarden en denkwijzen innovaties kunnen worden ontwikkeld en in de praktijk kunnen worden omgezet die heel concreet het welzijn van de burger bevorderen; |
| --- | --- | --- |

40.

Een efficiënte aanpak om de kloof te dichten tussen onderzoeksinzichten wereldwijd en actuele regionale praktijk is daarbij een absolute vereiste, zo benadrukt het CvdR, willen de regionale innovatiestrategieën effect sorteren. Structuren en processen in steden en regio's moeten worden ontwikkeld of zelfs radicaal worden veranderd overeenkomstig de laatste onderzoeksresultaten. Het CvdR dringt daarom erop aan dat:

—

de Commissie waardeketens- en -netwerken als geheel tot speerpunt maakt van Horizon 2020: er moet meer onderzoek komen naar de vraag hoe op basis van lokale culturele waarden en denkwijzen innovaties kunnen worden ontwikkeld en in de praktijk kunnen worden omgezet die heel concreet het welzijn van de burger bevorderen;

| — | politieke besluitvormers consequent de hoogste ambities nastreven en voor radicale vernieuwing gaan; |
| --- | --- |

—

politieke besluitvormers consequent de hoogste ambities nastreven en voor radicale vernieuwing gaan;

| — | regio's en steden hierin een voortrekkersrol nemen en proefprojecten opzetten die bij uitstek Europees van aard zijn, nl. multicultureel, de mens centraal stellend en gericht zijn op maatschappelijke innovatie en op de ontwikkeling van mogelijkheden om betere structuren te creëren voor de welvaartsmaatschappij en de basis te leggen voor de ontwikkeling van de digitale interne markt; |
| --- | --- |

—

regio's en steden hierin een voortrekkersrol nemen en proefprojecten opzetten die bij uitstek Europees van aard zijn, nl. multicultureel, de mens centraal stellend en gericht zijn op maatschappelijke innovatie en op de ontwikkeling van mogelijkheden om betere structuren te creëren voor de welvaartsmaatschappij en de basis te leggen voor de ontwikkeling van de digitale interne markt;

| — | concrete voorbeelden van succesvolle initiatieven onder de aandacht worden gebracht en op ruime schaal worden verspreid, zodat andere regio's en steden lessen kunnen trekken uit de concrete resultaten en de effectieve ontwikkeling van vroegere en lopende programma's; |
| --- | --- |

—

concrete voorbeelden van succesvolle initiatieven onder de aandacht worden gebracht en op ruime schaal worden verspreid, zodat andere regio's en steden lessen kunnen trekken uit de concrete resultaten en de effectieve ontwikkeling van vroegere en lopende programma's;

| — | regio's en steden hun burgers zo goed mogelijk doordringen van het belang van innovatie en de terugkoppeling van hun burgers benutten om een voedingsbodem te creëren voor een geslaagde toepassing van innovatie. Dit vergt op Europese schaal de ontwikkeling van regionale innovatieve ecosystemen en stedelijke innovatie. |
| --- | --- |

—

regio's en steden hun burgers zo goed mogelijk doordringen van het belang van innovatie en de terugkoppeling van hun burgers benutten om een voedingsbodem te creëren voor een geslaagde toepassing van innovatie. Dit vergt op Europese schaal de ontwikkeling van regionale innovatieve ecosystemen en stedelijke innovatie.

| 41. | Het CvdR erkent dat het maatschappelijk innovatievermogen aanzienlijk kan worden vergroot door burgerparticipatie te bevorderen. Dit vereist een mensgerichte aanpak in het gebruik van de digitale technologie: crowdsensing en crowdsourcing. In slimme steden is de ontwikkeling sterk gebaseerd op participatieprocessen van onderaf die stoelen op de dynamiek van allerlei vormen van maatschappelijke activiteit, en op individuele en gedeelde verantwoordelijkheid. In de traditionele stedelijke dienstverlening met haar topdownstructuur is dat veel minder het geval. Het belangrijkste verschil is dat de burger rechtstreeks betrokken wordt bij maatschappelijke processen via platforms voor het verstrekken van gegevens en het delen van inhoud. De burger kan, met andere woorden, worden gezien als een actor in het veranderingsproces, die gegevens over activiteiten verzamelt, verslag uitbrengt over activiteiten en ook zelf bijdraagt aan verschillende activiteiten. |
| --- | --- |

41.

Het CvdR erkent dat het maatschappelijk innovatievermogen aanzienlijk kan worden vergroot door burgerparticipatie te bevorderen. Dit vereist een mensgerichte aanpak in het gebruik van de digitale technologie: crowdsensing en crowdsourcing. In slimme steden is de ontwikkeling sterk gebaseerd op participatieprocessen van onderaf die stoelen op de dynamiek van allerlei vormen van maatschappelijke activiteit, en op individuele en gedeelde verantwoordelijkheid. In de traditionele stedelijke dienstverlening met haar topdownstructuur is dat veel minder het geval. Het belangrijkste verschil is dat de burger rechtstreeks betrokken wordt bij maatschappelijke processen via platforms voor het verstrekken van gegevens en het delen van inhoud. De burger kan, met andere woorden, worden gezien als een actor in het veranderingsproces, die gegevens over activiteiten verzamelt, verslag uitbrengt over activiteiten en ook zelf bijdraagt aan verschillende activiteiten.

| 42. | Het CvdR is voorstander van nieuwe investeringen in open innovatie en crowdsourcing, beide sleutelbegrippen als het om slimme steden en burgerparticipatie gaat. Bij crowdsourcing worden gemeenschappen door bedrijven, steden of andere organisaties gevraagd om een bijdrage te leveren. Crowdsourcing speelt in die zin een cruciale rol om mensen te laten participeren. Een andere factor is het gebrek aan kennis van — en begrip voor — de goede praktijken, werkwijzen en oogmerken van anderen. |
| --- | --- |

42.

Het CvdR is voorstander van nieuwe investeringen in open innovatie en crowdsourcing, beide sleutelbegrippen als het om slimme steden en burgerparticipatie gaat. Bij crowdsourcing worden gemeenschappen door bedrijven, steden of andere organisaties gevraagd om een bijdrage te leveren. Crowdsourcing speelt in die zin een cruciale rol om mensen te laten participeren. Een andere factor is het gebrek aan kennis van — en begrip voor — de goede praktijken, werkwijzen en oogmerken van anderen.

| 43. | Het CvdR erkent dat de verschillende bestuursniveaus en het maatschappelijk middenveld nauwer moeten samenwerken en ziet wat dat betreft al hoopvolle voorbeelden in enkele steden en regio's. Het probleem is dat steden en regio's slagen er niet in slagen succesvolle praktijken optimaal te benutten: veelbelovende proefprojecten blijven vaak op het lokale niveau steken, zonder alle voordelen voor de gebruiker uit te buiten en commerciële mogelijkheden te creëren voor leveranciers. Het feit dat vernieuwingen onvoldoende op grotere schaal worden toegepast, heeft te maken met de complexe aard van veel stedelijke innovaties en de context waarin ze worden toegepast. |
| --- | --- |

43.

Het CvdR erkent dat de verschillende bestuursniveaus en het maatschappelijk middenveld nauwer moeten samenwerken en ziet wat dat betreft al hoopvolle voorbeelden in enkele steden en regio's. Het probleem is dat steden en regio's slagen er niet in slagen succesvolle praktijken optimaal te benutten: veelbelovende proefprojecten blijven vaak op het lokale niveau steken, zonder alle voordelen voor de gebruiker uit te buiten en commerciële mogelijkheden te creëren voor leveranciers. Het feit dat vernieuwingen onvoldoende op grotere schaal worden toegepast, heeft te maken met de complexe aard van veel stedelijke innovaties en de context waarin ze worden toegepast.

| 44. | Het CvdR stelt voor dat de Commissie overheidsaanbestedingen uitschrijft voor stedelijke innovatie, met als doel de ontwikkeling van nieuwe samenwerkingsmodellen voor nieuwe oplossingen op het gebied van stedelijke ontwikkeling en dienstverlening en de opschaling en verspreiding van deze innovaties naar andere steden en regio's te bevorderen. Dergelijke modellen dienen zich onder meer te richten op nieuwe vormen van samenwerking tussen burger, bedrijfsleven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en overheid. Zoiets brengt zowel kansen als uitdagingen met zich mee. Burgers in heel Europa hebben zelf al initiatieven genomen om hun omgeving te veranderen en met nieuwe vormen van samenwerking te experimenteren. Onder andere het rijke en actieve lokale gemeenschapsleven, het grote aantal vrijwilligers en de vele initiatieven die verrijzen, bieden wat dat betreft mogelijkheden. Gestreefd moet worden naar nieuwe vormen van samenwerking en versterking van de netwerkrelaties binnen de bestaande partnerschappen teneinde de ruimte te creëren voor een innovatief ontdekkingsproces op basis van het gebruik van mondiale kennisbronnen en de idee dat men van elkaar kan leren. Succesvolle voorbeelden moeten naar voren worden gebracht om de aandacht te trekken van vergelijkbare andere regio's in Europa. |
| --- | --- |

44.

Het CvdR stelt voor dat de Commissie overheidsaanbestedingen uitschrijft voor stedelijke innovatie, met als doel de ontwikkeling van nieuwe samenwerkingsmodellen voor nieuwe oplossingen op het gebied van stedelijke ontwikkeling en dienstverlening en de opschaling en verspreiding van deze innovaties naar andere steden en regio's te bevorderen. Dergelijke modellen dienen zich onder meer te richten op nieuwe vormen van samenwerking tussen burger, bedrijfsleven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en overheid. Zoiets brengt zowel kansen als uitdagingen met zich mee. Burgers in heel Europa hebben zelf al initiatieven genomen om hun omgeving te veranderen en met nieuwe vormen van samenwerking te experimenteren. Onder andere het rijke en actieve lokale gemeenschapsleven, het grote aantal vrijwilligers en de vele initiatieven die verrijzen, bieden wat dat betreft mogelijkheden. Gestreefd moet worden naar nieuwe vormen van samenwerking en versterking van de netwerkrelaties binnen de bestaande partnerschappen teneinde de ruimte te creëren voor een innovatief ontdekkingsproces op basis van het gebruik van mondiale kennisbronnen en de idee dat men van elkaar kan leren. Succesvolle voorbeelden moeten naar voren worden gebracht om de aandacht te trekken van vergelijkbare andere regio's in Europa.

VI.   REGIONALE INNOVATIE-ECOSYSTEMEN ALS PROEFTUINEN VOOR EEN ONDERNEMINGSGEZINDE ONTDEKKINGSTOCHT

| 45. | Een van de voornaamste uitdagingen waarvoor we staan als we de innovatiekloof willen dichten is komaf te maken met de neiging om problemen en uitdagingen aan te pakken vanuit het denken vanuit een bepaalde structuur. Maatschappelijke problemen laten zich niet beperken tot administratieve structuren noch kunnen ze opgelost worden in individuele projecten of door nationale of regionale ministeries. Traditionele projecten — zelfs grootschalige — zijn geen oplossing: Europa moet af van het hokjesdenken. Groei en werkgelegenheid gedijen bij open innovatie en waardenetwerken. Europa moet interdisciplinair, verkennings- en ondernemingsgezind gaan denken om tot een systematische aanpak van de uitdagingen te komen. Onderling gerelateerde problemen vereisen systematische oplossingen. |
| --- | --- |

45.

Een van de voornaamste uitdagingen waarvoor we staan als we de innovatiekloof willen dichten is komaf te maken met de neiging om problemen en uitdagingen aan te pakken vanuit het denken vanuit een bepaalde structuur. Maatschappelijke problemen laten zich niet beperken tot administratieve structuren noch kunnen ze opgelost worden in individuele projecten of door nationale of regionale ministeries. Traditionele projecten — zelfs grootschalige — zijn geen oplossing: Europa moet af van het hokjesdenken. Groei en werkgelegenheid gedijen bij open innovatie en waardenetwerken. Europa moet interdisciplinair, verkennings- en ondernemingsgezind gaan denken om tot een systematische aanpak van de uitdagingen te komen. Onderling gerelateerde problemen vereisen systematische oplossingen.

| 46. | Het CvdR ziet wat dat betreft boeiende ontwikkelingen in de laboratoria van universiteiten in Europa, en daarbuiten, in de zoektocht naar antwoorden op de grote maatschappelijke en industriële uitdagingen. De beste laboratoria voor baanbrekende innovaties zijn echter niet langer meer terug te vinden op de universitaire campus maar zijn uitgegroeid tot regionale innovatie-ecosystemen die fungeren als proeftuin voor de snelle ontwikkeling van prototypen van allerhande soorten van gebruikersgestuurde innovatie, gebaseerd op op verandering gerichte en schaalbare systemen. Om wetenschappelijke en technologische onderzoeksresultaten om te zetten in een brede stroom van nieuwe producten, diensten en processen moet Europa innovatie aanmoedigen in productiesystemen die van de gangbare paden afwijken. Belangrijk is ook dat er een goed wederzijds begrip is van eisen, problemen en kansen in het bedrijfsleven, op wetenschappelijk gebied en bij de overheid. |
| --- | --- |

46.

Het CvdR ziet wat dat betreft boeiende ontwikkelingen in de laboratoria van universiteiten in Europa, en daarbuiten, in de zoektocht naar antwoorden op de grote maatschappelijke en industriële uitdagingen. De beste laboratoria voor baanbrekende innovaties zijn echter niet langer meer terug te vinden op de universitaire campus maar zijn uitgegroeid tot regionale innovatie-ecosystemen die fungeren als proeftuin voor de snelle ontwikkeling van prototypen van allerhande soorten van gebruikersgestuurde innovatie, gebaseerd op op verandering gerichte en schaalbare systemen. Om wetenschappelijke en technologische onderzoeksresultaten om te zetten in een brede stroom van nieuwe producten, diensten en processen moet Europa innovatie aanmoedigen in productiesystemen die van de gangbare paden afwijken. Belangrijk is ook dat er een goed wederzijds begrip is van eisen, problemen en kansen in het bedrijfsleven, op wetenschappelijk gebied en bij de overheid.

| 47. | Het CvdR dringt aan op uitbreiding van de O&TO-activiteiten om innovatie en de ontwikkeling van nieuwe bedrijfsmodellen over de achterhaalde structuren van sectoren en centra heen en het denken vanuit ecosystemen die met de juiste aansturing het innovatieve potentieel en de ondernemingszin van regio's kunnen versterken, te bevorderen. |
| --- | --- |

47.

Het CvdR dringt aan op uitbreiding van de O&TO-activiteiten om innovatie en de ontwikkeling van nieuwe bedrijfsmodellen over de achterhaalde structuren van sectoren en centra heen en het denken vanuit ecosystemen die met de juiste aansturing het innovatieve potentieel en de ondernemingszin van regio's kunnen versterken, te bevorderen.

| 48. | Het CvdR benadrukt het belang van EU- en regionale financiële steun voor innovatie- en productie-ecosystemen met een sterke lokale, regionale en transregionale insteek. Met een breed innovatiebeleid kunnen de voorwaarden worden gecreëerd voor operationele systeemmodellen waarin in co-creatieve dialoog de behoeften van gebruikers, consumenten en burgers en kennis, creativiteit en vaardigheden verenigd worden. |
| --- | --- |

48.

Het CvdR benadrukt het belang van EU- en regionale financiële steun voor innovatie- en productie-ecosystemen met een sterke lokale, regionale en transregionale insteek. Met een breed innovatiebeleid kunnen de voorwaarden worden gecreëerd voor operationele systeemmodellen waarin in co-creatieve dialoog de behoeften van gebruikers, consumenten en burgers en kennis, creativiteit en vaardigheden verenigd worden.

| 49. | De factoren die de drijvende kracht vormen achter de dringend vereiste verandering die we nastreven, worden in de programmeringsperiode van 2014-2020 ondersteund op de diverse aandachtsgebieden voor onderzoek en innovatie. Het CvdR zou de volgende daarvan willen uitlichten, die zijns inziens de sleutel vormen tot een nieuwe manier van denken en werken:






  — | innovatiegemeenschappen fungeren door hun onderlinge verbondenheid in een waardenetwerk als ecosystemen in een wereld zonder grenzen; |
| --- | --- | --- |

49.

De factoren die de drijvende kracht vormen achter de dringend vereiste verandering die we nastreven, worden in de programmeringsperiode van 2014-2020 ondersteund op de diverse aandachtsgebieden voor onderzoek en innovatie. Het CvdR zou de volgende daarvan willen uitlichten, die zijns inziens de sleutel vormen tot een nieuwe manier van denken en werken:

—

innovatiegemeenschappen fungeren door hun onderlinge verbondenheid in een waardenetwerk als ecosystemen in een wereld zonder grenzen;

| — | innovatieprocessen zijn in hoge mate vraaggestuurd en gebruikersgericht en de consument is een belangrijke actor in het innovatieproces; |
| --- | --- |

—

innovatieprocessen zijn in hoge mate vraaggestuurd en gebruikersgericht en de consument is een belangrijke actor in het innovatieproces;

| — | innovatiestrategieën zijn gericht op het katalyseren van open innovatie en willen personen en gemeenschappen aanzetten tot een ondernemingsgezinde manier van denken en tot een efficiënt gebruik en het ontwikkelen van nieuwe digitale diensten. |
| --- | --- |

—

innovatiestrategieën zijn gericht op het katalyseren van open innovatie en willen personen en gemeenschappen aanzetten tot een ondernemingsgezinde manier van denken en tot een efficiënt gebruik en het ontwikkelen van nieuwe digitale diensten.

| 50. | EU-ervaringen met gemeenschappelijke programmering en transnationale partnerschappen moeten verder worden ontwikkeld ter bevordering van regionale processen, waarbij een bottom-upaanpak t.a.v. de prioriteiten van de EU 2020-strategie wordt gekoppeld aan kennis, vergaard uit Europees toponderzoek. Het CvdR legt de nadruk op het belang van uitbreiding van de middelen voor de vorming van meer Europese partnerschappen en regionale benchlearning aan de hand van INTERREG en andere, soortgelijke programma's. |
| --- | --- |

50.

EU-ervaringen met gemeenschappelijke programmering en transnationale partnerschappen moeten verder worden ontwikkeld ter bevordering van regionale processen, waarbij een bottom-upaanpak t.a.v. de prioriteiten van de EU 2020-strategie wordt gekoppeld aan kennis, vergaard uit Europees toponderzoek. Het CvdR legt de nadruk op het belang van uitbreiding van de middelen voor de vorming van meer Europese partnerschappen en regionale benchlearning aan de hand van INTERREG en andere, soortgelijke programma's.

| 51. | Het CvdR spoort de Commissie aan programma's ter bevordering van door ontdekkings- en ondernemingszin geïnspireerde processen op te zetten op de diverse niveaus en te onderzoeken welke initiatieven de lokale gemeenschap het meeste profijt opleveren en in aanmerking komen voor verspreiding in Europa. Dit dient o.a. te worden gefinancierd met middelen uit hoofde van Horizon 2020, COSME en het Cohesiefonds. Met proefprojecten waaraan meerdere regio's deelnemen, kan het potentieel voor grensoverschrijdend leren worden bevorderd. Regio's met gelijkaardige culturen, bijv. de Oostzee-regio, de Donau-regio of de ultraperifere regio's, zouden moeten samenwerken om bepaalde gemeenschappelijke maatschappelijke uitdagingen gezamenlijk aan te pakken. Succesvolle innovaties in een regio zouden door andere regio's kunnen worden uitgetest en gevalideerd, stedelijke innovaties zouden naar de regio kunnen worden overgeheveld en vandaaruit naar andere regio's in Europa. Bij al deze projecten moeten de belangrijkste belanghebbende partijen, waaronder lokale en regionale overheden, het mkb, ngo's en met name alle onderwijsinstellingen, betrokken worden. |
| --- | --- |

51.

Het CvdR spoort de Commissie aan programma's ter bevordering van door ontdekkings- en ondernemingszin geïnspireerde processen op te zetten op de diverse niveaus en te onderzoeken welke initiatieven de lokale gemeenschap het meeste profijt opleveren en in aanmerking komen voor verspreiding in Europa. Dit dient o.a. te worden gefinancierd met middelen uit hoofde van Horizon 2020, COSME en het Cohesiefonds. Met proefprojecten waaraan meerdere regio's deelnemen, kan het potentieel voor grensoverschrijdend leren worden bevorderd. Regio's met gelijkaardige culturen, bijv. de Oostzee-regio, de Donau-regio of de ultraperifere regio's, zouden moeten samenwerken om bepaalde gemeenschappelijke maatschappelijke uitdagingen gezamenlijk aan te pakken. Succesvolle innovaties in een regio zouden door andere regio's kunnen worden uitgetest en gevalideerd, stedelijke innovaties zouden naar de regio kunnen worden overgeheveld en vandaaruit naar andere regio's in Europa. Bij al deze projecten moeten de belangrijkste belanghebbende partijen, waaronder lokale en regionale overheden, het mkb, ngo's en met name alle onderwijsinstellingen, betrokken worden.

| 52. | Design is in zijn vele verschijningsvormen al heel lang gecombineerd met ondernemerschap. Met strategisch design wordt bedoeld dat vertrouwde principes worden toegepast bij het zoeken naar oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen, zoals de vergrijzing of de klimaatverandering. Het begrip „design” betekent hier meer dan alleen vormgeving. Het kan worden gebruikt om een nieuwe kijk te ontwikkelen op het oplossen van problemen, mogelijke maatregelen te identificeren en goed werkende totaaloplossingen uit te werken waarbij het voor de openbare sector kenmerkende silodenken wordt vermeden. |
| --- | --- |

52.

Design is in zijn vele verschijningsvormen al heel lang gecombineerd met ondernemerschap. Met strategisch design wordt bedoeld dat vertrouwde principes worden toegepast bij het zoeken naar oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen, zoals de vergrijzing of de klimaatverandering. Het begrip „design” betekent hier meer dan alleen vormgeving. Het kan worden gebruikt om een nieuwe kijk te ontwikkelen op het oplossen van problemen, mogelijke maatregelen te identificeren en goed werkende totaaloplossingen uit te werken waarbij het voor de openbare sector kenmerkende silodenken wordt vermeden.

| 53. | Innovatief design biedt veel mogelijkheden die de maatschappij zowel economisch als cultureel winst opleveren. In de regio's zou meer werk moeten worden gemaakt van ecosystemen die zich richten op designactiviteiten. Hierin wordt bij het zoeken naar nieuwe wegen efficiënt samengewerkt door ervaren onderzoekers, vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven en verschillende designexperts, alsmede door hun ondernemingen, universiteiten en andere gemeenschappen. Op die manier kunnen al deze actoren proactief worden betrokken bij de verbetering van de kwaliteit van de activiteiten en de bevordering van het innovatiebeleid in haar algemeenheid. |
| --- | --- |

53.

Innovatief design biedt veel mogelijkheden die de maatschappij zowel economisch als cultureel winst opleveren. In de regio's zou meer werk moeten worden gemaakt van ecosystemen die zich richten op designactiviteiten. Hierin wordt bij het zoeken naar nieuwe wegen efficiënt samengewerkt door ervaren onderzoekers, vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven en verschillende designexperts, alsmede door hun ondernemingen, universiteiten en andere gemeenschappen. Op die manier kunnen al deze actoren proactief worden betrokken bij de verbetering van de kwaliteit van de activiteiten en de bevordering van het innovatiebeleid in haar algemeenheid.

| 54. | Het CvdR daagt regio's en steden uit gebruik te maken van innovatieve overheidsaanbestedingen bij de ontplooiing van innovatieve activiteiten, Samenwerking tussen publieke en particuliere sector in proefprojecten en bij de ontwikkeling van prototypen dient te worden aangemoedigd. De bijbehorende risico's en kans op mislukking moeten worden gezien als inherent aan het ondernemerschap en niet als iets wat maatschappelijk verwerpelijk is. Vertegenwoordigers van openbare organen in steden en regio's dienen methoden te ontwikkelen en ervaringen uit te wisselen inzake risicomanagement bij dit soort projecten. Dergelijke projecten stimuleren de zin voor experiment, proefprojecten en prototype-ontwikkeling, en bevorderen aldus de zelforganiserende kracht van de Europese burger. |
| --- | --- |

54.

Het CvdR daagt regio's en steden uit gebruik te maken van innovatieve overheidsaanbestedingen bij de ontplooiing van innovatieve activiteiten, Samenwerking tussen publieke en particuliere sector in proefprojecten en bij de ontwikkeling van prototypen dient te worden aangemoedigd. De bijbehorende risico's en kans op mislukking moeten worden gezien als inherent aan het ondernemerschap en niet als iets wat maatschappelijk verwerpelijk is. Vertegenwoordigers van openbare organen in steden en regio's dienen methoden te ontwikkelen en ervaringen uit te wisselen inzake risicomanagement bij dit soort projecten. Dergelijke projecten stimuleren de zin voor experiment, proefprojecten en prototype-ontwikkeling, en bevorderen aldus de zelforganiserende kracht van de Europese burger.

VII.   SYNERGIE EN SAMENWERKING IN DE NIEUWE PROGRAMMERINGSPERIODE

| 55. | Er zijn een aantal zeer belangrijke vernieuwingen in de nieuwe programmeringsperiode: de nadruk komt te liggen op projecten die aansluiten bij de prioriteiten op het gebied van slimme specialisatie, het projectbeheer wordt vereenvoudigd en de initiatieven worden grootschaliger van opzet en gebaseerd worden op nauwe samenwerking tussen verschillende projecten. Een andere centraal uitgangspunt is dat er nauw zal worden samengewerkt tussen het programma Horizon 2020 en het cohesiebeleid en dat de desbetreffende middelen samen met lokale en regionale middelen zullen worden ingezet om een synergie-effect te creëren. |
| --- | --- |

55.

Er zijn een aantal zeer belangrijke vernieuwingen in de nieuwe programmeringsperiode: de nadruk komt te liggen op projecten die aansluiten bij de prioriteiten op het gebied van slimme specialisatie, het projectbeheer wordt vereenvoudigd en de initiatieven worden grootschaliger van opzet en gebaseerd worden op nauwe samenwerking tussen verschillende projecten. Een andere centraal uitgangspunt is dat er nauw zal worden samengewerkt tussen het programma Horizon 2020 en het cohesiebeleid en dat de desbetreffende middelen samen met lokale en regionale middelen zullen worden ingezet om een synergie-effect te creëren.

| 56. | Willen we uitvoering geven aan de voorstellen in dit advies en daarbij consequent te werk gaan volgens bovengenoemde uitgangspunten, dan betekent dat o.m. dat de middelen uit hoofde van Horizon 2020 absoluut dienen te worden ingezet voor de in de regionale strategieën voor slimme specialisatie vastgestelde onderzoeksspeerpunten, zodat het programma kan fungeren als katalysator van regionale onderzoeks-, ontwikkelings- en innovatie-activiteiten en als facilitator van de productie van onderzoeksinzichten en methodologische conceptontwikkeling. De strategieën voor slimme specialisatie dienen het belangrijkste referentiepunt te zijn voor het vaststellen van de centrale onderzoeksthema’s die met steun van Horizon 2020 verwezenlijkt moeten worden. |
| --- | --- |

56.

Willen we uitvoering geven aan de voorstellen in dit advies en daarbij consequent te werk gaan volgens bovengenoemde uitgangspunten, dan betekent dat o.m. dat de middelen uit hoofde van Horizon 2020 absoluut dienen te worden ingezet voor de in de regionale strategieën voor slimme specialisatie vastgestelde onderzoeksspeerpunten, zodat het programma kan fungeren als katalysator van regionale onderzoeks-, ontwikkelings- en innovatie-activiteiten en als facilitator van de productie van onderzoeksinzichten en methodologische conceptontwikkeling. De strategieën voor slimme specialisatie dienen het belangrijkste referentiepunt te zijn voor het vaststellen van de centrale onderzoeksthema’s die met steun van Horizon 2020 verwezenlijkt moeten worden.

| 57. | Bij de voorbereiding van de samenwerking tussen de verschillende programma’s moet het regionale niveau worden geraadpleegd. Om het regionale niveau te activeren en de regionale innovatie-activiteit te bevorderen is het van doorslaggevend belang dat de directoraten-generaal van de Commissie instanties die de regionale autoriteiten vertegenwoordigen, zoals het Comité van de Regio’s, raadplegen bij het vaststellen van de onderzoeksthema’s. Daarnaast dient, naast de gebruikelijke verspreidingsverplichting m.b.t. de resultaten, in de uitvoerings- en financiële steunbepalingen voor projecten in het kader van Horizon 2020 te worden vastgelegd dat de inhoudelijke en methodologische uitwerking van de projecten zullen worden ondersteund door projecten in de regio die met steun uit het Cohesiefonds gefinancierd worden. Deze samenwerking zou als volgt kunnen worden geschetst:






  — | Voor de Horizon 2020-projecten worden regionale projecten, op te zetten met steun uit hoofde van het Cohesiefonds en aangeduid als „zusterproject”, waarmee onderzoeksresultaten kunnen worden uitgewisseld voor toepassing in concrete innovatieactiviteiten. Zo kunnen brede, op vertrouwen en EU-wijde samenwerking stoelende partnerschapsprojectensembles worden gecreëerd, gericht op met name de Horizon 2020-pijlers „Industrieel leiderschap” en „Maatschappelijke uitdagingen”, die het voor regio’s mogelijk maken om, met steun uit het Cohesiefonds, de nieuwste onderzoeksinzichten te verwerven ten behoeve van hun strategische ontwikkelingsdoelen. |
| --- | --- | --- |

57.

Bij de voorbereiding van de samenwerking tussen de verschillende programma’s moet het regionale niveau worden geraadpleegd. Om het regionale niveau te activeren en de regionale innovatie-activiteit te bevorderen is het van doorslaggevend belang dat de directoraten-generaal van de Commissie instanties die de regionale autoriteiten vertegenwoordigen, zoals het Comité van de Regio’s, raadplegen bij het vaststellen van de onderzoeksthema’s. Daarnaast dient, naast de gebruikelijke verspreidingsverplichting m.b.t. de resultaten, in de uitvoerings- en financiële steunbepalingen voor projecten in het kader van Horizon 2020 te worden vastgelegd dat de inhoudelijke en methodologische uitwerking van de projecten zullen worden ondersteund door projecten in de regio die met steun uit het Cohesiefonds gefinancierd worden. Deze samenwerking zou als volgt kunnen worden geschetst:

—

Voor de Horizon 2020-projecten worden regionale projecten, op te zetten met steun uit hoofde van het Cohesiefonds en aangeduid als „zusterproject”, waarmee onderzoeksresultaten kunnen worden uitgewisseld voor toepassing in concrete innovatieactiviteiten. Zo kunnen brede, op vertrouwen en EU-wijde samenwerking stoelende partnerschapsprojectensembles worden gecreëerd, gericht op met name de Horizon 2020-pijlers „Industrieel leiderschap” en „Maatschappelijke uitdagingen”, die het voor regio’s mogelijk maken om, met steun uit het Cohesiefonds, de nieuwste onderzoeksinzichten te verwerven ten behoeve van hun strategische ontwikkelingsdoelen.

| — | Bij de ontwikkeling van de in het licht van de dynamiek van de regionale innovatie-ecosystemen vereiste vaardigheden en methoden hebben deze projectensembles de tweeledige rol van lokale schakel in het Europese innovatienetwerk en facilitator van innovatie in de regio. Afhankelijk van de regionale keuzes ondersteunen de projectensembles daarnaast de innovatie-activiteit van verschillende doelgroepen, zoals scholieren en studenten uit het beroeps- en hoger onderwijs of bijv. gepensioneerden. |
| --- | --- |

—

Bij de ontwikkeling van de in het licht van de dynamiek van de regionale innovatie-ecosystemen vereiste vaardigheden en methoden hebben deze projectensembles de tweeledige rol van lokale schakel in het Europese innovatienetwerk en facilitator van innovatie in de regio. Afhankelijk van de regionale keuzes ondersteunen de projectensembles daarnaast de innovatie-activiteit van verschillende doelgroepen, zoals scholieren en studenten uit het beroeps- en hoger onderwijs of bijv. gepensioneerden.

| — | De regionale innovatie-ecosystemen richten zich gestuurd door de strategische keuzes van de regio’s op bepaalde aandachtsgebieden en vormen de stuwende kracht achter regionale innovatie- en transformatie-activiteiten. Daarnaast liggen ze aan de basis van allerhande Living Lab-experimenten en andere test- en proefprojecten. Verder zouden het twinning-project van het programma Horizon 2020 en het initiatief “ERA Chairs („Leiders van de Europese Onderzoeksruimte”) aanzienlijk kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van de activiteiten van deze ecosystemen. |
| --- | --- |

—

De regionale innovatie-ecosystemen richten zich gestuurd door de strategische keuzes van de regio’s op bepaalde aandachtsgebieden en vormen de stuwende kracht achter regionale innovatie- en transformatie-activiteiten. Daarnaast liggen ze aan de basis van allerhande Living Lab-experimenten en andere test- en proefprojecten. Verder zouden het twinning-project van het programma Horizon 2020 en het initiatief “ERA Chairs („Leiders van de Europese Onderzoeksruimte”) aanzienlijk kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van de activiteiten van deze ecosystemen.

| 58. | Voor het CvdR staat vast dat het tijdperk van open innovatie en co-creativiteit is aangebroken voor de wetenschaps- en bedrijfsgemeenschappen overal ter wereld. Grensoverschrijdende samenwerking is het nieuwe sleutelwoord om voorop te blijven in de concurrentiestrijd. Voor een succesvolle aanpak van moeilijke, complexe vraagstukken stelt het CvdR daarom voor dat de Commissie innovatieplatforms opricht waar in Europees verband gewerkt wordt aan oplossingen in transdisciplinaire netwerken. De bedoeling is dat deze platforms zich richten op het zoeken naar oplossingen voor gemeenschappelijke uitdagingen waarvoor de deelnemende regio’s zich gesteld zien, waarbij met behulp van een gestructureerde methodiek goede ideeën worden uitgewerkt tot prototypen, die vervolgens worden uitgetest in proefprojecten. Zo kan de transformerende kracht van de regio’s worden geactiveerd. |
| --- | --- |

58.

Voor het CvdR staat vast dat het tijdperk van open innovatie en co-creativiteit is aangebroken voor de wetenschaps- en bedrijfsgemeenschappen overal ter wereld. Grensoverschrijdende samenwerking is het nieuwe sleutelwoord om voorop te blijven in de concurrentiestrijd. Voor een succesvolle aanpak van moeilijke, complexe vraagstukken stelt het CvdR daarom voor dat de Commissie innovatieplatforms opricht waar in Europees verband gewerkt wordt aan oplossingen in transdisciplinaire netwerken. De bedoeling is dat deze platforms zich richten op het zoeken naar oplossingen voor gemeenschappelijke uitdagingen waarvoor de deelnemende regio’s zich gesteld zien, waarbij met behulp van een gestructureerde methodiek goede ideeën worden uitgewerkt tot prototypen, die vervolgens worden uitgetest in proefprojecten. Zo kan de transformerende kracht van de regio’s worden geactiveerd.

| 59. | Belangrijk is ook, zo wil het CvdR onderstrepen, dat de platforms gebaseerd worden op benchlearning, d.w.z. het valideren van ideeën die in de ene regio goed werken door ze uit te testen in andere regio’s, en benchdoing, d.w.z. het valoriseren van nieuwe ideeën door ze toe te passen in innovatieve toepassingen in verschillende regio’s tegelijkertijd. In de proeffase doen meerdere regio’s mee, om gezamenlijk te zoeken naar oplossingen voor concrete uitdagingen, zoals op het gebied van de gezondheidszorg, vergrijzing, energie, ecologische voetafdruk, landbouw, levensmiddelen, enz.. |
| --- | --- |

59.

Belangrijk is ook, zo wil het CvdR onderstrepen, dat de platforms gebaseerd worden op benchlearning, d.w.z. het valideren van ideeën die in de ene regio goed werken door ze uit te testen in andere regio’s, en benchdoing, d.w.z. het valoriseren van nieuwe ideeën door ze toe te passen in innovatieve toepassingen in verschillende regio’s tegelijkertijd. In de proeffase doen meerdere regio’s mee, om gezamenlijk te zoeken naar oplossingen voor concrete uitdagingen, zoals op het gebied van de gezondheidszorg, vergrijzing, energie, ecologische voetafdruk, landbouw, levensmiddelen, enz..

| 60. | De ontwikkeling van geavanceerde methoden en een doeltreffende verspreiding van resultaten zijn eveneens belangrijke voorwaarden. De uitdagingen en resultaten dienen te worden gepubliceerd op cloud-platforms, met aandacht voor zowel de lokale als de grensoverschrijdende aanpak. De pioniers die het meest succesvol zijn in het ontwikkelen en opzetten van Europawijde projecten dienen financieel te worden gesteund via het programma Horizon 2020 en het Cohesiefonds (er worden immers ook methoden en instrumenten voor samenwerking in de dagelijkse praktijk en voor grensoverschrijdend leren uitgetest). |
| --- | --- |

60.

De ontwikkeling van geavanceerde methoden en een doeltreffende verspreiding van resultaten zijn eveneens belangrijke voorwaarden. De uitdagingen en resultaten dienen te worden gepubliceerd op cloud-platforms, met aandacht voor zowel de lokale als de grensoverschrijdende aanpak. De pioniers die het meest succesvol zijn in het ontwikkelen en opzetten van Europawijde projecten dienen financieel te worden gesteund via het programma Horizon 2020 en het Cohesiefonds (er worden immers ook methoden en instrumenten voor samenwerking in de dagelijkse praktijk en voor grensoverschrijdend leren uitgetest).

| 61. | Het CvdR wijst erop dat er behoefte is aan actieve begeleiding om meerdere generaties mee te krijgen in dit proces. Dat kan wel eens cruciaal zijn om de innovatiekloof te dichten. Alle doelgroepen in de verschillende regio’s en culturele contexten (wetenschappers, ambtenaren, mkb en studenten) dienen begeleiding te krijgen om elkaars perspectief te leren begrijpen en actief aan te vullen en te leren hoe ze relevante ideeën in de praktijk kunnen omzetten. Scholen en andere onderwijsinstellingen spelen hierin een cruciale rol. |
| --- | --- |

61.

Het CvdR wijst erop dat er behoefte is aan actieve begeleiding om meerdere generaties mee te krijgen in dit proces. Dat kan wel eens cruciaal zijn om de innovatiekloof te dichten. Alle doelgroepen in de verschillende regio’s en culturele contexten (wetenschappers, ambtenaren, mkb en studenten) dienen begeleiding te krijgen om elkaars perspectief te leren begrijpen en actief aan te vullen en te leren hoe ze relevante ideeën in de praktijk kunnen omzetten. Scholen en andere onderwijsinstellingen spelen hierin een cruciale rol.

| 62. | Creativiteit en het vermogen om zich alles wat nieuw is, eigen te maken, is iets heel vanzelfsprekends voor kleine kinderen in hun eerste levensjaren. De vraag dringt zich op waarom de omgeving en de school er veelal niet in slagen om deze eigenschappen te versterken tot een enthousiaste, open en innovatieve levensinstelling. Alle betrokkenen zouden zich er met vereende krachten voor moeten inspannen dat scholen overal in de EU de creativiteit en het vermogen om nieuwe dingen te leren tot uitgangspunt maken bij een groot aantal doelstellingen en eisen. Het gaat hier om een ontwikkelingsperiode van mensen die de grondslag legt voor het Europese innovatievermogen. |
| --- | --- |

62.

Creativiteit en het vermogen om zich alles wat nieuw is, eigen te maken, is iets heel vanzelfsprekends voor kleine kinderen in hun eerste levensjaren. De vraag dringt zich op waarom de omgeving en de school er veelal niet in slagen om deze eigenschappen te versterken tot een enthousiaste, open en innovatieve levensinstelling. Alle betrokkenen zouden zich er met vereende krachten voor moeten inspannen dat scholen overal in de EU de creativiteit en het vermogen om nieuwe dingen te leren tot uitgangspunt maken bij een groot aantal doelstellingen en eisen. Het gaat hier om een ontwikkelingsperiode van mensen die de grondslag legt voor het Europese innovatievermogen.

| 63. | Tot slot benadrukt het CvdR dat het van groot belang is om de kloof tussen wetenschap en samenleving te verkleinen. Het spoort alle betrokken partijen aan actief deel te nemen aan de wetenschappelijk-maatschappelijke dialoog waarin wordt onderzocht hoe onderzoeksresultaten kunnen worden toegepast in de dagelijkse praktijk. Alle maatschappelijke vraagstukken kunnen ook vanuit een lokaal perspectief worden bekeken. Als wetenschappers inzien wat er op lokaal niveau speelt en lokale actoren begrijpen wat de wetenschap kan bieden, kan dit tot een vruchtbare dialoog leiden. De dialoog dient zich vooral te richten op de vraag hoe de lokale behoeften kunnen worden gekoppeld aan de onderzoeksresultaten van de Horizon 2020-pijlers „Maatschappelijke uitdagingen”, „Industrieel leiderschap” en „Excellente kennisbasis”. Op basis daarvan kunnen vervolgens ideeënbroedplaatsen en sociale incubatiecentra worden opgericht, waarin de nieuwe inzichten uit de discussiesfeer worden gehaald en vertaald naar concrete prototypen die in de dagelijkse praktijk kunnen worden uitgetest. |
| --- | --- |

63.

Tot slot benadrukt het CvdR dat het van groot belang is om de kloof tussen wetenschap en samenleving te verkleinen. Het spoort alle betrokken partijen aan actief deel te nemen aan de wetenschappelijk-maatschappelijke dialoog waarin wordt onderzocht hoe onderzoeksresultaten kunnen worden toegepast in de dagelijkse praktijk. Alle maatschappelijke vraagstukken kunnen ook vanuit een lokaal perspectief worden bekeken. Als wetenschappers inzien wat er op lokaal niveau speelt en lokale actoren begrijpen wat de wetenschap kan bieden, kan dit tot een vruchtbare dialoog leiden. De dialoog dient zich vooral te richten op de vraag hoe de lokale behoeften kunnen worden gekoppeld aan de onderzoeksresultaten van de Horizon 2020-pijlers „Maatschappelijke uitdagingen”, „Industrieel leiderschap” en „Excellente kennisbasis”. Op basis daarvan kunnen vervolgens ideeënbroedplaatsen en sociale incubatiecentra worden opgericht, waarin de nieuwe inzichten uit de discussiesfeer worden gehaald en vertaald naar concrete prototypen die in de dagelijkse praktijk kunnen worden uitgetest.

| 64. | Bovengenoemde voorstellen kunnen de innovatiekloof helpen dichten, op voorwaarde dat alle regio’s in Europa worden meegenomen. Het CvdR benadrukt dat er zowel naar de behoeften van de pioniersregio’s en goed functionerende regio’s als naar de behoeften van de kwetsbaardere, minder goed presterende en achtergestelde regio’s moet worden gekeken. Het spreekt voor zich dat voor elk van deze niveaus gerichte acties en programma’s nodig zijn. Daarnaast benadrukt het CvdR het belang om transregionale en alle mogelijke andere vormen van samenwerking te ondersteunen, zoals actief partnerschappen voor de uitwisseling van kennis en het co-creëren van processen en praktijken voor specifieke situaties, grensoverschrijdende begeleiding en mentorschap, en benchlearning- en benchdoinginitiatieven waarbij kansarme regio’s kunnen profiteren van de ervaringen die elders zijn opgedaan en op hun beurt hun sterke punten en expertise aandragen om de innovatie in andere regio’s te voeden en te ondersteunen. De rijke regionale diversiteit dient centraal te staan in het nieuwe op samenwerking berustende concurrentievoordeel van Europa. |
| --- | --- |

64.

Bovengenoemde voorstellen kunnen de innovatiekloof helpen dichten, op voorwaarde dat alle regio’s in Europa worden meegenomen. Het CvdR benadrukt dat er zowel naar de behoeften van de pioniersregio’s en goed functionerende regio’s als naar de behoeften van de kwetsbaardere, minder goed presterende en achtergestelde regio’s moet worden gekeken. Het spreekt voor zich dat voor elk van deze niveaus gerichte acties en programma’s nodig zijn. Daarnaast benadrukt het CvdR het belang om transregionale en alle mogelijke andere vormen van samenwerking te ondersteunen, zoals actief partnerschappen voor de uitwisseling van kennis en het co-creëren van processen en praktijken voor specifieke situaties, grensoverschrijdende begeleiding en mentorschap, en benchlearning- en benchdoinginitiatieven waarbij kansarme regio’s kunnen profiteren van de ervaringen die elders zijn opgedaan en op hun beurt hun sterke punten en expertise aandragen om de innovatie in andere regio’s te voeden en te ondersteunen. De rijke regionale diversiteit dient centraal te staan in het nieuwe op samenwerking berustende concurrentievoordeel van Europa.

VIII.   WAT ZIJN DE VOLGENDE STAPPEN?

| 65. | Het CvdR is er vast van overtuigd dat de meest effectieve manier om prachtige voornemens om te zetten in tastbare resultaten met een krachtige resonantie in de straten van Europa, erop neerkomt dat wordt aangegeven hoe de talloze suggesties en aanbevelingen uit dit advies in praktijk kunnen worden gebracht, en dat men eendrachtig veelbelovende oplossingen voor de implementatie ervan in regio's en over regionale grenzen heen gaat onderzoeken. Dit is de sleutel tot het dichten van de innovatiekloof. |
| --- | --- |

65.

Het CvdR is er vast van overtuigd dat de meest effectieve manier om prachtige voornemens om te zetten in tastbare resultaten met een krachtige resonantie in de straten van Europa, erop neerkomt dat wordt aangegeven hoe de talloze suggesties en aanbevelingen uit dit advies in praktijk kunnen worden gebracht, en dat men eendrachtig veelbelovende oplossingen voor de implementatie ervan in regio's en over regionale grenzen heen gaat onderzoeken. Dit is de sleutel tot het dichten van de innovatiekloof.

| 66. | De verantwoording voor het doorvoeren van de benodigde veranderingen ligt bij alle niveaus en bij alle actoren. Ten aanzien van het in praktijk brengen van de voorstellen in dit advies ligt de hoofdverantwoordelijkheid uiteraard bij de Europese Commissie aan de ene kant en bij de besluitvormers en andere betrokken partijen op lokaal en regionaal niveau aan de andere. Ook de vertegenwoordigers van het Ierse voorzitterschap en de daaropvolgende voorzitterschappen van de Raad van de EU dragen verantwoordelijkheid, want zij kunnen ervoor zorgen dat de voorstellen in dit advies, of althans een deel ervan, zo snel mogelijk en optimaal in praktijk worden gebracht. |
| --- | --- |

66.

De verantwoording voor het doorvoeren van de benodigde veranderingen ligt bij alle niveaus en bij alle actoren. Ten aanzien van het in praktijk brengen van de voorstellen in dit advies ligt de hoofdverantwoordelijkheid uiteraard bij de Europese Commissie aan de ene kant en bij de besluitvormers en andere betrokken partijen op lokaal en regionaal niveau aan de andere. Ook de vertegenwoordigers van het Ierse voorzitterschap en de daaropvolgende voorzitterschappen van de Raad van de EU dragen verantwoordelijkheid, want zij kunnen ervoor zorgen dat de voorstellen in dit advies, of althans een deel ervan, zo snel mogelijk en optimaal in praktijk worden gebracht.

| 67. | Het CvdR stelt als follow-up voor dat de lokale en regionale overheden, de Commissie en de andere betrokkenen op zoek gaan naar goede praktijken. Het doel is om sneller werk te maken van de nagestreefde veranderingen, zowel in het algemeen als via maatregelen die specifiek gericht zijn op een aantal topprojecten. Daarvan zouden er ook enkele op de agenda's van toekomstige voorzitterschappen moeten worden geplaatst. |
| --- | --- |

67.

Het CvdR stelt als follow-up voor dat de lokale en regionale overheden, de Commissie en de andere betrokkenen op zoek gaan naar goede praktijken. Het doel is om sneller werk te maken van de nagestreefde veranderingen, zowel in het algemeen als via maatregelen die specifiek gericht zijn op een aantal topprojecten. Daarvan zouden er ook enkele op de agenda's van toekomstige voorzitterschappen moeten worden geplaatst.

Brussel, 30 mei 2013

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  CdR 1112/2012 fin.

