# Publicatieblad C 140/2013

| | ISSN 1977-0995
  doi:10.3000/19770995.C_2013.140.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 140 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 56e jaargang18 mei 2013 |

ISSN 1977-0995

doi:10.3000/19770995.C_2013.140.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 140

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

56e jaargang18 mei 2013

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | II   Mededelingen |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2013/C 140/01 | Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  ) | 1 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2013/C 140/01

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  )

1

1

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2013/C 140/02 | Wisselkoersen van de euro | 6 |
| 2013/C 140/03 | Mededeling van de Commissie betreffende de tenuitvoerlegging van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 552/2004 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de interoperabiliteit van het Europese netwerk voor luchtverkeersbeheer (Bekendmaking van de titels en referentienummers van de communautaire specificaties in het kader van de verordening)
   (
  1
  ) | 7 |
| 2013/C 140/04 | Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 19 november 2012 betreffende een ontwerpbesluit in zaak COMP/39.839 (1) — Telefónica en Portugal Telecom — Rapporteur: Letland | 8 |
| 2013/C 140/05 | Advies van het adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 21 januari 2013 betreffende een ontwerpbesluit in zaak COMP/39.839 (2) — Telefónica en Portugal Telecom — Rapporteur: Letland | 9 |
| 2013/C 140/06 | Eindverslag van de raadadviseur-auditeur — COMP/39.839 — Telefónica/Portugal Telecom | 10 |
| 2013/C 140/07 | Samenvatting van het besluit van de Commissie van 23 januari 2013 inzake een procedure op grond van artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (Zaak COMP/39.839 — Telefónica/Portugal Telecom) (Kennisgeving geschied onder nummer C(2013) 306 final) | 11 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2013/C 140/02

Wisselkoersen van de euro

6

2013/C 140/03

Mededeling van de Commissie betreffende de tenuitvoerlegging van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 552/2004 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de interoperabiliteit van het Europese netwerk voor luchtverkeersbeheer (Bekendmaking van de titels en referentienummers van de communautaire specificaties in het kader van de verordening)
   (
  1
  )

(Bekendmaking van de titels en referentienummers van de communautaire specificaties in het kader van de verordening)

1

7

2013/C 140/04

Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 19 november 2012 betreffende een ontwerpbesluit in zaak COMP/39.839 (1) — Telefónica en Portugal Telecom — Rapporteur: Letland

8

2013/C 140/05

Advies van het adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 21 januari 2013 betreffende een ontwerpbesluit in zaak COMP/39.839 (2) — Telefónica en Portugal Telecom — Rapporteur: Letland

9

2013/C 140/06

Eindverslag van de raadadviseur-auditeur — COMP/39.839 — Telefónica/Portugal Telecom

10

2013/C 140/07

Samenvatting van het besluit van de Commissie van 23 januari 2013 inzake een procedure op grond van artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (Zaak COMP/39.839 — Telefónica/Portugal Telecom) (Kennisgeving geschied onder nummer C(2013) 306 final)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2013) 306 final)

11

| | V   Adviezen |
| --- | --- |
| | BESTUURLIJKE PROCEDURES |
| | Europese Commissie |
| 2013/C 140/08 | Voorbereidende actie De verspreiding van films in het digitale tijdperk — Oproep tot het indienen van voorstellen 2013 | 14 |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID |
| | Europese Commissie |
| 2013/C 140/09 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.6866 — Time Warner/CME) (
  1
  ) | 16 |
| | ANDERE HANDELINGEN |
| | Europese Commissie |
| 2013/C 140/10 | Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen | 17 |
| 2013/C 140/11 | Bekendmaking van een wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen | 20 |
| 2013/C 140/12 | Bekendmaking overeenkomstig artikel 18, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1898/2006 van de Commissie van een bij Verordening (EG) nr. 1107/96 van de Commissie overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 2081/82 van de Raad geregistreerd enig document van een oorsprongsbenaming of van een geografische aanduiding | 27 |
| 2013/C 140/13 | Bekendmaking van een wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen | 29 |

V   Adviezen

BESTUURLIJKE PROCEDURES

Europese Commissie

2013/C 140/08

Voorbereidende actie De verspreiding van films in het digitale tijdperk — Oproep tot het indienen van voorstellen 2013

14

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

2013/C 140/09

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.6866 — Time Warner/CME) (
  1
  )

1

16

ANDERE HANDELINGEN

Europese Commissie

2013/C 140/10

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

17

2013/C 140/11

Bekendmaking van een wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

20

2013/C 140/12

Bekendmaking overeenkomstig artikel 18, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1898/2006 van de Commissie van een bij Verordening (EG) nr. 1107/96 van de Commissie overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 2081/82 van de Raad geregistreerd enig document van een oorsprongsbenaming of van een geografische aanduiding

27

2013/C 140/13

Bekendmaking van een wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

29

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/1 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/1

---

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten krachtens de artikelen 107 en 108 VWEU

Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt

(Voor de EER relevante tekst)

2013/C 140/01

| Datum waarop het besluit is genomen | 20.3.2013 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | SA.35135 (12/N) |
| Lidstaat | Duitsland |
| Regio | Thueringen | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Multifunktionsarena der Stadt Erfurt |
| Rechtsgrondslag | 1. | Koordinierungsrahmen der Gemeinschaftsaufgabe „Verbesserung der regionalen Wirtschaftsstruktur“ ab 2009, Teil B |

Datum waarop het besluit is genomen

20.3.2013

Referentienummer staatssteun

SA.35135 (12/N)

Lidstaat

Duitsland

Regio

Thueringen

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Multifunktionsarena der Stadt Erfurt

Rechtsgrondslag

1.

Koordinierungsrahmen der Gemeinschaftsaufgabe „Verbesserung der regionalen Wirtschaftsstruktur“ ab 2009, Teil B

| 2. | Richtlinie des Freistaats Thüringen für die Gewährung von Zuwendungen aus Mitteln der Gemeinschaftsaufgabe „Verbesserung der regionalen Wirtschaftsstruktur“ (GRW), Teil II |
| --- | --- |

2.

Richtlinie des Freistaats Thüringen für die Gewährung von Zuwendungen aus Mitteln der Gemeinschaftsaufgabe „Verbesserung der regionalen Wirtschaftsstruktur“ (GRW), Teil II

| 3. | Thüringer Landeshaushaltsordnung (ThürLHO) |
| --- | --- |

3.

Thüringer Landeshaushaltsordnung (ThürLHO)

| 4. | Thüringer Vewaltungsverfahrensgesetz (ThürVwVerfG) |
| --- | --- |

4.

Thüringer Vewaltungsverfahrensgesetz (ThürVwVerfG)

Type maatregel

Individuele steun

Stadion-Betreibergesellschaft

Doelstelling

Sectorale ontwikkeling

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

Totaalbudget: 29,48 EUR (in miljoen)

Maximale steunintensiteit

84 %

Looptijd (periode)

—

Economische sectoren

Ontspanning en recreatie, Organisatie van congressen en beurzen, Sport

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

| Thüringer Aufbaubank |
| --- |
| Gorkistraße 9 |
| 99084 Erfurt |
| DEUTSCHLAND |

Thüringer Aufbaubank

Gorkistraße 9

99084 Erfurt

DEUTSCHLAND

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/index.cfm

| Datum waarop het besluit is genomen | 20.3.2013 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | SA.35440 (12/N) |
| Lidstaat | Duitsland |
| Regio | Thueringen | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Multifunktionsarena der Stadt Jena |
| Rechtsgrondslag | 1. | Koordinierungsrahmen der Gemeinschaftsaufgabe „Verbesserung der regionalen Wirtschaftsstruktur“ ab 2009, Teil B |

Datum waarop het besluit is genomen

20.3.2013

Referentienummer staatssteun

SA.35440 (12/N)

Lidstaat

Duitsland

Regio

Thueringen

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Multifunktionsarena der Stadt Jena

Rechtsgrondslag

1.

Koordinierungsrahmen der Gemeinschaftsaufgabe „Verbesserung der regionalen Wirtschaftsstruktur“ ab 2009, Teil B

| 2. | Richtlinie des Freistaats Thüringen für die Gewährung von Zuwendungen aus Mitteln der Gemeinschaftsaufgabe „Verbesserung der regionalen Wirtschaftsstruktur“ (GRW), Teil II |
| --- | --- |

2.

Richtlinie des Freistaats Thüringen für die Gewährung von Zuwendungen aus Mitteln der Gemeinschaftsaufgabe „Verbesserung der regionalen Wirtschaftsstruktur“ (GRW), Teil II

| 3. | Thüringer Landeshaushaltsordnung (ThürLHO) |
| --- | --- |

3.

Thüringer Landeshaushaltsordnung (ThürLHO)

| 4. | Thüringer Verwaltungsverfahrensgesetz (ThürVwVerfG) |
| --- | --- |

4.

Thüringer Verwaltungsverfahrensgesetz (ThürVwVerfG)

Type maatregel

Individuele steun

Stadt Jena

Doelstelling

Sectorale ontwikkeling

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

Totaalbudget: 34,45 EUR (in miljoen)

Maximale steunintensiteit

100 %

Looptijd (periode)

—

Economische sectoren

Organisatie van congressen en beurzen, Sport, ontspanning en recreatie

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

| Thüringer Aufbaubank |
| --- |
| Gorkistraße 9 |
| 99084 Erfurt |
| DEUTSCHLAND |

Thüringer Aufbaubank

Gorkistraße 9

99084 Erfurt

DEUTSCHLAND

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/index.cfm

| Datum waarop het besluit is genomen | 13.5.2013 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | SA.36027 (13/N) |
| Lidstaat | Italië |
| Regio | Valle d'Aosta | Gemengd |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Organizzazione delle attività regionali di protezione civile — contributi al settore delle attività produttive |
| Rechtsgrondslag | | Legge regionale 18 gennaio 2001, n. 5 «Organizzazione delle attività regionali di protezione civile» |

Datum waarop het besluit is genomen

13.5.2013

Referentienummer staatssteun

SA.36027 (13/N)

Lidstaat

Italië

Regio

Valle d'Aosta

Gemengd

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Organizzazione delle attività regionali di protezione civile — contributi al settore delle attività produttive

Rechtsgrondslag

Legge regionale 18 gennaio 2001, n. 5 «Organizzazione delle attività regionali di protezione civile»

| | Delibera di Giunta regionale n. 2377 del 12 luglio 2004 |
| --- | --- |

Delibera di Giunta regionale n. 2377 del 12 luglio 2004

| | Delibera di Giunta regionale n. 2378 del 12 luglio 2004 |
| --- | --- |

Delibera di Giunta regionale n. 2378 del 12 luglio 2004

| | Delibera di Giunta regionale n. 3509 dell’11 ottobre 2004 |
| --- | --- |

Delibera di Giunta regionale n. 3509 dell’11 ottobre 2004

| | Delibera di Giunta regionale n. 2705 del 2 ottobre 2009 |
| --- | --- |

Delibera di Giunta regionale n. 2705 del 2 ottobre 2009

Type maatregel

Regeling

—

Doelstelling

Vergoeding schade veroorzaakt door natuurrampen

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

Totaalbudget: 1,50 EUR (in miljoen)

Maximale steunintensiteit

70 %

Looptijd (periode)

tot 31.12.2018

Economische sectoren

Alle economische sectoren komen voor steun in aanmerking

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

| Regione autonoma |
| --- |
| Valle d'Aosta Piazza Deffeyes 1 |
| 11100 Aosta AO |
| ITALIA |

Regione autonoma

Valle d'Aosta Piazza Deffeyes 1

11100 Aosta AO

ITALIA

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/index.cfm

| Datum waarop het besluit is genomen | 15.3.2013 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | SA.36092 (13/N) |
| Lidstaat | Italië |
| Regio | Emilia-Romagna | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Aiuto al salvataggio di RDB SpA in A.S. |
| Rechtsgrondslag | A. | D.L. 30.1.1979, n. 26 (convertito in L. 3.4.1979, n. 95), Provvedimenti urgenti per l'amministrazione straordinaria di grandi imprese in crisi (cfr. art. 2-bis); |

Datum waarop het besluit is genomen

15.3.2013

Referentienummer staatssteun

SA.36092 (13/N)

Lidstaat

Italië

Regio

Emilia-Romagna

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Aiuto al salvataggio di RDB SpA in A.S.

Rechtsgrondslag

A.

D.L. 30.1.1979, n. 26 (convertito in L. 3.4.1979, n. 95), Provvedimenti urgenti per l'amministrazione straordinaria di grandi imprese in crisi (cfr. art. 2-bis);

| B. | D.M. 23.12.2004, n. 319, Regolamento recante le condizioni e le modalità di prestazione della garanzia statale sui finanziamenti a favore delle grandi imprese in stato di insolvenza, ai sensi dell'art. 101 del D. Lgs. 8 luglio 1999, n. 270; |
| --- | --- |

B.

D.M. 23.12.2004, n. 319, Regolamento recante le condizioni e le modalità di prestazione della garanzia statale sui finanziamenti a favore delle grandi imprese in stato di insolvenza, ai sensi dell'art. 101 del D. Lgs. 8 luglio 1999, n. 270;

| C. | D.L. 23.12.2003, n. 347 (convertito in L. 18.2.2004, n. 39), Misure urgenti per la ristrutturazione industriale di grandi imprese in stato di insolvenza; |
| --- | --- |

C.

D.L. 23.12.2003, n. 347 (convertito in L. 18.2.2004, n. 39), Misure urgenti per la ristrutturazione industriale di grandi imprese in stato di insolvenza;

| D. | D. LGS. 8.7.1999, n. 270, Nuova disciplina delle grandi imprese in stato di insolvenza, a norma dell'art. 1 della legge 30 luglio 1998, n. 274. |
| --- | --- |

D.

D. LGS. 8.7.1999, n. 270, Nuova disciplina delle grandi imprese in stato di insolvenza, a norma dell'art. 1 della legge 30 luglio 1998, n. 274.

Type maatregel

Individuele steun

RDB Terrecote Srl in AS, RDB SpA in A.S., RDB Hebel SpA in AS

Doelstelling

Redding ondernemingen in moeilijkheden

Vorm van de steun

Garantie

Begrotingsmiddelen

Totaalbudget: 25 EUR (in miljoen)

Maximale steunintensiteit

100 %

Looptijd (periode)

1.5.2013-1.11.2013

Economische sectoren

Bouwnijverheid

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

| Ministero dello Sviluppo Economico |
| --- |
| Via Veneto 33 |
| 00187 Roma RM |
| ITALIA |

Ministero dello Sviluppo Economico

Via Veneto 33

00187 Roma RM

ITALIA

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/index.cfm

| Datum waarop het besluit is genomen | 27.2.2013 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | SA.36127 (13/N) |
| Lidstaat | Oostenrijk |
| Regio | — | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Privatrundfunksfonds (PRRF); Fonds zur Förderung des privaten Rundfunks |
| Rechtsgrondslag | §§ 30 bis 32 KommAustria Gesetz (KOG), Richtlinien über die Gewährung von Mitteln aus dem Fonds zur Förderung des privaten Rundfunks. |
| Type maatregel | Regeling | — |
| Doelstelling | Cultuur, Innovatie, Instandhouding erfgoed, Opleiding, Sectorale ontwikkeling |
| Vorm van de steun | Rechtstreekse subsidie |
| Begrotingsmiddelen | | Totaalbudget: 30 EUR (in miljoen) |

Datum waarop het besluit is genomen

27.2.2013

Referentienummer staatssteun

SA.36127 (13/N)

Lidstaat

Oostenrijk

Regio

—

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Privatrundfunksfonds (PRRF); Fonds zur Förderung des privaten Rundfunks

Rechtsgrondslag

§§ 30 bis 32 KommAustria Gesetz (KOG), Richtlinien über die Gewährung von Mitteln aus dem Fonds zur Förderung des privaten Rundfunks.

Type maatregel

Regeling

—

Doelstelling

Cultuur, Innovatie, Instandhouding erfgoed, Opleiding, Sectorale ontwikkeling

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie

Begrotingsmiddelen

Totaalbudget: 30 EUR (in miljoen)

| | Jaarbudget: 15 EUR (in miljoen) |
| --- | --- |

Jaarbudget: 15 EUR (in miljoen)

Maximale steunintensiteit

65 %

Looptijd (periode)

1.3.2013-31.12.2014

Economische sectoren

Uitzenden van radioprogramma's, Uitzenden van televisieprogramma's, abonneetelevisie, Uitzending van radio- en televisieprogramma's, abonneetelevisie, Activiteiten in verband met films en video- en televisieprogramma's

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

| Dr. Alfred GRINSCHGL |
| --- |
| Mariahilferstraße 77-79 |
| 1060 Wien |
| ÖSTERREICH |

Dr. Alfred GRINSCHGL

Mariahilferstraße 77-79

1060 Wien

ÖSTERREICH

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/index.cfm

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/6 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/6

---

Wisselkoersen van de euro (1)

17 mei 2013

2013/C 140/02

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,2869 |
| JPY | Japanse yen | 131,87 |
| DKK | Deense kroon | 7,4524 |
| GBP | Pond sterling | 0,84475 |
| SEK | Zweedse kroon | 8,5922 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,2449 |
| ISK | IJslandse kroon | |
| NOK | Noorse kroon | 7,5393 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 25,989 |
| HUF | Hongaarse forint | 290,56 |
| LTL | Litouwse litas | 3,4528 |
| LVL | Letlandse lat | 0,6993 |
| PLN | Poolse zloty | 4,1704 |
| RON | Roemeense leu | 4,3370 |
| TRY | Turkse lira | 2,3646 |
| AUD | Australische dollar | 1,3216 |
| CAD | Canadese dollar | 1,3220 |
| HKD | Hongkongse dollar | 9,9911 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,5917 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,6156 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 437,84 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 12,0764 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 7,9040 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,5710 |
| IDR | Indonesische roepia | 12 554,93 |
| MYR | Maleisische ringgit | 3,8890 |
| PHP | Filipijnse peso | 52,964 |
| RUB | Russische roebel | 40,3876 |
| THB | Thaise baht | 38,324 |
| BRL | Braziliaanse real | 2,6100 |
| MXN | Mexicaanse peso | 15,8403 |
| INR | Indiase roepie | 70,6060 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,2869

JPY

Japanse yen

131,87

DKK

Deense kroon

7,4524

GBP

Pond sterling

0,84475

SEK

Zweedse kroon

8,5922

CHF

Zwitserse frank

1,2449

ISK

IJslandse kroon

NOK

Noorse kroon

7,5393

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

25,989

HUF

Hongaarse forint

290,56

LTL

Litouwse litas

3,4528

LVL

Letlandse lat

0,6993

PLN

Poolse zloty

4,1704

RON

Roemeense leu

4,3370

TRY

Turkse lira

2,3646

AUD

Australische dollar

1,3216

CAD

Canadese dollar

1,3220

HKD

Hongkongse dollar

9,9911

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,5917

SGD

Singaporese dollar

1,6156

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 437,84

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

12,0764

CNY

Chinese yuan renminbi

7,9040

HRK

Kroatische kuna

7,5710

IDR

Indonesische roepia

12 554,93

MYR

Maleisische ringgit

3,8890

PHP

Filipijnse peso

52,964

RUB

Russische roebel

40,3876

THB

Thaise baht

38,324

BRL

Braziliaanse real

2,6100

MXN

Mexicaanse peso

15,8403

INR

Indiase roepie

70,6060

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/7 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/7

