# Publicatieblad C 366/27 o

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 366 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 60e jaargang27 oktober 2017 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 366

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

60e jaargang27 oktober 2017

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | |
| | EUROPEES PARLEMENT
  ZITTING 2015-2016Vergadering van 11 november 2015
  De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in PB C 435 van 24.11.2016 .
  AANGENOMEN TEKSTENVergaderingen van 23 t/m 26 november 2015
  De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in PB C 448 van 1.12.2016 .
  AANGENOMEN TEKSTEN | 1 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

EUROPEES PARLEMENT
  ZITTING 2015-2016Vergadering van 11 november 2015
  De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in PB C 435 van 24.11.2016 .
  AANGENOMEN TEKSTENVergaderingen van 23 t/m 26 november 2015
  De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in PB C 448 van 1.12.2016 .
  AANGENOMEN TEKSTEN

EUROPEES PARLEMENT

De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in PB C 435 van 24.11.2016 .

De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in PB C 448 van 1.12.2016 .

1

---

| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| --- | --- |
| | RESOLUTIES |
| | Europees Parlement |
| | Donderdag 26 november 2015 |
| 2017/C 366/01 | Resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2015 over luchtvaart (2015/2933(RSP)) | 2 |
| 2017/C 366/02 | Resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2015 over de hervorming van de kieswet van de Europese Unie (2015/2035(INL)) | 7 |
| | Dinsdag 24 november 2015 |
| 2017/C 366/03 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over vermindering van de ongelijkheid, met bijzondere focus op kinderarmoede (2014/2237(INI)) | 19 |
| 2017/C 366/04 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over cohesiebeleid en gemarginaliseerde gemeenschappen (2014/2247(INI)) | 31 |
| 2017/C 366/05 | Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 inzake de rol van de EU binnen de VN — hoe kunnen de doelstellingen van het buitenlands beleid van de EU beter worden verwezenlijkt? (2015/2104(INI)) | 42 |
| | Dinsdag 24 november 2015 |
| 2017/C 366/06 | Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect (2015/2066(INI)) | 51 |
| 2017/C 366/07 | Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit XXX voor het verlenen van toestemming voor het gebruik van bis(2-ethylhexyl)ftalaat (DEHP) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad (D041427 — 2015/2962(RSP)) | 96 |
| 2017/C 366/08 | Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het voorkomen van de radicalisering en werving van Europese burgers door terroristische organisaties (2015/2063(INI)) | 101 |
| 2017/C 366/09 | Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020 (2015/2107(INI)) | 117 |
| | Woensdag 25 november 2015 |
| 2017/C 366/10 | Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over Afghanistan — met name de moorden in de provincie Zabul (2015/2968(RSP)) | 129 |
| 2017/C 366/11 | Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over de politieke situatie in Cambodja (2015/2969(RSP)) | 132 |
| 2017/C 366/12 | Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over de vrijheid van meningsuiting in Bangladesh (2015/2970(RSP)) | 135 |
| 2017/C 366/13 | Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over de stand van zaken met betrekking tot de Doha-ontwikkelingsagenda (DDA) aan de vooravond van de tiende Ministeriële Conferentie van de WTO (2015/2632(RSP)) | 140 |
| 2017/C 366/14 | Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over de toetreding van Ecuador tot de handelsovereenkomst tussen de EU en haar lidstaten, enerzijds, en Colombia en Peru, anderzijds (2015/2656(RSP)) | 144 |
| 2017/C 366/15 | Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over een nieuwe strategie voor het welzijn van dieren voor de periode 2016-2020 (2015/2957(RSP)) | 149 |
| 2017/C 366/16 | Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over onderwijs aan kinderen in noodsituaties en aanhoudende crises (2015/2977(RSP)) | 151 |
| 2017/C 366/17 | Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over Naar vereenvoudiging en prestatiegerichtheid van het cohesiebeleid 2014-2020 (2015/2772(RSP)) | 157 |

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Europees Parlement

Donderdag 26 november 2015

2017/C 366/01

Resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2015 over luchtvaart (2015/2933(RSP))

2

2017/C 366/02

Resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2015 over de hervorming van de kieswet van de Europese Unie (2015/2035(INL))

7

Dinsdag 24 november 2015

2017/C 366/03

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over vermindering van de ongelijkheid, met bijzondere focus op kinderarmoede (2014/2237(INI))

19

2017/C 366/04

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over cohesiebeleid en gemarginaliseerde gemeenschappen (2014/2247(INI))

31

2017/C 366/05

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 inzake de rol van de EU binnen de VN — hoe kunnen de doelstellingen van het buitenlands beleid van de EU beter worden verwezenlijkt? (2015/2104(INI))

42

Dinsdag 24 november 2015

2017/C 366/06

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect (2015/2066(INI))

51

2017/C 366/07

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit XXX voor het verlenen van toestemming voor het gebruik van bis(2-ethylhexyl)ftalaat (DEHP) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad (D041427 — 2015/2962(RSP))

96

2017/C 366/08

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het voorkomen van de radicalisering en werving van Europese burgers door terroristische organisaties (2015/2063(INI))

101

2017/C 366/09

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020 (2015/2107(INI))

117

Woensdag 25 november 2015

2017/C 366/10

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over Afghanistan — met name de moorden in de provincie Zabul (2015/2968(RSP))

129

2017/C 366/11

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over de politieke situatie in Cambodja (2015/2969(RSP))

132

2017/C 366/12

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over de vrijheid van meningsuiting in Bangladesh (2015/2970(RSP))

135

2017/C 366/13

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over de stand van zaken met betrekking tot de Doha-ontwikkelingsagenda (DDA) aan de vooravond van de tiende Ministeriële Conferentie van de WTO (2015/2632(RSP))

140

2017/C 366/14

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over de toetreding van Ecuador tot de handelsovereenkomst tussen de EU en haar lidstaten, enerzijds, en Colombia en Peru, anderzijds (2015/2656(RSP))

144

2017/C 366/15

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over een nieuwe strategie voor het welzijn van dieren voor de periode 2016-2020 (2015/2957(RSP))

149

2017/C 366/16

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over onderwijs aan kinderen in noodsituaties en aanhoudende crises (2015/2977(RSP))

151

2017/C 366/17

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over Naar vereenvoudiging en prestatiegerichtheid van het cohesiebeleid 2014-2020 (2015/2772(RSP))

157

---

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | EUROPEES PARLEMENT |
| | Donderdag 26 november 2015 |
| 2017/C 366/18 | P8_TA(2015)0393Interoperabiliteitsoplossingen als middel om de overheidssector te moderniseren ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 11 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma inzake interoperabiliteitsoplossingen voor overheidsdiensten, bedrijven en burgers (ISA2) in Europa — Interoperabiliteit als middel om de overheidssector te moderniseren (COM(2014)0367 — C8-0037/2014 — 2014/0185(COD))P8_TC1-COD(2014)0185Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 november 2015 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2015/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma inzake interoperabiliteitsoplossingen en gemeenschappelijke kaders voor Europese overheidsdiensten, bedrijven en burgers (ISA2-programma) als middel om de overheidssector te moderniseren | 159 |
| | Dinsdag 24 november 2015 |
| 2017/C 366/19 | P8_TA(2015)0396Intrekking van een aantal rechtshandelingen uit het Schengenacquis ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad houdende intrekking van een aantal rechtshandelingen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (COM(2014)0713 — C8-0277/2014 — 2014/0337(COD))P8_TC1-COD(2014)0337Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2015 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2016/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van een aantal handelingen uit het Schengenacquis | 161 |
| 2017/C 366/20 | P8_TA(2015)0397Intrekking van bepaalde handelingen uit het Schengenacquis op het gebied van politiële en justitiële samenwerking ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken (COM(2014)0714 — C8-0279/2014 — 2014/0338(COD))P8_TC1-COD(2014)0338Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2015 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2016/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van bepaalde handelingen van het Schengenacquis op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken | 162 |
| 2017/C 366/21 | P8_TA(2015)0398Intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van politiële samenwerking en justitiële samenwerking in strafzaken (COM(2014)0715 — C8-0280/2014 — 2014/0339(COD))P8_TC1-COD(2014)0339Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2015 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2016/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken | 163 |
| 2017/C 366/22 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de Overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie en de Commissie voor de instandhouding van de zuidelijke blauwvintonijn (CCSBT) betreffende het lidmaatschap van de Unie in de Uitgebreide Commissie van het Verdrag voor de instandhouding van de zuidelijke blauwvintonijn (07134/2015 — C8-0323/2015 — 2015/0036(NLE)) | 164 |
| 2017/C 366/23 | P8_TA(2015)0400Verzekeringsbemiddeling ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende verzekeringsbemiddeling (herschikking) (COM(2012)0360 — C7-0180/2012 — 2012/0175(COD))P8_TC1-COD(2012)0175Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2015 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2016/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende verzekeringsdistributie (herschikking) | 165 |
| | Dinsdag 24 november 2015 |
| 2017/C 366/24 | Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2015, Eigen middelen en Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (13439/2015 — C8-0341/2015 — 2015/2269(BUD)) | 167 |
| 2017/C 366/25 | Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument voor onmiddellijke budgettaire maatregelen voor de aanpak van de vluchtelingencrisis, overeenkomstig punt 12 van het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (COM(2015)0514 — C8-0308/2015 — 2015/2264(BUD)) | 169 |
| 2017/C 366/26 | Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europeess Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie, overeenkomstig punt 11 van het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer, met het oog op de betaling van voorschotten in het kader van de begroting voor 2016 (COM(2015)0281 — C8-0133/2015 — 2015/2123(BUD)) | 171 |
| 2017/C 366/27 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het gemeenschappelijk ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016, goedgekeurd door het bemiddelingscomité in het kader van de begrotingsprocedure (14195/2015 — C8-0353/2015 — 2015/2132(BUD)) | 172 |

III   Voorbereidende handelingen

EUROPEES PARLEMENT

Donderdag 26 november 2015

2017/C 366/18

P8_TA(2015)0393Interoperabiliteitsoplossingen als middel om de overheidssector te moderniseren ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 11 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma inzake interoperabiliteitsoplossingen voor overheidsdiensten, bedrijven en burgers (ISA2) in Europa — Interoperabiliteit als middel om de overheidssector te moderniseren (COM(2014)0367 — C8-0037/2014 — 2014/0185(COD))P8_TC1-COD(2014)0185Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 november 2015 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2015/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma inzake interoperabiliteitsoplossingen en gemeenschappelijke kaders voor Europese overheidsdiensten, bedrijven en burgers (ISA2-programma) als middel om de overheidssector te moderniseren

2

2

159

Dinsdag 24 november 2015

2017/C 366/19

P8_TA(2015)0396Intrekking van een aantal rechtshandelingen uit het Schengenacquis ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad houdende intrekking van een aantal rechtshandelingen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (COM(2014)0713 — C8-0277/2014 — 2014/0337(COD))P8_TC1-COD(2014)0337Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2015 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2016/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van een aantal handelingen uit het Schengenacquis

161

2017/C 366/20

P8_TA(2015)0397Intrekking van bepaalde handelingen uit het Schengenacquis op het gebied van politiële en justitiële samenwerking ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken (COM(2014)0714 — C8-0279/2014 — 2014/0338(COD))P8_TC1-COD(2014)0338Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2015 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2016/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van bepaalde handelingen van het Schengenacquis op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken

162

2017/C 366/21

P8_TA(2015)0398Intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van politiële samenwerking en justitiële samenwerking in strafzaken (COM(2014)0715 — C8-0280/2014 — 2014/0339(COD))P8_TC1-COD(2014)0339Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2015 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2016/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken

163

2017/C 366/22

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de Overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie en de Commissie voor de instandhouding van de zuidelijke blauwvintonijn (CCSBT) betreffende het lidmaatschap van de Unie in de Uitgebreide Commissie van het Verdrag voor de instandhouding van de zuidelijke blauwvintonijn (07134/2015 — C8-0323/2015 — 2015/0036(NLE))

164

2017/C 366/23

P8_TA(2015)0400Verzekeringsbemiddeling ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende verzekeringsbemiddeling (herschikking) (COM(2012)0360 — C7-0180/2012 — 2012/0175(COD))P8_TC1-COD(2012)0175Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2015 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2016/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende verzekeringsdistributie (herschikking)

165

Dinsdag 24 november 2015

2017/C 366/24

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2015, Eigen middelen en Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (13439/2015 — C8-0341/2015 — 2015/2269(BUD))

167

2017/C 366/25

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument voor onmiddellijke budgettaire maatregelen voor de aanpak van de vluchtelingencrisis, overeenkomstig punt 12 van het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (COM(2015)0514 — C8-0308/2015 — 2015/2264(BUD))

169

2017/C 366/26

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europeess Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie, overeenkomstig punt 11 van het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer, met het oog op de betaling van voorschotten in het kader van de begroting voor 2016 (COM(2015)0281 — C8-0133/2015 — 2015/2123(BUD))

171

2017/C 366/27

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het gemeenschappelijk ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016, goedgekeurd door het bemiddelingscomité in het kader van de begrotingsprocedure (14195/2015 — C8-0353/2015 — 2015/2132(BUD))

172

---

| Verklaring van de gebruikte tekens






  - | Raadplegingsprocedure |
| --- | --- |
| *** | Goedkeuringsprocedure |
| ***I | Gewone wetgevingsprocedure, eerste lezing |
| ***II | Gewone wetgevingsprocedure, tweede lezing |
| ***III | Gewone wetgevingsprocedure, derde lezing |

Verklaring van de gebruikte tekens

*

Raadplegingsprocedure

***

Goedkeuringsprocedure

***I

Gewone wetgevingsprocedure, eerste lezing

***II

Gewone wetgevingsprocedure, tweede lezing

***III

Gewone wetgevingsprocedure, derde lezing

(De aangeduide procedure is gebaseerd op de in de ontwerptekst voorgestelde rechtsgrond)

Amendementen van het Parlement:

Nieuwe tekstdelen worden in
  vet cursief
  aangegeven. Geschrapte tekstdelen worden aangegeven met het symbool ▌of worden doorgestreept. Waar tekstdelen worden vervangen, wordt de nieuwe tekst in
  vet cursief
  aangegeven, terwijl de vervangen tekst wordt geschrapt of doorgestreept.

vet cursief

vet cursief

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

27.10.2017

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/1 |
| --- | --- | --- | --- |

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/1

---

EUROPEES PARLEMENT

ZITTING 2015-2016

Vergadering van 11 november 2015

De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in PB C 435 van 24.11.2016.

AANGENOMEN TEKSTEN

Vergaderingen van 23 t/m 26 november 2015

De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in PB C 448 van 1.12.2016.

AANGENOMEN TEKSTEN

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Europees Parlement

Donderdag 26 november 2015

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/2 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/2

---

P8_TA(2015)0394

Toekomstig luchtvaartpakket

Resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2015 over luchtvaart (2015/2933(RSP))

(2017/C 366/01)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn resolutie van 25 april 2007 (1) over de totstandbrenging van een gemeenschappelijke Europese luchtvaartruimte, |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 25 april 2007 (1) over de totstandbrenging van een gemeenschappelijke Europese luchtvaartruimte,

| — | gezien Richtlijn 2009/12/EG van 11 maart 2009 inzake luchthavengelden, |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2009/12/EG van 11 maart 2009 inzake luchthavengelden,

| — | gezien zijn resolutie van 7 juni 2011 over internationale luchtvaartovereenkomsten in het kader van het Verdrag van Lissabon (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 7 juni 2011 over internationale luchtvaartovereenkomsten in het kader van het Verdrag van Lissabon (2),

| — | gezien zijn resolutie van 2 juli 2013 over het externe luchtvaartbeleid van de EU — De aanpak van toekomstige uitdagingen (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 2 juli 2013 over het externe luchtvaartbeleid van de EU — De aanpak van toekomstige uitdagingen (3),

| — | gezien zijn standpunt in eerste lezing van 12 maart 2014 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk Europees luchtruim (herschikking) (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn standpunt in eerste lezing van 12 maart 2014 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk Europees luchtruim (herschikking) (4),

| — | gezien zijn standpunt in eerste lezing van 12 maart 2014 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 216/2008 op het gebied van luchthavens, luchtverkeersbeheer en luchtvaartnavigatiediensten (5), |
| --- | --- |

—

gezien zijn standpunt in eerste lezing van 12 maart 2014 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 216/2008 op het gebied van luchthavens, luchtverkeersbeheer en luchtvaartnavigatiediensten (5),

| — | gezien zijn resolutie van 29 oktober 2015 over toewijzing door de van 2 t/m 27 november 2015 in Genève te houden Wereldradiocommunicatieconferentie (WRC-15) van de radiospectrumband die nodig is om de ontwikkeling van een satelliettechnologie voor wereldwijde vluchttraceersystemen te ondersteunen (6), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 29 oktober 2015 over toewijzing door de van 2 t/m 27 november 2015 in Genève te houden Wereldradiocommunicatieconferentie (WRC-15) van de radiospectrumband die nodig is om de ontwikkeling van een satelliettechnologie voor wereldwijde vluchttraceersystemen te ondersteunen (6),

| — | gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 90, artikel 100, lid 2, en artikel 218, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 90, artikel 100, lid 2, en artikel 218,

| — | gezien het aankomend wetgevend „luchtvaartpakket” van de Commissie, |
| --- | --- |

—

gezien het aankomend wetgevend „luchtvaartpakket” van de Commissie,

| — | gezien artikel 123, lid 2, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 123, lid 2, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de luchtvaartsector in Europa in 2012 goed was voor 2,6 miljoen rechtstreekse banen en meer dan 2,4 % bijdroeg aan het bbp van de EU; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de luchtvaartsector in Europa in 2012 goed was voor 2,6 miljoen rechtstreekse banen en meer dan 2,4 % bijdroeg aan het bbp van de EU;

| B. | overwegende dat in 2014 het aantal luchtreizigers in de EU 849,4 miljoen bedroeg, een verhoging van 4,4 % ten opzichte van 2013 en van 16,9 % ten opzichte van 2009; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat in 2014 het aantal luchtreizigers in de EU 849,4 miljoen bedroeg, een verhoging van 4,4 % ten opzichte van 2013 en van 16,9 % ten opzichte van 2009;

| C. | overwegende dat de Europese luchtvaartmaatschappijen sinds 2012 meer dan 20 000 ontslagen hebben gepland en doorgevoerd; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de Europese luchtvaartmaatschappijen sinds 2012 meer dan 20 000 ontslagen hebben gepland en doorgevoerd;

| D. | overwegende dat EU-luchtvaartmaatschappijen in een snel veranderende en steeds meer concurrerende omgeving opereren op zowel de interne markt als daarbuiten; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat EU-luchtvaartmaatschappijen in een snel veranderende en steeds meer concurrerende omgeving opereren op zowel de interne markt als daarbuiten;

| E. | overwegende dat de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO), de EU en haar lidstaten verbeteringen moeten aanbrengen in verscheidene juridische en financiële voorschriften, zoals het emissiehandelssysteem (ETS) binnen de EU, uitgebreide passagiersrechten, heffingen en nationale belastingen, lawaaibeperking op luchthavens en de inperking van werktijden; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO), de EU en haar lidstaten verbeteringen moeten aanbrengen in verscheidene juridische en financiële voorschriften, zoals het emissiehandelssysteem (ETS) binnen de EU, uitgebreide passagiersrechten, heffingen en nationale belastingen, lawaaibeperking op luchthavens en de inperking van werktijden;

| F. | overwegende dat het luchtverkeer een rol speelt bij de klimaatverandering, met een bijdrage van 13 % aan de CO2-emissies van het vervoer in de EU, en aan andere emissies zoals NOx; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat het luchtverkeer een rol speelt bij de klimaatverandering, met een bijdrage van 13 % aan de CO2-emissies van het vervoer in de EU, en aan andere emissies zoals NOx;

| G. | overwegende dat de Commissie van plan is eind 2015 een luchtvaartpakket uit te brengen waarin zij de uitdagingen waarmee de Europese luchtvaartsector te kampen heeft in kaart brengt en aanpakt; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de Commissie van plan is eind 2015 een luchtvaartpakket uit te brengen waarin zij de uitdagingen waarmee de Europese luchtvaartsector te kampen heeft in kaart brengt en aanpakt;

Verbeteren van het concurrentievermogen van de luchtvaartsector

| 1. | is van mening dat het luchtvaartpakket een broodnodige impuls moet geven aan een duurzamere en meer concurrerende Europese luchtvaartindustrie, Europese luchtvaartmaatschappijen, luchthavens, en de vliegtuigsector moet versterken, gelijke voorwaarden op de wereldmarkt moet scheppen en een langetermijnstrategie voor de Europese luchtvaartsector moet uitstippelen; |
| --- | --- |

1.

is van mening dat het luchtvaartpakket een broodnodige impuls moet geven aan een duurzamere en meer concurrerende Europese luchtvaartindustrie, Europese luchtvaartmaatschappijen, luchthavens, en de vliegtuigsector moet versterken, gelijke voorwaarden op de wereldmarkt moet scheppen en een langetermijnstrategie voor de Europese luchtvaartsector moet uitstippelen;

| 2. | verzoekt de Commissie bij de opstelling van het luchtvaartpakket rekening te houden met de belangrijkste elementen van de standpunten van het Parlement in eerste lezing betreffende het gemeenschappelijk Europees luchtruim 2+ (SES2+) en het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA) en van zijn resolutie van 2 juli 2013 over het externe luchtvaartbeleid van de EU, en die elementen in het luchtvaartpakket op te nemen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt de Commissie bij de opstelling van het luchtvaartpakket rekening te houden met de belangrijkste elementen van de standpunten van het Parlement in eerste lezing betreffende het gemeenschappelijk Europees luchtruim 2+ (SES2+) en het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA) en van zijn resolutie van 2 juli 2013 over het externe luchtvaartbeleid van de EU, en die elementen in het luchtvaartpakket op te nemen;

| 3. | benadrukt dat de vliegtuigsector enorme bijdragen levert tot de groei en werkgelegenheid in de EU en nauw verweven is met het concurrentievermogen van de EU-luchtvaartindustrie (bijv. een positieve exportbalans, schonere technologieën voor Europese vliegtuigen, de invoering van SESAR, SES, onderhoudsketen) door een omzet van 100 miljard EUR per jaar te genereren en ongeveer 500 000 rechtstreekse arbeidsplaatsen in stand te houden; verzoekt derhalve om proactieve beleidsmaatregelen die gericht zijn op de ondersteuning en de ontwikkeling van vliegtuigindustrie; |
| --- | --- |

3.

benadrukt dat de vliegtuigsector enorme bijdragen levert tot de groei en werkgelegenheid in de EU en nauw verweven is met het concurrentievermogen van de EU-luchtvaartindustrie (bijv. een positieve exportbalans, schonere technologieën voor Europese vliegtuigen, de invoering van SESAR, SES, onderhoudsketen) door een omzet van 100 miljard EUR per jaar te genereren en ongeveer 500 000 rechtstreekse arbeidsplaatsen in stand te houden; verzoekt derhalve om proactieve beleidsmaatregelen die gericht zijn op de ondersteuning en de ontwikkeling van vliegtuigindustrie;

| 4. | benadrukt dat innovatie een noodzakelijke voorwaarde is voor een concurrerende Europese luchtvaartindustrie; beveelt de Commissie dan ook aan rekening te houden met en steun te verlenen aan innovatie op het vlak van luchtverkeersbeheer (geautomatiseerde luchtverkeersleiding (ATC), vrije routes), op afstand bestuurde vliegtuigsystemen (RPAS), alternatieve brandstoffen, het ontwerp van vliegtuigen en motoren (meer efficiëntie, minder lawaai), veiligheidscontroles op luchthavens (contactloze oplossingen, eenmalige veiligheidscontrole), digitalisering en multimodale oplossingen (geautomatiseerde grondafhandelingsdiensten); beveelt de Commissie verder aan mondiale milieuoplossingen te steunen, zoals een wereldwijd toe te passen marktmaatregel om de CO2-uitstoot van de internationale luchtvaart te beperken, en regionale regelingen zoals het emissiehandelssysteem van de luchtvaart (ETS) op elkaar af te stemmen en samen te voegen in een wereldwijde regeling, de vergroening van luchthavens en nieuwe bedrijfsmodellen (zoals de nieuwe distributiecapaciteit (NDC) van de Internationale Luchtvaartassociatie (IATA), passagiers die zelf hun vlucht met overstap boeken of geïntegreerde boekingen); |
| --- | --- |

4.

benadrukt dat innovatie een noodzakelijke voorwaarde is voor een concurrerende Europese luchtvaartindustrie; beveelt de Commissie dan ook aan rekening te houden met en steun te verlenen aan innovatie op het vlak van luchtverkeersbeheer (geautomatiseerde luchtverkeersleiding (ATC), vrije routes), op afstand bestuurde vliegtuigsystemen (RPAS), alternatieve brandstoffen, het ontwerp van vliegtuigen en motoren (meer efficiëntie, minder lawaai), veiligheidscontroles op luchthavens (contactloze oplossingen, eenmalige veiligheidscontrole), digitalisering en multimodale oplossingen (geautomatiseerde grondafhandelingsdiensten); beveelt de Commissie verder aan mondiale milieuoplossingen te steunen, zoals een wereldwijd toe te passen marktmaatregel om de CO2-uitstoot van de internationale luchtvaart te beperken, en regionale regelingen zoals het emissiehandelssysteem van de luchtvaart (ETS) op elkaar af te stemmen en samen te voegen in een wereldwijde regeling, de vergroening van luchthavens en nieuwe bedrijfsmodellen (zoals de nieuwe distributiecapaciteit (NDC) van de Internationale Luchtvaartassociatie (IATA), passagiers die zelf hun vlucht met overstap boeken of geïntegreerde boekingen);

| 5. | verzoekt de Commissie, voor zover het in haar macht ligt, een begin te maken met de afschaffing van de EU- en nationale lasten voor Europese luchtvaartmaatschappijen om het concurrentievermogen van de EU-luchtvaartsector te versterken; |
| --- | --- |