1

---

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 218/22 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 218/22

---

Advies van het Comité van de Regio's — Gezonde EU-regelgeving (REFIT)

2013/C 218/04

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S:

| — | weet dat de voortdurende economische crisis de aandacht nog meer heeft gevestigd op de kosten van wetgeving en de problemen in verband met de uitvoering en handhaving van reeds bestaande EU-regelingen; |
| --- | --- |

—

weet dat de voortdurende economische crisis de aandacht nog meer heeft gevestigd op de kosten van wetgeving en de problemen in verband met de uitvoering en handhaving van reeds bestaande EU-regelingen;

| — | vindt dat alle bestuurslagen ervoor moeten zorgen dat wetgeving efficiënt is en dat de EU-instellingen de specifieke verantwoordelijkheid hebben om aan te tonen dat EU-regelgeving duidelijk meerwaarde brengt, met minimale kosten in alle mogelijke voordelen resulteert en de beginselen subsidiariteit en evenredigheid respecteert; |
| --- | --- |

—

vindt dat alle bestuurslagen ervoor moeten zorgen dat wetgeving efficiënt is en dat de EU-instellingen de specifieke verantwoordelijkheid hebben om aan te tonen dat EU-regelgeving duidelijk meerwaarde brengt, met minimale kosten in alle mogelijke voordelen resulteert en de beginselen subsidiariteit en evenredigheid respecteert;

| — | is ingenomen met onderhavig voorstel voor een programma voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving (Regulatory Fitness and Performance Programme — REFIT). Bedoeling van het programma is dat initiatieven die strekken tot significante verlaging van de regelgevingskosten en vereenvoudiging systematisch in kaart worden gebracht en transparant ten uitvoer worden gelegd; |
| --- | --- |

—

is ingenomen met onderhavig voorstel voor een programma voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving (Regulatory Fitness and Performance Programme — REFIT). Bedoeling van het programma is dat initiatieven die strekken tot significante verlaging van de regelgevingskosten en vereenvoudiging systematisch in kaart worden gebracht en transparant ten uitvoer worden gelegd;

| — | kan zich vinden in de voorgestelde inventarisatie van wet- en regelgeving met potentieel voor vereenvoudiging en kostenreductie zonder de beleidsdoelstellingen in gevaar te brengen; vindt dat gezondheidscontroles gepaard moeten gaan met bijdragen van alle bestuursniveaus en blijft zijn steun geven aan systematische evaluaties achteraf van EU-wetgeving als efficiënt instrument voor slimme regelgeving; |
| --- | --- |

—

kan zich vinden in de voorgestelde inventarisatie van wet- en regelgeving met potentieel voor vereenvoudiging en kostenreductie zonder de beleidsdoelstellingen in gevaar te brengen; vindt dat gezondheidscontroles gepaard moeten gaan met bijdragen van alle bestuursniveaus en blijft zijn steun geven aan systematische evaluaties achteraf van EU-wetgeving als efficiënt instrument voor slimme regelgeving;

| — | wijst nogmaals op het belang van vereenvoudiging voor de stroomlijning van het regelgevingsmilieu, met name voor de LRA, die vaak slechts over weinig, en teruglopende, middelen beschikken om wetgeving uit te voeren; |
| --- | --- |

—

wijst nogmaals op het belang van vereenvoudiging voor de stroomlijning van het regelgevingsmilieu, met name voor de LRA, die vaak slechts over weinig, en teruglopende, middelen beschikken om wetgeving uit te voeren;

| — | kan zich vinden in de voorstellen voor de voortdurende verbetering van effectbeoordelingen, en is van mening dat in de effectbeoordeling van wetgevings- en beleidsvoorstellen goed moet worden gekeken naar de territoriale dimensie van belangrijke beleidsopties. Mocht de Commissie evenwel besluiten om meer leden tot de Raad voor effectbeoordeling toe te laten (om de onafhankelijkheid van die Raad te vergroten), dan dienen de belangen van de LRA daar te worden vertegenwoordigd; |
| --- | --- |

—

kan zich vinden in de voorstellen voor de voortdurende verbetering van effectbeoordelingen, en is van mening dat in de effectbeoordeling van wetgevings- en beleidsvoorstellen goed moet worden gekeken naar de territoriale dimensie van belangrijke beleidsopties. Mocht de Commissie evenwel besluiten om meer leden tot de Raad voor effectbeoordeling toe te laten (om de onafhankelijkheid van die Raad te vergroten), dan dienen de belangen van de LRA daar te worden vertegenwoordigd;

| — | dringt er ook bij de Commissie op aan om haar inspanningen op te voeren om raadplegingsdocumenten in alle officiële EU-talen te vertalen; |
| --- | --- |

—

dringt er ook bij de Commissie op aan om haar inspanningen op te voeren om raadplegingsdocumenten in alle officiële EU-talen te vertalen;

| — | herhaalt dat de instellingen de gedeelde verantwoordelijkheid hebben om de burgers, het bedrijfsleven en alle verdere betrokkenen voor te lichten over de voordelen van het gebruik van de instrumenten voor slimme regelgeving. |
| --- | --- |

—

herhaalt dat de instellingen de gedeelde verantwoordelijkheid hebben om de burgers, het bedrijfsleven en alle verdere betrokkenen voor te lichten over de voordelen van het gebruik van de instrumenten voor slimme regelgeving.

| Rapporteur | Lord Graham TOPE (UK/ALDE), raadslid van de gemeente Sutton (graafschap Groot-Londen) |
| --- | --- |
| Referentiedocumenten | Mededeling van de Commissie over „Gezonde EU-regelgeving”
  COM(2012) 746 final
  Waarbij rekening wordt gehouden met het: | Werkdocument van de diensten van de Commissie over de herziening van het raadplegingsbeleid van de Commissie (geen NL-versie beschikbaar)
  SWD(2012) 422 final, en het |

Rapporteur

Lord Graham TOPE (UK/ALDE), raadslid van de gemeente Sutton (graafschap Groot-Londen)

Referentiedocumenten

Mededeling van de Commissie over „Gezonde EU-regelgeving”

COM(2012) 746 final

Waarbij rekening wordt gehouden met het:

Werkdocument van de diensten van de Commissie over de herziening van het raadplegingsbeleid van de Commissie (geen NL-versie beschikbaar)

SWD(2012) 422 final, en het

| | Werkdocument van de diensten van de Commissie over het actieprogramma ter reducering van administratieve lasten in het eindverslag van de EU (geen NL-versie beschikbaar)
  SWD(2012) 423 final |
| --- | --- |

Werkdocument van de diensten van de Commissie over het actieprogramma ter reducering van administratieve lasten in het eindverslag van de EU (geen NL-versie beschikbaar)

SWD(2012) 423 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITE VAN DE REGIO'S

Inleiding: een betere regelgevingsstrategie

| 1. | wijst er andermaal op dat EU-wetgeving als zodanig deel uitmaakt van de inspanningen om het regelgevingsklimaat te verbeteren en te vereenvoudigen en daarmee kosten en administratieve rompslomp terug te dringen. |
| --- | --- |

1.

wijst er andermaal op dat EU-wetgeving als zodanig deel uitmaakt van de inspanningen om het regelgevingsklimaat te verbeteren en te vereenvoudigen en daarmee kosten en administratieve rompslomp terug te dringen.

| 2. | Het Comité weet dat de voortdurende economische crisis de aandacht nog meer heeft gevestigd op de kosten van wetgeving en de problemen in verband met de uitvoering en handhaving van reeds bestaande EU-regelingen. Samenwerking met de lokale en regionale autoriteiten (LRA) is daarom aangewezen, maar het mag niet de bedoeling zijn deze bestuursniveaus zwaarder te belasten. |
| --- | --- |

2.

Het Comité weet dat de voortdurende economische crisis de aandacht nog meer heeft gevestigd op de kosten van wetgeving en de problemen in verband met de uitvoering en handhaving van reeds bestaande EU-regelingen. Samenwerking met de lokale en regionale autoriteiten (LRA) is daarom aangewezen, maar het mag niet de bedoeling zijn deze bestuursniveaus zwaarder te belasten.

| 3. | De Commissie stelt terecht vast dat de nationale administraties de EU-wetgeving met minder middelen dan voorheen moeten omzetten en uitvoeren. Dit kan ook voor andere bestuursniveaus problemen opleveren. |
| --- | --- |

3.

De Commissie stelt terecht vast dat de nationale administraties de EU-wetgeving met minder middelen dan voorheen moeten omzetten en uitvoeren. Dit kan ook voor andere bestuursniveaus problemen opleveren.

| 4. | Daarom moeten alle bestuurslagen ervoor zorgen dat wetgeving efficiënt is, en de EU-instellingen hebben de specifieke verantwoordelijkheid om aan te tonen dat EU-regelgeving duidelijk meerwaarde brengt, met minimale kosten in alle mogelijke voordelen resulteert en de beginselen subsidiariteit en evenredigheid respecteert. |
| --- | --- |

4.

Daarom moeten alle bestuurslagen ervoor zorgen dat wetgeving efficiënt is, en de EU-instellingen hebben de specifieke verantwoordelijkheid om aan te tonen dat EU-regelgeving duidelijk meerwaarde brengt, met minimale kosten in alle mogelijke voordelen resulteert en de beginselen subsidiariteit en evenredigheid respecteert.

| 5. | De belangrijkste elementen van een betere regelgevingsstrategie van de Unie waren:






  — | invoering van een systeem voor effectbeoordeling en verbetering van het ontwerpen van belangrijke Commissievoorstellen; |
| --- | --- | --- |

5.

De belangrijkste elementen van een betere regelgevingsstrategie van de Unie waren:

—

invoering van een systeem voor effectbeoordeling en verbetering van het ontwerpen van belangrijke Commissievoorstellen;

| — | tenuitvoerlegging van een programma voor de vereenvoudiging van bestaande wetgeving; |
| --- | --- |

—

tenuitvoerlegging van een programma voor de vereenvoudiging van bestaande wetgeving;

| — | een actieplan voor de vermindering van administratieve lasten met een reductiedoelstelling; |
| --- | --- |

—

een actieplan voor de vermindering van administratieve lasten met een reductiedoelstelling;

| — | intrekking van verouderde wetgeving of voorstellen; |
| --- | --- |

—

intrekking van verouderde wetgeving of voorstellen;

| — | brede raadpleging van stakeholders en burgers over alle initiatieven van de Commissie; |
| --- | --- |

—

brede raadpleging van stakeholders en burgers over alle initiatieven van de Commissie;

| — | kijken naar alternatieven voor wetten en andere regelingen (bijv. zelfregulering of coregulering door de wetgever en betrokkenen). |
| --- | --- |

—

kijken naar alternatieven voor wetten en andere regelingen (bijv. zelfregulering of coregulering door de wetgever en betrokkenen).

| 6. | Het Comité is ingenomen met onderhavig voorstel voor een programma voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving (Regulatory Fitness and Performance Programme — REFIT). Bedoeling van het programma is dat initiatieven die strekken tot significante verlaging van de regelgevingskosten en vereenvoudiging systematisch in kaart worden gebracht en transparent ten uitvoer worden gelegd. |
| --- | --- |

6.

Het Comité is ingenomen met onderhavig voorstel voor een programma voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving (Regulatory Fitness and Performance Programme — REFIT). Bedoeling van het programma is dat initiatieven die strekken tot significante verlaging van de regelgevingskosten en vereenvoudiging systematisch in kaart worden gebracht en transparent ten uitvoer worden gelegd.

| 7. | Het herhaalt met klem dat betere regelgeving via multilevel governance moet worden nagestreefd, d.w.z. door gecoördineerd optreden van de Unie, de nationale instellingen en de LRA. |
| --- | --- |

7.

Het herhaalt met klem dat betere regelgeving via multilevel governance moet worden nagestreefd, d.w.z. door gecoördineerd optreden van de Unie, de nationale instellingen en de LRA.

| 8. | De Europese Commissie en de andere instellingen moeten worden aangemoedigd om de regio's en de lokale autoriteiten actiever te betrekken bij het ontwerpen van wetgeving, het beoordelen van de effecten ervan en het ontwerpen van modaliteiten voor de uitvoering van Europees beleid en de verwezenlijking van Europese doelstellingen. De meerderheid van de nieuwe voorstellen betreffen immers het wijzigen of aanvullen van de bestaande EU-verworvenheden. In een voortdurende cyclus van noodzakelijk onderhoud van wetgeving is het belangrijk de waardevolle ervaringen van lokale en regionale autoriteiten met de toepassing van EU regels mee te wegen bij het opstellen van nieuwe voorstellen. |
| --- | --- |

8.

De Europese Commissie en de andere instellingen moeten worden aangemoedigd om de regio's en de lokale autoriteiten actiever te betrekken bij het ontwerpen van wetgeving, het beoordelen van de effecten ervan en het ontwerpen van modaliteiten voor de uitvoering van Europees beleid en de verwezenlijking van Europese doelstellingen. De meerderheid van de nieuwe voorstellen betreffen immers het wijzigen of aanvullen van de bestaande EU-verworvenheden. In een voortdurende cyclus van noodzakelijk onderhoud van wetgeving is het belangrijk de waardevolle ervaringen van lokale en regionale autoriteiten met de toepassing van EU regels mee te wegen bij het opstellen van nieuwe voorstellen.

| 9. | Ook moet verder aandacht worden besteed aan de kwaliteit van de regelgeving, die zo duidelijk, toegankelijk en door iedereen zo eenvoudig na te leven moet zijn als mogelijk; dit houdt in dat de officiële regionale talen van de lidstaten worden geëerbiedigd, indien zulks is overeengekomen. |
| --- | --- |

9.

Ook moet verder aandacht worden besteed aan de kwaliteit van de regelgeving, die zo duidelijk, toegankelijk en door iedereen zo eenvoudig na te leven moet zijn als mogelijk; dit houdt in dat de officiële regionale talen van de lidstaten worden geëerbiedigd, indien zulks is overeengekomen.

| 10. | Verder dient de strategie gebaseerd te zijn op partnerschap en participatie bij het ontwerpen en uitvoeren van EU-beleid. |
| --- | --- |

10.

Verder dient de strategie gebaseerd te zijn op partnerschap en participatie bij het ontwerpen en uitvoeren van EU-beleid.

| 11. | Zonder afbreuk te willen doen aan het in de Verdragen vastgelegde beginsel van institutionele en constitutionele autonomie van de lidstaten, wijst het Comité er toch op dat de LRA moeten worden betrokken bij de uitvoering en evaluatie van de Europese regelgeving; over het algemeen zijn het immers deze overheden die bevoegd zijn voor de uitvoering van het communautair beleid. |
| --- | --- |

11.

Zonder afbreuk te willen doen aan het in de Verdragen vastgelegde beginsel van institutionele en constitutionele autonomie van de lidstaten, wijst het Comité er toch op dat de LRA moeten worden betrokken bij de uitvoering en evaluatie van de Europese regelgeving; over het algemeen zijn het immers deze overheden die bevoegd zijn voor de uitvoering van het communautair beleid.

Gezonde regelgeving

| 12. | Het Comité kan zich vinden in de voorgestelde inventarisatie van wet- en regelgeving met potentieel voor vereenvoudiging en kostenreductie zonder de beleidsdoelstellingen in gevaar te brengen (de evaluatie vooraf). |
| --- | --- |

12.

Het Comité kan zich vinden in de voorgestelde inventarisatie van wet- en regelgeving met potentieel voor vereenvoudiging en kostenreductie zonder de beleidsdoelstellingen in gevaar te brengen (de evaluatie vooraf).

| 13. | De gezondheidscontroles moeten gepaard gaan met bijdragen van alle bestuursniveaus voor alle gebieden die het belangrijkste voor de LRA zijn, te weten cohesiebeleid en financieringsinstrumenten, stedelijk beleid, milieuwetgeving, industriebeleid, sociale wetgeving en vervoer. |
| --- | --- |

13.

De gezondheidscontroles moeten gepaard gaan met bijdragen van alle bestuursniveaus voor alle gebieden die het belangrijkste voor de LRA zijn, te weten cohesiebeleid en financieringsinstrumenten, stedelijk beleid, milieuwetgeving, industriebeleid, sociale wetgeving en vervoer.

Evaluatie achteraf

| 14. | Het Comité blijft zijn steun geven aan systematische evaluaties achteraf van EU-wetgeving als efficiënt instrument voor slimme regelgeving. |
| --- | --- |

14.

Het Comité blijft zijn steun geven aan systematische evaluaties achteraf van EU-wetgeving als efficiënt instrument voor slimme regelgeving.

| 15. | Het verzocht reeds in zijn advies van 2011 om deel te nemen aan de evaluaties en onderhavige mededeling biedt de mogelijkheid daartoe, maar helaas heeft het nog geen uitnodiging ontvangen. |
| --- | --- |

15.

Het verzocht reeds in zijn advies van 2011 om deel te nemen aan de evaluaties en onderhavige mededeling biedt de mogelijkheid daartoe, maar helaas heeft het nog geen uitnodiging ontvangen.

Vermindering van administratieve lasten

| 16. | Het Comité neemt kennis van hetgeen is gedaan in het kader van het Actieprogramma ter vermindering van de administratieve lasten. De belangrijkste resultaten zijn voornamelijk behaald op het gebied van vennootschapsrecht en –belasting, enz., maar die zijn niet direct van belang voor de LRA. Het zou dan ook nuttig zijn het programma uit te breiden tot gebieden zoals licenties of vergunningen, die relevanter zijn voor de lokale overheden. Toch belichaamt dit programma een verandering in de regelgevingscultuur waarvan de overheidsadministraties uiteindelijk toch zouden kunnen profiteren. |
| --- | --- |

16.

Het Comité neemt kennis van hetgeen is gedaan in het kader van het Actieprogramma ter vermindering van de administratieve lasten. De belangrijkste resultaten zijn voornamelijk behaald op het gebied van vennootschapsrecht en –belasting, enz., maar die zijn niet direct van belang voor de LRA. Het zou dan ook nuttig zijn het programma uit te breiden tot gebieden zoals licenties of vergunningen, die relevanter zijn voor de lokale overheden. Toch belichaamt dit programma een verandering in de regelgevingscultuur waarvan de overheidsadministraties uiteindelijk toch zouden kunnen profiteren.

| 17. | Het wijst nogmaals op het belang van vereenvoudiging voor de stroomlijning van het regelgevingsmilieu, met name voor de LRA, die vaak slechts over weinig, en teruglopende, middelen beschikken om wetgeving uit te voeren. Dit geldt bijvoorbeeld voor uitgebreide rapportageverplichtingen die dikwijls doorvertaald worden naar burgers en bedrijven. |
| --- | --- |

17.

Het wijst nogmaals op het belang van vereenvoudiging voor de stroomlijning van het regelgevingsmilieu, met name voor de LRA, die vaak slechts over weinig, en teruglopende, middelen beschikken om wetgeving uit te voeren. Dit geldt bijvoorbeeld voor uitgebreide rapportageverplichtingen die dikwijls doorvertaald worden naar burgers en bedrijven.

| 18. | Vereenvoudiging kan in significante besparingen resulteren en zulks niet alleen voor het bedrijfsleven maar ook voor de lokale en regionale administraties. Op die manier kunnen er, schaarse, financiële en personele middelen worden vrijgemaakt voor andere belangrijke publieke diensten. |
| --- | --- |

18.

Vereenvoudiging kan in significante besparingen resulteren en zulks niet alleen voor het bedrijfsleven maar ook voor de lokale en regionale administraties. Op die manier kunnen er, schaarse, financiële en personele middelen worden vrijgemaakt voor andere belangrijke publieke diensten.

| 19. | Het Comité herhaalt de groep op hoog niveau te willen bijstaan bij de uitvoering van haar taken in het kader van met name de „nieuwe” werkstroom die erop is gericht om overheidsadministraties efficiënter te maken, alsook meer responsief ten aanzien van de behoeften van stakeholders en kmo's. |
| --- | --- |

19.

Het Comité herhaalt de groep op hoog niveau te willen bijstaan bij de uitvoering van haar taken in het kader van met name de „nieuwe” werkstroom die erop is gericht om overheidsadministraties efficiënter te maken, alsook meer responsief ten aanzien van de behoeften van stakeholders en kmo's.

| 20. | De groep moet transparent en met verantwoordelijkheid te werk gaan. |
| --- | --- |

20.

De groep moet transparent en met verantwoordelijkheid te werk gaan.

| 21. | Het Comité steunt het voorstel voor een vervolg op het Actieprogramma ter vermindering van de administratieve lasten (ABRplus) waarmee ervoor zal worden gezorgd dat de inspanningen om de administratieve rompslomp met 25 % te reduceren ten goede komen aan microbedrijven en kmo's in de lidstaten. |
| --- | --- |

21.

Het Comité steunt het voorstel voor een vervolg op het Actieprogramma ter vermindering van de administratieve lasten (ABRplus) waarmee ervoor zal worden gezorgd dat de inspanningen om de administratieve rompslomp met 25 % te reduceren ten goede komen aan microbedrijven en kmo's in de lidstaten.

| 22. | Het is jammer dat in de mededeling niet wordt ingegaan op alternatieve regelgevingsmethoden of alternatieven voor de regelgeving zelf. |
| --- | --- |

22.

Het is jammer dat in de mededeling niet wordt ingegaan op alternatieve regelgevingsmethoden of alternatieven voor de regelgeving zelf.

Effectbeoordeling en evaluatie

| 23. | Het Comité kan zich vinden in de voorstellen voor de voortdurende verbetering van effectbeoordelingen: bredere en kritische evaluaties, die sterk verankerd zijn in het beleidsproces, betere raadpleging van stakeholders en meer ondersteuning van de tenuitvoerlegging van EU-wetgeving. |
| --- | --- |

23.

Het Comité kan zich vinden in de voorstellen voor de voortdurende verbetering van effectbeoordelingen: bredere en kritische evaluaties, die sterk verankerd zijn in het beleidsproces, betere raadpleging van stakeholders en meer ondersteuning van de tenuitvoerlegging van EU-wetgeving.

| 24. | In de effectbeoordeling van wetgevings- en beleidsvoorstellen moet verplicht rekening worden gehouden met de territoriale dimensie (lokale en regionale aspecten, financiële en administratieve implicaties voor de nationale, regionale en lokale autoriteiten) van belangrijke beleidsopties. Dit is een gevolg van de erkenning van territoriale samenhang als een van de doelstellingen van de Unie (artikel 3 van het VEU) en bovendien van de verplichting om „(ermee rekening te houden) dat alle, financiële of administratieve, lasten, voor (...) de regionale of lokale overheden (...) moeten worden beperkt en in verhouding moeten staan tot het te bereiken doel” (artikel 5 van Protocol 2 bij het VWEU). |
| --- | --- |

24.

In de effectbeoordeling van wetgevings- en beleidsvoorstellen moet verplicht rekening worden gehouden met de territoriale dimensie (lokale en regionale aspecten, financiële en administratieve implicaties voor de nationale, regionale en lokale autoriteiten) van belangrijke beleidsopties. Dit is een gevolg van de erkenning van territoriale samenhang als een van de doelstellingen van de Unie (artikel 3 van het VEU) en bovendien van de verplichting om „(ermee rekening te houden) dat alle, financiële of administratieve, lasten, voor (...) de regionale of lokale overheden (...) moeten worden beperkt en in verhouding moeten staan tot het te bereiken doel” (artikel 5 van Protocol 2 bij het VWEU).

| 25. | Het valt te betreuren dat de samenwerkingsovereenkomst van het CvdR met de Commissie geen basis bevat voor gestructureerde samenwerking betreffende effectbeoordeling en het Comité verzoekt de Commissie en haar DG's dan ook om het te beschouwen als een institutionele partner bij effectbeoordeling. Vroegtijdige betrokkenheid van LRA vergroot de uitvoerbaarheid en het draagvlak van EU-wetgeving. |
| --- | --- |

25.

Het valt te betreuren dat de samenwerkingsovereenkomst van het CvdR met de Commissie geen basis bevat voor gestructureerde samenwerking betreffende effectbeoordeling en het Comité verzoekt de Commissie en haar DG's dan ook om het te beschouwen als een institutionele partner bij effectbeoordeling. Vroegtijdige betrokkenheid van LRA vergroot de uitvoerbaarheid en het draagvlak van EU-wetgeving.

| 26. | Substantiële amendementen van het Europees Parlement of de Raad op wetgevingsvoorstellen kunnen een significante impact hebben op de lokale autoriteiten en de regio's. Daarom worden het Europees Parlement en de Raad dringend verzocht om het Comité om bijstand te verzoeken wanneer zij besluiten om die amendementen van een effectbeoordeling te doen vergezellen. |
| --- | --- |

26.

Substantiële amendementen van het Europees Parlement of de Raad op wetgevingsvoorstellen kunnen een significante impact hebben op de lokale autoriteiten en de regio's. Daarom worden het Europees Parlement en de Raad dringend verzocht om het Comité om bijstand te verzoeken wanneer zij besluiten om die amendementen van een effectbeoordeling te doen vergezellen.

| 27. | Het Comité verzoekt het Europees Parlement en de Raad derhalve om hun eigen diensten voor effectbeoordeling op te zetten of deze te verbeteren, zodat we kunnen beschikken over effectbeoordelingen vanuit diverse oogpunten — inclusief het territoriale. Daarnaast moet in overleg met de Commissie de communicatie met de regionale en lokale overheden worden verbeterd. |
| --- | --- |

27.

Het Comité verzoekt het Europees Parlement en de Raad derhalve om hun eigen diensten voor effectbeoordeling op te zetten of deze te verbeteren, zodat we kunnen beschikken over effectbeoordelingen vanuit diverse oogpunten — inclusief het territoriale. Daarnaast moet in overleg met de Commissie de communicatie met de regionale en lokale overheden worden verbeterd.

| 28. | Voorts zou het Comité betrokken willen worden bij de actualisering (gepland voor 2014) van de richtsnoeren voor effectbeoordelingen. Het herinnert eraan dat het aan de ontwerprichtsnoeren van 2009 heeft bijgedragen middels een raadpleging van de LRA. |
| --- | --- |

28.

Voorts zou het Comité betrokken willen worden bij de actualisering (gepland voor 2014) van de richtsnoeren voor effectbeoordelingen. Het herinnert eraan dat het aan de ontwerprichtsnoeren van 2009 heeft bijgedragen middels een raadpleging van de LRA.

| 29. | Het herhaalt dat het terughoudend is ten aanzien van het uitbesteden van effectbeoordelingen. Mocht de Commissie evenwel besluiten om meer leden tot de Raad voor effectbeoordeling toe te laten (om de onafhankelijkheid van die Raad te vergroten), dan dienen de belangen van de LRA daar te worden vertegenwoordigd. Dat bestuursniveau zal meer dan waarschijnlijk betrokken worden bij de uitvoering van onderhavig Commissievoorstel. |
| --- | --- |

29.

Het herhaalt dat het terughoudend is ten aanzien van het uitbesteden van effectbeoordelingen. Mocht de Commissie evenwel besluiten om meer leden tot de Raad voor effectbeoordeling toe te laten (om de onafhankelijkheid van die Raad te vergroten), dan dienen de belangen van de LRA daar te worden vertegenwoordigd. Dat bestuursniveau zal meer dan waarschijnlijk betrokken worden bij de uitvoering van onderhavig Commissievoorstel.

Raadplegingen

| 30. | De Commissie wil haar raadplegingsbeleid terecht bijstellen en zij wordt aangemoedigd om daar verder werk van te maken, en zulks met name door de betrokkenen betere feed back te verschaffen. |
| --- | --- |

30.

De Commissie wil haar raadplegingsbeleid terecht bijstellen en zij wordt aangemoedigd om daar verder werk van te maken, en zulks met name door de betrokkenen betere feed back te verschaffen.

| 31. | Verder wordt de Commissie verzocht om het Comité en de representatieve verenigingen van lokaal en regionaal bestuur te betrekken bij de werkzaamheden betreffende de herziening van de minimumnormen voor raadpleging. |
| --- | --- |

31.

Verder wordt de Commissie verzocht om het Comité en de representatieve verenigingen van lokaal en regionaal bestuur te betrekken bij de werkzaamheden betreffende de herziening van de minimumnormen voor raadpleging.

| 32. | Het Comité benadrukt in dit verband dat het raadplegingsproces zichtbaar dient te zijn en alle instellingen ertoe zou moeten aanzetten om beter en gekoppeld gebruik te maken van IT-technologie om raadplegingen te publiceren en er vervolgens toe over te gaan. |
| --- | --- |

32.

Het Comité benadrukt in dit verband dat het raadplegingsproces zichtbaar dient te zijn en alle instellingen ertoe zou moeten aanzetten om beter en gekoppeld gebruik te maken van IT-technologie om raadplegingen te publiceren en er vervolgens toe over te gaan.

| 33. | Er moeten inderdaad meer inspanningen worden geleverd om de resultaten in cijfers te vatten en de voornaamste conclusies duidelijker te presenteren. Daarnaast zou het nuttig zijn ook de blauwdruk van een effectbeoordeling al ter raadpleging voor te leggen, zodat alle betrokkenen en met name de regionale en lokale overheden hun stempel kunnen drukken op de voorbereidende fases en meer inzicht krijgen in de resultaten. |
| --- | --- |

33.

Er moeten inderdaad meer inspanningen worden geleverd om de resultaten in cijfers te vatten en de voornaamste conclusies duidelijker te presenteren. Daarnaast zou het nuttig zijn ook de blauwdruk van een effectbeoordeling al ter raadpleging voor te leggen, zodat alle betrokkenen en met name de regionale en lokale overheden hun stempel kunnen drukken op de voorbereidende fases en meer inzicht krijgen in de resultaten.

| 34. | Voorts is het voorstander van publicatie van de reacties, zulks ten behoeve van volledige transparantie en feed back. De Europese Commissie zou tevens in de effectbeoordeling aan kunnen geven wat zij met de feedback van de raadplegingen gedaan heeft. |
| --- | --- |

34.

Voorts is het voorstander van publicatie van de reacties, zulks ten behoeve van volledige transparantie en feed back. De Europese Commissie zou tevens in de effectbeoordeling aan kunnen geven wat zij met de feedback van de raadplegingen gedaan heeft.

| 35. | Het Comité dringt er ook bij de Commissie op aan om haar inspanningen op te voeren om raadplegingsdocumenten in alle officiële EU-talen te vertalen. Een raadpleging kan niet als representatief worden beschouwd als de burgers niet in hun moedertaal worden aangesproken. |
| --- | --- |

35.

Het Comité dringt er ook bij de Commissie op aan om haar inspanningen op te voeren om raadplegingsdocumenten in alle officiële EU-talen te vertalen. Een raadpleging kan niet als representatief worden beschouwd als de burgers niet in hun moedertaal worden aangesproken.

| 36. | Het stelt voor om de samenwerking tussen CvdR en Commissie aan beide zijden op te voeren: gerichte raadplegingen van het Comité zouden ter wille van meer transparantie op de website „Uw stem in Europa” kunnen worden geplaatst en het Comité zou automatisch bekendheid kunnen geven aan Commissieraadplegingen, steeds als aanvulling op en verrijking van de directe raadplegingen van de LRA. |
| --- | --- |

36.

Het stelt voor om de samenwerking tussen CvdR en Commissie aan beide zijden op te voeren: gerichte raadplegingen van het Comité zouden ter wille van meer transparantie op de website „Uw stem in Europa” kunnen worden geplaatst en het Comité zou automatisch bekendheid kunnen geven aan Commissieraadplegingen, steeds als aanvulling op en verrijking van de directe raadplegingen van de LRA.

| 37. | Raadpleging van de adviesorganen van de Unie is geen openbare raadpleging in de zin van artikel 11 van het VEU maar een specifiek Verdragsvereiste. Toch roept het Comité de respectieve DG's en diensten van de Commissie ertoe op om zich dat vereiste voortdurend ter harte te nemen. |
| --- | --- |

37.

Raadpleging van de adviesorganen van de Unie is geen openbare raadpleging in de zin van artikel 11 van het VEU maar een specifiek Verdragsvereiste. Toch roept het Comité de respectieve DG's en diensten van de Commissie ertoe op om zich dat vereiste voortdurend ter harte te nemen.

| 38. | Het Comité zal naar het voorbeeld van de audit van de Commissie een geïntegreerde herziening van zijn eigen raadplegingsinstrumenten en netwerken doorvoeren. |
| --- | --- |

38.

Het Comité zal naar het voorbeeld van de audit van de Commissie een geïntegreerde herziening van zijn eigen raadplegingsinstrumenten en netwerken doorvoeren.

Het national perspectief: goldplating

| 39. | Van „goldplating” is sprake wanneer lidstaten bij de omzetting verder dan de minimumeisen van een richtlijn gaan. |
| --- | --- |

39.

Van „goldplating” is sprake wanneer lidstaten bij de omzetting verder dan de minimumeisen van een richtlijn gaan.

| 40. | Er moet een EU-wijde standaarddefinitie van goldplating komen ten behoeve van rechtszekerheid bij de tenuitvoerlegging van het EU-recht, vergelijkende analyses en voor de beoordeling van de beweringen van lidstaten die stellen niet aan goldplating te doen. |
| --- | --- |

40.

Er moet een EU-wijde standaarddefinitie van goldplating komen ten behoeve van rechtszekerheid bij de tenuitvoerlegging van het EU-recht, vergelijkende analyses en voor de beoordeling van de beweringen van lidstaten die stellen niet aan goldplating te doen.

| 41. | Die definitie zou de volgende elementen kunnen omvatten:






  — | toevoegen van eisen van regelgevende aard aan de reeds in de richtlijn genoemde of verhogen van de ingewikkeldheid van die eisen; |
| --- | --- | --- |

41.

Die definitie zou de volgende elementen kunnen omvatten:

—

toevoegen van eisen van regelgevende aard aan de reeds in de richtlijn genoemde of verhogen van de ingewikkeldheid van die eisen;

| — | invoeren van een reikwijdte die verder gaat dan met de richtlijn wordt beoogd; |
| --- | --- |

—

invoeren van een reikwijdte die verder gaat dan met de richtlijn wordt beoogd;

| — | geen gebruikmaken van de afwijkingsmogelijkheden die de richtlijn biedt; |
| --- | --- |

—

geen gebruikmaken van de afwijkingsmogelijkheden die de richtlijn biedt;

| — | handhaven van nationale vereisten die strikter zijn dan in de richtlijn is voorgeschreven; |
| --- | --- |

—

handhaven van nationale vereisten die strikter zijn dan in de richtlijn is voorgeschreven;

| — | invoeren van regelgevingsvereisten die buiten de doelstelling van de richtlijn vallen; |
| --- | --- |

—

invoeren van regelgevingsvereisten die buiten de doelstelling van de richtlijn vallen;

| — | eerder uitvoeren dan in de richtlijn is bepaald; |
| --- | --- |

—

eerder uitvoeren dan in de richtlijn is bepaald;

| — | strengere sancties opleggen dan door de EU is voorgeschreven. |
| --- | --- |

—

strengere sancties opleggen dan door de EU is voorgeschreven.

| 42. | Het Comité weet dat goldplating niet in het EU-recht is verboden en dat het soms gewettigd kan zijn dat (sub)nationale regelgeving in een hoger beschermingsniveau voorziet dan de om te zetten richtlijn. Dat kan het geval zijn met milieubescherming (artikel 193 van het VWEU), bescherming van werknemers (artikel 153, lid 4, van het VWEU), kwaliteits- en veiligheidseisen betreffende organen en stoffen van menselijke oorsprong, bloed en bloedderivaten (artikel 168, lid 4, van het VWEU) en consumentenbescherming (artikel 169, lid 4, van het VWEU). |
| --- | --- |

42.

Het Comité weet dat goldplating niet in het EU-recht is verboden en dat het soms gewettigd kan zijn dat (sub)nationale regelgeving in een hoger beschermingsniveau voorziet dan de om te zetten richtlijn. Dat kan het geval zijn met milieubescherming (artikel 193 van het VWEU), bescherming van werknemers (artikel 153, lid 4, van het VWEU), kwaliteits- en veiligheidseisen betreffende organen en stoffen van menselijke oorsprong, bloed en bloedderivaten (artikel 168, lid 4, van het VWEU) en consumentenbescherming (artikel 169, lid 4, van het VWEU).

| 43. | Wel beveelt het Comité aan dat dergelijke extra maatregelen specifiek gerechtvaardigd moeten worden zodat wordt voorkomen dat de burgers nationaal en Europees recht als „één en dezelfde grote brei” beschouwen. Dat laatste zou alleen maar de gedachte versterken dat de Unie aan „overregulering” doet. |
| --- | --- |

43.

Wel beveelt het Comité aan dat dergelijke extra maatregelen specifiek gerechtvaardigd moeten worden zodat wordt voorkomen dat de burgers nationaal en Europees recht als „één en dezelfde grote brei” beschouwen. Dat laatste zou alleen maar de gedachte versterken dat de Unie aan „overregulering” doet.

| 44. | Voorts zou het nuttig zijn dat met betrekking tot dergelijke maatregelen een effectbeoordeling op nationaal niveau wordt uitgevoerd, waarin dezelfde aspecten worden meegewogen als het geval is op Europees niveau, met inbegrip van de territoriale dimensie en de regionale impact. |
| --- | --- |

44.

Voorts zou het nuttig zijn dat met betrekking tot dergelijke maatregelen een effectbeoordeling op nationaal niveau wordt uitgevoerd, waarin dezelfde aspecten worden meegewogen als het geval is op Europees niveau, met inbegrip van de territoriale dimensie en de regionale impact.

| 45. | Ten slotte herhaalt het Comité dat het het met de Commissie eens is dat de lidstaten niet dusdanig aan „goldplating” moeten doen dat de nieuwe regels te ingewikkeld en te duur voor de LRA, het bedrijfsleven en de burgers worden. |
| --- | --- |

45.

Ten slotte herhaalt het Comité dat het het met de Commissie eens is dat de lidstaten niet dusdanig aan „goldplating” moeten doen dat de nieuwe regels te ingewikkeld en te duur voor de LRA, het bedrijfsleven en de burgers worden.

Subsidiariteit

| 46. | Het stemt tot tevredenheid dat de Commissie zich bewust toont van de rol van de nationale parlementen met betrekking tot slimme regelgeving en met name de correcte toepassing van het subsidiariteitsbeginsel. |
| --- | --- |

46.

Het stemt tot tevredenheid dat de Commissie zich bewust toont van de rol van de nationale parlementen met betrekking tot slimme regelgeving en met name de correcte toepassing van het subsidiariteitsbeginsel.

| 47. | Het Comité roept de Commissie en het Europees Parlement ertoe op om rekening te houden met de standpunten van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden, en wijst in dit verband op het bestaan van zijn platform REGPEX (onderdeel van zijn netwerk voor subsidiariteitstoezicht) als informatiebron. |
| --- | --- |

47.

Het Comité roept de Commissie en het Europees Parlement ertoe op om rekening te houden met de standpunten van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden, en wijst in dit verband op het bestaan van zijn platform REGPEX (onderdeel van zijn netwerk voor subsidiariteitstoezicht) als informatiebron.

| 48. | De Commissie biedt de lidstaten uitvoeringsondersteuning aan, maar daarbij zou er ook oog moeten zijn voor lokale en regionale specificiteiten; zijn de LRA bevoegd voor de uitvoering, dan dienen zij rechtstreekse steun te krijgen. |
| --- | --- |

48.

De Commissie biedt de lidstaten uitvoeringsondersteuning aan, maar daarbij zou er ook oog moeten zijn voor lokale en regionale specificiteiten; zijn de LRA bevoegd voor de uitvoering, dan dienen zij rechtstreekse steun te krijgen.

De rol van het Comité van de Regio's

| 49. | Uiteraard is het een goede zaak wanneer het Comité, de lokale autoriteiten en de regio's een rol van betekenis in het programma REFIT zouden kunnen spelen. |
| --- | --- |

49.

Uiteraard is het een goede zaak wanneer het Comité, de lokale autoriteiten en de regio's een rol van betekenis in het programma REFIT zouden kunnen spelen.

| 50. | De Commissie stelt terecht dat slimme regelgeving een gezamenlijke taak voor alle EU-instellingen vormt, dus ook voor het CvdR. Het Comité moedigt Europees Parlement en Raad aan om gelijkelijk ernstig werk te maken van de agenda voor slimme wetgeving en REFIT zodat de bijkomende lasten die uit hun amendementen zouden kunnen voortvloeien tot een minimum beperkt blijven. |
| --- | --- |

50.

De Commissie stelt terecht dat slimme regelgeving een gezamenlijke taak voor alle EU-instellingen vormt, dus ook voor het CvdR. Het Comité moedigt Europees Parlement en Raad aan om gelijkelijk ernstig werk te maken van de agenda voor slimme wetgeving en REFIT zodat de bijkomende lasten die uit hun amendementen zouden kunnen voortvloeien tot een minimum beperkt blijven.

| 51. | Voorts is het een goede zaak dat in de hernieuwde samenwerkingsovereenkomst met de Commissie rekening wordt gehouden met de activiteiten van het Comité betreffende alle aspecten van slimme regelgeving. Het stelt het Europees Parlement en de Raad voor onderhandelingen over soortgelijke overeenkomsten met het Comité te openen. |
| --- | --- |

51.

Voorts is het een goede zaak dat in de hernieuwde samenwerkingsovereenkomst met de Commissie rekening wordt gehouden met de activiteiten van het Comité betreffende alle aspecten van slimme regelgeving. Het stelt het Europees Parlement en de Raad voor onderhandelingen over soortgelijke overeenkomsten met het Comité te openen.

| 52. | Ten slotte herhaalt het dat de instellingen de gedeelde verantwoordelijkheid hebben om de burgers, het bedrijfsleven en alle verdere betrokkenen voor te lichten over de voordelen van het gebruik van de instrumenten voor slimme regelgeving, en het zal dit onder de aandacht van de LRA brengen. |
| --- | --- |

52.

Ten slotte herhaalt het dat de instellingen de gedeelde verantwoordelijkheid hebben om de burgers, het bedrijfsleven en alle verdere betrokkenen voor te lichten over de voordelen van het gebruik van de instrumenten voor slimme regelgeving, en het zal dit onder de aandacht van de LRA brengen.

Brussel, 30 mei 2013

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 218/27 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 218/27

---

Advies van het Comité van de Regio's — Evolutie van de marktsituatie en de daaruit volgende voorwaarden voor een vlotte, geleidelijke afschaffing van de melkquotaregeling — Tweede „zachtelandingsverslag”

2013/C 218/05

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | dringt erop aan dat met spoed aanvullend onderzoek wordt gedaan naar de regionale impact van de afschaffing van de quota |
| --- | --- |

—

dringt erop aan dat met spoed aanvullend onderzoek wordt gedaan naar de regionale impact van de afschaffing van de quota

| — | vraagt een realistisch overzicht van de vooruitzichten voor de productie, de consumptie binnen de EU en de export op middellange en lange termijn |
| --- | --- |

—

vraagt een realistisch overzicht van de vooruitzichten voor de productie, de consumptie binnen de EU en de export op middellange en lange termijn

| — | dringt aan op een vergelijkende studie van beleidsmaatregelen voor de zuivelsector van de grote producerende landen; ook zou het graag zien dat een nauwkeurige evaluatie wordt gemaakt van de ervaringen in Zwitserland |
| --- | --- |

—

dringt aan op een vergelijkende studie van beleidsmaatregelen voor de zuivelsector van de grote producerende landen; ook zou het graag zien dat een nauwkeurige evaluatie wordt gemaakt van de ervaringen in Zwitserland

| — | vindt dat de impact van de huidige bilaterale handelsbesprekingen moet worden bekeken |
| --- | --- |

—

vindt dat de impact van de huidige bilaterale handelsbesprekingen moet worden bekeken

| — | dringt erop aan dat wordt onderzocht welke mogelijkheden er binnen de Europese Unie bestaan tot aanpassing aan bepaalde maatregelen van andere landen om eventuele crises op de zuivelmarkt op te vangen. Te denken valt in het bijzonder aan de maatregelen in het kader van de volgende Farm Bill 2013-2017 |
| --- | --- |

—

dringt erop aan dat wordt onderzocht welke mogelijkheden er binnen de Europese Unie bestaan tot aanpassing aan bepaalde maatregelen van andere landen om eventuele crises op de zuivelmarkt op te vangen. Te denken valt in het bijzonder aan de maatregelen in het kader van de volgende Farm Bill 2013-2017

| — | stelt voor om de in het zuivelpakket vervatte regeling voor het beheer van de volumes uit te breiden tot melk uit berggebieden |
| --- | --- |

—

stelt voor om de in het zuivelpakket vervatte regeling voor het beheer van de volumes uit te breiden tot melk uit berggebieden

| — | vraagt voorrang voor het veiligstellen en bestendigen van de markten binnen de EU |
| --- | --- |

—

vraagt voorrang voor het veiligstellen en bestendigen van de markten binnen de EU

| — | stelt voor prioriteit te geven aan de export van producten met een hoge toegevoegde waarde en nieuwe zuivelproducten te ontwikkelen |
| --- | --- |

—

stelt voor prioriteit te geven aan de export van producten met een hoge toegevoegde waarde en nieuwe zuivelproducten te ontwikkelen

| — | stelt voor solide partnerschappen aan te gaan met de zuidelijke landen van het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten, die niet over voldoende grond en water beschikken om tegen redelijke kosten melk te produceren en die een zuivelmarkt vormen die gemakkelijker toegankelijk is dan Azië. |
| --- | --- |

—

stelt voor solide partnerschappen aan te gaan met de zuidelijke landen van het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten, die niet over voldoende grond en water beschikken om tegen redelijke kosten melk te produceren en die een zuivelmarkt vormen die gemakkelijker toegankelijk is dan Azië.

| — | verzoekt de Commissie om opnieuw een samenhangend plan uit te werken voor de ontwikkeling van het platteland en de melkveehouderij in berggebieden, in minder begunstigde gebieden die geschikt zijn voor de melkveehouderij en in lidstaten waarin het grootste gedeelte van de melk door zeer kleine veehouderijen wordt geproduceerd. |
| --- | --- |

—

verzoekt de Commissie om opnieuw een samenhangend plan uit te werken voor de ontwikkeling van het platteland en de melkveehouderij in berggebieden, in minder begunstigde gebieden die geschikt zijn voor de melkveehouderij en in lidstaten waarin het grootste gedeelte van de melk door zeer kleine veehouderijen wordt geproduceerd.

| Rapporteur | Rapporteur: de heer SOUCHON (voorzitter van de regioraad van Auvergne, FR/PSE) |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad — Evolutie van de marktsituatie en de daaruit volgende voorwaarden voor een vlotte, geleidelijke afschaffing van de melkquotaregeling — tweede „zachtelandingsverslag”
  COM(2012) 741 final |

Rapporteur

Rapporteur: de heer SOUCHON (voorzitter van de regioraad van Auvergne, FR/PSE)

Referentiedocument

Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad — Evolutie van de marktsituatie en de daaruit volgende voorwaarden voor een vlotte, geleidelijke afschaffing van de melkquotaregeling — tweede „zachtelandingsverslag”

COM(2012) 741 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

wil er, in lijn met zijn advies van 12 mei 2011 over het „Maatregelenpakket melksector”

   (1)

| 1. | aan herinneren dat de melksector in veel lidstaten en regio's is de sector een belangrijke pijler is van de regionale economie en de landbouwproductie. De melkproductie vervult daarbij een aantal essentiële ecologische taken, drukt een sterk stempel op het cultuurlandschap en is een belangrijk werkgever in plattelandsgebieden. |
| --- | --- |

1.

aan herinneren dat de melksector in veel lidstaten en regio's is de sector een belangrijke pijler is van de regionale economie en de landbouwproductie. De melkproductie vervult daarbij een aantal essentiële ecologische taken, drukt een sterk stempel op het cultuurlandschap en is een belangrijk werkgever in plattelandsgebieden.

| 2. | Het Comité wijst erop dat bij de hervormingen rekening moet worden gehouden met de regionale en structurele verschillen in de melkveehouderij en de zuivelindustrie. In veel regio's wordt de melk vooral in kleine en middelgrote familiebedrijven geproduceerd, terwijl in andere regio's grote landbouwbedrijven de overhand hebben. Hervormingen mogen dus geen afbreuk doen aan de familiebedrijven, die de grootste bijdrage leveren aan duurzame groei. |
| --- | --- |

2.

Het Comité wijst erop dat bij de hervormingen rekening moet worden gehouden met de regionale en structurele verschillen in de melkveehouderij en de zuivelindustrie. In veel regio's wordt de melk vooral in kleine en middelgrote familiebedrijven geproduceerd, terwijl in andere regio's grote landbouwbedrijven de overhand hebben. Hervormingen mogen dus geen afbreuk doen aan de familiebedrijven, die de grootste bijdrage leveren aan duurzame groei.

| 3. | Er moet meer worden gedaan om het inkomen van de melkproducenten veilig te stellen, zodat zij naar behoren in hun levensonderhoud kunnen voorzien, de toekomst van de melksector niet in het gedrang komt en de Europese consumenten kunnen blijven rekenen op zuivelproducten van hoge kwaliteit. |
| --- | --- |

3.

Er moet meer worden gedaan om het inkomen van de melkproducenten veilig te stellen, zodat zij naar behoren in hun levensonderhoud kunnen voorzien, de toekomst van de melksector niet in het gedrang komt en de Europese consumenten kunnen blijven rekenen op zuivelproducten van hoge kwaliteit.

De conjunctuur in de periode 2010-2012: gunstig voor een
  „
  zachte landing
  ”

| 4. | Het Comité erkent dat een explosie van de melkproductie in de EU is uitgebleven, net als een al te plotselinge afname van de quotawaarde, dankzij de „gratis” verhoging van de melkquota met 8 % in de periode van 2008 tot 2015. Wel heeft deze verhoging tot twee maal toe tot gevolg gehad dat de productie zo sterk steeg dat in diverse landen de instrumenten voor de verwerking, m.n. de sproeitorens voor melkpoeder, deze toename bijna niet aankonden. |
| --- | --- |

4.

Het Comité erkent dat een explosie van de melkproductie in de EU is uitgebleven, net als een al te plotselinge afname van de quotawaarde, dankzij de „gratis” verhoging van de melkquota met 8 % in de periode van 2008 tot 2015. Wel heeft deze verhoging tot twee maal toe tot gevolg gehad dat de productie zo sterk steeg dat in diverse landen de instrumenten voor de verwerking, m.n. de sproeitorens voor melkpoeder, deze toename bijna niet aankonden.

| 5. | Sinds 2010 is sprake van een gunstige situatie op de wereldmarkten, waardoor de prijs van zuivelproducten uit de EU, met name boter en melkpoeder, op de wereldmarkt afgestemd kon worden zonder dat restituties nodig zijn geweest. Dat betekent echter niet dat de wereldmarktprijzen ook op de middellange en de lange termijn zullen standhouden. |
| --- | --- |

5.