---

Mededeling van de Commissie betreffende de tenuitvoerlegging van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 552/2004 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de interoperabiliteit van het Europese netwerk voor luchtverkeersbeheer (1)

(Bekendmaking van de titels en referentienummers van de communautaire specificaties in het kader van de verordening)

(Voor de EER relevante tekst)

2013/C 140/03

| Organisatie | Referentie en titel van de communautaire specificatie | Referentie van de vervangen communautaire specificatie | Einddatum van het vermoeden van conformiteit van de vervangen communautaire specificatie |
| --- | --- | --- | --- |
| ETSI (2) | EN 303 213-1 V1.3.1
  Geavanceerd begeleidings- en controlesysteem voor verplaatsingsen over land (A-SMGCS); Deel 1: Communautaire specificatie voor de toepassing van A-SMGCS (niveau 1) in het kader van Verordening (EG) nr. 552/2004 betreffende de interoperabiliteit van het Europese netwerk voor luchtverkeersbeheer, inclusief externe interfaces | EN 303 213-1 V1.2.1 | 1 april 2014 |
| ETSI | EN 303 213-2 V1.3.1
  Geavanceerd begeleidings- en controlesysteem voor verplaatsingsen over land (A-SMGCS); Deel 2: Communautaire specificatie voor de toepassing van A-SMGCS (niveau 2) in het kader van Verordening (EG) nr. 552/2004 betreffende de interoperabiliteit van het Europese netwerk voor luchtverkeersbeheer, inclusief externe interfaces | EN 303 213-2 V1.1.1 | 1 april 2014 |

Organisatie

Referentie en titel van de communautaire specificatie

Referentie van de vervangen communautaire specificatie

Einddatum van het vermoeden van conformiteit van de vervangen communautaire specificatie

ETSI (2)

EN 303 213-1 V1.3.1

Geavanceerd begeleidings- en controlesysteem voor verplaatsingsen over land (A-SMGCS); Deel 1: Communautaire specificatie voor de toepassing van A-SMGCS (niveau 1) in het kader van Verordening (EG) nr. 552/2004 betreffende de interoperabiliteit van het Europese netwerk voor luchtverkeersbeheer, inclusief externe interfaces

EN 303 213-1 V1.2.1

1 april 2014

ETSI

EN 303 213-2 V1.3.1

Geavanceerd begeleidings- en controlesysteem voor verplaatsingsen over land (A-SMGCS); Deel 2: Communautaire specificatie voor de toepassing van A-SMGCS (niveau 2) in het kader van Verordening (EG) nr. 552/2004 betreffende de interoperabiliteit van het Europese netwerk voor luchtverkeersbeheer, inclusief externe interfaces

EN 303 213-2 V1.1.1

1 april 2014

---

(1)  PB L 96 van 31.3.2004, blz. 26.

(2)  Europees Normalisatie-instituut voor Telecommunicatie: 650 route des Lucioles, 06921 Sophia Antipolis Cedex, Frankrijk, tel. +33 492944200, fax +33 493654716, http://www.etsi.org

---

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/8 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/8

---

Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 19 november 2012 betreffende een ontwerpbesluit in zaak COMP/39.839 (1) — Telefónica en Portugal Telecom

Rapporteur: Letland

2013/C 140/04

In het kader van de onderstaande kwesties wordt onder „beding” clausule 9 van de op 28 juli 2010 door Telefónica SA en Portugal Telecom SGPS SA (hierna de „partijen” genoemd) aangegane overeenkomst tot aankoop van aandelen (hierna de „overeenkomst” genoemd) verstaan.

| 1. | Het Adviescomité is het met de Europese Commissie eens dat het beding betrekking heeft op de Spaanse en de Portugese markten voor elektronische communicatie en televisiediensten zoals deze in het ontwerpbesluit zijn afgebakend. |
| --- | --- |

1.

Het Adviescomité is het met de Europese Commissie eens dat het beding betrekking heeft op de Spaanse en de Portugese markten voor elektronische communicatie en televisiediensten zoals deze in het ontwerpbesluit zijn afgebakend.

| 2. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat het beding een niet-concurrentieverplichting oplegt (in plaats van een loutere verplichting tot het verrichten van een eigen beoordeling zoals door de partijen wordt beweerd) en een mededingingsbeperkende strekking heeft. |
| --- | --- |

2.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat het beding een niet-concurrentieverplichting oplegt (in plaats van een loutere verplichting tot het verrichten van een eigen beoordeling zoals door de partijen wordt beweerd) en een mededingingsbeperkende strekking heeft.

| 3. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat het beding niet als een nevenrestrictie bij de overeenkomst kan worden aangemerkt. |
| --- | --- |

3.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat het beding niet als een nevenrestrictie bij de overeenkomst kan worden aangemerkt.

| 4. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat het beding de handel tussen lidstaten ongunstig kan beïnvloeden. |
| --- | --- |

4.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat het beding de handel tussen lidstaten ongunstig kan beïnvloeden.

| 5. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat het beding indruist tegen artikel 101, lid 1, VWEU, dat het niet onder de vrijstelling van artikel 101, lid 3, VWEU valt, en dat de partijen derhalve inbreuk hebben gemaakt op artikel 101 VWEU. |
| --- | --- |

5.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat het beding indruist tegen artikel 101, lid 1, VWEU, dat het niet onder de vrijstelling van artikel 101, lid 3, VWEU valt, en dat de partijen derhalve inbreuk hebben gemaakt op artikel 101 VWEU.

| 6. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de duur van de door de partijen gemaakte inbreuk 4 maanden bedraagt (van 27 september 2010 tot 4 februari 2011). |
| --- | --- |

6.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de duur van de door de partijen gemaakte inbreuk 4 maanden bedraagt (van 27 september 2010 tot 4 februari 2011).

| 7. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat aan de partijen een geldboete moet worden opgelegd. |
| --- | --- |

7.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat aan de partijen een geldboete moet worden opgelegd.

| 8. | Het Adviescomité verzoekt de Commissie rekening te houden met alle overige opmerkingen die tijdens de discussie zijn gemaakt. |
| --- | --- |

8.

Het Adviescomité verzoekt de Commissie rekening te houden met alle overige opmerkingen die tijdens de discussie zijn gemaakt.

| 9. | Het Adviescomité beveelt aan dat zijn advies wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie. |
| --- | --- |

9.

Het Adviescomité beveelt aan dat zijn advies wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

---

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/9 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/9

---

Advies van het adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 21 januari 2013 betreffende een ontwerpbesluit in zaak COMP/39.839 (2) — Telefónica en Portugal Telecom

Rapporteur: Letland

2013/C 140/05

| 1. | De meerderheid van het Adviescomité is het met de Commissie eens over het basisbedrag van de geldboeten. Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

1.

De meerderheid van het Adviescomité is het met de Commissie eens over het basisbedrag van de geldboeten. Een minderheid onthoudt zich.

| 2. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat er geen verzwarende omstandigheden in aanmerking moeten worden genomen. |
| --- | --- |

2.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat er geen verzwarende omstandigheden in aanmerking moeten worden genomen.

| 3. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de beëindiging van de inbreuk op 4 februari 2011, zestien dagen na de inleiding van de procedure door de Commissie, als een verzachtende omstandigheid in aanmerking moet worden genomen. |
| --- | --- |

3.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de beëindiging van de inbreuk op 4 februari 2011, zestien dagen na de inleiding van de procedure door de Commissie, als een verzachtende omstandigheid in aanmerking moet worden genomen.

| 4. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat er geen andere verzachtende omstandigheden dan die vermeld in punt 3 in aanmerking moeten worden genomen. |
| --- | --- |

4.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat er geen andere verzachtende omstandigheden dan die vermeld in punt 3 in aanmerking moeten worden genomen.

| 5. | De meerderheid van het Adviescomité is het met de Commissie eens over het eindbedrag van de geldboeten. Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

5.

De meerderheid van het Adviescomité is het met de Commissie eens over het eindbedrag van de geldboeten. Een minderheid onthoudt zich.

| 6. | Het Adviescomité verzoekt de Commissie rekening te houden met alle overige opmerkingen die tijdens de discussie zijn gemaakt. |
| --- | --- |

6.

Het Adviescomité verzoekt de Commissie rekening te houden met alle overige opmerkingen die tijdens de discussie zijn gemaakt.

| 7. | Het Adviescomité beveelt aan dat zijn advies wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie. |
| --- | --- |

7.

Het Adviescomité beveelt aan dat zijn advies wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

---

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/10 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/10

---

Eindverslag van de raadadviseur-auditeur (1)

COMP/39.839 — Telefónica/Portugal Telecom

2013/C 140/06

| (1) | Op 19 januari 2011 heeft de Commissie besloten een procedure in te leiden in de zin van artikel 11, lid 6, van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad (2) en van artikel 2, lid 1, van Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie (3) ten aanzien van Telefónica, SA en Portugal Telecom, SGPS, S.A. (hierna „PT” genoemd) in verband met een niet-concurrentiebeding in de door beide ondernemingen aangegane overeenkomst tot aankoop van aandelen met het oog op de verwerving door Telefónica van de uitsluitende zeggenschap over Vivo Participações, SA, een Braziliaanse exploitant van mobiele diensten. |
| --- | --- |

(1)

Op 19 januari 2011 heeft de Commissie besloten een procedure in te leiden in de zin van artikel 11, lid 6, van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad (2) en van artikel 2, lid 1, van Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie (3) ten aanzien van Telefónica, SA en Portugal Telecom, SGPS, S.A. (hierna „PT” genoemd) in verband met een niet-concurrentiebeding in de door beide ondernemingen aangegane overeenkomst tot aankoop van aandelen met het oog op de verwerving door Telefónica van de uitsluitende zeggenschap over Vivo Participações, SA, een Braziliaanse exploitant van mobiele diensten.

| (2) | Het niet-concurrentiebeding was oorspronkelijk opgemerkt door de Spaanse mededingingsautoriteit. Na overleg tussen de Spaanse en de Portugese mededingingsautoriteiten en de Europese Commissie werd besloten dat de Commissie zich met het onderzoek zou bezighouden. Overeenkomstig artikel 12 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad heeft de Spaanse mededingingsautoriteit dan ook alle documenten in de zaak aan de Commissie overgedragen. |
| --- | --- |

(2)

Het niet-concurrentiebeding was oorspronkelijk opgemerkt door de Spaanse mededingingsautoriteit. Na overleg tussen de Spaanse en de Portugese mededingingsautoriteiten en de Europese Commissie werd besloten dat de Commissie zich met het onderzoek zou bezighouden. Overeenkomstig artikel 12 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad heeft de Spaanse mededingingsautoriteit dan ook alle documenten in de zaak aan de Commissie overgedragen.

| (3) | De Commissie heeft op 21 oktober 2011 een mededeling van punten van bezwaar aangenomen en deze op 24 oktober 2011 aan Telefónica en PT doen toekomen. Op 4 november 2011 werd aan beide partijen toegang tot het dossier verleend. De Commissie had aanvankelijk 3 januari 2012 vastgesteld als uiterste datum om op de mededeling van punten van bezwaar te antwoorden. Op verzoek van de partijen is deze termijn met 8 werkdagen verlengd. |
| --- | --- |

(3)

De Commissie heeft op 21 oktober 2011 een mededeling van punten van bezwaar aangenomen en deze op 24 oktober 2011 aan Telefónica en PT doen toekomen. Op 4 november 2011 werd aan beide partijen toegang tot het dossier verleend. De Commissie had aanvankelijk 3 januari 2012 vastgesteld als uiterste datum om op de mededeling van punten van bezwaar te antwoorden. Op verzoek van de partijen is deze termijn met 8 werkdagen verlengd.

| (4) | Zowel Telefónica als PT heeft afgezien van de uitoefening van hun in artikel 12, lid 1, van Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie neergelegde recht om te worden gehoord. Daarom heeft in deze zaak geen hoorzitting plaatsgevonden. |
| --- | --- |

(4)

Zowel Telefónica als PT heeft afgezien van de uitoefening van hun in artikel 12, lid 1, van Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie neergelegde recht om te worden gehoord. Daarom heeft in deze zaak geen hoorzitting plaatsgevonden.

| (5) | In de mededeling van punten van bezwaar kwam de Commissie tot de voorlopige conclusie dat het niet-concurrentiebeding in de overeenkomst tot aankoop van aandelen tussen Telefónica en PT neerkwam op een overeenkomst tot verdeling van de markt met de bedoeling de mededinging op de interne markt te beperken in strijd met artikel 101 VWEU. |
| --- | --- |

(5)

In de mededeling van punten van bezwaar kwam de Commissie tot de voorlopige conclusie dat het niet-concurrentiebeding in de overeenkomst tot aankoop van aandelen tussen Telefónica en PT neerkwam op een overeenkomst tot verdeling van de markt met de bedoeling de mededinging op de interne markt te beperken in strijd met artikel 101 VWEU.

| (6) | In haar besluit weerlegt de Commissie de argumenten die de partijen in hun antwoorden hebben aangevoerd en bevestigt zij de in de mededeling van punten van bezwaar bereikte conclusies. |
| --- | --- |

(6)

In haar besluit weerlegt de Commissie de argumenten die de partijen in hun antwoorden hebben aangevoerd en bevestigt zij de in de mededeling van punten van bezwaar bereikte conclusies.

| (7) | Ik heb van geen enkele partij bij de procedure klachten ontvangen over de daadwerkelijke uitoefening van procedurele rechten. Het ontwerpbesluit bevat geen punten van bezwaar ten aanzien waarvan de partijen niet de kans hebben gekregen hun standpunten kenbaar te maken Ik ben dan ook van mening dat de daadwerkelijke uitoefening van de procedurele rechten van alle betrokken partijen in deze zaak is geëerbiedigd. |
| --- | --- |

(7)

Ik heb van geen enkele partij bij de procedure klachten ontvangen over de daadwerkelijke uitoefening van procedurele rechten. Het ontwerpbesluit bevat geen punten van bezwaar ten aanzien waarvan de partijen niet de kans hebben gekregen hun standpunten kenbaar te maken Ik ben dan ook van mening dat de daadwerkelijke uitoefening van de procedurele rechten van alle betrokken partijen in deze zaak is geëerbiedigd.

Brussel, 21 januari 2013.

Michael ALBERS

---

(1)  Overeenkomstig de artikelen 16 en 17 van Besluit 2011/695/EU van de voorzitter van de Europese Commissie van 13 oktober 2011 betreffende de functie en het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures (PB L 275 van 20.10.2011, blz. 29).

1

(2)  Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (PB L 1 van 4.1.2003, blz. 1).

2

(3)  Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie van 7 april 2004 betreffende procedures van de Commissie op grond van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (PB L 123 van 27.4.2004, blz. 18).

3

---

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/11 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/11

---

Samenvatting van het besluit van de Commissie

van 23 januari 2013

inzake een procedure op grond van artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

(Zaak COMP/39.839 — Telefónica/Portugal Telecom)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2013) 306 final)

(Slechts de teksten in de Engelse en de Portugese taal zijn authentiek)

2013/C 140/07

1.   INLEIDING

| (1) | Op 23 januari 2013 heeft de Commissie een besluit vastgesteld inzake een procedure op grond van artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hierna „VWEU” genoemd). Overeenkomstig artikel 30 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad (1) publiceert de Commissie hierbij de namen van de partijen en de belangrijkste punten van het besluit, waaronder de opgelegde sancties, rekening houdend met het rechtmatige belang van de ondernemingen inzake bescherming van hun bedrijfsgeheimen. |
| --- | --- |

(1)

Op 23 januari 2013 heeft de Commissie een besluit vastgesteld inzake een procedure op grond van artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hierna „VWEU” genoemd). Overeenkomstig artikel 30 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad (1) publiceert de Commissie hierbij de namen van de partijen en de belangrijkste punten van het besluit, waaronder de opgelegde sancties, rekening houdend met het rechtmatige belang van de ondernemingen inzake bescherming van hun bedrijfsgeheimen.

| (2) | De procedure en het besluit hebben betrekking op een niet-concurrentiebeding dat was opgenomen in de overeenkomst tot aankoop van aandelen van 28 juli 2010 (hierna „de overeenkomst tot aankoop van aandelen” genoemd) tussen Telefónica, SA (hierna „Telefónica” genoemd) en Portugal Telecom SGPS, SA (hierna „Portugal Telecom” genoemd) op grond waarvan Telefónica de uitsluitende zeggenschap verkreeg over de Braziliaanse mobiele exploitant Vivo, die voordien de gezamenlijke eigendom was van beide partijen (hierna de „Vivo-transactie” genoemd). |
| --- | --- |

(2)

De procedure en het besluit hebben betrekking op een niet-concurrentiebeding dat was opgenomen in de overeenkomst tot aankoop van aandelen van 28 juli 2010 (hierna „de overeenkomst tot aankoop van aandelen” genoemd) tussen Telefónica, SA (hierna „Telefónica” genoemd) en Portugal Telecom SGPS, SA (hierna „Portugal Telecom” genoemd) op grond waarvan Telefónica de uitsluitende zeggenschap verkreeg over de Braziliaanse mobiele exploitant Vivo, die voordien de gezamenlijke eigendom was van beide partijen (hierna de „Vivo-transactie” genoemd).

| (3) | Het niet-concurrentiebeding luidt als volgt (vert.):
  „9 — Niet-concurrentie — Voor zover zulks bij de wet is toegestaan, onthoudt elke partij zich van elke directe of indirecte (via een verbonden partij) betrokkenheid bij of investering in enigerlei project in de telecommunicatiesector (inclusief vaste en mobiele diensten, internettoegang en televisiediensten, maar exclusief investeringen of activiteiten die op de datum van deze overeenkomst reeds worden aangehouden of verricht) dat kan worden beschouwd als concurrerend met de andere partij op de Iberische markt, en dat gedurende een periode die aanvangt op de closingdatum [27 september 2010] en afloopt op 31 december 2011.” |
| --- | --- |

(3)

Het niet-concurrentiebeding luidt als volgt (vert.):

„9 — Niet-concurrentie — Voor zover zulks bij de wet is toegestaan, onthoudt elke partij zich van elke directe of indirecte (via een verbonden partij) betrokkenheid bij of investering in enigerlei project in de telecommunicatiesector (inclusief vaste en mobiele diensten, internettoegang en televisiediensten, maar exclusief investeringen of activiteiten die op de datum van deze overeenkomst reeds worden aangehouden of verricht) dat kan worden beschouwd als concurrerend met de andere partij op de Iberische markt, en dat gedurende een periode die aanvangt op de closingdatum [27 september 2010] en afloopt op 31 december 2011.”

| (4) | Naar aanleiding van de inleiding van de procedure door de Commissie op 19 januari 2011 hebben de partijen op 4 februari 2011 het niet-concurrentiebeding verwijderd. |
| --- | --- |

(4)

Naar aanleiding van de inleiding van de procedure door de Commissie op 19 januari 2011 hebben de partijen op 4 februari 2011 het niet-concurrentiebeding verwijderd.