5.

verzoekt de Commissie, voor zover het in haar macht ligt, een begin te maken met de afschaffing van de EU- en nationale lasten voor Europese luchtvaartmaatschappijen om het concurrentievermogen van de EU-luchtvaartsector te versterken;

| 6. | benadrukt dat Europese luchtvaartmaatschappijen en luchthavens concurrentievermogen inleveren ten opzichte van gesubsidieerde vervoerders en luchthavens in derde landen; pleit in dit verband voor een proactief beleid om gelijke eigendomsvoorwaarden tot stand te brengen, en spoort de lidstaten met klem aan hun nationale infrastructuur te verbeteren zodat hun luchtvaartmaatschappijen onder gunstiger voorwaarden kunnen concurreren; |
| --- | --- |

6.

benadrukt dat Europese luchtvaartmaatschappijen en luchthavens concurrentievermogen inleveren ten opzichte van gesubsidieerde vervoerders en luchthavens in derde landen; pleit in dit verband voor een proactief beleid om gelijke eigendomsvoorwaarden tot stand te brengen, en spoort de lidstaten met klem aan hun nationale infrastructuur te verbeteren zodat hun luchtvaartmaatschappijen onder gunstiger voorwaarden kunnen concurreren;

| 7. | betreurt het dat Verordening (EG) nr. 868/2004 betreffende bescherming tegen oneerlijke tariefpraktijken in de luchtvaartsector qua werkingssfeer ontoereikend en ondoeltreffend is gebleken; verzoekt de Commissie uiterlijk in november 2015 met een analyse te komen van de redenen waarom deze verordening niet wordt toegepast; verzoekt de Commissie Verordening (EG) nr. 868/2004 te herzien om eerlijke mededinging in de externe luchtvaartbetrekkingen van de EU te waarborgen en de concurrentiepositie van de luchtvaartsector in de EU te versterken, oneerlijke concurrentie doeltreffender tegen te gaan, wederkerigheid te waarborgen en oneerlijke praktijken uit te bannen, waaronder marktverstorende subsidies en staatssteun aan luchtvaartmaatschappijen uit bepaalde derde landen; benadrukt dat er gestreefd moet worden naar verbetering van de politieke strategie op Europees niveau om dit conflict snel op te lossen, voornamelijk op basis van de toepassing van een transparante clausule over eerlijke concurrentie; verzoekt de Commissie tevens het concept „doeltreffende controle” van luchtvaartmaatschappijen aan de orde te stellen; |
| --- | --- |

7.

betreurt het dat Verordening (EG) nr. 868/2004 betreffende bescherming tegen oneerlijke tariefpraktijken in de luchtvaartsector qua werkingssfeer ontoereikend en ondoeltreffend is gebleken; verzoekt de Commissie uiterlijk in november 2015 met een analyse te komen van de redenen waarom deze verordening niet wordt toegepast; verzoekt de Commissie Verordening (EG) nr. 868/2004 te herzien om eerlijke mededinging in de externe luchtvaartbetrekkingen van de EU te waarborgen en de concurrentiepositie van de luchtvaartsector in de EU te versterken, oneerlijke concurrentie doeltreffender tegen te gaan, wederkerigheid te waarborgen en oneerlijke praktijken uit te bannen, waaronder marktverstorende subsidies en staatssteun aan luchtvaartmaatschappijen uit bepaalde derde landen; benadrukt dat er gestreefd moet worden naar verbetering van de politieke strategie op Europees niveau om dit conflict snel op te lossen, voornamelijk op basis van de toepassing van een transparante clausule over eerlijke concurrentie; verzoekt de Commissie tevens het concept „doeltreffende controle” van luchtvaartmaatschappijen aan de orde te stellen;

| 8. | wijst erop dat Europese luchthavens aanzienlijke concurrentiedruk ondervinden van zowel luchtvaartmaatschappijen als concurrerende luchthavens; dringt er daarom bij de Commissie op aan deze ontwikkelingen in aanmerking te nemen bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake luchthavengelden en alle belanghebbenden en passagiers voordelen te bieden; |
| --- | --- |

8.

wijst erop dat Europese luchthavens aanzienlijke concurrentiedruk ondervinden van zowel luchtvaartmaatschappijen als concurrerende luchthavens; dringt er daarom bij de Commissie op aan deze ontwikkelingen in aanmerking te nemen bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake luchthavengelden en alle belanghebbenden en passagiers voordelen te bieden;

| 9. | verzoekt de Raad zich sterker in te spannen voor de goedkeuring van het voorstel voor de slotsverordening teneinde de prestaties van luchthavens te verbeteren en een soepel functionerend luchtvervoer in Europa mogelijk te maken, aangezien het verkeer tot 2030 naar verwachting zal verdubbelen; |
| --- | --- |

9.

verzoekt de Raad zich sterker in te spannen voor de goedkeuring van het voorstel voor de slotsverordening teneinde de prestaties van luchthavens te verbeteren en een soepel functionerend luchtvervoer in Europa mogelijk te maken, aangezien het verkeer tot 2030 naar verwachting zal verdubbelen;

| 10. | benadrukt het belang van kleine en regionale luchthavens in de Unie voor regionale connectiviteit; verzoekt de Commissie samen met de lidstaten een strategisch EU-plan voor de lange termijn in te dienen om in te spelen op de uitdagingen en kansen voor regionale luchthavens in EU-verband, met inbegrip van regels inzake overheidssteun voor vervoersinfrastructuur, aangezien hun rol bij het waarborgen van cohesie tussen EU-regio's moet worden bevorderd en een van de pijlers van de EU-strategie voor groei en banen moet worden; |
| --- | --- |

10.

benadrukt het belang van kleine en regionale luchthavens in de Unie voor regionale connectiviteit; verzoekt de Commissie samen met de lidstaten een strategisch EU-plan voor de lange termijn in te dienen om in te spelen op de uitdagingen en kansen voor regionale luchthavens in EU-verband, met inbegrip van regels inzake overheidssteun voor vervoersinfrastructuur, aangezien hun rol bij het waarborgen van cohesie tussen EU-regio's moet worden bevorderd en een van de pijlers van de EU-strategie voor groei en banen moet worden;

Internationale dimensie

| 11. | benadrukt dat onderhandelingen over alomvattende luchtvaartovereenkomsten met de belangrijkste handelspartners van de EU een strategisch doel moeten zijn en dat dergelijke onderhandelingen opgestart of versneld moeten worden; dringt er bij de Commissie op aan zo snel mogelijk een breed mandaat van de lidstaten in de wacht te slepen, waarbij voorrang wordt gegeven aan de landen van de Raad voor samenwerking van de Golfstaten, om gelijke voorwaarden voor Europese luchtvaartmaatschappijen en luchthavens te scheppen, wederkerigheid te waarborgen en in die overeenkomsten een doeltreffende clausule voor eerlijke concurrentie op te nemen; dringt erop aan dat er in deze alomvattende luchtvaartovereenkomsten een vrijwaringsclausule wordt opgenomen waarin een overtreding en de juridische gevolgen ervan worden gedefinieerd, zodat ze in de praktijk doeltreffend zijn; |
| --- | --- |

11.

benadrukt dat onderhandelingen over alomvattende luchtvaartovereenkomsten met de belangrijkste handelspartners van de EU een strategisch doel moeten zijn en dat dergelijke onderhandelingen opgestart of versneld moeten worden; dringt er bij de Commissie op aan zo snel mogelijk een breed mandaat van de lidstaten in de wacht te slepen, waarbij voorrang wordt gegeven aan de landen van de Raad voor samenwerking van de Golfstaten, om gelijke voorwaarden voor Europese luchtvaartmaatschappijen en luchthavens te scheppen, wederkerigheid te waarborgen en in die overeenkomsten een doeltreffende clausule voor eerlijke concurrentie op te nemen; dringt erop aan dat er in deze alomvattende luchtvaartovereenkomsten een vrijwaringsclausule wordt opgenomen waarin een overtreding en de juridische gevolgen ervan worden gedefinieerd, zodat ze in de praktijk doeltreffend zijn;

| 12. | wijst erop dat de luchtvaartsector niet op mondiaal niveau gereguleerd is omdat luchtvaart niet onder de Wereldhandelsorganisatie valt; benadrukt het belang van een mondiaal overeengekomen regeling in het kader van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) om de luchtvaartemissies en het effect op het klimaat te verminderen; onderkent dat de ICAO zich inzet voor de ontwikkeling van een mondiaal marktmechanisme; |
| --- | --- |

12.

wijst erop dat de luchtvaartsector niet op mondiaal niveau gereguleerd is omdat luchtvaart niet onder de Wereldhandelsorganisatie valt; benadrukt het belang van een mondiaal overeengekomen regeling in het kader van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) om de luchtvaartemissies en het effect op het klimaat te verminderen; onderkent dat de ICAO zich inzet voor de ontwikkeling van een mondiaal marktmechanisme;

| 13. | verzoekt de Commissie en de lidstaten de invoering van een gemeenschappelijk Europees luchtruim te versnellen door middel van de goedkeuring van het SES2+-pakket, aangezien de bestaande versnippering van het Europese luchtruim een grote last inhoudt voor Europese luchtvaartmaatschappijen; |
| --- | --- |

13.

verzoekt de Commissie en de lidstaten de invoering van een gemeenschappelijk Europees luchtruim te versnellen door middel van de goedkeuring van het SES2+-pakket, aangezien de bestaande versnippering van het Europese luchtruim een grote last inhoudt voor Europese luchtvaartmaatschappijen;

| 14. | verwacht dat het luchtvaartpakket de volledige integratie van luchthavens in het Europees vervoersnetwerk aan de orde stelt en waarborgt; herinnert eraan dat het luchtvaartpakket moet stroken met de huidige en toekomstige wetgeving inzake passagiersrechten, en dringt er tegelijkertijd bij de Raad op aan zijn standpunt naar voren te brengen, aangezien zowel passagiers als luchtvaartmaatschappijen snakken naar duidelijkheid over de voorschriften; |
| --- | --- |

14.

verwacht dat het luchtvaartpakket de volledige integratie van luchthavens in het Europees vervoersnetwerk aan de orde stelt en waarborgt; herinnert eraan dat het luchtvaartpakket moet stroken met de huidige en toekomstige wetgeving inzake passagiersrechten, en dringt er tegelijkertijd bij de Raad op aan zijn standpunt naar voren te brengen, aangezien zowel passagiers als luchtvaartmaatschappijen snakken naar duidelijkheid over de voorschriften;

Sociale agenda in de luchtvaartsector

| 15. | benadrukt dat bepaalde arbeidsvoorwaarden in de luchtvaartsector invloed kunnen hebben op de vliegveiligheid; adviseert DG MOVE en DG EMPL samen te werken en beveelt aan om sociale bepalingen en de nodige waarborgen op te nemen in het luchtvaartpakket, zoals besproken tijdens de op 4 juni 2015 door de Commissie gehouden conferentie op hoog niveau „Een sociale agenda voor vervoer”; |
| --- | --- |

15.

benadrukt dat bepaalde arbeidsvoorwaarden in de luchtvaartsector invloed kunnen hebben op de vliegveiligheid; adviseert DG MOVE en DG EMPL samen te werken en beveelt aan om sociale bepalingen en de nodige waarborgen op te nemen in het luchtvaartpakket, zoals besproken tijdens de op 4 juni 2015 door de Commissie gehouden conferentie op hoog niveau „Een sociale agenda voor vervoer”;

| 16. | verzoekt om een verbetering en harmonisatie van de veiligheidsketen door competente en hoogopgeleide arbeidskrachten aan te trekken en te behouden; |
| --- | --- |

16.

verzoekt om een verbetering en harmonisatie van de veiligheidsketen door competente en hoogopgeleide arbeidskrachten aan te trekken en te behouden;

| 17. | benadrukt dat de luchtvaartindustrie wordt erkend als een groeiende sector die hoogopgeleide en gemotiveerde werknemers heeft aangetrokken en geleverd, en dat het met het oog op de handhaving van deze tendens de Europese regelgeving op het vlak van werk en arbeidsomstandigheden, normen en praktijken, met inbegrip van collectieve onderhandelingspraktijken, moet worden gehandhaafd; |
| --- | --- |

17.

benadrukt dat de luchtvaartindustrie wordt erkend als een groeiende sector die hoogopgeleide en gemotiveerde werknemers heeft aangetrokken en geleverd, en dat het met het oog op de handhaving van deze tendens de Europese regelgeving op het vlak van werk en arbeidsomstandigheden, normen en praktijken, met inbegrip van collectieve onderhandelingspraktijken, moet worden gehandhaafd;

| 18. | pleit ervoor om het concept „hoofdvestiging van een onderneming” zodanig te omschrijven dat de exploitatievergunning door een land wordt verleend als er een aanzienlijk volume aan luchtvervoer plaatsvindt, en ook om in de context van de coördinatie van socialezekerheidsstelsels en arbeidsrecht de definities van „thuisbasis” zoals neergelegd in Verordening (EU) nr. 83/2014 en Verordening (EU) nr. 465/2012 op elkaar af te stemmen; benadrukt dat de overgangsperiode moet worden verkort en dat de situatie van boordpersoneel met meerdere thuisbases moet worden verduidelijkt; |
| --- | --- |

18.

pleit ervoor om het concept „hoofdvestiging van een onderneming” zodanig te omschrijven dat de exploitatievergunning door een land wordt verleend als er een aanzienlijk volume aan luchtvervoer plaatsvindt, en ook om in de context van de coördinatie van socialezekerheidsstelsels en arbeidsrecht de definities van „thuisbasis” zoals neergelegd in Verordening (EU) nr. 83/2014 en Verordening (EU) nr. 465/2012 op elkaar af te stemmen; benadrukt dat de overgangsperiode moet worden verkort en dat de situatie van boordpersoneel met meerdere thuisbases moet worden verduidelijkt;

| 19. | wijst op de uitdagingen bij de uitvoering van de richtlijn voor uitzendarbeid (2008/104/EG), en beveelt de Commissie aan een studie te maken van de huidige toepassing ervan in de sector en op basis daarvan te besluiten hoe aan deze uitdagingen het hoofd kan worden geboden; |
| --- | --- |

19.

wijst op de uitdagingen bij de uitvoering van de richtlijn voor uitzendarbeid (2008/104/EG), en beveelt de Commissie aan een studie te maken van de huidige toepassing ervan in de sector en op basis daarvan te besluiten hoe aan deze uitdagingen het hoofd kan worden geboden;

| 20. | maakt zich zorgen over de toename van sociaal twijfelachtige bedrijfspraktijken zoals „goedkope vlaggen” en van het gebruik van atypische vormen van arbeid zoals schijnzelfstandigheid, „pay-to-fly”-regelingen en nulurencontracten, die mogelijk gevolgen hebben voor de veiligheid, en is van mening dat in alle luchtvaartactiviteiten de hand moet worden gehouden aan sociale normen; |
| --- | --- |

20.

maakt zich zorgen over de toename van sociaal twijfelachtige bedrijfspraktijken zoals „goedkope vlaggen” en van het gebruik van atypische vormen van arbeid zoals schijnzelfstandigheid, „pay-to-fly”-regelingen en nulurencontracten, die mogelijk gevolgen hebben voor de veiligheid, en is van mening dat in alle luchtvaartactiviteiten de hand moet worden gehouden aan sociale normen;

Waarborgen van een hoog veiligheidsniveau in het EU-luchtruim

| 21. | pleit voor de volledige tenuitvoerlegging van het SESAR-programma, waarvoor nauwe samenwerking tussen en een financiële toezegging van de Commissie, luchtnavigatiediensten, luchtvaartmaatschappijen en luchthavens vereist zijn; verzoekt daarom om een algehele systematische aanpak van alle luchtvaartdomeinen met betrekking tot alle fasen van de vlucht, beginnende op de grond, waarbij het EASA een grotere rol speelt binnen het SES-SESAR-kader van een EU-EASA-systeem voor veiligheid, beveiliging, milieu en prestaties; verzoekt de Commissie te zorgen voor de afronding van de oorspronkelijke begroting voor de Connecting Europe Facility (CEF), die was gewijzigd naar aanleiding van de oprichting van het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI); |
| --- | --- |

21.

pleit voor de volledige tenuitvoerlegging van het SESAR-programma, waarvoor nauwe samenwerking tussen en een financiële toezegging van de Commissie, luchtnavigatiediensten, luchtvaartmaatschappijen en luchthavens vereist zijn; verzoekt daarom om een algehele systematische aanpak van alle luchtvaartdomeinen met betrekking tot alle fasen van de vlucht, beginnende op de grond, waarbij het EASA een grotere rol speelt binnen het SES-SESAR-kader van een EU-EASA-systeem voor veiligheid, beveiliging, milieu en prestaties; verzoekt de Commissie te zorgen voor de afronding van de oorspronkelijke begroting voor de Connecting Europe Facility (CEF), die was gewijzigd naar aanleiding van de oprichting van het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI);

| 22. | is verheugd over de plannen om de verantwoordelijkheden van het EASA uit te breiden en verwacht daarom dat er dankzij de gewijzigde basisverordening (EG) nr. 216/2008 een omvattend veiligheidsbeheersysteem zal worden ingevoerd en de veiligheidsaspecten van EU-beveiligingsmaatregelen en van de commerciële ruimtevaart en op afstand bestuurde luchtvaartuigen aan het EASA worden toevertrouwd; verzoekt de Commissie het EASA de status van enige luchtvaartautoriteit in Europa te verlenen, in overeenstemming met het grote aantal verantwoordelijkheden die het door de wetgever toegewezen krijgt; |
| --- | --- |

22.

is verheugd over de plannen om de verantwoordelijkheden van het EASA uit te breiden en verwacht daarom dat er dankzij de gewijzigde basisverordening (EG) nr. 216/2008 een omvattend veiligheidsbeheersysteem zal worden ingevoerd en de veiligheidsaspecten van EU-beveiligingsmaatregelen en van de commerciële ruimtevaart en op afstand bestuurde luchtvaartuigen aan het EASA worden toevertrouwd; verzoekt de Commissie het EASA de status van enige luchtvaartautoriteit in Europa te verlenen, in overeenstemming met het grote aantal verantwoordelijkheden die het door de wetgever toegewezen krijgt;

| 23. | verzoekt de Commissie vast te houden aan een sterke vertegenwoordiging op alle acht zetels van de EU-lidstaten in de ICAO-raad, om zo snel mogelijk de rol van het EASA op het internationale toneel te vergroten en ervoor te zorgen dat het agentschap officieel wordt erkend in de ICAO, en daarmee te bewerkstelligen dat de EU met één stem spreekt waardoor de EU-burgers wereldwijd op een hoger veiligheidsniveau kunnen rekenen, zonder afbreuk te doen aan de concurrentiepositie en de uitvoer van de Europese luchtvaartindustrie; |
| --- | --- |

23.

verzoekt de Commissie vast te houden aan een sterke vertegenwoordiging op alle acht zetels van de EU-lidstaten in de ICAO-raad, om zo snel mogelijk de rol van het EASA op het internationale toneel te vergroten en ervoor te zorgen dat het agentschap officieel wordt erkend in de ICAO, en daarmee te bewerkstelligen dat de EU met één stem spreekt waardoor de EU-burgers wereldwijd op een hoger veiligheidsniveau kunnen rekenen, zonder afbreuk te doen aan de concurrentiepositie en de uitvoer van de Europese luchtvaartindustrie;

| 24. | verzoekt de Commissie de regelgevingsbarrières voor satellietbewaking van het luchtverkeer weg te nemen om levensreddende diensten voor EU-burgers mogelijk te maken, en verzoekt de Internationale Unie voor Telecommunicatie de nodige frequenties toe te wijzen, aangezien de ICAO heeft vastgesteld dat ADS-B de enige technologie is waarmee de bewaking van vluchttracering kan worden ondersteund, ook voor het luchtverkeersbeheer (ATM) buiten de dichtstbevolkte gebieden, waar andere terrestrische technologieën voor bewaking van het ATM beperkt zijn; benadrukt dat bij de invoering van ADS-B de behoeften van alle luchtruimgebruikers in aanmerking moeten worden genomen en de interoperabiliteit met alternatieve technologieën moet worden gewaarborgd, zodat de veiligheid en beveiliging niet in het gedrang komen; benadrukt dat het regeringen, verleners van luchtvaartnavigatiediensten en luchtvaartmaatschappijen in Europa en over de hele wereld kan helpen om de efficiëntie en capaciteit van het luchtverkeersbeheer te vergroten en aldus de luchtvaartemissies te beperken en de luchtvaartveiligheid aanzienlijk te verhogen, en tegelijkertijd te voorzien in een extra laag bij de bewaking van het Europese luchtruim ter versterking van de huidige situatie; |
| --- | --- |

24.

verzoekt de Commissie de regelgevingsbarrières voor satellietbewaking van het luchtverkeer weg te nemen om levensreddende diensten voor EU-burgers mogelijk te maken, en verzoekt de Internationale Unie voor Telecommunicatie de nodige frequenties toe te wijzen, aangezien de ICAO heeft vastgesteld dat ADS-B de enige technologie is waarmee de bewaking van vluchttracering kan worden ondersteund, ook voor het luchtverkeersbeheer (ATM) buiten de dichtstbevolkte gebieden, waar andere terrestrische technologieën voor bewaking van het ATM beperkt zijn; benadrukt dat bij de invoering van ADS-B de behoeften van alle luchtruimgebruikers in aanmerking moeten worden genomen en de interoperabiliteit met alternatieve technologieën moet worden gewaarborgd, zodat de veiligheid en beveiliging niet in het gedrang komen; benadrukt dat het regeringen, verleners van luchtvaartnavigatiediensten en luchtvaartmaatschappijen in Europa en over de hele wereld kan helpen om de efficiëntie en capaciteit van het luchtverkeersbeheer te vergroten en aldus de luchtvaartemissies te beperken en de luchtvaartveiligheid aanzienlijk te verhogen, en tegelijkertijd te voorzien in een extra laag bij de bewaking van het Europese luchtruim ter versterking van de huidige situatie;

| 25. | verzoekt de Commissie maatregelen te treffen om de medische keuring van piloten en de procedures voor de veiligheid en het openen en sluiten van cockpitdeuren te verbeteren op basis van de risicobeoordeling in het verslag van de EASA-taskforce; |
| --- | --- |

25.

verzoekt de Commissie maatregelen te treffen om de medische keuring van piloten en de procedures voor de veiligheid en het openen en sluiten van cockpitdeuren te verbeteren op basis van de risicobeoordeling in het verslag van de EASA-taskforce;

| 26. | pleit voor een op risico's gebaseerde veiligheidsaanpak voor passagiers- en goederenvervoer in plaats van de huidige reactieve maatregelen, en voor een eerlijke en evenwichtige benadering van de gevoelige kwestie van luchtvaartbeveiliging om enerzijds aan de behoeften en verwachtingen van de lidstaten te voldoen en anderzijds ontevredenheid bij passagiers op luchthavens te beperken en het systeem van de Aviation Security Service (AVSEC) en de Stakeholder Advisory Group on Aviation Security (SAGAS) te versterken; dringt er dan ook bij de Commissie op aan, gezien succesvolle ervaringen in andere regio's, een haalbaarheidsonderzoek in te stellen naar de invoering van een systeem voor controle vooraf en voor snellere grenspassage („Global Entry”) in Europa; |
| --- | --- |

26.

pleit voor een op risico's gebaseerde veiligheidsaanpak voor passagiers- en goederenvervoer in plaats van de huidige reactieve maatregelen, en voor een eerlijke en evenwichtige benadering van de gevoelige kwestie van luchtvaartbeveiliging om enerzijds aan de behoeften en verwachtingen van de lidstaten te voldoen en anderzijds ontevredenheid bij passagiers op luchthavens te beperken en het systeem van de Aviation Security Service (AVSEC) en de Stakeholder Advisory Group on Aviation Security (SAGAS) te versterken; dringt er dan ook bij de Commissie op aan, gezien succesvolle ervaringen in andere regio's, een haalbaarheidsonderzoek in te stellen naar de invoering van een systeem voor controle vooraf en voor snellere grenspassage („Global Entry”) in Europa;

| 27. | verzoekt de begrotingsautoriteiten een concurrerende begroting voor het EASA te handhaven waarbij rekening wordt gehouden met die nieuwe verantwoordelijkheden, zodat de EU-fabrikanten en -luchtvaartmaatschappijen over flexibele en doeltreffende instrumenten beschikken om wereldwijd te kunnen concurreren, en waarbij tevens wordt opgemerkt dat deze sector 70 % van de begroting van het EASA levert; |
| --- | --- |

27.

verzoekt de begrotingsautoriteiten een concurrerende begroting voor het EASA te handhaven waarbij rekening wordt gehouden met die nieuwe verantwoordelijkheden, zodat de EU-fabrikanten en -luchtvaartmaatschappijen over flexibele en doeltreffende instrumenten beschikken om wereldwijd te kunnen concurreren, en waarbij tevens wordt opgemerkt dat deze sector 70 % van de begroting van het EASA levert;

| 28. | stelt vast dat een aantal wetgevingsdossiers inzake luchtvaart nog in behandeling zijn bij de Raad, en verzoekt de Commissie dan ook een oplossing te vinden om uit deze impasse te komen; |
| --- | --- |

28.

stelt vast dat een aantal wetgevingsdossiers inzake luchtvaart nog in behandeling zijn bij de Raad, en verzoekt de Commissie dan ook een oplossing te vinden om uit deze impasse te komen;

| 29. | roept de Commissie op bovengenoemde kwesties in haar eind 2015 uit te brengen wetgevingspakket voor de luchtvaart aan de orde te stellen; |
| --- | --- |

29.

roept de Commissie op bovengenoemde kwesties in haar eind 2015 uit te brengen wetgevingspakket voor de luchtvaart aan de orde te stellen;

o

o o

| 30. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

30.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

---

(1)  PB C 74 E van 20.3.2008, blz. 658.