Sinds 2010 is sprake van een gunstige situatie op de wereldmarkten, waardoor de prijs van zuivelproducten uit de EU, met name boter en melkpoeder, op de wereldmarkt afgestemd kon worden zonder dat restituties nodig zijn geweest. Dat betekent echter niet dat de wereldmarktprijzen ook op de middellange en de lange termijn zullen standhouden.

Maar steeds vaker worden verkeerde keuzes gemaakt

| 6. | De argumenten die de Commissie sinds 2003 aanvoert om de quota af te schaffen en de zuivelmarkt te liberaliseren, zijn steeds controversiëler geworden. |
| --- | --- |

6.

De argumenten die de Commissie sinds 2003 aanvoert om de quota af te schaffen en de zuivelmarkt te liberaliseren, zijn steeds controversiëler geworden.

| 7. | De onderhandelingen in de WTO zitten al tien jaar lang muurvast en de voorstellen die de EU in 2005 in Hong Kong heeft gedaan inzake de afschaffing van de restituties voor zuivelproducten zijn inmiddels achterhaald. |
| --- | --- |

7.

De onderhandelingen in de WTO zitten al tien jaar lang muurvast en de voorstellen die de EU in 2005 in Hong Kong heeft gedaan inzake de afschaffing van de restituties voor zuivelproducten zijn inmiddels achterhaald.

| 8. | In de bilaterale onderhandelingen tussen de VS en Nieuw-Zeeland en Australië speelt de zuivelsector geen rol. |
| --- | --- |

8.

In de bilaterale onderhandelingen tussen de VS en Nieuw-Zeeland en Australië speelt de zuivelsector geen rol.

| 9. | De meeste andere grote melkproducerende landen zoals India, China, Japan en Zuid-Korea houden hun maatregelen ter bescherming van de zuivelsector in stand, terwijl de VS deze zelfs nog aanscherpt. In de VS overweegt het Congres de zuivelmarkt sterker te reguleren. Dit zou betekenen dat de producenten recht hebben op een minimumbedrag, afhankelijk van de kosten van het diervoeder, en dat er een regeling komt om alle producenten te verplichten in tijden van crisis minder te leveren. |
| --- | --- |

9.

De meeste andere grote melkproducerende landen zoals India, China, Japan en Zuid-Korea houden hun maatregelen ter bescherming van de zuivelsector in stand, terwijl de VS deze zelfs nog aanscherpt. In de VS overweegt het Congres de zuivelmarkt sterker te reguleren. Dit zou betekenen dat de producenten recht hebben op een minimumbedrag, afhankelijk van de kosten van het diervoeder, en dat er een regeling komt om alle producenten te verplichten in tijden van crisis minder te leveren.

| 10. | Volgens het Comité is het nog maar de vraag of de liberalisering van de zuivelmarkt inderdaad in het belang is van de consument, zoals de Europese Commissie beweert. Zo heeft de sterke daling van de marktprijzen in 2009 de consumptieprijzen nauwelijks of niet beïnvloed. |
| --- | --- |

10.

Volgens het Comité is het nog maar de vraag of de liberalisering van de zuivelmarkt inderdaad in het belang is van de consument, zoals de Europese Commissie beweert. Zo heeft de sterke daling van de marktprijzen in 2009 de consumptieprijzen nauwelijks of niet beïnvloed.

| 11. | De ruimere marges in de agrovoedingssector en de grootwinkelbedrijven gaan ten koste van de producenten: de productieprijzen blijven sterk achter bij de consumptieprijzen. |
| --- | --- |

11.

De ruimere marges in de agrovoedingssector en de grootwinkelbedrijven gaan ten koste van de producenten: de productieprijzen blijven sterk achter bij de consumptieprijzen.

| 12. | Canadese studies hebben aangetoond dat een standaardpakket zuivelproducten in Canada — waar quota gelden — niet duurder is dan in de VS, hoewel de melkprijs af landbouwbedrijf in Canada circa 50 % hoger ligt. |
| --- | --- |

12.

Canadese studies hebben aangetoond dat een standaardpakket zuivelproducten in Canada — waar quota gelden — niet duurder is dan in de VS, hoewel de melkprijs af landbouwbedrijf in Canada circa 50 % hoger ligt.

| 13. | De schommelende melkprijzen kosten de hele sector handenvol geld, maar het zijn vooral de producenten die het gelag betalen. Hun inkomen is onvoorspelbaar geworden, wat nieuwkomers ontmoedigt. |
| --- | --- |

13.

De schommelende melkprijzen kosten de hele sector handenvol geld, maar het zijn vooral de producenten die het gelag betalen. Hun inkomen is onvoorspelbaar geworden, wat nieuwkomers ontmoedigt.

| 14. | Het Comité herinnert eraan dat de melkquota in 1984 zijn ingevoerd vanwege de boter- en melkpoederoverschotten en de dure opslag en export daarvan. Het terugdringen van deze overschotten heeft in de periode tot 2003 aanzienlijke besparingen opgeleverd. Ook al beantwoordt de quotaregeling niet meer volledig aan de huidige behoeften, de afschaffing ervan moet hoe dan ook gepaard gaan met de juiste instrumenten voor regulering. |
| --- | --- |

14.

Het Comité herinnert eraan dat de melkquota in 1984 zijn ingevoerd vanwege de boter- en melkpoederoverschotten en de dure opslag en export daarvan. Het terugdringen van deze overschotten heeft in de periode tot 2003 aanzienlijke besparingen opgeleverd. Ook al beantwoordt de quotaregeling niet meer volledig aan de huidige behoeften, de afschaffing ervan moet hoe dan ook gepaard gaan met de juiste instrumenten voor regulering.

Een marginale wereldmarkt waarvan de instabiliteit al overslaat naar de Europese markt

| 15. | De wereldhandel in zuivelproducten, met name in de vorm van melkpoeder en boter, vertegenwoordigt niet meer dan 6 % van de totale wereldproductie, maar de prijzen van deze twee producten bepalen steeds meer de melkprijzen af landbouwbedrijf in de EU, terwijl de meeste melk binnen de EU meer opbrengt. |
| --- | --- |

15.

De wereldhandel in zuivelproducten, met name in de vorm van melkpoeder en boter, vertegenwoordigt niet meer dan 6 % van de totale wereldproductie, maar de prijzen van deze twee producten bepalen steeds meer de melkprijzen af landbouwbedrijf in de EU, terwijl de meeste melk binnen de EU meer opbrengt.

| 16. | Circa 10 % van de EU-productie is bestemd voor de export. Het gaat dan zowel om kaas als om melkpoeder met een lagere toegevoegde waarde. Het Comité betreurt dat de door de zuivelfabrieken aangekondigde investeringen vooral betrekking hebben op sproeitorens. |
| --- | --- |

16.

Circa 10 % van de EU-productie is bestemd voor de export. Het gaat dan zowel om kaas als om melkpoeder met een lagere toegevoegde waarde. Het Comité betreurt dat de door de zuivelfabrieken aangekondigde investeringen vooral betrekking hebben op sproeitorens.

| 17. | Grootste internationale concurrent van de EU is Nieuw-Zeeland, waar de productiekosten twee keer lager liggen dan voor de Europese melkveehouders. De Nieuw-Zeelandse coöperatie Fonterra, die vrijwel een monopoliepositie heeft, voert meer dan 90 % van haar productie uit, voornamelijk in de vorm van boter en melkpoeder, en is daarmee goed voor een derde van de wereldmarkt. Fonterra neemt met name een sterke positie in op de Aziatische markten. en vervult ook een heersende rol op de termijnmarkten. |
| --- | --- |

17.

Grootste internationale concurrent van de EU is Nieuw-Zeeland, waar de productiekosten twee keer lager liggen dan voor de Europese melkveehouders. De Nieuw-Zeelandse coöperatie Fonterra, die vrijwel een monopoliepositie heeft, voert meer dan 90 % van haar productie uit, voornamelijk in de vorm van boter en melkpoeder, en is daarmee goed voor een derde van de wereldmarkt. Fonterra neemt met name een sterke positie in op de Aziatische markten. en vervult ook een heersende rol op de termijnmarkten.

| 18. | Azië mag dan een potentiële afzetmarkt zijn voor de EU, landen als China en India zijn voornemens hun eigen productie maximaal uit te breiden, zodat zij minder afhankelijk zijn van de grillen van de markt om hun bevolking te voeden. |
| --- | --- |

18.

Azië mag dan een potentiële afzetmarkt zijn voor de EU, landen als China en India zijn voornemens hun eigen productie maximaal uit te breiden, zodat zij minder afhankelijk zijn van de grillen van de markt om hun bevolking te voeden.

| 19. | Voorts blijkt dat de export van kaas uit de EU naar Rusland, Japan en Korea gestegen is, maar dat de afname door China relatief weinig toegenomen is. |
| --- | --- |

19.

Voorts blijkt dat de export van kaas uit de EU naar Rusland, Japan en Korea gestegen is, maar dat de afname door China relatief weinig toegenomen is.

De Commissie schetst een te beperkt beeld

| 20. | De door de Commissie voorgestelde maatregelen voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, met name het zuivelpakket en de integrale GMO-verordening, bevatten onvoldoende mechanismen voor de regulering van de zuivelproductie en -markten. Deze zouden moeten worden aangevuld met maatregelen op het vlak van regionaal beleid, dit met het oog op een evenwichtige regionale ontwikkeling. |
| --- | --- |

20.

De door de Commissie voorgestelde maatregelen voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, met name het zuivelpakket en de integrale GMO-verordening, bevatten onvoldoende mechanismen voor de regulering van de zuivelproductie en -markten. Deze zouden moeten worden aangevuld met maatregelen op het vlak van regionaal beleid, dit met het oog op een evenwichtige regionale ontwikkeling.

| 21. | Het Comité betreurt dat de Commissie zich in dit tweede tussentijdse verslag beperkt tot een macro-economische analyse van de situatie op de zuivelmarkt, waarbij wordt uitgegaan van een zeer algemeen model en van een reeks hypotheses waarvan een aantal al voorbijgestreefd is. |
| --- | --- |

21.

Het Comité betreurt dat de Commissie zich in dit tweede tussentijdse verslag beperkt tot een macro-economische analyse van de situatie op de zuivelmarkt, waarbij wordt uitgegaan van een zeer algemeen model en van een reeks hypotheses waarvan een aantal al voorbijgestreefd is.

| 22. | Wat ontbreekt is een gedetailleerde kwantitatieve en kwalitatieve analyse van de vooruitzichten van de EU-markt, uitgesplitst in grote groepen landen, voor de middellange termijn, waarbij met name rekening wordt gehouden met de verschillen in bedrijfsomvang en -exploitatie, productieomstandigheden en afzetmethode. |
| --- | --- |

22.

Wat ontbreekt is een gedetailleerde kwantitatieve en kwalitatieve analyse van de vooruitzichten van de EU-markt, uitgesplitst in grote groepen landen, voor de middellange termijn, waarbij met name rekening wordt gehouden met de verschillen in bedrijfsomvang en -exploitatie, productieomstandigheden en afzetmethode.

| 23. | Ook mist het Comité een vergelijkende analyse van de beleidsmaatregelen van de andere grote melkproducerende landen, concurrenten en/of afnemers van de EU. |
| --- | --- |

23.

Ook mist het Comité een vergelijkende analyse van de beleidsmaatregelen van de andere grote melkproducerende landen, concurrenten en/of afnemers van de EU.

| 24. | De deskundigengroep op hoog niveau voor de melksector had opgeroepen om te kijken naar de situatie in Zwitserland, waar de afschaffing van de quota heeft geleid tot een verhoging van de melkproductie met 7 %, met als gevolg een prijsverlaging van 20 tot 30 %. De Zwitserse productiestructuren en -voorwaarden verschillen van die in de Unie. Bovendien is de voorbereiding en de tenuitvoerlegging van de uitstap uit het quotastelsel anders verlopen in Zwitserland. Klaarblijkelijk heeft de Commissie in haar verslag geen rekening gehouden met deze ervaring die nader onderzoek verdient. |
| --- | --- |

24.

De deskundigengroep op hoog niveau voor de melksector had opgeroepen om te kijken naar de situatie in Zwitserland, waar de afschaffing van de quota heeft geleid tot een verhoging van de melkproductie met 7 %, met als gevolg een prijsverlaging van 20 tot 30 %. De Zwitserse productiestructuren en -voorwaarden verschillen van die in de Unie. Bovendien is de voorbereiding en de tenuitvoerlegging van de uitstap uit het quotastelsel anders verlopen in Zwitserland. Klaarblijkelijk heeft de Commissie in haar verslag geen rekening gehouden met deze ervaring die nader onderzoek verdient.

| 25. | De Commissie lijkt zich meer zorgen te maken over mededingingsbeperkingen als het gaat om honderdduizenden producenten dan in het geval van de multinationals in de zuivelindustrie en de distributie, die meer dan de helft van de Europese melk in handen hebben. |
| --- | --- |

25.

De Commissie lijkt zich meer zorgen te maken over mededingingsbeperkingen als het gaat om honderdduizenden producenten dan in het geval van de multinationals in de zuivelindustrie en de distributie, die meer dan de helft van de Europese melk in handen hebben.

Geen aandacht voor de regionale gevolgen

| 26. | Het Comité is in het bijzonder teleurgesteld dat de Commissie in haar verslag geen rekening houdt met de impact die het verdwijnen van de melkquota in alle EU-regio's op economisch, sociaal en milieuvlak zal hebben. |
| --- | --- |

26.

Het Comité is in het bijzonder teleurgesteld dat de Commissie in haar verslag geen rekening houdt met de impact die het verdwijnen van de melkquota in alle EU-regio's op economisch, sociaal en milieuvlak zal hebben.

| 27. | Meer dan twee derde van de melkveehouderijen bevinden zich in gebieden die het moeilijk hebben omdat bodem- en klimaatgesteldheid er ongunstig zijn en zij ver van de grote steden liggen. Vaak ook zijn de veestapels er bijzonder klein. |
| --- | --- |

27.

Meer dan twee derde van de melkveehouderijen bevinden zich in gebieden die het moeilijk hebben omdat bodem- en klimaatgesteldheid er ongunstig zijn en zij ver van de grote steden liggen. Vaak ook zijn de veestapels er bijzonder klein.

| 28. | Ongeveer 10 % van de melk in de EU-27 is afkomstig uit berggebieden, maar daarmee is wel 2/3 van de melk en 3/4 van de melkveehouders uit Oostenrijk, Slovenië en Finland gemoeid. Ook in nog een tiental andere landen nemen deze melk en veehouders een belangrijke plaats in. In de meeste van deze berggebieden met een vochtig klimaat, maar ook in de ultraperifere regio's, is het vooral het melkvee dat van het grasland gebruik maakt en zo een open en bewoond landschap in stand houdt, dat toeristen aantrekt en gunstig is voor de biodiversiteit en het milieu. |
| --- | --- |

28.

Ongeveer 10 % van de melk in de EU-27 is afkomstig uit berggebieden, maar daarmee is wel 2/3 van de melk en 3/4 van de melkveehouders uit Oostenrijk, Slovenië en Finland gemoeid. Ook in nog een tiental andere landen nemen deze melk en veehouders een belangrijke plaats in. In de meeste van deze berggebieden met een vochtig klimaat, maar ook in de ultraperifere regio's, is het vooral het melkvee dat van het grasland gebruik maakt en zo een open en bewoond landschap in stand houdt, dat toeristen aantrekt en gunstig is voor de biodiversiteit en het milieu.

| 29. | Het Comité herinnert eraan dat koemelk uit ultraperifere regio's een groot gedeelte van alle in de desbetreffende landen geproduceerde melk vertegenwoordigt, en dat het op de eerste plaats te danken is aan de melkveehouderij dat het regionale agrarische landschap in deze gebieden, net als in de berggebieden, in stand wordt gehouden, wat gunstig is voor het toerisme en het milieu. |
| --- | --- |

29.

Het Comité herinnert eraan dat koemelk uit ultraperifere regio's een groot gedeelte van alle in de desbetreffende landen geproduceerde melk vertegenwoordigt, en dat het op de eerste plaats te danken is aan de melkveehouderij dat het regionale agrarische landschap in deze gebieden, net als in de berggebieden, in stand wordt gehouden, wat gunstig is voor het toerisme en het milieu.

| 30. | Het Comité herinnert eraan dat er in de meeste nieuwe Oost-Europese lidstaten grote onzekerheid blijft bestaan rond de levering van melk. Zo is er sinds 2005 een daling waar te nemen in de landen waar de levering voornamelijk afhankelijk is van grote veestapels (Hongarije, Tsjechië, Slowakije). Ondanks ingrijpende herstructureringen kennen ook Bulgarije en Roemenië een sterke afname van de hoeveelheid geleverde melk, terwijl er nu meer melk in het informele circuit rondgaat. De vooruitzichten zijn daarentegen rooskleuriger in Polen en in mindere mate in de Baltische staten, waar familiebedrijven die toegang krijgen tot opleiding en kredieten veestapels van 10 à 30 koeien oprichten. |
| --- | --- |

30.

Het Comité herinnert eraan dat er in de meeste nieuwe Oost-Europese lidstaten grote onzekerheid blijft bestaan rond de levering van melk. Zo is er sinds 2005 een daling waar te nemen in de landen waar de levering voornamelijk afhankelijk is van grote veestapels (Hongarije, Tsjechië, Slowakije). Ondanks ingrijpende herstructureringen kennen ook Bulgarije en Roemenië een sterke afname van de hoeveelheid geleverde melk, terwijl er nu meer melk in het informele circuit rondgaat. De vooruitzichten zijn daarentegen rooskleuriger in Polen en in mindere mate in de Baltische staten, waar familiebedrijven die toegang krijgen tot opleiding en kredieten veestapels van 10 à 30 koeien oprichten.

| 31. | Het is dit model van familieveehouderijen, dat ten volle gebruik maakt van lokale voedermiddelen, en met name het grasland, dat de toekomst van de gehele zuivelsector het best verzoent met de verwachtingen van de samenleving en die van de veehouders. |
| --- | --- |

31.

Het is dit model van familieveehouderijen, dat ten volle gebruik maakt van lokale voedermiddelen, en met name het grasland, dat de toekomst van de gehele zuivelsector het best verzoent met de verwachtingen van de samenleving en die van de veehouders.

| 32. | De steun uit de tweede pijler zal volgens het Comité niet opwegen tegen de verwoestende gevolgen van de prijsschommelingen van melk en productiemiddelen, zodat nog maar weinigen zullen worden aangetrokken door een productievorm die zware langetermijninvesteringen vereist. |
| --- | --- |

32.

De steun uit de tweede pijler zal volgens het Comité niet opwegen tegen de verwoestende gevolgen van de prijsschommelingen van melk en productiemiddelen, zodat nog maar weinigen zullen worden aangetrokken door een productievorm die zware langetermijninvesteringen vereist.

| 33. | Het Comité dringt erop aan dat rekening wordt gehouden met de problematiek van de veehouderij in gebieden waar weinig voedergewassen voorhanden zijn, die afhankelijk zijn van de aanvoer van veevoeder; het is van belang dat er mechanismen worden ingevoerd om deze sector tegen graanprijsschommelingen te beschermen en dat de productie in gebieden waarin deze sector van grote sociaaleconomische betekenis is, ondersteund wordt. |
| --- | --- |

33.

Het Comité dringt erop aan dat rekening wordt gehouden met de problematiek van de veehouderij in gebieden waar weinig voedergewassen voorhanden zijn, die afhankelijk zijn van de aanvoer van veevoeder; het is van belang dat er mechanismen worden ingevoerd om deze sector tegen graanprijsschommelingen te beschermen en dat de productie in gebieden waarin deze sector van grote sociaaleconomische betekenis is, ondersteund wordt.

| 34. | Er zijn specifieke steunmaatregelen nodig voor de regio's waar herstructureringen hebben geleid tot een sterke daling van de traditionele melkproductie, maar waar de sector de afgelopen decennia toch heeft weten te overleven. Het is zaak de lokale productie in deze regio's met alle bestaande instrumenten te stimuleren; we denken dan met name aan korte afzetkanalen. |
| --- | --- |

34.

Er zijn specifieke steunmaatregelen nodig voor de regio's waar herstructureringen hebben geleid tot een sterke daling van de traditionele melkproductie, maar waar de sector de afgelopen decennia toch heeft weten te overleven. Het is zaak de lokale productie in deze regio's met alle bestaande instrumenten te stimuleren; we denken dan met name aan korte afzetkanalen.

De beperkingen van het zuivelpakket

| 35. | De vier instrumenten van het zuivelpakket, te weten contracten, producentenorganisaties, brancheorganisaties en transparantie, zijn noodzakelijk maar niet voldoende. Zij zijn er immers niet op gericht garanties te bieden op het vlak van de beheersing van hoeveelheden, prijzen en inkomens van veehouders. |
| --- | --- |

35.

De vier instrumenten van het zuivelpakket, te weten contracten, producentenorganisaties, brancheorganisaties en transparantie, zijn noodzakelijk maar niet voldoende. Zij zijn er immers niet op gericht garanties te bieden op het vlak van de beheersing van hoeveelheden, prijzen en inkomens van veehouders.

| 36. | Het zuivelpakket bevat volgens het Comité niet de juiste instrumenten om de negatieve gevolgen van de afschaffing van de quota op regionaal niveau en voor familiebedrijven die gebruik maken van plaatselijke bronnen van veevoeder, met name grasland, op te vangen. De afschaffing zal leiden tot een concentratie van de productie in de meest begunstigde landbouwgebieden, met toenemende milieurisico's tot gevolg. |
| --- | --- |

36.

Het zuivelpakket bevat volgens het Comité niet de juiste instrumenten om de negatieve gevolgen van de afschaffing van de quota op regionaal niveau en voor familiebedrijven die gebruik maken van plaatselijke bronnen van veevoeder, met name grasland, op te vangen. De afschaffing zal leiden tot een concentratie van de productie in de meest begunstigde landbouwgebieden, met toenemende milieurisico's tot gevolg.

| 37. | In de belangrijkste melkproducerende landen uit het noorden van de EU zijn de coöperaties ruim in de meerderheid — om niet te zeggen dat zij over een monopoliepositie beschikken. Bovendien zijn zij op verzoek van hun leden voornemens nog meer af te nemen. |
| --- | --- |

37.

In de belangrijkste melkproducerende landen uit het noorden van de EU zijn de coöperaties ruim in de meerderheid — om niet te zeggen dat zij over een monopoliepositie beschikken. Bovendien zijn zij op verzoek van hun leden voornemens nog meer af te nemen.

| 38. | De contracten waarvan sprake is in het zuivelpakket — die overigens niet gelden voor coöperaties — betreffen hoogstens 40 % van de melkproductie in de hele EU; de markt als geheel blijft onvoorspelbaar. |
| --- | --- |

38.

De contracten waarvan sprake is in het zuivelpakket — die overigens niet gelden voor coöperaties — betreffen hoogstens 40 % van de melkproductie in de hele EU; de markt als geheel blijft onvoorspelbaar.

| 39. | Producentenorganisaties zijn noodzakelijk, maar hun positie in de onderhandelingen met de zuivelfabrieken blijft zwak zolang producenten zich alleen verenigen in bedrijfstakorganisaties — een verticale vorm van integratie. De veehouders kunnen pas hun stempel drukken op de onderhandelingen als een tegenwicht wordt geboden door organisaties van producenten per productiegebied die met verschillende zuivelfabrieken kunnen onderhandelen. |
| --- | --- |

39.

Producentenorganisaties zijn noodzakelijk, maar hun positie in de onderhandelingen met de zuivelfabrieken blijft zwak zolang producenten zich alleen verenigen in bedrijfstakorganisaties — een verticale vorm van integratie. De veehouders kunnen pas hun stempel drukken op de onderhandelingen als een tegenwicht wordt geboden door organisaties van producenten per productiegebied die met verschillende zuivelfabrieken kunnen onderhandelen.

| 40. | De instrumenten van het zuivelpakket zullen niet helpen het inkomen van de producenten veilig te stellen. Het Comité stelt voor de productiekosten op te nemen in de onderhandelingen over de melkprijs af landbouwbedrijf op grond van de resultaten het informatienet inzake landbouwbedrijfsboekhoudingen per land, of zelfs per regio. |
| --- | --- |

40.

De instrumenten van het zuivelpakket zullen niet helpen het inkomen van de producenten veilig te stellen. Het Comité stelt voor de productiekosten op te nemen in de onderhandelingen over de melkprijs af landbouwbedrijf op grond van de resultaten het informatienet inzake landbouwbedrijfsboekhoudingen per land, of zelfs per regio.

| 41. | Het Comité pleit voor een terugkeer naar een openbaar beheer van de veiligheidsvoorraden, voor verhoging van de interventieprijzen en voor handhaving van uitzonderlijke exportrestituties, in ruil voor een groeibeleid voor de melksector dat beter is afgestemd op de ontwikkeling van de vraag binnen en buiten de EU naar kwaliteitsproducten. |
| --- | --- |

41.

Het Comité pleit voor een terugkeer naar een openbaar beheer van de veiligheidsvoorraden, voor verhoging van de interventieprijzen en voor handhaving van uitzonderlijke exportrestituties, in ruil voor een groeibeleid voor de melksector dat beter is afgestemd op de ontwikkeling van de vraag binnen en buiten de EU naar kwaliteitsproducten.

| 42. | De in het zuivelpakket opgenomen aanbodregulering van BOB en BGA is in de ogen van het Comité positief, maar betreft slechts relatief weinig landen en een klein deel van de Europese productie (zelfs in Frankrijk hebben de BOB en BGA maar betrekking op 10 % van de totale melkproductie van het land; in het geval van melk uit berggebieden gaat het echter om 30 %). |
| --- | --- |

42.

De in het zuivelpakket opgenomen aanbodregulering van BOB en BGA is in de ogen van het Comité positief, maar betreft slechts relatief weinig landen en een klein deel van de Europese productie (zelfs in Frankrijk hebben de BOB en BGA maar betrekking op 10 % van de totale melkproductie van het land; in het geval van melk uit berggebieden gaat het echter om 30 %).

Het voorstel voor een integrale GMO-verordening schiet te kort

| 43. | Het Europees Parlement heeft onlangs een aantal voorstellen gedaan inzake vrijwillige beperking van de productie in crisissituaties. Zo zou de Commissie steun kunnen verlenen aan de melkproducenten die hun productie gedurende ten minste drie maanden (verlengbaar) met ten minste 5 % vrijwillig terugschroeven, en zou zij tegelijk een heffing kunnen invoeren voor producenten die hun productie tijdens dezelfde periode verhogen. Deze voorstellen volstaan evenwel niet om een prijsdaling in geval van overproductie een halt toe te roepen. |
| --- | --- |

43.

Het Europees Parlement heeft onlangs een aantal voorstellen gedaan inzake vrijwillige beperking van de productie in crisissituaties. Zo zou de Commissie steun kunnen verlenen aan de melkproducenten die hun productie gedurende ten minste drie maanden (verlengbaar) met ten minste 5 % vrijwillig terugschroeven, en zou zij tegelijk een heffing kunnen invoeren voor producenten die hun productie tijdens dezelfde periode verhogen. Deze voorstellen volstaan evenwel niet om een prijsdaling in geval van overproductie een halt toe te roepen.

| 44. | Een slagvaardige regeling voor crisisbeheersing moet snel kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Dat houdt in dat de nationale en Europese gegevens inzake de leveringen per bedrijf over verschillende jaren moeten worden gecentraliseerd en dat op grond van de referentieprijzen en/of de marges moet worden vastgesteld of er sprake is van een crisissituatie; een en ander maakt direct beheer door de Commissie of een Europees regelgevend agentschap noodzakelijk. |
| --- | --- |

44.

Een slagvaardige regeling voor crisisbeheersing moet snel kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Dat houdt in dat de nationale en Europese gegevens inzake de leveringen per bedrijf over verschillende jaren moeten worden gecentraliseerd en dat op grond van de referentieprijzen en/of de marges moet worden vastgesteld of er sprake is van een crisissituatie; een en ander maakt direct beheer door de Commissie of een Europees regelgevend agentschap noodzakelijk.

Aanbevelingen

| 45. | Het Comité dringt erop aan dat met spoed aanvullend onderzoek wordt gedaan naar de regionale impact van de afschaffing van de quota voor verschillende groepen landen, regio's, met name ultraperifere regio's, en gebieden met een bepaalde bodem- en klimaatgesteldheid: te denken valt dan aan berggebieden, gebieden met een ontwikkelingsachterstand, gebieden met gemengde teeltvormen (veeteelt en vlaktes). Doel is te anticiperen op de risico's van bedrijfsverplaatsing en -sluiting, die tal van regio's dreigen te treffen, en deze risico's indien mogelijk te beperken. |
| --- | --- |

45.

Het Comité dringt erop aan dat met spoed aanvullend onderzoek wordt gedaan naar de regionale impact van de afschaffing van de quota voor verschillende groepen landen, regio's, met name ultraperifere regio's, en gebieden met een bepaalde bodem- en klimaatgesteldheid: te denken valt dan aan berggebieden, gebieden met een ontwikkelingsachterstand, gebieden met gemengde teeltvormen (veeteelt en vlaktes). Doel is te anticiperen op de risico's van bedrijfsverplaatsing en -sluiting, die tal van regio's dreigen te treffen, en deze risico's indien mogelijk te beperken.

| 46. | Er moet een realistisch overzicht komen van de vooruitzichten voor de productie, de consumptie binnen de EU en de export op middellange en lange termijn (2020-2030) van de verschillende producten, rekening houdend met de toenemende prijsschommelingen op de wereldmarkt. Door het ontbreken van aanbodregulering en van een beleid inzake opslag in Europa en de VS zullen die schommelingen, die onverenigbaar zijn met de ontwikkeling van een Europese melksector, alleen maar toenemen. |
| --- | --- |

46.

Er moet een realistisch overzicht komen van de vooruitzichten voor de productie, de consumptie binnen de EU en de export op middellange en lange termijn (2020-2030) van de verschillende producten, rekening houdend met de toenemende prijsschommelingen op de wereldmarkt. Door het ontbreken van aanbodregulering en van een beleid inzake opslag in Europa en de VS zullen die schommelingen, die onverenigbaar zijn met de ontwikkeling van een Europese melksector, alleen maar toenemen.

| 47. | Het Comité dringt aan op een vergelijkende studie van beleidsmaatregelen voor de zuivelsector van de grote producerende landen. Ook zou het graag zien dat een nauwkeurige evaluatie wordt gemaakt van de ervaringen in Zwitserland, zowel uit economisch, sociaal als uit milieuoogpunt. |
| --- | --- |

47.

Het Comité dringt aan op een vergelijkende studie van beleidsmaatregelen voor de zuivelsector van de grote producerende landen. Ook zou het graag zien dat een nauwkeurige evaluatie wordt gemaakt van de ervaringen in Zwitserland, zowel uit economisch, sociaal als uit milieuoogpunt.

| 48. | Voorts zou de impact van de huidige bilaterale handelsbesprekingen moeten worden bekeken, waarbij de aandacht met name dient te gaan naar de regio's die geschikt zijn voor de melkveehouderij. |
| --- | --- |

48.

Voorts zou de impact van de huidige bilaterale handelsbesprekingen moeten worden bekeken, waarbij de aandacht met name dient te gaan naar de regio's die geschikt zijn voor de melkveehouderij.

| 49. | In aansluiting op zijn advies van 4 mei 2012 over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het beleid voor plattelandsontwikkeling na 2013 acht het Comité een herverdeling van de steunverlening van essentieel belang. De voorstellen van de Commissie zijn ontoereikend om het concurrentievermogen van kleine en middelgrote ondernemingen die gebruik maken van plaatselijke bronnen van veevoeder, gebieden met natuurlijke handicaps, ultraperifere regio's, eilandregio's en bepaalde kwetsbare bedrijfstakken te verbeteren. |
| --- | --- |

49.

In aansluiting op zijn advies van 4 mei 2012 over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het beleid voor plattelandsontwikkeling na 2013 acht het Comité een herverdeling van de steunverlening van essentieel belang. De voorstellen van de Commissie zijn ontoereikend om het concurrentievermogen van kleine en middelgrote ondernemingen die gebruik maken van plaatselijke bronnen van veevoeder, gebieden met natuurlijke handicaps, ultraperifere regio's, eilandregio's en bepaalde kwetsbare bedrijfstakken te verbeteren.

| 50. | Het Comité dringt erop aan dat wordt onderzocht welke mogelijkheden er binnen de Europese Unie bestaan tot aanpassing aan bepaalde maatregelen van andere landen om eventuele crises op de zuivelmarkt op te vangen. Te denken valt in het bijzonder aan de maatregelen in het kader van de volgende Farm Bill 2013-2017, die de desbetreffende producenten een gegarandeerde marge bovenop de kosten van veevoer biedt, gekoppeld aan een beperking van het aanbod. Het Comité dringt erop aan dat de maatregelen die andere landen treffen om de crisis het hoofd te bieden, worden onderzocht om na te gaan welk effect ze op de mondiale zuivelmarkt hebben. |
| --- | --- |

50.

Het Comité dringt erop aan dat wordt onderzocht welke mogelijkheden er binnen de Europese Unie bestaan tot aanpassing aan bepaalde maatregelen van andere landen om eventuele crises op de zuivelmarkt op te vangen. Te denken valt in het bijzonder aan de maatregelen in het kader van de volgende Farm Bill 2013-2017, die de desbetreffende producenten een gegarandeerde marge bovenop de kosten van veevoer biedt, gekoppeld aan een beperking van het aanbod. Het Comité dringt erop aan dat de maatregelen die andere landen treffen om de crisis het hoofd te bieden, worden onderzocht om na te gaan welk effect ze op de mondiale zuivelmarkt hebben.

| 51. | Het Comité stelt voor om de in het zuivelpakket vervatte regeling voor het beheer van de volumes, die op dit moment enkel geldt voor kazen met een BOB of BGA, uit te breiden tot melk uit berggebieden, dit in het kader van de nieuwe facultatieve kwaliteitsaanduiding voor producten uit de bergen. |
| --- | --- |

51.

Het Comité stelt voor om de in het zuivelpakket vervatte regeling voor het beheer van de volumes, die op dit moment enkel geldt voor kazen met een BOB of BGA, uit te breiden tot melk uit berggebieden, dit in het kader van de nieuwe facultatieve kwaliteitsaanduiding voor producten uit de bergen.

| 52. | De aanduiding „product uit de bergen” kan een nuttig instrument voor de zuivelsector zijn om streekproducten te onderscheiden, op voorwaarde dat gepaste uitvoeringsbepalingen worden goedgekeurd. |
| --- | --- |

52.

De aanduiding „product uit de bergen” kan een nuttig instrument voor de zuivelsector zijn om streekproducten te onderscheiden, op voorwaarde dat gepaste uitvoeringsbepalingen worden goedgekeurd.

| 53. | Het Comité pleit ervoor om alvorens eventuele maatregelen ter vervanging van de melkquotaregeling in te voeren, te bekijken of er een moratorium op de afschaffing van de quota ingesteld zou moeten worden, om dit instrument eventueel tot het einde van het verkoopseizoen 2019-2020 te verlengen, teneinde ondertussen de gevolgen van de afschaffing van de quota nader te kunnen bestuderen. Het verzoekt de Commissie tevens het veiligheidsnet voor de zuivelmarkt aan te passen, de marktontwikkelingen op de voet te volgen en het overheidsbeleid in de belangrijkste productieregio's te evalueren. |
| --- | --- |

53.

Het Comité pleit ervoor om alvorens eventuele maatregelen ter vervanging van de melkquotaregeling in te voeren, te bekijken of er een moratorium op de afschaffing van de quota ingesteld zou moeten worden, om dit instrument eventueel tot het einde van het verkoopseizoen 2019-2020 te verlengen, teneinde ondertussen de gevolgen van de afschaffing van de quota nader te kunnen bestuderen. Het verzoekt de Commissie tevens het veiligheidsnet voor de zuivelmarkt aan te passen, de marktontwikkelingen op de voet te volgen en het overheidsbeleid in de belangrijkste productieregio's te evalueren.

| 54. | verzoekt de Commissie om opnieuw een samenhangend plan uit te werken voor de ontwikkeling van het platteland en de melkveehouderij in berggebieden, in minder begunstigde gebieden die geschikt zijn voor de melkveehouderij, in de ultraperifere regio's en in lidstaten waarin het grootste gedeelte van de melk door zeer kleine veehouderijen wordt geproduceerd. |
| --- | --- |

54.

verzoekt de Commissie om opnieuw een samenhangend plan uit te werken voor de ontwikkeling van het platteland en de melkveehouderij in berggebieden, in minder begunstigde gebieden die geschikt zijn voor de melkveehouderij, in de ultraperifere regio's en in lidstaten waarin het grootste gedeelte van de melk door zeer kleine veehouderijen wordt geproduceerd.

| 55. | Het veiligstellen en bestendigen van de markten binnen de EU zou voorrang moeten krijgen, met name door melk aan scholen, bejaardentehuizen en in het kader van voedselhulp te verstrekken via een herschikking en een vereenvoudiging van de ondersteuningsmaatregelen en de afzetbevordering van zuivelproducten. |
| --- | --- |

55.

Het veiligstellen en bestendigen van de markten binnen de EU zou voorrang moeten krijgen, met name door melk aan scholen, bejaardentehuizen en in het kader van voedselhulp te verstrekken via een herschikking en een vereenvoudiging van de ondersteuningsmaatregelen en de afzetbevordering van zuivelproducten.

| 56. | Het Comité stelt voor om in het kader van de exportstrategie de innovatie van producten met een hoge toegevoegde waarde meer ondersteuning te geven teneinde bij te dragen aan de ontwikkeling van nieuwe zuivelproducten die beter zijn afgestemd op de nieuwe consumenten in de Maghreb-landen, het Midden-Oosten en Azië. Deze strategie zou met passende maatregelen geschraagd moeten worden. |
| --- | --- |

56.

Het Comité stelt voor om in het kader van de exportstrategie de innovatie van producten met een hoge toegevoegde waarde meer ondersteuning te geven teneinde bij te dragen aan de ontwikkeling van nieuwe zuivelproducten die beter zijn afgestemd op de nieuwe consumenten in de Maghreb-landen, het Midden-Oosten en Azië. Deze strategie zou met passende maatregelen geschraagd moeten worden.

| 57. | Ten slotte stelt het Comité voor solide partnerschappen aan te gaan met de zuidelijke landen van het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten, die niet over voldoende grond en water beschikken om tegen redelijke kosten melk te produceren en die een zuivelmarkt vormen die gemakkelijker toegankelijk is dan Azië. |
| --- | --- |

57.

Ten slotte stelt het Comité voor solide partnerschappen aan te gaan met de zuidelijke landen van het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten, die niet over voldoende grond en water beschikken om tegen redelijke kosten melk te produceren en die een zuivelmarkt vormen die gemakkelijker toegankelijk is dan Azië.

Brussel, 30 mei 2013

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  CdR 13/2011 fin.

1

---

III Voorbereidende handelingen

COMITÉ VAN DE REGIO'S

101e plenaire zitting van 30 mei 2013

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 218/33 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 218/33

---

Advies van het Comité van de Regio's — Richtlijn inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen

2013/C 218/06

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | is er zich van bewust dat het grondrecht van ondernemingen om zonder inmenging te kunnen functioneren, moet worden gerespecteerd; hetzelfde geldt evenwel ook voor gelijkheid van mannen en vrouwen, die een fundamentele waarde van de EU is. Met deze richtlijn, die een minimumnorm aanreikt, wordt gestreefd naar gelijke kansen voor beide geslachten in alle lidstaten alsook naar betere economische omstandigheden en voorwaarden op de interne markt; |
| --- | --- |

—

is er zich van bewust dat het grondrecht van ondernemingen om zonder inmenging te kunnen functioneren, moet worden gerespecteerd; hetzelfde geldt evenwel ook voor gelijkheid van mannen en vrouwen, die een fundamentele waarde van de EU is. Met deze richtlijn, die een minimumnorm aanreikt, wordt gestreefd naar gelijke kansen voor beide geslachten in alle lidstaten alsook naar betere economische omstandigheden en voorwaarden op de interne markt;

| — | suggereert dat als we gelijke concurrentievoorwaarden en een samenhangend regelgevend kader in de hele EU willen verzekeren, het zinvol is te voorzien in sancties die voor alle lidstaten dezelfde zijn. Anders zouden ontmoedigingsmaatregelen in sommige lidstaten aanzienlijk minder stringent kunnen zijn dan in andere, wat zou leiden tot een lager niveau van naleving van nationale wetgeving ter uitvoering van de richtlijn; |
| --- | --- |

—

suggereert dat als we gelijke concurrentievoorwaarden en een samenhangend regelgevend kader in de hele EU willen verzekeren, het zinvol is te voorzien in sancties die voor alle lidstaten dezelfde zijn. Anders zouden ontmoedigingsmaatregelen in sommige lidstaten aanzienlijk minder stringent kunnen zijn dan in andere, wat zou leiden tot een lager niveau van naleving van nationale wetgeving ter uitvoering van de richtlijn;

| — | vindt het een goede zaak dat de Commissie heeft besloten gelijke kansen na te streven via een wetgevingsvoorstel met bindende doelstellingen, in plaats van via een zelf-regulerende en/of vrijwillige aanpak; |
| --- | --- |

—

vindt het een goede zaak dat de Commissie heeft besloten gelijke kansen na te streven via een wetgevingsvoorstel met bindende doelstellingen, in plaats van via een zelf-regulerende en/of vrijwillige aanpak;

| — | beklemtoont dat de kandidaten met de beste kwalificaties voor de positie van niet-uitvoerend bestuurslid moeten worden geselecteerd op basis van transparante selectieprocedures en criteria, en dat alle getalenteerde personen moeten worden gestimuleerd om zich kandidaat te stellen; |
| --- | --- |

—

beklemtoont dat de kandidaten met de beste kwalificaties voor de positie van niet-uitvoerend bestuurslid moeten worden geselecteerd op basis van transparante selectieprocedures en criteria, en dat alle getalenteerde personen moeten worden gestimuleerd om zich kandidaat te stellen;

| — | benadrukt dat, om de voor tal van doelstellingen nagestreefde resultaten te bereiken, een qua kennis, vaardigheden, ervaring, persoonlijke situatie en geslacht gevarieerd personeelsbestand gewenst is. Daarom dient er voorrang te worden gegeven aan de kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht wanneer die kandidaat even gekwalificeerd is als de kandidaat van het andere geslacht qua geschiktheid, competenties en beroepsprestaties en wanneer een objectieve beoordeling op grond van alle persoonlijke criteria de balans niet ten gunste van een kandidaat van het andere geslacht doet doorslaan. |
| --- | --- |

—

benadrukt dat, om de voor tal van doelstellingen nagestreefde resultaten te bereiken, een qua kennis, vaardigheden, ervaring, persoonlijke situatie en geslacht gevarieerd personeelsbestand gewenst is. Daarom dient er voorrang te worden gegeven aan de kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht wanneer die kandidaat even gekwalificeerd is als de kandidaat van het andere geslacht qua geschiktheid, competenties en beroepsprestaties en wanneer een objectieve beoordeling op grond van alle persoonlijke criteria de balans niet ten gunste van een kandidaat van het andere geslacht doet doorslaan.

| Rapporteur: | Andreja POTOČNIK, (SI/ALDE), plaatsvervangend burgemeester van Tržič |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen
  COM(2012) 614 final |

Rapporteur:

Andreja POTOČNIK, (SI/ALDE), plaatsvervangend burgemeester van Tržič

Referentiedocument

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen en daarmee samenhangende maatregelen

COM(2012) 614 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

Algemene overwegingen

| 1. | Gelijkheid van mannen en vrouwen is een van de grondwaarden en belangrijkste doelstellingen van de Europese Unie die in het EU-Verdrag (artikel 3, lid 3) en het Handvest van de grondrechten (artikel 23) verankerd zijn. Volgens artikel 8 van het VWEU moet de Unie er bij elk optreden naar streven de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen op te heffen en de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen. Artikel 157, lid 3, van het Verdrag is de rechtsgrondslag voor de vaststelling van maatregelen van de Unie die de toepassing moeten waarborgen van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van vrouwen en mannen in werkgelegenheid en beroep. |
| --- | --- |

1.

Gelijkheid van mannen en vrouwen is een van de grondwaarden en belangrijkste doelstellingen van de Europese Unie die in het EU-Verdrag (artikel 3, lid 3) en het Handvest van de grondrechten (artikel 23) verankerd zijn. Volgens artikel 8 van het VWEU moet de Unie er bij elk optreden naar streven de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen op te heffen en de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen. Artikel 157, lid 3, van het Verdrag is de rechtsgrondslag voor de vaststelling van maatregelen van de Unie die de toepassing moeten waarborgen van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van vrouwen en mannen in werkgelegenheid en beroep.

| 2. | Met haar voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen wil de Europese Commissie tegen 2020 zorgen voor een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen onder bovengenoemde bestuurders, zodat geen van beide seksen de drempel van 60 % overstijgt of onder de 40 % blijft steken. |
| --- | --- |

2.

Met haar voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de verbetering van de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen wil de Europese Commissie tegen 2020 zorgen voor een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen onder bovengenoemde bestuurders, zodat geen van beide seksen de drempel van 60 % overstijgt of onder de 40 % blijft steken.

| 3. | De Commissie wijst erop dat het percentage vrouwen in raden van bestuur de afgelopen jaren te traag gestegen is: gemiddeld met slechts 0,6 procentpunt per jaar (1). Bij het huidige tempo zou het nog tientallen jaren duren om in de hele EU een evenwichtige man-vrouwverhouding tot stand te brengen. Snelle en significante vooruitgang werd geconstateerd in de lidstaten en derde landen waar de heersende maatschappelijke waarden en mentaliteit een dergelijke ontwikkeling ondersteunen, of waar aanbevelingen en bindende voorschriften die beide geslachten een zekere minimale vertegenwoordiging waarborgen, in praktijk zijn gebracht. |
| --- | --- |

3.

De Commissie wijst erop dat het percentage vrouwen in raden van bestuur de afgelopen jaren te traag gestegen is: gemiddeld met slechts 0,6 procentpunt per jaar (1). Bij het huidige tempo zou het nog tientallen jaren duren om in de hele EU een evenwichtige man-vrouwverhouding tot stand te brengen. Snelle en significante vooruitgang werd geconstateerd in de lidstaten en derde landen waar de heersende maatschappelijke waarden en mentaliteit een dergelijke ontwikkeling ondersteunen, of waar aanbevelingen en bindende voorschriften die beide geslachten een zekere minimale vertegenwoordiging waarborgen, in praktijk zijn gebracht.

| 4. | Het niet benutten van de kennis van hooggekwalificeerde vrouwen houdt in tal van opzichten een verlies aan potentieel in, aangezien het economisch herstel ook de actieve deelname van vrouwen vereist. Er zullen efficiëntere methoden moeten worden ontwikkeld om gezin en werk beter met elkaar te combineren. Er zullen beslist maatregelen moeten worden genomen m.b.t. de loopbaanontwikkeling van hooggekwalificeerde vrouwen ter waarborging van hun professionele carrière en postdoctorale opleiding. |
| --- | --- |

4.

Het niet benutten van de kennis van hooggekwalificeerde vrouwen houdt in tal van opzichten een verlies aan potentieel in, aangezien het economisch herstel ook de actieve deelname van vrouwen vereist. Er zullen efficiëntere methoden moeten worden ontwikkeld om gezin en werk beter met elkaar te combineren. Er zullen beslist maatregelen moeten worden genomen m.b.t. de loopbaanontwikkeling van hooggekwalificeerde vrouwen ter waarborging van hun professionele carrière en postdoctorale opleiding.

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 5. | is ingenomen met de vastberadenheid van de Commissie om de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen te verbeteren en is het ermee eens dat het hoog tijd is om op dat gebied maatregelen te nemen. |
| --- | --- |

5.

is ingenomen met de vastberadenheid van de Commissie om de man-vrouwverhouding bij niet-uitvoerende bestuurders van beursgenoteerde ondernemingen te verbeteren en is het ermee eens dat het hoog tijd is om op dat gebied maatregelen te nemen.

| 6. | Het is een goede zaak dat de Commissie heeft besloten gelijke kansen na te streven via een wetgevingsvoorstel met bindende doelstellingen, in plaats van via een zelf-regulerende en/of vrijwillige aanpak. |
| --- | --- |

6.

Het is een goede zaak dat de Commissie heeft besloten gelijke kansen na te streven via een wetgevingsvoorstel met bindende doelstellingen, in plaats van via een zelf-regulerende en/of vrijwillige aanpak.

| 7. | Het zou een grote en ernstige vergissing zijn aan vrouwen geen besluitvormingsfuncties in de economie toe te kennen en geen gebruik te maken van hun leidinggevend potentieel. Obstakels die hun loopbaan in de weg staan, dienen resoluut te worden verwijderd. |
| --- | --- |

7.

Het zou een grote en ernstige vergissing zijn aan vrouwen geen besluitvormingsfuncties in de economie toe te kennen en geen gebruik te maken van hun leidinggevend potentieel. Obstakels die hun loopbaan in de weg staan, dienen resoluut te worden verwijderd.