2.   ADRESSATEN

| (5) | Het besluit is gericht tot Telefónica, SA (Telefónica) en Portugal Telecom SGPS, SA (Portugal Telecom), die partijen zijn bij de overeenkomst tot aankoop van aandelen die het niet-concurrentiebeding bevat. Zij zijn de moedermaatschappijen van hun respectieve groep van ondernemingen. |
| --- | --- |

(5)

Het besluit is gericht tot Telefónica, SA (Telefónica) en Portugal Telecom SGPS, SA (Portugal Telecom), die partijen zijn bij de overeenkomst tot aankoop van aandelen die het niet-concurrentiebeding bevat. Zij zijn de moedermaatschappijen van hun respectieve groep van ondernemingen.

| (6) | Telefónica en Portugal Telecom zijn de Spaanse en de Portugese gevestigde telecommunicatie-exploitanten in respectievelijk Spanje en Portugal. Zij hebben een groot marktaandeel op de meeste elektronischecommunicatiemarkten in hun lidstaat van herkomst, maar spelen slechts een ondergeschikte rol in de lidstaat van herkomst van de andere partij. |
| --- | --- |

(6)

Telefónica en Portugal Telecom zijn de Spaanse en de Portugese gevestigde telecommunicatie-exploitanten in respectievelijk Spanje en Portugal. Zij hebben een groot marktaandeel op de meeste elektronischecommunicatiemarkten in hun lidstaat van herkomst, maar spelen slechts een ondergeschikte rol in de lidstaat van herkomst van de andere partij.

3.   BELANGRIJKSTE PUNTEN VAN HET BESLUIT

3.1.   De procedure

| (7) | Op 19 januari 2011 heeft de Commissie besloten in deze zaak een procedure in te leiden in de zin van artikel 2, lid 1, van Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie (2) en van artikel 11, lid 6, van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad. In de loop van het onderzoek heeft de Commissie op grond van artikel 18 van Verordening (EG) nr. 1/2003 meerdere verzoeken om inlichtingen toegezonden aan Telefónica, Portugal Telecom en sommige van hun multinationale klanten. |
| --- | --- |

(7)

Op 19 januari 2011 heeft de Commissie besloten in deze zaak een procedure in te leiden in de zin van artikel 2, lid 1, van Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie (2) en van artikel 11, lid 6, van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad. In de loop van het onderzoek heeft de Commissie op grond van artikel 18 van Verordening (EG) nr. 1/2003 meerdere verzoeken om inlichtingen toegezonden aan Telefónica, Portugal Telecom en sommige van hun multinationale klanten.

| (8) | Op 21 oktober 2011 heeft de Commissie een mededeling van punten van bezwaar aangenomen. In de mededeling van punten van bezwaar heeft de Commissie het voorlopige standpunt ingenomen dat Telefónica en Portugal Telecom inbreuk hadden gemaakt op artikel 101 VWEU door het sluiten van een overeenkomst met een niet-concurrentiebeding, wat neerkomt op een overeenkomst tot verdeling van de markt. |
| --- | --- |

(8)

Op 21 oktober 2011 heeft de Commissie een mededeling van punten van bezwaar aangenomen. In de mededeling van punten van bezwaar heeft de Commissie het voorlopige standpunt ingenomen dat Telefónica en Portugal Telecom inbreuk hadden gemaakt op artikel 101 VWEU door het sluiten van een overeenkomst met een niet-concurrentiebeding, wat neerkomt op een overeenkomst tot verdeling van de markt.

| (9) | Op 4 november 2011 werd aan Telefónica en Portugal Telecom toegang tot het dossier verleend. |
| --- | --- |

(9)

Op 4 november 2011 werd aan Telefónica en Portugal Telecom toegang tot het dossier verleend.

| (10) | Op 13 januari 2012 hebben Telefónica en Portugal Telecom hun respectieve antwoorden op de mededeling van punten van bezwaar ingediend. Zij hebben niet verzocht om te worden gehoord. |
| --- | --- |

(10)

Op 13 januari 2012 hebben Telefónica en Portugal Telecom hun respectieve antwoorden op de mededeling van punten van bezwaar ingediend. Zij hebben niet verzocht om te worden gehoord.

| (11) | Het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities heeft op 19 november 2012 en 21 januari 2013 gunstige adviezen uitgebracht. Deze adviezen zijn uitgebracht overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad. |
| --- | --- |

(11)

Het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities heeft op 19 november 2012 en 21 januari 2013 gunstige adviezen uitgebracht. Deze adviezen zijn uitgebracht overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad.

3.2.   De relevante markten

| (12) | De conclusie van het besluit is dat het niet-concurrentiebeding en de inbreuk betrekking hadden op: a) alle elektronischecommunicatiediensten, met uitzondering van de markt voor mondiale telecommunicatiediensten en de wholesalemarkt voor internationale carrierdiensten, waarop beide partijen op de datum van de overeenkomst op het Iberisch schiereiland actief waren en waarbij het gaat om diensten ten behoeve van multinationale klanten, en b) televisiediensten, die uitdrukkelijk in het niet-concurrentiebeding worden vermeld. |
| --- | --- |

(12)

De conclusie van het besluit is dat het niet-concurrentiebeding en de inbreuk betrekking hadden op: a) alle elektronischecommunicatiediensten, met uitzondering van de markt voor mondiale telecommunicatiediensten en de wholesalemarkt voor internationale carrierdiensten, waarop beide partijen op de datum van de overeenkomst op het Iberisch schiereiland actief waren en waarbij het gaat om diensten ten behoeve van multinationale klanten, en b) televisiediensten, die uitdrukkelijk in het niet-concurrentiebeding worden vermeld.

| (13) | In deze zaak behoeven de relevante markten niet exact te worden afgebakend wegens de ruime reikwijdte van het niet-concurrentiebeding. Hoe dan ook zijn in het besluit volgens de krachtlijnen in Aanbeveling 2007/879/EG van de Commissie (3) en conform eerdere besluiten van de Commissie en rechtspraak van het Hof van Justitie de verschillende relevante markten vermeld. |
| --- | --- |

(13)

In deze zaak behoeven de relevante markten niet exact te worden afgebakend wegens de ruime reikwijdte van het niet-concurrentiebeding. Hoe dan ook zijn in het besluit volgens de krachtlijnen in Aanbeveling 2007/879/EG van de Commissie (3) en conform eerdere besluiten van de Commissie en rechtspraak van het Hof van Justitie de verschillende relevante markten vermeld.

| (14) | De relevante geografische markten zijn nationaal van omvang: het betreft Spanje en Portugal. |
| --- | --- |

(14)

De relevante geografische markten zijn nationaal van omvang: het betreft Spanje en Portugal.

| (15) | Telefónica en Portugal Telecom hebben diverse keren opmerkingen ingediend met de bedoeling de reikwijdte van het niet-concurrentiebeding te beperken. Met name op basis van de formulering „exclusief investeringen of activiteiten die op de datum van deze overeenkomst reeds worden aangehouden of verricht”, hebben zij aangevoerd dat alle markten waarop ZON (een Portugese exploitant waarin Telefónica een deelneming van 5,46 % bezat toen de overeenkomst tot aankoop van aandelen is gesloten) actief is, van het toepassingsgebied van het beding moeten worden uitgesloten. Tevens hebben zij betoogd dat ook alle markten waarop uit hun oogpunt geen concurrentie van de andere partij mogelijk was (bijvoorbeeld wolesalemarkten wegens de hoge toegangsbelemmeringen) van het toepassingsgebied van het beding moeten worden uitgesloten. |
| --- | --- |

(15)

Telefónica en Portugal Telecom hebben diverse keren opmerkingen ingediend met de bedoeling de reikwijdte van het niet-concurrentiebeding te beperken. Met name op basis van de formulering „exclusief investeringen of activiteiten die op de datum van deze overeenkomst reeds worden aangehouden of verricht”, hebben zij aangevoerd dat alle markten waarop ZON (een Portugese exploitant waarin Telefónica een deelneming van 5,46 % bezat toen de overeenkomst tot aankoop van aandelen is gesloten) actief is, van het toepassingsgebied van het beding moeten worden uitgesloten. Tevens hebben zij betoogd dat ook alle markten waarop uit hun oogpunt geen concurrentie van de andere partij mogelijk was (bijvoorbeeld wolesalemarkten wegens de hoge toegangsbelemmeringen) van het toepassingsgebied van het beding moeten worden uitgesloten.

| (16) | In het besluit worden deze beweringen weerlegd. Enerzijds wordt in het besluit geconcludeerd dat Telefónica niet kan worden beschouwd als onderneming die de door ZON ontplooide activiteiten heeft verricht, aangezien Telefónica geen zeggenschap had over ZON. Anderzijds wordt in het besluit opgemerkt dat het de partijen op grond van het niet-concurrentiebeding verboden is activiteiten te verrichten en investeringen te doen „die kunnen worden beschouwd als concurrerend met de andere partij”. Dit betekent dat zodra de ene partij een markt betreedt waarop de andere partij reeds actief is, de betrokken markt onder het beding valt, aangezien degene die de markt betreedt, zou „worden beschouwd als concurrerend met de andere partij”. Bovendien moeten Telefónica en Portugal Telecom op zijn minst worden aangemerkt als potentiële concurrenten op alle markten voor elektronische communicatie en televisiediensten waarop zij actief zijn. |
| --- | --- |

(16)

In het besluit worden deze beweringen weerlegd. Enerzijds wordt in het besluit geconcludeerd dat Telefónica niet kan worden beschouwd als onderneming die de door ZON ontplooide activiteiten heeft verricht, aangezien Telefónica geen zeggenschap had over ZON. Anderzijds wordt in het besluit opgemerkt dat het de partijen op grond van het niet-concurrentiebeding verboden is activiteiten te verrichten en investeringen te doen „die kunnen worden beschouwd als concurrerend met de andere partij”. Dit betekent dat zodra de ene partij een markt betreedt waarop de andere partij reeds actief is, de betrokken markt onder het beding valt, aangezien degene die de markt betreedt, zou „worden beschouwd als concurrerend met de andere partij”. Bovendien moeten Telefónica en Portugal Telecom op zijn minst worden aangemerkt als potentiële concurrenten op alle markten voor elektronische communicatie en televisiediensten waarop zij actief zijn.

3.3.   Inbreuk op artikel 101 VWEU

| (17) | Telefónica en Portugal Telecom hebben aangevoerd dat het niet-concurrentiebeding niets meer is dan een verplichting om zelf de wettigheid en reikwijdte te beoordelen van een aparte niet-concurrentieovereenkomst, die een nevenrestrictie bij de Vivo-transactie zou vormen. Volgens de partijen hebben zij elk apart een dergelijke eigen beoordeling uitgevoerd en de resultaten uitgewisseld tijdens twee telefonische vergaderingen, die op 26 en 29 oktober 2010 hebben plaatsgevonden en waarop zij hebben geconcludeerd dat een niet-concurrentieovereenkomst niet zou kunnen worden gerechtvaardigd. Zij betoogden dat het niet-concurrentiebeding als gevolg van de eigen beoordeling en de resultaten ervan „uitgeput” was, omdat er geen andere verplichtingen uit konden voortvloeien. |
| --- | --- |

(17)

Telefónica en Portugal Telecom hebben aangevoerd dat het niet-concurrentiebeding niets meer is dan een verplichting om zelf de wettigheid en reikwijdte te beoordelen van een aparte niet-concurrentieovereenkomst, die een nevenrestrictie bij de Vivo-transactie zou vormen. Volgens de partijen hebben zij elk apart een dergelijke eigen beoordeling uitgevoerd en de resultaten uitgewisseld tijdens twee telefonische vergaderingen, die op 26 en 29 oktober 2010 hebben plaatsgevonden en waarop zij hebben geconcludeerd dat een niet-concurrentieovereenkomst niet zou kunnen worden gerechtvaardigd. Zij betoogden dat het niet-concurrentiebeding als gevolg van de eigen beoordeling en de resultaten ervan „uitgeput” was, omdat er geen andere verplichtingen uit konden voortvloeien.

| (18) | Anders dan de partijen beweren, wordt in het besluit tot de bevinding gekomen dat het niet-concurrentiebeding ertoe strekt inbreuk te maken op artikel 101, lid 1, VWEU wegens de formulering ervan (die duidelijk een niet-concurrentieverplichting oplegt), de economische en juridische context waarvan het beding deel uitmaakt (bv. de elektronischecommunicatiemarkten, die zijn geliberaliseerd), en de feitelijke houding en gedragingen van de partijen (zoals onder meer het feit dat zij het beding pas op 4 februari 2011 hebben verwijderd via een overeenkomst waarin weliswaar de redenen voor de verwijdering van het beding werden beschreven, maar geen melding werd gemaakt van het uitvoeren van een eigen beoordeling of van een daartoe strekkende verplichting). Het besluit bevat meer in het bijzonder een zorgvuldige analyse van het bewijsmateriaal dat de partijen hebben verstrekt over de inhoud en de resultaten van de telefonische vergaderingen die op 26 en 29 oktober 2010 zijn gehouden. De Commissie komt tot de bevinding dat dit bewijsmateriaal ontoereikend is en wordt tegengesproken door het overige bewijsmateriaal in haar dossier. |
| --- | --- |

(18)

Anders dan de partijen beweren, wordt in het besluit tot de bevinding gekomen dat het niet-concurrentiebeding ertoe strekt inbreuk te maken op artikel 101, lid 1, VWEU wegens de formulering ervan (die duidelijk een niet-concurrentieverplichting oplegt), de economische en juridische context waarvan het beding deel uitmaakt (bv. de elektronischecommunicatiemarkten, die zijn geliberaliseerd), en de feitelijke houding en gedragingen van de partijen (zoals onder meer het feit dat zij het beding pas op 4 februari 2011 hebben verwijderd via een overeenkomst waarin weliswaar de redenen voor de verwijdering van het beding werden beschreven, maar geen melding werd gemaakt van het uitvoeren van een eigen beoordeling of van een daartoe strekkende verplichting). Het besluit bevat meer in het bijzonder een zorgvuldige analyse van het bewijsmateriaal dat de partijen hebben verstrekt over de inhoud en de resultaten van de telefonische vergaderingen die op 26 en 29 oktober 2010 zijn gehouden. De Commissie komt tot de bevinding dat dit bewijsmateriaal ontoereikend is en wordt tegengesproken door het overige bewijsmateriaal in haar dossier.

| (19) | Bovendien wordt in het besluit geconcludeerd dat het niet-concurrentiebeding niet als een nevenrestrictie bij de Vivo-transactie kan worden aangemerkt, omdat een niet-concurrentieverplichting die het gehele Iberische schiereiland bestrijkt, geenszins kan worden aangemerkt als een verplichting die rechtstreeks verband houdt met of noodzakelijk is voor de uitvoering van de overeenkomst tot aankoop van aandelen voor Vivo in Brazilië. In het besluit wordt ook geconcludeerd dat er op het moment van ondertekening van de overeenkomst tot aankoop van aandelen geen gerede twijfel kon hebben bestaan ten aanzien van de status (wel of geen nevenrestrictie) van een niet-concurrentieverbintenis tussen de partijen, welke de noodzaak van een latere eigen beoordeling in dit verband zou hebben gerechtvaardigd. |
| --- | --- |

(19)

Bovendien wordt in het besluit geconcludeerd dat het niet-concurrentiebeding niet als een nevenrestrictie bij de Vivo-transactie kan worden aangemerkt, omdat een niet-concurrentieverplichting die het gehele Iberische schiereiland bestrijkt, geenszins kan worden aangemerkt als een verplichting die rechtstreeks verband houdt met of noodzakelijk is voor de uitvoering van de overeenkomst tot aankoop van aandelen voor Vivo in Brazilië. In het besluit wordt ook geconcludeerd dat er op het moment van ondertekening van de overeenkomst tot aankoop van aandelen geen gerede twijfel kon hebben bestaan ten aanzien van de status (wel of geen nevenrestrictie) van een niet-concurrentieverbintenis tussen de partijen, welke de noodzaak van een latere eigen beoordeling in dit verband zou hebben gerechtvaardigd.

| (20) | Telefónica en Portugal Telecom hebben aangevoerd dat het niet-concurrentiebeding geen gevolgen heeft gehad voor de markt. In het besluit wordt evenwel gesteld dat er volgens vaste rechtspraak bij inbreuken naar strekking met de gevolgen van de overeenkomst geen rekening behoeft te worden gehouden voor de toepassing van artikel 101, lid 1, VWEU. |
| --- | --- |

(20)

Telefónica en Portugal Telecom hebben aangevoerd dat het niet-concurrentiebeding geen gevolgen heeft gehad voor de markt. In het besluit wordt evenwel gesteld dat er volgens vaste rechtspraak bij inbreuken naar strekking met de gevolgen van de overeenkomst geen rekening behoeft te worden gehouden voor de toepassing van artikel 101, lid 1, VWEU.

| (21) | In het besluit wordt bijgevolg tot de bevinding gekomen dat Telefónica en Portugal Telecom, gezien de reikwijdte en de aard van het niet-concurrentiebeding, opzettelijk hebben afgesproken de concurrentie op elkaars thuismarkten uit te sluiten of te beperken. In het besluit wordt daarom geconcludeerd dat het niet-concurrentiebeding neerkomt op een overeenkomst tot verdeling van de markt en daarmee indruist tegen artikel 101, lid 1, VWEU. |
| --- | --- |

(21)

In het besluit wordt bijgevolg tot de bevinding gekomen dat Telefónica en Portugal Telecom, gezien de reikwijdte en de aard van het niet-concurrentiebeding, opzettelijk hebben afgesproken de concurrentie op elkaars thuismarkten uit te sluiten of te beperken. In het besluit wordt daarom geconcludeerd dat het niet-concurrentiebeding neerkomt op een overeenkomst tot verdeling van de markt en daarmee indruist tegen artikel 101, lid 1, VWEU.

| (22) | Ten slotte wordt in het besluit tot de conclusie gekomen dat het niet-concurrentiebeding niet voldoet aan de voorwaarden voor een vrijstelling op grond van artikel 101, lid 3, VWEU, omdat de partijen geen enkele efficiëntieverbetering hebben aangetoond die door het beding zou kunnen zijn teweeggebracht. |
| --- | --- |

(22)

Ten slotte wordt in het besluit tot de conclusie gekomen dat het niet-concurrentiebeding niet voldoet aan de voorwaarden voor een vrijstelling op grond van artikel 101, lid 3, VWEU, omdat de partijen geen enkele efficiëntieverbetering hebben aangetoond die door het beding zou kunnen zijn teweeggebracht.