(2)  PB C 380 E van 11.12.2012, blz. 5.

(3)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0290.

(4)  Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0220.

(5)  Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0221.

(6)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0392.

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/7 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/7

---

P8_TA(2015)0395

Hervorming van de kieswet van de EU

Resolutie van het Europees Parlement van 11 november 2015 over de hervorming van de kieswet van de Europese Unie (2015/2035(INL))

(2017/C 366/02)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de Akte betreffende de verkiezing van de vertegenwoordigers in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen („Verkiezingsakte”), gehecht aan het besluit van de Raad van 20 september 1976, zoals gewijzigd, en met name artikel 14 (1), |
| --- | --- |

—

gezien de Akte betreffende de verkiezing van de vertegenwoordigers in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen („Verkiezingsakte”), gehecht aan het besluit van de Raad van 20 september 1976, zoals gewijzigd, en met name artikel 14 (1),

| — | gezien de Verdragen en met name de artikelen 9, 10 en 14 en artikel 17, lid 7, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en artikel 22, artikel 223, lid 1, en artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en artikel 2 van Protocol nr. 1 betreffende de rol van nationale parlementen in de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de Verdragen en met name de artikelen 9, 10 en 14 en artikel 17, lid 7, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en artikel 22, artikel 223, lid 1, en artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en artikel 2 van Protocol nr. 1 betreffende de rol van nationale parlementen in de Europese Unie,

| — | gezien Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie,

| — | gezien zijn vorige resoluties over de verkiezingsprocedure voor het Europees Parlement, en met name zijn resolutie van 15 juli 1998 over de opstelling van een ontwerp voor een verkiezingsprocedure houdende gemeenschappelijke beginselen voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement (2), zijn resolutie van 22 november 2012 over de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2014 (3) en zijn resolutie van 4 juli 2013 over verbetering van de modaliteiten voor de organisatie van de Europese verkiezingen van 2014 (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn vorige resoluties over de verkiezingsprocedure voor het Europees Parlement, en met name zijn resolutie van 15 juli 1998 over de opstelling van een ontwerp voor een verkiezingsprocedure houdende gemeenschappelijke beginselen voor de verkiezing van de leden van het Europees Parlement (2), zijn resolutie van 22 november 2012 over de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2014 (3) en zijn resolutie van 4 juli 2013 over verbetering van de modaliteiten voor de organisatie van de Europese verkiezingen van 2014 (4),

| — | gezien zijn resolutie van 13 maart 2013 over de samenstelling van het Europees Parlement met het oog op de verkiezingen van 2014 (5), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 13 maart 2013 over de samenstelling van het Europees Parlement met het oog op de verkiezingen van 2014 (5),

| — | gezien Aanbeveling 2013/142/EU van de Commissie van 12 maart 2013 om de verkiezingen voor het Europees Parlement democratischer en efficiënter te laten verlopen (6), |
| --- | --- |

—

gezien Aanbeveling 2013/142/EU van de Commissie van 12 maart 2013 om de verkiezingen voor het Europees Parlement democratischer en efficiënter te laten verlopen (6),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 8 mei 2015 getiteld „Verslag over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 2014” (COM(2015)0206), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 8 mei 2015 getiteld „Verslag over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 2014” (COM(2015)0206),

| — | gezien de beoordeling van de Europese meerwaarde over de hervorming van de kieswet van de Europese Unie (7), |
| --- | --- |

—

gezien de beoordeling van de Europese meerwaarde over de hervorming van de kieswet van de Europese Unie (7),

| — | gezien het kaderakkoord van 20 oktober 2010 over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie (8), |
| --- | --- |

—

gezien het kaderakkoord van 20 oktober 2010 over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie (8),

| — | gezien Richtlijn 93/109/EG van de Raad van 6 december 1993 tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen voor het Europees Parlement ten behoeve van de burgers van de Unie die verblijven in een lidstaat waarvan zij geen onderdaan zijn (9), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 93/109/EG van de Raad van 6 december 1993 tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen voor het Europees Parlement ten behoeve van de burgers van de Unie die verblijven in een lidstaat waarvan zij geen onderdaan zijn (9),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1141/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 betreffende het statuut en de financiering van Europese politieke partijen en Europese politieke stichtingen (10), en met name de artikelen 13, 21 en 31, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1141/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 betreffende het statuut en de financiering van Europese politieke partijen en Europese politieke stichtingen (10), en met name de artikelen 13, 21 en 31,

| — | gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (Handvest), en met name de artikelen 11, 23 en 39, |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (Handvest), en met name de artikelen 11, 23 en 39,

| — | gezien de artikelen 45 en 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 45 en 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken (A8-0286/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie constitutionele zaken (A8-0286/2015),

| A. | overwegende dat het Europees Parlement krachtens artikel 223 VWEU het recht heeft het initiatief te nemen tot hervorming van zijn eigen verkiezingsprocedure met het doel een procedure uit te werken die eenvormig is voor alle lidstaten of gebaseerd is op beginselen die alle lidstaten gemeen hebben, en daaraan zijn goedkeuring te hechten; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het Europees Parlement krachtens artikel 223 VWEU het recht heeft het initiatief te nemen tot hervorming van zijn eigen verkiezingsprocedure met het doel een procedure uit te werken die eenvormig is voor alle lidstaten of gebaseerd is op beginselen die alle lidstaten gemeen hebben, en daaraan zijn goedkeuring te hechten;

| B. | overwegende dat de hervorming van de verkiezingsprocedure van het Europees Parlement gericht moet zijn op het versterken van de democratische en transnationale dimensie van de Europese verkiezingen en de democratische legitimiteit van het besluitvormingsproces van de Unie, het bevorderen van het concept burgerschap van de Unie, het verbeteren van de werking van het Europees Parlement en het bestuur van de Unie, het legitiemer maken van de werkzaamheden van het Europees Parlement, het versterken van de beginselen van electorale gelijkheid en gelijke kansen, het vergroten van de doeltreffendheid van het systeem voor de organisatie van Europese verkiezingen, alsook moet voorzien in een grotere nabijheid van de leden van het Europees Parlement bij hun kiezers, met name de jongeren; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de hervorming van de verkiezingsprocedure van het Europees Parlement gericht moet zijn op het versterken van de democratische en transnationale dimensie van de Europese verkiezingen en de democratische legitimiteit van het besluitvormingsproces van de Unie, het bevorderen van het concept burgerschap van de Unie, het verbeteren van de werking van het Europees Parlement en het bestuur van de Unie, het legitiemer maken van de werkzaamheden van het Europees Parlement, het versterken van de beginselen van electorale gelijkheid en gelijke kansen, het vergroten van de doeltreffendheid van het systeem voor de organisatie van Europese verkiezingen, alsook moet voorzien in een grotere nabijheid van de leden van het Europees Parlement bij hun kiezers, met name de jongeren;

| C. | overwegende dat bij de hervorming van de verkiezingsprocedure de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid in acht moeten worden genomen, en niet moet worden getracht om eenvormigheid op te leggen als doel op zich; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat bij de hervorming van de verkiezingsprocedure de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid in acht moeten worden genomen, en niet moet worden getracht om eenvormigheid op te leggen als doel op zich;

| D. | overwegende dat de mogelijkheid om een eenvormige verkiezingsprocedure te ontwikkelen op basis van rechtstreekse algemene verkiezingen in de Verdragen is verankerd sinds 1957; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de mogelijkheid om een eenvormige verkiezingsprocedure te ontwikkelen op basis van rechtstreekse algemene verkiezingen in de Verdragen is verankerd sinds 1957;

| E. | overwegende dat het toenemende absenteïsme bij de Europese verkiezingen, met name bij jongeren, en de tanende belangstelling van de burgers voor Europese kwesties de toekomst van Europa bedreigen, en dat derhalve dringend maatregelen moeten worden genomen om de democratie in Europa opnieuw aan te zwengelen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het toenemende absenteïsme bij de Europese verkiezingen, met name bij jongeren, en de tanende belangstelling van de burgers voor Europese kwesties de toekomst van Europa bedreigen, en dat derhalve dringend maatregelen moeten worden genomen om de democratie in Europa opnieuw aan te zwengelen;

| F. | overwegende dat een daadwerkelijke harmonisering van de verkiezingsprocedure van het Europees Parlement in alle lidstaten kan bijdragen aan een betere bevordering van het recht van alle burgers van de Unie om, op voet van gelijkheid, deel te nemen aan het democratische leven in de Unie, en tegelijkertijd de politieke dimensie van de Europese integratie kan versterken; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat een daadwerkelijke harmonisering van de verkiezingsprocedure van het Europees Parlement in alle lidstaten kan bijdragen aan een betere bevordering van het recht van alle burgers van de Unie om, op voet van gelijkheid, deel te nemen aan het democratische leven in de Unie, en tegelijkertijd de politieke dimensie van de Europese integratie kan versterken;

| G. | overwegende dat de bevoegdheden van het Europees Parlement geleidelijk zijn toegenomen sinds de eerste rechtstreekse verkiezingen in 1979, en dat het Europees Parlement inmiddels op de meeste beleidsterreinen van de Unie dezelfde status van medewetgever geniet als de Raad, met name als gevolg van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de bevoegdheden van het Europees Parlement geleidelijk zijn toegenomen sinds de eerste rechtstreekse verkiezingen in 1979, en dat het Europees Parlement inmiddels op de meeste beleidsterreinen van de Unie dezelfde status van medewetgever geniet als de Raad, met name als gevolg van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon;

| H. | overwegende dat het Verdrag van Lissabon het mandaat van de leden van het Europees Parlement heeft gewijzigd, door ze rechtstreekse vertegenwoordigers van de burgers van de Unie te maken (11) in plaats van „vertegenwoordigers van de volkeren van de in de Gemeenschap verenigde staten” (12); |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het Verdrag van Lissabon het mandaat van de leden van het Europees Parlement heeft gewijzigd, door ze rechtstreekse vertegenwoordigers van de burgers van de Unie te maken (11) in plaats van „vertegenwoordigers van de volkeren van de in de Gemeenschap verenigde staten” (12);

| I. | overwegende dat de enige hervorming van de Verkiezingsakte zelf werd doorgevoerd in 2002 als gevolg van de vaststelling van Besluit 2002/772/EG, Euratom van de Raad (13), op grond waarvan de lidstaten de verkiezingen moeten organiseren op basis van evenredige vertegenwoordiging, hetzij volgens een lijstenstelsel, hetzij volgens een stelsel van één overdraagbare stem, en waarmee het dubbelmandaat voor de leden van het Europees Parlement werd afgeschaft; overwegende dat aan de lidstaten bovendien uitdrukkelijk het recht werd toegekend om kiesdistricten op nationaal niveau in te stellen en een nationale kiesdrempel in te voeren die niet hoger is dan 5 % van de uitgebrachte stemmen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de enige hervorming van de Verkiezingsakte zelf werd doorgevoerd in 2002 als gevolg van de vaststelling van Besluit 2002/772/EG, Euratom van de Raad (13), op grond waarvan de lidstaten de verkiezingen moeten organiseren op basis van evenredige vertegenwoordiging, hetzij volgens een lijstenstelsel, hetzij volgens een stelsel van één overdraagbare stem, en waarmee het dubbelmandaat voor de leden van het Europees Parlement werd afgeschaft; overwegende dat aan de lidstaten bovendien uitdrukkelijk het recht werd toegekend om kiesdistricten op nationaal niveau in te stellen en een nationale kiesdrempel in te voeren die niet hoger is dan 5 % van de uitgebrachte stemmen;

| J. | overwegende dat er nog geen omvattende overeenkomst over een werkelijk eenvormige verkiezingsprocedure is bereikt, hoewel er enigszins sprake is geweest van een geleidelijke convergentie van de kiesstelsels, onder meer als gevolg van de vaststelling van secundaire wetgeving, zoals Richtlijn 93/109/EG van de Raad; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat er nog geen omvattende overeenkomst over een werkelijk eenvormige verkiezingsprocedure is bereikt, hoewel er enigszins sprake is geweest van een geleidelijke convergentie van de kiesstelsels, onder meer als gevolg van de vaststelling van secundaire wetgeving, zoals Richtlijn 93/109/EG van de Raad;

| K. | overwegende dat het concept burgerschap van de Unie, dat met het Verdrag van Maastricht in 1993 formeel in het constitutionele bestel werd opgenomen, onder meer het recht van de burgers van de Unie omvat om deel te nemen aan Europese en gemeenteraadsverkiezingen in hun lidstaat, en in hun lidstaat van verblijf onder dezelfde voorwaarden als onderdanen van die lidstaat (14); overwegende dat het Handvest, dat met het Verdrag van Lissabon een bindende werking heeft gekregen, dat recht verder heeft versterkt; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat het concept burgerschap van de Unie, dat met het Verdrag van Maastricht in 1993 formeel in het constitutionele bestel werd opgenomen, onder meer het recht van de burgers van de Unie omvat om deel te nemen aan Europese en gemeenteraadsverkiezingen in hun lidstaat, en in hun lidstaat van verblijf onder dezelfde voorwaarden als onderdanen van die lidstaat (14); overwegende dat het Handvest, dat met het Verdrag van Lissabon een bindende werking heeft gekregen, dat recht verder heeft versterkt;

| L. | overwegende dat de Europese verkiezingen, ondanks deze hervormingen, nog steeds grotendeels volgens het nationale recht worden geregeld, dat de verkiezingscampagnes nog steeds nationaal getint zijn en dat de Europese politieke partijen niet in voldoende mate kunnen beantwoorden aan hun grondwettelijk mandaat of bijdragen „tot de vorming van een Europees politiek bewustzijn en tot de uiting van de wil van de burgers van de Unie”, zoals vereist uit hoofde van artikel 10, lid 4, VEU; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de Europese verkiezingen, ondanks deze hervormingen, nog steeds grotendeels volgens het nationale recht worden geregeld, dat de verkiezingscampagnes nog steeds nationaal getint zijn en dat de Europese politieke partijen niet in voldoende mate kunnen beantwoorden aan hun grondwettelijk mandaat of bijdragen „tot de vorming van een Europees politiek bewustzijn en tot de uiting van de wil van de burgers van de Unie”, zoals vereist uit hoofde van artikel 10, lid 4, VEU;

| M. | overwegende dat de Europese politieke partijen in de beste positie verkeren om bij te dragen „tot de vorming van een Europees politiek bewustzijn” en daarom een grotere rol moeten spelen in de campagnes voor de Parlementsverkiezingen teneinde hun zichtbaarheid te vergroten en het verband aan te tonen tussen een stem voor een specifieke nationale partij en de gevolgen daarvan voor de omvang van een Europese fractie in het Europees Parlement; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de Europese politieke partijen in de beste positie verkeren om bij te dragen „tot de vorming van een Europees politiek bewustzijn” en daarom een grotere rol moeten spelen in de campagnes voor de Parlementsverkiezingen teneinde hun zichtbaarheid te vergroten en het verband aan te tonen tussen een stem voor een specifieke nationale partij en de gevolgen daarvan voor de omvang van een Europese fractie in het Europees Parlement;

| N. | overwegende dat de procedure voor de voordracht van kandidaten voor de verkiezingen van het Europees Parlement sterk verschilt van lidstaat tot lidstaat en van partij tot partij, met name wat betreft transparantie en democratische normen, terwijl open, transparante en democratische procedures voor de selectie van kandidaten van cruciaal belang zijn voor de opbouw van vertrouwen in het politieke stelsel; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de procedure voor de voordracht van kandidaten voor de verkiezingen van het Europees Parlement sterk verschilt van lidstaat tot lidstaat en van partij tot partij, met name wat betreft transparantie en democratische normen, terwijl open, transparante en democratische procedures voor de selectie van kandidaten van cruciaal belang zijn voor de opbouw van vertrouwen in het politieke stelsel;

| O. | overwegende dat de termijnen voor de indiening van de kieslijsten voor de Europese verkiezingen sterk uiteenlopen tussen de lidstaten, momenteel variërend van 17 dagen tot 83 dagen, en dat de kandidaten en de kiezers in de Unie daarom in een ongelijke positie verkeren voor wat de tijd betreft die zij tot hun beschikking hebben om campagne te voeren of na te denken over hun stemkeuze; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de termijnen voor de indiening van de kieslijsten voor de Europese verkiezingen sterk uiteenlopen tussen de lidstaten, momenteel variërend van 17 dagen tot 83 dagen, en dat de kandidaten en de kiezers in de Unie daarom in een ongelijke positie verkeren voor wat de tijd betreft die zij tot hun beschikking hebben om campagne te voeren of na te denken over hun stemkeuze;

| P. | overwegende dat de termijnen voor de voltooiing van de kiezerslijsten voor de Europese verkiezingen grote verschillen tussen de lidstaten vertonen, hetgeen de uitwisseling van informatie tussen lidstaten over kiezers (bedoeld om dubbele stemmen te voorkomen) moeilijk zo niet onmogelijk maakt; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de termijnen voor de voltooiing van de kiezerslijsten voor de Europese verkiezingen grote verschillen tussen de lidstaten vertonen, hetgeen de uitwisseling van informatie tussen lidstaten over kiezers (bedoeld om dubbele stemmen te voorkomen) moeilijk zo niet onmogelijk maakt;

| Q. | overwegende dat de vorming van een gemeenschappelijk kiesdistrict waarvan de kieslijsten worden aangevoerd door de kandidaat-Commissievoorzitter van elke politieke familie, de Europese democratie in grote mate zou versterken en de verkiezing van de voorzitter van de Commissie verder zou legitimeren; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de vorming van een gemeenschappelijk kiesdistrict waarvan de kieslijsten worden aangevoerd door de kandidaat-Commissievoorzitter van elke politieke familie, de Europese democratie in grote mate zou versterken en de verkiezing van de voorzitter van de Commissie verder zou legitimeren;

| R. | overwegende dat op basis van de huidige Europese verkiezingsvoorschriften een niet-verplichte drempel van maximaal 5 % van de uitgebrachte stemmen kan worden vastgesteld voor de Europese verkiezingen en dat 15 lidstaten van deze mogelijkheid gebruik hebben gemaakt en een drempel variërend van 3 % tot 5 % hebben ingevoerd; overwegende dat in de kleinere lidstaten en de lidstaten die hun kiesgebied in kiesdistricten hebben opgedeeld, de daadwerkelijke drempel -ondanks het feit dat er geen sprake is van wettelijke drempels- boven de 3 % ligt; overwegende dat de invoering van verplichte drempels in de constitutionele traditie wordt erkend als een legitiem middel om te waarborgen dat parlementen kunnen functioneren; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat op basis van de huidige Europese verkiezingsvoorschriften een niet-verplichte drempel van maximaal 5 % van de uitgebrachte stemmen kan worden vastgesteld voor de Europese verkiezingen en dat 15 lidstaten van deze mogelijkheid gebruik hebben gemaakt en een drempel variërend van 3 % tot 5 % hebben ingevoerd; overwegende dat in de kleinere lidstaten en de lidstaten die hun kiesgebied in kiesdistricten hebben opgedeeld, de daadwerkelijke drempel -ondanks het feit dat er geen sprake is van wettelijke drempels- boven de 3 % ligt; overwegende dat de invoering van verplichte drempels in de constitutionele traditie wordt erkend als een legitiem middel om te waarborgen dat parlementen kunnen functioneren;

| S. | overwegende dat, hoewel bij artikel 10, lid 2, van de Verkiezingsakte de vroegtijdige bekendmaking van de verkiezingsuitslagen uitdrukkelijk is verboden, dergelijke uitslagen in het verleden toch bekend zijn gemaakt; overwegende dat een geharmoniseerd tijdstip voor de sluiting van de stembussen in alle lidstaten in sterke mate zou bijdragen aan het gemeenschappelijke Europese karakter van de Europese verkiezingen, en de kans zou verkleinen dat de uitslag wordt beïnvloed als de verkiezingsuitslagen in sommige lidstaten bekend worden gemaakt vóór de sluiting van de stembussen in alle lidstaten; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat, hoewel bij artikel 10, lid 2, van de Verkiezingsakte de vroegtijdige bekendmaking van de verkiezingsuitslagen uitdrukkelijk is verboden, dergelijke uitslagen in het verleden toch bekend zijn gemaakt; overwegende dat een geharmoniseerd tijdstip voor de sluiting van de stembussen in alle lidstaten in sterke mate zou bijdragen aan het gemeenschappelijke Europese karakter van de Europese verkiezingen, en de kans zou verkleinen dat de uitslag wordt beïnvloed als de verkiezingsuitslagen in sommige lidstaten bekend worden gemaakt vóór de sluiting van de stembussen in alle lidstaten;

| T. | overwegende dat de eerste officiële prognoses van de verkiezingsuitslagen gelijktijdig in alle lidstaten moeten worden uitgebracht op de laatste dag van de verkiezingsperiode om 21.00 uur MET; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat de eerste officiële prognoses van de verkiezingsuitslagen gelijktijdig in alle lidstaten moeten worden uitgebracht op de laatste dag van de verkiezingsperiode om 21.00 uur MET;

| U. | overwegende dat een gemeenschappelijke Europese verkiezingsdag de gemeenschappelijke deelname van burgers in de hele Unie beter zou weerspiegelen, de participatieve democratie zou versterken en zou helpen coherentere pan-Europese verkiezingen tot stand te brengen; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat een gemeenschappelijke Europese verkiezingsdag de gemeenschappelijke deelname van burgers in de hele Unie beter zou weerspiegelen, de participatieve democratie zou versterken en zou helpen coherentere pan-Europese verkiezingen tot stand te brengen;

| V. | overwegende dat met het Verdrag van Lissabon een nieuwe constitutionele orde in het leven is geroepen, door het Europees Parlement het recht toe te kennen de voorzitter van de Europese Commissie (15) te kiezen in plaats van uitsluitend zijn toestemming te verlenen; overwegende dat de Europese verkiezingen van 2014 in dit verband een belangrijk precedent hebben geschept en hebben laten zien dat de voordracht van topkandidaten de interesse van de burgers voor de Europese verkiezingen vergroot; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat met het Verdrag van Lissabon een nieuwe constitutionele orde in het leven is geroepen, door het Europees Parlement het recht toe te kennen de voorzitter van de Europese Commissie (15) te kiezen in plaats van uitsluitend zijn toestemming te verlenen; overwegende dat de Europese verkiezingen van 2014 in dit verband een belangrijk precedent hebben geschept en hebben laten zien dat de voordracht van topkandidaten de interesse van de burgers voor de Europese verkiezingen vergroot;

| W. | overwegende dat de voordracht van topkandidaten voor de functie van voorzitter van de Europese Commissie zorgt voor een koppeling tussen de op nationaal niveau uitgebrachte stemmen en de Europese context, en de burgers van de Unie in staat stelt een weloverwogen keuze te maken tussen de verschillende politieke programma's; overwegende dat de aanwijzing van topkandidaten door middel van open en transparante procedures de democratische legitimiteit versterkt en de verantwoordingsplicht bevordert; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat de voordracht van topkandidaten voor de functie van voorzitter van de Europese Commissie zorgt voor een koppeling tussen de op nationaal niveau uitgebrachte stemmen en de Europese context, en de burgers van de Unie in staat stelt een weloverwogen keuze te maken tussen de verschillende politieke programma's; overwegende dat de aanwijzing van topkandidaten door middel van open en transparante procedures de democratische legitimiteit versterkt en de verantwoordingsplicht bevordert;

| X. | overwegende dat de procedure voor de voordracht en selectie van topkandidaten voor die functie een krachtige uitdrukking van Europese democratie is; overwegende dat het tevens integraal deel moet uitmaken van de verkiezingscampagnes; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat de procedure voor de voordracht en selectie van topkandidaten voor die functie een krachtige uitdrukking van Europese democratie is; overwegende dat het tevens integraal deel moet uitmaken van de verkiezingscampagnes;

| Y. | overwegende dat de termijn voor de voordracht van kandidaten door de Europese politieke partijen in de Verkiezingsakte moet worden vastgelegd en dat de topkandidaten voor de functie van voorzitter van de Commissie zich kandidaat zouden moeten stellen in de verkiezingen voor het Europees Parlement; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat de termijn voor de voordracht van kandidaten door de Europese politieke partijen in de Verkiezingsakte moet worden vastgelegd en dat de topkandidaten voor de functie van voorzitter van de Commissie zich kandidaat zouden moeten stellen in de verkiezingen voor het Europees Parlement;

| Z. | overwegende dat niet alle lidstaten hun burgers de mogelijkheid bieden vanuit het buitenland te stemmen, en dat de voorwaarden voor uitsluiting van het kiesrecht sterk uiteenlopen tussen de lidstaten die deze mogelijkheid wel bieden; overwegende dat het toekennen van het recht om deel te nemen aan de verkiezingen aan alle burgers van de Unie die buiten de Unie verblijven een bijdrage zou leveren aan de electorale gelijkheid; overwegende dat lidstaten hiervoor wel hun administraties beter op elkaar af moeten stemmen, om te voorkomen dat kiezers twee keer in twee verschillende lidstaten hun stem uitbrengen; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat niet alle lidstaten hun burgers de mogelijkheid bieden vanuit het buitenland te stemmen, en dat de voorwaarden voor uitsluiting van het kiesrecht sterk uiteenlopen tussen de lidstaten die deze mogelijkheid wel bieden; overwegende dat het toekennen van het recht om deel te nemen aan de verkiezingen aan alle burgers van de Unie die buiten de Unie verblijven een bijdrage zou leveren aan de electorale gelijkheid; overwegende dat lidstaten hiervoor wel hun administraties beter op elkaar af moeten stemmen, om te voorkomen dat kiezers twee keer in twee verschillende lidstaten hun stem uitbrengen;

| AA. | overwegende dat ten minste 13 lidstaten geen adequate interne regels hebben om te voorkomen dat burgers van de Unie die over een dubbele nationaliteit van lidstaten beschikken twee maal hun stem uitbrengen, in schending van artikel 9 van de Verkiezingsakte; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat ten minste 13 lidstaten geen adequate interne regels hebben om te voorkomen dat burgers van de Unie die over een dubbele nationaliteit van lidstaten beschikken twee maal hun stem uitbrengen, in schending van artikel 9 van de Verkiezingsakte;

| AB. | overwegende dat er op niveau van de Unie een verkiezingsautoriteit moet worden opgericht die optreedt als netwerk van de contactautoriteiten van de lidstaten, aangezien die de toegang tot informatie over de voorschriften inzake de Europese verkiezingen zou vergemakkelijken, het proces zou stroomlijnen en het Europese karakter van deze verkiezingen zou versterken; overwegende dat de Commissie derhalve wordt verzocht de modaliteiten te onderzoeken die noodzakelijk zijn om een dergelijke autoriteit op te richten op het niveau van de Unie; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat er op niveau van de Unie een verkiezingsautoriteit moet worden opgericht die optreedt als netwerk van de contactautoriteiten van de lidstaten, aangezien die de toegang tot informatie over de voorschriften inzake de Europese verkiezingen zou vergemakkelijken, het proces zou stroomlijnen en het Europese karakter van deze verkiezingen zou versterken; overwegende dat de Commissie derhalve wordt verzocht de modaliteiten te onderzoeken die noodzakelijk zijn om een dergelijke autoriteit op te richten op het niveau van de Unie;

| AC. | overwegende dat de minimumleeftijd in de 28 lidstaten varieert van 18 tot 25 jaar voor het passief kiesrecht en van 16 tot 18 jaar voor het actief kiesrecht, vanwege de verschillende constitutionele en electorale tradities in de lidstaten; overwegende dat de harmonisatie van de kiesgerechtigde leeftijd en de minimumleeftijd voor kandidaten uiterst wenselijk is, met het oog op werkelijke electorale gelijkheid voor de burgers van de Unie en het voorkomen van discriminatie met betrekking tot het meest fundamentele aspect van burgerschap, namelijk het recht op deelneming aan het democratisch proces; |
| --- | --- |