Gedetailleerde toelichting

| 8. | Dat de selectieprocedures en kwalificatiecriteria voor bestuursposities momenteel zo weinig transparant zijn, is er volgens de Commissie in de meeste lidstaten in hoge mate debet aan dat raden van bestuur niet diverser van samenstelling zijn. Ook is het ongunstig voor de loopbaan van de potentiële bestuursleden en hun recht van vrij verkeer, alsook voor investeringsbesluiten. |
| --- | --- |

8.

Dat de selectieprocedures en kwalificatiecriteria voor bestuursposities momenteel zo weinig transparant zijn, is er volgens de Commissie in de meeste lidstaten in hoge mate debet aan dat raden van bestuur niet diverser van samenstelling zijn. Ook is het ongunstig voor de loopbaan van de potentiële bestuursleden en hun recht van vrij verkeer, alsook voor investeringsbesluiten.

| 9. | De richtlijn beoogt gelijkheid tussen mannen en vrouwen in de economische besluitvorming te bevorderen en optimaal gebruik te maken van al het talent dat bij kandidaten voorhanden is. Dit moet leiden tot een gelijkwaardiger vertegenwoordiging van beide geslachten binnen raden van bestuur en zo bijdragen tot de verwezenlijking van de Europa 2020-doelstellingen. |
| --- | --- |

9.

De richtlijn beoogt gelijkheid tussen mannen en vrouwen in de economische besluitvorming te bevorderen en optimaal gebruik te maken van al het talent dat bij kandidaten voorhanden is. Dit moet leiden tot een gelijkwaardiger vertegenwoordiging van beide geslachten binnen raden van bestuur en zo bijdragen tot de verwezenlijking van de Europa 2020-doelstellingen.

| 10. | De lidstaten moeten zorgen voor doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties bij inbreuken op deze richtlijn; zo zou onder meer kunnen worden voorzien in administratieve boetes en nietigheid of nietigverklaring door een rechterlijke instantie van een benoeming of verkiezing van niet-uitvoerende bestuursleden die niet strookt met de nationale bepalingen. |
| --- | --- |

10.

De lidstaten moeten zorgen voor doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties bij inbreuken op deze richtlijn; zo zou onder meer kunnen worden voorzien in administratieve boetes en nietigheid of nietigverklaring door een rechterlijke instantie van een benoeming of verkiezing van niet-uitvoerende bestuursleden die niet strookt met de nationale bepalingen.

| 11. | De lidstaten brengen bij de Commissie verslag uit over de uitvoering van de richtlijn. Die verslagen moeten ook informatie bevatten over de maatregelen die zijn genomen om de doelstellingen te bereiken. |
| --- | --- |

11.

De lidstaten brengen bij de Commissie verslag uit over de uitvoering van de richtlijn. Die verslagen moeten ook informatie bevatten over de maatregelen die zijn genomen om de doelstellingen te bereiken.

| 12. | De richtlijn geldt niet voor kleine en middelgrote ondernemingen. |
| --- | --- |

12.

De richtlijn geldt niet voor kleine en middelgrote ondernemingen.

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 13. | beklemtoont dat de kandidaten met de beste kwalificaties voor de positie van niet-uitvoerend bestuurslid moeten worden geselecteerd op basis van transparante selectieprocedures en criteria, en dat alle getalenteerde personen moeten worden gestimuleerd om zich kandidaat te stellen. |
| --- | --- |

13.

beklemtoont dat de kandidaten met de beste kwalificaties voor de positie van niet-uitvoerend bestuurslid moeten worden geselecteerd op basis van transparante selectieprocedures en criteria, en dat alle getalenteerde personen moeten worden gestimuleerd om zich kandidaat te stellen.

| 14. | Om de voor tal van doelstellingen nagestreefde resultaten te bereiken is een qua kennis, vaardigheden, ervaring, persoonlijke situatie en geslacht gevarieerd personeelsbestand gewenst. Daarom dient er voorrang te worden gegeven aan de kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht wanneer die kandidaat even gekwalificeerd is als de kandidaat van het andere geslacht qua geschiktheid, competenties en beroepsprestaties en wanneer een objectieve beoordeling op grond van alle persoonlijke criteria de balans niet ten gunste van een kandidaat van het andere geslacht doet doorslaan. |
| --- | --- |

14.

Om de voor tal van doelstellingen nagestreefde resultaten te bereiken is een qua kennis, vaardigheden, ervaring, persoonlijke situatie en geslacht gevarieerd personeelsbestand gewenst. Daarom dient er voorrang te worden gegeven aan de kandidaat van het ondervertegenwoordigde geslacht wanneer die kandidaat even gekwalificeerd is als de kandidaat van het andere geslacht qua geschiktheid, competenties en beroepsprestaties en wanneer een objectieve beoordeling op grond van alle persoonlijke criteria de balans niet ten gunste van een kandidaat van het andere geslacht doet doorslaan.

| 15. | Het grondrecht van ondernemingen om zonder inmenging te kunnen functioneren, moet worden gerespecteerd; hetzelfde geldt evenwel ook voor gelijkheid van mannen en vrouwen, die een fundamentele waarde van de EU is. Met deze richtlijn, die een minimumnorm aanreikt, wordt gestreefd naar gelijke kansen voor beide geslachten in alle lidstaten alsook naar betere economische omstandigheden en voorwaarden op de interne markt. |
| --- | --- |

15.

Het grondrecht van ondernemingen om zonder inmenging te kunnen functioneren, moet worden gerespecteerd; hetzelfde geldt evenwel ook voor gelijkheid van mannen en vrouwen, die een fundamentele waarde van de EU is. Met deze richtlijn, die een minimumnorm aanreikt, wordt gestreefd naar gelijke kansen voor beide geslachten in alle lidstaten alsook naar betere economische omstandigheden en voorwaarden op de interne markt.

| 16. | Het voorstel druist niet in tegen het subsidiariteitsbeginsel, daar het gebaseerd is op duidelijke rechtsgrondslagen in de Verdragen en echte Europese meerwaarde oplevert. Het is immers gericht op de Europese beleidsdoelstelling van gendergelijkheid en waarborgt rechtszekerheid voor bedrijven die in meer dan één lidstaat actief zijn en waarvan de grensoverschrijdende activiteiten nadeel zouden kunnen ondervinden van de huidige verschillen in de regelgeving m.b.t. gendergelijkheid in bedrijfsraden. |
| --- | --- |

16.

Het voorstel druist niet in tegen het subsidiariteitsbeginsel, daar het gebaseerd is op duidelijke rechtsgrondslagen in de Verdragen en echte Europese meerwaarde oplevert. Het is immers gericht op de Europese beleidsdoelstelling van gendergelijkheid en waarborgt rechtszekerheid voor bedrijven die in meer dan één lidstaat actief zijn en waarvan de grensoverschrijdende activiteiten nadeel zouden kunnen ondervinden van de huidige verschillen in de regelgeving m.b.t. gendergelijkheid in bedrijfsraden.

| 17. | Het is zaak maatregelen op Europees niveau te ondersteunen en te zorgen voor een uniform pan-Europees regelgevend kader op dit gebied. De huidige situatie waarbij iedere lidstaat eigen normen en regelgeving hanteert, maakt dat de interne markt onzeker functioneert, daar tal van beursgenoteerde bedrijven in meer dan één lidstaat actief zijn. |
| --- | --- |

17.

Het is zaak maatregelen op Europees niveau te ondersteunen en te zorgen voor een uniform pan-Europees regelgevend kader op dit gebied. De huidige situatie waarbij iedere lidstaat eigen normen en regelgeving hanteert, maakt dat de interne markt onzeker functioneert, daar tal van beursgenoteerde bedrijven in meer dan één lidstaat actief zijn.

| 18. | Als we gelijke concurrentievoorwaarden en een samenhangend regelgevend kader in de hele EU willen verzekeren is het zinvol te voorzien in sancties die voor alle lidstaten dezelfde zijn. Anders zouden ontmoedigingsmaatregelen in sommige lidstaten aanzienlijk minder stringent kunnen zijn dan in andere, wat zou leiden tot een lager niveau van naleving van nationale wetgeving ter uitvoering van de richtlijn. |
| --- | --- |

18.

Als we gelijke concurrentievoorwaarden en een samenhangend regelgevend kader in de hele EU willen verzekeren is het zinvol te voorzien in sancties die voor alle lidstaten dezelfde zijn. Anders zouden ontmoedigingsmaatregelen in sommige lidstaten aanzienlijk minder stringent kunnen zijn dan in andere, wat zou leiden tot een lager niveau van naleving van nationale wetgeving ter uitvoering van de richtlijn.

| 19. | Het zou zinvol zijn meer aandacht te vragen voor een betere man-vrouwverhouding onder alle bestuurders en niet alleen onder niet-uitvoerende bestuurders. |
| --- | --- |

19.

Het zou zinvol zijn meer aandacht te vragen voor een betere man-vrouwverhouding onder alle bestuurders en niet alleen onder niet-uitvoerende bestuurders.

| 20. | Vrouwen die leidinggevende functies willen uitoefenen worden nog steeds gehinderd door een aantal factoren als met name het gebrek aan maatregelen die hen in staat zouden stellen werk en gezin beter te combineren. |
| --- | --- |

20.

Vrouwen die leidinggevende functies willen uitoefenen worden nog steeds gehinderd door een aantal factoren als met name het gebrek aan maatregelen die hen in staat zouden stellen werk en gezin beter te combineren.

Belang voor het regionale en lokale niveau

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 21. | is van mening dat lokale en regionale besturen grotere inspanningen moeten leveren om meer gelijkheid te verzekeren. Gelijke vertegenwoordiging van mannen en vrouwen is niet alleen een voorwaarde voor echte democratie en een billijke samenleving maar ook een conditio sine qua non voor de verwezenlijking van de EU-doelstellingen inzake slimme, duurzame en inclusieve groei. |
| --- | --- |

21.

is van mening dat lokale en regionale besturen grotere inspanningen moeten leveren om meer gelijkheid te verzekeren. Gelijke vertegenwoordiging van mannen en vrouwen is niet alleen een voorwaarde voor echte democratie en een billijke samenleving maar ook een conditio sine qua non voor de verwezenlijking van de EU-doelstellingen inzake slimme, duurzame en inclusieve groei.

| 22. | In gevallen waar vertegenwoordigers van lokale en/of regionale overheden deel uitmaken van bestuursraden van (overheids-)bedrijven, vormt 2018 een redelijke termijn om een 40 %-vertegenwoordiging van het ondervertegenwoordigde geslacht te verzekeren. |
| --- | --- |

22.

In gevallen waar vertegenwoordigers van lokale en/of regionale overheden deel uitmaken van bestuursraden van (overheids-)bedrijven, vormt 2018 een redelijke termijn om een 40 %-vertegenwoordiging van het ondervertegenwoordigde geslacht te verzekeren.

| 23. | Het is van belang dat overheidsbedrijven aan particuliere bedrijven het goede voorbeeld geven wat die 40 %-vertegenwoordiging van het ondervertegenwoordigde geslacht betreft. |
| --- | --- |

23.

Het is van belang dat overheidsbedrijven aan particuliere bedrijven het goede voorbeeld geven wat die 40 %-vertegenwoordiging van het ondervertegenwoordigde geslacht betreft.

II.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijziging 1

Preambule

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 157, lid 3, | Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikelen 8 en 157,
  leden
  3 en 4, |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 157, lid 3,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikelen 8 en 157,
  leden
  3 en 4,

Motivering

In aansluiting op paragraaf 1 van het ontwerpadvies. Artikel 8 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie moet worden vermeld als rechtsgrondslag van deze richtlijn omdat gendergelijkheid daarin genoemd wordt als horizontale doelstelling van de Europese Unie.

Wijziging 2

Preambule

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| | Gezien de artikelen 2 en 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

Gezien de artikelen 2 en 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

Motivering

In aansluiting op paragraaf 1 van het ontwerpadvies.

Wijziging 3

Preambule

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| | Gezien artikel 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

Gezien artikel 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,

Motivering

In aansluiting op paragraaf 1 van het ontwerpadvies.

Wijziging 4

Overweging 17

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Beursgenoteerde ondernemingen zijn van bijzonder economisch belang, zeer zichtbaar en van grote invloed op de markt als geheel. De maatregelen waarin deze richtlijn voorziet, dienen derhalve te gelden voor beursgenoteerde ondernemingen. Daaronder worden in een lidstaat gevestigde ondernemingen verstaan waarvan de effecten in één of meer lidstaten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 14), van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten (2). Deze ondernemingen zijn normbepalend voor de hele economie en hun werkwijzen worden in de regel door andere soorten ondernemingen nagevolgd. Gelet op hun publieke aard is het gerechtvaardigd om beursgenoteerde ondernemingen in het algemeen belang meer aan regels te onderwerpen. | Beursgenoteerde ondernemingen zijn van bijzonder economisch belang, zeer zichtbaar en van grote invloed op de markt als geheel. De maatregelen waarin deze richtlijn voorziet, dienen derhalve te gelden voor beursgenoteerde ondernemingen. Daaronder worden verstaan
  in een lidstaat gevestigde ondernemingen met hoofdzetel in een lidstaat, verstaan waarvan de effecten
  aandelen in één of meer lidstaten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 14), van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten (3). Deze ondernemingen zijn normbepalend voor de hele economie en hun werkwijzen worden in de regel door andere soorten ondernemingen nagevolgd. Gelet op hun publieke aard is het gerechtvaardigd om beursgenoteerde ondernemingen in het algemeen belang meer aan regels te onderwerpen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

Beursgenoteerde ondernemingen zijn van bijzonder economisch belang, zeer zichtbaar en van grote invloed op de markt als geheel. De maatregelen waarin deze richtlijn voorziet, dienen derhalve te gelden voor beursgenoteerde ondernemingen. Daaronder worden in een lidstaat gevestigde ondernemingen verstaan waarvan de effecten in één of meer lidstaten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 14), van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten (2). Deze ondernemingen zijn normbepalend voor de hele economie en hun werkwijzen worden in de regel door andere soorten ondernemingen nagevolgd. Gelet op hun publieke aard is het gerechtvaardigd om beursgenoteerde ondernemingen in het algemeen belang meer aan regels te onderwerpen.

Beursgenoteerde ondernemingen zijn van bijzonder economisch belang, zeer zichtbaar en van grote invloed op de markt als geheel. De maatregelen waarin deze richtlijn voorziet, dienen derhalve te gelden voor beursgenoteerde ondernemingen. Daaronder worden verstaan
  in een lidstaat gevestigde ondernemingen met hoofdzetel in een lidstaat, verstaan waarvan de effecten
  aandelen in één of meer lidstaten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 14), van Richtlijn 2004/39/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende markten voor financiële instrumenten (3). Deze ondernemingen zijn normbepalend voor de hele economie en hun werkwijzen worden in de regel door andere soorten ondernemingen nagevolgd. Gelet op hun publieke aard is het gerechtvaardigd om beursgenoteerde ondernemingen in het algemeen belang meer aan regels te onderwerpen.

Motivering

De plaats waar een onderneming haar hoofdzetel heeft (eerder dan de plaats waar ze geregistreerd is) en aandelen, eerder dan effecten, vormen veiliger criteria om uit te maken welke onderneming onder het toepassingsgebied van deze richtlijn valt.

Wijziging 5

Overweging 21

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| In meerdere lidstaten kan of moet volgens nationale regels of gebruiken een bepaald deel van de niet-uitvoerende bestuursleden worden benoemd of gekozen door het personeel van de onderneming en/of werknemersorganisaties. De kwantitatieve doelstellingen van deze richtlijn dienen te gelden voor alle niet-uitvoerende bestuursleden, met inbegrip van werknemersvertegenwoordigers. Aangezien sommige niet-uitvoerende bestuursleden werknemersvertegenwoordiger zijn, dienen de praktische procedures ter verwezenlijking van deze doelstellingen echter door de betrokken lidstaten te worden vastgesteld. | In meerdere lidstaten kan of moet volgens nationale regels of gebruiken een bepaald deel van de niet-uitvoerende bestuursleden worden benoemd of gekozen door het personeel van de onderneming en/of werknemersorganisaties. De kwantitatieve doelstellingen van deze richtlijn dienen te gelden voor alle niet-uitvoerende bestuursleden, met inbegrip van werknemersvertegenwoordigers. Aangezien sommige niet-uitvoerende bestuursleden werknemersvertegenwoordiger zijn, dienen de praktische procedures ter verwezenlijking van deze doelstellingen echter door de betrokken lidstaten te worden vastgesteld, met inachtneming van de specifieke procedures die van toepassing zijn op de verkiezing/aanwijzing van dergelijke vertegenwoordigers. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

In meerdere lidstaten kan of moet volgens nationale regels of gebruiken een bepaald deel van de niet-uitvoerende bestuursleden worden benoemd of gekozen door het personeel van de onderneming en/of werknemersorganisaties. De kwantitatieve doelstellingen van deze richtlijn dienen te gelden voor alle niet-uitvoerende bestuursleden, met inbegrip van werknemersvertegenwoordigers. Aangezien sommige niet-uitvoerende bestuursleden werknemersvertegenwoordiger zijn, dienen de praktische procedures ter verwezenlijking van deze doelstellingen echter door de betrokken lidstaten te worden vastgesteld.

In meerdere lidstaten kan of moet volgens nationale regels of gebruiken een bepaald deel van de niet-uitvoerende bestuursleden worden benoemd of gekozen door het personeel van de onderneming en/of werknemersorganisaties. De kwantitatieve doelstellingen van deze richtlijn dienen te gelden voor alle niet-uitvoerende bestuursleden, met inbegrip van werknemersvertegenwoordigers. Aangezien sommige niet-uitvoerende bestuursleden werknemersvertegenwoordiger zijn, dienen de praktische procedures ter verwezenlijking van deze doelstellingen echter door de betrokken lidstaten te worden vastgesteld, met inachtneming van de specifieke procedures die van toepassing zijn op de verkiezing/aanwijzing van dergelijke vertegenwoordigers.

Motivering

Overwegingen m.b.t. gendergelijkheid moeten hand in hand gaan met door vakbonden toegepaste democratische verkiezings-/aanwijzingsprocedures in de lidstaten.

Wijziging 6

Overweging 31

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Aangezien de samenstelling qua geslacht van het werknemersbestand direct van invloed is op de beschikbaarheid van kandidaten van het ondervertegenwoordigde geslacht, mogen de lidstaten bepalen dat indien het personeel voor minder dan 10 % uit het ondervertegenwoordigde geslacht bestaat, de betrokken onderneming niet hoeft te voldoen aan de doelstelling van deze richtlijn. | Aangezien de samenstelling qua geslacht van het werknemersbestand direct van invloed is op de beschikbaarheid van kandidaten van het ondervertegenwoordigde geslacht, mogen de lidstaten bepalen dat indien het personeel voor minder dan 10 % uit het ondervertegenwoordigde geslacht bestaat, de betrokken onderneming niet hoeft te voldoen aan de doelstelling van deze richtlijn. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

Aangezien de samenstelling qua geslacht van het werknemersbestand direct van invloed is op de beschikbaarheid van kandidaten van het ondervertegenwoordigde geslacht, mogen de lidstaten bepalen dat indien het personeel voor minder dan 10 % uit het ondervertegenwoordigde geslacht bestaat, de betrokken onderneming niet hoeft te voldoen aan de doelstelling van deze richtlijn.

Aangezien de samenstelling qua geslacht van het werknemersbestand direct van invloed is op de beschikbaarheid van kandidaten van het ondervertegenwoordigde geslacht, mogen de lidstaten bepalen dat indien het personeel voor minder dan 10 % uit het ondervertegenwoordigde geslacht bestaat, de betrokken onderneming niet hoeft te voldoen aan de doelstelling van deze richtlijn.

Motivering

Dit wijzigingsvoorstel sluit aan bij wetgevend wijzigingsvoorstel 11 in het CvdR-advies m.b.t. artikel 4, lid 6, dat door de rapporteur zelf is voorgesteld

Wijziging 7

Overweging 32

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Aangezien beursgenoteerde ondernemingen ernaar dienen te streven dat meer leden van het ondervertegenwoordigde geslacht besluitvormingsposities bekleden, mogen de lidstaten bepalen dat de doelstelling van deze richtlijn bereikt moet worden geacht wanneer beursgenoteerde ondernemingen kunnen aantonen dat ten minste een derde van alle bestuursposities wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, ongeacht of zij uitvoerend of niet-uitvoerend bestuurslid zijn. | Aangezien beursgenoteerde ondernemingen ernaar dienen te streven dat meer leden van het ondervertegenwoordigde geslacht besluitvormingsposities bekleden, mogen de lidstaten bepalen dat de doelstelling van deze richtlijn bereikt moet worden geacht wanneer beursgenoteerde ondernemingen kunnen aantonen dat ten minste een derde van alle bestuursposities wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, ongeacht of zij uitvoerend of niet-uitvoerend bestuurslid zijn. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

Aangezien beursgenoteerde ondernemingen ernaar dienen te streven dat meer leden van het ondervertegenwoordigde geslacht besluitvormingsposities bekleden, mogen de lidstaten bepalen dat de doelstelling van deze richtlijn bereikt moet worden geacht wanneer beursgenoteerde ondernemingen kunnen aantonen dat ten minste een derde van alle bestuursposities wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, ongeacht of zij uitvoerend of niet-uitvoerend bestuurslid zijn.

Aangezien beursgenoteerde ondernemingen ernaar dienen te streven dat meer leden van het ondervertegenwoordigde geslacht besluitvormingsposities bekleden, mogen de lidstaten bepalen dat de doelstelling van deze richtlijn bereikt moet worden geacht wanneer beursgenoteerde ondernemingen kunnen aantonen dat ten minste een derde van alle bestuursposities wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, ongeacht of zij uitvoerend of niet-uitvoerend bestuurslid zijn.

Motivering

Onnodige afzwakking van de tekst.

Wijziging 8

Overweging 34

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| De lidstaten dienen beursgenoteerde ondernemingen te verplichten om de bevoegde nationale autoriteiten jaarlijks te informeren over de man-vrouwverhouding in hun raad van bestuur en over de wijze waarop zij erin zijn geslaagd om de doelstellingen van deze richtlijn te verwezenlijken; zo kunnen deze autoriteiten de vorderingen nagaan die elke afzonderlijke beursgenoteerde onderneming boekt bij het tot stand brengen van een evenwichtige man-vrouwverhouding in haar raad van bestuur. Deze informatie moet worden bekendgemaakt en ingeval de betrokken onderneming de doelstelling niet heeft gehaald, ook een beschrijving omvatten van de maatregelen die de onderneming tot dusver heeft genomen en nog van plan is te nemen om in de toekomst aan de doelstelling te voldoen. | De lidstaten dienen beursgenoteerde ondernemingen te verplichten om de bevoegde nationale autoriteiten jaarlijks te informeren over de man-vrouwverhouding in hun raad van bestuur en over de wijze waarop zij erin zijn geslaagd om de doelstellingen van deze richtlijn te verwezenlijken; zo kunnen deze autoriteiten de vorderingen nagaan die elke afzonderlijke beursgenoteerde onderneming boekt bij het tot stand brengen van een evenwichtige man-vrouwverhouding in haar raad van bestuur. Deze informatie moet worden bekendgemaakt en ingeval de betrokken onderneming de doelstelling niet heeft gehaald, ook een beschrijving omvatten van de maatregelen die de onderneming tot dusver heeft genomen en nog van plan is te nemen om in de toekomst aan de doelstelling te voldoen.
  Daarbij moet ook de termijn worden vermeld waarbinnen deze maatregelen moeten worden uitgevoerd, die in geen geval langer mag zijn dan de geldigheidsduur van deze richtlijn. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

De lidstaten dienen beursgenoteerde ondernemingen te verplichten om de bevoegde nationale autoriteiten jaarlijks te informeren over de man-vrouwverhouding in hun raad van bestuur en over de wijze waarop zij erin zijn geslaagd om de doelstellingen van deze richtlijn te verwezenlijken; zo kunnen deze autoriteiten de vorderingen nagaan die elke afzonderlijke beursgenoteerde onderneming boekt bij het tot stand brengen van een evenwichtige man-vrouwverhouding in haar raad van bestuur. Deze informatie moet worden bekendgemaakt en ingeval de betrokken onderneming de doelstelling niet heeft gehaald, ook een beschrijving omvatten van de maatregelen die de onderneming tot dusver heeft genomen en nog van plan is te nemen om in de toekomst aan de doelstelling te voldoen.

De lidstaten dienen beursgenoteerde ondernemingen te verplichten om de bevoegde nationale autoriteiten jaarlijks te informeren over de man-vrouwverhouding in hun raad van bestuur en over de wijze waarop zij erin zijn geslaagd om de doelstellingen van deze richtlijn te verwezenlijken; zo kunnen deze autoriteiten de vorderingen nagaan die elke afzonderlijke beursgenoteerde onderneming boekt bij het tot stand brengen van een evenwichtige man-vrouwverhouding in haar raad van bestuur. Deze informatie moet worden bekendgemaakt en ingeval de betrokken onderneming de doelstelling niet heeft gehaald, ook een beschrijving omvatten van de maatregelen die de onderneming tot dusver heeft genomen en nog van plan is te nemen om in de toekomst aan de doelstelling te voldoen.
  Daarbij moet ook de termijn worden vermeld waarbinnen deze maatregelen moeten worden uitgevoerd, die in geen geval langer mag zijn dan de geldigheidsduur van deze richtlijn.

Motivering

Verandering van terminologie: het doel van de richtlijn is een evenwichtige verhouding tussen de geslachten tot stand te brengen, en staat los van het feit dat de huidige situatie van ongelijke kansen onder niet-uitvoerende bestuurders het gevolg is van genderkwesties. Met „gender” bedoelen we de sociale en culturele kenmerken die vrouwen van mannen onderscheiden en die aangeleerd zijn, die evolueren met de tijd en waarbij er veel intra- en interculturele variaties zijn. „Geslacht” verwijst naar biologische kenmerken die vrouwen van mannen onderscheiden. Wat betreft het voorstel om tekst toe te voegen: het is van groot belang dat de termijnen worden gespecificeerd waarbinnen de maatregelen moeten worden uitgevoerd, om te voorkomen dat ondernemingen vrijelijk kunnen beslissen over de verwezenlijking van de doelstellingen.

Wijziging 9

Overweging 40

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| | In overeenstemming met het voorstel voor minimale harmonisering van vereisten inzake bedrijfsbeheer op grond waarvan benoemingsbesluiten voor niet-uitvoerende bestuurders op objectieve kwalificatiecriteria moeten worden gebaseerd, kunnen lidstaten op vrijwillige basis verder gaan dan de minimumvereisten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

In overeenstemming met het voorstel voor minimale harmonisering van vereisten inzake bedrijfsbeheer op grond waarvan benoemingsbesluiten voor niet-uitvoerende bestuurders op objectieve kwalificatiecriteria moeten worden gebaseerd, kunnen lidstaten op vrijwillige basis verder gaan dan de minimumvereisten.

Motivering

Het staat lidstaten vrij betere resultaten op het gebied van gendergelijkheid onder niet-uitvoerende bestuurders te behalen of deze na te streven.

Wijziging 10

Artikel 2.1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| „beursgenoteerde onderneming”: een in een lidstaat gevestigde onderneming waarvan de effecten in een of meer lidstaten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 14), van Richtlijn 2004/39/EG; | „beursgenoteerde onderneming”: een in een lidstaat gevestigde onderneming met hoofdzetel in een lidstaat waarvan de effecten
  aandelen in een of meer lidstaten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 14), van Richtlijn 2004/39/EG; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

„beursgenoteerde onderneming”: een in een lidstaat gevestigde onderneming waarvan de effecten in een of meer lidstaten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 14), van Richtlijn 2004/39/EG;

„beursgenoteerde onderneming”: een in een lidstaat gevestigde onderneming met hoofdzetel in een lidstaat waarvan de effecten
  aandelen in een of meer lidstaten zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt in de zin van artikel 4, lid 1, punt 14), van Richtlijn 2004/39/EG;

Motivering

De plaats waar een onderneming haar hoofdzetel heeft (eerder dan de plaats waar ze geregistreerd is) en aandelen, eerder dan effecten, vormen veiliger criteria om uit te maken welke onderneming onder het toepassingsgebied van deze richtlijn valt.

Wijziging 11

Artikel 2.8

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| „kleine en middelgrote onderneming” of „kmo”: een onderneming met minder dan 250 werknemers en een jaaromzet van maximaal 50 miljoen euro of een jaarlijks balanstotaal van maximaal 43 miljoen euro of, voor een kmo die is gevestigd in een lidstaat die niet de euro als munt heeft, de tegenwaarde van die bedragen in de munteenheid van die lidstaat; | „kleine en middelgrote onderneming” of „kmo”: een onderneming met minder dan 250 werknemers en een jaaromzet van maximaal 50 miljoen euro of een jaarlijks balanstotaal van maximaal 43 miljoen euro of, voor een kmo die is gevestigd
  haar hoofdzetel heeft in een lidstaat die niet de euro als munt heeft, de tegenwaarde van die bedragen in de munteenheid van die lidstaat; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

„kleine en middelgrote onderneming” of „kmo”: een onderneming met minder dan 250 werknemers en een jaaromzet van maximaal 50 miljoen euro of een jaarlijks balanstotaal van maximaal 43 miljoen euro of, voor een kmo die is gevestigd in een lidstaat die niet de euro als munt heeft, de tegenwaarde van die bedragen in de munteenheid van die lidstaat;

„kleine en middelgrote onderneming” of „kmo”: een onderneming met minder dan 250 werknemers en een jaaromzet van maximaal 50 miljoen euro of een jaarlijks balanstotaal van maximaal 43 miljoen euro of, voor een kmo die is gevestigd
  haar hoofdzetel heeft in een lidstaat die niet de euro als munt heeft, de tegenwaarde van die bedragen in de munteenheid van die lidstaat;

Motivering

De plaats waar een onderneming haar hoofdzetel heeft (eerder dan de plaats waar ze geregistreerd is) vormt een veiliger criterium om uit te maken welke onderneming onder het toepassingsgebied van deze richtlijn valt.

Wijziging 12

Artikel 4, lid 6

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| De lidstaten mogen bepalen dat beursgenoteerde ondernemingen waarvan het personeel voor minder dan 10 % uit leden van het ondervertegenwoordigde geslacht bestaat, niet hoeven te voldoen aan de doelstelling van lid 1. | De lidstaten mogen bepalen dat beursgenoteerde ondernemingen waarvan het personeel voor minder dan 10 % uit leden van het ondervertegenwoordigde geslacht bestaat, niet hoeven te voldoen aan de doelstelling van lid 1. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

De lidstaten mogen bepalen dat beursgenoteerde ondernemingen waarvan het personeel voor minder dan 10 % uit leden van het ondervertegenwoordigde geslacht bestaat, niet hoeven te voldoen aan de doelstelling van lid 1.

De lidstaten mogen bepalen dat beursgenoteerde ondernemingen waarvan het personeel voor minder dan 10 % uit leden van het ondervertegenwoordigde geslacht bestaat, niet hoeven te voldoen aan de doelstelling van lid 1.

Motivering

Aangezien niet-uitvoerende bestuursleden hoofdzakelijk toezichthoudende taken uitoefenen, is het ook eenvoudiger om gekwalificeerde kandidaten buiten de onderneming of de specifieke sector aan te werven. Dit is met name van belang voor economische sectoren waarin één geslacht op de werkvloer sterk is ondervertegenwoordigd. Er is daarom geen reden waarom de in paragraaf 1 vastgestelde doelstelling niet zou gelden voor beursgenoteerde bedrijven waarvan het personeel voor minder dan 10 % uit leden van het ondervertegenwoordigde geslacht bestaat.

Wijziging 13

Artikel 4.7

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| De lidstaten mogen bepalen dat is voldaan aan de doelstelling van lid 1, wanneer beursgenoteerde ondernemingen kunnen aantonen dat ten minste een derde van alle bestuursposities wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, ongeacht of zij uitvoerend of niet-uitvoerend bestuurslid zijn. | De lidstaten mogen bepalen dat is voldaan aan de doelstelling van lid 1, wanneer beursgenoteerde ondernemingen kunnen aantonen dat ten minste een derde van alle bestuursposities wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, ongeacht of zij uitvoerend of niet-uitvoerend bestuurslid zijn. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

De lidstaten mogen bepalen dat is voldaan aan de doelstelling van lid 1, wanneer beursgenoteerde ondernemingen kunnen aantonen dat ten minste een derde van alle bestuursposities wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, ongeacht of zij uitvoerend of niet-uitvoerend bestuurslid zijn.

De lidstaten mogen bepalen dat is voldaan aan de doelstelling van lid 1, wanneer beursgenoteerde ondernemingen kunnen aantonen dat ten minste een derde van alle bestuursposities wordt bekleed door leden van het ondervertegenwoordigde geslacht, ongeacht of zij uitvoerend of niet-uitvoerend bestuurslid zijn.

Motivering

Onnodige afzwakking van de tekst. Spoort met het schrappen van overweging 32.

Wijziging 14

Artikel 5, lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Als een beursgenoteerde onderneming niet voldoet aan de doelstellingen van artikel 4, lid 1, of haar eigen verbintenissen op grond van lid 1 van dit artikel niet nakomt, bevat de in lid 2 van dit artikel bedoelde informatie de redenen hiervoor evenals een beschrijving van de maatregelen die de onderneming heeft genomen of van plan is te nemen om te voldoen aan de doelstellingen of de verbintenissen na te komen. | Als een beursgenoteerde onderneming niet voldoet aan de doelstellingen van artikel 4, lid 1, of haar eigen verbintenissen op grond van lid 1 van dit artikel niet nakomt, bevat de in lid 2 van dit artikel bedoelde informatie de redenen hiervoor evenals een beschrijving van de maatregelen die de onderneming heeft genomen of van plan is te nemen om te voldoen aan de doelstellingen of de verbintenissen na te komen.
  Daarbij moet ook de termijn worden vermeld waarbinnen deze maatregelen moeten worden uitgevoerd, die in geen geval langer mag zijn dan de geldigheidsduur van deze richtlijn. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

Als een beursgenoteerde onderneming niet voldoet aan de doelstellingen van artikel 4, lid 1, of haar eigen verbintenissen op grond van lid 1 van dit artikel niet nakomt, bevat de in lid 2 van dit artikel bedoelde informatie de redenen hiervoor evenals een beschrijving van de maatregelen die de onderneming heeft genomen of van plan is te nemen om te voldoen aan de doelstellingen of de verbintenissen na te komen.

Als een beursgenoteerde onderneming niet voldoet aan de doelstellingen van artikel 4, lid 1, of haar eigen verbintenissen op grond van lid 1 van dit artikel niet nakomt, bevat de in lid 2 van dit artikel bedoelde informatie de redenen hiervoor evenals een beschrijving van de maatregelen die de onderneming heeft genomen of van plan is te nemen om te voldoen aan de doelstellingen of de verbintenissen na te komen.
  Daarbij moet ook de termijn worden vermeld waarbinnen deze maatregelen moeten worden uitgevoerd, die in geen geval langer mag zijn dan de geldigheidsduur van deze richtlijn.

Motivering

Het is van groot belang dat de termijnen worden gespecificeerd waarbinnen de maatregelen moeten worden uitgevoerd, om te voorkomen dat ondernemingen vrijelijk kunnen beslissen over de verwezenlijking van de doelstellingen.

Wijziging 15

Artikel 7

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| De lidstaten mogen bepalingen vaststellen of handhaven die voor het waarborgen van een evenwichtiger vertegenwoordiging van mannen in vrouwen in de op hun nationale grondgebied gevestigde ondernemingen gunstiger zijn dan die van deze richtlijn, mits deze bepalingen geen ongerechtvaardigde discriminatie veroorzaken en de goede werking van de interne markt niet verhinderen. | De lidstaten mogen bepalingen vaststellen of handhaven die voor het waarborgen van een evenwichtiger vertegenwoordiging van mannen in vrouwen in de op hun nationale grondgebied gevestigde ondernemingen met een hoofdzetel op hun nationale grondgebied gunstiger zijn dan die van deze richtlijn, mits deze bepalingen geen ongerechtvaardigde discriminatie veroorzaken en de goede werking van de interne markt niet verhinderen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

De lidstaten mogen bepalingen vaststellen of handhaven die voor het waarborgen van een evenwichtiger vertegenwoordiging van mannen in vrouwen in de op hun nationale grondgebied gevestigde ondernemingen gunstiger zijn dan die van deze richtlijn, mits deze bepalingen geen ongerechtvaardigde discriminatie veroorzaken en de goede werking van de interne markt niet verhinderen.

De lidstaten mogen bepalingen vaststellen of handhaven die voor het waarborgen van een evenwichtiger vertegenwoordiging van mannen in vrouwen in de op hun nationale grondgebied gevestigde ondernemingen met een hoofdzetel op hun nationale grondgebied gunstiger zijn dan die van deze richtlijn, mits deze bepalingen geen ongerechtvaardigde discriminatie veroorzaken en de goede werking van de interne markt niet verhinderen.

Motivering

De plaats waar een onderneming haar hoofdzetel heeft (eerder dan de plaats waar ze geregistreerd is) vormt een veiliger criterium om uit te maken welke onderneming onder het toepassingsgebied van deze richtlijn valt.

Brussel, 30 mei 2013

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  Zie het voortgangsverslag over vrouwen in de besluitvorming in de EU, maart 2012 (http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/files/women-on-boards_en.pdf).

1

(2)  PB L 145 van 30.4.2004, blz. 1.

2

(3)  PB L 145 van 30.4.2004, blz. 1.

3

---

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 218/42 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 218/42

---

Advies van het Comité van de Regio's over de wijziging van de Richtlijn betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten

2013/C 218/07

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | is van mening dat deelname aan een gecoördineerde of gemeenschappelijke MEB-procedure zoals voorgesteld in in art. 2, lid 3, dient te geschieden op vrijwillige basis en niet verplicht moet worden gesteld; er zou ondubbelzinnig moeten worden aangegeven op welke andere wetgeving van de EU een en ander verder nog betrekking heeft; |
| --- | --- |

—

is van mening dat deelname aan een gecoördineerde of gemeenschappelijke MEB-procedure zoals voorgesteld in in art. 2, lid 3, dient te geschieden op vrijwillige basis en niet verplicht moet worden gesteld; er zou ondubbelzinnig moeten worden aangegeven op welke andere wetgeving van de EU een en ander verder nog betrekking heeft;

| — | de invoering van de in art. 5, lid 2 voorgestelde scopingverplichting waarop geen enkele uitzondering wordt gemaakt, moet van de hand worden gewezen; de opdrachtgever moet een passende reikwijdte en adequaat detailleringsniveau van de in het milieurapport mee te delen informatie garanderen; |
| --- | --- |

—

de invoering van de in art. 5, lid 2 voorgestelde scopingverplichting waarop geen enkele uitzondering wordt gemaakt, moet van de hand worden gewezen; de opdrachtgever moet een passende reikwijdte en adequaat detailleringsniveau van de in het milieurapport mee te delen informatie garanderen;

| — | de MEB-richtlijn zal in art. 5, lid 3, ruimte moeten laten voor de verschillende systemen voor de controle van de milieurapporten zoals die in de lidstaten worden gehanteerd, met inbegrip van systemen waar de controle van de rapporten intern wordt uitgevoerd door de bevoegde autoriteiten of de milieudiensten; |
| --- | --- |

—

de MEB-richtlijn zal in art. 5, lid 3, ruimte moeten laten voor de verschillende systemen voor de controle van de milieurapporten zoals die in de lidstaten worden gehanteerd, met inbegrip van systemen waar de controle van de rapporten intern wordt uitgevoerd door de bevoegde autoriteiten of de milieudiensten;

| — | verwelkomt het voorstel om de raadpleging in art. 6, lid 7, aan een minimale duur van 30 dagen te verbinden; het moet echter aan de lidstaten worden overgelaten om termijnen vast te stellen die langer zijn dan 30 dagen; |
| --- | --- |

—

verwelkomt het voorstel om de raadpleging in art. 6, lid 7, aan een minimale duur van 30 dagen te verbinden; het moet echter aan de lidstaten worden overgelaten om termijnen vast te stellen die langer zijn dan 30 dagen;

| — | dringt erop aan om de nieuwe bepalingen in art. 8, lid 1, inzake de vergunningsprocedure te wijzigen teneinde rekening te kunnen houden met de verschillende MEB-systemen die in de lidstaten worden gebruikt; in de richtlijn zou verder moeten worden aangegeven hoe lang een MEB geldig is, wat bevorderlijk zal zijn voor de kwaliteit en indirect ook de effectiviteit van de beoordeling; |
| --- | --- |

—

dringt erop aan om de nieuwe bepalingen in art. 8, lid 1, inzake de vergunningsprocedure te wijzigen teneinde rekening te kunnen houden met de verschillende MEB-systemen die in de lidstaten worden gebruikt; in de richtlijn zou verder moeten worden aangegeven hoe lang een MEB geldig is, wat bevorderlijk zal zijn voor de kwaliteit en indirect ook de effectiviteit van de beoordeling;

| — | plaatst kanttekeningen bij de in art. 8, lid 3, vastgestelde termijnen voor de afronding van milieueffectbeoordelingen van projecten; in plaats van een tijdschema vast te stellen, kan het beoogde snellere verloop van de procedure beter worden bereikt met gedifferentieerde nationale regelingen van de lidstaten. |
| --- | --- |

—

plaatst kanttekeningen bij de in art. 8, lid 3, vastgestelde termijnen voor de afronding van milieueffectbeoordelingen van projecten; in plaats van een tijdschema vast te stellen, kan het beoogde snellere verloop van de procedure beter worden bereikt met gedifferentieerde nationale regelingen van de lidstaten.

| — | roept ertoe op om aan de overgangsregeling van artikel 3 zodanig vorm te geven dat MEB's voor projecten die procedureel al ver zijn gevorderd, nog moeten worden afgerond volgens de voorschriften van de tot dusverre toepasselijke MEB-Richtlijn. |
| --- | --- |

—

roept ertoe op om aan de overgangsregeling van artikel 3 zodanig vorm te geven dat MEB's voor projecten die procedureel al ver zijn gevorderd, nog moeten worden afgerond volgens de voorschriften van de tot dusverre toepasselijke MEB-Richtlijn.

| Rapporteur | Marek SOWA (PL/EVP), voorzitter van het regiobestuur van Klein-Polen |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2011/92/EU betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten
  COM(2012) 628 final |

Rapporteur

Marek SOWA (PL/EVP), voorzitter van het regiobestuur van Klein-Polen

Referentiedocument

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2011/92/EU betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten

COM(2012) 628 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S,

A.   
  Algemene opmerkingen

| 1. | onderstreept dat de voorgestelde wijzigingen in het juridische kader voor de milieueffectbeoordeling op Europees niveau in veel opzichten noodzakelijk en gewenst zijn. Belangrijk is dat bij elke wijziging de vereisten van milieubescherming en economische ontwikkeling zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen. Omslachtige procedures, nodig om het groene licht te geven voor de uitvoering van projecten, kunnen de sociaaleconomische belangen schaden en de concurrentiepositie van de EU als geheel verzwakken, terwijl ze in veel gevallen ook niet bijdragen tot de bescherming van het milieu of de gezondheid en de levenskwaliteit van de mensen. Wijzigingen die betrekking hebben op verbetering van de kwaliteit en samenhang van de procedures en documenten, moeten worden doorgevoerd voor zover ze niet ten koste gaan van de doelmatigheid en efficiency van het besluitvormingsproces. |
| --- | --- |

1.

onderstreept dat de voorgestelde wijzigingen in het juridische kader voor de milieueffectbeoordeling op Europees niveau in veel opzichten noodzakelijk en gewenst zijn. Belangrijk is dat bij elke wijziging de vereisten van milieubescherming en economische ontwikkeling zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen. Omslachtige procedures, nodig om het groene licht te geven voor de uitvoering van projecten, kunnen de sociaaleconomische belangen schaden en de concurrentiepositie van de EU als geheel verzwakken, terwijl ze in veel gevallen ook niet bijdragen tot de bescherming van het milieu of de gezondheid en de levenskwaliteit van de mensen. Wijzigingen die betrekking hebben op verbetering van de kwaliteit en samenhang van de procedures en documenten, moeten worden doorgevoerd voor zover ze niet ten koste gaan van de doelmatigheid en efficiency van het besluitvormingsproces.

| 2. | Reden voor ernstige bezorgdheid zijn enkele wijzigingen die kunnen leiden tot een langere duur van de belangrijkste stadia van de procedure. |
| --- | --- |

2.

Reden voor ernstige bezorgdheid zijn enkele wijzigingen die kunnen leiden tot een langere duur van de belangrijkste stadia van de procedure.

| 3. | De voorgestelde wijziging van de MEB-richtlijn zal aanzienlijke gevolgen hebben voor de lokale en regionale overheden, die een sleutelrol vervullen bij het implementeren van de desbetreffende maatregelen. In tegenstelling tot de verwachtingen die de Europese Commissie koestert, vreest het Comité van de Regio's (CvdR) dat veel van de in de MEB-richtlijn voorgestelde veranderingen de administratieve rompslomp voor de lokale en regionale overheden kunnen vermeerderen in termen van organisatie, management en besteding van middelen. Het CvdR dringt er dan ook op aan om te vermijden dat verantwoordelijkheden van de opdrachtgever worden afgeschoven op de ter zake bevoegde overheden. |
| --- | --- |

3.

De voorgestelde wijziging van de MEB-richtlijn zal aanzienlijke gevolgen hebben voor de lokale en regionale overheden, die een sleutelrol vervullen bij het implementeren van de desbetreffende maatregelen. In tegenstelling tot de verwachtingen die de Europese Commissie koestert, vreest het Comité van de Regio's (CvdR) dat veel van de in de MEB-richtlijn voorgestelde veranderingen de administratieve rompslomp voor de lokale en regionale overheden kunnen vermeerderen in termen van organisatie, management en besteding van middelen. Het CvdR dringt er dan ook op aan om te vermijden dat verantwoordelijkheden van de opdrachtgever worden afgeschoven op de ter zake bevoegde overheden.

| 4. | Bij het nemen van besluiten die leiden tot extra financiële en administratieve lasten voor de overheid, dient men zich af te vragen welke sociaaleconomische en milieuvoordelen de voorgestelde wijzigingen opleveren, zodat de baten uiteindelijk zullen opwegen tegen de kosten. |
| --- | --- |

4.

Bij het nemen van besluiten die leiden tot extra financiële en administratieve lasten voor de overheid, dient men zich af te vragen welke sociaaleconomische en milieuvoordelen de voorgestelde wijzigingen opleveren, zodat de baten uiteindelijk zullen opwegen tegen de kosten.

| 5. | De richtlijn kan alleen effect sorteren als de overheden op nationaal, regionaal en lokaal niveau goed functionerende institutionele structuren in het leven roepen, uitgerust met de noodzakelijke financiële en personele middelen, waardoor alle bevoegde instanties, met name de milieudiensten, zich actief kunnen engageren. Er is onveranderlijk behoefte aan capaciteitsopbouw bij de lokale en regionale overheden, waartoe nauwer zal moeten worden samengewerkt met de reeds bestaande nationale MEB-instanties. Deze zullen ook de nodige ondersteuning moeten bieden. |
| --- | --- |

5.

De richtlijn kan alleen effect sorteren als de overheden op nationaal, regionaal en lokaal niveau goed functionerende institutionele structuren in het leven roepen, uitgerust met de noodzakelijke financiële en personele middelen, waardoor alle bevoegde instanties, met name de milieudiensten, zich actief kunnen engageren. Er is onveranderlijk behoefte aan capaciteitsopbouw bij de lokale en regionale overheden, waartoe nauwer zal moeten worden samengewerkt met de reeds bestaande nationale MEB-instanties. Deze zullen ook de nodige ondersteuning moeten bieden.

| 6. | Er zal in de tekst van de ontwerprichtlijn en de bijlagen moeten worden gestreefd naar een consistenter gebruik van de betreffende terminologie, om de rechtszekerheid te vergroten. |
| --- | --- |

6.

Er zal in de tekst van de ontwerprichtlijn en de bijlagen moeten worden gestreefd naar een consistenter gebruik van de betreffende terminologie, om de rechtszekerheid te vergroten.

| 7. | Het voornemen om de kwaliteit van de milieurapporten te verbeteren is lovenswaardig, maar de MEB-richtlijn zal ook ruimte moeten laten voor de verschillende systemen voor de controle van deze rapporten zoals die in de lidstaten, regio's en steden worden gehanteerd. |
| --- | --- |

7.

Het voornemen om de kwaliteit van de milieurapporten te verbeteren is lovenswaardig, maar de MEB-richtlijn zal ook ruimte moeten laten voor de verschillende systemen voor de controle van deze rapporten zoals die in de lidstaten, regio's en steden worden gehanteerd.

| 8. | De nieuwe bepalingen houden onvoldoende rekening met de verschillende MEB-systemen die in de lidstaten worden gebruikt. Zo kunnen de MEB-procedure en de vergunningsprocedure hetzij gecombineerd hetzij los van elkaar plaatsvinden. |
| --- | --- |

8.

De nieuwe bepalingen houden onvoldoende rekening met de verschillende MEB-systemen die in de lidstaten worden gebruikt. Zo kunnen de MEB-procedure en de vergunningsprocedure hetzij gecombineerd hetzij los van elkaar plaatsvinden.