3.4.   Duur van de inbreuk

| (23) | De inbreuk heeft geduurd van 27 september 2010 (de datum waarop de closing van de Vivo-transactie door de partijen heeft plaatsgevonden) tot 4 februari 2011 (de datum waarop de partijen zijn overeengekomen het niet-concurrentiebeding te verwijderen). |
| --- | --- |

(23)

De inbreuk heeft geduurd van 27 september 2010 (de datum waarop de closing van de Vivo-transactie door de partijen heeft plaatsgevonden) tot 4 februari 2011 (de datum waarop de partijen zijn overeengekomen het niet-concurrentiebeding te verwijderen).

3.5.   Geldboeten

| (24) | In deze zaak zijn geldboeten opgelegd. De aan elke onderneming opgelegde geldboete is berekend op basis van de richtsnoeren boetetoemeting van 2006 (4). Wat de ernst van de inbreuk betreft, wordt in het besluit terdege rekening gehouden met het feit dat de partijen het niet-concurrentiebeding niet geheim hebben gehouden: zij hebben het beding op diverse manieren bekendgemaakt en het tevens bij de Braziliaanse toezichthouders aangemeld. In het licht van de concrete omstandigheden van de zaak wordt in het besluit tot de conclusie gekomen dat het voor het bereiken van een bepaald afschrikkend niveau evenredig en voldoende is met een gering deel van de waarde van de verkopen rekening te houden. |
| --- | --- |

(24)

In deze zaak zijn geldboeten opgelegd. De aan elke onderneming opgelegde geldboete is berekend op basis van de richtsnoeren boetetoemeting van 2006 (4). Wat de ernst van de inbreuk betreft, wordt in het besluit terdege rekening gehouden met het feit dat de partijen het niet-concurrentiebeding niet geheim hebben gehouden: zij hebben het beding op diverse manieren bekendgemaakt en het tevens bij de Braziliaanse toezichthouders aangemeld. In het licht van de concrete omstandigheden van de zaak wordt in het besluit tot de conclusie gekomen dat het voor het bereiken van een bepaald afschrikkend niveau evenredig en voldoende is met een gering deel van de waarde van de verkopen rekening te houden.

| (25) | Daarnaast wordt het feit dat de partijen de inbreuk snel hebben beëindigd, in het besluit als een verzachtende omstandigheid in aanmerking genomen. De partijen hebben het niet-concurrentiebeding immers verwijderd op 4 februari 2011, pas 16 dagen nadat de Commissie de procedure had ingeleid. |
| --- | --- |

(25)

Daarnaast wordt het feit dat de partijen de inbreuk snel hebben beëindigd, in het besluit als een verzachtende omstandigheid in aanmerking genomen. De partijen hebben het niet-concurrentiebeding immers verwijderd op 4 februari 2011, pas 16 dagen nadat de Commissie de procedure had ingeleid.

4.   BESCHIKKEND GEDEELTE VAN HET BESLUIT

| (26) | In het besluit wordt vastgesteld dat Telefónica en Portugal Telecom inbreuk hebben gemaakt op artikel 101 VWEU door deel te nemen aan een niet-concurrentieovereenkomst, die als clausule 9 was opgenomen in de op 28 juli 2010 door hen gesloten overeenkomst tot aankoop van aandelen. De inbreuk heeft geduurd van 27 september 2010 tot 4 februari 2011. |
| --- | --- |

(26)

In het besluit wordt vastgesteld dat Telefónica en Portugal Telecom inbreuk hebben gemaakt op artikel 101 VWEU door deel te nemen aan een niet-concurrentieovereenkomst, die als clausule 9 was opgenomen in de op 28 juli 2010 door hen gesloten overeenkomst tot aankoop van aandelen. De inbreuk heeft geduurd van 27 september 2010 tot 4 februari 2011.

| (27) | Voor het maken van deze inbreuk worden bij het besluit aan de partijen de volgende geldboeten opgelegd: a) Telefónica: 66 894 000 EUR, en b) Portugal Telecom: 12 290 000 EUR. |
| --- | --- |

(27)

Voor het maken van deze inbreuk worden bij het besluit aan de partijen de volgende geldboeten opgelegd: a) Telefónica: 66 894 000 EUR, en b) Portugal Telecom: 12 290 000 EUR.

---

(1)  Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (PB L 1 van 4.1.2003, blz. 1).

(2)  Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie van 7 april 2004 betreffende procedures van de Commissie op grond van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (PB L 123 van 27.4.2004, blz. 18).

(3)  Aanbeveling 2007/879/EG van de Commissie van 17 december 2007 betreffende relevante producten- en dienstenmarkten in de elektronischecommunicatiesector die overeenkomstig Richtlijn 2002/21/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronischecommunicatienetwerken en -diensten aan regelgeving ex ante kunnen worden onderworpen (PB L 344 van 28.12.2007, blz. 65).

(4)  Richtsnoeren voor de berekening van geldboeten die uit hoofde van artikel 23, lid 2, onder a), van Verordening (EG) nr. 1/2003 worden opgelegd (PB C 210 van 1.9.2006, blz. 2).

---

V Adviezen

BESTUURLIJKE PROCEDURES

Europese Commissie

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/14 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/14

---

Voorbereidende actie „De verspreiding van films in het digitale tijdperk” — Oproep tot het indienen van voorstellen 2013

2013/C 140/08

1.   Doelstellingen

Op 12 december 2012 heeft het Europees Parlement voor het tweede jaar van de voorbereidende actie „De verspreiding van films in het digitale tijdperk” een budget van 2 miljoen EUR goedgekeurd. Deze actie heeft tot doel innoverende strategieën uit te testen voor de verspreiding van Europese films (bioscoopvoorstellingen, dvd's, video op aanvraag, festivals, tv-zenders enz.).

Het is met name de bedoeling vast te stellen welke voorwaarden de complementariteit tussen de verspreidingsvormen kunnen vergroten om de transnationale verspreiding te verbeteren en ervoor te zorgen dat Europese films in de Europese Unie een groter publiek bereiken.

2.   Subsidiabele acties

De voorbereidende actie steunt projecten die zijn opgezet om te experimenteren met het gelijktijdig of bijna gelijktijdig uitbrengen van films in alle verschillende verspreidingsvormen en in verschillende Europese landen/gebieden.

De projecten zijn beperkt tot Europese films en de verspreiding ervan in de landen van de Europese Unie. Zij moeten een groot aantal films en veel landen/gebieden betreffen.

Deze dimensionale parameter is essentieel om significante lessen te kunnen trekken uit de voorbereidende actie en om deze actie tot een hulpinstrument voor de besluitvorming van overheidsinstanties en de Europese filmindustrie te doen uitgroeien.

Met het oog hierop moeten de projecten aan het einde van de actie ook uitmonden in de organisatie van een openbare bijeenkomst waar de belangrijkste resultaten van het experiment en de lessen die eruit kunnen worden getrokken, aan filmprofessionals en overheidsinstanties worden gepresenteerd.

3.   In aanmerking komende aanvragers

Om in aanmerking te komen, moeten de voorstellen worden ingediend door een groep die aan de volgende drie criteria voldoet:

| — | de groep moet ondernemingen of organisaties omvatten die actief zijn op de audiovisuele markten (producenten, verkoopagenten, distributeurs, houders van rechten, marketingbedrijven, bioscopen, platforms voor video op aanvraag enz.); |
| --- | --- |

—

de groep moet ondernemingen of organisaties omvatten die actief zijn op de audiovisuele markten (producenten, verkoopagenten, distributeurs, houders van rechten, marketingbedrijven, bioscopen, platforms voor video op aanvraag enz.);

| — | alle leden (coördinatoren en partners) van de groep moeten hun hoofdzetel in een lidstaat van de Europese Unie hebben; |
| --- | --- |

—

alle leden (coördinatoren en partners) van de groep moeten hun hoofdzetel in een lidstaat van de Europese Unie hebben;

| — | de groep moet minstens twee verkoopagenten tellen. |
| --- | --- |

—

de groep moet minstens twee verkoopagenten tellen.

De door de groep gevraagde bijdrage mag niet meer bedragen dan 70 % van de totale subsidiabele kosten van het project.

4.   Gunningscriteria

Aan de subsidiabele aanvragen zullen op grond van de volgende weging punten worden toegekend (op een totaal van 100 punten):

| | Gunningscriterium 1: kwaliteit van de inhoud van de activiteit (50 punten):







  — | aantal, diversiteit en complementariteit van de films en de landen/gebieden die de actie omvat (15 punten); |
| --- | --- | --- |

Gunningscriterium 1: kwaliteit van de inhoud van de activiteit (50 punten):

—

aantal, diversiteit en complementariteit van de films en de landen/gebieden die de actie omvat (15 punten);

| — | geschiktheid van de marketingstrategie (15 punten); |
| --- | --- |

—

geschiktheid van de marketingstrategie (15 punten);

| — | relevantie van de strategieën die worden toegepast om de complementariteit tussen landen/gebieden en distributiesectoren te onderzoeken (15 punten); |
| --- | --- |

—

relevantie van de strategieën die worden toegepast om de complementariteit tussen landen/gebieden en distributiesectoren te onderzoeken (15 punten);

| — | mate van innovativiteit van de actie (5 punten). |
| --- | --- |

—

mate van innovativiteit van de actie (5 punten).

| | Gunningscriterium 2: beheer van het project (50 punten):







  — | kwaliteit van de kandidaat-groep (10 punten); |
| --- | --- | --- |

Gunningscriterium 2: beheer van het project (50 punten):

—

kwaliteit van de kandidaat-groep (10 punten);

| — | kwaliteit van het managementplan van het project en van de groep (15 punten); |
| --- | --- |

—

kwaliteit van het managementplan van het project en van de groep (15 punten);

| — | kwaliteit van de methode die wordt voorgesteld voor het verzamelen, analyseren en in perspectief plaatsen van de verkregen resultaten (15 punten); |
| --- | --- |

—

kwaliteit van de methode die wordt voorgesteld voor het verzamelen, analyseren en in perspectief plaatsen van de verkregen resultaten (15 punten);

| — | kosten/baten van de voorgestelde actie (10 punten). |
| --- | --- |

—

kosten/baten van de voorgestelde actie (10 punten).

5.   Begroting voor de projecten

In verband met deze oproep tot het indienen van voorstellen is 1 994 000 EUR beschikbaar. De financiële steun van de Commissie mag niet meer dan 70 % van de totale subsidiabele kosten bedragen.

De financiële bijdrage wordt in de vorm van een subsidie verleend.

6.   Indieningstermijn

De aanvragen moeten uiterlijk op 6 september 2013 worden ingediend bij:

| Europese Commissie |
| --- |
| Directoraat-generaal Onderwijs en Cultuur |
| Directoraat E — Cultuur en Creativiteit |
| Eenheid E3 — Programma Creatief Europa — MEDIA |
| Kamer J-70 01/141 |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

Europese Commissie

Directoraat-generaal Onderwijs en Cultuur

Directoraat E — Cultuur en Creativiteit

Eenheid E3 — Programma Creatief Europa — MEDIA

Kamer J-70 01/141

1049 Brussel

BELGIË

7.   Volledige informatie

Het werkprogramma, de richtsnoeren en de aanvraagformulieren zijn te vinden op het volgende adres:

http://ec.europa.eu/media

De aanvragen moeten voldoen aan alle voorwaarden van de richtsnoeren, aan de hand van de verstrekte formulieren worden ingediend en alle informatie en bijlagen bevatten die in de volledige tekst van de oproep zijn vermeld.

---

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/16 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/16

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak COMP/M.6866 — Time Warner/CME)

(Voor de EER relevante tekst)

2013/C 140/09

| 1. | Op 8 mei 2013 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Time Warner Inc. („Time Warner”, Verenigde Staten) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de uitsluitende zeggenschap verkrijgt over Central European Media Enterprises Ltd. („CME”, Bermuda). |
| --- | --- |

1.

Op 8 mei 2013 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Time Warner Inc. („Time Warner”, Verenigde Staten) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de uitsluitende zeggenschap verkrijgt over Central European Media Enterprises Ltd. („CME”, Bermuda).

| 2. | De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:






  — | Time Warner: film en entertainment op televisie, televisienetwerken en het uitgeven van tijdschriften, |
| --- | --- | --- |

2.

De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:

—

Time Warner: film en entertainment op televisie, televisienetwerken en het uitgeven van tijdschriften,

| — | CME: televisie-uitzendingen en andere mediasectoren in Bulgarije, Tsjechië, Kroatië, Roemenië, Slowakije, Slovenië, Hongarije en Moldavië. |
| --- | --- |

—

CME: televisie-uitzendingen en andere mediasectoren in Bulgarije, Tsjechië, Kroatië, Roemenië, Slowakije, Slovenië, Hongarije en Moldavië.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden.

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.6866 — Time Warner/CME, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.6866 — Time Warner/CME, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (de „EG-concentratieverordening”).

---

ANDERE HANDELINGEN

Europese Commissie

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/17 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/17

---

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

2013/C 140/10

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen
   (2)

„PURUVEDEN MUIKKU”

EG-nummer: FI-PGI-0005-0989-19.04.2012

BGA ( X ) BOB ( )

1.   Naam

„Puruveden muikku”

2.   Lidstaat of derde land

Finland

3.   Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1.   Productcategorie

| Categorie 1.7 | Verse vis en schaal-, schelp- en weekdieren en producten op basis van verse vis en schaal-, schelp- en weekdieren |
| --- | --- |

Categorie 1.7

Verse vis en schaal-, schelp- en weekdieren en producten op basis van verse vis en schaal-, schelp- en weekdieren

3.2.   Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

De naam „Puruveden muikku” wordt gebruikt voor kleine marene (Coregonus albula) die gevangen wordt in het meerbekken van Puruvesi in het noordoostelijke gedeelte van het Saimaameer. Deze aanvraag betreft enkel verse en ingevroren kleine marene. Ongeveer tien procent van de jaarlijks in Finland gevangen kleine marene is „Puruveden muikku”.

De belangrijkste eigenschappen van „Puruveden muikku” zijn de volgende:

| — | De rug van de „Puruveden muikku” is diep donkergroen, de zijkanten zilverkleurig. Hij is merkbaar meer zilverkleurig dan andere soorten kleine marene. |
| --- | --- |

—

De rug van de „Puruveden muikku” is diep donkergroen, de zijkanten zilverkleurig. Hij is merkbaar meer zilverkleurig dan andere soorten kleine marene.

| — | Kenmerkend voor „Puruveden muikku” is de opmerkelijk variërende grootte in de loop van het jaar, waardoor hij van andere soorten kleine marene onderscheiden kan worden. Na één groeiseizoen varieert zijn gemiddelde lengte van ongeveer 9 cm tot ongeveer 21 cm. Op dezelfde manier kan zijn gewicht uiteenlopen van enkele gram tot ongeveer 20 gram. |
| --- | --- |

—

Kenmerkend voor „Puruveden muikku” is de opmerkelijk variërende grootte in de loop van het jaar, waardoor hij van andere soorten kleine marene onderscheiden kan worden. Na één groeiseizoen varieert zijn gemiddelde lengte van ongeveer 9 cm tot ongeveer 21 cm. Op dezelfde manier kan zijn gewicht uiteenlopen van enkele gram tot ongeveer 20 gram.

| — | Het onderscheidende kenmerk van „Puruveden muikku” is de zachtheid van zijn ruggengraat, wat betekent dat hij gegeten kan worden zonder de graten te verwijderen. |
| --- | --- |

—

Het onderscheidende kenmerk van „Puruveden muikku” is de zachtheid van zijn ruggengraat, wat betekent dat hij gegeten kan worden zonder de graten te verwijderen.

| — | De rigor mortis is bij „Puruveden muikku” van kortere duur dan bij andere soorten kleine marene. |
| --- | --- |

—

De rigor mortis is bij „Puruveden muikku” van kortere duur dan bij andere soorten kleine marene.

3.3.   Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

n.v.t

3.4.   Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

n.v.t

3.5.   Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

De vis moet worden gevangen in het afgebakende geografische gebied. De toegelaten visvangstmethoden zijn zegennetten, fuiken en netvisserij.

De rigor mortis is bij „Puruveden muikku” van kortere duur dan bij andere soorten kleine marene. Daarom, en om de kwaliteit te waarborgen, worden de kleine marene gekoeld met ijscontainers (water van 0 °C); dit dient te gebeuren naarmate de vis in het afgebakende geografische gebied wordt bovengehaald.

3.6.   Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.

n.v.t

3.7.   Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

n.v.t

4.   Beknopte omschrijving van de afbakening van het geografische gebied

Het geografische gebied bestaat uit Puruvesi, dat gelokaliseerd is in het gebied van de gemeenten Kerimäki, Punkaharju en Kesälahti in de provincie Oost-Finland. Met een oppervlakte van 416 km2 is Puruvesi een onderdeel van het Saimaameer, het vierde grootste meer van Europa.

5.   Verband met het geografische gebied

5.1.   Specificiteit van het geografische gebied

Een opvallend kenmerk van Puruvesi is de helderheid van het water, wat de zilvertinten van „Puruveden muikku” tot gevolg heeft. Omdat het water zo helder is, kan het licht tot diep in het water van Puruvesi doordringen, tot op 20 meter, terwijl het op andere plaatsen in Saimaa maar tot op 10 meter geraakt. De zichtdiepte kan oplopen tot 12 meter.

Vanwege de helderheid van het water van Puruvesi, vindt de primaire productie plaats zowel in het oppervlaktewater als veel dieper, in een groot, verlicht gebied op het lagere waterniveau. Wanneer het licht is, vormt de kleine marene grote scholen die afdalen om zich te voeden met dierlijk plankton op de bodem van het meer. Wanneer er minder licht is, verspreiden de scholen zich en stijgen ze op om zich te voeden met de dierenpopulatie in het oppervlaktewater en op een middelhoog waterniveau.

Puruvesi is een meerbassin van grind en zand, bijna volledig afgescheiden van andere waterlichamen, en zijn gehalte aan bruine humus die van de bodem wordt meegespoeld, wat typisch is voor de Finse meren, is uiterst laag. De waterkwaliteit werd ook als uiterst laag in voedingsstoffen geklasseerd. Vanwege zijn geïsoleerde ligging, zijn de stromingen in Puruvesi verwaarloosbaar en blijft het water ongeveer 12 jaar in het meer.