AC.

overwegende dat de minimumleeftijd in de 28 lidstaten varieert van 18 tot 25 jaar voor het passief kiesrecht en van 16 tot 18 jaar voor het actief kiesrecht, vanwege de verschillende constitutionele en electorale tradities in de lidstaten; overwegende dat de harmonisatie van de kiesgerechtigde leeftijd en de minimumleeftijd voor kandidaten uiterst wenselijk is, met het oog op werkelijke electorale gelijkheid voor de burgers van de Unie en het voorkomen van discriminatie met betrekking tot het meest fundamentele aspect van burgerschap, namelijk het recht op deelneming aan het democratisch proces;

| AD. | overwegende dat de officiële oprichting van politieke partijen op het niveau van de Unie en de consolidering daarvan bijdragen tot de vorming van een Europees politiek bewustzijn en de uitdrukking van de wil van de burgers van de Unie, en dat dit ook de geleidelijke harmonisatie van de kiesstelsels in de hand heeft gewerkt; |
| --- | --- |

AD.

overwegende dat de officiële oprichting van politieke partijen op het niveau van de Unie en de consolidering daarvan bijdragen tot de vorming van een Europees politiek bewustzijn en de uitdrukking van de wil van de burgers van de Unie, en dat dit ook de geleidelijke harmonisatie van de kiesstelsels in de hand heeft gewerkt;

| AE. | overwegende dat stemmen per post en via e-mail en internet het verloop van de Europese verkiezingen doeltreffender en aantrekkelijker voor kiezers kan maken, mits het hoogst mogelijke niveau van gegevensbescherming wordt gewaarborgd; |
| --- | --- |

AE.

overwegende dat stemmen per post en via e-mail en internet het verloop van de Europese verkiezingen doeltreffender en aantrekkelijker voor kiezers kan maken, mits het hoogst mogelijke niveau van gegevensbescherming wordt gewaarborgd;

| AF. | overwegende dat, in de meeste lidstaten, de leden van de uitvoerende macht zich kandidaat kunnen stellen voor het nationale parlement zonder hun institutionele activiteit op te hoeven geven; |
| --- | --- |

AF.

overwegende dat, in de meeste lidstaten, de leden van de uitvoerende macht zich kandidaat kunnen stellen voor het nationale parlement zonder hun institutionele activiteit op te hoeven geven;

| AG. | overwegende dat er, ondanks de gestage vooruitgang die sinds 1979 is geboekt wat betreft het evenwicht tussen vrouwen en mannen in de zetelverdeling, op dit gebied nog steeds aanzienlijke verschillen bestaan tussen de lidstaten, waarbij in tien van de lidstaten het percentage vrouwen lager ligt dan 33 %; overwegende dat de huidige samenstelling van het Europees Parlement, met slechts 36,62 % vrouwen, achterblijft bij de waarden en doelstellingen van gendergelijkheid die worden bepleit in het Handvest; |
| --- | --- |

AG.

overwegende dat er, ondanks de gestage vooruitgang die sinds 1979 is geboekt wat betreft het evenwicht tussen vrouwen en mannen in de zetelverdeling, op dit gebied nog steeds aanzienlijke verschillen bestaan tussen de lidstaten, waarbij in tien van de lidstaten het percentage vrouwen lager ligt dan 33 %; overwegende dat de huidige samenstelling van het Europees Parlement, met slechts 36,62 % vrouwen, achterblijft bij de waarden en doelstellingen van gendergelijkheid die worden bepleit in het Handvest;

| AH. | overwegende dat gezorgd moet worden voor gelijkheid tussen vrouwen en mannen, een van de grondwaarden van de Unie, maar dat slechts zeer weinig lidstaten dit beginsel hebben opgenomen in hun nationale kieswetgeving; overwegende dat genderquota in de politieke besluitvorming en het ritssysteem bij de vaststelling van de lijsten zeer doeltreffend zijn gebleken bij het aanpakken van discriminatie en genderspecifieke machtsongelijkheid alsook bij het verbeteren van de democratische vertegenwoordiging in politieke besluitvormingsorganen; |
| --- | --- |

AH.

overwegende dat gezorgd moet worden voor gelijkheid tussen vrouwen en mannen, een van de grondwaarden van de Unie, maar dat slechts zeer weinig lidstaten dit beginsel hebben opgenomen in hun nationale kieswetgeving; overwegende dat genderquota in de politieke besluitvorming en het ritssysteem bij de vaststelling van de lijsten zeer doeltreffend zijn gebleken bij het aanpakken van discriminatie en genderspecifieke machtsongelijkheid alsook bij het verbeteren van de democratische vertegenwoordiging in politieke besluitvormingsorganen;

| AI. | overwegende dat het in het VEU verankerde beginsel van degressieve evenredigheid aanzienlijk heeft bijgedragen tot het gemeenschappelijke draagvlak voor het Europese project in alle lidstaten, |
| --- | --- |

AI.

overwegende dat het in het VEU verankerde beginsel van degressieve evenredigheid aanzienlijk heeft bijgedragen tot het gemeenschappelijke draagvlak voor het Europese project in alle lidstaten,

| 1. | besluit zijn verkiezingsprocedure tijdig voor de verkiezingen van 2019 te hervormen, met het oog op het versterken van de democratische en transnationale dimensie van de Europese verkiezingen en de democratische legitimiteit van het besluitvormingsproces in de EU, het bevorderen van het concept burgerschap van de Unie en de electorale gelijkheid, het bevorderen van het beginsel van representatieve democratie evenals de rechtstreekse vertegenwoordiging van burgers van de Unie in het Europees Parlement overeenkomstig artikel 10 VWEU, het verbeteren van de werking van het Europees Parlement en het bestuur van de Unie, het legitiemer en doeltreffender maken van de werkzaamheden van het Europees Parlement, het vergroten van de doeltreffendheid van het systeem voor de organisatie van Europese verkiezingen, het bevorderen van een gemeenschappelijk draagvlak onder burgers van alle lidstaten, het versterken van een evenwichtige samenstelling van het Europees Parlement, en het realiseren van een zo groot mogelijke electorale gelijkheid voor en participatie van de burgers van de Unie; |
| --- | --- |

1.

besluit zijn verkiezingsprocedure tijdig voor de verkiezingen van 2019 te hervormen, met het oog op het versterken van de democratische en transnationale dimensie van de Europese verkiezingen en de democratische legitimiteit van het besluitvormingsproces in de EU, het bevorderen van het concept burgerschap van de Unie en de electorale gelijkheid, het bevorderen van het beginsel van representatieve democratie evenals de rechtstreekse vertegenwoordiging van burgers van de Unie in het Europees Parlement overeenkomstig artikel 10 VWEU, het verbeteren van de werking van het Europees Parlement en het bestuur van de Unie, het legitiemer en doeltreffender maken van de werkzaamheden van het Europees Parlement, het vergroten van de doeltreffendheid van het systeem voor de organisatie van Europese verkiezingen, het bevorderen van een gemeenschappelijk draagvlak onder burgers van alle lidstaten, het versterken van een evenwichtige samenstelling van het Europees Parlement, en het realiseren van een zo groot mogelijke electorale gelijkheid voor en participatie van de burgers van de Unie;

| 2. | stelt voor om de zichtbaarheid van de Europese politieke partijen te vergroten door hun namen en logo's op de stembiljetten te plaatsen, en beveelt aan ze tevens te laten verschijnen in verkiezingsspotjes op televisie en radio en te plaatsen op posters en ander tijdens de Europese verkiezingscampagnes gebruikt materiaal, in het bijzonder de verkiezingsmanifesten van nationale partijen, aangezien deze maatregelen de transparantie van de Europese verkiezingen en de democratische wijze waarop de verkiezingen verlopen, ten goede zouden komen, daar de burgers een duidelijk verband zouden kunnen leggen tussen hun stem en de gevolgen daarvan voor de politieke invloed van Europese politieke partijen en hun vermogen om fracties te vormen in het Europees Parlement; |
| --- | --- |

2.

stelt voor om de zichtbaarheid van de Europese politieke partijen te vergroten door hun namen en logo's op de stembiljetten te plaatsen, en beveelt aan ze tevens te laten verschijnen in verkiezingsspotjes op televisie en radio en te plaatsen op posters en ander tijdens de Europese verkiezingscampagnes gebruikt materiaal, in het bijzonder de verkiezingsmanifesten van nationale partijen, aangezien deze maatregelen de transparantie van de Europese verkiezingen en de democratische wijze waarop de verkiezingen verlopen, ten goede zouden komen, daar de burgers een duidelijk verband zouden kunnen leggen tussen hun stem en de gevolgen daarvan voor de politieke invloed van Europese politieke partijen en hun vermogen om fracties te vormen in het Europees Parlement;

| 3. | is tegelijkertijd van mening dat, gezien de waarde die de Unie hecht aan het subsidiariteitsbeginsel, regionale politieke partijen die aan de verkiezingen voor het Europees Parlement deelnemen dezelfde praktijken zouden moeten hanteren en dat de regionale autoriteiten moeten worden aangemoedigd om in dat kader officieel erkende regionale talen te gebruiken; |
| --- | --- |

3.

is tegelijkertijd van mening dat, gezien de waarde die de Unie hecht aan het subsidiariteitsbeginsel, regionale politieke partijen die aan de verkiezingen voor het Europees Parlement deelnemen dezelfde praktijken zouden moeten hanteren en dat de regionale autoriteiten moeten worden aangemoedigd om in dat kader officieel erkende regionale talen te gebruiken;

| 4. | spoort de lidstaten aan de deelname van Europese politieke partijen en hun topkandidaten aan verkiezingscampagnes te bevorderen, met name op televisie en in andere media; |
| --- | --- |

4.

spoort de lidstaten aan de deelname van Europese politieke partijen en hun topkandidaten aan verkiezingscampagnes te bevorderen, met name op televisie en in andere media;

| 5. | is van plan een gemeenschappelijke minimumtermijn van 12 weken vóór de verkiezingsdag in te voeren voor de vaststelling van de kieslijsten, teneinde de electorale gelijkheid te vergroten door de kandidaten en de kiezers in de Unie evenveel tijd te geven om zich voor te bereiden op de verkiezingen en na te denken over hun stemkeuze; spoort de lidstaten aan na te denken over manieren om grotere convergentie te bewerkstelligen tussen de regelgeving inzake verkiezingscampagnes voor de Europese verkiezingen; |
| --- | --- |

5.

is van plan een gemeenschappelijke minimumtermijn van 12 weken vóór de verkiezingsdag in te voeren voor de vaststelling van de kieslijsten, teneinde de electorale gelijkheid te vergroten door de kandidaten en de kiezers in de Unie evenveel tijd te geven om zich voor te bereiden op de verkiezingen en na te denken over hun stemkeuze; spoort de lidstaten aan na te denken over manieren om grotere convergentie te bewerkstelligen tussen de regelgeving inzake verkiezingscampagnes voor de Europese verkiezingen;

| 6. | acht het van essentieel belang dat politieke partijen op alle niveaus democratische en transparante procedures invoeren voor de selectie van kandidaten; beveelt de nationale partijen aan hun kandidaten voor de Europese verkiezingen via een democratische stemming te selecteren; |
| --- | --- |

6.

acht het van essentieel belang dat politieke partijen op alle niveaus democratische en transparante procedures invoeren voor de selectie van kandidaten; beveelt de nationale partijen aan hun kandidaten voor de Europese verkiezingen via een democratische stemming te selecteren;

| 7. | stelt voor een verplichte drempel in te voeren, variërend van 3 % tot 5 %, voor de zetelverdeling in de lidstaten met één kiesdistrict en kiesdistricten waar gebruik wordt gemaakt van het lijstenstelsel en die meer dan 26 zetels omvatten; acht deze maatregel van belang voor het waarborgen van de werking van het Europees Parlement, omdat hiermee verdere versnippering wordt voorkomen; |
| --- | --- |

7.

stelt voor een verplichte drempel in te voeren, variërend van 3 % tot 5 %, voor de zetelverdeling in de lidstaten met één kiesdistrict en kiesdistricten waar gebruik wordt gemaakt van het lijstenstelsel en die meer dan 26 zetels omvatten; acht deze maatregel van belang voor het waarborgen van de werking van het Europees Parlement, omdat hiermee verdere versnippering wordt voorkomen;

| 8. | stelt voor, ondanks het feit dat het lidstaten vrij staat de dag(en) van de verkiezingen binnen de verkiezingsperiode te bepalen, om de verkiezingen in alle lidstaten te beëindigen op de zondag van de Europese verkiezingen om 21.00 uur MET, omdat hiermee de correcte toepassing van artikel 10, lid 2, van de Verkiezingsakte wordt gewaarborgd en de kans wordt verkleind dat de uitslag van de verkiezingen wordt beïnvloed als de verkiezingsuitslagen in sommige lidstaten bekend worden gemaakt vóór de sluiting van de stembussen in alle lidstaten; pleit voor handhaving in alle lidstaten van het verbod op vroegtijdige bekendmaking van de verkiezingsuitslagen; |
| --- | --- |

8.

stelt voor, ondanks het feit dat het lidstaten vrij staat de dag(en) van de verkiezingen binnen de verkiezingsperiode te bepalen, om de verkiezingen in alle lidstaten te beëindigen op de zondag van de Europese verkiezingen om 21.00 uur MET, omdat hiermee de correcte toepassing van artikel 10, lid 2, van de Verkiezingsakte wordt gewaarborgd en de kans wordt verkleind dat de uitslag van de verkiezingen wordt beïnvloed als de verkiezingsuitslagen in sommige lidstaten bekend worden gemaakt vóór de sluiting van de stembussen in alle lidstaten; pleit voor handhaving in alle lidstaten van het verbod op vroegtijdige bekendmaking van de verkiezingsuitslagen;

| 9. | is van plan een gemeenschappelijke termijn van 12 weken vóór de Europese verkiezingen vast te stellen voor de voordracht van topkandidaten door de Europese politieke partijen, zodat hun verkiezingsprogramma's kunnen worden gepresenteerd, er politieke debatten tussen de kandidaten kunnen worden georganiseerd en Uniebrede verkiezingscampagnes kunnen worden opgezet; beschouwt het proces met het oog op de voordracht van topkandidaten als een belangrijk onderdeel van de verkiezingscampagnes, gezien het impliciete verband tussen de uitslagen van de Europese verkiezingen en de verkiezing van de voorzitter van de Commissie, zoals verankerd in het Verdrag van Lissabon; |
| --- | --- |

9.

is van plan een gemeenschappelijke termijn van 12 weken vóór de Europese verkiezingen vast te stellen voor de voordracht van topkandidaten door de Europese politieke partijen, zodat hun verkiezingsprogramma's kunnen worden gepresenteerd, er politieke debatten tussen de kandidaten kunnen worden georganiseerd en Uniebrede verkiezingscampagnes kunnen worden opgezet; beschouwt het proces met het oog op de voordracht van topkandidaten als een belangrijk onderdeel van de verkiezingscampagnes, gezien het impliciete verband tussen de uitslagen van de Europese verkiezingen en de verkiezing van de voorzitter van de Commissie, zoals verankerd in het Verdrag van Lissabon;

| 10. | is van plan een gemeenschappelijke termijn van acht weken vast te stellen voor de voltooiing van de kiezerslijsten en van zes weken voor de uitwisseling van informatie over burgers van de Unie met een dubbele nationaliteit en burgers van de Unie die in een andere lidstaat gevestigd zijn met de nationale bevoegde autoriteit die met de kiezerslijst is belast; |
| --- | --- |

10.

is van plan een gemeenschappelijke termijn van acht weken vast te stellen voor de voltooiing van de kiezerslijsten en van zes weken voor de uitwisseling van informatie over burgers van de Unie met een dubbele nationaliteit en burgers van de Unie die in een andere lidstaat gevestigd zijn met de nationale bevoegde autoriteit die met de kiezerslijst is belast;

| 11. | stelt voor de integriteit van de verkiezingen te vergroten door campagne-uitgaven te beperken tot een redelijk bedrag dat politieke partijen in staat stelt zichzelf, hun kandidaten en hun verkiezingsprogramma's behoorlijk te presenteren; |
| --- | --- |

11.

stelt voor de integriteit van de verkiezingen te vergroten door campagne-uitgaven te beperken tot een redelijk bedrag dat politieke partijen in staat stelt zichzelf, hun kandidaten en hun verkiezingsprogramma's behoorlijk te presenteren;

| 12. | stelt voor om alle burgers van de Unie, ook wanneer ze in een derde land wonen of werken, het recht toe te kennen om te stemmen bij de verkiezingen voor het Europees Parlement; is van mening dat alle burgers van de Unie hierdoor eindelijk hetzelfde stemrecht zouden krijgen bij de Europese verkiezingen, onder dezelfde voorwaarden en ongeacht hun verblijfplaats of staatsburgerschap; |
| --- | --- |

12.

stelt voor om alle burgers van de Unie, ook wanneer ze in een derde land wonen of werken, het recht toe te kennen om te stemmen bij de verkiezingen voor het Europees Parlement; is van mening dat alle burgers van de Unie hierdoor eindelijk hetzelfde stemrecht zouden krijgen bij de Europese verkiezingen, onder dezelfde voorwaarden en ongeacht hun verblijfplaats of staatsburgerschap;

| 13. | roept de lidstaten wel op hiertoe hun administraties beter op elkaar af te stemmen, om te voorkomen dat kiezers twee keer in twee verschillende lidstaten hun stem uitbrengen; |
| --- | --- |

13.

roept de lidstaten wel op hiertoe hun administraties beter op elkaar af te stemmen, om te voorkomen dat kiezers twee keer in twee verschillende lidstaten hun stem uitbrengen;

| 14. | moedigt de lidstaten aan stemmen per post en via e-mail en internet mogelijk te maken om de deelname te vergroten en het stemmen gemakkelijker te maken voor alle burgers, met name voor mensen met verminderde mobiliteit en mensen die in een lidstaat wonen of werken waarvan zij geen onderdaan zijn of die in een derde land wonen of werken, mits de nodige maatregelen worden genomen om iedere vorm van eventuele stemfraude via deze wegen te voorkomen; |
| --- | --- |

14.

moedigt de lidstaten aan stemmen per post en via e-mail en internet mogelijk te maken om de deelname te vergroten en het stemmen gemakkelijker te maken voor alle burgers, met name voor mensen met verminderde mobiliteit en mensen die in een lidstaat wonen of werken waarvan zij geen onderdaan zijn of die in een derde land wonen of werken, mits de nodige maatregelen worden genomen om iedere vorm van eventuele stemfraude via deze wegen te voorkomen;

| 15. | beveelt de lidstaten aan om, als een volgende stap, na te denken over manieren om te komen tot een geharmoniseerde minimumleeftijd voor de kiezers van 16 jaar, teneinde de electorale gelijkheid van de burgers van de Unie verder te vergroten; |
| --- | --- |

15.

beveelt de lidstaten aan om, als een volgende stap, na te denken over manieren om te komen tot een geharmoniseerde minimumleeftijd voor de kiezers van 16 jaar, teneinde de electorale gelijkheid van de burgers van de Unie verder te vergroten;

| 16. | verzoekt om een herziening van het Kaderakkoord over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie, met het oog op de aanpassing van de regels inzake leden van de Commissie die zich verkiesbaar willen stellen voor het Europees Parlement, teneinde de institutionele efficiëntie van de Commissie ten tijde van verkiezingen niet te belemmeren en misbruik van institutionele middelen te voorkomen; |
| --- | --- |

16.

verzoekt om een herziening van het Kaderakkoord over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie, met het oog op de aanpassing van de regels inzake leden van de Commissie die zich verkiesbaar willen stellen voor het Europees Parlement, teneinde de institutionele efficiëntie van de Commissie ten tijde van verkiezingen niet te belemmeren en misbruik van institutionele middelen te voorkomen;

| 17. | is van plan het Parlement het recht toe te kennen de verkiezingsperiode voor de verkiezingen voor het Europees Parlement vast te stellen na raadpleging van de Raad; |
| --- | --- |

17.

is van plan het Parlement het recht toe te kennen de verkiezingsperiode voor de verkiezingen voor het Europees Parlement vast te stellen na raadpleging van de Raad;

| 18. | spoort de lidstaten aan adequate juridische kaders vast te stellen om tijdens de verkiezingscampagnes de hoogst mogelijke normen voor informatieve, eerlijke en objectieve mediaberichtgeving te waarborgen, met name door de publieke omroepen; ziet dit als een cruciale voorwaarde om burgers van de Unie in staat te stellen een weloverwogen keuze te maken uit de concurrerende politieke programma's; erkent de betekenis van zelfregulerende instrumenten zoals gedragscodes om dit doel te bereiken; |
| --- | --- |

18.

spoort de lidstaten aan adequate juridische kaders vast te stellen om tijdens de verkiezingscampagnes de hoogst mogelijke normen voor informatieve, eerlijke en objectieve mediaberichtgeving te waarborgen, met name door de publieke omroepen; ziet dit als een cruciale voorwaarde om burgers van de Unie in staat te stellen een weloverwogen keuze te maken uit de concurrerende politieke programma's; erkent de betekenis van zelfregulerende instrumenten zoals gedragscodes om dit doel te bereiken;

| 19. | roept op tot het versterken van de normen die bedoeld zijn om een onbeperkte politieke concurrentie mogelijk te maken, in het bijzonder door in het licht van het verkiezingsproces te zorgen voor pluraliteit in de media en neutraliteit in het openbaar bestuur op alle niveaus; |
| --- | --- |

19.

roept op tot het versterken van de normen die bedoeld zijn om een onbeperkte politieke concurrentie mogelijk te maken, in het bijzonder door in het licht van het verkiezingsproces te zorgen voor pluraliteit in de media en neutraliteit in het openbaar bestuur op alle niveaus;

| 20. | benadrukt het belang van de deelname van meer vrouwen aan het politieke besluitvormingsproces en een betere vertegenwoordiging van vrouwen in de Europese verkiezingen; verzoekt de lidstaten en de instellingen van de Unie derhalve alle nodige maatregelen te nemen om het beginsel van gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen gedurende het gehele verkiezingsproces; benadrukt in dit verband het belang van genderevenwichtige kieslijsten; |
| --- | --- |

20.

benadrukt het belang van de deelname van meer vrouwen aan het politieke besluitvormingsproces en een betere vertegenwoordiging van vrouwen in de Europese verkiezingen; verzoekt de lidstaten en de instellingen van de Unie derhalve alle nodige maatregelen te nemen om het beginsel van gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen gedurende het gehele verkiezingsproces; benadrukt in dit verband het belang van genderevenwichtige kieslijsten;

| 21. | moedigt de lidstaten aan maatregelen te nemen om een adequate vertegenwoordiging van etnische, linguïstische en andere minderheden in de Europese verkiezingen te bevorderen; |
| --- | --- |

21.

moedigt de lidstaten aan maatregelen te nemen om een adequate vertegenwoordiging van etnische, linguïstische en andere minderheden in de Europese verkiezingen te bevorderen;

| 22. | acht het wenselijk een Europese verkiezingsautoriteit op te richten die kan worden belast met de centrale verzameling van informatie over de verkiezingen voor het Europees Parlement, het toezicht op het verloop van deze verkiezingen en de bevordering van uitwisseling van informatie tussen de lidstaten; |
| --- | --- |

22.

acht het wenselijk een Europese verkiezingsautoriteit op te richten die kan worden belast met de centrale verzameling van informatie over de verkiezingen voor het Europees Parlement, het toezicht op het verloop van deze verkiezingen en de bevordering van uitwisseling van informatie tussen de lidstaten;

| 23. | bepaalt dat de functie van lid van het Europees Parlement eveneens onverenigbaar dient te zijn met de functie van lid van een regionaal parlement of een regionale vergadering met wetgevingsbevoegdheden; |
| --- | --- |

23.

bepaalt dat de functie van lid van het Europees Parlement eveneens onverenigbaar dient te zijn met de functie van lid van een regionaal parlement of een regionale vergadering met wetgevingsbevoegdheden;

| 24. | herinnert eraan dat de lidstaten, ondanks herhaaldelijke aanbevelingen van de Commissie, er niet in zijn geslaagd overeenstemming te bereiken over een gemeenschappelijke verkiezingsdag; spoort de lidstaten aan over dit onderwerp tot overeenstemming te komen; |
| --- | --- |

24.

herinnert eraan dat de lidstaten, ondanks herhaaldelijke aanbevelingen van de Commissie, er niet in zijn geslaagd overeenstemming te bereiken over een gemeenschappelijke verkiezingsdag; spoort de lidstaten aan over dit onderwerp tot overeenstemming te komen;

| 25. | dient bij de Raad het bijvoegde voorstel in tot wijziging van de Akte betreffende de verkiezing van de vertegenwoordigers in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen (16); |
| --- | --- |

25.

dient bij de Raad het bijvoegde voorstel in tot wijziging van de Akte betreffende de verkiezing van de vertegenwoordigers in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen (16);

| 26. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de Commissie en de parlementen en regeringen van de lidstaten. |
| --- | --- |

26.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de Commissie en de parlementen en regeringen van de lidstaten.