B.   
  Toepassingsgebied — art. 1

| 9. | Verduidelijkt zal moeten worden waarom in art. 1, lid 2, de definitie van „project” is verruimd tot sloopwerken. Het CvdR is van mening dat als deze bepaling erop neer zou komen dat bij elk van de in de Bijlagen I en II opgesomde projecten de mogelijkheid wordt geboden om bij sloopwerken een MEB uit te voeren, dit zou leiden tot een aanzienlijke verhoging van de administratieve lasten. De verplichting om een MEB van sloopwerken uit te voeren zou dan ook beperkt moeten blijven tot een beperkt aantal nauw omschreven projecten in deze Bijlagen: als het gaat om de sloop- of afbraakwerken van een project dat op zijn einde loopt, of om sloopwerken die nodig zijn voor de verwezenlijking van het project. |
| --- | --- |

9.

Verduidelijkt zal moeten worden waarom in art. 1, lid 2, de definitie van „project” is verruimd tot sloopwerken. Het CvdR is van mening dat als deze bepaling erop neer zou komen dat bij elk van de in de Bijlagen I en II opgesomde projecten de mogelijkheid wordt geboden om bij sloopwerken een MEB uit te voeren, dit zou leiden tot een aanzienlijke verhoging van de administratieve lasten. De verplichting om een MEB van sloopwerken uit te voeren zou dan ook beperkt moeten blijven tot een beperkt aantal nauw omschreven projecten in deze Bijlagen: als het gaat om de sloop- of afbraakwerken van een project dat op zijn einde loopt, of om sloopwerken die nodig zijn voor de verwezenlijking van het project.

| 10. | Dringt erop aan om zowel de definitie van „vergunning” als de verwoording ervan in de richtlijn opnieuw te bekijken, aangezien vanwege de omzetting en toepassing van de dienstenrichtlijn (Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betreffende diensten op de interne markt) in veel lidstaten de vereiste is komen te vervallen om een voorafgaande vergunning aan te vragen voor de ontwikkeling van bepaalde diensten, en dit vervangen is door controles achteraf. |
| --- | --- |

10.

Dringt erop aan om zowel de definitie van „vergunning” als de verwoording ervan in de richtlijn opnieuw te bekijken, aangezien vanwege de omzetting en toepassing van de dienstenrichtlijn (Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betreffende diensten op de interne markt) in veel lidstaten de vereiste is komen te vervallen om een voorafgaande vergunning aan te vragen voor de ontwikkeling van bepaalde diensten, en dit vervangen is door controles achteraf.

| 11. | Het is een goede zaak dat projecten die uitsluitend bestemd zijn voor nationale defensie of om het hoofd te bieden aan civiele noodsituaties worden vrijgesteld van de verplichting om een MEB uit te voeren. Om te voorkomen dat misbruik wordt gemaakt van die bepaling en dat te veel projecten van die verplichting worden vrijgesteld, zou er in de richtlijn een lijst kunnen worden opgenomen van voorbeelden van projecten die bestemd zijn om het hoofd te bieden aan civiele noodsituaties, waarbij ook rekening moet worden gehouden met projecten die steun krijgen uit het solidariteitsfonds van de Europese Unie. |
| --- | --- |

11.

Het is een goede zaak dat projecten die uitsluitend bestemd zijn voor nationale defensie of om het hoofd te bieden aan civiele noodsituaties worden vrijgesteld van de verplichting om een MEB uit te voeren. Om te voorkomen dat misbruik wordt gemaakt van die bepaling en dat te veel projecten van die verplichting worden vrijgesteld, zou er in de richtlijn een lijst kunnen worden opgenomen van voorbeelden van projecten die bestemd zijn om het hoofd te bieden aan civiele noodsituaties, waarbij ook rekening moet worden gehouden met projecten die steun krijgen uit het solidariteitsfonds van de Europese Unie.

| 12. | Het valt te betreuren dat in het voorstel verder niet gekeken is naar de inhoud van de Bijlagen I en II, omdat daarmee een kans gemist is, nl. om die bijlagen opnieuw te bewerken en het toepassingsgebied ervan, op grond van de inmiddels opgedane ervaring, zo nodig in te perken. Het CvdR wil er nogmaals op wijzen hoe belangrijk het is om in de EU minimumdrempels vast te stellen om de rechtsgang transparanter te maken. Hierdoor zouden de verschillen bij de behandeling van projecten in de EU kleiner kunnen worden gemaakt en de administratieve en financiële lasten voor de lokale en regionale overheden in de lidstaten kunnen worden beperkt. Opgemerkt zij dat bepaalde lidstaten bij het vaststellen van drempelwaarden vaak de grenzen van de hun geboden handelingsvrijheid overschrijden en ofwel alleen rekening houden met een aantal zelfgekozen criteria uit Bijlage III of bij voorbaat al bepaalde projecten vrijstellen van een MEB. Bij het gelijktrekken van de drempels zou ook moeten worden gekeken naar de grenswaarden en criteria die worden gebruikt in Richtlijn 2010/75/EU inzake industriële emissies. |
| --- | --- |

12.

Het valt te betreuren dat in het voorstel verder niet gekeken is naar de inhoud van de Bijlagen I en II, omdat daarmee een kans gemist is, nl. om die bijlagen opnieuw te bewerken en het toepassingsgebied ervan, op grond van de inmiddels opgedane ervaring, zo nodig in te perken. Het CvdR wil er nogmaals op wijzen hoe belangrijk het is om in de EU minimumdrempels vast te stellen om de rechtsgang transparanter te maken. Hierdoor zouden de verschillen bij de behandeling van projecten in de EU kleiner kunnen worden gemaakt en de administratieve en financiële lasten voor de lokale en regionale overheden in de lidstaten kunnen worden beperkt. Opgemerkt zij dat bepaalde lidstaten bij het vaststellen van drempelwaarden vaak de grenzen van de hun geboden handelingsvrijheid overschrijden en ofwel alleen rekening houden met een aantal zelfgekozen criteria uit Bijlage III of bij voorbaat al bepaalde projecten vrijstellen van een MEB. Bij het gelijktrekken van de drempels zou ook moeten worden gekeken naar de grenswaarden en criteria die worden gebruikt in Richtlijn 2010/75/EU inzake industriële emissies.

C.   
  „Eenloketsysteem” (gecoördineerde of gemeenschappelijke procedure) — art. 2, lid 3

| 13. | Het CvdR is van mening dat deelname aan een gecoördineerde of gemeenschappelijke procedure dient te geschieden op vrijwillige basis en niet verplicht moet worden gesteld, zoals de Europese Commissie wil. |
| --- | --- |

13.

Het CvdR is van mening dat deelname aan een gecoördineerde of gemeenschappelijke procedure dient te geschieden op vrijwillige basis en niet verplicht moet worden gesteld, zoals de Europese Commissie wil.

| 14. | Omwille van een grotere rechtszekerheid zou in art. 2, lid 3, ondubbelzinnig moeten worden aangegeven op welke andere wetgeving van de EU een en ander verder nog betrekking heeft. |
| --- | --- |

14.

Omwille van een grotere rechtszekerheid zou in art. 2, lid 3, ondubbelzinnig moeten worden aangegeven op welke andere wetgeving van de EU een en ander verder nog betrekking heeft.

| 15. | Het Comité wijst erop dat de invoering van een eenloketsysteem niet mag leiden tot hogere personele en financiële lasten, die niet in verhouding staan tot het voordeel dat zo'n systeem oplevert voor de uitvoering van milieueffectbeoordelingen. Duidelijk moet worden gemaakt of de alinea „De lidstaten wijzen één autoriteit aan die het verloop van de vergunningprocedure voor alle projecten dient te faciliteren” uitsluitend betrekking heeft op projecten waarop de gecoördineerde of gemeenschappelijke procedure wordt toegepast, of dat het hier om alle projecten in het algemeen gaat. In een aantal lidstaten zal het heel moeilijk worden om aan deze eis te voldoen, gelet op de speciale hiërarchische verhoudingen en bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende openbare lichamen die bij dit proces betrokken zijn. In het geval van lidstaten waar de MEB-procedure al in het kader van de vergunningsprocedure door een hiertoe bevoegd lichaam wordt uitgevoerd, zou gepreciseerd moeten worden of onder de „ene autoriteit” die in het voorstel wordt genoemd, ook ditzelfde lichaam kan worden verstaan. |
| --- | --- |

15.

Het Comité wijst erop dat de invoering van een eenloketsysteem niet mag leiden tot hogere personele en financiële lasten, die niet in verhouding staan tot het voordeel dat zo'n systeem oplevert voor de uitvoering van milieueffectbeoordelingen. Duidelijk moet worden gemaakt of de alinea „De lidstaten wijzen één autoriteit aan die het verloop van de vergunningprocedure voor alle projecten dient te faciliteren” uitsluitend betrekking heeft op projecten waarop de gecoördineerde of gemeenschappelijke procedure wordt toegepast, of dat het hier om alle projecten in het algemeen gaat. In een aantal lidstaten zal het heel moeilijk worden om aan deze eis te voldoen, gelet op de speciale hiërarchische verhoudingen en bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende openbare lichamen die bij dit proces betrokken zijn. In het geval van lidstaten waar de MEB-procedure al in het kader van de vergunningsprocedure door een hiertoe bevoegd lichaam wordt uitgevoerd, zou gepreciseerd moeten worden of onder de „ene autoriteit” die in het voorstel wordt genoemd, ook ditzelfde lichaam kan worden verstaan.

D.   
  Nieuwe elementen die in aanmerking moeten worden genomen bij de milieueffectbeoordeling (art. 3), de screeningprocedure (Bijlage III) en het milieurapport (art. 5, lid 1, Bijlage IV)

| 16. | Er zou in art. 3 en de Bijlagen III en IV meer samenhang moeten worden aangebracht in de gebruikte terminologie en de mate van gedetailleerdheid. Er is behoefte aan een nadere precisering van de in art. 3 genoemde factoren met inachtneming van Bijlage IV, bijv. als het gaat over grondgebruik en landbeslag, over ecosystemen en hun functies en over „de risico's van natuurlijke en door de mens veroorzaakte rampen”. Sommige opsommingen (bijv. „onder meer” in Bijlage IV, pt. 5) dienen uitputtend te zijn, om uitbreiding van het toepassingsgebied te voorkomen. |
| --- | --- |

16.

Er zou in art. 3 en de Bijlagen III en IV meer samenhang moeten worden aangebracht in de gebruikte terminologie en de mate van gedetailleerdheid. Er is behoefte aan een nadere precisering van de in art. 3 genoemde factoren met inachtneming van Bijlage IV, bijv. als het gaat over grondgebruik en landbeslag, over ecosystemen en hun functies en over „de risico's van natuurlijke en door de mens veroorzaakte rampen”. Sommige opsommingen (bijv. „onder meer” in Bijlage IV, pt. 5) dienen uitputtend te zijn, om uitbreiding van het toepassingsgebied te voorkomen.

| 17. | De Europese Commissie wordt opgeroepen om zo snel mogelijk na het van kracht worden van onderhavige richtlijn met richtsnoeren te komen voor methodes waarmee de lokale effecten van projecten voor het klimaat alsmede de blootstelling, kwetsbaarheid en weerbaarheid van een bepaald milieu t.a.v. de risico's van natuurlijke en door de mens veroorzaakte rampen kunnen worden beoordeeld. |
| --- | --- |

17.

De Europese Commissie wordt opgeroepen om zo snel mogelijk na het van kracht worden van onderhavige richtlijn met richtsnoeren te komen voor methodes waarmee de lokale effecten van projecten voor het klimaat alsmede de blootstelling, kwetsbaarheid en weerbaarheid van een bepaald milieu t.a.v. de risico's van natuurlijke en door de mens veroorzaakte rampen kunnen worden beoordeeld.

| 18. | In het laatste punt van par. 5 in Bijlage IV zou ook melding moeten worden gemaakt van op lokaal of regionaal niveau vastgestelde milieudoelstellingen. |
| --- | --- |

18.

In het laatste punt van par. 5 in Bijlage IV zou ook melding moeten worden gemaakt van op lokaal of regionaal niveau vastgestelde milieudoelstellingen.

| 19. | Het CvdR steunt het verzoek van de Raad om meer duidelijkheid te scheppen inzake het in de richtlijn gebruikte begrip „overwogen alternatieven” en over de beschrijving van de toestand van het milieu als een project niet wordt uitgevoerd (referentiescenario). Onder „overwogen” zouden hier alleen die alternatieven mogen worden verstaan die ook overeenkomen met de geformuleerde doelstellingen, stroken met de overige wetgeving van de EU of in overeenstemming zijn met de planningsfase en het type project waarvan sprake is. |
| --- | --- |

19.

Het CvdR steunt het verzoek van de Raad om meer duidelijkheid te scheppen inzake het in de richtlijn gebruikte begrip „overwogen alternatieven” en over de beschrijving van de toestand van het milieu als een project niet wordt uitgevoerd (referentiescenario). Onder „overwogen” zouden hier alleen die alternatieven mogen worden verstaan die ook overeenkomen met de geformuleerde doelstellingen, stroken met de overige wetgeving van de EU of in overeenstemming zijn met de planningsfase en het type project waarvan sprake is.

E.   
  De screeningprocedure — art 4, Bijlage II.A, Bijlage III

| 20. | Het CvdR kan zich vinden in het algehele streven van de Europese Commissie om verbeteringen aan te brengen in de screeningprocedure en de afzonderlijke wijzen van aanpak van de lidstaten consistenter te maken, wat ervoor moet zorgen dat de MEB uitsluitend vereist is als aanzienlijke milieueffecten voor de hand liggen. |
| --- | --- |

20.

Het CvdR kan zich vinden in het algehele streven van de Europese Commissie om verbeteringen aan te brengen in de screeningprocedure en de afzonderlijke wijzen van aanpak van de lidstaten consistenter te maken, wat ervoor moet zorgen dat de MEB uitsluitend vereist is als aanzienlijke milieueffecten voor de hand liggen.

| 21. | Daarentegen staat het CvdR kritisch tegenover nieuwe bepalingen die de indruk wekken dat de screening neerkomt op een soort „mini-MEB”. De Bijlagen II.A en III houden in dat er in de praktijk een rapport zal worden opgesteld waarin wordt aangegeven of we te maken hebben met aanzienlijke effecten of niet. Het verschil zit hem hierin dat er geen analyse van alternatieven wordt gemaakt. De screening kan beter worden uitgevoerd aan de hand van een checklist, die de lokale en regionale overheden een gemakkelijk te hanteren middel biedt om te bepalen welke activiteiten geen noemenswaardige effecten zullen hebben. Bovendien geldt op grond van de voorgestelde wijziging van art. 4, lid 3, voor elk in Bijlage II van de richtlijn genoemd project dat de opdrachtgever informatie verstrekt over de kenmerken van het project, de potentiële gevolgen ervan voor het milieu en de geplande maatregelen om aanzienlijke effecten te vermijden en te beperken (de in de nieuwe Bijlage II.A bedoelde informatie). Dit druist in tegen de oplossing die in art. 4, lid 2, wordt geboden, nl. dat de lidstaten kunnen besluiten beide onder de punten a) en b) genoemde procedures toe te passen. Verder dient de toepassing van de onder punt b van lid 2 vermelde drempels te worden verduidelijkt en moet worden aangegeven of de lidstaten deze drempelwaarden zelf aan de hand van de criteria uit Bijlage III kunnen vaststellen of dat ze door de richtlijn worden vastgesteld. |
| --- | --- |

21.

Daarentegen staat het CvdR kritisch tegenover nieuwe bepalingen die de indruk wekken dat de screening neerkomt op een soort „mini-MEB”. De Bijlagen II.A en III houden in dat er in de praktijk een rapport zal worden opgesteld waarin wordt aangegeven of we te maken hebben met aanzienlijke effecten of niet. Het verschil zit hem hierin dat er geen analyse van alternatieven wordt gemaakt. De screening kan beter worden uitgevoerd aan de hand van een checklist, die de lokale en regionale overheden een gemakkelijk te hanteren middel biedt om te bepalen welke activiteiten geen noemenswaardige effecten zullen hebben. Bovendien geldt op grond van de voorgestelde wijziging van art. 4, lid 3, voor elk in Bijlage II van de richtlijn genoemd project dat de opdrachtgever informatie verstrekt over de kenmerken van het project, de potentiële gevolgen ervan voor het milieu en de geplande maatregelen om aanzienlijke effecten te vermijden en te beperken (de in de nieuwe Bijlage II.A bedoelde informatie). Dit druist in tegen de oplossing die in art. 4, lid 2, wordt geboden, nl. dat de lidstaten kunnen besluiten beide onder de punten a) en b) genoemde procedures toe te passen. Verder dient de toepassing van de onder punt b van lid 2 vermelde drempels te worden verduidelijkt en moet worden aangegeven of de lidstaten deze drempelwaarden zelf aan de hand van de criteria uit Bijlage III kunnen vaststellen of dat ze door de richtlijn worden vastgesteld.

| 22. | Ook wijst het CvdR erop dat Bijlage III t.a.v. de selectiecriteria van artikel 4, lid 4, in velerlei opzichten neerkomt op aanscherping van de geldende regelgeving. Immers, Bijlage III omvat naast talrijke uitvoerig omschreven concrete factoren ook nog andere criteria die in aanmerking moeten worden genomen (zoals het risico op natuurrampen, de gevolgen voor de klimaatverandering, landbouwareaal met een hoge waarde voor de bescherming van de natuur), waarbij een rechtstreeks verband met een project deels niet kan worden aangetoond en soms verder wordt gegaan dan het proefprogramma met het oog op het besluit om al dan niet een vergunning af te geven. Een voorbeeld is de klimaatverandering waarvan het effect vérstrekkend, maar in ruimtelijke zin nauwelijks aanwijsbaar is, een ontwikkeling die momenteel alleen kan worden gesimuleerd aan de hand van dure computermodellen. Tot dusverre werd bij projecten zo nodig in ieder geval gekeken naar de gevolgen ervan voor het lokale klimaat. Inmiddels is duidelijk geworden dat de aandacht vooral moet uitgaan naar gevolgen van projecten voor de verandering van het klimaat in ruime betekenis. Daarom is de vrees gerechtvaardigd dat opdrachtgevers met hogere kosten te maken krijgen, die tot bedenkelijke technische resultaten zullen leiden en, vanwege de secundaire betekenis van punctuele en lineaire projecten voor de klimaatontwikkeling, buitenproportioneel zijn. Samenvattend pleit het CvdR ervoor om alleen projecten op de lijst te zetten die relevant zijn voor de regeling. Belangrijk is ook dat de nagestreefde wijziging in strijd is met het beginsel van subsidiariteit. De daarmee beoogde nadere omschrijving is, net als de opname van aanvullende criteria, in tegenspraak met de grondgedachte achter Overweging 11 van de MEB-Richtlijn, waarin staat dat de lidstaten, ook om hun nationale kenmerken in aanmerking te kunnen nemen, voldoende armslag moeten krijgen om een adequaat besluit te nemen. De criteria die worden voorgesteld, gaan qua draagwijdte en detaillering verder dan wat in EU-verband bindend moet worden voorgeschreven. |
| --- | --- |

22.

Ook wijst het CvdR erop dat Bijlage III t.a.v. de selectiecriteria van artikel 4, lid 4, in velerlei opzichten neerkomt op aanscherping van de geldende regelgeving. Immers, Bijlage III omvat naast talrijke uitvoerig omschreven concrete factoren ook nog andere criteria die in aanmerking moeten worden genomen (zoals het risico op natuurrampen, de gevolgen voor de klimaatverandering, landbouwareaal met een hoge waarde voor de bescherming van de natuur), waarbij een rechtstreeks verband met een project deels niet kan worden aangetoond en soms verder wordt gegaan dan het proefprogramma met het oog op het besluit om al dan niet een vergunning af te geven. Een voorbeeld is de klimaatverandering waarvan het effect vérstrekkend, maar in ruimtelijke zin nauwelijks aanwijsbaar is, een ontwikkeling die momenteel alleen kan worden gesimuleerd aan de hand van dure computermodellen. Tot dusverre werd bij projecten zo nodig in ieder geval gekeken naar de gevolgen ervan voor het lokale klimaat. Inmiddels is duidelijk geworden dat de aandacht vooral moet uitgaan naar gevolgen van projecten voor de verandering van het klimaat in ruime betekenis. Daarom is de vrees gerechtvaardigd dat opdrachtgevers met hogere kosten te maken krijgen, die tot bedenkelijke technische resultaten zullen leiden en, vanwege de secundaire betekenis van punctuele en lineaire projecten voor de klimaatontwikkeling, buitenproportioneel zijn. Samenvattend pleit het CvdR ervoor om alleen projecten op de lijst te zetten die relevant zijn voor de regeling. Belangrijk is ook dat de nagestreefde wijziging in strijd is met het beginsel van subsidiariteit. De daarmee beoogde nadere omschrijving is, net als de opname van aanvullende criteria, in tegenspraak met de grondgedachte achter Overweging 11 van de MEB-Richtlijn, waarin staat dat de lidstaten, ook om hun nationale kenmerken in aanmerking te kunnen nemen, voldoende armslag moeten krijgen om een adequaat besluit te nemen. De criteria die worden voorgesteld, gaan qua draagwijdte en detaillering verder dan wat in EU-verband bindend moet worden voorgeschreven.

F.   
  Scoping — art. 5, lid 2

| 23. | Het CvdR constateert weliswaar met voldoening dat de Europese Commissie in haar voorstel om een verplichte scoping in te voeren, rekening houdt met zijn al eerder gedane aanbevelingen om verbetering te brengen in de voorlichting over en rationalisering van de MEB-procedure. De invoering van een scopingverplichting waarop geen enkele uitzondering wordt gemaakt, moet echter van de hand worden gewezen. Het zal de opdrachtgever moeten zijn die er verantwoordelijk voor is dat een passende reikwijdte en adequaat detailleringsniveau van de in het milieurapport mee te delen informatie worden gegarandeerd. Omvangrijke extra lasten voor de opdrachtgever en de autoriteiten dienen te worden vermeden. |
| --- | --- |

23.

Het CvdR constateert weliswaar met voldoening dat de Europese Commissie in haar voorstel om een verplichte scoping in te voeren, rekening houdt met zijn al eerder gedane aanbevelingen om verbetering te brengen in de voorlichting over en rationalisering van de MEB-procedure. De invoering van een scopingverplichting waarop geen enkele uitzondering wordt gemaakt, moet echter van de hand worden gewezen. Het zal de opdrachtgever moeten zijn die er verantwoordelijk voor is dat een passende reikwijdte en adequaat detailleringsniveau van de in het milieurapport mee te delen informatie worden gegarandeerd. Omvangrijke extra lasten voor de opdrachtgever en de autoriteiten dienen te worden vermeden.

| 24. | Aanbevolen wordt om de scoping aan te vullen met richtsnoeren van de Europese Commissie of nationale richtsnoeren die concreet betrekking hebben op een bepaalde sector, indien dit ten goede komt aan de kwaliteit van de MEB en het verzamelen van alle voor de besluitvorming benodigde gegevens. |
| --- | --- |

24.

Aanbevolen wordt om de scoping aan te vullen met richtsnoeren van de Europese Commissie of nationale richtsnoeren die concreet betrekking hebben op een bepaalde sector, indien dit ten goede komt aan de kwaliteit van de MEB en het verzamelen van alle voor de besluitvorming benodigde gegevens.

| 25. | Het CvdR staat kritisch tegenover de voorgestelde bepalingen in art. 5, lid 2 a), aangaande de te nemen beslissingen en in te winnen adviezen, in art. 5, lid 2 c), aangaande de diverse fasen van de procedure en de duur daarvan en in art. 5, lid 2 d) aangaande de redelijke alternatieven die relevant zijn voor het voorgestelde project en de specifieke kenmerken daarvan. |
| --- | --- |

25.

Het CvdR staat kritisch tegenover de voorgestelde bepalingen in art. 5, lid 2 a), aangaande de te nemen beslissingen en in te winnen adviezen, in art. 5, lid 2 c), aangaande de diverse fasen van de procedure en de duur daarvan en in art. 5, lid 2 d) aangaande de redelijke alternatieven die relevant zijn voor het voorgestelde project en de specifieke kenmerken daarvan.

G.   
  Verbetering van de kwaliteit van de milieurapporten — art. 5, lid 3

| 26. | De verplichting om de kwaliteit van de milieurapporten te waarborgen dient een zaak van de opdrachtgever te zijn. Er zal moeten worden vastgehouden aan het onderscheid tussen waarborging van de kwaliteit tijdens het opstellen van de rapporten door de opdrachtgever enerzijds en de controle van de rapporten door de bevoegde autoriteit anderzijds. Het Comité erkent echter dat de kwaliteit van de rapporten moet worden verbeterd om te garanderen dat de analyses onafhankelijk van de opdrachtgever worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

26.

De verplichting om de kwaliteit van de milieurapporten te waarborgen dient een zaak van de opdrachtgever te zijn. Er zal moeten worden vastgehouden aan het onderscheid tussen waarborging van de kwaliteit tijdens het opstellen van de rapporten door de opdrachtgever enerzijds en de controle van de rapporten door de bevoegde autoriteit anderzijds. Het Comité erkent echter dat de kwaliteit van de rapporten moet worden verbeterd om te garanderen dat de analyses onafhankelijk van de opdrachtgever worden uitgevoerd.

| 27. | De MEB-richtlijn zal ruimte moeten laten voor de verschillende systemen voor de controle van de milieurapporten zoals die in de lidstaten en door de lokale en regionale lichamen worden gehanteerd. De bestaande systemen voorzien niet alleen in samenwerking met externe deskundigen en comités van deskundigen, zoals aangegeven in het voorstel van de Europese Commissie, maar ook in koppeling met andere systemen, zoals het geval is in de oudere lidstaten, waar de controle van de rapporten intern wordt uitgevoerd door de bevoegde autoriteiten of de milieudiensten. |
| --- | --- |

27.

De MEB-richtlijn zal ruimte moeten laten voor de verschillende systemen voor de controle van de milieurapporten zoals die in de lidstaten en door de lokale en regionale lichamen worden gehanteerd. De bestaande systemen voorzien niet alleen in samenwerking met externe deskundigen en comités van deskundigen, zoals aangegeven in het voorstel van de Europese Commissie, maar ook in koppeling met andere systemen, zoals het geval is in de oudere lidstaten, waar de controle van de rapporten intern wordt uitgevoerd door de bevoegde autoriteiten of de milieudiensten.

H.   
  Raadpleging van het publiek — artt. 6 en 7

| 28. | De MEB-richtlijn is een essentieel instrument om de participatie van burgers op lokaal en regionaal niveau te verzekeren, waardoor het mogelijk wordt om de lokaal voorhanden knowhow in aanmerking te nemen en tegelijkertijd de kosten en de behoefte aan vaardigheden in te schatten. Het is dan ook een goede zaak dat de Commissie voorstelt om de raadpleging in art. 6, lid 7, aan een minimale duur van 30 dagen te verbinden. Daarentegen moet het aan de lidstaten worden overgelaten om termijnen vast te stellen die langer zijn dan 30 dagen. Anders kan gebeuren dat de procedure voor veel ondernemingen en openbare projectontwikkelaars overdreven lang wordt opgerekt, omdat de vrees bestaat dat de betrokken overheid aanstuurt op de volledige benutting van de in artikel 6, lid 7, vastgelegde termijn van 60 tot maximaal 90 dagen. Die maximale termijnen bemoeilijken de integratie van de MEB in de vergunningenprocedure en staan de versnelling van de planning in de weg. Het doel om meer vaart te zetten achter de procedure, waarvoor dit tijdschema wordt vastgelegd, kan beter worden nagestreefd met nationale regelingen die verschillen per lidstaat. |
| --- | --- |

28.

De MEB-richtlijn is een essentieel instrument om de participatie van burgers op lokaal en regionaal niveau te verzekeren, waardoor het mogelijk wordt om de lokaal voorhanden knowhow in aanmerking te nemen en tegelijkertijd de kosten en de behoefte aan vaardigheden in te schatten. Het is dan ook een goede zaak dat de Commissie voorstelt om de raadpleging in art. 6, lid 7, aan een minimale duur van 30 dagen te verbinden. Daarentegen moet het aan de lidstaten worden overgelaten om termijnen vast te stellen die langer zijn dan 30 dagen. Anders kan gebeuren dat de procedure voor veel ondernemingen en openbare projectontwikkelaars overdreven lang wordt opgerekt, omdat de vrees bestaat dat de betrokken overheid aanstuurt op de volledige benutting van de in artikel 6, lid 7, vastgelegde termijn van 60 tot maximaal 90 dagen. Die maximale termijnen bemoeilijken de integratie van de MEB in de vergunningenprocedure en staan de versnelling van de planning in de weg. Het doel om meer vaart te zetten achter de procedure, waarvoor dit tijdschema wordt vastgelegd, kan beter worden nagestreefd met nationale regelingen die verschillen per lidstaat.

| 29. | Rekening houdend met de belangen van alle betrokkenen en trouw aan het principe dat besluiten moeten worden genomen zonder dat projecten ongefundeerd vertraging oplopen, stelt het CvdR voor om de termijnen voor de verstrekking van informatie, en de voorbereiding van de besluitvormingsprocedure op een verantwoorde wijze in te korten. |
| --- | --- |

29.

Rekening houdend met de belangen van alle betrokkenen en trouw aan het principe dat besluiten moeten worden genomen zonder dat projecten ongefundeerd vertraging oplopen, stelt het CvdR voor om de termijnen voor de verstrekking van informatie, en de voorbereiding van de besluitvormingsprocedure op een verantwoorde wijze in te korten.

I.   
  Het verlenen van vergunningen voor projecten — art. 8

| 30. | De nieuwe bepalingen in art. 8, lid 1, moeten flexibel genoeg zijn om rekening te kunnen houden met de verschillende MEB-systemen die in de lidstaten worden gebruikt. In sommige lidstaten is de MEB een afzonderlijke procedure onder verantwoording van de milieudiensten, terwijl andere instanties — na eerst de MEB te hebben goedgekeurd — een vergunning voor het project verlenen, waarbij deze vergunning logisch moet voortvloeien uit de resultaten van de MEB. In andere lidstaten is de MEB onderdeel van de vergunningsprocedure. |
| --- | --- |

30.

De nieuwe bepalingen in art. 8, lid 1, moeten flexibel genoeg zijn om rekening te kunnen houden met de verschillende MEB-systemen die in de lidstaten worden gebruikt. In sommige lidstaten is de MEB een afzonderlijke procedure onder verantwoording van de milieudiensten, terwijl andere instanties — na eerst de MEB te hebben goedgekeurd — een vergunning voor het project verlenen, waarbij deze vergunning logisch moet voortvloeien uit de resultaten van de MEB. In andere lidstaten is de MEB onderdeel van de vergunningsprocedure.

| 31. | Het CvdR constateert dat er kritiek is op het feit dat in art. 8 niet voldoende aandacht wordt geschonken aan het geïntegreerde systeem dat in een aantal lidstaten is ontwikkeld, aangezien de bepalingen in dit artikel nieuwe materiële voorwaarden vooraf stellen, die leiden tot een situatie waarin de wet- en regelgeving van de EU strijdig is met de nationale sectorale wetgeving of deze overlapt. Daarom horen deze bepalingen niet thuis in de MEB-richtlijn, die geacht wordt van procedurele aard te zijn. |
| --- | --- |

31.

Het CvdR constateert dat er kritiek is op het feit dat in art. 8 niet voldoende aandacht wordt geschonken aan het geïntegreerde systeem dat in een aantal lidstaten is ontwikkeld, aangezien de bepalingen in dit artikel nieuwe materiële voorwaarden vooraf stellen, die leiden tot een situatie waarin de wet- en regelgeving van de EU strijdig is met de nationale sectorale wetgeving of deze overlapt. Daarom horen deze bepalingen niet thuis in de MEB-richtlijn, die geacht wordt van procedurele aard te zijn.

| 32. | Er kunnen zich procedurele problemen voordoen als gevolg van de bepalingen in art. 8 lid 2, die inhouden dat als blijkt dat een project aanzienlijke nadelige gevolgen voor het milieu zal hebben, de bevoegde autoriteit — in samenwerking met de bevoegde milieudiensten en met de opdrachtgever — nagaat of het milieurapport moet worden herzien en het project moet worden aangepast, en of er behoefte is aan extra verzachtende en compenserende maatregelen. |
| --- | --- |

32.

Er kunnen zich procedurele problemen voordoen als gevolg van de bepalingen in art. 8 lid 2, die inhouden dat als blijkt dat een project aanzienlijke nadelige gevolgen voor het milieu zal hebben, de bevoegde autoriteit — in samenwerking met de bevoegde milieudiensten en met de opdrachtgever — nagaat of het milieurapport moet worden herzien en het project moet worden aangepast, en of er behoefte is aan extra verzachtende en compenserende maatregelen.

| 33. | Als wordt vastgehouden aan de langdurige procedure voor het verkrijgen van de vergunning om een project uit te voeren, bergt dit het reële gevaar in zich dat er vaak gebruik zal worden gemaakt van art. 8, lid 4, van het voorstel tot wijziging van de richtlijn. Hierin wordt gesteld dat de bevoegde autoriteit, alvorens te besluiten een vergunning toe te kennen of te weigeren, controleert of de in artikel 5, lid 1, bedoelde informatie in het milieurapport actueel is, met name wat betreft de geplande maatregelen om aanzienlijke nadelige effecten te vermijden, te beperken en, indien mogelijk, te compenseren. |
| --- | --- |

33.

Als wordt vastgehouden aan de langdurige procedure voor het verkrijgen van de vergunning om een project uit te voeren, bergt dit het reële gevaar in zich dat er vaak gebruik zal worden gemaakt van art. 8, lid 4, van het voorstel tot wijziging van de richtlijn. Hierin wordt gesteld dat de bevoegde autoriteit, alvorens te besluiten een vergunning toe te kennen of te weigeren, controleert of de in artikel 5, lid 1, bedoelde informatie in het milieurapport actueel is, met name wat betreft de geplande maatregelen om aanzienlijke nadelige effecten te vermijden, te beperken en, indien mogelijk, te compenseren.

| 34. | In de richtlijn zou moeten worden aangegeven hoe lang een MEB geldig is, wat bevorderlijk zal zijn voor de kwaliteit en indirect ook de effectiviteit van de beoordeling. |
| --- | --- |

34.

In de richtlijn zou moeten worden aangegeven hoe lang een MEB geldig is, wat bevorderlijk zal zijn voor de kwaliteit en indirect ook de effectiviteit van de beoordeling.

| 35. | De in art. 8, lid 3, vastgestelde termijnen voor de afronding van milieueffectbeoordelingen van projecten roepen de nodige vragen op. Voor veel zowel particuliere als publieke opdrachtgevers betekent dit dat de procedure onevenredig lang wordt opgerekt. Verder wordt in de regeling van artikel 8, lid 3 onvoldoende rekening gehouden met het feit dat met name grote infrastructuurprojecten omvangrijke en tijdrovende beoordelingen vergen die binnen het voorziene tijdsbestek niet naar behoren kunnen worden uitgevoerd. In tegenstelling tot wat in Overweging 22 wordt aangevoerd, valt te vrezen dat de vaststelling van een concreet tijdschema afbreuk doet aan het hoge niveau van de normen voor milieubescherming, met mogelijk nadelige gevolgen voor de rechtszekerheid. In plaats van een tijdschema vast te stellen, kan het beoogde snellere verloop van de procedure beter worden bereikt met gedifferentieerde nationale regelingen van de lidstaten. |
| --- | --- |

35.

De in art. 8, lid 3, vastgestelde termijnen voor de afronding van milieueffectbeoordelingen van projecten roepen de nodige vragen op. Voor veel zowel particuliere als publieke opdrachtgevers betekent dit dat de procedure onevenredig lang wordt opgerekt. Verder wordt in de regeling van artikel 8, lid 3 onvoldoende rekening gehouden met het feit dat met name grote infrastructuurprojecten omvangrijke en tijdrovende beoordelingen vergen die binnen het voorziene tijdsbestek niet naar behoren kunnen worden uitgevoerd. In tegenstelling tot wat in Overweging 22 wordt aangevoerd, valt te vrezen dat de vaststelling van een concreet tijdschema afbreuk doet aan het hoge niveau van de normen voor milieubescherming, met mogelijk nadelige gevolgen voor de rechtszekerheid. In plaats van een tijdschema vast te stellen, kan het beoogde snellere verloop van de procedure beter worden bereikt met gedifferentieerde nationale regelingen van de lidstaten.

J.   
  Monitoring van aanzienlijke nadelige gevolgen voor het milieu en van verzachtende en compenserende maatregelen — artt.8, lid 2 en 9, Bijlage IV

| 36. | De termen die in het voorstel worden gebruikt t.a.v. compenserende maatregelen (bijv. in art. 8, lid 2 a), en art. 9 resp. Bijlage IV), dienen met elkaar in overeenstemming te worden gebracht [noot vertaler: geldt niet voor de NL versie]. |
| --- | --- |

36.

De termen die in het voorstel worden gebruikt t.a.v. compenserende maatregelen (bijv. in art. 8, lid 2 a), en art. 9 resp. Bijlage IV), dienen met elkaar in overeenstemming te worden gebracht [noot vertaler: geldt niet voor de NL versie].

| 37. | Monitoring mag niet tot gevolg hebben dat er minder behoefte is aan een gedegen analyse van de aanzienlijke gevolgen en de maatregelen ter verzachting en compensatie hiervan door de opdrachtgever, noch leiden tot veronachtzaming van het preventie- en het voorzorgsbeginsel. Dit wil zeggen dat onzekerheid t.a.v. een groot deel van de effecten van een gepland project niet mag leiden tot een situatie waarin in plaats van te zoeken naar verzachtende en compenserende maatregelen toestemming wordt gegeven voor de uitvoering van het project waarbij alleen monitoring verplicht is. Dit kan problemen veroorzaken als het project later moet worden aangepast wanneer de hierdoor veroorzaakte effecten bekend zijn. De regeling in art. 8, lid 2, tweede alinea, roept kritiek op. Volgens deze regeling moeten de uitvoering van het project en de verwachte doelmatigheid van de verzachtende en compenserende maatregelen worden nagegaan, wat neerkomt op een monitoring. Het is niet duidelijk waarom de vergunningsautoriteit maatregelen zou moeten uitvaardigen om na te gaan of er geen onvoorzienbare nadelige milieueffecten optreden, als zij overtuigd is van de doeltreffendheid van de beoogde verzachtende en compenserende maatregelen, die in de praktijk al voldoende is bewezen. Een algemeen verplichte monitoring lijkt onevenredig en zou de opdrachtgever buitensporig belasten. In de regel moet een vergunningsautoriteit per geval bekijken of een dergelijke monitoring nodig is. |
| --- | --- |

37.

Monitoring mag niet tot gevolg hebben dat er minder behoefte is aan een gedegen analyse van de aanzienlijke gevolgen en de maatregelen ter verzachting en compensatie hiervan door de opdrachtgever, noch leiden tot veronachtzaming van het preventie- en het voorzorgsbeginsel. Dit wil zeggen dat onzekerheid t.a.v. een groot deel van de effecten van een gepland project niet mag leiden tot een situatie waarin in plaats van te zoeken naar verzachtende en compenserende maatregelen toestemming wordt gegeven voor de uitvoering van het project waarbij alleen monitoring verplicht is. Dit kan problemen veroorzaken als het project later moet worden aangepast wanneer de hierdoor veroorzaakte effecten bekend zijn. De regeling in art. 8, lid 2, tweede alinea, roept kritiek op. Volgens deze regeling moeten de uitvoering van het project en de verwachte doelmatigheid van de verzachtende en compenserende maatregelen worden nagegaan, wat neerkomt op een monitoring. Het is niet duidelijk waarom de vergunningsautoriteit maatregelen zou moeten uitvaardigen om na te gaan of er geen onvoorzienbare nadelige milieueffecten optreden, als zij overtuigd is van de doeltreffendheid van de beoogde verzachtende en compenserende maatregelen, die in de praktijk al voldoende is bewezen. Een algemeen verplichte monitoring lijkt onevenredig en zou de opdrachtgever buitensporig belasten. In de regel moet een vergunningsautoriteit per geval bekijken of een dergelijke monitoring nodig is.

K.   
  Monitoring van de tenuitvoerlegging van de richtlijn door de lidstaten — art. 12, lid 2

| 38. | Het CvdR constateert dat er kritiek is op de extra administratieve verplichtingen voor de lidstaten en de lokale en regionale overheden betreffende het verzamelen en verstrekken van nieuwe gegevens, zoals die door de Europese Commissie in het kader van de monitoring van de tenuitvoerlegging van de richtlijn zijn geformuleerd in het voorgestelde artikel 12, lid 2. |
| --- | --- |

38.

Het CvdR constateert dat er kritiek is op de extra administratieve verplichtingen voor de lidstaten en de lokale en regionale overheden betreffende het verzamelen en verstrekken van nieuwe gegevens, zoals die door de Europese Commissie in het kader van de monitoring van de tenuitvoerlegging van de richtlijn zijn geformuleerd in het voorgestelde artikel 12, lid 2.

L.   
  Verlenen van machtiging aan de Commissie om gedelegeerde handelingen vast te stellen t.a.v. de Bijlagen II.A, III en IV — art. 12 bis

| 39. | Het CvdR is het er niet mee eens dat de Europese Commissie het recht krijgt om gedelegeerde handelingen vast te stellen om de Bijlagen II.A, III en IV gemakkelijker in overeenstemming te brengen met de wetenschappelijke en technische vooruitgang. Alle bijlagen zouden moeten worden onderworpen aan de gebruikelijke wetgevingsprocedures, omdat ze nauw zijn gekoppeld aan de in de richtlijn geformuleerde eisen voor milieueffectbeoordeling. |
| --- | --- |

39.

Het CvdR is het er niet mee eens dat de Europese Commissie het recht krijgt om gedelegeerde handelingen vast te stellen om de Bijlagen II.A, III en IV gemakkelijker in overeenstemming te brengen met de wetenschappelijke en technische vooruitgang. Alle bijlagen zouden moeten worden onderworpen aan de gebruikelijke wetgevingsprocedures, omdat ze nauw zijn gekoppeld aan de in de richtlijn geformuleerde eisen voor milieueffectbeoordeling.

M.   
  Overgangsregelingen

| 40. | Aan de overgangsregeling van artikel 3 zou zodanig vorm moeten worden gegeven dat MEB's voor projecten die procedureel al ver zijn gevorderd, nog moeten worden afgerond volgens de voorschriften van de tot dusverre toepasselijke MEB-Richtlijn. Daartoe zou bijvoorbeeld kunnen worden overgegaan als er al een milieurapport is uitgebracht (artikel 5) of als het project al openbaar is gemaakt. |
| --- | --- |

40.

Aan de overgangsregeling van artikel 3 zou zodanig vorm moeten worden gegeven dat MEB's voor projecten die procedureel al ver zijn gevorderd, nog moeten worden afgerond volgens de voorschriften van de tot dusverre toepasselijke MEB-Richtlijn. Daartoe zou bijvoorbeeld kunnen worden overgegaan als er al een milieurapport is uitgebracht (artikel 5) of als het project al openbaar is gemaakt.

II.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

Artikel 2, lid 3 MEB-Richtlijn

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 3.   Voor projecten waarvoor de verplichting om een beoordeling van de milieueffecten uit te voeren voortvloeit uit zowel deze richtlijn als andere wetgeving van de Unie wordt een gecoördineerde of gemeenschappelijke procedure vastgesteld die aan de vereisten van de toepasselijke wetgeving van de Unie voldoet. | 3.   Voor projecten waarvoor de verplichting om een beoordeling van de milieueffecten uit te voeren voortvloeit uit zowel deze richtlijn als andere wetgeving van de Unie wordt
  kan een gecoördineerde of gemeenschappelijke procedure worden vastgesteld die aan de vereisten van de toepasselijke
  hierna volgende wetgeving van de Unie voldoet: de richtlijn inzake industriële emissies; de habitatrichtlijn en de vogelrichtlijn; de richtlijn inzake strategische milieueffectbeoordeling; de kaderrichtlijn water; de kaderrichtlijn maritieme strategie en de richtlijn inzake energie-efficiëntie. |
| ... | ... |
| De lidstaten wijzen één autoriteit aan die het verloop van de vergunningsprocedure voor alle projecten dient te faciliteren. | De lidstaten wijzen één of meerdere autoriteiten aan die het verloop van de MEB-procedure
  vergunningsprocedure voor alle projecten dient te faciliteren. Dit kan de voor de vergunningsprocedure verantwoordelijke autoriteit zijn. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

3.   Voor projecten waarvoor de verplichting om een beoordeling van de milieueffecten uit te voeren voortvloeit uit zowel deze richtlijn als andere wetgeving van de Unie wordt een gecoördineerde of gemeenschappelijke procedure vastgesteld die aan de vereisten van de toepasselijke wetgeving van de Unie voldoet.

3.   Voor projecten waarvoor de verplichting om een beoordeling van de milieueffecten uit te voeren voortvloeit uit zowel deze richtlijn als andere wetgeving van de Unie wordt
  kan een gecoördineerde of gemeenschappelijke procedure worden vastgesteld die aan de vereisten van de toepasselijke
  hierna volgende wetgeving van de Unie voldoet: de richtlijn inzake industriële emissies; de habitatrichtlijn en de vogelrichtlijn; de richtlijn inzake strategische milieueffectbeoordeling; de kaderrichtlijn water; de kaderrichtlijn maritieme strategie en de richtlijn inzake energie-efficiëntie.

...

...

De lidstaten wijzen één autoriteit aan die het verloop van de vergunningsprocedure voor alle projecten dient te faciliteren.

De lidstaten wijzen één of meerdere autoriteiten aan die het verloop van de MEB-procedure
  vergunningsprocedure voor alle projecten dient te faciliteren. Dit kan de voor de vergunningsprocedure verantwoordelijke autoriteit zijn.

Motivering

De gecoördineerde of gemeenschappelijke procedure moet in plaats van een verplicht een vrijwillig karakter dragen. Omwille van een grotere rechtszekerheid zou ondubbelzinnig moeten worden aangegeven op welke andere wetgeving van de EU een en ander verder nog betrekking heeft. De wijziging wordt voorgesteld omdat het in een aantal lidstaten heel moeilijk zal worden om aan deze eis te voldoen, gelet op de speciale hiërarchische verhoudingen en bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende openbare lichamen die bij dit proces betrokken zijn.

Wijzigingsvoorstel 2

Artikel 3 MEB-Richtlijn

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Bij de milieueffectbeoordeling worden de directe en indirecte aanzienlijke effecten van een project overeenkomstig de artikelen 4 tot en met 11 per geval op passende wijze geïdentificeerd, beschreven en beoordeeld op de volgende factoren: | Bij de milieueffectbeoordeling worden de directe en indirecte aanzienlijke effecten van een project overeenkomstig de artikelen 4 tot en met 11 per geval op passende wijze geïdentificeerd, beschreven en beoordeeld op de volgende factoren: |
| a) | de bevolking, de menselijke gezondheid en de biodiversiteit, met bijzondere aandacht voor op grond van Richtlijn 92/43/EEG (*) van de Raad en Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad (**) beschermde soorten en habitats; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Bij de milieueffectbeoordeling worden de directe en indirecte aanzienlijke effecten van een project overeenkomstig de artikelen 4 tot en met 11 per geval op passende wijze geïdentificeerd, beschreven en beoordeeld op de volgende factoren:

Bij de milieueffectbeoordeling worden de directe en indirecte aanzienlijke effecten van een project overeenkomstig de artikelen 4 tot en met 11 per geval op passende wijze geïdentificeerd, beschreven en beoordeeld op de volgende factoren:

a)

de bevolking, de menselijke gezondheid en de biodiversiteit, met bijzondere aandacht voor op grond van Richtlijn 92/43/EEG (*) van de Raad en Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad (**) beschermde soorten en habitats;

| a) | de bevolking, de menselijke gezondheid en de biodiversiteit, met bijzondere aandacht voor op grond van Richtlijn 92/43/EEG (*) van de Raad en Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad (**) beschermde soorten en habitats; |
| --- | --- |

a)

de bevolking, de menselijke gezondheid en de biodiversiteit, met bijzondere aandacht voor op grond van Richtlijn 92/43/EEG (*) van de Raad en Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad (**) beschermde soorten en habitats;

| b) | grond, bodem, water, lucht en klimaatverandering; |
| --- | --- |

b)

grond, bodem, water, lucht en klimaatverandering;

| b) | grond, bodem, water, lucht en klimaatverandering; |
| --- | --- |

b)

grond, bodem, water, lucht en klimaatverandering;

| c) | materiële goederen, het cultureel erfgoed en het landschap; |
| --- | --- |

c)

materiële goederen, het cultureel erfgoed en het landschap;

| c) | materiële goederen, en de blootstelling ervan aan milieufactoren, het cultureel erfgoed en het landschap; |
| --- | --- |

c)

materiële goederen, en de blootstelling ervan aan milieufactoren, het cultureel erfgoed en het landschap;

| d) | de samenhang tussen de onder a), b) en c) genoemde factoren. |
| --- | --- |

d)

de samenhang tussen de onder a), b) en c) genoemde factoren.

| d) | de samenhang tussen de onder a), b) en c) genoemde factoren. |
| --- | --- |

d)

de samenhang tussen de onder a), b) en c) genoemde factoren.

| e) | de blootstelling aan, de kwetsbaarheid voor en de weerbaarheid van de in de punten a), b) en c) genoemde factoren tegen natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen." |
| --- | --- |

e)

de blootstelling aan, de kwetsbaarheid voor en de weerbaarheid van de in de punten a), b) en c) genoemde factoren tegen natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen."

| e) | de blootstelling aan, de kwetsbaarheid voor en de weerbaarheid van de in de punten a), b) en c) genoemde factoren tegen natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen." |
| --- | --- |

e)

de blootstelling aan, de kwetsbaarheid voor en de weerbaarheid van de in de punten a), b) en c) genoemde factoren tegen natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen."