Puruvesi is sinds de 14e eeuw bekend als een visserijgebied. Al eeuwenlang wordt er traditioneel met zegennetten gevist vanwege de uitzonderlijke transparantie van het water van het meer en de uitgebreide primaire productie die door de helderheid van het water mogelijk is. In de zomer worden de oppervlaktewaters bevist bij zonsondergang wanneer het dierlijk plankton stijgt. Tegen het einde van de zomer is het water opgewarmd en zoekt de kleine marene kouder en dieper water op, waar hij gevangen wordt met bodemzegens. Wanneer de donkere herfstnachten aanbreken, vist men 's nachts, bij voorkeur bij maanlicht; dit is uitzonderlijk, maar ook typisch voor het heldere water van Puruvesi, want dit is het moment waarop de kleine marene aan de oppervlakte komt.

Zegenvisserij tijdens de winter raakte honderd jaar geleden algemeen verbreid, en in sommige jaren komt meer dan de helft van de kleine marene die in de winter in Finland gevangen wordt uit Puruvesi. Meer dan 90 % van de totale visvangst is afkomstig uit zegenvisserij. De andere toegestane vistuigen zijn fuiken en netten. Trawlvisserij is verboden in Puruvesi.

Het Fins onderzoeksinstituut voor wild en visserij controleert jaarlijks de duurzaamheid van kleine-marenebestand. In het visgebied van Puruvesi wordt de visserij wettelijk geregeld volgens de aanbevelingen van het instituut.

5.2.   Specificiteit van het product

„Puruveden muikku” staat in heel Finland bekend voor de zachtheid van zijn graten. Dat maakt hem zeer geschikt voor consumptie zonder dat de graten verwijderd moeten worden, zowel gebakken, gerookt als in soep. „Puruveden muikku” is ook befaamd voor zijn zilverkleur.

„Puruveden muikku” wordt gekenmerkt door zijn opmerkelijke variatie in grootte, hetgeen volledig afhankelijk is van de dichtheid van het kleine-marenebestand en de productie dierlijk plankton. Deze jaarlijkse variatie in het bestandsvolume is erg kenmerkend voor Puruvesi.

De reputatie van „Puruveden muikku” is ook gebaseerd op de traditionele visvangst- en verwerkingsmethoden die in het geografische gebied worden gebruikt. Al eeuwenlang wordt de kunst van het lokaliseren en vangen van de vis doorgegeven van de ene generatie op de volgende.

5.3.   Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

„Puruveden muikku” is herkenbaar aan zijn zilverachtige kleur, die het gevolg is van de uitzonderlijke helderheid van het water van Puruvesi. De typische zachte graten van „Puruveden muikku”, zijn opmerkelijke variërende grootte in de loop van het jaar en zijn korte periode van rigor mortis zijn het gevolg van zijn geografische omgeving: de helderheid van het water, de primaire productie die mogelijk is door de transparantie van het water, de geïsoleerde ligging van het meer in combinatie met de morene- en zandgrond van het stroomgebied, en het rivierbekken, dat eerder klein is met weinig moerasland.

De consumenten kennen „Puruveden muikku” vooral als een smakelijke vis die zeer geschikt is om te worden gebakken en in zijn geheel, met de graten, kan worden gegeten. In Finland is hij een zeer gegeerd en bekend product dat vaste plaats heeft veroverd met name op markten en evenementen op verschillende plaatsen, zoals de jaarlijkse haringmarkt in Helsinki en het wereldberoemde operafestival in Savonlinna.

Puruvesi is als visserijgebied bekend sinds de 14e eeuw, toen groepen Karelische vissers begonnen met er visserijexpedities op lange afstand te houden. Er is een geschreven bron ontdekt waarin vermeld staat: „In 1543 werden in het Puruvesimeer vissen gevangen door 421 groepen zegennetvissers. Hoewel het kasteel Olavinlinna gelokaliseerd is tussen het Haukivesi- en het Pihlajavesimeer, die beide zeer visrijk zijn, zonden de kasteelwachters groepen vissers met hun zegennetten naar Puruvesi om daar de smakelijke kleine marene te vangen.” In 1979 werd een doctoraatsthesis gepubliceerd over het vangen van kleine marene in Puruvesi, met als titel „Over visgronden voor kleine marene” (Muikkuapajilla).

Het verband tussen het product en het geografische gebied is ook gebaseerd op de traditionele methoden voor de vangst van de „Puruveden muikku” en de deskundigheid van de vissers in het gebied. Zegennetten zijn ringnetten, die in de loop der eeuwen dezelfde structuur en functie hebben bewaard. Op visgronden die voor zegenvisserij geschikt zijn, worden in de winter zegennetten gelegd onder het ijs op de bodem van het meer. Deze visgronden worden met gebruikmaking van lokale ervaring opgespoord. Het leggen van de netten in de visgronden vereist de expertise van plaatselijke vissers, want dit dient exact in overeenstemming met de bodemgesteldheid te gebeuren om te voorkomen dat het net vast komt te zitten achter de stenen op de bodem van het meer.

Een aanwijzing voor de faam van „Puruveden muikku” is het Finse museum voor meervisserij, opgericht in Kerimäki aan de oevers van het Puruvesimeer.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(Artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (3))

http://www.mmm.fi/nimisuoja/puruvedenmuikku

---

(1)  PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2)  Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.

(3)  Vgl. voetnoot 2.

---

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/20 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/20

---

Bekendmaking van een wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

2013/C 140/11

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.

WIJZIGINGSAANVRAAG

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen
   (2)

WIJZIGINGSAANVRAAG OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 9

„CAMEMBERT DE NORMANDIE”

EG-nummer: FR-PDO-0217-01049-12.10.2012

BGA ( ) BOB ( X )

1.   Rubriek van het productdossier waarop de wijziging betrekking heeft

| — |  | Naam van het product |
| --- | --- | --- |
| — | ☒ | Beschrijving van het product |
| — | ☒ | Geografisch gebied |
| — | ☒ | Bewijs van de oorsprong |
| — | ☒ | Werkwijze voor het verkrijgen van het product |
| — | ☒ | Verband |
| — | ☒ | Etikettering |
| — | ☒ | Nationale eisen |
| — |  | Overige (nader aan te geven) |

—



Naam van het product

—

☒

Beschrijving van het product

—

☒

Geografisch gebied

—

☒

Bewijs van de oorsprong

—

☒

Werkwijze voor het verkrijgen van het product

—

☒

Verband

—

☒

Etikettering

—

☒

Nationale eisen

—



Overige (nader aan te geven)

2.   Aard van de wijziging(en)

| — |  | Wijziging van het enige document of de samenvatting |
| --- | --- | --- |
| — | ☒ | Wijziging van het productdossier voor een geregistreerde BOB of BGA waarvoor geen enig document en ook geen samenvatting is bekendgemaakt |
| — |  | Wijziging van het productdossier waarbij geen wijziging van het bekendgemaakte enige document nodig is (artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 510/2006) |
| — |  | Tijdelijke wijziging van het productdossier als gevolg van een verplichte gezondheids- of fytosanitaire maatregel die is opgelegd door de overheid (artikel 9, lid 4, van Verordening (EG) nr. 510/2006) |

—



Wijziging van het enige document of de samenvatting

—

☒

Wijziging van het productdossier voor een geregistreerde BOB of BGA waarvoor geen enig document en ook geen samenvatting is bekendgemaakt

—



Wijziging van het productdossier waarbij geen wijziging van het bekendgemaakte enige document nodig is (artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 510/2006)

—



Tijdelijke wijziging van het productdossier als gevolg van een verplichte gezondheids- of fytosanitaire maatregel die is opgelegd door de overheid (artikel 9, lid 4, van Verordening (EG) nr. 510/2006)

3.   Wijziging(en)

De volgende wijzigingen beogen de kenmerken en de kwaliteit van het product in verband met zijn geografische oorsprong te versterken en de faam van de BOB „Camembert de Normandie” te beschermen.

Beschrijving van het product

In punt 2 „Beschrijving van het product” wordt nogmaals bevestigd dat Camembert de Normandie op basis van rauwe melk wordt bereid. Er worden eveneens nadere aanduidingen verstrekt betreffende de vaststelling van het gewicht (netto bij verpakking) en de organoleptische kenmerken van het product.

Geografisch gebied

Het gewijzigde geografische gebied van de „Camembert de Normandie” bestaat voortaan uit 1 557 gemeenten (1 678 gemeenten uit het vorige geografische gebied zijn geschrapt). De verkleining van het geografische gebied is het gevolg van een sterker verband tussen de benaming Camembert de Normandie en het Normandische, op grazen gebaseerde, productiesysteem, het nader omschrijven van het kerngebied van die benaming en de kenmerken ervan (natuurlijke omgeving/gebruik). De verkleining van het gebied hangt verder samen met de herziening van de productievoorwaarden, die een nauwer verband legt tussen de streek, de verplichting om gedeeltelijk koeien van het Normandische ras te gebruiken en deze koeien voor de melkproductie voornamelijk te laten grazen. Alle gemeenten die nog tot het gewijzigde geografische gebied behoren, voldoen volledig aan de nieuwe productievoorschriften van het productdossier.

Bewijs van de oorsprong

De wijzigingen van punt 1 hangen samen met een verandering in de nationale regelgeving. Met name moeten de producenten voldoen aan de eisen van het productdossier voor het logo waarvoor zij in aanmerking willen komen, en moeten zij op die basis ook zijn erkend.

Voor de installaties ten behoeve van de hygiëne wordt een specifieke verklaring afgegeven.

Op grond van een bepaling betreffende de vereiste verklaringen inzake gegevens over en controle van het geproduceerde volume kan de groepering de nodige gegevens verzamelen om toezicht te houden op het gebruik van de oorsprongsbenaming „Camembert de Normandie”.

De bepalingen over het bijhouden van de registers en de controle van de producten zijn aangevuld.

Werkwijze voor het verkrijgen van het product

Het productdossier bevat talrijke bepalingen betreffende de productiemethode met het oog op een betere beschrijving van de traditionele omstandigheden van de melkproductie en de verwerking van de melk tot kaas, die bijdragen aan de kenmerken en de faam van de „Camembert de Normandie”.

Omstandigheden van de melkproductie

Omdat in Normandië hoofdzakelijk koeien van het Normandische ras worden gehouden, wordt „Camembert de Normandie” gedeeltelijk bereid met melk van koeien van het Normandische ras. Vanaf 1 mei 2017 moet ten minste 50 % van de melkkoeien op elk bedrijf tot dat ras behoren. Het ras van de dieren zal worden gecontroleerd op basis van de rascode in het runderpaspoort 56 x 56.

Om te garanderen dat de melkkoeien zich voornamelijk voeden door te grazen, is bepaald op welke wijze de koeien moeten worden gevoederd. Zo moeten zij ten minste zes maanden per jaar in de wei grazen. Het bedrijf beschikt over ten minste 0,33 hectare grasland per melkkoe, waarvan ten minste 0,25 hectare bestaat uit grasland dat bereikbaar is vanuit de melklokalen, en over 2 hectare grasland per hectare als veevoer gebruikte silomaïs.

Om de nauwe band met de streek te benadrukken, moet 80 % (uitgedrukt in droge stof) van het basisvoer voor het vee afkomstig zijn van het eigen bedrijf. In de perioden waarin de melkkoeien niet buiten grazen, worden zij dagelijks van hooi voorzien. De hoeveelheid aanvullend voer bedraagt maximaal 1 800 kg per koe per kalenderjaar. In het productdossier is bepaald welke ruwvoeders en aanvullende voeders mogen worden gebruikt.

Voorts is ook bepaald dat alleen koemelk mag worden gebruikt waarvan het vetgehalte is gestandaardiseerd door een gedeelte van de melk af te romen en volle melk toe te voegen. Voor het afromen mag ook een methode worden toegepast waarbij de bovendrijvende room wordt verwijderd. De melk mag niet langer worden opgeslagen dan 72 uur, te rekenen vanaf de eerste melkbeurt tot de aanvang van het aanzuren van de melk. De technische voorschriften voor het aanzuren van de melk en de technische voorschriften betreffende de traceerbaarheid van de rauwe melk in het hele bereidingsproces zijn vastgesteld in het productdossier.

Omstandigheden van de kaasproductie

Om de werkwijze voor het verkrijgen van het product te verduidelijken, worden de voorschriften voor het toevoegen van stremsel, het snijden van de wrongel, het in de vorm doen en het laten uitlekken, beter omschreven. Het aantal keren scheppen om de wrongel in de vormen te doen, wordt verhoogd van 4 naar 5.

Voor de toe te passen bewerkingen en de te gebruiken additieven voor de kaas geldt een algemene reglementering.

Het is echter gebleken dat nieuwe technieken, waarvan sommige betrekking hebben op bewerkingen en additieven (zoals microfiltratie, gedeeltelijke concentratie van de melk of enzymen voor de rijping), invloed kunnen hebben op de kenmerken van de kaas met de oorsprongsbenaming. Met name sommige toegevoegde enzymen zetten het behoud van de belangrijkste kenmerken van de producten met de BOB op de helling.

Bijgevolg moet in het productdossier van de oorsprongsbenaming, zowel voor de melk als voor het hele bereidingsproces, een beschrijving zijn opgenomen van de huidige stand van zaken betreffende de gebruikte bewerkingen en additieven, teneinde te voorkomen dat niet-gereglementeerde methoden de kenmerken van de kazen met de oorsprongsbenaming negatief beïnvloeden.

De melk wordt gestremd in kuipen met een maximale inhoud van 330 liter, waarmee een volume melk kan worden gestremd dat is afgestemd op de capaciteit van de vormen. De voorschriften voor het toevoegen van het stremsel (temperatuur en maximale dosis) zijn vastgelegd in het productdossier.

De wrongel mag met een wrongelmes niet meer dan twee keer in verticale richting licht worden doorgesneden voordat hij in de vorm wordt gedaan.

De kazen worden meteen na het snijden in de vorm gedaan. Het is verboden de wei af te tappen. De wrongel wordt ofwel automatisch uit de kuip gehaald met behulp van gelede vormkoppen, ofwel handmatig met behulp van halfronde pollepels aan een steel.

De wrongel wordt uitgeschept en vervolgens in de vorm gelegd in vijf beurten, met minimaal 40 minuten tussen elke beurt. Hij lekt in de vormen vanzelf uit gedurende ten minste 18 uur, te rekenen vanaf de eerste uitgeschepte wrongel.

De traditionele techniek bestaat uit het handmatig in de vormen doen, waarbij het uitlekken plaatsvindt in individuele vormen die op een tafel met een uitlekrooster worden geplaatst.

Vanaf 1 mei 2017 worden de kazen slechts een keer gekeerd. Nadat ze zijn gekeerd, worden de kazen bedekt met een metalen plaat die een lichte druk op de kaas uitoefent.

Nadat hij is gezouten, mag de kaas maximaal 24 uur aan de lucht worden gedroogd vóór aanvang van de rijping.

Rijpen en verpakken van de kaas

Kazen die in rijpingslokalen drogen, mogen op zijn vroegst worden verpakt op de 13e dag nadat het stremsel is toegevoegd. De kazen mogen de kaasmakerij niet verlaten vóór de 17e dag na het toevoegen van het stremsel en zij mogen pas aan de klanten worden geleverd vanaf de 22e dag na het toevoegen van het stremsel.

Verband

Dit gedeelte van het productdossier is herschreven overeenkomstig de opzet van het enig document (specificiteit van het geografische gebied/specificiteit van het product/causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product) en is aangevuld op basis van de wijzigingen in de werkwijze voor het verkrijgen van de melk en in de traditionele methoden voor de melkproductie en de verwerking tot kaas die bijdragen tot de kenmerken en de faam van de „Camembert de Normandie”.

Etikettering

Teneinde het productdossier in overeenstemming te brengen met de nationale wetgeving, is de bepaling betreffende de verplichte vermelding van het logo „INAO” geschrapt. Ook is nu duidelijk aangegeven dat de vermelding „Appellation d'origine protégée” of „AOP” moet zijn aangebracht om het BOB-logo van de Europese Unie te mogen gebruiken.

Verder is de mogelijkheid om de facultatieve vermeldingen „met een pollepel in de vorm geschept” en „bereid van rauwe melk” aan te brengen, geschrapt. De etikettering van met rauwe melk vervaardigde kazen valt immers onder decreet 2007-628 betreffende kazen en kaasspecialiteiten. Aangezien er geen duidelijke definitie van de term „pollepel” is en dit gebruik niet beperkt is tot kazen met een BOB, is ervoor gekozen deze vermelding te schrappen uit het productdossier van de BOB Camembert de Normandie.

Nationale eisen

De tabel met de belangrijkste punten die moeten worden gecontroleerd en de methode voor de evaluatie van die punten met betrekking tot „Camembert de Normandie” zijn toegevoegd.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen
   (3)

„CAMEMBERT DE NORMANDIE”

EG-nummer: FR-PDO-0217-01049-12.10.2012

BGA ( ) BOB ( X )

1.   Naam

„Camembert de Normandie”

2.   Lidstaat of derde land

Frankrijk

3.   Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1.   Productcategorie

| Categorie 1.3. | Kaas |
| --- | --- |

Categorie 1.3.

Kaas

3.2.   Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

De „Camembert de Normandie” is een rauwmelkse kaas, met een zachte consistentie, lichtgezouten, met ten minste 45 gram vetstof per 100 gram kaas na volledige droging en een totaal gewicht aan droge bestanddelen van ten minste 115 gram per kaas.

De „Camembert de Normandie” wordt gekenmerkt door:

| — | een platcilindrische vorm met een doorsnede van 10,5 tot 11 cm en een nettogewicht bij verpakking van minimaal 250 gram, |
| --- | --- |

—

een platcilindrische vorm met een doorsnede van 10,5 tot 11 cm en een nettogewicht bij verpakking van minimaal 250 gram,

| — | een witte, oppervlakkig geschimmelde, viltachtige korst die rode vlekjes kan vertonen, |
| --- | --- |

—

een witte, oppervlakkig geschimmelde, viltachtige korst die rode vlekjes kan vertonen,

| — | een ivoorkleurig tot lichtgeel zuivel. Volledig gerijpt, is het zuivel glad en smeuïg, |
| --- | --- |

—

een ivoorkleurig tot lichtgeel zuivel. Volledig gerijpt, is het zuivel glad en smeuïg,

| — | een lichtzoute smaak, eerst melkachtig en zoet, daarna uitgesprokener en fruitig, meer gerijpt. |
| --- | --- |

—

een lichtzoute smaak, eerst melkachtig en zoet, daarna uitgesprokener en fruitig, meer gerijpt.

3.3.   Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

De melk die voor de vervaardiging van de „Camembert de Normandie” wordt gebruikt, is vanaf 1 mei 2017 afkomstig van bedrijven waar ten minste 50 % van de melkkoeien van het Normandische ras is.