---

(1)  Besluit van de Raad 76/787/EGKS, EEG, Euratom (PB L 278 van 8.10.1976, blz. 1), zoals gewijzigd bij Besluit van de Raad 93/81/Euratom, EGKS, EEG (PB L 33 van 9.2.1993, blz. 15) en bij Besluit van de Raad 2002/772/EG, Euratom (PB L 283 van 21.10.2002, blz. 1).

(2)  PB C 292 van 21.9.1998, blz. 66.

(3)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0462.

(4)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0323.

(5)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0082.

(6)  PB L 79 van 21.3.2013, blz. 29.

(7)  PE 558.775 http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2015/558775/EPRS_IDA(2015)558775_ EN.pdf

(8)  PB L 304 van 20.11.2010, blz. 47.

(9)  PB L 329 van 30.12.1993, blz. 34.

(10)  PB L 317 van 04.11.2014, blz. 1.

(11)  Artikel 10, lid 2, en artikel 14, lid 2, VEU.

(12)  Artikel 189, lid 1, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap.

(13)  Besluit 2002/772/EG, Euratom van de Raad van 25 juni 2002 en 23 september 2002 tot wijziging van de Akte betreffende de verkiezing van de vertegenwoordigers in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen gehecht aan Besluit 76/787/EGKS, EEG, Euratom (PB L 283 van 21.10.2002, blz. 1).

(14)  Artikel 20, lid 2, VWEU.

(15)  Artikel 17, lid 7, VEU.

(16)  De amendementen in het voorstel in bijlage zijn gebaseerd op een consolidering door de Juridische Dienst van het Europees Parlement op basis van de Akte betreffende de verkiezing van de vertegenwoordigers in de Vergadering door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen (PB L 278 van 8.10.1976, blz. 5), als gewijzigd bij Besluit 93/81/Euratom, EGKS, EEG tot wijziging van de Akte betreffende de verkiezing van de vertegenwoordigers in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen gehecht aan Besluit 76/787/EGKS, EEG, Euratom van de Raad van 20 september 1976 (PB L 33 van 9.2.1993, blz. 15) en Besluit 2002/772/EG, Euratom van de Raad van 25 juni 2002 en 23 september 2002 (PB L 283 van 21.10.2002, blz. 1). Deze consolidering wijkt af van de door de Publicatiebureau van de Europese Unie geproduceerde geconsolideerde versie (CONSLEG. 1976X1008-23/09/2002) op twee punten: de tekst bevat een streepje bij artikel 7, lid 1 — ‘lid van het Comité van de Regio’s’ ingevolge artikel 5 van het Verdrag van Amsterdam (PB C 340 van 10.11.1997) en is hernummerd overeenkomstig artikel 2, lid 1 van Besluit 2002/772/EG, Euratom van de Raad.

---

BIJLAGE

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

tot vaststelling van de bepalingen tot wijziging van de Akte betreffende de verkiezing van de vertegenwoordigers in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 223, lid 1 ,

Gezien het voorstel van het Europees Parlement,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien de goedkeuring door het Europees Parlement,

Handelend volgens een bijzondere wetgevingsprocedure,

Overwegende dat de Verdragsbepalingen betreffende de verkiezingsprocedure dienen te worden toegepast,

HEEFT DE VOLGENDE BEPALINGEN VASTGESTELD en beveelt aan dat zij door de lidstaten overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen worden goedgekeurd.

Artikel 1

De Akte betreffende de verkiezing van de vertegenwoordigers in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, in bijlage bij Besluit 76/787/EGKS, EEG, Euratom van de Raad (1), wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | In artikel 1 wordt lid 1 vervangen door:
  „1.   In alle lidstaten worden de leden van het Europees Parlement als vertegenwoordigers van de burgers van de Unie gekozen volgens een stelsel van evenredige vertegenwoordiging, hetzij volgens het lijstenstelsel, hetzij volgens het stelsel van één overdraagbare stem.” |
| --- | --- |

1)

In artikel 1 wordt lid 1 vervangen door:

„1.   In alle lidstaten worden de leden van het Europees Parlement als vertegenwoordigers van de burgers van de Unie gekozen volgens een stelsel van evenredige vertegenwoordiging, hetzij volgens het lijstenstelsel, hetzij volgens het stelsel van één overdraagbare stem.”

| 2) | Het volgende artikel wordt ingevoegd:
  „Artikel 2 bis
  De Raad besluit met eenparigheid van stemmen over een gemeenschappelijk kiesdistrict waarvan de kieslijsten worden aangevoerd door de kandidaat-Commissievoorzitter van elke politieke familie.” |
| --- | --- |

2)

Het volgende artikel wordt ingevoegd:

„Artikel 2 bis

De Raad besluit met eenparigheid van stemmen over een gemeenschappelijk kiesdistrict waarvan de kieslijsten worden aangevoerd door de kandidaat-Commissievoorzitter van elke politieke familie.”

| 3) | Artikel 3 wordt vervangen door:
  „Artikel 3
  Voor kiesdistricten, en voor lidstaten met één kiesdistrict, waar gebruik wordt gemaakt van het lijstenstelsel en die meer dan 26 zetels omvatten, stellen de lidstaten een drempel vast voor de verdeling van de zetels die niet lager is dan 3 %, en niet hoger is dan 5 % van de uitgebrachte stemmen, in het betreffende kiesdistrict of de betreffende lidstaat met één kiesdistrict.” |
| --- | --- |

3)

Artikel 3 wordt vervangen door:

„Artikel 3

Voor kiesdistricten, en voor lidstaten met één kiesdistrict, waar gebruik wordt gemaakt van het lijstenstelsel en die meer dan 26 zetels omvatten, stellen de lidstaten een drempel vast voor de verdeling van de zetels die niet lager is dan 3 %, en niet hoger is dan 5 % van de uitgebrachte stemmen, in het betreffende kiesdistrict of de betreffende lidstaat met één kiesdistrict.”

| 4) | De volgende artikelen worden ingevoegd:
  „Artikel 3 bis
  Elke lidstaat voert een termijn in voor de vaststelling van de lijsten met kandidaten voor de verkiezing van het Europees Parlement van ten minste 12 weken vóór de aanvang van de verkiezingsperiode bedoeld in artikel 10, lid 1.
  Artikel 3 ter
  De termijn voor de vaststelling en voltooiing van de kiezerslijsten is acht weken voor de eerste verkiezingsdag.
  Artikel 3 quater
  Politieke partijen die deelnemen aan de verkiezing van het Europees Parlement nemen democratische procedures en transparantie in acht bij de selectie van hun kandidaten voor deze verkiezing.
  Artikel 3 quinquies
  De lijst met kandidaten voor de verkiezingen voor het Europees Parlement waarborgt gendergelijkheid.
  Artikel 3 sexies
  Op de stembiljetten voor de verkiezing van het Europees Parlement krijgen de namen en logo's van de nationale partijen evenveel zichtbaarheid als die van de Europese politieke partijen.
  De lidstaten bevorderen en faciliteren het informeren over dergelijke banden in verkiezingsuitzendingen op televisie en radio en in ander verkiezingscampagnemateriaal. Ook bevat dit materiaal een verwijzing naar het verkiezingsmanifest van de Europese politieke partij waarmee eventueel banden worden onderhouden.
  Bij de verkiezingen voor het Europees Parlement zijn de regels voor het versturen van verkiezingsmateriaal aan kiezers dezelfde als die voor nationale, regionale en lokale verkiezingen in de desbetreffende lidstaat.
  Artikel 3 septies
  De Europese politieke partijen nomineren hun kandidaten voor het voorzitterschap van de Commissie ten minste 12 weken vóór de aanvang van de verkiezingsperiode bedoeld in artikel 10, lid 1.” |
| --- | --- |

4)

De volgende artikelen worden ingevoegd:

„Artikel 3 bis

Elke lidstaat voert een termijn in voor de vaststelling van de lijsten met kandidaten voor de verkiezing van het Europees Parlement van ten minste 12 weken vóór de aanvang van de verkiezingsperiode bedoeld in artikel 10, lid 1.

Artikel 3 ter

De termijn voor de vaststelling en voltooiing van de kiezerslijsten is acht weken voor de eerste verkiezingsdag.

Artikel 3 quater

Politieke partijen die deelnemen aan de verkiezing van het Europees Parlement nemen democratische procedures en transparantie in acht bij de selectie van hun kandidaten voor deze verkiezing.

Artikel 3 quinquies

De lijst met kandidaten voor de verkiezingen voor het Europees Parlement waarborgt gendergelijkheid.

Artikel 3 sexies

Op de stembiljetten voor de verkiezing van het Europees Parlement krijgen de namen en logo's van de nationale partijen evenveel zichtbaarheid als die van de Europese politieke partijen.

De lidstaten bevorderen en faciliteren het informeren over dergelijke banden in verkiezingsuitzendingen op televisie en radio en in ander verkiezingscampagnemateriaal. Ook bevat dit materiaal een verwijzing naar het verkiezingsmanifest van de Europese politieke partij waarmee eventueel banden worden onderhouden.

Bij de verkiezingen voor het Europees Parlement zijn de regels voor het versturen van verkiezingsmateriaal aan kiezers dezelfde als die voor nationale, regionale en lokale verkiezingen in de desbetreffende lidstaat.

Artikel 3 septies

De Europese politieke partijen nomineren hun kandidaten voor het voorzitterschap van de Commissie ten minste 12 weken vóór de aanvang van de verkiezingsperiode bedoeld in artikel 10, lid 1.”

| 5) | De volgende artikelen worden ingevoegd:
  „Artikel 4 bis
  De lidstaten kunnen het elektronisch stemmen of stemmen via internet invoeren voor de verkiezing van het Europees Parlement, en nemen, indien zij hiertoe overgaan, de nodige maatregelen om de betrouwbaarheid van de resultaten, de geheimhouding van de stembusgang en de gegevensbescherming te waarborgen.
  Artikel 4 ter
  De lidstaten kunnen hun burgers de mogelijkheid bieden om bij de verkiezingen voor het Europees Parlement hun stem per post uit te brengen.” |
| --- | --- |

5)

De volgende artikelen worden ingevoegd:

„Artikel 4 bis

De lidstaten kunnen het elektronisch stemmen of stemmen via internet invoeren voor de verkiezing van het Europees Parlement, en nemen, indien zij hiertoe overgaan, de nodige maatregelen om de betrouwbaarheid van de resultaten, de geheimhouding van de stembusgang en de gegevensbescherming te waarborgen.

Artikel 4 ter

De lidstaten kunnen hun burgers de mogelijkheid bieden om bij de verkiezingen voor het Europees Parlement hun stem per post uit te brengen.”

| 6) | In artikel 5, lid 1, wordt de tweede alinea geschrapt. |
| --- | --- |

6)

In artikel 5, lid 1, wordt de tweede alinea geschrapt.

| 7) | Artikel 6 wordt vervangen door:
  „Artikel 6
  1.   De leden van het Europees Parlement brengen hun stem individueel en persoonlijk uit. Zij mogen niet gebonden zijn door instructies en geen bindend mandaat aanvaarden. Zij vertegenwoordigen alle burgers van de Unie.
  2.   De leden van het Europees Parlement genieten de voorrechten en immuniteiten die op hen van toepassing zijn uit hoofde van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie dat is gehecht aan het Verdrag van de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie.” |
| --- | --- |

7)

Artikel 6 wordt vervangen door:

„Artikel 6

1.   De leden van het Europees Parlement brengen hun stem individueel en persoonlijk uit. Zij mogen niet gebonden zijn door instructies en geen bindend mandaat aanvaarden. Zij vertegenwoordigen alle burgers van de Unie.

2.   De leden van het Europees Parlement genieten de voorrechten en immuniteiten die op hen van toepassing zijn uit hoofde van Protocol nr. 7 betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie dat is gehecht aan het Verdrag van de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie.”

| 8) | Artikel 7 wordt als volgt gewijzigd:






  a) | lid 1 wordt vervangen door:
  „1.   De hoedanigheid van lid van het Europees Parlement is onverenigbaar met die van:






  — | lid van de regering van een lidstaat, |
| --- | --- | --- | --- |

8)

Artikel 7 wordt als volgt gewijzigd:

a)

lid 1 wordt vervangen door:

„1.   De hoedanigheid van lid van het Europees Parlement is onverenigbaar met die van:

—

lid van de regering van een lidstaat,

| — | lid van een nationaal of regionaal parlement, dan wel nationale of regionale vergadering, met wetgevende bevoegdheid, |
| --- | --- |

—

lid van een nationaal of regionaal parlement, dan wel nationale of regionale vergadering, met wetgevende bevoegdheid,

| — | lid van de Commissie, |
| --- | --- |

—

lid van de Commissie,

| — | rechter in, griffier van of advocaat-generaal bij het Hof van Justitie van de Europese Unie; |
| --- | --- |

—

rechter in, griffier van of advocaat-generaal bij het Hof van Justitie van de Europese Unie;

| — | lid van de Raad van bestuur van de Europese Centrale Bank, |
| --- | --- |

—

lid van de Raad van bestuur van de Europese Centrale Bank,

| — | lid van de Rekenkamer; |
| --- | --- |

—

lid van de Rekenkamer;

| — | Europese ombudsman, |
| --- | --- |

—

Europese ombudsman,

| — | lid van het Economisch en Sociaal Comité, |
| --- | --- |

—

lid van het Economisch en Sociaal Comité,

| — | lid van het Comité van de Regio’s, |
| --- | --- |

—

lid van het Comité van de Regio’s,

| — | lid van comités of lichamen die krachtens het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie of het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie zijn ingesteld met oog op het beheer van de middelen van de Unie of ter vervulling van een duurzame taak van rechtstreeks administratief beheer; |
| --- | --- |

—

lid van comités of lichamen die krachtens het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie of het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie zijn ingesteld met oog op het beheer van de middelen van de Unie of ter vervulling van een duurzame taak van rechtstreeks administratief beheer;

| — | lid van de Raad van bestuur, van de directie of beambte van de Europese Investeringsbank, |
| --- | --- |

—

lid van de Raad van bestuur, van de directie of beambte van de Europese Investeringsbank,

| — | ambtenaar of ander personeelslid in actieve dienst van de instellingen van de Europese Unie of van de daaraan verbonden gespecialiseerde lichamen of van de Europese Centrale Bank.”; |
| --- | --- |

—

ambtenaar of ander personeelslid in actieve dienst van de instellingen van de Europese Unie of van de daaraan verbonden gespecialiseerde lichamen of van de Europese Centrale Bank.”;

| b) | lid 2 wordt geschrapt; |
| --- | --- |

b)

lid 2 wordt geschrapt;

| c) | lid 4 wordt vervangen door:
  „4.   De leden van het Europees Parlement ten aanzien van wie tijdens de in artikel 5 bedoelde periode van vijf jaar de leden 1 en 3 van toepassing zijn, worden vervangen overeenkomstig artikel 13.” |
| --- | --- |

c)

lid 4 wordt vervangen door:

„4.   De leden van het Europees Parlement ten aanzien van wie tijdens de in artikel 5 bedoelde periode van vijf jaar de leden 1 en 3 van toepassing zijn, worden vervangen overeenkomstig artikel 13.”

| 9) | Volgende artikelen worden ingevoegd:
  „Artikel 9 bis
  Alle burgers van de Unie, ook deze die in een derde land wonen of aldaar werken, hebben het recht te stemmen bij de verkiezingen voor het Europees Parlement. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om de uitoefening van dit recht te waarborgen.
  Artikel 9 ter
  Elke lidstaat wijst de contactinstantie aan die verantwoordelijk is voor de uitwisseling van gegevens over kiezers met haar tegenhangers in de overige lidstaten. Deze instantie geeft uiterlijk zes weken vóór de eerste verkiezingsdag en via uniforme en beveiligde elektronische communicatiemiddelen gegevens door met betrekking tot burgers van de Unie die onderdaan zijn van meer dan één lidstaat en van burgers van de Unie die geen onderdaan zijn van de lidstaat waar ze verblijven.
  De doorgegeven informatie bevat minimaal familienaam en voornaam, leeftijd, gemeente en datum van aankomst in de betreffende lidstaat van de burger in kwestie.” |
| --- | --- |

9)

Volgende artikelen worden ingevoegd:

„Artikel 9 bis

Alle burgers van de Unie, ook deze die in een derde land wonen of aldaar werken, hebben het recht te stemmen bij de verkiezingen voor het Europees Parlement. De lidstaten treffen de nodige maatregelen om de uitoefening van dit recht te waarborgen.

Artikel 9 ter

Elke lidstaat wijst de contactinstantie aan die verantwoordelijk is voor de uitwisseling van gegevens over kiezers met haar tegenhangers in de overige lidstaten. Deze instantie geeft uiterlijk zes weken vóór de eerste verkiezingsdag en via uniforme en beveiligde elektronische communicatiemiddelen gegevens door met betrekking tot burgers van de Unie die onderdaan zijn van meer dan één lidstaat en van burgers van de Unie die geen onderdaan zijn van de lidstaat waar ze verblijven.

De doorgegeven informatie bevat minimaal familienaam en voornaam, leeftijd, gemeente en datum van aankomst in de betreffende lidstaat van de burger in kwestie.”

| 10) | Artikelen 10 en 11 worden vervangen door:
  „Artikel 10
  1.   De verkiezingen voor het Europees Parlement vinden plaats op de door elke lidstaat vastgestelde datum of data en uren. Voor alle lidstaten moeten de datum of data gelegen zijn binnen een zelfde periode die aanvangt op donderdagochtend en afloopt op de daaropvolgende zondag. De verkiezingen eindigen in alle lidstaten om 21:00 (Midden-Europese tijd) op die zondag.
  2.   Een lidstaat maakt de uitslag van de verkiezingen pas officieel bekend na sluiting van de stembussen. De eerste officiële prognoses van de uitslagen worden gelijktijdig in alle lidstaten uitgebracht op het tijdstip waarop de in lid 1 bedoelde verkiezingsperiode eindigt. Vóór dit tijdstip mogen eveneens geen prognoses op basis van de ondervraging van kiezers openbaar worden gemaakt.
  3.   De telling van de per post uitgebrachte stemmen begint in alle lidstaten zodra de stembussen in de lidstaat waar de kiezers binnen de in lid 1 bedoelde verkiezingsperiode als laatste hun stem uitbrengen, gesloten zijn.
  Artikel 11
  1.   De verkiezingsperiode voor de verkiezingen wordt uiterlijk één jaar voor het einde van de in artikel 5 bedoelde periode van vijf jaar nader bepaald door het Europees Parlement, na raadpleging van de Raad.
  2.   Onverminderd artikel 229 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie komt het Europees Parlement van rechtswege bijeen op de eerste dinsdag na het verstrijken van een termijn van een maand, te rekenen vanaf het einde van de verkiezingsperiode.” |
| --- | --- |

10)

Artikelen 10 en 11 worden vervangen door:

„Artikel 10

1.   De verkiezingen voor het Europees Parlement vinden plaats op de door elke lidstaat vastgestelde datum of data en uren. Voor alle lidstaten moeten de datum of data gelegen zijn binnen een zelfde periode die aanvangt op donderdagochtend en afloopt op de daaropvolgende zondag. De verkiezingen eindigen in alle lidstaten om 21:00 (Midden-Europese tijd) op die zondag.

2.   Een lidstaat maakt de uitslag van de verkiezingen pas officieel bekend na sluiting van de stembussen. De eerste officiële prognoses van de uitslagen worden gelijktijdig in alle lidstaten uitgebracht op het tijdstip waarop de in lid 1 bedoelde verkiezingsperiode eindigt. Vóór dit tijdstip mogen eveneens geen prognoses op basis van de ondervraging van kiezers openbaar worden gemaakt.

3.   De telling van de per post uitgebrachte stemmen begint in alle lidstaten zodra de stembussen in de lidstaat waar de kiezers binnen de in lid 1 bedoelde verkiezingsperiode als laatste hun stem uitbrengen, gesloten zijn.

Artikel 11

1.   De verkiezingsperiode voor de verkiezingen wordt uiterlijk één jaar voor het einde van de in artikel 5 bedoelde periode van vijf jaar nader bepaald door het Europees Parlement, na raadpleging van de Raad.

2.   Onverminderd artikel 229 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie komt het Europees Parlement van rechtswege bijeen op de eerste dinsdag na het verstrijken van een termijn van een maand, te rekenen vanaf het einde van de verkiezingsperiode.”

| 11) | Artikelen 14 en 15 worden vervangen door:
  „Artikel 14
  Maatregelen ter uitvoering van deze akte worden door het Europees Parlement met een meerderheid van zijn leden voorgesteld, en na raadpleging van de Commissie en goedkeuring door het Europees Parlement door de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen aangenomen.
  Artikel 15
  Deze akte is opgesteld in de Deense, de Duitse, de Engelse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Ierse, de Italiaanse, de Nederlandse, de Portugese, de Spaanse en de Zweedse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek.
  Krachtens de Toetredingsverdragen zijn de teksten van deze akte in de Bulgaarse, de Estse, de Hongaarse, de Kroatische, de Letse, de Litouwse, de Maltese, de Poolse, de Roemeense, de Sloveense, de Slowaakse en de Tsjechische taal eveneens gelijkelijk authentiek.” |
| --- | --- |

11)

Artikelen 14 en 15 worden vervangen door:

„Artikel 14

Maatregelen ter uitvoering van deze akte worden door het Europees Parlement met een meerderheid van zijn leden voorgesteld, en na raadpleging van de Commissie en goedkeuring door het Europees Parlement door de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen aangenomen.

Artikel 15

Deze akte is opgesteld in de Deense, de Duitse, de Engelse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Ierse, de Italiaanse, de Nederlandse, de Portugese, de Spaanse en de Zweedse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek.

Krachtens de Toetredingsverdragen zijn de teksten van deze akte in de Bulgaarse, de Estse, de Hongaarse, de Kroatische, de Letse, de Litouwse, de Maltese, de Poolse, de Roemeense, de Sloveense, de Slowaakse en de Tsjechische taal eveneens gelijkelijk authentiek.”

| 12) | Bijlagen I en II worden geschrapt. |
| --- | --- |

12)

Bijlagen I en II worden geschrapt.

Artikel 2

1.   De in artikel 1 vastgelegde wijzigingen treden in werking op de eerste dag van de maand volgend op de goedkeuring van de bepalingen van dit besluit door de lidstaten, overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen.

2.   De lidstaten stellen de secretaris-generaal van de Raad ervan in kennis dat de nationale procedures zijn afgerond.

Artikel 3

Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De voorzitter

---

(1)  Besluit 76/787/EGKS, EEG, Euratom van de Raad van 20 september 1976 (PB L 278 van 8.10.1976, blz. 1).