Wijzigingsvoorstel 3

Artikel 5, lid 1 en 2, MEB-Richtlijn

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1.   Wanneer een milieueffectbeoordeling overeenkomstig de artikelen 5 tot en met 10 moet worden uitgevoerd, dient de opdrachtgever een milieurapport op te stellen. Het milieurapport is gebaseerd op het overeenkomstig lid 2 van dit artikel genomen besluit en bevat de informatie die redelijkerwijs mag worden vereist om een gefundeerde beslissing over de milieueffecten van het voorgestelde project te kunnen nemen, rekening houdend met de bestaande kennis en beoordelingsmethodes, de kenmerken, technische capaciteit en locatie van het project, de aard van de potentiële effecten, alternatieven voor het voorgestelde project en de mate waarin bepaalde aspecten (waaronder de beoordeling van de alternatieven) beter op andere niveaus kunnen worden beoordeeld, waaronder het planningsniveau, of op basis van andere beoordelingsvereisten. De gedetailleerde lijst van de in het milieurapport mee te delen informatie is vastgesteld in bijlage IV. | 1.   Wanneer een milieueffectbeoordeling overeenkomstig de artikelen 5 tot en met 10 moet worden uitgevoerd, dient de opdrachtgever een milieurapport op te stellen. Het milieurapport is gebaseerd op de in Bijlage IV geformuleerde beschrijving en, zonodig, op het overeenkomstig lid 2 van dit artikel genomen besluit en bevat de informatie die redelijkerwijs mag worden vereist om een gefundeerde beslissing over de milieueffecten van het voorgestelde project te kunnen nemen, rekening houdend met de bestaande kennis en beoordelingsmethodes, de kenmerken, technische capaciteit en locatie van het project, de aard van de potentiële effecten, alternatieven voor het voorgestelde project en de mate waarin bepaalde aspecten (waaronder de beoordeling van de alternatieven) beter op andere niveaus kunnen worden beoordeeld, waaronder het planningsniveau, of op basis van andere beoordelingsvereisten. De gedetailleerde lijst van de in het milieurapport mee te delen informatie is vastgesteld in bijlage IV. |
| 2.   Na raadpleging van de opdrachtgever en de in artikel 6, lid 1, bedoelde autoriteiten, bepaalt de bevoegde autoriteit de reikwijdte en het detailleringsniveau van de door de opdrachtgever in het milieurapport mee te delen informatie overeenkomstig lid 1 van dit artikel. De autoriteit bepaalt met name: | 2.   Na raadpleging van de opdrachtgever en de in artikel 6, lid 1, bedoelde autoriteiten, bepaalt de bevoegde autoriteit
  Voorafgaand aan de uitspraak over de MEB kan de bevoegde autoriteit de reikwijdte en het detailleringsniveau van de door de opdrachtgever in het milieurapport mee te delen informatie overeenkomstig lid 1 van dit artikel bepalen, na raadpleging van de in artikel 6, lid 1, bedoelde autoriteiten en, zonodig, van de opdrachtgever. De autoriteit bepaalt met name: |
| a) | de te nemen beslissingen en in te winnen adviezen; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.   Wanneer een milieueffectbeoordeling overeenkomstig de artikelen 5 tot en met 10 moet worden uitgevoerd, dient de opdrachtgever een milieurapport op te stellen. Het milieurapport is gebaseerd op het overeenkomstig lid 2 van dit artikel genomen besluit en bevat de informatie die redelijkerwijs mag worden vereist om een gefundeerde beslissing over de milieueffecten van het voorgestelde project te kunnen nemen, rekening houdend met de bestaande kennis en beoordelingsmethodes, de kenmerken, technische capaciteit en locatie van het project, de aard van de potentiële effecten, alternatieven voor het voorgestelde project en de mate waarin bepaalde aspecten (waaronder de beoordeling van de alternatieven) beter op andere niveaus kunnen worden beoordeeld, waaronder het planningsniveau, of op basis van andere beoordelingsvereisten. De gedetailleerde lijst van de in het milieurapport mee te delen informatie is vastgesteld in bijlage IV.

1.   Wanneer een milieueffectbeoordeling overeenkomstig de artikelen 5 tot en met 10 moet worden uitgevoerd, dient de opdrachtgever een milieurapport op te stellen. Het milieurapport is gebaseerd op de in Bijlage IV geformuleerde beschrijving en, zonodig, op het overeenkomstig lid 2 van dit artikel genomen besluit en bevat de informatie die redelijkerwijs mag worden vereist om een gefundeerde beslissing over de milieueffecten van het voorgestelde project te kunnen nemen, rekening houdend met de bestaande kennis en beoordelingsmethodes, de kenmerken, technische capaciteit en locatie van het project, de aard van de potentiële effecten, alternatieven voor het voorgestelde project en de mate waarin bepaalde aspecten (waaronder de beoordeling van de alternatieven) beter op andere niveaus kunnen worden beoordeeld, waaronder het planningsniveau, of op basis van andere beoordelingsvereisten. De gedetailleerde lijst van de in het milieurapport mee te delen informatie is vastgesteld in bijlage IV.

2.   Na raadpleging van de opdrachtgever en de in artikel 6, lid 1, bedoelde autoriteiten, bepaalt de bevoegde autoriteit de reikwijdte en het detailleringsniveau van de door de opdrachtgever in het milieurapport mee te delen informatie overeenkomstig lid 1 van dit artikel. De autoriteit bepaalt met name:

2.   Na raadpleging van de opdrachtgever en de in artikel 6, lid 1, bedoelde autoriteiten, bepaalt de bevoegde autoriteit
  Voorafgaand aan de uitspraak over de MEB kan de bevoegde autoriteit de reikwijdte en het detailleringsniveau van de door de opdrachtgever in het milieurapport mee te delen informatie overeenkomstig lid 1 van dit artikel bepalen, na raadpleging van de in artikel 6, lid 1, bedoelde autoriteiten en, zonodig, van de opdrachtgever. De autoriteit bepaalt met name:

a)

de te nemen beslissingen en in te winnen adviezen;

| a) | de te nemen beslissingen en in te winnen adviezen; |
| --- | --- |

a)

| b) | de autoriteiten en de bevolking voor wie het project gevolgen kan hebben; |
| --- | --- |

b)

de autoriteiten en de bevolking voor wie het project gevolgen kan hebben;

| b
  a) | de autoriteiten en de bevolking voor wie het project gevolgen kan hebben; |
| --- | --- |

b
  a)

de autoriteiten en de bevolking voor wie het project gevolgen kan hebben;

| c) | de diverse fasen van de procedure en de duur daarvan; |
| --- | --- |

c)

de diverse fasen van de procedure en de duur daarvan;

| c) | de diverse fasen van de procedure en de duur daarvan; |
| --- | --- |

c)

| d) | de redelijke alternatieven die relevant zijn voor het voorgestelde project en de specifieke kenmerken daarvan; |
| --- | --- |

d)

de redelijke alternatieven die relevant zijn voor het voorgestelde project en de specifieke kenmerken daarvan;

| db) | de redelijke alternatieven die relevant zijn voor het voorgestelde project en de specifieke kenmerken daarvan; |
| --- | --- |

db)

| e) | de in artikel 3 bedoelde milieuaspecten die significante gevolgen kunnen ondervinden; |
| --- | --- |

e)

de in artikel 3 bedoelde milieuaspecten die significante gevolgen kunnen ondervinden;

| e c

  b) | de in artikel 3 bedoelde milieuaspecten die significante gevolgen kunnen ondervinden; |
| --- | --- |

e c

  b)

de in artikel 3 bedoelde milieuaspecten die significante gevolgen kunnen ondervinden;

| f) | de informatie die moet worden verstrekt met betrekking tot de specifieke kenmerken van een bepaald project of type project; |
| --- | --- |

f)

de informatie die moet worden verstrekt met betrekking tot de specifieke kenmerken van een bepaald project of type project;

| f d

  c) | de informatie die moet worden verstrekt met betrekking tot de specifieke kenmerken van een bepaald project of type project; |
| --- | --- |

f d

  c)

de informatie die moet worden verstrekt met betrekking tot de specifieke kenmerken van een bepaald project of type project;

| g) | de beschikbare informatie en kennis die op andere besluitvormingsniveaus of via andere wetgeving van de Unie is verkregen en de toe te passen beoordelingsmethoden. |
| --- | --- |

g)

de beschikbare informatie en kennis die op andere besluitvormingsniveaus of via andere wetgeving van de Unie is verkregen en de toe te passen beoordelingsmethoden.

| g e

  d) | de beschikbare informatie en kennis die op andere besluitvormingsniveaus of via andere wetgeving van de Unie is verkregen en de toe te passen beoordelingsmethoden. |
| --- | --- |

g e

  d)

de beschikbare informatie en kennis die op andere besluitvormingsniveaus of via andere wetgeving van de Unie is verkregen en de toe te passen beoordelingsmethoden.

De bevoegde autoriteit kan dit alles ofwel op verzoek van de opdrachtgever bepalen, ofwel op enig moment tijdens het beoordelingsproces, wanneer deze autoriteit ontbrekende informatie t.a.v. de punten a), b), c), d) en e) constateert.

...

...

Motivering

De kwesties betreffende de te nemen beslissingen en in te winnen adviezen en betreffende de diverse fasen van de procedure en de duur daarvan dienen te worden geregeld in het kader van het nationale procesrecht. Bovendien behoort het niet tot de taken van overheden om alternatieven uit te werken. Met een dergelijke overheveling van de planning en verantwoordelijkheid van de projectontwikkelaar naar de autoriteiten kan niet worden ingestemd.

Wijzigingsvoorstel 4

Artikel 5, lid 3 MEB-Richtlijn

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 3.   Om de volledigheid en kwaliteit van de in artikel 5, lid 1, bedoelde milieurapporten te waarborgen dient: | 3.   Om de volledigheid en kwaliteit van de in artikel 5, lid 1, bedoelde milieurapporten te waarborgen dient: |
| a) | de opdrachtgever te waarborgen dat het milieurapport wordt opgesteld door een erkende en technisch bekwame deskundige; of |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

3.   Om de volledigheid en kwaliteit van de in artikel 5, lid 1, bedoelde milieurapporten te waarborgen dient:

3.   Om de volledigheid en kwaliteit van de in artikel 5, lid 1, bedoelde milieurapporten te waarborgen dient:

a)

de opdrachtgever te waarborgen dat het milieurapport wordt opgesteld door een erkende en technisch bekwame deskundige; of

| a) | de opdrachtgever te waarborgen dat het milieurapport wordt opgesteld door een erkende en technisch bekwame externe of interne deskundige of milieudienst; of |
| --- | --- |

a)

de opdrachtgever te waarborgen dat het milieurapport wordt opgesteld door een erkende en technisch bekwame externe of interne deskundige of milieudienst; of

| b) | de bevoegde autoriteit te waarborgen dat het milieurapport wordt gecontroleerd door erkende en technisch bekwame deskundigen en/of comités van nationale deskundigen. |
| --- | --- |

b)

de bevoegde autoriteit te waarborgen dat het milieurapport wordt gecontroleerd door erkende en technisch bekwame deskundigen en/of comités van nationale deskundigen.

| b) | de bevoegde autoriteit te waarborgen dat het milieurapport wordt gecontroleerd door erkende en technisch bekwame externe of interne deskundigen, milieudiensten en/of comités van nationale deskundigen. |
| --- | --- |

b)

de bevoegde autoriteit te waarborgen dat het milieurapport wordt gecontroleerd door erkende en technisch bekwame externe of interne deskundigen, milieudiensten en/of comités van nationale deskundigen.

...

...

Motivering

De MEB-richtlijn zal ruimte moeten laten voor de verschillende systemen voor de controle van de milieurapporten zoals die in de lidstaten, regio's en steden worden gehanteerd. De bestaande systemen voorzien niet alleen in samenwerking met externe deskundigen en comités van deskundigen, zoals aangegeven in het voorstel van de Europese Commissie, maar ook in koppeling met andere systemen, zoals het geval is in de oudere lidstaten, waar de controle van de rapporten intern wordt uitgevoerd door de bevoegde autoriteiten of de milieudiensten. Het is de bedoeling van de voorgestelde formulering om duidelijk te maken dat zowel de opdrachtgever als de bevoegde autoriteit er zorg voor dienen te dragen dat het milieurapport wordt gecontroleerd door een hiertoe bevoegd lichaam.

Wijzigingsvoorstel 5

Artikel 8, lid 1, MEB-Richtlijn

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1.   De resultaten van de raadplegingen en de krachtens de artikelen 5, 6 en 7 ingewonnen informatie worden in het kader van de vergunningsprocedure in aanmerking genomen. Daartoe wordt in het besluit om een vergunning te verlenen de volgende informatie opgenomen: | 1.   De resultaten van de raadplegingen en de krachtens de artikelen 5, 6 en 7 ingewonnen informatie worden in het kader van de vergunningsprocedure in aanmerking genomen. Daartoe wordt in het besluit om een vergunning te verlenen de volgende aanvullende informatie opgenomen: |
| ... | ... |
| d) | ... |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.   De resultaten van de raadplegingen en de krachtens de artikelen 5, 6 en 7 ingewonnen informatie worden in het kader van de vergunningsprocedure in aanmerking genomen. Daartoe wordt in het besluit om een vergunning te verlenen de volgende informatie opgenomen:

1.   De resultaten van de raadplegingen en de krachtens de artikelen 5, 6 en 7 ingewonnen informatie worden in het kader van de vergunningsprocedure in aanmerking genomen. Daartoe wordt in het besluit om een vergunning te verlenen de volgende aanvullende informatie opgenomen:

...

...

d)

...

| d) | ... |
| --- | --- |

d)

...

De hierboven genoemde voorwaarden worden geacht vervuld te zijn als de lidstaten, overeenkomstig art. 2, lid 2, ter verwezenlijking van de doelstellingen van onderhavige richtlijn een afzonderlijke procedure vaststellen om te voldoen aan de hierin vervatte eisen, en als het besluit dat na beëindiging van de MEB wordt genomen, de onder a) t/m d) genoemde informatie bevat en er passende regels worden opgesteld om te voldoen aan de in lid 4 geformuleerde voorwaarde.

...

...

Motivering

Artikel 8, lid 1, houdt niet voldoende rekening met de verschillende MEB-systemen die in de lidstaten worden gebruikt. In sommige lidstaten is de MEB een afzonderlijke procedure onder verantwoording van de milieudiensten, terwijl andere instanties — na eerst de MEB te hebben goedgekeurd — een vergunning voor het project verlenen, waarbij deze vergunning logisch moet voortvloeien uit de resultaten van de MEB. In andere lidstaten is de MEB onderdeel van de vergunningsprocedure.

Wijzigingsvoorstel 6

Artikel 8, lid 4, MEB-Richtlijn

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Vóór zij besluit een vergunning toe te kennen of te weigeren, controleert de bevoegde autoriteit of de in artikel 5, lid 1, bedoelde informatie in het milieurapport actueel is, met name wat betreft de geplande maatregelen om aanzienlijke nadelige effecten te vermijden, te beperken en, indien mogelijk, te compenseren. | Vóór zij besluit een vergunning toe te kennen of te weigeren, controleert de bevoegde autoriteit of de in artikel 5, lid 1, bedoelde informatie in het milieurapport actueel is, met name wat betreft de geplande maatregelen om aanzienlijke nadelige effecten te vermijden, te beperken en, indien mogelijk, te compenseren.


  Een MEB is vier jaar geldig. Als wordt geconstateerd dat de gegevens in het rapport nog actueel zijn, zal de bevoegde autoriteit deze termijn met twee jaar verlengen. Als wordt geconstateerd dat de gegevens in het rapport niet langer actueel zijn, zal de bevoegde autoriteit de opdrachtgever oproepen het rapport bij te werken. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Vóór zij besluit een vergunning toe te kennen of te weigeren, controleert de bevoegde autoriteit of de in artikel 5, lid 1, bedoelde informatie in het milieurapport actueel is, met name wat betreft de geplande maatregelen om aanzienlijke nadelige effecten te vermijden, te beperken en, indien mogelijk, te compenseren.

Vóór zij besluit een vergunning toe te kennen of te weigeren, controleert de bevoegde autoriteit of de in artikel 5, lid 1, bedoelde informatie in het milieurapport actueel is, met name wat betreft de geplande maatregelen om aanzienlijke nadelige effecten te vermijden, te beperken en, indien mogelijk, te compenseren.

Een MEB is vier jaar geldig. Als wordt geconstateerd dat de gegevens in het rapport nog actueel zijn, zal de bevoegde autoriteit deze termijn met twee jaar verlengen. Als wordt geconstateerd dat de gegevens in het rapport niet langer actueel zijn, zal de bevoegde autoriteit de opdrachtgever oproepen het rapport bij te werken.

Motivering

In meerdere fasen van de procedure kan de bevoegde autoriteit van de opdrachtgever adequate gegevens en aanvullingen verlangen, zeker als blijkt dat de informatie in het milieurapport niet meer actueel is. Als middel dat de kwaliteit en de effectiviteit van de beoordeling dient, is vaststelling van een termijn waarbinnen de MEB geldig is, hier de beste oplossing.

Wijzigingsvoorstel 7

Artikel 11, lid 3, MEB-Richtlijn

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 3.   Wat een voldoende belang dan wel een inbreuk op een recht vormt, wordt bepaald door de lidstaten in het licht van de doelstelling om het publiek een ruime toegang tot de rechter te verlenen. Te dien einde wordt het belang van een niet-gouvernementele organisatie die voldoet aan de vereisten van artikel 1, lid 2, geacht voldoende te zijn in de zin van lid 1, onder a), van dit artikel. Tevens worden die organisaties geacht rechten te hebben waarop inbreuk kan worden gemaakt in de zin van lid 1, onder b), van dit artikel. | 3.   Wat een voldoende belang dan wel een inbreuk op een recht vormt, wordt bepaald door de lidstaten in het licht van de doelstelling om het publiek een ruime toegang tot de rechter te verlenen. Te dien einde wordt het belang van e
  Een niet-gouvernementele organisatie die voldoet aan de vereisten van artikel 1, lid 2, zal worden geacht voldoende te zijn
  in beginsel ertoe gerechtigd te zijn om een beroep in te stellen in de zin van lid 1, onder a), van dit artikel. Tevens worden die organisaties geacht rechten te hebben waarop inbreuk kan worden gemaakt in de zin van lid 1, onder b), van dit artikel. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

3.   Wat een voldoende belang dan wel een inbreuk op een recht vormt, wordt bepaald door de lidstaten in het licht van de doelstelling om het publiek een ruime toegang tot de rechter te verlenen. Te dien einde wordt het belang van een niet-gouvernementele organisatie die voldoet aan de vereisten van artikel 1, lid 2, geacht voldoende te zijn in de zin van lid 1, onder a), van dit artikel. Tevens worden die organisaties geacht rechten te hebben waarop inbreuk kan worden gemaakt in de zin van lid 1, onder b), van dit artikel.

3.   Wat een voldoende belang dan wel een inbreuk op een recht vormt, wordt bepaald door de lidstaten in het licht van de doelstelling om het publiek een ruime toegang tot de rechter te verlenen. Te dien einde wordt het belang van e
  Een niet-gouvernementele organisatie die voldoet aan de vereisten van artikel 1, lid 2, zal worden geacht voldoende te zijn
  in beginsel ertoe gerechtigd te zijn om een beroep in te stellen in de zin van lid 1, onder a), van dit artikel. Tevens worden die organisaties geacht rechten te hebben waarop inbreuk kan worden gemaakt in de zin van lid 1, onder b), van dit artikel.

Motivering

Alle nationaal erkende NGO's moeten zich als zodanig tot de rechter kunnen wenden.

Wijzigingsvoorstel 8

Artikel 12, lid 2, MEB-Richtlijn

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 2.   Met name om de twee jaar na de in artikel 2, lid 1, van Richtlijn XXX [Nummer van deze richtlijn in te vullen door het Bureau voor publicaties] genoemde datumstellen de lidstaten de Commissie in kennis van | 2.   Met name om de twee jaar na de in artikel 2, lid 1, van Richtlijn XXX [Nummer van deze richtlijn in te vullen door het Bureau voor publicaties] genoemde datumstellen de lidstaten de Commissie in kennis van |
| ... | ... |
| f) | de gemiddelde kosten van de milieueffectbeoordelingen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2.   Met name om de twee jaar na de in artikel 2, lid 1, van Richtlijn XXX [Nummer van deze richtlijn in te vullen door het Bureau voor publicaties] genoemde datumstellen de lidstaten de Commissie in kennis van

2.   Met name om de twee jaar na de in artikel 2, lid 1, van Richtlijn XXX [Nummer van deze richtlijn in te vullen door het Bureau voor publicaties] genoemde datumstellen de lidstaten de Commissie in kennis van

...

...

f)

de gemiddelde kosten van de milieueffectbeoordelingen.

| f) | voor zover mogelijk de gemiddelde kosten van de milieueffectbeoordelingen. |
| --- | --- |

f)

voor zover mogelijk de gemiddelde kosten van de milieueffectbeoordelingen.

Motivering

Omdat informatie die verband houdt met de kosten van milieurapporten onder de geheimhoudingsplicht valt, zal het niet in alle gevallen mogelijk zijn om de gemiddelde kosten van de milieueffectbeoordelingen op te geven.

Wijzigingsvoorstel 9

Artikel 3, MEB-Richtlijn

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Projecten waarvoor de vergunningsaanvraag is ingediend vóór de in de eerste alinea van artikel 2, lid 1, bedoelde datum en waarvan de milieueffectbeoordeling niet vóór die datum is afgesloten, vallen onder de verplichtingen van de artikelen 3 tot en met 11 van Richtlijn 2011/92/EU, als gewijzigd bij deze richtlijn. | Projecten waarvoor de vergunningsaanvraag is ingediend vóór de in de eerste alinea van artikel 2, lid 1, bedoelde datum, en waarvan de milieueffectbeoordeling niet vóór die datum is afgesloten, waarover nog geen milieurapport krachtens artikel 5 is uitgebracht en die nog niet openbaar zijn gemaakt, vallen onder de verplichtingen van de artikelen 3 tot en met 11 van Richtlijn 2011/92/EU, als gewijzigd bij deze richtlijn. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Projecten waarvoor de vergunningsaanvraag is ingediend vóór de in de eerste alinea van artikel 2, lid 1, bedoelde datum en waarvan de milieueffectbeoordeling niet vóór die datum is afgesloten, vallen onder de verplichtingen van de artikelen 3 tot en met 11 van Richtlijn 2011/92/EU, als gewijzigd bij deze richtlijn.

Projecten waarvoor de vergunningsaanvraag is ingediend vóór de in de eerste alinea van artikel 2, lid 1, bedoelde datum, en waarvan de milieueffectbeoordeling niet vóór die datum is afgesloten, waarover nog geen milieurapport krachtens artikel 5 is uitgebracht en die nog niet openbaar zijn gemaakt, vallen onder de verplichtingen van de artikelen 3 tot en met 11 van Richtlijn 2011/92/EU, als gewijzigd bij deze richtlijn.

Motivering

In artikel 3 is bepaald dat een procedure waarbij de MEB voor de volledig naleving van de verplichting om de richtlijn om te zetten, niet is afgerond, ongeacht de mate waarin die procedure al is gevorderd, altijd onderhevig is aan de voorschriften van de gewijzigde richtlijn. Die overgangsregeling zou in veel gevallen leiden tot een herhaling van al eerder doorlopen fasen van de procedure, wat hoge kosten met zich mee brengt voor opdrachtgevers en autoriteiten. Dit zou buitenproportioneel zijn, omdat het hier niet gaat om projecten waarvoor een nieuwe verplichting om een MEB uit te voeren, is ontstaan, maar om projecten waarvoor die verplichting al bestond. Daarom zou aan de overgangsregeling van artikel 3 zodanig vorm moeten worden gegeven dat MEB's voor projecten die procedureel al ver zijn gevorderd, moeten worden afgerond volgens de voorschriften van de tot dusverre toepasselijke MEB-Richtlijn.

Brussel, 30 mei 2013

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

| 30.7.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 218/53 |
| --- | --- | --- | --- |

30.7.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 218/53

---

Advies van het Comité van de Regio's — 7e Milieuactieprogramma voor de Europese Unie

2013/C 218/08

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | onderstreept dat dit nieuwe MAP ervoor moet zorgen dat de milieukeuzes van de EU duidelijk en voorspelbaar genoeg zijn, met name voor lokale en regionale overheden; |
| --- | --- |

—

onderstreept dat dit nieuwe MAP ervoor moet zorgen dat de milieukeuzes van de EU duidelijk en voorspelbaar genoeg zijn, met name voor lokale en regionale overheden;

| — | wijst erop dat er nog enkele hobbels moeten worden genomen, de verschillen tussen de lidstaten moeten worden weggewerkt en moet worden gestreefd naar de volledige naleving van de milieuwetgeving op alle bestuursniveaus, teneinde het milieu en de volksgezondheid te verbeteren, een gelijk speelveld en rechtszekerheid tot stand te brengen en marktverstoringen te voorkomen, en beveelt in zijn advies tal van concrete maatregelen aan die, met het oog hierop, in het 7e MAP zouden moeten worden opgenomen; |
| --- | --- |

—

wijst erop dat er nog enkele hobbels moeten worden genomen, de verschillen tussen de lidstaten moeten worden weggewerkt en moet worden gestreefd naar de volledige naleving van de milieuwetgeving op alle bestuursniveaus, teneinde het milieu en de volksgezondheid te verbeteren, een gelijk speelveld en rechtszekerheid tot stand te brengen en marktverstoringen te voorkomen, en beveelt in zijn advies tal van concrete maatregelen aan die, met het oog hierop, in het 7e MAP zouden moeten worden opgenomen;

| — | onderstreept de noodzaak van goede effectbeoordelingen en verzoekt de Europese Commissie de gegevens van de effectbeoordelingen aantoonbaar en controleerbaar mee te nemen bij de herziening van bestaande wetgeving of de opstelling van nieuwe voorstellen; |
| --- | --- |

—

onderstreept de noodzaak van goede effectbeoordelingen en verzoekt de Europese Commissie de gegevens van de effectbeoordelingen aantoonbaar en controleerbaar mee te nemen bij de herziening van bestaande wetgeving of de opstelling van nieuwe voorstellen;

| — | zou graag zien dat de sectorale EU-milieuwetgeving (met EU-grenswaarden) wordt afgestemd op het EU-emissiebeleid (EU-bronmaatregelen), zodat een holistische aanpak ontstaat die coördinatie tussen deze maatregelen en de doelstellingen en tijdpaden van sectorale milieurichtlijnen mogelijk maakt; |
| --- | --- |

—

zou graag zien dat de sectorale EU-milieuwetgeving (met EU-grenswaarden) wordt afgestemd op het EU-emissiebeleid (EU-bronmaatregelen), zodat een holistische aanpak ontstaat die coördinatie tussen deze maatregelen en de doelstellingen en tijdpaden van sectorale milieurichtlijnen mogelijk maakt;

| — | is verheugd dat de duurzaamheid van steden een van de 'prioritaire doelstellingen' van het 7e MAP is en dringt aan op minimale duurzaamheidscriteria, waaraan de meeste steden in de EU zouden moeten voldoen; de indicatoren moeten in nauwe samenwerking met lokale autoriteiten, en met milieu- en statistische autoriteiten, worden ontwikkeld; |
| --- | --- |

—

is verheugd dat de duurzaamheid van steden een van de 'prioritaire doelstellingen' van het 7e MAP is en dringt aan op minimale duurzaamheidscriteria, waaraan de meeste steden in de EU zouden moeten voldoen; de indicatoren moeten in nauwe samenwerking met lokale autoriteiten, en met milieu- en statistische autoriteiten, worden ontwikkeld;

| — | stelt vast dat het programma op lokaal niveau ambitieuzer zou moeten zijn: het zou initiatieven als het Burgemeestersconvenant moeten uitbreiden tot andere onderdelen van het Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa; het zelfde geldt voor de prijs „Groene hoofdstad van Europa”. |
| --- | --- |

—

stelt vast dat het programma op lokaal niveau ambitieuzer zou moeten zijn: het zou initiatieven als het Burgemeestersconvenant moeten uitbreiden tot andere onderdelen van het Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa; het zelfde geldt voor de prijs „Groene hoofdstad van Europa”.

| Rapporteur | José Macário CORREIA (PT/EVP), burgemeester van Faro |
| --- | --- |
| Referentiedocument | Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad inzake een nieuw algemeen milieuactieprogramma voor de Europese Unie voor de periode tot en met 2020 — „Goed leven, binnen de grenzen van onze planeet” —
  COM(2012) 710 final |

Rapporteur

José Macário CORREIA (PT/EVP), burgemeester van Faro

Referentiedocument

Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad inzake een nieuw algemeen milieuactieprogramma voor de Europese Unie voor de periode tot en met 2020 — „Goed leven, binnen de grenzen van onze planeet” —

COM(2012) 710 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

A.   
  Algemene context

| 1. | herinnert eraan dat de zes milieuactieprogramma's die tot nu toe van kracht waren, belangrijk zijn geweest in die zin dat ze de steeds prominentere rol van het Europese milieubeleid hebben belicht en de samenhang van het milieubeleid als onlosmakelijk onderdeel van het Europese integratieproces hebben trachten te verzekeren, maar er niet in zijn geslaagd een oplossing te bieden voor veel Europese milieuproblemen omdat de politieke wil ontbreekt om maatregelen te nemen. |
| --- | --- |

1.

herinnert eraan dat de zes milieuactieprogramma's die tot nu toe van kracht waren, belangrijk zijn geweest in die zin dat ze de steeds prominentere rol van het Europese milieubeleid hebben belicht en de samenhang van het milieubeleid als onlosmakelijk onderdeel van het Europese integratieproces hebben trachten te verzekeren, maar er niet in zijn geslaagd een oplossing te bieden voor veel Europese milieuproblemen omdat de politieke wil ontbreekt om maatregelen te nemen.

| 2. | Het 6e milieuactieprogramma, dat ook een ondertitel had („Milieu 2010: Onze toekomst, onze keuze”) en op 22 juli 2012 afliep, was bedoeld als het concrete milieubeleid van de EU-duurzaamheidsstrategie uit 2001; de Lissabonstrategie zou de component voor het economisch beleid zijn. |
| --- | --- |

2.

Het 6e milieuactieprogramma, dat ook een ondertitel had („Milieu 2010: Onze toekomst, onze keuze”) en op 22 juli 2012 afliep, was bedoeld als het concrete milieubeleid van de EU-duurzaamheidsstrategie uit 2001; de Lissabonstrategie zou de component voor het economisch beleid zijn.

| 3. | In dit programma werden de prioriteiten van de Europese Unie tot 2012 vastgesteld op basis van vier actieterreinen: klimaatverandering, natuur en biodiversiteit, milieu en gezondheid, en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen en afvalstoffen. De Commissie heeft echter de duurzaamheidsstrategie stilzwijgend in de vergetelheid doen belanden. |
| --- | --- |

3.

In dit programma werden de prioriteiten van de Europese Unie tot 2012 vastgesteld op basis van vier actieterreinen: klimaatverandering, natuur en biodiversiteit, milieu en gezondheid, en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen en afvalstoffen. De Commissie heeft echter de duurzaamheidsstrategie stilzwijgend in de vergetelheid doen belanden.

| 4. | De Europa 2020-strategie wordt nu als het nieuwe politieke en strategische instrument gezien. Het milieubeleid moet in het kader van dit kerninitiatief van de strategie, getiteld „Efficiënt gebruik van hulpbronnen”, worden gecoördineerd, maar mag niet als onderdeel van de Europa 2020-strategie worden beschouwd; het is een autonome, algemene strategische doelstelling die op de duurzame ontwikkeling van de Europese Unie tegen 2050 is gericht. |
| --- | --- |

4.

De Europa 2020-strategie wordt nu als het nieuwe politieke en strategische instrument gezien. Het milieubeleid moet in het kader van dit kerninitiatief van de strategie, getiteld „Efficiënt gebruik van hulpbronnen”, worden gecoördineerd, maar mag niet als onderdeel van de Europa 2020-strategie worden beschouwd; het is een autonome, algemene strategische doelstelling die op de duurzame ontwikkeling van de Europese Unie tegen 2050 is gericht.

| 5. | Het CvdR benadrukt dat er zo spoedig mogelijk een 7e milieuactieprogramma (7e MAP) vastgesteld moet worden om de samenhang van het EU-milieubeleid te waarborgen en om richting te geven aan de toekomstige ontwikkeling op dit belangrijke beleidsterrein. Het onderstreept dat dit nieuwe MAP ervoor moet zorgen dat de milieukeuzes van de EU duidelijk en voorspelbaar genoeg zijn, met name voor lokale en regionale overheden (1). |
| --- | --- |

5.

Het CvdR benadrukt dat er zo spoedig mogelijk een 7e milieuactieprogramma (7e MAP) vastgesteld moet worden om de samenhang van het EU-milieubeleid te waarborgen en om richting te geven aan de toekomstige ontwikkeling op dit belangrijke beleidsterrein. Het onderstreept dat dit nieuwe MAP ervoor moet zorgen dat de milieukeuzes van de EU duidelijk en voorspelbaar genoeg zijn, met name voor lokale en regionale overheden (1).

| 6. | Het is eveneens van prioritair belang dat de concrete resultaten van de Conferentie van de Verenigde Naties over duurzame ontwikkeling (UNCSD 2012) worden meegenomen in de acties op lokaal, regionaal, nationaal, Europees, internationaal en mondiaal niveau. |
| --- | --- |

6.

Het is eveneens van prioritair belang dat de concrete resultaten van de Conferentie van de Verenigde Naties over duurzame ontwikkeling (UNCSD 2012) worden meegenomen in de acties op lokaal, regionaal, nationaal, Europees, internationaal en mondiaal niveau.

B.   
  Systematische aanpak:

Overwegende dat:

| 7. | de vooruitgang die tot dusver is geboekt — met name in de vorm van een forse daling van de uitstoot van schadelijke stoffen in lucht en water, een beter en efficiënter beheer van het afval en een afname van schadelijke chemische stoffen — weliswaar positief kan worden genoemd, maar dat er nog tal van doelstellingen op het gebied van luchtvervuiling, stadsmilieu, biodiversiteit, de werking van het ecosysteem en een duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen niet zijn gehaald; |
| --- | --- |

7.

de vooruitgang die tot dusver is geboekt — met name in de vorm van een forse daling van de uitstoot van schadelijke stoffen in lucht en water, een beter en efficiënter beheer van het afval en een afname van schadelijke chemische stoffen — weliswaar positief kan worden genoemd, maar dat er nog tal van doelstellingen op het gebied van luchtvervuiling, stadsmilieu, biodiversiteit, de werking van het ecosysteem en een duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen niet zijn gehaald;

| 8. | ondanks de consolidatie van de milieuwetgeving in het afgelopen decennium, de lidstaten en de Commissie niet altijd conform het programma hebben gehandeld, zodat er nog enkele hobbels moeten worden genomen, de verschillen tussen de lidstaten moeten worden weggewerkt en moet worden gestreefd naar de volledige naleving van de milieuwetgeving op alle bestuursniveaus voor wat betreft de bestrijding van luchtverontreiniging, water- en afvalwaterverwerking, afvalbeheer en natuurbehoud, teneinde het milieu en de volksgezondheid te verbeteren, een gelijk speelveld en rechtszekerheid tot stand te brengen en marktverstoringen te voorkomen; |
| --- | --- |

8.

ondanks de consolidatie van de milieuwetgeving in het afgelopen decennium, de lidstaten en de Commissie niet altijd conform het programma hebben gehandeld, zodat er nog enkele hobbels moeten worden genomen, de verschillen tussen de lidstaten moeten worden weggewerkt en moet worden gestreefd naar de volledige naleving van de milieuwetgeving op alle bestuursniveaus voor wat betreft de bestrijding van luchtverontreiniging, water- en afvalwaterverwerking, afvalbeheer en natuurbehoud, teneinde het milieu en de volksgezondheid te verbeteren, een gelijk speelveld en rechtszekerheid tot stand te brengen en marktverstoringen te voorkomen;

| 9. | er na afloop van het 6e milieuactieprogramma nog tal van milieuactiegebieden zijn die niet of nauwelijks aan bod zijn gekomen, zoals:






  — | bodembescherming, een onderwerp dat in verschillende milieuprogramma's aan de orde is gekomen, maar waarvoor nog geen concrete EU-initiatieven zijn ontplooid; |
| --- | --- | --- |

9.

er na afloop van het 6e milieuactieprogramma nog tal van milieuactiegebieden zijn die niet of nauwelijks aan bod zijn gekomen, zoals:

—

bodembescherming, een onderwerp dat in verschillende milieuprogramma's aan de orde is gekomen, maar waarvoor nog geen concrete EU-initiatieven zijn ontplooid;

| — | biodiversiteit, een thema waarvoor 160 maatregelen werden voorzien die hun doel helaas niet bereikten, reden waarom in 2011 een nieuwe biodiversiteitsstrategie werd gelanceerd om het oorspronkelijke doel alsnog te realiseren; |
| --- | --- |

—

biodiversiteit, een thema waarvoor 160 maatregelen werden voorzien die hun doel helaas niet bereikten, reden waarom in 2011 een nieuwe biodiversiteitsstrategie werd gelanceerd om het oorspronkelijke doel alsnog te realiseren;

is het noodzakelijk dat:

| 10. | in het nieuwe programma duidelijk en ondubbelzinnig wordt beschreven met welke milieu-uitdagingen de EU geconfronteerd wordt, zoals de versnelde klimaatverandering, de verslechtering van het ecosysteem, de overschrijding van de grenzen van de stikstofkringloop en de toenemende overexploitatie van natuurlijke hulpbronnen; |
| --- | --- |

10.

in het nieuwe programma duidelijk en ondubbelzinnig wordt beschreven met welke milieu-uitdagingen de EU geconfronteerd wordt, zoals de versnelde klimaatverandering, de verslechtering van het ecosysteem, de overschrijding van de grenzen van de stikstofkringloop en de toenemende overexploitatie van natuurlijke hulpbronnen;

| 11. | aandacht wordt besteed aan de Verklaring van de Conferentie van de Verenigde Naties over duurzame ontwikkeling (VN-Rio+20-conferentie) van 22 juni 2012, waarin de nadruk wordt gelegd op een inclusieve, groene economie, alsmede aan de doelstellingen voor een duurzame ontwikkeling na 2015 en aan de bijdrage van de lokale en regionale overheden aan de Top van Rio (2); |
| --- | --- |

11.

aandacht wordt besteed aan de Verklaring van de Conferentie van de Verenigde Naties over duurzame ontwikkeling (VN-Rio+20-conferentie) van 22 juni 2012, waarin de nadruk wordt gelegd op een inclusieve, groene economie, alsmede aan de doelstellingen voor een duurzame ontwikkeling na 2015 en aan de bijdrage van de lokale en regionale overheden aan de Top van Rio (2);

| 12. | er wordt voorzien in concrete doelstellingen. Het CvdR verwelkomt het ambitieniveau van het zevende MAP, maar vraagt zich af of deze ambities realiseerbaar zijn en hoe deze ambities zullen worden gehaald. Er wordt gerefereerd aan reeds bestaande beleidspapers en roadmaps. Echter in deze documenten ontbreken vaak praktische zaken rond de uitvoering zoals tijdpaden en tussendoelen. Het CvdR is van mening dat nieuwe ambities haalbaar moeten zijn. Het vaststellen van onhaalbare ambities komt de geloofwaardigheid van het EU-milieubeleid niet ten goede. Bij het formuleren van nieuwe EU-milieudoelstellingen moet daarom duidelijk zijn dat deze doelen haalbaar zijn en waar nodig worden voorzien in een parallel EU-bronbeleid in de relevante sectoren. De voorstellen dienen een duidelijk tijdpad te hebben (met einddoel, tussendoelen en tussentijdse evaluaties) dat gekoppeld is aan passende maatregelen. Het CvdR verzoekt daarom dat er wordt voorzien in concrete en waar mogelijk kwantificeerbare doelstellingen voor 2020 alsook in een duidelijke, ambitieuze visie op en tussentijdse streefcijfers voor het milieu in de periode tot 2050, om iedereen een hoge levensstandaard en welzijn te bieden binnen de grenzen van wat veilig is voor het milieu; |
| --- | --- |

12.

er wordt voorzien in concrete doelstellingen. Het CvdR verwelkomt het ambitieniveau van het zevende MAP, maar vraagt zich af of deze ambities realiseerbaar zijn en hoe deze ambities zullen worden gehaald. Er wordt gerefereerd aan reeds bestaande beleidspapers en roadmaps. Echter in deze documenten ontbreken vaak praktische zaken rond de uitvoering zoals tijdpaden en tussendoelen. Het CvdR is van mening dat nieuwe ambities haalbaar moeten zijn. Het vaststellen van onhaalbare ambities komt de geloofwaardigheid van het EU-milieubeleid niet ten goede. Bij het formuleren van nieuwe EU-milieudoelstellingen moet daarom duidelijk zijn dat deze doelen haalbaar zijn en waar nodig worden voorzien in een parallel EU-bronbeleid in de relevante sectoren. De voorstellen dienen een duidelijk tijdpad te hebben (met einddoel, tussendoelen en tussentijdse evaluaties) dat gekoppeld is aan passende maatregelen. Het CvdR verzoekt daarom dat er wordt voorzien in concrete en waar mogelijk kwantificeerbare doelstellingen voor 2020 alsook in een duidelijke, ambitieuze visie op en tussentijdse streefcijfers voor het milieu in de periode tot 2050, om iedereen een hoge levensstandaard en welzijn te bieden binnen de grenzen van wat veilig is voor het milieu;

| 13. | de ervaringen vanuit de lidstaten worden meegenomen bij de herziening of de ontwikkeling van nieuwe EU-wetgeving. Hiervoor is het noodzakelijk dat de stadia in de ontwikkeling van EU-recht beter op elkaar worden afgestemd. De ontwikkeling van EU-recht kent vijf stadia: voorbereiding, besluitvorming, implementatie in nationale wetgeving, toepassing door (nationale) rechters en terugkoppeling van ervaringen in lidstaten. De verbindingen van de eerste naar de ondergelegen stadia verlopen redelijk, maar het is onduidelijk hoe de ervaringen vanuit de lidstaten en regionale en lokale overheden (vijfde stadium) worden meegenomen bij de ontwikkeling van nieuw EU-recht (eerste stadium). Het CvdR verzoekt de Europese Commissie deze ervaringen aantoonbaar en controleerbaar mee te nemen bij het opstellen van nieuwe voorstellen; |
| --- | --- |

13.

de ervaringen vanuit de lidstaten worden meegenomen bij de herziening of de ontwikkeling van nieuwe EU-wetgeving. Hiervoor is het noodzakelijk dat de stadia in de ontwikkeling van EU-recht beter op elkaar worden afgestemd. De ontwikkeling van EU-recht kent vijf stadia: voorbereiding, besluitvorming, implementatie in nationale wetgeving, toepassing door (nationale) rechters en terugkoppeling van ervaringen in lidstaten. De verbindingen van de eerste naar de ondergelegen stadia verlopen redelijk, maar het is onduidelijk hoe de ervaringen vanuit de lidstaten en regionale en lokale overheden (vijfde stadium) worden meegenomen bij de ontwikkeling van nieuw EU-recht (eerste stadium). Het CvdR verzoekt de Europese Commissie deze ervaringen aantoonbaar en controleerbaar mee te nemen bij het opstellen van nieuwe voorstellen;

| 14. | de Europese Commissie eerst de bestaande wetgeving tegen het licht houdt en op basis hiervan een effectbeoordeling maakt. De gegevens van de effectbeoordelingen moeten bij de herziening van bestaande wetgeving of de opstelling van nieuwe voorstellen aantoonbaar en controleerbaar worden meegenomen. Het CvdR onderstreept de noodzaak van goede effectbeoordelingen. Hierdoor wordt vroeg in het besluitvormingsproces duidelijk dat:






  — | de praktijkervaring van de lidstaten wordt meegenomen; |
| --- | --- | --- |

14.

de Europese Commissie eerst de bestaande wetgeving tegen het licht houdt en op basis hiervan een effectbeoordeling maakt. De gegevens van de effectbeoordelingen moeten bij de herziening van bestaande wetgeving of de opstelling van nieuwe voorstellen aantoonbaar en controleerbaar worden meegenomen. Het CvdR onderstreept de noodzaak van goede effectbeoordelingen. Hierdoor wordt vroeg in het besluitvormingsproces duidelijk dat:

—

de praktijkervaring van de lidstaten wordt meegenomen;

| — | beter gebruik wordt gemaakt van de wetenschappelijke en technologische inzichten; |
| --- | --- |

—

beter gebruik wordt gemaakt van de wetenschappelijke en technologische inzichten;

| — | de haalbaarheid van de doelen wordt gegarandeerd; |
| --- | --- |

—

de haalbaarheid van de doelen wordt gegarandeerd;

| — | voorzien is in het noodzakelijke bronbeleid en de noodzakelijke beleidsintegratie; |
| --- | --- |

—

voorzien is in het noodzakelijke bronbeleid en de noodzakelijke beleidsintegratie;

| — | de data en belangen van de verschillende beleidssectoren en verschillende bestuurslagen op passende wijze worden geïntegreerd; |
| --- | --- |

—

de data en belangen van de verschillende beleidssectoren en verschillende bestuurslagen op passende wijze worden geïntegreerd;

| — | de ruimtelijke uitwerking van de doelstellingen op regionaal en lokaal niveau zijn meegenomen; |
| --- | --- |

—

de ruimtelijke uitwerking van de doelstellingen op regionaal en lokaal niveau zijn meegenomen;

| 15. | de wijze waarop de Europese Commissie haar voorstellen publiceert eventueel wordt aangepast. Tijdens de uitvoering van het 6e MAP werden de effectbeoordelingen, de thematische strategieën en de wetsvoorstellen gelijktijdig gepubliceerd. Om bovenstaande aandachtspunten te kunnen meenemen stelt het CvdR de volgende werkwijze en het volgende tijdpad voor:






  — | als eerste wordt de effectbeoordeling gepresenteerd; |
| --- | --- | --- |

15.

de wijze waarop de Europese Commissie haar voorstellen publiceert eventueel wordt aangepast. Tijdens de uitvoering van het 6e MAP werden de effectbeoordelingen, de thematische strategieën en de wetsvoorstellen gelijktijdig gepubliceerd. Om bovenstaande aandachtspunten te kunnen meenemen stelt het CvdR de volgende werkwijze en het volgende tijdpad voor:

—

als eerste wordt de effectbeoordeling gepresenteerd;

| — | hierna worden algemene beleidskaders opgesteld; |
| --- | --- |

—

hierna worden algemene beleidskaders opgesteld;

| — | pas als het beleid is vastgesteld, zou de Europese Commissie wetsvoorstellen kunnen indienen; |
| --- | --- |

—

pas als het beleid is vastgesteld, zou de Europese Commissie wetsvoorstellen kunnen indienen;

| 16. | er wordt voorzien in concrete doelstellingen voor 2020 alsook in een duidelijke, ambitieuze visie op het milieu in 2050, om iedereen een hoge levensstandaard en welzijn te bieden binnen de grenzen van wat veilig is voor het milieu; |
| --- | --- |

16.

er wordt voorzien in concrete doelstellingen voor 2020 alsook in een duidelijke, ambitieuze visie op het milieu in 2050, om iedereen een hoge levensstandaard en welzijn te bieden binnen de grenzen van wat veilig is voor het milieu;

| 17. | de doelstellingen van het 7e MAP volledig tot uiting komen in het meerjarig financieel kader na 2013 en de Europa 2020-strategie, en er rekening wordt gehouden met het feit dat, de belangrijkste beslissingen met grote gevolgen voor het milieu op andere terreinen kunnen worden genomen voordat het 7e MAP wordt goedgekeurd. De financiering van milieudoelstellingen — in synergie met LIFE — en de volledige integratie van milieubescherming moeten nl. een belangrijk onderdeel vormen van het meerjarig financieel kader 2014-2020, van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB), van het cohesiebeleid en van Horizon 2020; |
| --- | --- |

17.

de doelstellingen van het 7e MAP volledig tot uiting komen in het meerjarig financieel kader na 2013 en de Europa 2020-strategie, en er rekening wordt gehouden met het feit dat, de belangrijkste beslissingen met grote gevolgen voor het milieu op andere terreinen kunnen worden genomen voordat het 7e MAP wordt goedgekeurd. De financiering van milieudoelstellingen — in synergie met LIFE — en de volledige integratie van milieubescherming moeten nl. een belangrijk onderdeel vormen van het meerjarig financieel kader 2014-2020, van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), van het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB), van het cohesiebeleid en van Horizon 2020;

| 18. | het juiste kader wordt geboden voor een adequate financiering, met inbegrip van financiering van innovatie, onderzoek en ontwikkeling, door gebruik te maken van marktinstrumenten en betalingen voor ecosysteemdiensten;
  er duidelijk en op adequate wijze ondersteuning wordt geboden aan de lokale en regionale bestuursorganen die de wetgeving uitvoeren, om te bereiken dat zij zich gegarandeerd zullen inzetten voor betere resultaten op het gebied van milieu en volksgezondheid, het beleid inzake chemische stoffen en met name de doelstellingen die worden omschreven in het Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa, de Routekaart naar een koolstofarme economie en de biodiversiteitsstrategie voor 2020, middels de invoering van streefcijfers en indicatoren voor energie-efficiëntie in de jaarlijkse groeianalyse en de nationale hervormingsprogramma's van de lidstaten. |
| --- | --- |

18.

het juiste kader wordt geboden voor een adequate financiering, met inbegrip van financiering van innovatie, onderzoek en ontwikkeling, door gebruik te maken van marktinstrumenten en betalingen voor ecosysteemdiensten;

er duidelijk en op adequate wijze ondersteuning wordt geboden aan de lokale en regionale bestuursorganen die de wetgeving uitvoeren, om te bereiken dat zij zich gegarandeerd zullen inzetten voor betere resultaten op het gebied van milieu en volksgezondheid, het beleid inzake chemische stoffen en met name de doelstellingen die worden omschreven in het Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa, de Routekaart naar een koolstofarme economie en de biodiversiteitsstrategie voor 2020, middels de invoering van streefcijfers en indicatoren voor energie-efficiëntie in de jaarlijkse groeianalyse en de nationale hervormingsprogramma's van de lidstaten.