3.4.   Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

Om met een specifieke voeding uit het geografische gebied een nauwe band tussen de streek en het product te garanderen, grazen de melkkoeien ten minste 6 maanden per jaar in de wei. Het bedrijf beschikt over ten minste 0,33 hectare grasland per melkkoe, waarvan ten minste 0,25 hectare bestaat uit grasland dat bereikbaar is vanuit de melklokalen, en over 2 hectare grasland per hectare als veevoer gebruikte silomaïs.

80 % (uitgedrukt in droge stof) van het basisvoer voor het vee wordt geproduceerd op het eigen bedrijf. De hoeveelheid aanvullend voer bedraagt maximaal 1 800 kg per koe per kalenderjaar. In het productdossier is bepaald welke ruwvoeders en aanvullende voeders mogen worden gebruikt.

3.5.   Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

De melkproductie en de vervaardiging, rijping en verpakking van de kazen vinden plaats in het in punt 4 afgebakende geografische gebied.

3.6.   Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken, enz.

De werkzaamheden voor het rijpen en verpakken van de kazen hangen nauw met elkaar samen en worden dus uitgevoerd in het in punt 4 afgebakende geografische gebied. De rijping vindt plaats in rijpingslokalen en wordt, indien nodig, gevolgd door een verdere rijping na het verpakken.

3.7.   Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

Iedere in de handel gebrachte BOB-kaas „Camembert de Normandie” is voorzien van een eigen etikettering met de beschermde oorsprongsbenaming, de vermelding „Appellation d'origine protégée” of „AOP”. Het BOB-logo van de Europese Unie moet verplicht worden aangebracht.

4.   Beknopte omschrijving van de afbakening van het geografische gebied

Het produceren van de melk, het vervaardigen, rijpen en verpakken van de kazen worden uitgevoerd in het geografische gebied dat zich uitstrekt over het grondgebied van de volgende kantons of delen van kantons:

Departement Calvados

De volledige kantons Bény-Bocage, Blangy-le-Château, Cambremer, Caumont-l’Éventé, Condé-sur-Noireau, Dozulé, Falaise, Honfleur, Isigny-sur-Mer, Lisieux, Livarot, Mézidon-Canon, Orbec, Pont-l’Évêque, Saint-Pierre-sur-Dives, Saint-Sever-Calvados, Trévières, Trouville-sur-Mer, Vassy en Vire; het kanton d’Aunay-sur-Odon met uitzondering van de gemeente Bauquay; het kanton Balleroy met uitzondering van de gemeenten Bucéels, Chouain en Condé-sur-Seulles; het kanton Bayeux met uitzondering van de gemeenten Nonant, Saint-Martin-des-Entrées en Saint-Vigor-le-Grand; in het kanton Bourguebus, de gemeenten Airan, Cesny-aux-Vignes, Moult en Ouézy; in het kanton Bretteville-sur-Laize, de gemeenten Grimbosq, Maizières en Les Moutiers-en-Cinglais; het kanton Cabourg met uitzondering van de gemeenten Colombelles, Hérouvillette en Ranville; in het kanton Évrecy, de gemeenten La Caine, Curcy-sur-Orne, Goupillières, Hamars, Montigny, Ouffières, Préaux-Bocage, Saint-Martin-de-Sallen en Trois-Monts; het kanton Falaise met uitzondering van de gemeenten Bons-Tassilly, Damblainville, Eraines, Fresnes-la-Mère, Pertheville-Ners, Potigny, Saint-Germain-Langot, Saint-Pierre-Canivet, Soumont-Saint-Quentin, Ussy, Versainville en Villy-lez-Falaise; in het kanton Morteaux-Couliboeuf, de gemeenten Bernières-d’Ailly, Courcy, Crocy, Louvagny, Le Marais-la-Chapelle, Les Moutiers-en-Auge, Norrey-en-Auge, Vicques en Vignats; in het kanton Ouistreham, de gemeente Ouistreham; in het kanton Ryes, de gemeenten Commes, Longues-sur-Mer, Magny-en-Bessin, Le Manoir, Manvieux; in het kanton Tilly-sur-Seulles, de gemeente Saint-Vaast-sur-Seulles; het kanton Thury-Harcourt met uitzondering van de gemeenten Acqueville, Cesny-Bois-Halbout, Espins, Martainville, Placy en Tournebu; het kanton Troarn met uitzondering van de gemeenten Cagny, Cuverville, Démouville, Emiéville, Giberville, Sannerville, Touffréville en Vimont; het kanton Villers-Bocage met uitzondering van de gemeenten Banneville-sur-Ajon, Courvaudon, Landes-sur-Ajon, Le Locheur, Maisoncelles-sur-Ajon, Le Mesnil-au-Grain, Missy en Saint-Aignan-le-Malherbe.

Departement Eure

Het volledige kanton Beuzeville; het kanton Beaumesnil met uitzondering van de gemeenten Ajou en Gouttières; in de kantons Bernay, de gemeenten Caorches-Saint-Nicolas en Saint-Victor de Chrétienville; in het kanton Breteuil, de gemeenten Cintray en Francheville; in het kanton Brionne, de gemeenten Le Bec Helloin en Brionne; het kanton Broglie met uitzondering van de gemeenten Broglie en Ferrières-Saint-Hilaire; het kanton Cormeilles met uitzondering van de gemeente Fresne-Cauverville; in het kanton Montfort-sur-Risle, de gemeenten Appeville-Annebault, Authou, Condé-sur-Risle, Freneuse-sur-Risle, Glos-sur-Risle, Montfort-sur-Risle en Pont-Authou; het kanton Pont-Audemer met uitzondering van de gemeenten Colletot, Fourmetot, Manneville-sur-Risle en Saint-Mards-de-Blacarville; in het kanton Quillebeuf-sur-Seine, de gemeenten Bouquelon, Marais-Vernier, Sainte-Opportune-la-Mare en Saint-Samson-de-la-Roque; het kanton Rugles met uitzondering van de gemeente Chéronvilliers; in het kanton Saint-Georges-du-Vièvre, de gemeenten Lieurey, Noards, La Noë-Poulain, La Poterie Mathieu en Saint-Christophe-sur-Condé; het kanton Thiberville met uitzondering van de gemeenten Barville, Bazoques, Boissy-Lamberville, Bournainville-Faverolles, Le Favril, Folleville, Giverville en Heudreville-en-Lieuvin.

Departement la Manche

De volledige kantons Avranches, Barenton, Barneville-Carteret, Beaumont-Hague, Brécey, Bréhal, Bricquebec, Canisy, Carentan, Cerisy-la-Salle, Cherbourg, Coutances, Equeurdreville-Hainneville, Gavray, Granville, La Haye-du-Puits, La Haye-Pesnel, Isigny-le-Buat, Jullouville, Juvigny-le-Tertre, Lessay, Marigny, Montebourg, Montmartin-sur-Mer, Mortain, Octeville, Percy, Périers, Les Pieux, Saint-Clair-sur-l’Elle, Saint-Hilaire-du-Harcoët, Saint-Jean-de-Daye, Saint-Lô, Saint-Malo-de-la-Lande, Sainte-Mère-Eglise, Saint-Ovin, Saint-Pois, Saint-Sauveur-Lendelin, Saint-Sauveur-le-Vicomte, Sartilly, Sourdeval, Le Teilleul, Tessy-sur-Vire, Torigni-sur-Vire, Tourlaville, Valognes, Vesly, Villedieu-les-Poêles; het kanton Ducey met uitzondering van de gemeenten Céaux, Courtils, Crollon en Précey; het kanton Quettehou met uitzondering van de gemeenten Anneville-en-Saire, Barfleur, Montfarville, La Pernelle, Réville, Sainte-Geneviève en Valcanville; in het kanton Saint-James, de gemeenten Hamelin, Saint-Aubin-de-Terregatte, Saint-Laurent-de-Terregatte en Saint-Senier-de-Beuvron; het kanton Saint-Pierre-Eglise met uitzondering van de gemeenten Clitourps, Gatteville-le-Phare, Gouberville, Néville-sur-Mer en Tocqueville.

Departement Orne

De volledige kantons Athis-de-l’Orne, Briouze, Carrouges, Domfront, Écouché, Exmes, La Ferté-Frênel, La Ferté-Macé, Flers, Gacé, Juvigny-sous-Andaine, Le Merlerault, Messei, Mortrée, Passais, Putanges-Pont-Ecrepin, Tinchebray, Vimoutiers; het kanton Aigle met uitzondering van de gemeenten Aube, Irai, Saint-Martin-d’Ecublai, Rai en Vitrai-sous-l’Aigle; het kanton Alençon met uitzondering van de gemeenten Colombiers, Cuissai, Lonrai; het kanton Argentan met uitzondering van de gemeenten Commeaux, Occagnes, Sévigny; in het kanton Bazoches-sur-Hoëne, de gemeenten Bure, La Mesnière, Saint-Aubin-de-Courteraie, Saint-Ouen-de-Sécherouvre en Soligné-la-Trappe; in het kanton Courtomer, de gemeenten Brullemail, Courtomer, Ferrières-la-Verrerie, Godisson, Le Plantis, Saint-Agnan-sur-Sarthe, Saint-Léonard-des-Parcs, Tellières-le-Plessis; in het kanton Longny-au-Perche, de gemeenten Monceaux-au-Perche en Saint-Victor-de-Réno; het kanton Le Mêle-sur-Sarthe met uitzondering van de gemeenten Aunay-les-Bois, Boitron, Essay en Menil-Erreux; in het kanton Mortagne-au-Perche, de gemeente Feings; het kanton Moulins-la-Marche met uitzondering van de gemeenten Bonnefoi, Les Genettes en Les Aspres; in het kanton Pervenchères, de gemeenten Barville, Coulimer, Parfondeval, Pervenchères, Saint-Julien-sur-Sarthe, Saint-Quentin-de-Blavou en Vidai; in het kanton Rémalard, de gemeente Boissy-Maugis; het kanton Sées met uitzondering van de gemeenten Aunou-sur-Orne, Neauphe-sous-Essai en Sées; in het kanton Tourouvre, de gemeenten Autheuil, Bivilliers, Bubertre, Champs, Lignerolles en Tourouvre; het kanton Trun met uitzondering van de gemeenten Bailleul, Brieux, Fontaine-les-Bassets, Guêprei en Villedieu-les-Bailleul.

5.   Verband met het geografische gebied

5.1.   Specificiteit van het geografische gebied

Het geografische gebied van de „Camembert de Normandie” strekt zich uit over het grondgebied van de drie departementen van Basse-Normandie (Calvados, Manche en Orne) evenals over de westelijke strook van het departement Eure. Dit gebied heeft een zeeklimaat met vooral bosrijke landschappen en een dicht netwerk van waterlopen en vele moerassen.

Deze regio met een traditie van kaasmaken is de bakermat van drie van de belangrijkste Normandische kazen („Livarot”, „Camembert de Normandie” en „Pont L’Évêque”). Hier hebben zich tegelijkertijd een dynamische nijverheid voor het vervaardigen van zachte kazen en een specifieke melkproductie ontwikkeld. Het specifieke karakter van de melk hangt tevens samen met het gebruikte koeienras, het Normandische, maar ook met de voedingsvoorwaarden, die worden bepaald door de overheersende rol van gras in het veevoer, onder meer omdat de koeien gedurende ten minste zes maanden per jaar kunnen grazen.

5.2.   Specificiteit van het product

De „Camembert de Normandie” dankt zijn naam aan het dorp Camembert op ongeveer dertig kilometer ten zuiden van Lisieux. De eerste geschreven meldingen dateren uit de 17e eeuw en spreken over uitstekende kazen die toen als verse kazen werden verkocht om te laten rijpen. In de tweede helft van de 19e eeuw, met het ontstaan van de eerste kaasmakerijen van dit product, kent de kaas een groot succes bij de bevolking dankzij het spoorwegnet waardoor hij in de steden verspreid kan worden.

De kaas verwerft een ware faam in het begin van de 20e eeuw en tijdens de eerste wereldoorlog, toen de kaasmakers ijverden om camembert aan het Franse leger te leveren en te voldoen aan een groeiende vraag in eigen land. Ook al neemt bij een dergelijke vraag het aantal producten met de naam „camembert” en de vermelding van allerlei afkomsten toe, alleen de „Camembert de Normandie” wordt uiteindelijk in Frankrijk erkend als gecontroleerde oorsprongsbenaming omdat hij wordt vervaardigd met respect voor de band met de Normandische streek en de uit de traditie ontstane technische procedés: bereid uit rauwe melk, in meerdere beurten in vormen gedaan, spontaan uitgelekt.

De „Camembert de Normandie” is alom bekend om zijn unieke, platcilindrische vorm, zijn oppervlakkig geschimmelde witte korst, zijn ivoorkleurig tot lichtgeel, glad en smeuïg zuivel, zijn lichtgezouten smaak, eerst zoet en melkachtig en daarna uitgesprokener en fruitig met meer rijpheid.

5.3.   Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

Het verband tussen de streek van de „Camembert de Normandie” en zijn typische kenmerken komt tot uiting in de natuurlijke omgeving, die gunstig is voor de winning van gras, en de specifieke, Normandische veehouderij in combinatie met de knowhow voor de kaasmakerij, die zich heeft ontwikkeld dankzij een lange traditie in het vervaardigen van „Camembert de Normandie”.

De geproduceerde melk heeft een bepaald specifiek karakter dat wordt bereikt door lange perioden van weiden, normaal tussen maart en november, hetgeen mogelijk is dankzij het milde klimaat en een grote beschikbaarheid van grasland, naast het gebruik van dieren van het Normandische ras, waarvan de melk in de regio al meer dan een eeuw wordt gebruikt om zijn goede kwaliteiten voor het maken van kaas. Het hoge proteïnegehalte en de uitstekende kaaskwaliteiten leveren een stevige wrongel op die in blokken in de vorm kan worden gedaan en gemakkelijk uitlekt.

De knowhow voor het maken van kaas heeft zich ontwikkeld door strenge praktijken (diervoeding, hygiëne bij het melken, gebruik van rauwe melk, gedeeltelijk afromen, stremmen in kuipen, in verschillende beurten in de vormen scheppen, spontaan uitlekken...) waardoor de eigenschappen van de melk uit het gebied ten volle worden benut.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(Artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (4))

https://www.inao.gouv.fr/fichier/CDCCamembertdeNormandie.pdf

---

(1)  PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

(2)  Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.

(3)  Vgl. voetnoot 2.

(4)  Vgl. voetnoot 2.

---

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/27 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/27

---

Bekendmaking overeenkomstig artikel 18, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1898/2006 van de Commissie van een bij Verordening (EG) nr. 1107/96 van de Commissie overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 2081/82 van de Raad geregistreerd enig document van een oorsprongsbenaming of van een geografische aanduiding

2013/C 140/12

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen
   (1)

„VITELA DE LAFÕES”

EG-nummer: PT-PGI-0017-0249-20.01.2011

BGA ( X ) BOB ( )

1.   Naam

„Vitela de Lafões”

2.   Lidstaat of derde land

Portugal

3.   Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1.   Productcategorie

| Categorie 1.1 | Vers vlees (en verse slachtafvallen) |
| --- | --- |

Categorie 1.1

Vers vlees (en verse slachtafvallen)

3.2.   Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

Vlees afkomstig van het uitsnijden van karkassen van jonge runderen van de rassen Arouquesa en Mirandesa, of van een kruising van deze rassen, van het mannelijke en vrouwelijke geslacht, die de leeftijd voor het spenen hebben bereikt (vijf tot zeven maanden).

3.3.   Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

—

3.4.   Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

De kalveren worden tot het moment van de slachting (vijf tot acht maanden) gezoogd. Daarnaast mag het kalf eveneens bijvoeder krijgen, dat bestaat uit hooi uit de streek, vers seizoensgras en geconcentreerd voer, hoofdzakelijk op basis van maïsmeel, dat op het bedrijf zelf is geproduceerd.

De moederdieren worden gevoederd met natuurlijke producten zoals maïs, Engels raaigras en gladde witbol, met gerst, weidegras en -hooi, met brem, steekbrem, heide, zachte brem, spontane kruiden en struiken uit de bergen, haver, rogge, stro en hooi.

3.5.   Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

—

3.6.   Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken, enz.

—

3.7.   Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

—

4.   Beknopte omschrijving van de afbakening van het geografische gebied

Alle districten („freguesias”) van de volgende gemeenten: Oliveira de Frades, Vouzela en São Pedro do Sul.

De volgende districten: Cedrim en Couto de Esteves in de gemeente Sever do Vouga, Bodiosa en Ribafeita in de gemeente Viseu, Alva en Gafanhão in de gemeente Castro Daire.

5.   Verband met het geografische gebied

5.1.   Specificiteit van het geografische gebied

De regio Lafões, die zich uitstrekt over drie bergketens langsheen de rivier Vouga (Serra do Caramulo, de Gralheira en de Montemuro) vertoont bijzondere kenmerken op het gebied van klimaat, bodem en reliëf, waardoor er een microklimaat heerst (overgang tussen zee- en continentaal klimaat). Aan dit microklimaat is de aanwezigheid van bepaalde boomsoorten te danken en de ontwikkeling van een kruid- en struikachtige vegetatie, met vooral soorten zoals bezemkruid, heide, steekbrem, brem en zonneroosjesachtigen, die worden gebruikt voor het weiden van het vee en die dankzij hun voedingswaarde het vlees zijn unieke eigenschappen verschaffen.

5.2.   Specificiteit van het product

Het vlees van „Vitela de Lafões” vertoont de volgende hoofdkenmerken:

| — | kleur: lichtroze kleur en wit, homogeen verdeeld vet; fijne spiertextuur; |
| --- | --- |

—

kleur: lichtroze kleur en wit, homogeen verdeeld vet; fijne spiertextuur;

| — | consistentie: stevig vlees, dat ietwat vochtig is, wat wijst op sappigheid; |
| --- | --- |

—

consistentie: stevig vlees, dat ietwat vochtig is, wat wijst op sappigheid;

| — | aroma en smaak: unieke smaak en aroma, die te danken zijn aan de natuurlijke voeding van het vee. |
| --- | --- |

—

aroma en smaak: unieke smaak en aroma, die te danken zijn aan de natuurlijke voeding van het vee.

5.3.   Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

Het causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit en de kenmerken van het product ligt in de traditionele wijze waarop het vee (moederdieren en kalveren) wordt gehouden, de kwaliteit van de weilanden en de rassen die aan de basis liggen van het product.

Reeds in het midden van de 19e eeuw kende men de kwaliteiten van „Vitela de Lafões”. Ook de bakermat van het vlees is precies omschreven, zoals blijkt uit Archivo Rural, vol. 1, van Silvestre Bernardo de Lima uit 1858: „In de slagerijen is er veel vraag naar kalveren en vaarzen, enig in hun soort, die nog zuigen of net gespeend zijn en die het befaamde kalfsvlees van São Pedro do Sul en Lafões voortbrengen.”

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(Artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (2))

http://www.gpp.pt/Valor/CE_Vitela_Lafoes.pdf

---

(1)  Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen (PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1).