1

---

Dinsdag 24 november 2015

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/19 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/19

---

P8_TA(2015)0401

Vermindering van de ongelijkheden, met bijzondere focus op kinderarmoede

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over vermindering van de ongelijkheid, met bijzondere focus op kinderarmoede (2014/2237(INI))

(2017/C 366/03)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, aangenomen op 20 november 1989 in New York, |
| --- | --- |

—

gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, aangenomen op 20 november 1989 in New York,

| — | gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, aangenomen op 13 december 2006 in New York, |
| --- | --- |

—

gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, aangenomen op 13 december 2006 in New York,

| — | gezien artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

| — | gezien artikel 24 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 24 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,

| — | gezien het herziene Europees Sociaal Handvest, |
| --- | --- |

—

gezien het herziene Europees Sociaal Handvest,

| — | gezien de richtlijn voor gelijke behandeling ongeacht ras of etnische afstamming (Richtlijn 2000/43/EG) en de kaderrichtlijn voor gelijke behandeling in arbeid (Richtlijn 2000/78/EG), |
| --- | --- |

—

gezien de richtlijn voor gelijke behandeling ongeacht ras of etnische afstamming (Richtlijn 2000/43/EG) en de kaderrichtlijn voor gelijke behandeling in arbeid (Richtlijn 2000/78/EG),

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie van 20 februari 2013 getiteld „Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken” (2013/112/EU), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie van 20 februari 2013 getiteld „Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken” (2013/112/EU),

| — | gezien het verslag van de Commissie getiteld „Werkgelegenheid en sociale ontwikkelingen in Europa 2012”, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie getiteld „Werkgelegenheid en sociale ontwikkelingen in Europa 2012”,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 15 februari 2011 getiteld „Een EU-agenda voor de rechten van het kind” (COM(2011)0060), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 15 februari 2011 getiteld „Een EU-agenda voor de rechten van het kind” (COM(2011)0060),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 16 december 2010 getiteld „Het Europees platform tegen armoede en sociale uitsluiting: een Europees kader voor sociale en territoriale samenhang” (COM(2010)0758), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 16 december 2010 getiteld „Het Europees platform tegen armoede en sociale uitsluiting: een Europees kader voor sociale en territoriale samenhang” (COM(2010)0758),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 4 juli 2006 getiteld „Naar een EU-strategie voor de rechten van het kind” (COM(2006)0367), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 4 juli 2006 getiteld „Naar een EU-strategie voor de rechten van het kind” (COM(2006)0367),

| — | gezien het verslag van Eurofound „Het derde Europese onderzoek inzake levenskwaliteit — Levenskwaliteit in Europa: het effect van de crisis”, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van Eurofound „Het derde Europese onderzoek inzake levenskwaliteit — Levenskwaliteit in Europa: het effect van de crisis”,

| — | gezien het verslag van Eurofound (2013) „Het derde Europese onderzoek inzake levenskwaliteit — Levenskwaliteit in Europa: sociale ongelijkheid”, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van Eurofound (2013) „Het derde Europese onderzoek inzake levenskwaliteit — Levenskwaliteit in Europa: sociale ongelijkheid”,

| — | gezien zijn resolutie van 27 november 2014 over het 25-jarig bestaan van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 27 november 2014 over het 25-jarig bestaan van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind (1),

| — | gezien zijn resolutie van 4 juli 2013 over het effect van de crisis op de toegang tot zorg voor kwetsbare groepen (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 4 juli 2013 over het effect van de crisis op de toegang tot zorg voor kwetsbare groepen (2),

| — | gezien zijn resolutie van 12 juni 2013 over de mededeling van de Commissie „Naar sociale investering voor groei en cohesie — inclusief de uitvoering van het Europees Sociaal Fonds 2014-2020” (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 12 juni 2013 over de mededeling van de Commissie „Naar sociale investering voor groei en cohesie — inclusief de uitvoering van het Europees Sociaal Fonds 2014-2020” (3),

| — | gezien zijn resolutie van 15 november 2011 over het Europees platform tegen armoede en sociale uitsluiting (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 15 november 2011 over het Europees platform tegen armoede en sociale uitsluiting (4),

| — | gezien zijn resolutie van 8 maart 2011 over armoede bij vrouwen in de Europese Unie (5), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 8 maart 2011 over armoede bij vrouwen in de Europese Unie (5),

| — | gezien zijn resolutie van 8 maart 2011 over vermindering van de ongelijkheid op gezondheidsgebied in de EU (6), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 8 maart 2011 over vermindering van de ongelijkheid op gezondheidsgebied in de EU (6),

| — | gezien zijn resolutie van 20 oktober 2010 over de rol van het minimuminkomen bij de bestrijding van armoede en de bevordering van een inclusieve samenleving in Europa (7), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 20 oktober 2010 over de rol van het minimuminkomen bij de bestrijding van armoede en de bevordering van een inclusieve samenleving in Europa (7),

| — | gezien zijn resolutie van 9 oktober 2008 over de bevordering van sociale integratie en bestrijding van armoede, met inbegrip van armoede onder kinderen, in de EU (8), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 9 oktober 2008 over de bevordering van sociale integratie en bestrijding van armoede, met inbegrip van armoede onder kinderen, in de EU (8),

| — | gezien zijn resolutie van 16 januari 2008: „Naar een EU-strategie voor de rechten van het kind” (9), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 16 januari 2008: „Naar een EU-strategie voor de rechten van het kind” (9),

| — | gezien het verslag van Save the Children (2014) „Armoede en sociale uitsluiting onder kinderen in Europa”, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van Save the Children (2014) „Armoede en sociale uitsluiting onder kinderen in Europa”,

| — | gezien het verslag van het onderzoeksbureau van UNICEF (2014) „Children of the Recession: The impact of the economic crisis on child well-being in rich countries”, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van het onderzoeksbureau van UNICEF (2014) „Children of the Recession: The impact of the economic crisis on child well-being in rich countries”,

| — | gezien het verslag van het EAPN en Eurochild (2013) „Towards children's well-being in Europe — explainer on child poverty in the EU”, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van het EAPN en Eurochild (2013) „Towards children's well-being in Europe — explainer on child poverty in the EU”,

| — | gezien het beoordelingsrapport van Eurochild (2014) 'The 2014 National Reform Programmes (NRP) and National Social Reports (NSR) from a child poverty and well-being assessment', |
| --- | --- |

—

gezien het beoordelingsrapport van Eurochild (2014) 'The 2014 National Reform Programmes (NRP) and National Social Reports (NSR) from a child poverty and well-being assessment',

| — | gezien het verslag van de elfde Eurochild-conferentie, die van 26 tot 28 november 2014 plaatsvond in Boekarest, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de elfde Eurochild-conferentie, die van 26 tot 28 november 2014 plaatsvond in Boekarest,

| — | gezien het verslag van het onderzoekscentrum Innocenti van UNICEF (2012) „Measuring child poverty: New league tables of child poverty in the world’s rich countries”, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van het onderzoekscentrum Innocenti van UNICEF (2012) „Measuring child poverty: New league tables of child poverty in the world’s rich countries”,

| — | gezien het wetenschappelijk eindverslag van Drivers: „Social Inequalities in early childhood health and development: a European-wide systematic review”, Londen, september 2014, |
| --- | --- |

—

gezien het wetenschappelijk eindverslag van Drivers: „Social Inequalities in early childhood health and development: a European-wide systematic review”, Londen, september 2014,

| — | gezien de communautaire statistiek van inkomens en levensomstandigheden (EU-SILC) 2013, |
| --- | --- |

—

gezien de communautaire statistiek van inkomens en levensomstandigheden (EU-SILC) 2013,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 30 september 2009„Werk en armoede: naar een noodzakelijke globale aanpak”, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 30 september 2009„Werk en armoede: naar een noodzakelijke globale aanpak”,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 juli 2010 over „Kinderwelzijn en armoede onder kinderen”, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 14 juli 2010 over „Kinderwelzijn en armoede onder kinderen”,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 10 december 2013 over „Het Europees minimuminkomen en armoede-indicatoren”, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 10 december 2013 over „Het Europees minimuminkomen en armoede-indicatoren”,

| — | gezien het samenvattend verslag 'Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken — een onderzoek naar nationaal beleid' van het netwerk van onafhankelijke deskundigen inzake maatschappelijke integratie (10), |
| --- | --- |

—

gezien het samenvattend verslag 'Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken — een onderzoek naar nationaal beleid' van het netwerk van onafhankelijke deskundigen inzake maatschappelijke integratie (10),

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken (A8-0310/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken (A8-0310/2015),

| A. | overwegende dat de bestrijding van kinderarmoede op het hoogste politieke niveau van de EU meer politieke zichtbaarheid moet krijgen als de EU de doelstellingen van de Europa 2020-strategie wil verwezenlijken om het aantal arme mensen voor 2020 met ten minste twintig miljoen te verminderen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de bestrijding van kinderarmoede op het hoogste politieke niveau van de EU meer politieke zichtbaarheid moet krijgen als de EU de doelstellingen van de Europa 2020-strategie wil verwezenlijken om het aantal arme mensen voor 2020 met ten minste twintig miljoen te verminderen;

| B. | overwegende dat overeenkomstig het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind (UNCRC) het recht van elk kind op onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting, bescherming, inspraak in de beslissingen die hem/haar aanbelangen, rust en vrije tijd, een evenwichtig dieet en goede zorgen in familiekring gegarandeerd moet zijn; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat overeenkomstig het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind (UNCRC) het recht van elk kind op onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting, bescherming, inspraak in de beslissingen die hem/haar aanbelangen, rust en vrije tijd, een evenwichtig dieet en goede zorgen in familiekring gegarandeerd moet zijn;

| C. | overwegende dat de meeste lidstaten tot dusver weinig aandacht hebben besteed aan het aanwenden van middelen uit de EU-structuurfondsen voor de bestrijding van de alarmerend hoge en nog steeds toenemende armoede onder kinderen in Europa en de bevordering van hun sociale integratie en algemene welzijn; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de meeste lidstaten tot dusver weinig aandacht hebben besteed aan het aanwenden van middelen uit de EU-structuurfondsen voor de bestrijding van de alarmerend hoge en nog steeds toenemende armoede onder kinderen in Europa en de bevordering van hun sociale integratie en algemene welzijn;

| D. | overwegende dat de toename van de sociale ongelijkheid kinderarmoede in de hand werkt en kinderen in 19 lidstaten van de EU het grootste risico lopen om in de armoede te belanden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de toename van de sociale ongelijkheid kinderarmoede in de hand werkt en kinderen in 19 lidstaten van de EU het grootste risico lopen om in de armoede te belanden;

| E. | overwegende dat kinderarmoede volgens Eurostat voornamelijk wordt beïnvloed door het welvaartherverdelingsbeleid, de doeltreffendheid van de interventie van de overheid door middel van inkomensondersteuning en ondersteunende diensten, het arbeidsmarktbeleid (11) en de arbeidsmarktsituatie van de ouders, die verband houdt met hun opleidingsniveau en de samenstelling van het huishouden waarin de kinderen leven; overwegende dat toenemende werkgelegenheid een doeltreffend middel voor armoedebestrijding is; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat kinderarmoede volgens Eurostat voornamelijk wordt beïnvloed door het welvaartherverdelingsbeleid, de doeltreffendheid van de interventie van de overheid door middel van inkomensondersteuning en ondersteunende diensten, het arbeidsmarktbeleid (11) en de arbeidsmarktsituatie van de ouders, die verband houdt met hun opleidingsniveau en de samenstelling van het huishouden waarin de kinderen leven; overwegende dat toenemende werkgelegenheid een doeltreffend middel voor armoedebestrijding is;

| F. | overwegende dat een vijfde van de totale bevolking van de EU is jonger dan 18; overwegende dat, ondanks de gedane toezeggingen, meer dan een op de vier kinderen in de EU momenteel risico loopt op armoede of sociale uitsluiting; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat een vijfde van de totale bevolking van de EU is jonger dan 18; overwegende dat, ondanks de gedane toezeggingen, meer dan een op de vier kinderen in de EU momenteel risico loopt op armoede of sociale uitsluiting;

| G. | overwegende dat het Parlement herhaaldelijk heeft opgeroepen tot de uitvoering van het pakket sociale-investeringsmaatregelen en de aanbeveling van de Commissie 'Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken' onderschrijft, waarin een alomvattend beleidskader wordt voorgesteld voor de bestrijding van kinderarmoede en de bevordering van het welzijn van kinderen op basis van de drie pijlers, namelijk toegang tot adequate middelen in het kader van het Europees Sociaal Fonds, toegang tot kwalitatief hoogwaardige en inclusieve diensten, en deelname van kinderen aan de samenleving en de besluitvorming, en waarbij kinderen gezien worden als rechthebbenden; betreurt het echter dat de EU nog geen samenhangende stappen heeft genomen om hier in het Europees Semester uitvoering aan te geven; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het Parlement herhaaldelijk heeft opgeroepen tot de uitvoering van het pakket sociale-investeringsmaatregelen en de aanbeveling van de Commissie 'Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken' onderschrijft, waarin een alomvattend beleidskader wordt voorgesteld voor de bestrijding van kinderarmoede en de bevordering van het welzijn van kinderen op basis van de drie pijlers, namelijk toegang tot adequate middelen in het kader van het Europees Sociaal Fonds, toegang tot kwalitatief hoogwaardige en inclusieve diensten, en deelname van kinderen aan de samenleving en de besluitvorming, en waarbij kinderen gezien worden als rechthebbenden; betreurt het echter dat de EU nog geen samenhangende stappen heeft genomen om hier in het Europees Semester uitvoering aan te geven;

| H. | overwegende dat, hoewel het risico op armoede of sociale uitsluiting 56,7 % hoger ligt bij kinderen van ouders met een zeer lage arbeidsintensiteit, we vandaag ook zien dat kinderen in gezinnen met een hoge arbeidsintensiteit een risico op armoede lopen (in Roemenië, Litouwen, Portugal, Spanje, Griekenland, Letland, Slowakije, Polen en Luxemburg); |
| --- | --- |

H.

overwegende dat, hoewel het risico op armoede of sociale uitsluiting 56,7 % hoger ligt bij kinderen van ouders met een zeer lage arbeidsintensiteit, we vandaag ook zien dat kinderen in gezinnen met een hoge arbeidsintensiteit een risico op armoede lopen (in Roemenië, Litouwen, Portugal, Spanje, Griekenland, Letland, Slowakije, Polen en Luxemburg);

| I. | overwegende dat kinderarmoede voortkomt uit armoede van gezinnen, overwegende dat gezinnen met lage inkomens en grote gezinnen een groter risico op armoede lopen, en overwegende dat inkomensherverdeling een bepalende invloed heeft op de verkorting van de cycli van sociale ongelijkheid, en overwegende dat verslechterend loonbeleid en afbrokkelende socialezekerheidsstelsels het risico op armoede en sociale uitsluiting verhogen, wat bijdraagt tot toenemende kinderarmoede, zoals gezien wordt in de lidstaten met de laagste kinderarmoedecijfers die ook de lidstaten zijn met de laagste niveaus van algemene armoede en ongelijkheid; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat kinderarmoede voortkomt uit armoede van gezinnen, overwegende dat gezinnen met lage inkomens en grote gezinnen een groter risico op armoede lopen, en overwegende dat inkomensherverdeling een bepalende invloed heeft op de verkorting van de cycli van sociale ongelijkheid, en overwegende dat verslechterend loonbeleid en afbrokkelende socialezekerheidsstelsels het risico op armoede en sociale uitsluiting verhogen, wat bijdraagt tot toenemende kinderarmoede, zoals gezien wordt in de lidstaten met de laagste kinderarmoedecijfers die ook de lidstaten zijn met de laagste niveaus van algemene armoede en ongelijkheid;

| J. | overwegende dat het aantal kinderen dat risico liep op armoede of sociale uitsluiting in Europa (EU27+Noorwegen, IJsland en Zwitserland) tussen 2008 en 2012 steeg met bijna een miljoen, en dat dat aantal enkel tussen 2011 en 2012 al met een half miljoen toenam (12); overwegende dat volgens gegevens van Eurostat in 2013 26,5 miljoen kinderen in de EU28 het risico liepen in de armoede te belanden of sociaal uitgesloten te worden; overwegende dat het risico op armoede of sociale uitsluiting in de EU27 tussen 2008 en 2012 is gestegen van 26,5 % naar 28 %; overwegende dat in 2013, in de lidstaten van de EU28, 28 % van de totale bevolking jonger dan 18 jaar het risico liep op armoede of sociale uitsluiting en dat in de overgrote meerderheid van de landen het risico op armoede of sociale uitsluiting groter is voor kinderen dan voor volwassenen; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat het aantal kinderen dat risico liep op armoede of sociale uitsluiting in Europa (EU27+Noorwegen, IJsland en Zwitserland) tussen 2008 en 2012 steeg met bijna een miljoen, en dat dat aantal enkel tussen 2011 en 2012 al met een half miljoen toenam (12); overwegende dat volgens gegevens van Eurostat in 2013 26,5 miljoen kinderen in de EU28 het risico liepen in de armoede te belanden of sociaal uitgesloten te worden; overwegende dat het risico op armoede of sociale uitsluiting in de EU27 tussen 2008 en 2012 is gestegen van 26,5 % naar 28 %; overwegende dat in 2013, in de lidstaten van de EU28, 28 % van de totale bevolking jonger dan 18 jaar het risico liep op armoede of sociale uitsluiting en dat in de overgrote meerderheid van de landen het risico op armoede of sociale uitsluiting groter is voor kinderen dan voor volwassenen;

| K. | overwegende dat vrouwen meer risico op armoede lopen dan mannen en dat de bestrijding van armoede onder vrouwen niet alleen op zichzelf van belang is, maar ook van cruciaal belang is bij de inspanningen om armoede onder kinderen te bestrijden; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat vrouwen meer risico op armoede lopen dan mannen en dat de bestrijding van armoede onder vrouwen niet alleen op zichzelf van belang is, maar ook van cruciaal belang is bij de inspanningen om armoede onder kinderen te bestrijden;

| L. | overwegende dat er binnen de EU groeiende ongelijkheid is tussen de lidstaten; overwegende dat het alarmerend is dat het percentage kinderen dat lijdt aan ondervoeding stijgt, wat ertoe heeft geleid dat ziekten die waren verdwenen in de EU (bijv. rachitis) weer de kop opsteken; overwegende dat het, volgens UNICEF (13), symptomatisch is dat het percentage kinderen die twee dagen achter elkaar geen vlees, kip of vis kunnen eten in landen als Estland, Griekenland of Italië sinds 2008 op drastische wijze verdubbeld is; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat er binnen de EU groeiende ongelijkheid is tussen de lidstaten; overwegende dat het alarmerend is dat het percentage kinderen dat lijdt aan ondervoeding stijgt, wat ertoe heeft geleid dat ziekten die waren verdwenen in de EU (bijv. rachitis) weer de kop opsteken; overwegende dat het, volgens UNICEF (13), symptomatisch is dat het percentage kinderen die twee dagen achter elkaar geen vlees, kip of vis kunnen eten in landen als Estland, Griekenland of Italië sinds 2008 op drastische wijze verdubbeld is;

| M. | overwegende dat het VN-Comité inzake de rechten van het kind in zijn slotopmerkingen over de meest recente periodieke verslagen van sommige landen zijn bezorgdheid heeft geuit over de stijging van het armoedepercentage en/of het armoederisicopercentage onder kinderen ten gevolge van de economische crisis, waardoor het genot van veel van de rechten van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind (UNCRC) wordt aangetast, te weten het recht op gezondheid, onderwijs en sociale bescherming, en ertoe heeft aangespoord te waarborgen dat de begrotingslijnen voor kinderen worden beschermd, en overwegende dat de financiële en economische crisis heeft geleid tot een verslechtering van de levens- en arbeidsomstandigheden en tot het ontstaan van een nieuwe groep, ook wel 'nieuwe armlastigen' genoemd; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het VN-Comité inzake de rechten van het kind in zijn slotopmerkingen over de meest recente periodieke verslagen van sommige landen zijn bezorgdheid heeft geuit over de stijging van het armoedepercentage en/of het armoederisicopercentage onder kinderen ten gevolge van de economische crisis, waardoor het genot van veel van de rechten van het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind (UNCRC) wordt aangetast, te weten het recht op gezondheid, onderwijs en sociale bescherming, en ertoe heeft aangespoord te waarborgen dat de begrotingslijnen voor kinderen worden beschermd, en overwegende dat de financiële en economische crisis heeft geleid tot een verslechtering van de levens- en arbeidsomstandigheden en tot het ontstaan van een nieuwe groep, ook wel 'nieuwe armlastigen' genoemd;

| N. | overwegende dat een gunstig ondernemingsklimaat de groei van de werkgelegenheid in de lidstaten stimuleert en meer arbeidskansen creëert voor ouders die vervolgens welkome rolmodellen kunnen zijn, in het bijzonder binnen gemeenschappen die de negatieve gevolgen ondervinden van uitsluiting en armoede die van de ene op de andere generatie wordt doorgegeven; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat een gunstig ondernemingsklimaat de groei van de werkgelegenheid in de lidstaten stimuleert en meer arbeidskansen creëert voor ouders die vervolgens welkome rolmodellen kunnen zijn, in het bijzonder binnen gemeenschappen die de negatieve gevolgen ondervinden van uitsluiting en armoede die van de ene op de andere generatie wordt doorgegeven;

| O. | overwegende dat eenoudergezinnen, met name eenoudergezinnen met alleenstaande moeders, meer risico hebben om in de armoede te belanden of sociaal uitgesloten te worden (49,8 % tegenover 25,2 %), hoewel er volgens de EU-SILC (14) grote verschillen tussen landen bestaan, hetgeen te wijten is aan de vervrouwelijking van de armoede, de onevenredig grote hoeveelheid tijd die vrouwen aan onbetaald werk besteden, onderbrekingen in de loopbaan van vrouwen om voor kinderen of andere familieleden te zorgen en loondiscriminatie tussen mannen en vrouwen; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat eenoudergezinnen, met name eenoudergezinnen met alleenstaande moeders, meer risico hebben om in de armoede te belanden of sociaal uitgesloten te worden (49,8 % tegenover 25,2 %), hoewel er volgens de EU-SILC (14) grote verschillen tussen landen bestaan, hetgeen te wijten is aan de vervrouwelijking van de armoede, de onevenredig grote hoeveelheid tijd die vrouwen aan onbetaald werk besteden, onderbrekingen in de loopbaan van vrouwen om voor kinderen of andere familieleden te zorgen en loondiscriminatie tussen mannen en vrouwen;

| P. | overwegende dat kinderarmoede door een verbetering van de positie op de arbeidsmarkt van met name vrouwen en door verbetering van de kinderopvangmogelijkheden kan worden verminderd; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat kinderarmoede door een verbetering van de positie op de arbeidsmarkt van met name vrouwen en door verbetering van de kinderopvangmogelijkheden kan worden verminderd;

| Q. | overwegende dat kinderen, hun ouders, pleegouders en verzorgers moeten worden beschermd tegen discriminatie op welke grond dan ook, zoals geslacht, ras, kleur, taal, godsdienst of geloof, politieke of andere mening, nationale, etnische of maatschappelijke afkomst, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, handicap, leeftijd of andere status, en overwegende dat er in de laatste verslagen van de Europese Federatie van Nationale organisaties werkend met daklozen op wordt gewezen dat kinderen van kwetsbare groepen een groter risico lopen om te worden gemarginaliseerd, een groter risico lopen op armoede en sociale uitsluiting, wat blijkt uit het feit dat het aantal vrouwen, jongeren en gezinnen met kinderen (met name migrantenkinderen) dat gebruikmaakt van opvangtehuizen voor daklozen, toeneemt; overwegende dat grote gezinnen met een enkel inkomen een groter risico op armoede en sociale uitsluiting lopen, hetgeen te wijten is aan verslechterend nationaal loonbeleid en afbrokkelende socialezekerheidsstelsels ten gevolge van de financiële en economische crisis; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat kinderen, hun ouders, pleegouders en verzorgers moeten worden beschermd tegen discriminatie op welke grond dan ook, zoals geslacht, ras, kleur, taal, godsdienst of geloof, politieke of andere mening, nationale, etnische of maatschappelijke afkomst, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, handicap, leeftijd of andere status, en overwegende dat er in de laatste verslagen van de Europese Federatie van Nationale organisaties werkend met daklozen op wordt gewezen dat kinderen van kwetsbare groepen een groter risico lopen om te worden gemarginaliseerd, een groter risico lopen op armoede en sociale uitsluiting, wat blijkt uit het feit dat het aantal vrouwen, jongeren en gezinnen met kinderen (met name migrantenkinderen) dat gebruikmaakt van opvangtehuizen voor daklozen, toeneemt; overwegende dat grote gezinnen met een enkel inkomen een groter risico op armoede en sociale uitsluiting lopen, hetgeen te wijten is aan verslechterend nationaal loonbeleid en afbrokkelende socialezekerheidsstelsels ten gevolge van de financiële en economische crisis;

| R. | overwegende dat de effecten van armoede en sociale uitsluiting op kinderen hun hele leven lang voelbaar kunnen zijn en intergenerationele werkloosheid en armoede tot gevolg kunnen hebben; overwegende dat de onderwijskloof tussen kinderen uit verschillende sociaaleconomische klassen is toegenomen (in elf landen bereiken het aanbod van voorschools onderwijs en de opvangmogelijkheden voor kinderen minder dan 15 % van de 0- tot 3-jarigen); |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de effecten van armoede en sociale uitsluiting op kinderen hun hele leven lang voelbaar kunnen zijn en intergenerationele werkloosheid en armoede tot gevolg kunnen hebben; overwegende dat de onderwijskloof tussen kinderen uit verschillende sociaaleconomische klassen is toegenomen (in elf landen bereiken het aanbod van voorschools onderwijs en de opvangmogelijkheden voor kinderen minder dan 15 % van de 0- tot 3-jarigen);