C.   
  Prioriteiten van het 7e MAP

| 19. | De prioriteiten van het zevende milieuactieprogramma voor het Europees milieubeleid moeten op drie hoofdlijnen zijn gericht:






  1. | waarborgen en herstellen van het natuurlijk kapitaal van Europa; |
| --- | --- | --- |

19.

De prioriteiten van het zevende milieuactieprogramma voor het Europees milieubeleid moeten op drie hoofdlijnen zijn gericht:

1.

waarborgen en herstellen van het natuurlijk kapitaal van Europa;

| 2. | waarborgen van een zeer efficiënt gebruik van hulpbronnen en lage koolstofemissies; |
| --- | --- |

2.

waarborgen van een zeer efficiënt gebruik van hulpbronnen en lage koolstofemissies;

| 3. | waarborgen van de volksgezondheid en het welzijn van de EU-burgers door een hoog niveau van milieubescherming te garanderen. |
| --- | --- |

3.

waarborgen van de volksgezondheid en het welzijn van de EU-burgers door een hoog niveau van milieubescherming te garanderen.

Het Comité is dan ook ingenomen met de negen doelstellingen die in het Commissievoorstel worden aangegeven.

Om het natuurlijk kapitaal van Europa te waarborgen moet worden gezorgd voor een betere uitvoering van de maatregelen en acties in het kader van de biodiversiteitsstrategie van de EU voor 2020, ter bescherming en verbetering van bossen en om de lozing van stedelijk en industrieel afvalwater, mestgebruik en luchtverontreiniging die verantwoordelijk is voor eutrofiëring, terug te brengen.

| 20. | Het is eveneens van belang dat de kaderrichtlijn water en de kaderrichtlijn mariene strategie integraal worden toegepast. |
| --- | --- |

20.

Het is eveneens van belang dat de kaderrichtlijn water en de kaderrichtlijn mariene strategie integraal worden toegepast.

| 21. | Met het oog op de uitvoering van deze maatregelen is het noodzakelijk dat er betere milieu-inspecties en -controles worden verricht. De aanbeveling betreffende minimumcriteria voor milieu-inspecties in de lidstaten (2001/331/EG) is dan ook van fundamenteel belang voor alle lidstaten, zodat de inspecteurs in elke lidstaat over structurele en samenhangende richtsnoeren beschikken voor de uitvoering van hun milieu-inspecties. |
| --- | --- |

21.

Met het oog op de uitvoering van deze maatregelen is het noodzakelijk dat er betere milieu-inspecties en -controles worden verricht. De aanbeveling betreffende minimumcriteria voor milieu-inspecties in de lidstaten (2001/331/EG) is dan ook van fundamenteel belang voor alle lidstaten, zodat de inspecteurs in elke lidstaat over structurele en samenhangende richtsnoeren beschikken voor de uitvoering van hun milieu-inspecties.

| 22. | Het bestaande rechtskader moet worden versterkt zodat de EU de bevoegdheid heeft om ervoor te zorgen dat de milieu-inspecties en toezichtssystemen op lokaal en regionaal niveau in belangrijke mate consistent, coherent en efficiënt zijn, teneinde een uniforme toepassing van de Europese milieuwetgeving te waarborgen en een gelijk speelveld voor alle ondernemingen op de interne markt te creëren. |
| --- | --- |

22.

Het bestaande rechtskader moet worden versterkt zodat de EU de bevoegdheid heeft om ervoor te zorgen dat de milieu-inspecties en toezichtssystemen op lokaal en regionaal niveau in belangrijke mate consistent, coherent en efficiënt zijn, teneinde een uniforme toepassing van de Europese milieuwetgeving te waarborgen en een gelijk speelveld voor alle ondernemingen op de interne markt te creëren.

| 23. | Er moet een betere klachtenafhandeling komen en ook de bemiddelingsmechanismen op lokaal, regionaal en nationaal niveau moeten worden verbeterd. |
| --- | --- |

23.

Er moet een betere klachtenafhandeling komen en ook de bemiddelingsmechanismen op lokaal, regionaal en nationaal niveau moeten worden verbeterd.

| 24. | Voorts dient het opzetten van informatiesystemen op nationaal niveau te worden ondersteund om informatie te kunnen verspreiden over de effectieve uitvoering van de EU-milieuwetgeving. |
| --- | --- |

24.

Voorts dient het opzetten van informatiesystemen op nationaal niveau te worden ondersteund om informatie te kunnen verspreiden over de effectieve uitvoering van de EU-milieuwetgeving.

| 25. | Het is ook zaak tripartiete partnerschapsovereenkomsten te sluiten tussen de Europese Commissie, de lidstaten en de lokale en regionale overheden om de uitvoering van specifieke milieuwetgeving te verbeteren en specifieke of grensoverschrijdende milieuproblemen op te lossen. |
| --- | --- |

25.

Het is ook zaak tripartiete partnerschapsovereenkomsten te sluiten tussen de Europese Commissie, de lidstaten en de lokale en regionale overheden om de uitvoering van specifieke milieuwetgeving te verbeteren en specifieke of grensoverschrijdende milieuproblemen op te lossen.

| 26. | De wetenschappelijke onderbouwing van het milieubeleid moet worden verbeterd — met name waar het gaat om het begrip van de functies van ecosystemen (energie-, water- en materiaalcycli en de daarmee samenhangende functies die bodem, water en het lokale klimaat duurzaam vervullen) — en de verzameling, het beheer en de uitwisseling van milieugegevens en -informatie moeten toegankelijker en eenvoudiger worden, onderling beter worden afgestemd en worden gemoderniseerd. Daarnaast moeten ook de instrumenten voor het voorspellen, inschatten en beheren van milieurisico's en het zo snel mogelijk dichten van bestaande kennislacunes worden aangepast. Onderzoekers moeten op dit gebied beslist (met behulp van beurzen) worden aangemoedigd en waar mogelijk als deskundige worden betrokken bij de oplossing van lokale of regionale milieuproblemen. Hierbij moet worden voorkomen dat er nog meer rompslomp ontstaat door bijkomende toezicht- en controleregels. In plaats daarvan is het zaak om gerichte prioriteiten te stellen en daarbij gebruik te maken van synergie met bestaande toezichtregels. |
| --- | --- |

26.

De wetenschappelijke onderbouwing van het milieubeleid moet worden verbeterd — met name waar het gaat om het begrip van de functies van ecosystemen (energie-, water- en materiaalcycli en de daarmee samenhangende functies die bodem, water en het lokale klimaat duurzaam vervullen) — en de verzameling, het beheer en de uitwisseling van milieugegevens en -informatie moeten toegankelijker en eenvoudiger worden, onderling beter worden afgestemd en worden gemoderniseerd. Daarnaast moeten ook de instrumenten voor het voorspellen, inschatten en beheren van milieurisico's en het zo snel mogelijk dichten van bestaande kennislacunes worden aangepast. Onderzoekers moeten op dit gebied beslist (met behulp van beurzen) worden aangemoedigd en waar mogelijk als deskundige worden betrokken bij de oplossing van lokale of regionale milieuproblemen. Hierbij moet worden voorkomen dat er nog meer rompslomp ontstaat door bijkomende toezicht- en controleregels. In plaats daarvan is het zaak om gerichte prioriteiten te stellen en daarbij gebruik te maken van synergie met bestaande toezichtregels.

| 27. | Om een efficiënt gebruik van hulpbronnen en lage koolstofemissies te waarborgen is het essentieel dat het Klimaat- en Energiepakket van de EU voor 2020 en de afvalwetgeving integraal worden toegepast, en dat voor een juiste omzetting, uitvoering en toepassing van de milieuwetgeving in alle lidstaten wordt gezorgd; daarvoor moeten speciale teams op lokaal en regionaal niveau worden opgezet. |
| --- | --- |

27.

Om een efficiënt gebruik van hulpbronnen en lage koolstofemissies te waarborgen is het essentieel dat het Klimaat- en Energiepakket van de EU voor 2020 en de afvalwetgeving integraal worden toegepast, en dat voor een juiste omzetting, uitvoering en toepassing van de milieuwetgeving in alle lidstaten wordt gezorgd; daarvoor moeten speciale teams op lokaal en regionaal niveau worden opgezet.

| 28. | Tegelijkertijd moeten de barrières voor de eengemaakte markt voor milieuvriendelijke recyclingactiviteiten worden weggenomen, moet het algehele milieueffect van productie en consumptie worden verminderd, en moeten producten met een minder groot effect op het milieu worden gepromoot door de consumenten correcte informatie en richtsnoeren te verstrekken die gebaseerd zijn op wetenschappelijk bewijs. |
| --- | --- |

28.

Tegelijkertijd moeten de barrières voor de eengemaakte markt voor milieuvriendelijke recyclingactiviteiten worden weggenomen, moet het algehele milieueffect van productie en consumptie worden verminderd, en moeten producten met een minder groot effect op het milieu worden gepromoot door de consumenten correcte informatie en richtsnoeren te verstrekken die gebaseerd zijn op wetenschappelijk bewijs.

| 29. | Ondernemingen die in het geval van milieuproblemen steeds meer hun verantwoordelijkheid nemen, vrijwillige milieuaudits, milieukeurmerken die de milieuvriendelijkheid van producten waarborgen en de expansie van ecobedrijven bevorderen, kunnen de noodzakelijke milieukwaliteit helpen bereiken. |
| --- | --- |

29.

Ondernemingen die in het geval van milieuproblemen steeds meer hun verantwoordelijkheid nemen, vrijwillige milieuaudits, milieukeurmerken die de milieuvriendelijkheid van producten waarborgen en de expansie van ecobedrijven bevorderen, kunnen de noodzakelijke milieukwaliteit helpen bereiken.

| 30. | Groenere, efficiëntere technologieën, grotere productiviteit en nieuwe werkgelegenheidskansen zullen bijdragen aan groei en banen. |
| --- | --- |

30.

Groenere, efficiëntere technologieën, grotere productiviteit en nieuwe werkgelegenheidskansen zullen bijdragen aan groei en banen.

| 31. | Een coherent en geïntegreerd lokaal en regionaal beleidskader dat hulpbronnenefficiëntie en groenere producten ondersteunt, zal kleine en middelgrote ondernemingen helpen bij hun streven naar hulpbronnenefficiëntie door de productiekosten te reduceren en de toegang tot de markt te bevorderen. |
| --- | --- |

31.

Een coherent en geïntegreerd lokaal en regionaal beleidskader dat hulpbronnenefficiëntie en groenere producten ondersteunt, zal kleine en middelgrote ondernemingen helpen bij hun streven naar hulpbronnenefficiëntie door de productiekosten te reduceren en de toegang tot de markt te bevorderen.

| 32. | Wat de financiering betreft moet ervoor worden gezorgd dat er voldoende middelen worden uitgetrokken voor de milieu- en klimaatdoelstellingen door deze op te nemen in de partnerschapscontracten en ervoor te zorgen dat ten minste 20 % van de EU-begroting 2014-2020 klimaatgerelateerd is. Met name moet gezorgd worden voor de financiering van zeer dure, tegen 2020 te realiseren milieumaatregelen (zoals het streven om aangetaste ecosystemen te verbeteren door groene ruimten met elkaar te verbinden) die volgens de EU-biodiversiteitsstrategie een wezenlijk onderdeel van het 7e MAP vormen. |
| --- | --- |

32.

Wat de financiering betreft moet ervoor worden gezorgd dat er voldoende middelen worden uitgetrokken voor de milieu- en klimaatdoelstellingen door deze op te nemen in de partnerschapscontracten en ervoor te zorgen dat ten minste 20 % van de EU-begroting 2014-2020 klimaatgerelateerd is. Met name moet gezorgd worden voor de financiering van zeer dure, tegen 2020 te realiseren milieumaatregelen (zoals het streven om aangetaste ecosystemen te verbeteren door groene ruimten met elkaar te verbinden) die volgens de EU-biodiversiteitsstrategie een wezenlijk onderdeel van het 7e MAP vormen.

| 33. | Ook moet worden getracht minstens 25 % meer EU-middelen toe te wijzen aan milieumaatregelen door een systeem voor het rapporteren en bijhouden van milieugerelateerde uitgaven te hanteren, teneinde o.m. te zorgen voor de tijdige financiering van zeer dure, tegen 2020 te realiseren milieumaatregelen om aangetaste ecosystemen te verbeteren. |
| --- | --- |

33.

Ook moet worden getracht minstens 25 % meer EU-middelen toe te wijzen aan milieumaatregelen door een systeem voor het rapporteren en bijhouden van milieugerelateerde uitgaven te hanteren, teneinde o.m. te zorgen voor de tijdige financiering van zeer dure, tegen 2020 te realiseren milieumaatregelen om aangetaste ecosystemen te verbeteren.

| 34. | Milieuonvriendelijke subsidies moeten geleidelijk worden afgeschaft en er moet vaker een beroep worden gedaan op instrumenten op basis van marktwerking, met inbegrip van belastingen en sancties voor wie milieuschade veroorzaakt. |
| --- | --- |

34.

Milieuonvriendelijke subsidies moeten geleidelijk worden afgeschaft en er moet vaker een beroep worden gedaan op instrumenten op basis van marktwerking, met inbegrip van belastingen en sancties voor wie milieuschade veroorzaakt.

| 35. | Financiering door de particuliere sector van milieu- en klimaatgerelateerde uitgaven moet worden bevorderd en uitgebreid, met name door de toegang tot innovatieve financiële instrumenten te verbeteren. |
| --- | --- |

35.

Financiering door de particuliere sector van milieu- en klimaatgerelateerde uitgaven moet worden bevorderd en uitgebreid, met name door de toegang tot innovatieve financiële instrumenten te verbeteren.

| 36. | Het CvdR zou graag zien dat de sectorale EU-milieuwetgeving (met EU-grenswaarden) wordt afgestemd op het EU-emissiebeleid (EU-bronmaatregelen), zodat een holistische aanpak ontstaat die coördinatie tussen deze maatregelen en de doelstellingen en tijdpaden van sectorale milieurichtlijnen mogelijk maakt. Het verzoekt de Commissie om de tijdsduur van de vervangingscyclus van de bronmaatregelen te berekenen en de uiterste termijn voor het bereiken van de grenswaarden in real world-omstandigheden te evalueren, teneinde de uitstoot in heel Europa aanzienlijk te verminderen. Daarom moeten het ambitieniveau van sectorale milieurichtlijnen (grenswaarden) en de uiterste termijnen voor de tenuitvoerlegging gelijk zijn aan het ambitieniveau en de tijdpaden voor de tenuitvoerlegging van de EU-bronmaatregelen. |
| --- | --- |

36.

Het CvdR zou graag zien dat de sectorale EU-milieuwetgeving (met EU-grenswaarden) wordt afgestemd op het EU-emissiebeleid (EU-bronmaatregelen), zodat een holistische aanpak ontstaat die coördinatie tussen deze maatregelen en de doelstellingen en tijdpaden van sectorale milieurichtlijnen mogelijk maakt. Het verzoekt de Commissie om de tijdsduur van de vervangingscyclus van de bronmaatregelen te berekenen en de uiterste termijn voor het bereiken van de grenswaarden in real world-omstandigheden te evalueren, teneinde de uitstoot in heel Europa aanzienlijk te verminderen. Daarom moeten het ambitieniveau van sectorale milieurichtlijnen (grenswaarden) en de uiterste termijnen voor de tenuitvoerlegging gelijk zijn aan het ambitieniveau en de tijdpaden voor de tenuitvoerlegging van de EU-bronmaatregelen.

| 37. | Om de volksgezondheid en het welzijn van de EU-burgers te waarborgen moet het EU-beleid inzake luchtkwaliteit worden aangepast en in overeenstemming worden gebracht met de laatste wetenschappelijke gegevens. Daarbij moeten kostenefficiënte maatregelen ter bestrijding van luchtvervuiling aan de bron worden vastgesteld en moeten de inspanningen om tot volledige naleving van de EU-luchtkwaliteitswetgeving te komen worden opgevoerd, met name voor de fijne deeltjes in de lucht. |
| --- | --- |

37.

Om de volksgezondheid en het welzijn van de EU-burgers te waarborgen moet het EU-beleid inzake luchtkwaliteit worden aangepast en in overeenstemming worden gebracht met de laatste wetenschappelijke gegevens. Daarbij moeten kostenefficiënte maatregelen ter bestrijding van luchtvervuiling aan de bron worden vastgesteld en moeten de inspanningen om tot volledige naleving van de EU-luchtkwaliteitswetgeving te komen worden opgevoerd, met name voor de fijne deeltjes in de lucht.

| 38. | Wat geluidshinder betreft moeten kostenefficiënte maatregelen ter beperking van geluidshinder aan de bron worden vastgesteld. |
| --- | --- |

38.

Wat geluidshinder betreft moeten kostenefficiënte maatregelen ter beperking van geluidshinder aan de bron worden vastgesteld.

| 39. | Het CvdR verzoekt om ambitieuze maatregelen inzake belangrijke vervuilers van het milieu, vooral transport en mobiliteit. Het 7e MAP verwijst in dit perspectief naar het Witboek „Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte — werken aan een concurrerend en zuinig vervoerssysteem” (COM(2011) 144 final). Het CvdR is positief over het ambitieniveau van dit witboek, maar om deze ambitie te halen pleit het Comité voor het opstellen van een Europees actieplan met daarin tussendoelen, concrete maatregelen (zoals EU-bronmaatregelen) en evaluatiemomenten (3). |
| --- | --- |

39.

Het CvdR verzoekt om ambitieuze maatregelen inzake belangrijke vervuilers van het milieu, vooral transport en mobiliteit. Het 7e MAP verwijst in dit perspectief naar het Witboek „Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte — werken aan een concurrerend en zuinig vervoerssysteem” (COM(2011) 144 final). Het CvdR is positief over het ambitieniveau van dit witboek, maar om deze ambitie te halen pleit het Comité voor het opstellen van een Europees actieplan met daarin tussendoelen, concrete maatregelen (zoals EU-bronmaatregelen) en evaluatiemomenten (3).

| 40. | Op het gebied van water dient, met name door de kleine leveranciers in alle lidstaten, meer moeite te worden gedaan om de kaderrichtlijn water toe te passen, hetgeen eveneens geldt voor de zwemwaterrichtlijn; doel is om tegen 2020 een nalevingsniveau van 95 % te bereiken. |
| --- | --- |

40.

Op het gebied van water dient, met name door de kleine leveranciers in alle lidstaten, meer moeite te worden gedaan om de kaderrichtlijn water toe te passen, hetgeen eveneens geldt voor de zwemwaterrichtlijn; doel is om tegen 2020 een nalevingsniveau van 95 % te bereiken.

| 41. | Er moeten dringend systematische ex-antebeoordelingen van de ecologische, sociale, en economische en territoriale effecten van beleidsinitiatieven op EU-, lidstaat- en lokaal en regionaal niveau worden verricht. |
| --- | --- |

41.

Er moeten dringend systematische ex-antebeoordelingen van de ecologische, sociale, en economische en territoriale effecten van beleidsinitiatieven op EU-, lidstaat- en lokaal en regionaal niveau worden verricht.

| 42. | Het CvdR is verheugd dat de duurzaamheid van steden een van de „prioritaire doelstellingen” van het 7e MAP is en dringt aan op minimale duurzaamheidscriteria, waaraan de meeste steden in de EU zouden moeten voldoen. |
| --- | --- |

42.

Het CvdR is verheugd dat de duurzaamheid van steden een van de „prioritaire doelstellingen” van het 7e MAP is en dringt aan op minimale duurzaamheidscriteria, waaraan de meeste steden in de EU zouden moeten voldoen.

| 43. | Het is zaak dat internationale overeenkomsten beter op elkaar worden afgestemd en dat steun wordt geboden aan internationale en regionale initiatieven die moeten uitmonden in een groene en inclusieve mondiale economie, om een in economisch, sociaal en ecologisch opzicht duurzame toekomst voor de Aarde en voor de huidige en toekomstige generaties te waarborgen. |
| --- | --- |

43.

Het is zaak dat internationale overeenkomsten beter op elkaar worden afgestemd en dat steun wordt geboden aan internationale en regionale initiatieven die moeten uitmonden in een groene en inclusieve mondiale economie, om een in economisch, sociaal en ecologisch opzicht duurzame toekomst voor de Aarde en voor de huidige en toekomstige generaties te waarborgen.

| 44. | Op lokaal niveau zou het programma ambitieuzer moeten zijn: het zou initiatieven als het Burgemeestersconvenant moeten uitbreiden tot andere onderdelen van het Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa, zoals biodiversiteit en met name bodemgebruik, landgebruik, zoals het CvdR in een recent advies terzake (CdR 1121/2012 fin) heeft aanbevolen. Ook dient te worden gekeken naar luchtvervuiling, en beheer van afval en watervoorraden, aangezien dit een goede uitwerking zou hebben op de uitvoering van het milieubeleid van de EU, en wel door middel van een innovatieve multilevel governance-methode waarbij lokale en regionale overheden ertoe worden aangezet om de wetgeving proactief uit te voeren. |
| --- | --- |

44.

Op lokaal niveau zou het programma ambitieuzer moeten zijn: het zou initiatieven als het Burgemeestersconvenant moeten uitbreiden tot andere onderdelen van het Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa, zoals biodiversiteit en met name bodemgebruik, landgebruik, zoals het CvdR in een recent advies terzake (CdR 1121/2012 fin) heeft aanbevolen. Ook dient te worden gekeken naar luchtvervuiling, en beheer van afval en watervoorraden, aangezien dit een goede uitwerking zou hebben op de uitvoering van het milieubeleid van de EU, en wel door middel van een innovatieve multilevel governance-methode waarbij lokale en regionale overheden ertoe worden aangezet om de wetgeving proactief uit te voeren.

| 45. | Hetzelfde geldt voor de prijs „Groene hoofdstad van Europa”, een uitgelezen middel om steden te onderscheiden die de milieuwetgeving van de EU op voorbeeldige en innovatieve wijze uitvoeren. |
| --- | --- |

45.

Hetzelfde geldt voor de prijs „Groene hoofdstad van Europa”, een uitgelezen middel om steden te onderscheiden die de milieuwetgeving van de EU op voorbeeldige en innovatieve wijze uitvoeren.

| 46. | Het 7e MAP dient dan ook gebaseerd te zijn op de grondbeginselen van het milieurecht — de vervuiler betaalt, voorzorg, preventie en bestrijding bij de bron — zodat het de aanzet kan geven tot maatregelen en doelstellingen die stroken met slimme regelgeving en deel uitmaken van evenwichtig en duurzaam milieubeleid. Te veel maatregelen zijn in feite nog steeds correctieve ingrepen aan het eind van het proces of het eind van de keten, terwijl prioriteit moet worden gegeven aan de aanpassing of zelfs de herformulering van deze processen teneinde de milieu-impact ervan in elk stadium aanzienlijk te beperken. Innovatieve initiatieven in de kringloopeconomie, het sluiten van de materiaalcyclus en het benchmarken van de levenscyclus moeten worden gestimuleerd, waarbij gericht gebruik moet worden gemaakt van deels nog op te bouwen kennis inzake het begrip van de functies van ecosystemen m.b.t. energie-, water- en materiaalcycli en van hun positieve effecten op een duurzame ontwikkeling van bodem, water en het plaatselijke klimaat, om tot een meer systemische beperking van de milieu-impact van menselijke activiteiten te komen. |
| --- | --- |

46.

Het 7e MAP dient dan ook gebaseerd te zijn op de grondbeginselen van het milieurecht — de vervuiler betaalt, voorzorg, preventie en bestrijding bij de bron — zodat het de aanzet kan geven tot maatregelen en doelstellingen die stroken met slimme regelgeving en deel uitmaken van evenwichtig en duurzaam milieubeleid. Te veel maatregelen zijn in feite nog steeds correctieve ingrepen aan het eind van het proces of het eind van de keten, terwijl prioriteit moet worden gegeven aan de aanpassing of zelfs de herformulering van deze processen teneinde de milieu-impact ervan in elk stadium aanzienlijk te beperken. Innovatieve initiatieven in de kringloopeconomie, het sluiten van de materiaalcyclus en het benchmarken van de levenscyclus moeten worden gestimuleerd, waarbij gericht gebruik moet worden gemaakt van deels nog op te bouwen kennis inzake het begrip van de functies van ecosystemen m.b.t. energie-, water- en materiaalcycli en van hun positieve effecten op een duurzame ontwikkeling van bodem, water en het plaatselijke klimaat, om tot een meer systemische beperking van de milieu-impact van menselijke activiteiten te komen.

D.   
  Lokaal en regionaal perspectief

| 47. | De Europese burger is zich steeds meer bewust van de rol die het milieu speelt in zijn of haar leven. De lagere overheden staan het dichtst bij de burger en daarom is het lokale en regionale bestuur een onmisbare schakel waar het gaat om voorlichting en bewustwording. |
| --- | --- |

47.

De Europese burger is zich steeds meer bewust van de rol die het milieu speelt in zijn of haar leven. De lagere overheden staan het dichtst bij de burger en daarom is het lokale en regionale bestuur een onmisbare schakel waar het gaat om voorlichting en bewustwording.

| 48. | Bij het opstellen, uitvoeren en toepassen van de milieuwetgeving wordt uitgegaan van het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel, overeenkomstig het bepaalde in artikel 192 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) waarin de bevoegdheidsverdeling tussen de EU, de lidstaten en de nationale, regionale en lokale overheden op het vlak van milieubeleid wordt geregeld. |
| --- | --- |

48.

Bij het opstellen, uitvoeren en toepassen van de milieuwetgeving wordt uitgegaan van het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel, overeenkomstig het bepaalde in artikel 192 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) waarin de bevoegdheidsverdeling tussen de EU, de lidstaten en de nationale, regionale en lokale overheden op het vlak van milieubeleid wordt geregeld.

| 49. | Met het oog op de concrete maatregelen die door de Commissie zijn voorgesteld is het van belang dat de lokale en regionale doelstellingen bekend zijn. |
| --- | --- |

49.

Met het oog op de concrete maatregelen die door de Commissie zijn voorgesteld is het van belang dat de lokale en regionale doelstellingen bekend zijn.

| 50. | „Lokale Agenda 21” kan en moet een instrument van participatieve democratie op lokaal en regionaal niveau zijn, waarmee de milieudoelstellingen kunnen worden nagestreefd. Met behulp van dit instrument, en via internet, kan informatie worden verspreid over de lokale toepassing van het 7e MAP en de rechtsmiddelen waarvan gebruik kan worden gemaakt. |
| --- | --- |

50.

„Lokale Agenda 21” kan en moet een instrument van participatieve democratie op lokaal en regionaal niveau zijn, waarmee de milieudoelstellingen kunnen worden nagestreefd. Met behulp van dit instrument, en via internet, kan informatie worden verspreid over de lokale toepassing van het 7e MAP en de rechtsmiddelen waarvan gebruik kan worden gemaakt.

| 51. | Wanneer het gaat om het milieu moet het beginsel van multilevel governance hoog in het vaandel worden gedragen. Het CvdR is van mening dat milieuproblemen niet door één enkele bestuurslaag kunnen worden opgelost, noch dat het EU-beleid door één bestuurslaag kan worden uitgevoerd. EU-milieubeleid kan niet langer worden vormgegeven door de EU-bestuurslaag die wetgeving opstelt en het dan aan de nationale en decentrale overheden overlaat om dit uit te voeren. Het moet worden vormgegeven via een wisselwerking tussen de verschillende bestuurslagen. Er is een multilevel-benadering nodig waarbij elke bestuurslaag (Europees, nationaal, regionaal en lokaal), in coördinatie met de andere autoriteiten, haar verantwoordelijkheid moet nemen en die maatregelen neemt die door de desbetreffende bestuurslaag kunnen en moeten worden genomen teneinde overlapping van bevoegdheden te vermijden. |
| --- | --- |

51.

Wanneer het gaat om het milieu moet het beginsel van multilevel governance hoog in het vaandel worden gedragen. Het CvdR is van mening dat milieuproblemen niet door één enkele bestuurslaag kunnen worden opgelost, noch dat het EU-beleid door één bestuurslaag kan worden uitgevoerd. EU-milieubeleid kan niet langer worden vormgegeven door de EU-bestuurslaag die wetgeving opstelt en het dan aan de nationale en decentrale overheden overlaat om dit uit te voeren. Het moet worden vormgegeven via een wisselwerking tussen de verschillende bestuurslagen. Er is een multilevel-benadering nodig waarbij elke bestuurslaag (Europees, nationaal, regionaal en lokaal), in coördinatie met de andere autoriteiten, haar verantwoordelijkheid moet nemen en die maatregelen neemt die door de desbetreffende bestuurslaag kunnen en moeten worden genomen teneinde overlapping van bevoegdheden te vermijden.

| 52. | Het Comité is van mening dat de multilevel-benadering tijdens de beleidsvormende fase moet worden versterkt. De verbetering van het Europese milieu heeft een uitvoerbare ambitie nodig en hiervoor dienen wetgeving en uitvoering op elkaar te worden afgestemd. Hiervoor is het essentieel om al tijdens de fase van beleidsontwikkeling aandacht te schenken aan de mogelijke financiële, beleidsmatige of juridische gevolgen voor decentrale overheden en aan de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van EU-regelgeving. |
| --- | --- |

52.

Het Comité is van mening dat de multilevel-benadering tijdens de beleidsvormende fase moet worden versterkt. De verbetering van het Europese milieu heeft een uitvoerbare ambitie nodig en hiervoor dienen wetgeving en uitvoering op elkaar te worden afgestemd. Hiervoor is het essentieel om al tijdens de fase van beleidsontwikkeling aandacht te schenken aan de mogelijke financiële, beleidsmatige of juridische gevolgen voor decentrale overheden en aan de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van EU-regelgeving.

| 53. | Het CvdR beveelt aan om de multilevel-benadering ook tijdens de implementatiefase te versterken. De implementatie van milieuwetgeving is niet alleen een kwestie van juridische implementatie (de omzetting in nationale wetgeving). Dit betekent dat EU-milieuregelgeving door Europese en nationale uitvoeringsplannen (met handleidingen, best practices en bronmaatregelen) zou moeten worden begeleid. Het CvdR is in dit perspectief een pleitbezorger van een multilevel-benadering en wijst op interbestuurlijke (cross-government) teams in de lidstaten waarin experts van de verschillende bestuurlijke niveaus samenwerken bij de opstelling van nationale implementatieplannen. |
| --- | --- |

53.

Het CvdR beveelt aan om de multilevel-benadering ook tijdens de implementatiefase te versterken. De implementatie van milieuwetgeving is niet alleen een kwestie van juridische implementatie (de omzetting in nationale wetgeving). Dit betekent dat EU-milieuregelgeving door Europese en nationale uitvoeringsplannen (met handleidingen, best practices en bronmaatregelen) zou moeten worden begeleid. Het CvdR is in dit perspectief een pleitbezorger van een multilevel-benadering en wijst op interbestuurlijke (cross-government) teams in de lidstaten waarin experts van de verschillende bestuurlijke niveaus samenwerken bij de opstelling van nationale implementatieplannen.

| 54. | Het is dan ook van essentieel belang dat het 7e MAP de lokale en regionale overheden ondersteuning biedt bij het toepassen van de wetgeving, en wel door:






  a) | de lokale en regionale overheden meer te betrekken bij de ontwikkeling, omzetting en evaluatie van EU-wetgeving, om de uitvoering van de wetgeving te verbeteren en een groter draagvlak te creëren; |
| --- | --- | --- |

54.

Het is dan ook van essentieel belang dat het 7e MAP de lokale en regionale overheden ondersteuning biedt bij het toepassen van de wetgeving, en wel door:

a)

de lokale en regionale overheden meer te betrekken bij de ontwikkeling, omzetting en evaluatie van EU-wetgeving, om de uitvoering van de wetgeving te verbeteren en een groter draagvlak te creëren;

| b) | mechanismen in het leven te roepen om de betrokkenheid van lokale en regionale overheden te stimuleren en de uitwisseling van goede praktijken op het gebied van beleidsvoering te bevorderen; |
| --- | --- |

b)

mechanismen in het leven te roepen om de betrokkenheid van lokale en regionale overheden te stimuleren en de uitwisseling van goede praktijken op het gebied van beleidsvoering te bevorderen;

| c) | de aandacht te richten op ondersteuning van landen en regio's waar het milieubeleid minder ver ontwikkeld is en niet zozeer op invoering van volstrekt nieuwe EU-maatregelen die kunnen botsen met equivalente beleidsmaatregelen en plannen in landen en regio's die over een meer ontwikkeld stelsel van milieunormen en –maatregelen beschikken; |
| --- | --- |

c)

de aandacht te richten op ondersteuning van landen en regio's waar het milieubeleid minder ver ontwikkeld is en niet zozeer op invoering van volstrekt nieuwe EU-maatregelen die kunnen botsen met equivalente beleidsmaatregelen en plannen in landen en regio's die over een meer ontwikkeld stelsel van milieunormen en –maatregelen beschikken;

| d) | richtlijnen in plaats van verordeningen te gebruiken om de lokale en regionale overheden in staat te stellen binnen een duidelijk vastgesteld kader op EU-niveau hun eigen milieuoplossingen te ontwikkelen; |
| --- | --- |

d)

richtlijnen in plaats van verordeningen te gebruiken om de lokale en regionale overheden in staat te stellen binnen een duidelijk vastgesteld kader op EU-niveau hun eigen milieuoplossingen te ontwikkelen;

| e) | een EU-kader op te zetten voor milieu-inspecties in de lidstaten; |
| --- | --- |

e)

een EU-kader op te zetten voor milieu-inspecties in de lidstaten;

| f) | effectieve bronspecifieke maatregelen te nemen, de levenscyclus te analyseren, de materiaalcyclus te sluiten, een kringloopeconomie tot stand te brengen en lokale en regionale overheden meer terugverdienopties te bieden; |
| --- | --- |

f)

effectieve bronspecifieke maatregelen te nemen, de levenscyclus te analyseren, de materiaalcyclus te sluiten, een kringloopeconomie tot stand te brengen en lokale en regionale overheden meer terugverdienopties te bieden;

| g) | de duurzame steden van de Europese Unie te versterken. Het 7e MAP moet de innovatieve initiatieven van steden blijven steunen door ervaringen uit te wisselen, een reeks indicatoren vast te stellen om de milieuprestaties van steden in termen van sociale, economische en territoriale impact te beoordelen, meer informatie te verstrekken over financieringsbronnen en maatregelen te nemen ten behoeve van duurzame ontwikkeling. Deze indicatoren worden in nauwe samenwerking met lokale autoriteiten ontwikkeld; |
| --- | --- |

g)

de duurzame steden van de Europese Unie te versterken. Het 7e MAP moet de innovatieve initiatieven van steden blijven steunen door ervaringen uit te wisselen, een reeks indicatoren vast te stellen om de milieuprestaties van steden in termen van sociale, economische en territoriale impact te beoordelen, meer informatie te verstrekken over financieringsbronnen en maatregelen te nemen ten behoeve van duurzame ontwikkeling. Deze indicatoren worden in nauwe samenwerking met lokale autoriteiten ontwikkeld;

| h) | de initiatieven met betrekking tot duurzame plattelandsgebieden te steunen; |
| --- | --- |

h)

de initiatieven met betrekking tot duurzame plattelandsgebieden te steunen;

| i) | de EU slagvaardiger te maken in de strijd tegen regionale en mondiale milieuproblemen, vooral in het kader van de afspraken die op de Rio+20-conferentie zijn gemaakt; |
| --- | --- |

i)

de EU slagvaardiger te maken in de strijd tegen regionale en mondiale milieuproblemen, vooral in het kader van de afspraken die op de Rio+20-conferentie zijn gemaakt;

| j) | criteria vast te stellen voor het afhandelen van klachten op nationaal niveau, waaronder mechanismen voor geschillenbeslechting (bijv. bemiddeling); |
| --- | --- |

j)

criteria vast te stellen voor het afhandelen van klachten op nationaal niveau, waaronder mechanismen voor geschillenbeslechting (bijv. bemiddeling);

| k) | de beginselen van slimme regelgeving toe te passen, toezicht uit te oefenen op effectbeoordelingen en na te gaan wat de impact is op het concurrentievermogen; |
| --- | --- |

k)

de beginselen van slimme regelgeving toe te passen, toezicht uit te oefenen op effectbeoordelingen en na te gaan wat de impact is op het concurrentievermogen;

| l) | milieudoelstellingen op te nemen in belangrijke begrotingsonderdelen, zoals plattelandsontwikkeling, landbouw- en de structuurfondsen; |
| --- | --- |

l)

milieudoelstellingen op te nemen in belangrijke begrotingsonderdelen, zoals plattelandsontwikkeling, landbouw- en de structuurfondsen;

| m) | verbeteringen aan te brengen in de communicatie tussen alle bestuursniveaus, alsook in de verschillende stadia van het ontwikkelingsbeleid en de investeringen in informatiesystemen en webtoepassingen voor het verstrekken van transparante milieu-informatie aan burgers en openbare instellingen; |
| --- | --- |

m)

verbeteringen aan te brengen in de communicatie tussen alle bestuursniveaus, alsook in de verschillende stadia van het ontwikkelingsbeleid en de investeringen in informatiesystemen en webtoepassingen voor het verstrekken van transparante milieu-informatie aan burgers en openbare instellingen;

| n) | gebruik te maken van het door het CvdR opgerichte technische platform voor samenwerking bij milieuaangelegenheden om de dialoog en de uitwisseling van informatie te vergemakkelijken en de praktische toepassing ervan te verbeteren; |
| --- | --- |

n)

gebruik te maken van het door het CvdR opgerichte technische platform voor samenwerking bij milieuaangelegenheden om de dialoog en de uitwisseling van informatie te vergemakkelijken en de praktische toepassing ervan te verbeteren;

| o) | mechanismen in het leven te roepen waarmee lokale en regionale overheden milieugegevens kunnen verzamelen en gemeenten, regio's en lidstaten samen verantwoordelijk te maken voor het verzamelen, verwerken en controleren van deze gegevens; |
| --- | --- |

o)

mechanismen in het leven te roepen waarmee lokale en regionale overheden milieugegevens kunnen verzamelen en gemeenten, regio's en lidstaten samen verantwoordelijk te maken voor het verzamelen, verwerken en controleren van deze gegevens;

| p) | gestructureerde tenuitvoerleggings- en informatiekaders (SIIF's — structured implementation and information networks) te ontwikkelen voor alle EU-milieuwetgeving, met medewerking van de lokale en regionale overheden; |
| --- | --- |

p)

gestructureerde tenuitvoerleggings- en informatiekaders (SIIF's — structured implementation and information networks) te ontwikkelen voor alle EU-milieuwetgeving, met medewerking van de lokale en regionale overheden;

| q) | de uitwerking te stimuleren van concrete programma's voor lokaal en regionaal milieubewustzijn om sensibilisering op milieugebied te bevorderen en de burgers duidelijk te maken hoe zij hieraan een bijdrage kunnen leveren. De programma's moeten op participatieve wijze in praktijk worden gebracht, ook door de toekenning van beurzen mogelijk te maken; |
| --- | --- |

q)

de uitwerking te stimuleren van concrete programma's voor lokaal en regionaal milieubewustzijn om sensibilisering op milieugebied te bevorderen en de burgers duidelijk te maken hoe zij hieraan een bijdrage kunnen leveren. De programma's moeten op participatieve wijze in praktijk worden gebracht, ook door de toekenning van beurzen mogelijk te maken;

| r) | de band tussen burger en milieu te versterken door middel van voorlichting en cursussen over het milieu die door gemeentelijke en regionale instanties voor alle leeftijden worden georganiseerd, om alle burgers bewust te maken van de milieuproblematiek; |
| --- | --- |

r)

de band tussen burger en milieu te versterken door middel van voorlichting en cursussen over het milieu die door gemeentelijke en regionale instanties voor alle leeftijden worden georganiseerd, om alle burgers bewust te maken van de milieuproblematiek;

| s) | het IMPEL-netwerk voor de implementatie van de EU-milieuwetgeving door het verstrekken van langetermijnfinanciering om peer review en de uitwisseling van goede praktijken te vergemakkelijken, voor de naleving van de EU-milieuwetgeving, met name door lokale en regionale overheden, uit te breiden en te versterken; |
| --- | --- |

s)

het IMPEL-netwerk voor de implementatie van de EU-milieuwetgeving door het verstrekken van langetermijnfinanciering om peer review en de uitwisseling van goede praktijken te vergemakkelijken, voor de naleving van de EU-milieuwetgeving, met name door lokale en regionale overheden, uit te breiden en te versterken;

| t) | de positieve rol van het 7e MAP bij het ondersteunen van lokale en regionale ondernemingen en overheden die een gestructureerd kader bieden voor langetermijnplanning, vooral voor grote investeringen in infrastructuur, te stimuleren; |
| --- | --- |

t)

de positieve rol van het 7e MAP bij het ondersteunen van lokale en regionale ondernemingen en overheden die een gestructureerd kader bieden voor langetermijnplanning, vooral voor grote investeringen in infrastructuur, te stimuleren;

| u) | lokale instanties en verenigingen in te schakelen om de burgers te betrekken bij het opstellen van milieustrategieën en –doelstellingen op lange termijn, met het oog op het gebruik van Europese fondsen voor investeringen in milieu-infrastructuur en ecosysteemdiensten, de aanpassing aan klimaatverandering, het verlies aan biodiversiteit en de beperking van het risico op rampen, alsook met het oog op de training inzake de toepassing van de MEB- en SMEB-richtlijnen; |
| --- | --- |

u)

lokale instanties en verenigingen in te schakelen om de burgers te betrekken bij het opstellen van milieustrategieën en –doelstellingen op lange termijn, met het oog op het gebruik van Europese fondsen voor investeringen in milieu-infrastructuur en ecosysteemdiensten, de aanpassing aan klimaatverandering, het verlies aan biodiversiteit en de beperking van het risico op rampen, alsook met het oog op de training inzake de toepassing van de MEB- en SMEB-richtlijnen;

| v) | bij de voorbereiding van documenten over stedenbouw rekening te houden met duurzame vormen van beheer van het stadsmilieu, gericht op een geïntegreerde milieuplanning in steden, duurzame mobiliteit, netwerken voor elektrisch vervoer, fietspaden en fietsverhuurstations in stadscentra, levenskwaliteit en volksgezondheid. |
| --- | --- |

v)

bij de voorbereiding van documenten over stedenbouw rekening te houden met duurzame vormen van beheer van het stadsmilieu, gericht op een geïntegreerde milieuplanning in steden, duurzame mobiliteit, netwerken voor elektrisch vervoer, fietspaden en fietsverhuurstations in stadscentra, levenskwaliteit en volksgezondheid.

| 55. | De strategie van het 7e MAP zal voor een deel afhankelijk zijn van de specifieke beleidsinstrumenten die worden gekozen om de beoogde doelstellingen te verwezenlijken. Deze keuze kan pas worden gemaakt nadat de effectbeoordelingen zijn verricht. Die keuze is van invloed op de kostenefficiëntie en op bepaalde sociale en economische effecten, alsook op de rol van nationale, regionale en lokale autoriteiten bij de uitvoering van de op Europees niveau overeengekomen beleidsmaatregelen en wetgeving. De in de vorige paragraaf genoemde maatregelen mogen echter niet leiden tot een grotere begrotingsdruk voor de gemeenten en regio's. Het Comité is van mening dat de financiële verantwoordelijkheid voor deze maatregelen hoofdzakelijk bij de EU of bij de nationale overheid moet komen te liggen. Het is van belang te zorgen voor duurzame economische vooruitgang, zonder iets af te doen aan het herstellend vermogen van onze ecosystemen, die de groei ondersteunen en de gezondheid van onze burgers beschermen. |
| --- | --- |

55.

De strategie van het 7e MAP zal voor een deel afhankelijk zijn van de specifieke beleidsinstrumenten die worden gekozen om de beoogde doelstellingen te verwezenlijken. Deze keuze kan pas worden gemaakt nadat de effectbeoordelingen zijn verricht. Die keuze is van invloed op de kostenefficiëntie en op bepaalde sociale en economische effecten, alsook op de rol van nationale, regionale en lokale autoriteiten bij de uitvoering van de op Europees niveau overeengekomen beleidsmaatregelen en wetgeving. De in de vorige paragraaf genoemde maatregelen mogen echter niet leiden tot een grotere begrotingsdruk voor de gemeenten en regio's. Het Comité is van mening dat de financiële verantwoordelijkheid voor deze maatregelen hoofdzakelijk bij de EU of bij de nationale overheid moet komen te liggen. Het is van belang te zorgen voor duurzame economische vooruitgang, zonder iets af te doen aan het herstellend vermogen van onze ecosystemen, die de groei ondersteunen en de gezondheid van onze burgers beschermen.

II.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGSVOORSTELLEN

Wijzigingsvoorstel 1

Voorstel van de Europese Commissie, Bijlage, punt 15

| Tekst van de Commissie | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel is ter verwezenlijking van die doelstellingen in veel gevallen in de eerste plaats actie op nationaal, regionaal of lokaal niveau vereist. Op andere vlakken zijn er aanvullende maatregelen op EU-niveau vereist. Omdat milieubeleid een gedeelde bevoegdheid is binnen de EU, is het een van de doelstellingen van dit programma om een gezamenlijk eigenaarschap van gedeelde doelen en doelstellingen te creëren en te zorgen voor een gelijk speelveld voor ondernemingen en overheidsinstanties. Heldere doelen en doelstellingen geven beleidsmakers en overige belanghebbenden, met inbegrip van regio’s en steden, ondernemingen en sociale partners, en individuele burgers, een gevoel van richting en een voorspelbaar kader voor actie. | Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel is ter verwezenlijking van die doelstellingen in veel gevallen in de eerste plaats actie op Europees, nationaal, regionaal of lokaal niveau vereist. Op andere vlakken zijn er aanvullende maatregelen op EU-niveau vereist. Omdat milieubeleid een gedeelde bevoegdheid is binnen de EU, is het een van de doelstellingen van dit programma om een gezamenlijk eigenaarschap van gedeelde doelen en doelstellingen te creëren en te zorgen voor een gelijk speelveld voor ondernemingen en overheidsinstanties. Heldere doelen en doelstellingen geven beleidsmakers en overige belanghebbenden, met inbegrip van regio’s en steden, ondernemingen en sociale partners, en individuele burgers, een gevoel van richting en een voorspelbaar kader voor actie. |

Tekst van de Commissie

Wijzigingsvoorstel CvdR

Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel is ter verwezenlijking van die doelstellingen in veel gevallen in de eerste plaats actie op nationaal, regionaal of lokaal niveau vereist. Op andere vlakken zijn er aanvullende maatregelen op EU-niveau vereist. Omdat milieubeleid een gedeelde bevoegdheid is binnen de EU, is het een van de doelstellingen van dit programma om een gezamenlijk eigenaarschap van gedeelde doelen en doelstellingen te creëren en te zorgen voor een gelijk speelveld voor ondernemingen en overheidsinstanties. Heldere doelen en doelstellingen geven beleidsmakers en overige belanghebbenden, met inbegrip van regio’s en steden, ondernemingen en sociale partners, en individuele burgers, een gevoel van richting en een voorspelbaar kader voor actie.

Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel is ter verwezenlijking van die doelstellingen in veel gevallen in de eerste plaats actie op Europees, nationaal, regionaal of lokaal niveau vereist. Op andere vlakken zijn er aanvullende maatregelen op EU-niveau vereist. Omdat milieubeleid een gedeelde bevoegdheid is binnen de EU, is het een van de doelstellingen van dit programma om een gezamenlijk eigenaarschap van gedeelde doelen en doelstellingen te creëren en te zorgen voor een gelijk speelveld voor ondernemingen en overheidsinstanties. Heldere doelen en doelstellingen geven beleidsmakers en overige belanghebbenden, met inbegrip van regio’s en steden, ondernemingen en sociale partners, en individuele burgers, een gevoel van richting en een voorspelbaar kader voor actie.

Motivering

De verbetering van het milieu is een gedeelde verantwoordelijkheid van alle overheidsniveaus.