(2)  Vgl. voetnoot 1.

---

| 18.5.2013 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 140/29 |
| --- | --- | --- | --- |

18.5.2013

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 140/29

---

Bekendmaking van een wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen

2013/C 140/13

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad bezwaar aan te tekenen tegen de wijzigingsaanvraag

WIJZIGINGSAANVRAAG

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen
   (1)

WIJZIGINGSAANVRAAG OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 9

„HUILE ESSENTIELLE DE LAVANDE DE HAUTE-PROVENCE”/„ESSENCE DE LAVANDE DE HAUTE-PROVENCE”

EG-nummer: FR-PDO-0217-0141-20.10.2011

BGA ( ) BOB ( X )

1.   Rubriek van het productdossier waarop de wijziging betrekking heeft

| — | ☒ | Naam van het product |
| --- | --- | --- |
| — | ☒ | Beschrijving van het product |
| — | ☒ | Geografisch gebied |
| — |  | Bewijs van de oorsprong |
| — | ☒ | Werkwijze voor het verkrijgen van het product |
| — | ☒ | Verband |
| — | ☒ | Etikettering |
| — | ☒ | Nationale eisen |
| — | ☒ | Overige (verwijzingen betreffende de gegevens van de groepering en de controlestructuren) |

—

☒

Naam van het product

—

☒

Beschrijving van het product

—

☒

Geografisch gebied

—



Bewijs van de oorsprong

—

☒

Werkwijze voor het verkrijgen van het product

—

☒

Verband

—

☒

Etikettering

—

☒

Nationale eisen

—

☒

Overige (verwijzingen betreffende de gegevens van de groepering en de controlestructuren)

2.   Aard van de wijziging(en)

| — |  | Wijziging van het enige document of de samenvatting |
| --- | --- | --- |
| — | ☒ | Wijziging van het productdossier voor een geregistreerde BOB of BGA waarvoor geen enig document en evenmin een samenvatting bekend zijn gemaakt |
| — |  | Wijziging van het productdossier waarbij geen wijziging van het bekendgemaakte enige document nodig is (artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 510/2006) |
| — |  | Tijdelijke wijziging van het productdossier als gevolg van een verplichte gezondheids- of fytosanitaire maatregel die is opgelegd door de overheid (artikel 9, lid 4, van Verordening (EG) nr. 510/2006) |

—



Wijziging van het enige document of de samenvatting

—

☒

Wijziging van het productdossier voor een geregistreerde BOB of BGA waarvoor geen enig document en evenmin een samenvatting bekend zijn gemaakt

—



Wijziging van het productdossier waarbij geen wijziging van het bekendgemaakte enige document nodig is (artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 510/2006)

—



Tijdelijke wijziging van het productdossier als gevolg van een verplichte gezondheids- of fytosanitaire maatregel die is opgelegd door de overheid (artikel 9, lid 4, van Verordening (EG) nr. 510/2006)

3.   Wijziging(en)

3.1.   Rubriek Naam van het product

Conform het punt naam van het vorige productdossier luidt de naam: „Huile essentielle de lavande de Haute-Provence”/„Essence de lavande de Haute-Provence”.

3.2.   Rubriek Beschrijving van het product

De beschrijving van het product is aangevuld met bepalingen van nationale teksten waarin de gecontroleerde oorsprongsbenaming „Huile essentielle de lavande de Haute-Provence” en met name de analytische kenmerken van deze benaming zijn vastgesteld.

Verder wenst de groepering een wijziging van vier analytische parameters door te voeren, omdat zij in de loop der jaren een ontwikkeling van deze analytische parameters in verband met de opwarming van de aarde heeft geconstateerd. Deze klimaatverandering brengt een wijziging van de chemische samenstelling van de bloemen met zich mee: de zomers zijn warmer en droger geworden en er is een cicade op het toneel verschenen die ervoor zorgt dat de planten snel wegkwijnen. Voor de vier bewuste criteria stelt de groepering de volgende wijziging voor:

| — | voor octanon-3 verandert de marge van „0,7-2” in „0,5-2”; |
| --- | --- |

—

voor octanon-3 verandert de marge van „0,7-2” in „0,5-2”;

| — | voor α-terpineol verandert „α-terpineol < 0,5” in „α-terpineol ≤ 0,7”; |
| --- | --- |

—

voor α-terpineol verandert „α-terpineol < 0,5” in „α-terpineol ≤ 0,7”;

| — | voor de verhouding cis-ß-ocimeen/trans-ß-ocimeen verandert „1,2-2,7” in „1,05-2,7”; |
| --- | --- |

—

voor de verhouding cis-ß-ocimeen/trans-ß-ocimeen verandert „1,2-2,7” in „1,05-2,7”;

| — | voor de verhouding trans-ß-ocimeen /octanon-3 verandert „1,4-7” in „1,4-9”. |
| --- | --- |

—

voor de verhouding trans-ß-ocimeen /octanon-3 verandert „1,4-7” in „1,4-9”.

De beschrijving van het product wordt als volgt gewijzigd:

„(...) De „Huile essentielle de lavande de Haute-Provence”/„Essence de lavande de Haute-Provence” moet aan de volgende analytische kenmerken voldoen:

| | zuurgetal: < 1,0; |
| --- | --- |

zuurgetal: < 1,0;

| | 1,8-cineol: 0,2-1,0; |
| --- | --- |

1,8-cineol: 0,2-1,0;

| | cis-ß-ocimeen: 3,0-9,0; |
| --- | --- |

cis-ß-ocimeen: 3,0-9,0;

| | trans-ß-ocimeen: 2,2-4,9; |
| --- | --- |

trans-ß-ocimeen: 2,2-4,9;

| | octanon-3: 0,5-2,0; |
| --- | --- |

octanon-3: 0,5-2,0;

| | kamfer: < 0,5; |
| --- | --- |

kamfer: < 0,5;

| | linalol: < 36; |
| --- | --- |

linalol: < 36;

| | terpineen-1-ol-4: 2,5-5,5; |
| --- | --- |

terpineen-1-ol-4: 2,5-5,5;

| | lavendulylacetaat: > 2,5; |
| --- | --- |

lavendulylacetaat: > 2,5;

| | lavendulol: > 0,5; |
| --- | --- |

lavendulol: > 0,5;

| | α-terpineol: ≤ 0,7; |
| --- | --- |

α-terpineol: ≤ 0,7;

| | verhouding cis-ß-ocimeen/trans-ß-ocimeen: 1,05-2,7; |
| --- | --- |

verhouding cis-ß-ocimeen/trans-ß-ocimeen: 1,05-2,7;

| | verhouding trans-ß-ocimeen/octanon-3: 1,4-9; |
| --- | --- |

verhouding trans-ß-ocimeen/octanon-3: 1,4-9;

| | verhouding linalol + linalylacetaat/lavendulol + lavendulylacetaat: 12-18. |
| --- | --- |

verhouding linalol + linalylacetaat/lavendulol + lavendulylacetaat: 12-18.

Wanneer er zich tijdens een seizoen specifieke weersomstandigheden voordoen, kan de directeur van het Institut National de l'Origine et de la Qualité (INAO) na advies van de groepering uitzonderingen op bovengenoemde criteria toestaan. Deze uitzonderingen mogen de volgende waarden niet overschrijden:

| | zuurgetal: < 1,2; |
| --- | --- |

zuurgetal: < 1,2;

| | 1,8-cineol: 0,1-1,5; |
| --- | --- |

1,8-cineol: 0,1-1,5;

| | cis-ß-ocimeen: 2,5-10; |
| --- | --- |

cis-ß-ocimeen: 2,5-10;

| | trans-ß-ocimeen: 1,5-6; |
| --- | --- |

trans-ß-ocimeen: 1,5-6;

| | octanon-3: 0,3-2,0; |
| --- | --- |

octanon-3: 0,3-2,0;

| | kamfer: < 0,55; |
| --- | --- |

kamfer: < 0,55;

| | linalol: < 38; |
| --- | --- |

linalol: < 38;

| | terpineen-1-ol-4: 1,5-6; |
| --- | --- |

terpineen-1-ol-4: 1,5-6;

| | lavendulylacetaat: > 2; |
| --- | --- |

lavendulylacetaat: > 2;

| | lavendulol: > 0,4; |
| --- | --- |

lavendulol: > 0,4;

| | α-terpineol: < 0,8; |
| --- | --- |

α-terpineol: < 0,8;

| | verhouding cis-ß-ocimeen/trans-ß-ocimeen: 0,9-2,7; |
| --- | --- |

verhouding cis-ß-ocimeen/trans-ß-ocimeen: 0,9-2,7;

| | verhouding trans-ß-ocimeen/octanon-3: 1,4-10; |
| --- | --- |

verhouding trans-ß-ocimeen/octanon-3: 1,4-10;

| | verhouding linalol + linalylacetaat/lavendulol + lavendulylacetaat: 10-20.” |
| --- | --- |

verhouding linalol + linalylacetaat/lavendulol + lavendulylacetaat: 10-20.”

3.3.   Rubriek Afbakening van het geografische gebied

De fasen die moeten worden doorlopen binnen het geografische gebied waarvoor de BOB geldt, worden duidelijker aangegeven: de lavendel moet in het geografische gebied worden geoogst en gedistilleerd.

De lijst van gemeenten die samen het geografische gebied voor de oorsprongsbenaming vormen, welke reeds vermeld werd in het decreet waarbij de gecontroleerde oorsprongsbenaming „Huile essentielle de lavande de Haute-Provence” werd erkend, wordt met het oog op duidelijkheid en nauwkeurigheid in de tekst opgenomen.

De volgende uitzonderingen kunnen worden toegestaan:

„Uitzonderingen op de minimale hoogte van 800 meter kunnen worden toegestaan door het nationale comité voor levensmiddelen van het Institut National des Appellations d'Origine (INAO), na advies van een werkgroep van deskundigen die hiertoe door het genoemde comité is ingesteld. Deze uitzonderingen mogen geen percelen betreffen beneden een hoogte van 600 meter.”

3.4.   Rubriek Werkwijze voor het verkrijgen van het product

Rubriek Werkwijze voor het verkrijgen van het product

Er wordt aanvullende informatie verschaft over de werkwijze voor het verkrijgen van het plantgoed, dat uitsluitend via zaad wordt vermeerderd. Deze bepaling is overgenomen uit het decreet waarin de gecontroleerde oorsprongsbenaming „Huile essentielle de lavande de Haute-Provence” wordt erkend.

3.5.   Rubriek Verband met het geografische gebied

Rubriek Verband met het geografische gebied

Dit onderdeel is herschreven om te laten zien wat de specifieke kenmerken van het geografische gebied en van het product zijn en wat het verband met het geografische gebied precies inhoudt. Deze rubriek is toegevoegd in overeenstemming met de bepalingen van Verordening (EG) nr. 510/2006 van 20 maart 2006 inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen.

3.6.   Rubrieken Verwijzingen betreffende de controlestructuren en Aanvragende groepering

Rubrieken Verwijzingen betreffende de controlestructuren en Aanvragende groepering

De gegevens van de officiële controlestructuren en van de groepering zijn bijgewerkt.

3.7.   Rubriek Etikettering

Rubriek Etikettering

De bepalingen betreffende de etikettering zijn gewijzigd en omvatten nu de verplichting om het BOB-symbool van de Europese Unie te gebruiken.

3.8.   Rubriek Nationale eisen

Rubriek Nationale eisen

In overeenstemming met de nationale hervorming van het controlesysteem wordt het productdossier aangevuld met een tabel met daarin de belangrijkste te controleren punten en de methode voor de beoordeling daarvan.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen
   (2)

inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

2

„HUILE ESSENTIELLE DE LAVANDE DE HAUTE-PROVENCE”/„ESSENCE DE LAVANDE DE HAUTE-PROVENCE”

„HUILE ESSENTIELLE DE LAVANDE DE HAUTE-PROVENCE”/„ESSENCE DE LAVANDE DE HAUTE-PROVENCE”

EG-nummer: FR-PDO-0217-0141-20.10.2011

EG-nummer: FR-PDO-0217-0141-20.10.2011

BGA ( ) BOB ( X )

BGA ( ) BOB ( X )

1.   Naam

Naam

„Huile essentielle de lavande de Haute-Provence”/„Essence de lavande de Haute-Provence”

2.   Lidstaat of derde land

Lidstaat of derde land

Frankrijk

3.   Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel

3.1.   Productcategorie

Productcategorie

| Categorie 3.2. | Etherische oliën |
| --- | --- |

Categorie 3.2.

Etherische oliën

3.2.   Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is

De „Huile essentielle de lavande de Haute-Provence”/„Essence de lavande de Haute-Provence” is een vloeistof die wordt verkregen door distillatie van de bloemgestellen van Lavandula angustifolia P. Miller door middel van stoom. De aanplant moet bestaan uit een populatie van lokale oorsprong die uitsluitend via het zaad wordt voortgeplant. Gekloonde populaties, aanplant verkregen door vegetatieve vermeerdering en aanplant uit zaad van klonen zijn uitgesloten. De „Huile essentielle de lavande de Haute-Provence” vormt meestal een tussenproduct dat hoofdzakelijk als parfum, maar ook als geneesmiddel en als aromatherapie wordt gebruikt. De „Huile essentielle de lavande de Haute-Provence”/„Essence de lavande de Haute-Provence” moet aan de volgende, door middel van chromatografie gemeten, analytische kenmerken voldoen:

Lavandula angustifolia

| | zuurgetal: < 1,0; |
| --- | --- |

zuurgetal: < 1,0;

| | 1,8-cineol: 0,2-1,0; |
| --- | --- |

1,8-cineol: 0,2-1,0;

| | cis-ß-ocimeen: 3,0-9,0; |
| --- | --- |

cis-ß-ocimeen: 3,0-9,0;

| | trans-ß-ocimeen: 2,2-4,9; |
| --- | --- |

trans-ß-ocimeen: 2,2-4,9;

| | octanon-3: 0,5-2,0; |
| --- | --- |

octanon-3: 0,5-2,0;

| | kamfer: < 0,5; |
| --- | --- |

kamfer: < 0,5;

| | linalol: < 36; |
| --- | --- |

linalol: < 36;

| | terpineen-1-ol-4: 2,5-5,5; |
| --- | --- |

terpineen-1-ol-4: 2,5-5,5;

| | lavendulylacetaat: > 2,5; |
| --- | --- |

lavendulylacetaat: > 2,5;

| | lavendulol: > 0,5; |
| --- | --- |

lavendulol: > 0,5;

| | α-terpineol: < 0,7; |
| --- | --- |

α-terpineol: < 0,7;

| | verhouding cis-ß-ocimeen/trans-ß-ocimeen: 1,05-2,7; |
| --- | --- |

verhouding cis-ß-ocimeen/trans-ß-ocimeen: 1,05-2,7;

| | verhouding trans-ß-ocimeen/octanon-3: 1,4-9; |
| --- | --- |

verhouding trans-ß-ocimeen/octanon-3: 1,4-9;

| | verhouding linalol + linalylacetaat/lavendulol + lavendulylacetaat: 12-18. |
| --- | --- |

verhouding linalol + linalylacetaat/lavendulol + lavendulylacetaat: 12-18.

Wanneer er zich tijdens een seizoen specifieke weersomstandigheden voordoen, kan de directeur van het Institut National de l'Origine et de la Qualité (INAO) na advies van de groepering uitzonderingen op bovengenoemde criteria toestaan. Deze uitzonderingen mogen de volgende waarden niet overschrijden:

| | zuurgetal: < 1,2; |
| --- | --- |

zuurgetal: < 1,2;

| | 1,8-cineol: 0,1-1,5; |
| --- | --- |

1,8-cineol: 0,1-1,5;

| | cis-ß-ocimeen: 2,5-10; |
| --- | --- |

cis-ß-ocimeen: 2,5-10;

| | trans-ß-ocimeen: 1,5-6; |
| --- | --- |

trans-ß-ocimeen: 1,5-6;

| | octanon-3: 0,3-2,0; |
| --- | --- |

octanon-3: 0,3-2,0;

| | kamfer: < 0,55; |
| --- | --- |

kamfer: < 0,55;

| | linalol: < 38; |
| --- | --- |

linalol: < 38;

| | terpineen-1-ol-4: 1,5-6; |
| --- | --- |

terpineen-1-ol-4: 1,5-6;

| | lavendulylacetaat: > 2; |
| --- | --- |

lavendulylacetaat: > 2;

| | lavendulol: > 0,4; |
| --- | --- |

lavendulol: > 0,4;

| | α-terpineol: < 0,8; |
| --- | --- |

α-terpineol: < 0,8;

| | verhouding cis-ß-ocimeen/trans-ß-ocimeen: 0,9-2,7; |
| --- | --- |

verhouding cis-ß-ocimeen/trans-ß-ocimeen: 0,9-2,7;

| | verhouding trans-ß-ocimeen/octanon-3: 1,4-10; |
| --- | --- |

verhouding trans-ß-ocimeen/octanon-3: 1,4-10;

| | verhouding linalol + linalylacetaat/lavendulol + lavendulylacetaat: 10-20. |
| --- | --- |

verhouding linalol + linalylacetaat/lavendulol + lavendulylacetaat: 10-20.

3.3.   Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)

—

3.4.   Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong)

—

3.5.   Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden

De lavendel wordt in het geografische gebied geteeld en gedistilleerd.

3.6.   Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.

Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken enz.

—

3.7.   Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

Specifieke voorschriften betreffende de etikettering

De oorsprongsbenaming „Huile essentielle de lavande de Haute-Provence”/„Essence de lavande de Haute-Provence” en het BOB-symbool van de Europese Unie moeten duidelijk zichtbaar zijn op elke verkoopverpakking.

4.   Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied

Het geografische gebied van „Huile essentielle de lavande de Haute-Provence”/„Essence de lavande de Haute-Provence” strekt zich uit over het grondgebied van de volgende vier departementen: Alpes-de-Haute-Provence, Hautes-Alpes, Drôme en Vaucluse. Het gebied bestaat uit 283 gemeenten. Bij de criteria voor de afbakening van dit geografische gebied is zowel rekening gehouden met de componenten van het fysieke milieu die zijn afgestemd op de ecologische vereisten van lavendel, als met de menselijke factoren die verband houden met de productie van de „Huile essentielle de lavande de Haute-Provence”/„Essence de lavande de Haute-Provence”.