| S. | overwegende dat voorschools onderwijs en kinderopvang een doorslaggevende invloed hebben op de cognitieve ontwikkeling van kinderen omdat zij in die periode fundamentele vaardigheden ontwikkelen en overwegende dat de toegang tot kwalitatief hoogwaardig onderwijs de basis legt om later te slagen in het leven op het gebied van onderwijs, welzijn, inzetbaarheid en sociale integratie, en een belangrijke invloed heeft op de eigenwaarde van het kind, met name voor kinderen uit kansarme milieus; overwegende dat de verschillen op het gebied van onderwijs tussen kinderen uit verschillende sociaal-economische klassen zijn toegenomen; overwegende dat werkende ouders die geen toegang hebben tot een crèche, zich vaak genoodzaakt zien hun kinderen over te laten aan de zorgen van een ander kind of een beroep te doen op betaalde, informele en niet-gecertificeerde kinderopvang, waardoor de veiligheid en het welzijn van de kinderen in het gedrang komen; overwegende dat voorschools onderwijs een grote rol kan spelen bij de compensatie van de lage sociaal-economische status van kinderen die het risico lopen om in armoede terecht te komen, en een factor is die terugkeer van de ouders op de arbeidsmarkt vergemakkelijkt (15); overwegende dat inclusief onderwijs de verscheidenheid van behoeften onder leerlingen in aanmerking neemt en hierop reageert door te zorgen voor een zo groot mogelijke deelname aan het leerproces, de cultuur en de waarden van de gemeenschap, en zo een krachtig instrument vormt voor de bestrijding van kinderarmoede en sociale uitsluiting; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat voorschools onderwijs en kinderopvang een doorslaggevende invloed hebben op de cognitieve ontwikkeling van kinderen omdat zij in die periode fundamentele vaardigheden ontwikkelen en overwegende dat de toegang tot kwalitatief hoogwaardig onderwijs de basis legt om later te slagen in het leven op het gebied van onderwijs, welzijn, inzetbaarheid en sociale integratie, en een belangrijke invloed heeft op de eigenwaarde van het kind, met name voor kinderen uit kansarme milieus; overwegende dat de verschillen op het gebied van onderwijs tussen kinderen uit verschillende sociaal-economische klassen zijn toegenomen; overwegende dat werkende ouders die geen toegang hebben tot een crèche, zich vaak genoodzaakt zien hun kinderen over te laten aan de zorgen van een ander kind of een beroep te doen op betaalde, informele en niet-gecertificeerde kinderopvang, waardoor de veiligheid en het welzijn van de kinderen in het gedrang komen; overwegende dat voorschools onderwijs een grote rol kan spelen bij de compensatie van de lage sociaal-economische status van kinderen die het risico lopen om in armoede terecht te komen, en een factor is die terugkeer van de ouders op de arbeidsmarkt vergemakkelijkt (15); overwegende dat inclusief onderwijs de verscheidenheid van behoeften onder leerlingen in aanmerking neemt en hierop reageert door te zorgen voor een zo groot mogelijke deelname aan het leerproces, de cultuur en de waarden van de gemeenschap, en zo een krachtig instrument vormt voor de bestrijding van kinderarmoede en sociale uitsluiting;

| T. | overwegende dat de lokale en regionale overheden een vooraanstaande rol spelen in de aanpak van kinderarmoede en -uitbuiting, en derhalve een grote verantwoordelijkheid hebben wat betreft preventie van marginalisatie en sociale uitsluiting en overwegende dat zij, waar nodig, van de nationale overheden voldoende middelen moeten krijgen om deze doelstellingen te verwezenlijken; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat de lokale en regionale overheden een vooraanstaande rol spelen in de aanpak van kinderarmoede en -uitbuiting, en derhalve een grote verantwoordelijkheid hebben wat betreft preventie van marginalisatie en sociale uitsluiting en overwegende dat zij, waar nodig, van de nationale overheden voldoende middelen moeten krijgen om deze doelstellingen te verwezenlijken;

| U. | overwegende dat de uitgaven aan onderwijs, in het bijzonder aan schoolmateriaal en vervoer, in de meeste landen grotendeels worden gedragen door de gezinnen; overwegende dat deze uitgaven in belangrijke mate bijdragen aan vroegtijdig schoolverlaten; overwegende dat er financiële, administratieve en andere praktische belemmeringen blijven bestaan voor onderwijs aan kinderen uit gemarginaliseerde groepen; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat de uitgaven aan onderwijs, in het bijzonder aan schoolmateriaal en vervoer, in de meeste landen grotendeels worden gedragen door de gezinnen; overwegende dat deze uitgaven in belangrijke mate bijdragen aan vroegtijdig schoolverlaten; overwegende dat er financiële, administratieve en andere praktische belemmeringen blijven bestaan voor onderwijs aan kinderen uit gemarginaliseerde groepen;

| V. | overwegende dat de sociaal-economische omgeving waarin kinderen wonen van invloed is op de kwaliteit van de tijd die zij op school doorbrengen en op de kwaliteit van de tijd tijdens schoolvakanties, en bovendien overwegende dat een geringe mate van stimulatie in de vrije tijd het ongewenste effect sorteert van een toenemende ongelijkheid tussen kinderen, vooral op het gebied van onderwijs; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat de sociaal-economische omgeving waarin kinderen wonen van invloed is op de kwaliteit van de tijd die zij op school doorbrengen en op de kwaliteit van de tijd tijdens schoolvakanties, en bovendien overwegende dat een geringe mate van stimulatie in de vrije tijd het ongewenste effect sorteert van een toenemende ongelijkheid tussen kinderen, vooral op het gebied van onderwijs;

| W. | overwegende dat in 2012 het EU-gemiddelde van de schooluitvalcijfers 13 % bedroeg en dat dit cijfer in sommige landen zelfs hoger ligt dan 20 % (Portugal, Spanje, Malta) (16); |
| --- | --- |

W.

overwegende dat in 2012 het EU-gemiddelde van de schooluitvalcijfers 13 % bedroeg en dat dit cijfer in sommige landen zelfs hoger ligt dan 20 % (Portugal, Spanje, Malta) (16);

| X. | overwegende dat, zelfs in landen waar het recht op gezondheid en gezondheidszorg is vastgelegd in de wet, veel kinderen geen toegang hebben tot adequate gezondheidszorg, en sommige kinderen buitengewoon beperkte toegang hebben tot diensten die verder gaan dan spoedeisende zorg, zoals die van de huisarts of de tandarts, hoofdzakelijk omdat er een gebrek is aan beschikbare openbare diensten; overwegende dat kinderen die in armoede worden geboren, een groter risico lopen op chronische aandoeningen en gezondheidsproblemen, hetgeen leidt tot overerving van ongelijkheden; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat, zelfs in landen waar het recht op gezondheid en gezondheidszorg is vastgelegd in de wet, veel kinderen geen toegang hebben tot adequate gezondheidszorg, en sommige kinderen buitengewoon beperkte toegang hebben tot diensten die verder gaan dan spoedeisende zorg, zoals die van de huisarts of de tandarts, hoofdzakelijk omdat er een gebrek is aan beschikbare openbare diensten; overwegende dat kinderen die in armoede worden geboren, een groter risico lopen op chronische aandoeningen en gezondheidsproblemen, hetgeen leidt tot overerving van ongelijkheden;

| Y. | overwegende dat de financiële problemen van gezinnen bijdragen tot een toename van mentale gezondheidsproblemen bij ouders en van het aantal gezinsbreuken, wat ontegenzeglijk gevolgen heeft voor het psycho-sociale welzijn van kinderen; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat de financiële problemen van gezinnen bijdragen tot een toename van mentale gezondheidsproblemen bij ouders en van het aantal gezinsbreuken, wat ontegenzeglijk gevolgen heeft voor het psycho-sociale welzijn van kinderen;

| Z. | overwegende dat de omgeving waarin een kind leeft, ook voor de geboorte, een bepalende invloed heeft op de ontwikkeling van het cognitief vermogen, van communicatie en taal en van sociale en emotionele vaardigheden, die op hun beurt de gezondheid, het welzijn, de deelname aan het gemeenschapsleven en het leervermogen beïnvloeden (17); |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat de omgeving waarin een kind leeft, ook voor de geboorte, een bepalende invloed heeft op de ontwikkeling van het cognitief vermogen, van communicatie en taal en van sociale en emotionele vaardigheden, die op hun beurt de gezondheid, het welzijn, de deelname aan het gemeenschapsleven en het leervermogen beïnvloeden (17);

| AA. | overwegende dat alle kinderen het recht hebben om beschermd te worden tegen misbruik, geweld en mishandeling door verwaarlozing en overwegende dat onderzoek uitwijst dat financiële druk binnen het gezin, bezuinigingen op overheidsdiensten en een toename van de armoede kunnen leiden tot meer geweld tegen kinderen; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat alle kinderen het recht hebben om beschermd te worden tegen misbruik, geweld en mishandeling door verwaarlozing en overwegende dat onderzoek uitwijst dat financiële druk binnen het gezin, bezuinigingen op overheidsdiensten en een toename van de armoede kunnen leiden tot meer geweld tegen kinderen;

| AB. | overwegende dat kinderarmoede een multidimensionaal verschijnsel is dat om een multidimensionaal antwoord vraagt; overwegende dat werkgelegenheid een belangrijke factor is, maar voor het gezin van de betrokken kinderen niet altijd een weg uit armoede garandeert; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat kinderarmoede een multidimensionaal verschijnsel is dat om een multidimensionaal antwoord vraagt; overwegende dat werkgelegenheid een belangrijke factor is, maar voor het gezin van de betrokken kinderen niet altijd een weg uit armoede garandeert;

| AC. | overwegende dat kinderarmoede een hoge kostprijs voor de maatschappij heeft, vooral door de toenemende uitgaven voor sociale bijstand; |
| --- | --- |

AC.

overwegende dat kinderarmoede een hoge kostprijs voor de maatschappij heeft, vooral door de toenemende uitgaven voor sociale bijstand;

| AD. | overwegende dat gezinnen die het risico lopen op armoede vaker in ongezonde, onveilige gebieden wonen en dat 17 % van de kinderen in de EU28 nog steeds in zulke omstandigheden leeft, met vijftien landen boven het gemiddelde; overwegende dat door het stijgende aantal uitzettingen doordat mensen hun woning niet meer kunnen betalen, verschillende kinderen in steeds onstabielere huisvesting zijn terechtgekomen, hetgeen weer negatieve gevolgen heeft voor de ontwikkeling en de kansen in het leven van het kind; |
| --- | --- |

AD.

overwegende dat gezinnen die het risico lopen op armoede vaker in ongezonde, onveilige gebieden wonen en dat 17 % van de kinderen in de EU28 nog steeds in zulke omstandigheden leeft, met vijftien landen boven het gemiddelde; overwegende dat door het stijgende aantal uitzettingen doordat mensen hun woning niet meer kunnen betalen, verschillende kinderen in steeds onstabielere huisvesting zijn terechtgekomen, hetgeen weer negatieve gevolgen heeft voor de ontwikkeling en de kansen in het leven van het kind;

| AE. | overwegende dat volgens de communautaire statistiek van inkomens en levensomstandigheden (EU-SILC) 2012 van Eurostat energiearmoede een realiteit is in alle EU-lidstaten; overwegende dat een van de gevolgen van stijgende energieprijzen is dat veel kinderen in onverwarmde huizen wonen, en overwegende dat hierdoor het aantal ademhalingsaandoeningen en hart- en vaatziekten toeneemt; |
| --- | --- |

AE.

overwegende dat volgens de communautaire statistiek van inkomens en levensomstandigheden (EU-SILC) 2012 van Eurostat energiearmoede een realiteit is in alle EU-lidstaten; overwegende dat een van de gevolgen van stijgende energieprijzen is dat veel kinderen in onverwarmde huizen wonen, en overwegende dat hierdoor het aantal ademhalingsaandoeningen en hart- en vaatziekten toeneemt;

| AF. | overwegende dat gezinnen met kinderen met gezondheidsproblemen, en ook ouders met gezondheidsproblemen, vaker geconfronteerd worden met het risico van armoede en gezinsbreuk en sneller moeilijkheden ondervinden bij het vinden van een plaats op de arbeidsmarkt; |
| --- | --- |

AF.

overwegende dat gezinnen met kinderen met gezondheidsproblemen, en ook ouders met gezondheidsproblemen, vaker geconfronteerd worden met het risico van armoede en gezinsbreuk en sneller moeilijkheden ondervinden bij het vinden van een plaats op de arbeidsmarkt;

| AG. | overwegende dat de agenda met doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling voor de periode na 2015 en het universele karakter ervan een gelegenheid bieden om de investeringen in kinderen en hun rechten op te voeren; |
| --- | --- |

AG.

overwegende dat de agenda met doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling voor de periode na 2015 en het universele karakter ervan een gelegenheid bieden om de investeringen in kinderen en hun rechten op te voeren;

| AH. | overwegende dat migrantenkinderen oververtegenwoordigd zijn in de groep die risico op armoede loopt, dat deze kinderen nog meer worden gediscrimineerd als gevolg van de taalbarrière en overwegende dat deze situatie nog slechter is voor migrantenkinderen die illegaal in het land verblijven; overwegende dat er, door de toename van de migrantenstromen, momenteel nog meer kinderen van immigranten worden ondergebracht bij familieleden of derden in hun geboorteland, en overwegende dat dit negatieve gevolgen heeft voor de ontwikkeling van de kinderen, in het bijzonder hun affectieve ontwikkeling; |
| --- | --- |

AH.

overwegende dat migrantenkinderen oververtegenwoordigd zijn in de groep die risico op armoede loopt, dat deze kinderen nog meer worden gediscrimineerd als gevolg van de taalbarrière en overwegende dat deze situatie nog slechter is voor migrantenkinderen die illegaal in het land verblijven; overwegende dat er, door de toename van de migrantenstromen, momenteel nog meer kinderen van immigranten worden ondergebracht bij familieleden of derden in hun geboorteland, en overwegende dat dit negatieve gevolgen heeft voor de ontwikkeling van de kinderen, in het bijzonder hun affectieve ontwikkeling;

| AI. | overwegende dat de duidelijke beleidsfocus van de laatste jaren op kinderarmoede in de EU en de ondersteunende politieke verklaringen van EU-staatshoofden geen aanzienlijke veranderingen in het peil van de kinderarmoede hebben teweeggebracht; |
| --- | --- |

AI.

overwegende dat de duidelijke beleidsfocus van de laatste jaren op kinderarmoede in de EU en de ondersteunende politieke verklaringen van EU-staatshoofden geen aanzienlijke veranderingen in het peil van de kinderarmoede hebben teweeggebracht;

| AJ. | overwegende dat de voedselhulpprogramma's voor behoeftige gezinnen meer financiële steun moeten krijgen, aangezien het aantal kinderen dat alleen op school te eten krijgt, toeneemt; overwegende dat deze programma's belangrijk zijn, maar niet als een langetermijnoplossing mogen worden beschouwd; |
| --- | --- |

AJ.

overwegende dat de voedselhulpprogramma's voor behoeftige gezinnen meer financiële steun moeten krijgen, aangezien het aantal kinderen dat alleen op school te eten krijgt, toeneemt; overwegende dat deze programma's belangrijk zijn, maar niet als een langetermijnoplossing mogen worden beschouwd;

| AK. | overwegende dat milieugerelateerde zaken zoals vervuiling, verkeer, verontreinigde grond en onveilig drinkwater, kinderen die in armoede leven vaak onevenredig hard raken; |
| --- | --- |

AK.

overwegende dat milieugerelateerde zaken zoals vervuiling, verkeer, verontreinigde grond en onveilig drinkwater, kinderen die in armoede leven vaak onevenredig hard raken;

| 1. | beveelt aan dat de lidstaten concrete toezeggingen doen om beleid te ontwikkelen ter bestrijding van kinderarmoede dat gericht is op het corrigeren van de belangrijkste factoren die van invloed zijn op kinderarmoede en de doeltreffendheid, hoeveelheid, de bedragen, de reikwijdte van de sociale steun te verhogen, specifiek voor kinderen, maar ook voor ouders die werkloos zijn of een slecht betaalde baan hebben (bijvoorbeeld werkloosheidsuitkeringen en een toereikend minimuminkomen) en om arbeidswetgeving te bevorderen die de sociale rechten waarborgt, inclusief een toereikend wettelijk minimumloon in overeenstemming met de nationale praktijken en collectieve overeenkomsten, hetgeen gezinnen meer zekerheid biedt en precaire arbeidsovereenkomsten bestrijdt, terwijl banen met adequate sociale rechten worden bevorderd; |
| --- | --- |

1.

beveelt aan dat de lidstaten concrete toezeggingen doen om beleid te ontwikkelen ter bestrijding van kinderarmoede dat gericht is op het corrigeren van de belangrijkste factoren die van invloed zijn op kinderarmoede en de doeltreffendheid, hoeveelheid, de bedragen, de reikwijdte van de sociale steun te verhogen, specifiek voor kinderen, maar ook voor ouders die werkloos zijn of een slecht betaalde baan hebben (bijvoorbeeld werkloosheidsuitkeringen en een toereikend minimuminkomen) en om arbeidswetgeving te bevorderen die de sociale rechten waarborgt, inclusief een toereikend wettelijk minimumloon in overeenstemming met de nationale praktijken en collectieve overeenkomsten, hetgeen gezinnen meer zekerheid biedt en precaire arbeidsovereenkomsten bestrijdt, terwijl banen met adequate sociale rechten worden bevorderd;

| 2. | vraagt toe te zien op de doeltreffendheid van deze steun en deze te evalueren, zodat het beleid voor de bestrijding van armoede, uitsluiting en schooluitval kan worden afgestemd op de bestaande eisen aangaande sociale gelijkheid; dringt er bij de lidstaten op aan gediversifieerde processen te ontwikkelen en toe te passen voor de verzameling van gegevens die geschikt zijn voor elke interventiefase; |
| --- | --- |

2.

vraagt toe te zien op de doeltreffendheid van deze steun en deze te evalueren, zodat het beleid voor de bestrijding van armoede, uitsluiting en schooluitval kan worden afgestemd op de bestaande eisen aangaande sociale gelijkheid; dringt er bij de lidstaten op aan gediversifieerde processen te ontwikkelen en toe te passen voor de verzameling van gegevens die geschikt zijn voor elke interventiefase;

| 3. | beveelt aan dat de Commissie samen met de lidstaten een stappenplan opstelt voor de toepassing van de op drie pijlers gebaseerde benadering uit de aanbeveling van de Commissie 'Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken' in termen van toegang tot middelen, diensten en participatie van kinderen; is van mening dat, om betere resultaten te boeken met deze op drie pijlers gebaseerde benadering, het nuttig zou kunnen zijn precieze en specifieke indicatoren van het niveau van kinderarmoede te ontwikkelen en de gebieden die het meest door dit fenomeen worden getroffen; verzoekt de lidstaten de relevante aspecten van het pakket sociale-investeringsmaatregelen en de eerdergenoemde aanbeveling van de Commissie op doeltreffende en alomvattende wijze in hun jaarlijkse nationale hervormingsprogramma's en hun nationale sociale jaarverslagen te integreren en dringt er bij de Commissie op aan een Europa 2020-subdoelstelling vast te stellen om kinderarmoede en sociale uitsluiting in te perken, en de vermindering van kinderarmoede en sociale uitsluiting zichtbaar en duidelijk te maken in alle fasen van het 'Europees Semester'; wijst erop dat het verminderen van kinderarmoede door middel van investeringen in kinderen moet worden voorgesteld als topprioriteit voor de jaarlijkse groeianalyse 2016, als belangrijkste middel om vooruitgang te boeken wat betreft de armoededoelstelling; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat lidstaten de uitvoering van de aanbeveling van de Commissie jaarlijks monitoren en er verslag over uit brengen door middel van het stappenplan en het Europees Sociaal Fonds te gebruiken om de aanbeveling van de Commissie uit te voeren en een beoordeling te maken van de effecten op armoede van de binnen de nationale hervormingsprogramma's voorgestelde hervormingen; |
| --- | --- |

3.

beveelt aan dat de Commissie samen met de lidstaten een stappenplan opstelt voor de toepassing van de op drie pijlers gebaseerde benadering uit de aanbeveling van de Commissie 'Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken' in termen van toegang tot middelen, diensten en participatie van kinderen; is van mening dat, om betere resultaten te boeken met deze op drie pijlers gebaseerde benadering, het nuttig zou kunnen zijn precieze en specifieke indicatoren van het niveau van kinderarmoede te ontwikkelen en de gebieden die het meest door dit fenomeen worden getroffen; verzoekt de lidstaten de relevante aspecten van het pakket sociale-investeringsmaatregelen en de eerdergenoemde aanbeveling van de Commissie op doeltreffende en alomvattende wijze in hun jaarlijkse nationale hervormingsprogramma's en hun nationale sociale jaarverslagen te integreren en dringt er bij de Commissie op aan een Europa 2020-subdoelstelling vast te stellen om kinderarmoede en sociale uitsluiting in te perken, en de vermindering van kinderarmoede en sociale uitsluiting zichtbaar en duidelijk te maken in alle fasen van het 'Europees Semester'; wijst erop dat het verminderen van kinderarmoede door middel van investeringen in kinderen moet worden voorgesteld als topprioriteit voor de jaarlijkse groeianalyse 2016, als belangrijkste middel om vooruitgang te boeken wat betreft de armoededoelstelling; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat lidstaten de uitvoering van de aanbeveling van de Commissie jaarlijks monitoren en er verslag over uit brengen door middel van het stappenplan en het Europees Sociaal Fonds te gebruiken om de aanbeveling van de Commissie uit te voeren en een beoordeling te maken van de effecten op armoede van de binnen de nationale hervormingsprogramma's voorgestelde hervormingen;

| 4. | verzoekt de lidstaten om, bij hun inspanningen om kinderarmoede te bestrijden, ook in te gaan op de positie van vrouwen die voor kinderen en familieleden met speciale behoeften of handicaps zorgen; |
| --- | --- |

4.

verzoekt de lidstaten om, bij hun inspanningen om kinderarmoede te bestrijden, ook in te gaan op de positie van vrouwen die voor kinderen en familieleden met speciale behoeften of handicaps zorgen;

| 5. | beveelt de lidstaten aan om bij het gebruik van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF) en het ontwikkelen van sociaal beleid meer aandacht te besteden aan de bescherming van gezinnen (vooral eenoudergezinnen) met kinderen met gezondheidsproblemen tegen armoede; |
| --- | --- |

5.

beveelt de lidstaten aan om bij het gebruik van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF) en het ontwikkelen van sociaal beleid meer aandacht te besteden aan de bescherming van gezinnen (vooral eenoudergezinnen) met kinderen met gezondheidsproblemen tegen armoede;

| 6. | herhaalt het belang van een preventief overheidsbeleid waarbij wordt geïnvesteerd in een gedegen kinderwelzijnsbeleid dat ondersteuning biedt aan de ontwikkeling van weerbare individuen, die hun plaats in de maatschappij en op de arbeidsmarkt kunnen innemen, in plaats van te focussen op de gevolgen van hun sociale uitsluiting en armoede; |
| --- | --- |

6.

herhaalt het belang van een preventief overheidsbeleid waarbij wordt geïnvesteerd in een gedegen kinderwelzijnsbeleid dat ondersteuning biedt aan de ontwikkeling van weerbare individuen, die hun plaats in de maatschappij en op de arbeidsmarkt kunnen innemen, in plaats van te focussen op de gevolgen van hun sociale uitsluiting en armoede;

| 7. | is van mening dat, zonder voorbij te willen gaan aan de noodzakelijke steun voor kinderen die te kampen hebben met armoede of sociale uitsluiting of die vroegtijdig de school hebben verlaten, het beleid voor de ondersteuning van kinderen en jongeren sterk gericht moet zijn op preventie, en langetermijnstrategieën voor de bestrijding van sociale ongelijkheid moet omvatten; |
| --- | --- |

7.

is van mening dat, zonder voorbij te willen gaan aan de noodzakelijke steun voor kinderen die te kampen hebben met armoede of sociale uitsluiting of die vroegtijdig de school hebben verlaten, het beleid voor de ondersteuning van kinderen en jongeren sterk gericht moet zijn op preventie, en langetermijnstrategieën voor de bestrijding van sociale ongelijkheid moet omvatten;

| 8. | beveelt de lidstaten aan om universele sociale uitkeringen voor kinderen in te voeren of te verhogen, bijvoorbeeld door gratis maaltijden of maaltijden tegen gereduceerd tarief te verstrekken aan met name kansarme en arme kinderen, om ervoor te zorgen dat zij zich gezond ontwikkelen; dringt er bij de lidstaten op aan actieve werkgelegenheidsmaatregelen vast te stellen als onderdeel van een alomvattende strategie en beleid ter ondersteuning van de toegang van ouders tot hoogwaardige banen en een toereikend inkomen, en toegang tot openbare diensten van hoge kwaliteit (met name activiteiten op het gebied van kinderopvang, onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting en vrije tijd), en ter versterking van de participatie van kinderen en hun gezinnen bij de ontwikkeling, tenuitvoerlegging en monitoring van deze beleidsmaatregelen; benadrukt dat universele oplossingen gepaard moeten gaan met gerichte maatregelen om de meest kwetsbare en gemarginaliseerde groepen kinderen en jongeren te ondersteunen; betreurt de toenemende tendens van regeringen van de lidstaten om af te stappen van universeel ondersteunend beleid en over te gaan op meer inkomensafhankelijke steun, aangezien er is aangetoond dat universeel ondersteunend beleid een betere bescherming tegen kinderarmoede biedt (18); |
| --- | --- |

8.

beveelt de lidstaten aan om universele sociale uitkeringen voor kinderen in te voeren of te verhogen, bijvoorbeeld door gratis maaltijden of maaltijden tegen gereduceerd tarief te verstrekken aan met name kansarme en arme kinderen, om ervoor te zorgen dat zij zich gezond ontwikkelen; dringt er bij de lidstaten op aan actieve werkgelegenheidsmaatregelen vast te stellen als onderdeel van een alomvattende strategie en beleid ter ondersteuning van de toegang van ouders tot hoogwaardige banen en een toereikend inkomen, en toegang tot openbare diensten van hoge kwaliteit (met name activiteiten op het gebied van kinderopvang, onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting en vrije tijd), en ter versterking van de participatie van kinderen en hun gezinnen bij de ontwikkeling, tenuitvoerlegging en monitoring van deze beleidsmaatregelen; benadrukt dat universele oplossingen gepaard moeten gaan met gerichte maatregelen om de meest kwetsbare en gemarginaliseerde groepen kinderen en jongeren te ondersteunen; betreurt de toenemende tendens van regeringen van de lidstaten om af te stappen van universeel ondersteunend beleid en over te gaan op meer inkomensafhankelijke steun, aangezien er is aangetoond dat universeel ondersteunend beleid een betere bescherming tegen kinderarmoede biedt (18);

| 9. | moedigt de lidstaten en de Commissie aan om overeenstemming te bereiken over EU-normen of om te komen tot een overeengekomen methode voor de bepaling van de kosten van het opvoeden van een kind en voor de vaststelling van adequate middelen om kinderarmoede te voorkomen en bestrijden; |
| --- | --- |