Wijzigingsvoorstel 2

Voorstel van de Europese Commissie, Bijlage, punt 43

| Tekst van de Commissie | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| Een aanzienlijk deel van de EU-bevolking is nog altijd blootgesteld aan een mate van luchtvervuiling die de door de WGO aanbevolen normen overschrijdt. Er zullen met name maatregelen moeten worden genomen in plaatsen waar mensen, met name gevoelige of kwetsbare groepen binnen de samenleving, en ecosystemen zijn blootgesteld aan hoge niveaus van verontreinigende stoffen, zoals in steden en gebouwen. | Een aanzienlijk deel van de EU-bevolking is nog altijd blootgesteld aan een mate van luchtvervuiling die de door de WGO aanbevolen normen overschrijdt. Er zullen met name Europese en nationale maatregelen moeten worden genomen in plaatsen waar mensen, met name gevoelige of kwetsbare groepen binnen de samenleving, en ecosystemen zijn blootgesteld aan hoge niveaus van verontreinigende stoffen, zoals in steden en gebouwen. |

Tekst van de Commissie

Wijzigingsvoorstel CvdR

Een aanzienlijk deel van de EU-bevolking is nog altijd blootgesteld aan een mate van luchtvervuiling die de door de WGO aanbevolen normen overschrijdt. Er zullen met name maatregelen moeten worden genomen in plaatsen waar mensen, met name gevoelige of kwetsbare groepen binnen de samenleving, en ecosystemen zijn blootgesteld aan hoge niveaus van verontreinigende stoffen, zoals in steden en gebouwen.

Een aanzienlijk deel van de EU-bevolking is nog altijd blootgesteld aan een mate van luchtvervuiling die de door de WGO aanbevolen normen overschrijdt. Er zullen met name Europese en nationale maatregelen moeten worden genomen in plaatsen waar mensen, met name gevoelige of kwetsbare groepen binnen de samenleving, en ecosystemen zijn blootgesteld aan hoge niveaus van verontreinigende stoffen, zoals in steden en gebouwen.

Motivering

Op dit terrein bestaat grote behoefte aan EU- en nationale maatregelen.

Wijzigingsvoorstel 3

Voorstel van de Europese Commissie, Bijlage, punt 58

| Tekst van de Commissie | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Ten tweede breidt de EU de vereisten ten aanzien van inspecties en toezicht uit tot het bredere corpus van EU-milieuwetgeving en wordt dit aangevuld met capaciteit op EU-niveau om situaties aan te pakken waar reden tot zorg is. | Ten tweede wil
  breidt de EU, door gerichte prioriteiten te stellen en gebruik te maken van synergie met bestaande toezichtregels, de vereisten ten aanzien van inspecties en toezicht uitbreiden tot het bredere corpus van EU-milieuwetgeving en wordt dit aangevuld
  aanvullen met capaciteit op EU-niveau om binnen haar bevoegdheden situaties aan te pakken waar reden tot zorg is. |

Tekst van de Commissie

Wijzigingsvoorstel

Ten tweede breidt de EU de vereisten ten aanzien van inspecties en toezicht uit tot het bredere corpus van EU-milieuwetgeving en wordt dit aangevuld met capaciteit op EU-niveau om situaties aan te pakken waar reden tot zorg is.

Ten tweede wil
  breidt de EU, door gerichte prioriteiten te stellen en gebruik te maken van synergie met bestaande toezichtregels, de vereisten ten aanzien van inspecties en toezicht uitbreiden tot het bredere corpus van EU-milieuwetgeving en wordt dit aangevuld
  aanvullen met capaciteit op EU-niveau om binnen haar bevoegdheden situaties aan te pakken waar reden tot zorg is.

Motivering

Als de toezichtregels voor het gehele EU-milieurecht gaan gelden, dient er te worden voorzien in een efficiënte aanpak om onnodige verdere verzwaring van de toch al zeer formele en bureaucratische EU-procedures te vermijden. Verder kan men zich afvragen of er sprake is van nieuwe, gerechtvaardigde bevoegdheden van de Europese Commissie. Daarom moet in de formulering van paragraaf 58 duidelijk worden gemaakt dat de Commissie in dit verband binnen haar bestaande bevoegdheden optreedt. Dit druist niet in tegen de strekking van het advies, omdat daarin wordt voorgesteld om het beheer en de uitwisseling van milieugegevens te rationaliseren en te moderniseren.

Wijzigingsvoorstel 4

Voorstel van de Europese Commissie, Bijlage, punt 69

| Tekst van de Commissie | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Er bestaan nog altijd aanzienlijke hiaten in de kennis, waarvan sommige van belang zijn voor de prioritaire doelstellingen van dit programma. Het is derhalve van belang om te investeren in verder onderzoek om deze hiaten te vullen en aldus te zorgen dat overheidsinstanties en ondernemingen over een stevig fundament beschikken om beslissingen te nemen die de sociale, economische en ecologische kosten en baten volledig weerspiegelen. Vier hiaten springen in het oog:






  — | Om beter inzicht te krijgen in complexe kwesties met betrekking tot ecologische veranderingen, zoals klimaatverandering en het effect van natuurrampen, de implicaties van het verlies van soorten voor ecosysteemdiensten, milieudrempels en ecologische omslagpunten, is er behoefte aan geavanceerd onderzoek dat de hiaten in gegevens en kennis moet dichten en aan adequate middelen om modellen op stellen. Al geven de beschikbare gegevens ondubbelzinnig aan dat er op deze gebieden voorzorgsmaatregelen moeten worden getroffen, nader onderzoek naar de grenzen van onze planeet, de systeemrisico’s en het vermogen van onze samenleving om deze problemen het hoofd te bieden, zal bijdragen aan de ontwikkeling van de meest geschikte antwoorden. Dit zou investeringen moeten omvatten in het opvullen van gegevens- en kennishiaten, het in kaart brengen en beoordelen van ecosysteemdiensten, en het beter begrijpen van de rol van biodiversiteit in het onderbouwen van die diensten en hoe deze zich aanpassen aan klimaatverandering. |

Tekst van de Commissie

Wijzigingsvoorstel

Er bestaan nog altijd aanzienlijke hiaten in de kennis, waarvan sommige van belang zijn voor de prioritaire doelstellingen van dit programma. Het is derhalve van belang om te investeren in verder onderzoek om deze hiaten te vullen en aldus te zorgen dat overheidsinstanties en ondernemingen over een stevig fundament beschikken om beslissingen te nemen die de sociale, economische en ecologische kosten en baten volledig weerspiegelen. Vier hiaten springen in het oog:

—

Om beter inzicht te krijgen in complexe kwesties met betrekking tot ecologische veranderingen, zoals klimaatverandering en het effect van natuurrampen, de implicaties van het verlies van soorten voor ecosysteemdiensten, milieudrempels en ecologische omslagpunten, is er behoefte aan geavanceerd onderzoek dat de hiaten in gegevens en kennis moet dichten en aan adequate middelen om modellen op stellen. Al geven de beschikbare gegevens ondubbelzinnig aan dat er op deze gebieden voorzorgsmaatregelen moeten worden getroffen, nader onderzoek naar de grenzen van onze planeet, de systeemrisico’s en het vermogen van onze samenleving om deze problemen het hoofd te bieden, zal bijdragen aan de ontwikkeling van de meest geschikte antwoorden. Dit zou investeringen moeten omvatten in het opvullen van gegevens- en kennishiaten, het in kaart brengen en beoordelen van ecosysteemdiensten, en het beter begrijpen van de rol van biodiversiteit in het onderbouwen van die diensten en hoe deze zich aanpassen aan klimaatverandering.

Er bestaan nog altijd aanzienlijke hiaten in de kennis, waarvan sommige van belang zijn voor de prioritaire doelstellingen van dit programma. Het is derhalve van belang om te investeren in verder onderzoek om deze hiaten te vullen en aldus te zorgen dat overheidsinstanties en ondernemingen over een stevig fundament beschikken om beslissingen te nemen die de sociale, economische en ecologische kosten en baten volledig weerspiegelen. Vier hiaten springen in het oog:

| — | Om beter inzicht te krijgen in complexe kwesties met betrekking tot ecologische veranderingen, zoals klimaatverandering en het effect van natuurrampen, de implicaties van het verlies van soorten voor ecosysteemdiensten, milieudrempels en ecologische omslagpunten, is er behoefte aan geavanceerd onderzoek dat de hiaten in gegevens en kennis moet dichten en aan adequate middelen om modellen op stellen. Er bestaat zeer gespecialiseerde kennis op afzonderlijke vakgebieden (bodem, water, klimaat, lucht, flora, fauna), waarbij in toenemende mate functionele dwarsverbanden worden gecreëerd. Dergelijke deskundigheid is voor een functioneel en duurzaam beheer van ecosystemen onmisbaar en maakt het mogelijk om het hoofddoel (een uniforme aanpak om ecosystemen te stabiliseren) trefzeker te bereiken en middelen efficiënt te gebruiken. Al geven de beschikbare gegevens ondubbelzinnig aan dat er op deze gebieden voorzorgsmaatregelen moeten worden getroffen, nader onderzoek naar de grenzen van onze planeet, de systeemrisico’s en het vermogen van onze samenleving om deze problemen het hoofd te bieden, zal bijdragen aan de ontwikkeling van de meest geschikte antwoorden. Dit zou investeringen moeten omvatten in het opvullen van gegevens- en kennishiaten, het in kaart brengen en beoordelen van ecosysteemdiensten, en het beter begrijpen van de rol van biodiversiteit in het onderbouwen van die diensten en hoe deze zich aanpassen aan klimaatverandering. |
| --- | --- |

—

Om beter inzicht te krijgen in complexe kwesties met betrekking tot ecologische veranderingen, zoals klimaatverandering en het effect van natuurrampen, de implicaties van het verlies van soorten voor ecosysteemdiensten, milieudrempels en ecologische omslagpunten, is er behoefte aan geavanceerd onderzoek dat de hiaten in gegevens en kennis moet dichten en aan adequate middelen om modellen op stellen. Er bestaat zeer gespecialiseerde kennis op afzonderlijke vakgebieden (bodem, water, klimaat, lucht, flora, fauna), waarbij in toenemende mate functionele dwarsverbanden worden gecreëerd. Dergelijke deskundigheid is voor een functioneel en duurzaam beheer van ecosystemen onmisbaar en maakt het mogelijk om het hoofddoel (een uniforme aanpak om ecosystemen te stabiliseren) trefzeker te bereiken en middelen efficiënt te gebruiken. Al geven de beschikbare gegevens ondubbelzinnig aan dat er op deze gebieden voorzorgsmaatregelen moeten worden getroffen, nader onderzoek naar de grenzen van onze planeet, de systeemrisico’s en het vermogen van onze samenleving om deze problemen het hoofd te bieden, zal bijdragen aan de ontwikkeling van de meest geschikte antwoorden. Dit zou investeringen moeten omvatten in het opvullen van gegevens- en kennishiaten, het in kaart brengen en beoordelen van ecosysteemdiensten, en het beter begrijpen van de rol van biodiversiteit in het onderbouwen van die diensten en hoe deze zich aanpassen aan klimaatverandering.

(...)

(...)

Motivering

Het op korte termijn dichten van kennislacunes inzake het begrip van ecosystemen is absoluut noodzakelijk om doelgericht en efficiënt maatregelen in het kader van een duurzaam milieubeleid te ontwikkelen en er tegelijkertijd voor te zorgen dat op transparante wijze werk wordt gemaakt van het voornemen uit het 7e MAP om ecosysteemdiensten die voor projectmanagers van belang zijn in kaart te brengen en te beoordelen en nettoverliezen te compenseren. Zo worden inefficiënte strategieën, die een belasting vormen voor o.a. projectmanagers, vermeden. Dit sluit aan bij de inhoud van het CvdR-advies, waarin ervoor gepleit wordt om haalbare milieudoelstellingen te formuleren en kennislacunes te dichten.

Wijzigingsvoorstel 5

Voorstel van de Europese Commissie, Bijlage, punt 83

| Tekst van de Commissie | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| Hoewel het al sinds 1997 op grond van het Verdrag vereist is milieubeschermingsaangelegenheden te integreren met overige EU-beleidsmaatregelen en -activiteiten, geeft de algehele toestand van het Europese milieu toch aan dat de vooruitgang tot op heden, al is deze op sommige vlakken prijzenswaardig, niet toereikend is om alle negatieve trends te keren. De verwezenlijking van veel van de prioritaire doelstellingen van dit programma vergt een nog effectievere integratie van milieu- en klimaatoverwegingen met overig beleid, evenals coherentere, gezamenlijke beleidsbenaderingen die meervoudige voordelen bieden. Dit moet ertoe bijdragen dat moeilijke neveneffecten in een vroeg stadium worden aangepakt, in plaats van pas tijdens de uitvoeringsfase, en dat onvermijdelijke effecten effectiever worden ingeperkt. De richtlijn betreffende strategische milieueffectbeoordeling en de richtlijn betreffende de milieueffectbeoordeling zijn, indien correct toegepast, effectieve middelen om te zorgen dat milieubeschermingsvereisten worden opgenomen in plannen, programma’s en projecten. Lokale en regionale autoriteiten, die over het algemeen verantwoordelijk zijn voor de beslissingen over het gebruik van land en mariene gebieden, hebben in het bijzonder een belangrijke rol te spelen bij de beoordeling van milieueffecten en -bescherming, en het behoud en de verbetering van het natuurlijk kapitaal, ook om te zorgen voor een groter herstellingsvermogen ten aanzien van de effecten van klimaatverandering en natuurrampen. | Hoewel het al sinds 1997 op grond van het Verdrag vereist is milieubeschermingsaangelegenheden te integreren met overige EU-beleidsmaatregelen en -activiteiten, geeft de algehele toestand van het Europese milieu toch aan dat de vooruitgang tot op heden, al is deze op sommige vlakken prijzenswaardig, niet toereikend is om alle negatieve trends te keren. De verwezenlijking van veel van de prioritaire doelstellingen van dit programma vergt een nog effectievere integratie van milieu- en klimaatoverwegingen met overig beleid, evenals coherentere, gezamenlijke beleidsbenaderingen die meervoudige voordelen bieden. Dit moet ertoe bijdragen dat moeilijke neveneffecten in een vroeg stadium worden aangepakt, in plaats van pas tijdens de uitvoeringsfase, en dat onvermijdelijke effecten effectiever worden ingeperkt. Het ambitieniveau van het EU-bronbeleid dient afgestemd te worden op de sectorale milieudoelstellingen en synchroon te lopen met de tijdpaden van bronmaatregelen en immissiedoelstellingen. De richtlijn betreffende strategische milieueffectbeoordeling en de richtlijn betreffende de milieueffectbeoordeling zijn, indien correct toegepast, effectieve middelen om te zorgen dat milieubeschermingsvereisten worden opgenomen in plannen, programma’s en projecten. Lokale en regionale autoriteiten, die over het algemeen verantwoordelijk zijn voor de beslissingen over het gebruik van land en mariene gebieden, hebben in het bijzonder een belangrijke rol te spelen bij de beoordeling van milieueffecten en -bescherming, en het behoud en de verbetering van het natuurlijk kapitaal, ook om te zorgen voor een groter herstellingsvermogen ten aanzien van de effecten van klimaatverandering en natuurrampen |

Tekst van de Commissie

Wijzigingsvoorstel CvdR

Hoewel het al sinds 1997 op grond van het Verdrag vereist is milieubeschermingsaangelegenheden te integreren met overige EU-beleidsmaatregelen en -activiteiten, geeft de algehele toestand van het Europese milieu toch aan dat de vooruitgang tot op heden, al is deze op sommige vlakken prijzenswaardig, niet toereikend is om alle negatieve trends te keren. De verwezenlijking van veel van de prioritaire doelstellingen van dit programma vergt een nog effectievere integratie van milieu- en klimaatoverwegingen met overig beleid, evenals coherentere, gezamenlijke beleidsbenaderingen die meervoudige voordelen bieden. Dit moet ertoe bijdragen dat moeilijke neveneffecten in een vroeg stadium worden aangepakt, in plaats van pas tijdens de uitvoeringsfase, en dat onvermijdelijke effecten effectiever worden ingeperkt. De richtlijn betreffende strategische milieueffectbeoordeling en de richtlijn betreffende de milieueffectbeoordeling zijn, indien correct toegepast, effectieve middelen om te zorgen dat milieubeschermingsvereisten worden opgenomen in plannen, programma’s en projecten. Lokale en regionale autoriteiten, die over het algemeen verantwoordelijk zijn voor de beslissingen over het gebruik van land en mariene gebieden, hebben in het bijzonder een belangrijke rol te spelen bij de beoordeling van milieueffecten en -bescherming, en het behoud en de verbetering van het natuurlijk kapitaal, ook om te zorgen voor een groter herstellingsvermogen ten aanzien van de effecten van klimaatverandering en natuurrampen.

Hoewel het al sinds 1997 op grond van het Verdrag vereist is milieubeschermingsaangelegenheden te integreren met overige EU-beleidsmaatregelen en -activiteiten, geeft de algehele toestand van het Europese milieu toch aan dat de vooruitgang tot op heden, al is deze op sommige vlakken prijzenswaardig, niet toereikend is om alle negatieve trends te keren. De verwezenlijking van veel van de prioritaire doelstellingen van dit programma vergt een nog effectievere integratie van milieu- en klimaatoverwegingen met overig beleid, evenals coherentere, gezamenlijke beleidsbenaderingen die meervoudige voordelen bieden. Dit moet ertoe bijdragen dat moeilijke neveneffecten in een vroeg stadium worden aangepakt, in plaats van pas tijdens de uitvoeringsfase, en dat onvermijdelijke effecten effectiever worden ingeperkt. Het ambitieniveau van het EU-bronbeleid dient afgestemd te worden op de sectorale milieudoelstellingen en synchroon te lopen met de tijdpaden van bronmaatregelen en immissiedoelstellingen. De richtlijn betreffende strategische milieueffectbeoordeling en de richtlijn betreffende de milieueffectbeoordeling zijn, indien correct toegepast, effectieve middelen om te zorgen dat milieubeschermingsvereisten worden opgenomen in plannen, programma’s en projecten. Lokale en regionale autoriteiten, die over het algemeen verantwoordelijk zijn voor de beslissingen over het gebruik van land en mariene gebieden, hebben in het bijzonder een belangrijke rol te spelen bij de beoordeling van milieueffecten en -bescherming, en het behoud en de verbetering van het natuurlijk kapitaal, ook om te zorgen voor een groter herstellingsvermogen ten aanzien van de effecten van klimaatverandering en natuurrampen

Motivering

Het ambitieniveau van het bronbeleid en het desbetreffende tijdpad dienen afgestemd te worden op de sectorale milieudoelstellingen.

Wijzigingsvoorstel 6

Voorstel van de Europese Commissie, Bijlage, punt 86

| Tekst van de Commissie | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| Om de ecologische integratie en beleidssamenhang te verbeteren, dient het programma te zorgen dat tegen 2020:






  a. | sectorale beleidsmaatregelen op EU- en lidstaatniveau zijn ontwikkeld en uitgevoerd op een wijze die de relevante milieu- en klimaatgerelateerde doelen en doelstellingen ondersteunt. |

Tekst van de Commissie

Wijzigingsvoorstel CvdR

Om de ecologische integratie en beleidssamenhang te verbeteren, dient het programma te zorgen dat tegen 2020:

a.

sectorale beleidsmaatregelen op EU- en lidstaatniveau zijn ontwikkeld en uitgevoerd op een wijze die de relevante milieu- en klimaatgerelateerde doelen en doelstellingen ondersteunt.

Dit vereist in het bijzonder:

| a. | integratie van de milieu- en klimaatgerelateerde voorwaarden en stimulerende maatregelen in beleidsinitiatieven, met inbegrip van beoordelingen en hervormingen van het bestaande beleid, alsmede nieuwe initiatieven op EU- en lidstaatniveau. |
| --- | --- |

a.

integratie van de milieu- en klimaatgerelateerde voorwaarden en stimulerende maatregelen in beleidsinitiatieven, met inbegrip van beoordelingen en hervormingen van het bestaande beleid, alsmede nieuwe initiatieven op EU- en lidstaatniveau.

| b. | verrichting van systematische ex-antebeoordelingen van de ecologische, sociale en economische effecten van beleidsinitiatieven op EU- en lidstaatniveau, met als doel te zorgen voor samenhang en doelmatigheid. |
| --- | --- |

b.

verrichting van systematische ex-antebeoordelingen van de ecologische, sociale en economische effecten van beleidsinitiatieven op EU- en lidstaatniveau, met als doel te zorgen voor samenhang en doelmatigheid.

Om de ecologische integratie en beleidssamenhang te verbeteren, dient het programma te zorgen dat tegen 2020:

| a. | sectorale beleidsmaatregelen op EU- en lidstaatniveau zijn ontwikkeld en uitgevoerd op een wijze die de relevante milieu- en klimaatgerelateerde doelen en doelstellingen ondersteunt. |
| --- | --- |

a.

sectorale beleidsmaatregelen op EU- en lidstaatniveau zijn ontwikkeld en uitgevoerd op een wijze die de relevante milieu- en klimaatgerelateerde doelen en doelstellingen ondersteunt.

Dit vereist in het bijzonder:

| a. | integratie van de milieu- en klimaatgerelateerde voorwaarden en stimulerende maatregelen in beleidsinitiatieven, met inbegrip van beoordelingen en hervormingen van het bestaande beleid, alsmede nieuwe initiatieven op EU- en lidstaatniveau. |
| --- | --- |

a.

integratie van de milieu- en klimaatgerelateerde voorwaarden en stimulerende maatregelen in beleidsinitiatieven, met inbegrip van beoordelingen en hervormingen van het bestaande beleid, alsmede nieuwe initiatieven op EU- en lidstaatniveau.

| b. | afstemming van het ambitieniveau van het EU-bronbeleid op sectorale milieudoelstellingen en synchronisatie van het tijdpad van het bronbeleid en het tijdpad van de immissiedoelstellingen. |
| --- | --- |

b.

afstemming van het ambitieniveau van het EU-bronbeleid op sectorale milieudoelstellingen en synchronisatie van het tijdpad van het bronbeleid en het tijdpad van de immissiedoelstellingen.

| b

  c. | verrichting van systematische ex-antebeoordelingen van de ecologische, sociale en economische effecten van beleidsinitiatieven op EU- en lidstaatniveau, met als doel te zorgen voor samenhang en doelmatigheid. |
| --- | --- |

b

  c.

verrichting van systematische ex-antebeoordelingen van de ecologische, sociale en economische effecten van beleidsinitiatieven op EU- en lidstaatniveau, met als doel te zorgen voor samenhang en doelmatigheid.

Motivering

Het ambitieniveau van het bronbeleid en het desbetreffende tijdpad dienen afgestemd te worden op de sectorale milieudoelstellingen.

Wijzigingsvoorstel 7

Voorstel van de Europese Commissie, Bijlage, punt 89

| Tekst van de Commissie | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| EU-burgers, ongeacht of deze in de stad of op het platteland wonen, profiteren van een reeks EU-beleidsmaatregelen en initiatieven die de duurzame ontwikkeling van stedelijke gebieden ondersteunen. Dit vergt echter een effectieve, efficiënte coördinatie van de verschillende niveaus van bestuur, ook over de bestuurlijke grenzen heen, alsmede stelselmatige betrokkenheid van regionale en lokale overheden bij de planning, formulering en ontwikkeling van beleidsmaatregelen die een effect hebben op de kwaliteit van de stedelijke omgeving. De verbeterde coördinatiemechanismen op nationaal en regionaal niveau die voor de komende financieringsperiode zijn voorgesteld in het kader van het gemeenschappelijk strategisch kader en de totstandbrenging van een platform voor stedelijke ontwikkeling, kunnen bijdragen aan de verwezenlijking hiervan, en meer belanghebbende groepen en het publiek betrekken bij besluiten die hen direct aangaan. Lokale en regionale autoriteiten zijn eveneens gebaat bij de verdere ontwikkeling van instrumenten voor het stroomlijnen van milieugegevensverzameling en beheer, en voor het bevorderen van de uitwisseling van informatie en goede praktijken. Daarnaast profiteren zij van de inspanningen ter verbetering van de uitvoering van de milieuwetgeving op EU-, nationaal en lokaal niveau. Dit strookt met de verbintenis die is aangegaan tijdens Rio+20 om een integrale benadering voor de planning, de bouw en het beheer van duurzame steden en stedelijke agglomeraties te bevorderen. Geïntegreerde benaderingen voor stedelijke ruimtelijke ordening, waarin behalve met economische en sociale kwesties ten volle rekening wordt gehouden met milieuoverwegingen op de lange termijn, zijn cruciaal om ervoor te zorgen dat stedelijke gemeenschappen duurzame, efficiënte en gezonde woon- en werkplekken zijn. | EU-burgers, ongeacht of deze in de stad of op het platteland wonen, profiteren van een reeks EU-beleidsmaatregelen en initiatieven die de duurzame ontwikkeling van stedelijke gebieden ondersteunen. Dit vergt echter een effectieve, efficiënte coördinatie van de verschillende niveaus van bestuur, ook over de bestuurlijke grenzen heen, alsmede stelselmatige betrokkenheid van regionale en lokale overheden bij de planning, formulering en ontwikkeling van beleidsmaatregelen die een effect hebben op de kwaliteit van de stedelijke omgeving. De verbeterde coördinatiemechanismen op nationaal en regionaal niveau die voor de komende financieringsperiode zijn voorgesteld in het kader van het gemeenschappelijk strategisch kader en de totstandbrenging van een platform voor stedelijke ontwikkeling, kunnen bijdragen aan de verwezenlijking hiervan, en meer belanghebbende groepen en het publiek betrekken bij besluiten die hen direct aangaan. Lokale en regionale autoriteiten zijn mogelijk eveneens gebaat bij de verdere ontwikkeling van instrumenten voor het stroomlijnen van milieugegevensverzameling en beheer, en voor het bevorderen van de uitwisseling van informatie en goede praktijken. Daarnaast profiteren zij van de inspanningen ter verbetering van de uitvoering van de milieuwetgeving op EU, nationaal en lokaal niveau. Dit strookt met de verbintenis die is aangegaan tijdens Rio+20 om een integrale benadering voor de planning, de bouw en het beheer van duurzame steden en stedelijke agglomeraties te bevorderen. Geïntegreerde benaderingen voor stedelijke ruimtelijke ordening, waarin behalve met economische, en sociale en territoriale kwesties ten volle rekening wordt gehouden met milieuoverwegingen op de lange termijn, zijn cruciaal om ervoor te zorgen dat stedelijke gemeenschappen duurzame, efficiënte en gezonde woon- en werkplekken zijn. |

Tekst van de Commissie

Wijzigingsvoorstel CvdR

EU-burgers, ongeacht of deze in de stad of op het platteland wonen, profiteren van een reeks EU-beleidsmaatregelen en initiatieven die de duurzame ontwikkeling van stedelijke gebieden ondersteunen. Dit vergt echter een effectieve, efficiënte coördinatie van de verschillende niveaus van bestuur, ook over de bestuurlijke grenzen heen, alsmede stelselmatige betrokkenheid van regionale en lokale overheden bij de planning, formulering en ontwikkeling van beleidsmaatregelen die een effect hebben op de kwaliteit van de stedelijke omgeving. De verbeterde coördinatiemechanismen op nationaal en regionaal niveau die voor de komende financieringsperiode zijn voorgesteld in het kader van het gemeenschappelijk strategisch kader en de totstandbrenging van een platform voor stedelijke ontwikkeling, kunnen bijdragen aan de verwezenlijking hiervan, en meer belanghebbende groepen en het publiek betrekken bij besluiten die hen direct aangaan. Lokale en regionale autoriteiten zijn eveneens gebaat bij de verdere ontwikkeling van instrumenten voor het stroomlijnen van milieugegevensverzameling en beheer, en voor het bevorderen van de uitwisseling van informatie en goede praktijken. Daarnaast profiteren zij van de inspanningen ter verbetering van de uitvoering van de milieuwetgeving op EU-, nationaal en lokaal niveau. Dit strookt met de verbintenis die is aangegaan tijdens Rio+20 om een integrale benadering voor de planning, de bouw en het beheer van duurzame steden en stedelijke agglomeraties te bevorderen. Geïntegreerde benaderingen voor stedelijke ruimtelijke ordening, waarin behalve met economische en sociale kwesties ten volle rekening wordt gehouden met milieuoverwegingen op de lange termijn, zijn cruciaal om ervoor te zorgen dat stedelijke gemeenschappen duurzame, efficiënte en gezonde woon- en werkplekken zijn.

EU-burgers, ongeacht of deze in de stad of op het platteland wonen, profiteren van een reeks EU-beleidsmaatregelen en initiatieven die de duurzame ontwikkeling van stedelijke gebieden ondersteunen. Dit vergt echter een effectieve, efficiënte coördinatie van de verschillende niveaus van bestuur, ook over de bestuurlijke grenzen heen, alsmede stelselmatige betrokkenheid van regionale en lokale overheden bij de planning, formulering en ontwikkeling van beleidsmaatregelen die een effect hebben op de kwaliteit van de stedelijke omgeving. De verbeterde coördinatiemechanismen op nationaal en regionaal niveau die voor de komende financieringsperiode zijn voorgesteld in het kader van het gemeenschappelijk strategisch kader en de totstandbrenging van een platform voor stedelijke ontwikkeling, kunnen bijdragen aan de verwezenlijking hiervan, en meer belanghebbende groepen en het publiek betrekken bij besluiten die hen direct aangaan. Lokale en regionale autoriteiten zijn mogelijk eveneens gebaat bij de verdere ontwikkeling van instrumenten voor het stroomlijnen van milieugegevensverzameling en beheer, en voor het bevorderen van de uitwisseling van informatie en goede praktijken. Daarnaast profiteren zij van de inspanningen ter verbetering van de uitvoering van de milieuwetgeving op EU, nationaal en lokaal niveau. Dit strookt met de verbintenis die is aangegaan tijdens Rio+20 om een integrale benadering voor de planning, de bouw en het beheer van duurzame steden en stedelijke agglomeraties te bevorderen. Geïntegreerde benaderingen voor stedelijke ruimtelijke ordening, waarin behalve met economische, en sociale en territoriale kwesties ten volle rekening wordt gehouden met milieuoverwegingen op de lange termijn, zijn cruciaal om ervoor te zorgen dat stedelijke gemeenschappen duurzame, efficiënte en gezonde woon- en werkplekken zijn.

Motivering

Niet alleen economische en sociale aspecten, maar ook territoriale kwesties zijn van belang.

Wijzigingsvoorstel 8

Voorstel van de Europese Commissie, Bijlage, punt 90

| Tekst van de Commissie | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| De EU moet de bestaande initiatieven ter ondersteuning van innovatie en goede praktijken in steden, alsmede de netwerken en de uitwisseling daartussen, verder bevorderen en bovendien steden aanmoedigen om hun leiderschap inzake duurzame stedelijke ontwikkeling goed uit te dragen. De EU-instellingen en de lidstaten zouden het gebruik van de uit hoofde van het cohesiebeleid en overige middelen beschikbare EU-financiering moeten bevorderen en aanmoedigen teneinde steden te ondersteunen bij hun inspanningen om duurzame stedelijke ontwikkeling te verbeteren, het bewustzijn te vergroten en lokale partijen aan te moedigen zich in de discussie te mengen. De ontwikkeling van en overeenstemming over een reeks duurzaamheidscriteria voor steden zou voor dergelijke initiatieven een gemeenschappelijk referentiekader kunnen bieden en een coherente, geïntegreerde benadering voor duurzame stedelijke ontwikkeling kunnen bevorderen. | De EU moet de bestaande initiatieven ter ondersteuning van innovatie en goede praktijken in steden, alsmede de netwerken en de uitwisseling daartussen, verder bevorderen en bovendien steden aanmoedigen om hun leiderschap inzake duurzame stedelijke ontwikkeling goed uit te dragen. De EU-instellingen en de lidstaten zouden het gebruik van de uit hoofde van het cohesiebeleid en overige middelen beschikbare EU-financiering moeten bevorderen en aanmoedigen teneinde steden te ondersteunen bij hun inspanningen om duurzame stedelijke ontwikkeling te verbeteren, het bewustzijn te vergroten en lokale partijen aan te moedigen zich in de discussie te mengen. De ontwikkeling van en overeenstemming over een reeks duurzaamheidsindicatoren
  criteria voor steden, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, zou voor dergelijke initiatieven een gemeenschappelijk referentiekader kunnen bieden en een coherente, geïntegreerde benadering voor duurzame stedelijke ontwikkeling kunnen bevorderen. De duurzaamheidsindicatoren zullen worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met lokale overheden en met de milieu- en statistische diensten om ervoor te zorgen dat trendanalyses op de noodzakelijke geharmoniseerde en vergelijkbare wijze tot stand komen. |

Tekst van de Commissie

Wijzigingsvoorstel CvdR

De EU moet de bestaande initiatieven ter ondersteuning van innovatie en goede praktijken in steden, alsmede de netwerken en de uitwisseling daartussen, verder bevorderen en bovendien steden aanmoedigen om hun leiderschap inzake duurzame stedelijke ontwikkeling goed uit te dragen. De EU-instellingen en de lidstaten zouden het gebruik van de uit hoofde van het cohesiebeleid en overige middelen beschikbare EU-financiering moeten bevorderen en aanmoedigen teneinde steden te ondersteunen bij hun inspanningen om duurzame stedelijke ontwikkeling te verbeteren, het bewustzijn te vergroten en lokale partijen aan te moedigen zich in de discussie te mengen. De ontwikkeling van en overeenstemming over een reeks duurzaamheidscriteria voor steden zou voor dergelijke initiatieven een gemeenschappelijk referentiekader kunnen bieden en een coherente, geïntegreerde benadering voor duurzame stedelijke ontwikkeling kunnen bevorderen.

De EU moet de bestaande initiatieven ter ondersteuning van innovatie en goede praktijken in steden, alsmede de netwerken en de uitwisseling daartussen, verder bevorderen en bovendien steden aanmoedigen om hun leiderschap inzake duurzame stedelijke ontwikkeling goed uit te dragen. De EU-instellingen en de lidstaten zouden het gebruik van de uit hoofde van het cohesiebeleid en overige middelen beschikbare EU-financiering moeten bevorderen en aanmoedigen teneinde steden te ondersteunen bij hun inspanningen om duurzame stedelijke ontwikkeling te verbeteren, het bewustzijn te vergroten en lokale partijen aan te moedigen zich in de discussie te mengen. De ontwikkeling van en overeenstemming over een reeks duurzaamheidsindicatoren
  criteria voor steden, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, zou voor dergelijke initiatieven een gemeenschappelijk referentiekader kunnen bieden en een coherente, geïntegreerde benadering voor duurzame stedelijke ontwikkeling kunnen bevorderen. De duurzaamheidsindicatoren zullen worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met lokale overheden en met de milieu- en statistische diensten om ervoor te zorgen dat trendanalyses op de noodzakelijke geharmoniseerde en vergelijkbare wijze tot stand komen.

Motivering

Voor het opstellen van milieu-indicatoren is het noodzakelijk dat de basisgegevens en statistische technieken en praktische ervaring gestandaardiseerd worden, want alleen dan kunnen betrouwbare vergelijkingen worden gemaakt. Niet alleen de lokale overheden, maar ook het Europees Milieuagentschap (EEA) en Eurostat moeten hierbij worden betrokken.

Wijzigingsvoorstel 9

Voorstel van de Europese Commissie, Bijlage, punt 91

| Tekst van de Commissie | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| Teneinde de duurzaamheid van de EU-steden te verbeteren, dient het programma te zorgen dat tegen 2020:






  (a) | een meerderheid van de steden in de EU beleidsmaatregelen uitvoert voor duurzame stedelijke planning en ontwerp. |

Tekst van de Commissie

Wijzigingsvoorstel CvdR

Teneinde de duurzaamheid van de EU-steden te verbeteren, dient het programma te zorgen dat tegen 2020:

(a)

een meerderheid van de steden in de EU beleidsmaatregelen uitvoert voor duurzame stedelijke planning en ontwerp.

Dit vereist in het bijzonder:

| (b) | afgrenzing en overeenstemming van een reeks criteria om de milieuprestaties van steden te beoordelen, rekening houdende met de economische en sociale effecten daarvan. |
| --- | --- |

(b)

afgrenzing en overeenstemming van een reeks criteria om de milieuprestaties van steden te beoordelen, rekening houdende met de economische en sociale effecten daarvan.

| (c) | zorgen dat steden beschikken over informatie over en toegang hebben tot financiering van maatregelen ter verbetering van de stedelijke duurzaamheid. |
| --- | --- |

(c)

zorgen dat steden beschikken over informatie over en toegang hebben tot financiering van maatregelen ter verbetering van de stedelijke duurzaamheid.

Teneinde de duurzaamheid van de EU-steden te verbeteren, dient het programma te zorgen dat tegen 2020:

| (a) | een meerderheid van de steden in de EU beleidsmaatregelen uitvoert voor duurzame stedelijke planning en ontwerp. |
| --- | --- |

(a)

een meerderheid van de steden in de EU beleidsmaatregelen uitvoert voor duurzame stedelijke planning en ontwerp.

Dit vereist in het bijzonder:

| (b) | dat, ingeval de masterplannen voor stedenbouwkundige ontwikkeling al eerder opgesteld moeten zijn, nog voordat de
  afgrenzing en overeenstemming van een reeks criteria
  indicatoren om de milieuprestaties van steden te beoordelen zijn vastgesteld, de nationale regeringen tijdelijk de mogelijkheid wordt geboden om, rekening houdende met de economische en sociale effecten daarvan alsook met de historische en geografische kenmerken, en uitgaande van specialisten op het gebied van steden (zoals stedenbouwkundigen en architecten), een inschatting te maken van de eisen op het gebied van milieubescherming. De duurzaamheidsindicatoren zullen worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met lokale overheden en met de milieu- en statistische diensten om ervoor te zorgen dat trendanalyses op de noodzakelijke geharmoniseerde en vergelijkbare wijze tot stand komen. Voor reeds bestaande plannen kan een uitzondering worden gemaakt; daarvan. |
| --- | --- |

(b)

dat, ingeval de masterplannen voor stedenbouwkundige ontwikkeling al eerder opgesteld moeten zijn, nog voordat de
  afgrenzing en overeenstemming van een reeks criteria
  indicatoren om de milieuprestaties van steden te beoordelen zijn vastgesteld, de nationale regeringen tijdelijk de mogelijkheid wordt geboden om, rekening houdende met de economische en sociale effecten daarvan alsook met de historische en geografische kenmerken, en uitgaande van specialisten op het gebied van steden (zoals stedenbouwkundigen en architecten), een inschatting te maken van de eisen op het gebied van milieubescherming. De duurzaamheidsindicatoren zullen worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met lokale overheden en met de milieu- en statistische diensten om ervoor te zorgen dat trendanalyses op de noodzakelijke geharmoniseerde en vergelijkbare wijze tot stand komen. Voor reeds bestaande plannen kan een uitzondering worden gemaakt; daarvan.

| (c) | zorgen dat steden beschikken over informatie over en toegang hebben tot financiering van maatregelen ter verbetering van de stedelijke duurzaamheid. |
| --- | --- |

(c)

zorgen dat steden beschikken over informatie over en toegang hebben tot financiering van maatregelen ter verbetering van de stedelijke duurzaamheid.

Motivering

Voor het opstellen van milieu-indicatoren is het noodzakelijk dat de basisgegevens en statistische technieken evenals praktische ervaringen gestandaardiseerd worden, want alleen dan kunnen betrouwbare vergelijkingen worden gemaakt. Niet alleen de lokale overheden, maar ook het Europees Milieuagentschap (EEA) en Eurostat moeten hierbij worden betrokken. Bovendien is het probleem dat veel steden hun masterplannen voor ruimtelijke ordening al na een of twee jaar moeten vernieuwen, nog voordat — om begrijpelijke redenen — de indicatoren om de milieuprestaties van steden te beoordelen zijn vastgesteld. Het is niet goed om aan de oude plannen vast te houden en deze te verlengen. Daarom stellen wij voor dit probleem op te lossen door de nationale regeringen tijdelijk de mogelijkheid te bieden om een inschatting te maken van de eisen op het gebied van milieubescherming, teneinde de harmonieuze en duurzame territoriale ontwikkeling niet af te remmen.

Wijzigingsvoorstel 10

Voorstel van de Europese Commissie, Bijlage, punt 100

| Tekst van de Commissie | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Om de doelmatigheid van de EU bij het aanpakken van regionale en mondiale milieu- en klimaatproblemen te vergroten, dient het programma te zorgen dat tegen 2020:
  (...)
  Dit vereist in het bijzonder:






  (a) | dat er wordt gewerkt aan het aannemen van doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, die: a) gericht zijn op prioritaire aspecten van een inclusieve groene economie en tevens ten goede komen aan bredere doelen op het vlak van duurzame ontwikkeling, zoals energie, water, voedselveiligheid, oceanen en duurzame consumptie en productie, alsmede overkoepelende kwesties zoals rechtvaardigheid, sociale inclusie, fatsoenlijk werk, de rechtstaat en goed bestuur; b) universeel toepasbaar zijn en de drie aspecten van duurzame ontwikkeling beslaan; c) worden beoordeeld aan de hand van en vergezeld gaan van streefcijfers en indicatoren; en d) samenhangen en geïntegreerd zijn met het ontwikkelingskader voor na 2015, en klimaatacties ondersteunen; |

Tekst van de Commissie

Wijzigingsvoorstel

Om de doelmatigheid van de EU bij het aanpakken van regionale en mondiale milieu- en klimaatproblemen te vergroten, dient het programma te zorgen dat tegen 2020:

(...)

Dit vereist in het bijzonder:

(a)

dat er wordt gewerkt aan het aannemen van doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, die: a) gericht zijn op prioritaire aspecten van een inclusieve groene economie en tevens ten goede komen aan bredere doelen op het vlak van duurzame ontwikkeling, zoals energie, water, voedselveiligheid, oceanen en duurzame consumptie en productie, alsmede overkoepelende kwesties zoals rechtvaardigheid, sociale inclusie, fatsoenlijk werk, de rechtstaat en goed bestuur; b) universeel toepasbaar zijn en de drie aspecten van duurzame ontwikkeling beslaan; c) worden beoordeeld aan de hand van en vergezeld gaan van streefcijfers en indicatoren; en d) samenhangen en geïntegreerd zijn met het ontwikkelingskader voor na 2015, en klimaatacties ondersteunen;

| (b) | dat er gewerkt wordt aan een effectievere VN-structuur voor duurzame ontwikkeling door het versterken van UNEP overeenkomstig de resultaten van Rio+20, dat er tegelijkertijd gestreefd blijft worden naar een verhoging van de status van UNEP tot die van VN-agentschap, en dat de lopende inspanningen worden ondersteund om de synergie tussen multilaterale milieuovereenkomsten te vergroten; |
| --- | --- |

(b)

dat er gewerkt wordt aan een effectievere VN-structuur voor duurzame ontwikkeling door het versterken van UNEP overeenkomstig de resultaten van Rio+20, dat er tegelijkertijd gestreefd blijft worden naar een verhoging van de status van UNEP tot die van VN-agentschap, en dat de lopende inspanningen worden ondersteund om de synergie tussen multilaterale milieuovereenkomsten te vergroten;

| (c) | dat het effect van de diverse bronnen van financiering, met inbegrip van de mobilisatie van belastingen en binnenlandse middelen, private investeringen en nieuwe en innovatieve bronnen, wordt versterkt; dat er mogelijkheden worden gecreëerd om ontwikkelingsteun te gebruiken om deze andere financieringsbronnen te verwerven, zowel als onderdeel van de in Rio overeengekomen financieringsstrategie voor duurzame ontwikkeling als binnen het eigen beleid van de EU, met inbegrip van internationale verbintenissen inzake de financiering van klimaat- en biodiversiteitsmaatregelen; |
| --- | --- |

(c)

dat het effect van de diverse bronnen van financiering, met inbegrip van de mobilisatie van belastingen en binnenlandse middelen, private investeringen en nieuwe en innovatieve bronnen, wordt versterkt; dat er mogelijkheden worden gecreëerd om ontwikkelingsteun te gebruiken om deze andere financieringsbronnen te verwerven, zowel als onderdeel van de in Rio overeengekomen financieringsstrategie voor duurzame ontwikkeling als binnen het eigen beleid van de EU, met inbegrip van internationale verbintenissen inzake de financiering van klimaat- en biodiversiteitsmaatregelen;

(...)

Om de doelmatigheid van de EU bij het aanpakken van regionale en mondiale milieu- en klimaatproblemen te vergroten, dient het programma te zorgen dat tegen 2020:

(...)

Dit vereist in het bijzonder:

| (a) | dat er wordt gewerkt aan het aannemen van doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, die: a) gericht zijn op prioritaire aspecten van een inclusieve groene economie en tevens ten goede komen aan bredere doelen op het vlak van duurzame ontwikkeling, zoals energie, water, voedselveiligheid, oceanen en duurzame consumptie en productie, alsmede overkoepelende kwesties zoals rechtvaardigheid, sociale inclusie, fatsoenlijk werk, de rechtstaat en goed bestuur; b) universeel toepasbaar zijn en de drie aspecten van duurzame ontwikkeling beslaan; c) worden beoordeeld aan de hand van en vergezeld gaan van streefcijfers en indicatoren; en d) samenhangen en geïntegreerd zijn met het ontwikkelingskader voor na 2015, en klimaatacties ondersteunen; |
| --- | --- |

(a)

dat er wordt gewerkt aan het aannemen van doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, die: a) gericht zijn op prioritaire aspecten van een inclusieve groene economie en tevens ten goede komen aan bredere doelen op het vlak van duurzame ontwikkeling, zoals energie, water, voedselveiligheid, oceanen en duurzame consumptie en productie, alsmede overkoepelende kwesties zoals rechtvaardigheid, sociale inclusie, fatsoenlijk werk, de rechtstaat en goed bestuur; b) universeel toepasbaar zijn en de drie aspecten van duurzame ontwikkeling beslaan; c) worden beoordeeld aan de hand van en vergezeld gaan van streefcijfers en indicatoren; en d) samenhangen en geïntegreerd zijn met het ontwikkelingskader voor na 2015, en klimaatacties ondersteunen;

| (b) | dat er gewerkt wordt aan een effectievere VN-structuur voor duurzame ontwikkeling door het versterken van UNEP overeenkomstig de resultaten van Rio+20, dat er tegelijkertijd gestreefd blijft worden naar een verhoging van de status van UNEP tot die van VN-agentschap, en dat de lopende inspanningen worden ondersteund om de synergie tussen multilaterale milieuovereenkomsten te vergroten; |
| --- | --- |

(b)

dat er gewerkt wordt aan een effectievere VN-structuur voor duurzame ontwikkeling door het versterken van UNEP overeenkomstig de resultaten van Rio+20, dat er tegelijkertijd gestreefd blijft worden naar een verhoging van de status van UNEP tot die van VN-agentschap, en dat de lopende inspanningen worden ondersteund om de synergie tussen multilaterale milieuovereenkomsten te vergroten;

| (c) | dat er extra financiële middelen beschikbaar worden gesteld voor zeer dure, tegen 2020 te realiseren milieumaatregelen — met name maatregelen om aangetaste ecosystemen te verbeteren via groene infrastructuur — en dat het effect van de diverse bronnen van financiering, met inbegrip van de mobilisatie van belastingen en binnenlandse middelen, private investeringen en nieuwe en innovatieve bronnen, wordt versterkt; dat er mogelijkheden worden gecreëerd om ontwikkelingssteun te gebruiken om deze andere financieringsbronnen te verwerven, zowel als onderdeel van de in Rio overeengekomen financieringsstrategie voor duurzame ontwikkeling als binnen het eigen beleid van de EU, met inbegrip van internationale verbintenissen inzake de financiering van klimaat- en biodiversiteitsmaatregelen; |
| --- | --- |

(c)

dat er extra financiële middelen beschikbaar worden gesteld voor zeer dure, tegen 2020 te realiseren milieumaatregelen — met name maatregelen om aangetaste ecosystemen te verbeteren via groene infrastructuur — en dat het effect van de diverse bronnen van financiering, met inbegrip van de mobilisatie van belastingen en binnenlandse middelen, private investeringen en nieuwe en innovatieve bronnen, wordt versterkt; dat er mogelijkheden worden gecreëerd om ontwikkelingssteun te gebruiken om deze andere financieringsbronnen te verwerven, zowel als onderdeel van de in Rio overeengekomen financieringsstrategie voor duurzame ontwikkeling als binnen het eigen beleid van de EU, met inbegrip van internationale verbintenissen inzake de financiering van klimaat- en biodiversiteitsmaatregelen;

(...)

Motivering

Wil men de gestelde doelen binnen de aangegeven termijn verwezenlijken, dan dient de EU middelen uit te trekken voor de financiering van kostbare milieumaatregelen die tegen 2020 gerealiseerd moeten zijn, zoals de aanleg van groene infrastructuur (o.a. ecoducten) om versnipperde ecosystemen met elkaar te verbinden. De ervaring in de lidstaten leert dat het ontbreekt aan een financiële basis om deze doelstelling te kunnen halen. Het CvdR wijst er in zijn advies met name op dat het formuleren van haalbare ambities een essentiële voorwaarde is voor een geloofwaardig EU-beleid en dat er een adequate financiële basis nodig is om de doelstellingen te kunnen halen.

Brussel, 30 mei 2013

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

---

(1)  CdR 164/2010 fin, Resolutie van het Europees Parlement van 20 april 2012 (2011/2194(INI)).

1

(2)  CdR 187/2011 fin.

2

(3)  Deze aanbeveling wordt ook gedaan in het advies CdR 101/2011 fin.

3

---