Het geografische gebied is beperkt:

| a) | tot de volgende gemeenten: | Departement Alpes-de-Haute-Provence
  Allons, Angles, Annot, Archail, Aubignosc, Authon, Banon, Barles, Barrême, Bayons, Beaujeu, Bellafaire, Beynes, Blégiers, Blieux, Braux, Le Brusquet, Le Caire, Castellane, Le Castellard-Mélan, Castellet-les-Sausses, Val-de-Chalvagne, Châteaufort, Châteauneuf-Miravail, Châteauneuf-Val-Saint-Donat, Chaudon-Norante, Clamensane, Clumane, Cruis, Curel, Demandolx, Digne-les-Bains, Draix, Entrages, Entrevaux, Faucon-du-Caire, Le Fugeret, La Garde, Gigors, Hautes-Duyes, L'Hospitalet, La Javie, Lambruisse, Lardiers, Majastres, Mallefougasse-Augès, Marcoux, Méailles, Montsalier, Moriez, La Motte-du-Caire, Moustiers-Sainte-Marie, La Mure-Argens, Nibles, Noyers-sur-Jabron, Les Omergues, Ongles, La Palud-sur-Verdon, Peipin, Peyroules, Piegut, Prads-Haute-Bleone, Redortiers, Revest-du-Bion, La Robine-sur-Galabre, La Rochegiron, La Rochette, Rougon, Saint-André-les-Alpes, Saint-Benoît, Saint-Etienne-les-Orgues, Saint-Geniez, Saint-Jacques, Saint-Julien-du-Verdon, Saint-Lions, Saint-Pierre, Saint-Vincent-sur-Jabron, Saumane, Sausses, Senez, Simiane-la-Rotonde, Soleilhas, Tartonne, Thoard, Thorame-Basse, Thorame-Haute, Turriers, Ubraye, Valavoire, Valbelle, Venterol, Vergons. |
| --- | --- | --- |

a)

tot de volgende gemeenten:

Departement Alpes-de-Haute-Provence

Allons, Angles, Annot, Archail, Aubignosc, Authon, Banon, Barles, Barrême, Bayons, Beaujeu, Bellafaire, Beynes, Blégiers, Blieux, Braux, Le Brusquet, Le Caire, Castellane, Le Castellard-Mélan, Castellet-les-Sausses, Val-de-Chalvagne, Châteaufort, Châteauneuf-Miravail, Châteauneuf-Val-Saint-Donat, Chaudon-Norante, Clamensane, Clumane, Cruis, Curel, Demandolx, Digne-les-Bains, Draix, Entrages, Entrevaux, Faucon-du-Caire, Le Fugeret, La Garde, Gigors, Hautes-Duyes, L'Hospitalet, La Javie, Lambruisse, Lardiers, Majastres, Mallefougasse-Augès, Marcoux, Méailles, Montsalier, Moriez, La Motte-du-Caire, Moustiers-Sainte-Marie, La Mure-Argens, Nibles, Noyers-sur-Jabron, Les Omergues, Ongles, La Palud-sur-Verdon, Peipin, Peyroules, Piegut, Prads-Haute-Bleone, Redortiers, Revest-du-Bion, La Robine-sur-Galabre, La Rochegiron, La Rochette, Rougon, Saint-André-les-Alpes, Saint-Benoît, Saint-Etienne-les-Orgues, Saint-Geniez, Saint-Jacques, Saint-Julien-du-Verdon, Saint-Lions, Saint-Pierre, Saint-Vincent-sur-Jabron, Saumane, Sausses, Senez, Simiane-la-Rotonde, Soleilhas, Tartonne, Thoard, Thorame-Basse, Thorame-Haute, Turriers, Ubraye, Valavoire, Valbelle, Venterol, Vergons.

| | Departement Hautes-Alpes
  Antonaves, Aspremont, Aspres-sur-Buëch, Barcillonnette, Barret-le-Bas, La Bâtie-Montsaléon, La Beaume, Le Bersac, Bruis, Chabestan, Chanousse, Châteauneuf-de-Chabre, Châteauneuf-d'Oze, Eourres, L'Epine, Esparron, Espinasses, Etoile-Saint-Cyrice, La Faurie, Fouillouse, La Freissinouse, Furmeyer, Gap, La Haute-Beaume, Lardier-et-Valença, Manteyer, Mereuil, Montbrand, Montclus, Montjay, Montmaur, Montmorin, Montrond, Moydans, Neffes, Nossage-et-Bénévent, Orpierre, Oze, Pelleautier, La Piarre, Ribeyret, Ribiers, La Roche-des-Arnauds, Rosans, Saint-André-de-Rosans, Saint-Auban-d'Oze, Sainte-Colombe, Saint-Genis, Saint-Julien-en-Beauchêne, Sainte-Marie, Saint-Pierre-d'Argençon, Saint-Pierre-Avez, Le Saix, Salerans, Savournon, Serres, Sigottier, Sigoyer, Sorbiers, Théus, Trescléoux, Veynes, Vitrolles. |
| --- | --- |

Departement Hautes-Alpes

Antonaves, Aspremont, Aspres-sur-Buëch, Barcillonnette, Barret-le-Bas, La Bâtie-Montsaléon, La Beaume, Le Bersac, Bruis, Chabestan, Chanousse, Châteauneuf-de-Chabre, Châteauneuf-d'Oze, Eourres, L'Epine, Esparron, Espinasses, Etoile-Saint-Cyrice, La Faurie, Fouillouse, La Freissinouse, Furmeyer, Gap, La Haute-Beaume, Lardier-et-Valença, Manteyer, Mereuil, Montbrand, Montclus, Montjay, Montmaur, Montmorin, Montrond, Moydans, Neffes, Nossage-et-Bénévent, Orpierre, Oze, Pelleautier, La Piarre, Ribeyret, Ribiers, La Roche-des-Arnauds, Rosans, Saint-André-de-Rosans, Saint-Auban-d'Oze, Sainte-Colombe, Saint-Genis, Saint-Julien-en-Beauchêne, Sainte-Marie, Saint-Pierre-d'Argençon, Saint-Pierre-Avez, Le Saix, Salerans, Savournon, Serres, Sigottier, Sigoyer, Sorbiers, Théus, Trescléoux, Veynes, Vitrolles.

| | Departement Drôme:
  Arnayon, Arpavon, Aulan, Ballons, Barret-de-Lioure, La Bâtie-des-Fonds, Beaumont-en-Diois, Beaurières, Bellecombe-Tarendol, Bellegarde-en-Diois, Bésignan, Bonneval-en-Diois, Boulc, Bouvières, Chalançon, La Charce, Charens, Chaudebonne, Chauvac, Cornillac, Cornillon-sur-l'Oule, Establet, Eygalayes, Eyroles, Ferrassières, Glandage, Gumiane, Izon-la-Bruisse, Jonchères, Laborel, Lachau, Laux-Montaux, Lemps, Lesches-en-Diois, Mévouillon, Miscon, Montauban-sur-l'Ouvèze, Montaulieu, Montbrun-les-Bains, Montferrand-la-Fare, Montfroc, Montguers, Montjoux, Montréal-les-Sources, La Motte-Chalancon, Pelonne, Plaisians, Le Poët-en-Percip, Le Poët-Sigillat, Pommerol, Poyols, Les Prés, Reilhanette, Rémuzat, Rioms, Rochebrune, La Roche-sur-le-Buis, La Rochette-du-Buis, Rottier, Roussieux, Saint-Auban-sur-l'Ouvèze, Saint-Dizier-en-Diois, Sainte-Euphémie-sur-Ouvèze, Saint-Ferréol-Trente-Pas, Sainte-Jalle, Saint-May, Saint-Sauveur-Gouvernet, Séderon, Teyssières, Treschenu-Creyers, Valdrôme, Val-Maravel, Valouse, Verclause, Vercoiran, Vers-sur-Méouge, Vesc, Villebois-les-Pins, Villefranche-le-Château, Villeperdrix, Volvent. |
| --- | --- |

Departement Drôme:

Arnayon, Arpavon, Aulan, Ballons, Barret-de-Lioure, La Bâtie-des-Fonds, Beaumont-en-Diois, Beaurières, Bellecombe-Tarendol, Bellegarde-en-Diois, Bésignan, Bonneval-en-Diois, Boulc, Bouvières, Chalançon, La Charce, Charens, Chaudebonne, Chauvac, Cornillac, Cornillon-sur-l'Oule, Establet, Eygalayes, Eyroles, Ferrassières, Glandage, Gumiane, Izon-la-Bruisse, Jonchères, Laborel, Lachau, Laux-Montaux, Lemps, Lesches-en-Diois, Mévouillon, Miscon, Montauban-sur-l'Ouvèze, Montaulieu, Montbrun-les-Bains, Montferrand-la-Fare, Montfroc, Montguers, Montjoux, Montréal-les-Sources, La Motte-Chalancon, Pelonne, Plaisians, Le Poët-en-Percip, Le Poët-Sigillat, Pommerol, Poyols, Les Prés, Reilhanette, Rémuzat, Rioms, Rochebrune, La Roche-sur-le-Buis, La Rochette-du-Buis, Rottier, Roussieux, Saint-Auban-sur-l'Ouvèze, Saint-Dizier-en-Diois, Sainte-Euphémie-sur-Ouvèze, Saint-Ferréol-Trente-Pas, Sainte-Jalle, Saint-May, Saint-Sauveur-Gouvernet, Séderon, Teyssières, Treschenu-Creyers, Valdrôme, Val-Maravel, Valouse, Verclause, Vercoiran, Vers-sur-Méouge, Vesc, Villebois-les-Pins, Villefranche-le-Château, Villeperdrix, Volvent.

| | Departement Vaucluse
  Aurel, Lagarde-d'Apt, Monieux, Rustrel, Saint-Christol, Saint-Saturnin-d'Apt, Saint-Trinit, Sault, Savoillans, Villars. |
| --- | --- |

Departement Vaucluse

Aurel, Lagarde-d'Apt, Monieux, Rustrel, Saint-Christol, Saint-Saturnin-d'Apt, Saint-Trinit, Sault, Savoillans, Villars.

Binnen deze gemeenten mogen alleen aanplanten op een hoogte van ten minste 800 meter de oorsprongsbenaming dragen.

Uitzonderingen op de minimale hoogte van 800 meter kunnen worden toegestaan door het nationale comité voor levensmiddelen van het Institut National de l'Origine et de la Qualité (INAO), na advies van een werkgroep van deskundigen die hiertoe door het genoemde comité is ingesteld. Deze uitzonderingen mogen geen percelen betreffen beneden een hoogte van 600 meter.

| b) | tot de volgende gemeenten:
  Departement Drôme:
  Aix-en-Diois, Aucelon, Aurel, Barnave, Barsac, Brette, Chamaloc, Chastel-Arnaud, Châtillon-en-Diois, La Chaudière, Die, Espenel, Eygluy-Escoulin, Laval-d'Aix, Luc-en-Diois, Marignac-en-Diois, Menglon, Molières-Glandaz, Montlaur-en-Diois, Montmaur-en-Diois, Pennes-le-Sec, Ponet-et-Saint-Auban, Pontaix, Pradelle, Recoubeau-Jansac, Rimon-et-Savel, Rochefourchat, Romeyer, Saint-Andéol, Saint-Benoît-en-Diois, Sainte-Croix, Saint-Julien-en-Quint, Saint-Nazaire-le-Désert, Saint-Roman, Saint-Sauveur-en-Diois, Vachères-en-Quint, Vercheny, Véronne.
  Binnen deze gemeenten mogen alleen aanplanten op een hoogte van ten minste 600 meter de oorsprongsbenaming dragen. |
| --- | --- |

b)

tot de volgende gemeenten:

Departement Drôme:

Aix-en-Diois, Aucelon, Aurel, Barnave, Barsac, Brette, Chamaloc, Chastel-Arnaud, Châtillon-en-Diois, La Chaudière, Die, Espenel, Eygluy-Escoulin, Laval-d'Aix, Luc-en-Diois, Marignac-en-Diois, Menglon, Molières-Glandaz, Montlaur-en-Diois, Montmaur-en-Diois, Pennes-le-Sec, Ponet-et-Saint-Auban, Pontaix, Pradelle, Recoubeau-Jansac, Rimon-et-Savel, Rochefourchat, Romeyer, Saint-Andéol, Saint-Benoît-en-Diois, Sainte-Croix, Saint-Julien-en-Quint, Saint-Nazaire-le-Désert, Saint-Roman, Saint-Sauveur-en-Diois, Vachères-en-Quint, Vercheny, Véronne.

Binnen deze gemeenten mogen alleen aanplanten op een hoogte van ten minste 600 meter de oorsprongsbenaming dragen.

5.   Verband met het geografische gebied

Verband met het geografische gebied

5.1.   Specificiteit van het geografische gebied

Specificiteit van het geografische gebied

Het geografische gebied wordt door de volgende punten gekenmerkt:

| | Natuurlijke factoren

  Echte lavendel — de gewone naam voor de soort Lavandula angustifolia — gedijt bijzonder goed op bodems die door bodemkundigen worden aangeduid als grijze rendzina's met kalkhoudende humus. Deze bodems hebben zich ontwikkeld op kalkrotsen uit het Jura en het Krijt. Verder zoekt lavendel koelere en dus hogere plekken op; hij groeit in bergachtig gebied boven 600 of 800 m. Het aldus omschreven gebied komt overeen met het gebied waar echte lavendel van nature voorkomt. Buiten dit gebied kwijnt Lavandula angustifolia snel weg. |
| --- | --- |

Natuurlijke factoren

Natuurlijke factoren

Echte lavendel — de gewone naam voor de soort Lavandula angustifolia — gedijt bijzonder goed op bodems die door bodemkundigen worden aangeduid als grijze rendzina's met kalkhoudende humus. Deze bodems hebben zich ontwikkeld op kalkrotsen uit het Jura en het Krijt. Verder zoekt lavendel koelere en dus hogere plekken op; hij groeit in bergachtig gebied boven 600 of 800 m. Het aldus omschreven gebied komt overeen met het gebied waar echte lavendel van nature voorkomt. Buiten dit gebied kwijnt Lavandula angustifolia snel weg.

Lavandula angustifolia

Lavandula angustifolia

| | Menselijke factoren

  Vooral in de tweede helft van de negentiende eeuw begon men in het zuiden van Frankrijk lavendel te plukken: in die tijd verliet de bevolking massaal het arme platteland. De gronden die eeuwenlang waren ontbost en in cultuur gebracht, werden aan hun lot overgelaten. Door erosie verslechterde de situatie snel en ging ten slotte het rotsgesteente dagzomen. Alleen robuuste planten die weinig eisen stellen, konden er gedijen: dat gold voor lavendel en spijk, die de verlaten heuvels snel zouden bedekken. |
| --- | --- |

Menselijke factoren

Menselijke factoren

Vooral in de tweede helft van de negentiende eeuw begon men in het zuiden van Frankrijk lavendel te plukken: in die tijd verliet de bevolking massaal het arme platteland. De gronden die eeuwenlang waren ontbost en in cultuur gebracht, werden aan hun lot overgelaten. Door erosie verslechterde de situatie snel en ging ten slotte het rotsgesteente dagzomen. Alleen robuuste planten die weinig eisen stellen, konden er gedijen: dat gold voor lavendel en spijk, die de verlaten heuvels snel zouden bedekken.

In diezelfde tijd nam het gebruik van parfums en cosmetica een hoge vlucht. Dankzij de in overvloed aanwezige grondstoffen en de kennis die van generatie op generatie werd verkregen, kon de parfumindustrie uitgroeien tot wat zij nu is. Grasse staat bekend als de internationale hoofdstad van de parfum.

De exploitanten in Grasse ontplooiden hun activiteiten tot in het achterland en plaatsten de hele zomer lang distilleerkolven in de plukgebieden. Anderen sloten overeenkomsten met lokale distilleerders die te hunnen behoeve de essences verzamelden. Daarmee was de afzet van de lavendelessences gegarandeerd, waardoor de plukgebieden snel konden worden uitgebreid naar de bergstreken in Haute-Provence, die tot dan toe gericht waren op de teelt van kleinvee en voedingsgewassen.

5.2.   Specificiteit van het product

Specificiteit van het product

Typische kenmerken van het product

Typische kenmerken van het product

De geproduceerde echte lavendel is afkomstig van lokale zaailingen of jonge planten die spontaan in de populatie opgroeien. De genetische diversiteit van deze populaties verleent de lavendelessences specifieke eigenschappen en een kwaliteit die hen zeer duidelijk van andere essences onderscheidt. De meest representatieve, middels de oppervlakte van de chromatografische pieken gemeten, analytische parameters van de „Huile essentielle de lavande de Haute-Provence”/„Essence de lavande de Haute-Provence” zijn linalol, lavendulol en lavendulylacetaat (de waarden van deze aromatische bestanddelen staan vermeld in punt 3.2). De aromatische expressie van echte lavendel onderscheidt zich van andere lavendelsoorten (lavandin en spijk) door het complexe, verfijnde en duurzame karakter ervan.

Bekendheid

Bekendheid

De stad Grasse is beroemd om zijn parfums vanwege de regionale productie van etherische lavendelolie. Toen de verbouw van lavandin opkwam, die winstgevender is maar vooral een minder verfijnde etherische olie geeft, besloten de producenten een etherische olie te bereiden die uitsluitend door distillatie van echte lavendel werd verkregen. Op die manier konden zij de parfumeurs de etherische olie blijven verschaffen waaraan zij hun bekendheid te danken hadden.

5.3.   Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA)

Lavendel is erg gevoelig voor natuurlijke milieufactoren en dat heeft grote gevolgen voor de chemische samenstelling en dus voor het parfum van de essences die deze planten produceren. Dat geldt in het bijzonder voor de populatie echte lavendel (lokale aanplanten die uitsluitend via zaad worden voortgeplant, met uitsluiting van kloonselectie of planten die via vegetatieve vermeerdering zijn verkregen). Elke plant heeft zijn eigen genetisch materiaal en geeft een etherische olie met specifieke analytische en reuknuances.

De lavendel die op het bergachtige terrein boven 600 of 800 m wordt verbouwd, profiteert van de lage temperaturen die garant staan voor de verfijnde aroma's van de etherische olie.

De bodem van deze berggebieden bevat weinig voedingsstoffen en water, zodat de vegetatieve groei beperkt blijft en de stofwisseling van de plant naar de synthese van aromatische bestanddelen wordt toegeleid.

Na de oogst moeten de bloemen drogen zodat ze, indien nodig, overtollig water kwijtraken; te veel vocht is funest tijdens het distillatieproces. Distillatie gebeurt met behulp van stoom, de enige techniek waarmee de aromatische bestanddelen van de bloem behouden blijven. De stoom trekt door de plant en neemt daarbij de etherische oliën in zich op. Vervolgens laat men de stoom afkoelen en wordt hij weer vloeibaar. Om het geconcentreerde karakter en de eigenschappen van de aroma's te behouden, wordt de maximumopbrengst aan etherische olie per hectare aan een limiet gebonden.

De producent van echte lavendel heeft een nauwe band met zijn product.

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006 (3))

3

https://www.inao.gouv.fr/fichier/CDCHuileEssentielleLavandeHauteProvence.pdf

---

(1)  Vervangen door Verordening (EU) nr. 1151/2012.

1

(2)  Vgl. voetnoot 1.

2

(3)  Vgl. voetnoot 1.

3

---