9.

moedigt de lidstaten en de Commissie aan om overeenstemming te bereiken over EU-normen of om te komen tot een overeengekomen methode voor de bepaling van de kosten van het opvoeden van een kind en voor de vaststelling van adequate middelen om kinderarmoede te voorkomen en bestrijden;

| 10. | verzoekt de Europese Commissie geen hervormingen en bezuinigingen op te leggen aan de overheden van de lidstaten en geen flexibilisering van de arbeidsverhoudingen of privatisering van overheidsdiensten te bevorderen aangezien deze maatregelen onmiskenbaar tot een verzwakking van de sociale rechten van het kind hebben geleid; |
| --- | --- |

10.

verzoekt de Europese Commissie geen hervormingen en bezuinigingen op te leggen aan de overheden van de lidstaten en geen flexibilisering van de arbeidsverhoudingen of privatisering van overheidsdiensten te bevorderen aangezien deze maatregelen onmiskenbaar tot een verzwakking van de sociale rechten van het kind hebben geleid;

| 11. | roept de Commissie op de aandacht te vestigen op de noodzaak om te investeren in openbaar en gratis onderwijs, en specifieke onderwijsmethoden te ontwikkelen voor de meest kwetsbare sociale groepen zoals immigranten of mensen met verschillende soorten beperkingen; is van mening dat onderwijs een essentiële en prioritaire factor is om ervoor te zorgen dat kinderen de vaardigheden verwerven die hen in staat stellen gekwalificeerde en behoorlijk betaalde arbeidsplaatsen te verkrijgen en zodoende zelfstandig een uitweg uit de armoede te vinden; |
| --- | --- |

11.

roept de Commissie op de aandacht te vestigen op de noodzaak om te investeren in openbaar en gratis onderwijs, en specifieke onderwijsmethoden te ontwikkelen voor de meest kwetsbare sociale groepen zoals immigranten of mensen met verschillende soorten beperkingen; is van mening dat onderwijs een essentiële en prioritaire factor is om ervoor te zorgen dat kinderen de vaardigheden verwerven die hen in staat stellen gekwalificeerde en behoorlijk betaalde arbeidsplaatsen te verkrijgen en zodoende zelfstandig een uitweg uit de armoede te vinden;

| 12. | herinnert eraan dat voor de bestrijding van kinderarmoede een levenscyclusbenadering moet worden gevolgd, inclusief het doorbreken van de cyclus van armoede die van de ene op de andere generatie overgaat, die de verschillende behoeften van jonge kinderen, kinderen in de basisschoolleeftijd en jongeren weerspiegelt, en dat er een aanpak moet worden toegepast die gericht is op alle aspecten van het kind door gelijktijdig het aantal deprivaties dat elk kind ervaart te meten, waardoor duidelijk wordt wie de meest behoeftigen zijn, en dat niet alleen de inkomensarmoede moet worden gemeten, maar ook de multidimensionale deprivaties; |
| --- | --- |

12.

herinnert eraan dat voor de bestrijding van kinderarmoede een levenscyclusbenadering moet worden gevolgd, inclusief het doorbreken van de cyclus van armoede die van de ene op de andere generatie overgaat, die de verschillende behoeften van jonge kinderen, kinderen in de basisschoolleeftijd en jongeren weerspiegelt, en dat er een aanpak moet worden toegepast die gericht is op alle aspecten van het kind door gelijktijdig het aantal deprivaties dat elk kind ervaart te meten, waardoor duidelijk wordt wie de meest behoeftigen zijn, en dat niet alleen de inkomensarmoede moet worden gemeten, maar ook de multidimensionale deprivaties;

| 13. | beveelt aan dat alle kinderen toegang hebben tot diensten van goede kwaliteit in deze cruciale periode in hun ontwikkeling; is van mening dat gezondheidszorg, onderwijs, opvoedings- en gezinsondersteuning, huisvesting en bescherming essentiële diensten zijn die meestal worden verstrekt door lokale en regionale overheden; |
| --- | --- |

13.

beveelt aan dat alle kinderen toegang hebben tot diensten van goede kwaliteit in deze cruciale periode in hun ontwikkeling; is van mening dat gezondheidszorg, onderwijs, opvoedings- en gezinsondersteuning, huisvesting en bescherming essentiële diensten zijn die meestal worden verstrekt door lokale en regionale overheden;

| 14. | dringt er bij de lidstaten op aan werk te maken van de goedkeuring en uitvoering van en het toezicht op plannen om de multidimensionale kinderarmoede terug te dringen, door de intrinsieke rechten van het kind centraal te stellen en doelstellingen vast te stellen om armoede en sociale uitsluiting onder kinderen in te perken, waarbij de nadruk en/of prioriteit expliciet ligt bij de kinderen die het grootste risico lopen om in de armoede te belanden; herinnert eraan hoe belangrijk het is dat de EU-lidstaten ervoor zorgen dat zij ten minste terugkeren naar het niveau van voor de crisis van de reële uitgaven aan sociale bescherming, gezondheidszorg, onderwijs en sociale huisvesting ten behoeve van de meest achtergestelde kinderen; |
| --- | --- |

14.

dringt er bij de lidstaten op aan werk te maken van de goedkeuring en uitvoering van en het toezicht op plannen om de multidimensionale kinderarmoede terug te dringen, door de intrinsieke rechten van het kind centraal te stellen en doelstellingen vast te stellen om armoede en sociale uitsluiting onder kinderen in te perken, waarbij de nadruk en/of prioriteit expliciet ligt bij de kinderen die het grootste risico lopen om in de armoede te belanden; herinnert eraan hoe belangrijk het is dat de EU-lidstaten ervoor zorgen dat zij ten minste terugkeren naar het niveau van voor de crisis van de reële uitgaven aan sociale bescherming, gezondheidszorg, onderwijs en sociale huisvesting ten behoeve van de meest achtergestelde kinderen;

| 15. | verzoekt de lidstaten plannen ten uitvoer te leggen om het gevoel van sociale uitsluiting bij kinderen met een geestelijke handicap te verminderen en doeltreffendere onderwijsmodulen te ontwikkelen die hun leerproces bevorderen; |
| --- | --- |

15.

verzoekt de lidstaten plannen ten uitvoer te leggen om het gevoel van sociale uitsluiting bij kinderen met een geestelijke handicap te verminderen en doeltreffendere onderwijsmodulen te ontwikkelen die hun leerproces bevorderen;

| 16. | verzoekt de lidstaten te erkennen dat kinderarmoede en sociale uitsluiting belangrijke obstakels vormen die zij moeten opheffen willen zij de Europa 2020-doelstellingen halen inzake arbeidsparticipatie, investeringen in onderzoek, ontwikkeling, energie en duurzame ontwikkeling; |
| --- | --- |

16.

verzoekt de lidstaten te erkennen dat kinderarmoede en sociale uitsluiting belangrijke obstakels vormen die zij moeten opheffen willen zij de Europa 2020-doelstellingen halen inzake arbeidsparticipatie, investeringen in onderzoek, ontwikkeling, energie en duurzame ontwikkeling;

| 17. | dringt er bij de lidstaten op aan om meer aandacht te besteden aan de totstandbrenging en het ter beschikking stellen van een geschikte buitenschoolse omgeving waarin kinderen hun tijd buiten schooluren en tijdens schoolvakanties op een zinvolle en stimulerende manier kunnen doorbrengen, en om meer aandacht te besteden aan de beschikbaarheid van basisgezondheidszorg voor kinderen in achtergestelde gebieden en in afgelegen en ontoegankelijke regio's; |
| --- | --- |

17.

dringt er bij de lidstaten op aan om meer aandacht te besteden aan de totstandbrenging en het ter beschikking stellen van een geschikte buitenschoolse omgeving waarin kinderen hun tijd buiten schooluren en tijdens schoolvakanties op een zinvolle en stimulerende manier kunnen doorbrengen, en om meer aandacht te besteden aan de beschikbaarheid van basisgezondheidszorg voor kinderen in achtergestelde gebieden en in afgelegen en ontoegankelijke regio's;

| 18. | verzoekt de lidstaten gettovorming van kinderen die te maken hebben met armoede en sociale uitsluiting te voorkomen, door de invoering van minimumnormen voor de huisvesting van kinderen, rekening houdend met de belangen van het kind, en door gezinnen garanties te bieden op geschikte huisvesting die voldoet aan hun behoeften en die hun welzijn, persoonlijke levenssfeer en levenskwaliteit verzekert en zo bijdraagt tot de totstandbrenging van sociale rechtvaardigheid en samenhang en tot de bestrijding van sociale uitsluiting en armoede; |
| --- | --- |

18.

verzoekt de lidstaten gettovorming van kinderen die te maken hebben met armoede en sociale uitsluiting te voorkomen, door de invoering van minimumnormen voor de huisvesting van kinderen, rekening houdend met de belangen van het kind, en door gezinnen garanties te bieden op geschikte huisvesting die voldoet aan hun behoeften en die hun welzijn, persoonlijke levenssfeer en levenskwaliteit verzekert en zo bijdraagt tot de totstandbrenging van sociale rechtvaardigheid en samenhang en tot de bestrijding van sociale uitsluiting en armoede;

| 19. | dringt er bij de Commissie en het Parlement op aan om de tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader als kans aan te grijpen om beter gebruik te maken van het Europees Sociaal Fonds, het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen en het programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie en ervoor te zorgen dat kinderen de prioriteit krijgen in de programmering en uitvoering van het regionale en het cohesiebeleid, met bijzondere aandacht voor de verplichting om de grote zorginstellingen (met ingang van 2014) te ontmantelen, en om de rechtspositie van adoptie- en pleegouders te versterken, zodat kansarme weeskinderen daadwerkelijk in gezinnen of in huiselijker omstandigheden kunnen opgroeien; dringt er tevens bij de Commissie op aan om indicatoren te ontwikkelen om kinderarmoede te analyseren; |
| --- | --- |

19.

dringt er bij de Commissie en het Parlement op aan om de tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader als kans aan te grijpen om beter gebruik te maken van het Europees Sociaal Fonds, het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen en het programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie en ervoor te zorgen dat kinderen de prioriteit krijgen in de programmering en uitvoering van het regionale en het cohesiebeleid, met bijzondere aandacht voor de verplichting om de grote zorginstellingen (met ingang van 2014) te ontmantelen, en om de rechtspositie van adoptie- en pleegouders te versterken, zodat kansarme weeskinderen daadwerkelijk in gezinnen of in huiselijker omstandigheden kunnen opgroeien; dringt er tevens bij de Commissie op aan om indicatoren te ontwikkelen om kinderarmoede te analyseren;

| 20. | dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan te overwegen of op voeding gebaseerde strategieën zoals afwisseling in de voedingsgewoonten en verrijking van levensmiddelen, alsook voedingseducatie, maatregelen inzake volksgezondheid en voedselveiligheid en tot slot supplementatie, voor bepaalde bevolkingsgroepen aan de orde moeten worden gesteld, teneinde de negatieve effecten van slechte voeding of ondervoeding op de gezondheid van kinderen te voorkomen; |
| --- | --- |

20.

dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan te overwegen of op voeding gebaseerde strategieën zoals afwisseling in de voedingsgewoonten en verrijking van levensmiddelen, alsook voedingseducatie, maatregelen inzake volksgezondheid en voedselveiligheid en tot slot supplementatie, voor bepaalde bevolkingsgroepen aan de orde moeten worden gesteld, teneinde de negatieve effecten van slechte voeding of ondervoeding op de gezondheid van kinderen te voorkomen;

| 21. | beveelt de lidstaten aan om in hun nationale begrotingen zichtbare en transparante, op participatie en verantwoordingsplicht gebaseerde bepalingen op te nemen voor uitgaven die erop gericht zijn kinderarmoede te bestrijden en de verplichting om kinderen te beschermen na te komen, hetgeen ook inhoudt dat de overheid meer middelen moet uittrekken om deze doelstellingen te bereiken; verzoekt de lidstaten maximaal gebruik te maken van de structuurfondsen, met name het Europees Sociaal Fonds, om alle drie de pijlers van de aanbeveling 'Investeren in kinderen' ten uitvoer te leggen; |
| --- | --- |

21.

beveelt de lidstaten aan om in hun nationale begrotingen zichtbare en transparante, op participatie en verantwoordingsplicht gebaseerde bepalingen op te nemen voor uitgaven die erop gericht zijn kinderarmoede te bestrijden en de verplichting om kinderen te beschermen na te komen, hetgeen ook inhoudt dat de overheid meer middelen moet uittrekken om deze doelstellingen te bereiken; verzoekt de lidstaten maximaal gebruik te maken van de structuurfondsen, met name het Europees Sociaal Fonds, om alle drie de pijlers van de aanbeveling 'Investeren in kinderen' ten uitvoer te leggen;

| 22. | beveelt aan dat de Commissie richtsnoeren ontwikkelt ter ondersteuning van de participatie van kinderen bij het beleidsvormingsproces, door mechanismen in te voeren die de participatie van kinderen bij besluitvorming die van invloed is op hun leven bevorderen, en kinderen in staat te stellen en aan te moedigen om geïnformeerde standpunten kenbaar te maken, waarbij wordt gewaarborgd dat deze standpunten een passend gewicht krijgen en tot uiting komen in de belangrijkste besluiten die hen aangaan; |
| --- | --- |

22.

beveelt aan dat de Commissie richtsnoeren ontwikkelt ter ondersteuning van de participatie van kinderen bij het beleidsvormingsproces, door mechanismen in te voeren die de participatie van kinderen bij besluitvorming die van invloed is op hun leven bevorderen, en kinderen in staat te stellen en aan te moedigen om geïnformeerde standpunten kenbaar te maken, waarbij wordt gewaarborgd dat deze standpunten een passend gewicht krijgen en tot uiting komen in de belangrijkste besluiten die hen aangaan;

| 23. | beveelt aan dat de Commissie en de lidstaten doelstellingen vastleggen voor de afname van armoede en sociale uitsluiting bij kinderen; |
| --- | --- |

23.

beveelt aan dat de Commissie en de lidstaten doelstellingen vastleggen voor de afname van armoede en sociale uitsluiting bij kinderen;

| 24. | dringt er bij de lidstaten op aan om, indien nodig, samenwerkingsovereenkomsten te sluiten met entiteiten of instellingen die onderwijs, culturele vorming, sportopleiding, integratie en armoedebestrijding voor kinderen bevorderen, en die kinderarmoede bestrijden; beveelt echter aan dat de lidstaten de controle op en de kwaliteit, duurzaamheid en relevantie van deze steun garanderen, en de effectieve resultaten ervan; |
| --- | --- |

24.

dringt er bij de lidstaten op aan om, indien nodig, samenwerkingsovereenkomsten te sluiten met entiteiten of instellingen die onderwijs, culturele vorming, sportopleiding, integratie en armoedebestrijding voor kinderen bevorderen, en die kinderarmoede bestrijden; beveelt echter aan dat de lidstaten de controle op en de kwaliteit, duurzaamheid en relevantie van deze steun garanderen, en de effectieve resultaten ervan;

| 25. | roept de lidstaten ertoe op om wetgeving uit te werken die de moeder- en vaderschapsrechten beschermt en versterkt, onder andere door doeltreffende instrumenten ten uitvoer te leggen voor het combineren van werk en gezin, en de terugkeer naar de arbeidsmarkt van vrouwen na zwangerschap en zwangerschapsverlof, en de ondersteuning van eenoudergezinnen te waarborgen; benadrukt bovendien dat een aanscherping van de wetgeving inzake vaderschapsverlof een belangrijke stimulans vormt voor de bestrijding van discriminatie op grond van geslacht en loondiscriminatie op de werkplek; dringt er bij de lidstaten op aan te zorgen dat ongelijke behandeling en pesten van werknemers niet door werkgevers kan worden gerechtvaardigd door te verwijzen naar zwangerschap, het opvoeden van kinderen of taken in verband met het gezin; |
| --- | --- |

25.

roept de lidstaten ertoe op om wetgeving uit te werken die de moeder- en vaderschapsrechten beschermt en versterkt, onder andere door doeltreffende instrumenten ten uitvoer te leggen voor het combineren van werk en gezin, en de terugkeer naar de arbeidsmarkt van vrouwen na zwangerschap en zwangerschapsverlof, en de ondersteuning van eenoudergezinnen te waarborgen; benadrukt bovendien dat een aanscherping van de wetgeving inzake vaderschapsverlof een belangrijke stimulans vormt voor de bestrijding van discriminatie op grond van geslacht en loondiscriminatie op de werkplek; dringt er bij de lidstaten op aan te zorgen dat ongelijke behandeling en pesten van werknemers niet door werkgevers kan worden gerechtvaardigd door te verwijzen naar zwangerschap, het opvoeden van kinderen of taken in verband met het gezin;

| 26. | beveelt de lidstaten aan om een proactief, universeel en geïntegreerd sociaal beleid op te zetten dat armoede voorkomt en dat voorkomt dat kinderen uit hun eigen omgeving worden weggehaald; dringt er bij de lidstaten op aan om kinderen en jongeren slechts als laatste redmiddel in een instelling te plaatsen, in uitzonderlijke omstandigheden, en om gebruik te maken van de EU-structuurfondsen en het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) om de overgang van kinderen die in instellingen verblijven naar pleeggezinnen en gemeenschapsdiensten te ondersteunen; |
| --- | --- |

26.

beveelt de lidstaten aan om een proactief, universeel en geïntegreerd sociaal beleid op te zetten dat armoede voorkomt en dat voorkomt dat kinderen uit hun eigen omgeving worden weggehaald; dringt er bij de lidstaten op aan om kinderen en jongeren slechts als laatste redmiddel in een instelling te plaatsen, in uitzonderlijke omstandigheden, en om gebruik te maken van de EU-structuurfondsen en het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) om de overgang van kinderen die in instellingen verblijven naar pleeggezinnen en gemeenschapsdiensten te ondersteunen;

| 27. | beveelt de lidstaten aan over te schakelen van institutionele zorg op stabiele pleegzorgsystemen die kinderen en jongeren beter voorbereiden op zelfstandigheid, doorleren of werken; |
| --- | --- |

27.

beveelt de lidstaten aan over te schakelen van institutionele zorg op stabiele pleegzorgsystemen die kinderen en jongeren beter voorbereiden op zelfstandigheid, doorleren of werken;

| 28. | beveelt de lidstaten aan geïntegreerde systemen voor kinderbescherming te ontwikkelen en uit te voeren, teneinde kinderen tegen geweld, misbruik, uitbuiting en verwaarlozing te beschermen en wel zodanig dat alle gezagsdragers en systeemcomponenten in de verschillende sectoren samenwerken en agentschappen verantwoordelijkheden delen om een beschermende en stimulerende omgeving voor alle kinderen te vormen; |
| --- | --- |

28.

beveelt de lidstaten aan geïntegreerde systemen voor kinderbescherming te ontwikkelen en uit te voeren, teneinde kinderen tegen geweld, misbruik, uitbuiting en verwaarlozing te beschermen en wel zodanig dat alle gezagsdragers en systeemcomponenten in de verschillende sectoren samenwerken en agentschappen verantwoordelijkheden delen om een beschermende en stimulerende omgeving voor alle kinderen te vormen;

| 29. | dringt er bij de lidstaten op aan om beleid uit te voeren dat het scheppen en in stand houden van fatsoenlijke arbeidsplaatsen stimuleert, en systemen uit te werken voor scholing, verbetering van kwalificaties, voorzieningen als telewerken en flexibele arbeidstijden, die het eenvoudiger maken voor ouders om na een onderbreking van hun beroepscarrière de arbeidsmarkt te betreden of te herintreden; |
| --- | --- |

29.

dringt er bij de lidstaten op aan om beleid uit te voeren dat het scheppen en in stand houden van fatsoenlijke arbeidsplaatsen stimuleert, en systemen uit te werken voor scholing, verbetering van kwalificaties, voorzieningen als telewerken en flexibele arbeidstijden, die het eenvoudiger maken voor ouders om na een onderbreking van hun beroepscarrière de arbeidsmarkt te betreden of te herintreden;

| 30. | verzoekt de EU-instellingen, EU-agentschappen, autoriteiten van de lidstaten en andere belanghebbenden duidelijke rollen, verantwoordelijkheden, een periodieke dialoog en procedures te ontwikkelen wanneer kinderen in grensoverschrijdende situaties bescherming nodig hebben; |
| --- | --- |

30.

verzoekt de EU-instellingen, EU-agentschappen, autoriteiten van de lidstaten en andere belanghebbenden duidelijke rollen, verantwoordelijkheden, een periodieke dialoog en procedures te ontwikkelen wanneer kinderen in grensoverschrijdende situaties bescherming nodig hebben;

| 31. | beveelt aan dat de lidstaten garanderen dat alle kinderen toegang hebben tot gratis, inclusief, kwalitatief hoogwaardig openbaar onderwijs voor alle leeftijden, inclusief onderwijs en opvang voor jonge kinderen en formeel en niet-formeel onderwijs, waarbij hun emotionele, sociale, cognitieve en lichamelijke ontwikkeling wordt bevorderd, dat zij een passende verhouding tussen het aantal opvoeders en het aantal kinderen vaststellen, teneinde ervoor te zorgen dat alle kinderen kunnen profiteren van inclusief onderwijs van hoge kwaliteit en bijgevolg het effect van de onderwijsstelsels op gelijke kansen te maximaliseren en de vicieuze cirkel van armoede te doorbreken; |
| --- | --- |

31.

beveelt aan dat de lidstaten garanderen dat alle kinderen toegang hebben tot gratis, inclusief, kwalitatief hoogwaardig openbaar onderwijs voor alle leeftijden, inclusief onderwijs en opvang voor jonge kinderen en formeel en niet-formeel onderwijs, waarbij hun emotionele, sociale, cognitieve en lichamelijke ontwikkeling wordt bevorderd, dat zij een passende verhouding tussen het aantal opvoeders en het aantal kinderen vaststellen, teneinde ervoor te zorgen dat alle kinderen kunnen profiteren van inclusief onderwijs van hoge kwaliteit en bijgevolg het effect van de onderwijsstelsels op gelijke kansen te maximaliseren en de vicieuze cirkel van armoede te doorbreken;

| 32. | beveelt de lidstaten aan de kwaliteit van de geboden educatieve dienstverlening te verhogen door toepassing van een individuele benadering en stimulering van samenwerking tussen onderwijzers, maatschappelijk werkers en ouders, zodat het afbreken van hun schoolcarrière door kinderen en jongeren wordt voorkomen; |
| --- | --- |

32.

beveelt de lidstaten aan de kwaliteit van de geboden educatieve dienstverlening te verhogen door toepassing van een individuele benadering en stimulering van samenwerking tussen onderwijzers, maatschappelijk werkers en ouders, zodat het afbreken van hun schoolcarrière door kinderen en jongeren wordt voorkomen;

| 33. | verzoekt de lidstaten bijzondere aandacht te besteden aan het betaalbaar en toegankelijk maken van opvang en onderwijs voor jonge kinderen (OOJK), door dit als een sociale investering te beschouwen waarmee ongelijkheid en uitdagingen worden aangepakt waar met name kinderen uit achtergestelde gezinnen mee te maken hebben, en tevens ouders bewuster te maken van de voordelen van actieve deelname aan programma's voor OOJK; |
| --- | --- |

33.

verzoekt de lidstaten bijzondere aandacht te besteden aan het betaalbaar en toegankelijk maken van opvang en onderwijs voor jonge kinderen (OOJK), door dit als een sociale investering te beschouwen waarmee ongelijkheid en uitdagingen worden aangepakt waar met name kinderen uit achtergestelde gezinnen mee te maken hebben, en tevens ouders bewuster te maken van de voordelen van actieve deelname aan programma's voor OOJK;

| 34. | roept de lidstaten ertoe op inclusieve scholen te bevorderen, waarbij er niet alleen voor moet worden gezorgd dat er voldoende leerkrachten voor buitengewoon onderwijs zijn, maar ook dat kinderen met bijzondere leerbehoeften in de gewone klassen worden geïntegreerd; |
| --- | --- |

34.

roept de lidstaten ertoe op inclusieve scholen te bevorderen, waarbij er niet alleen voor moet worden gezorgd dat er voldoende leerkrachten voor buitengewoon onderwijs zijn, maar ook dat kinderen met bijzondere leerbehoeften in de gewone klassen worden geïntegreerd;

| 35. | beveelt de lidstaten aan te zorgen voor algemene en gelijke toegang tot crèches en kleuterscholen voor kinderen uit alle sociale groepen; |
| --- | --- |

35.

beveelt de lidstaten aan te zorgen voor algemene en gelijke toegang tot crèches en kleuterscholen voor kinderen uit alle sociale groepen;

| 36. | dringt er bij de lidstaten op aan om te bevorderen dat alle kinderen zich op school volledig kunnen inzetten door tijdens het schooljaar gratis en basaal schoolmateriaal, voedzame schoolmaaltijden en het nodige schoolvervoer voor arme kinderen of voor kinderen die door armoede worden bedreigd ter beschikking te stellen, teneinde de huidige overheidsinvesteringen in de sector doeltreffender te maken en de intergenerationele overdracht van armoede beter te bestrijden; |
| --- | --- |

36.

dringt er bij de lidstaten op aan om te bevorderen dat alle kinderen zich op school volledig kunnen inzetten door tijdens het schooljaar gratis en basaal schoolmateriaal, voedzame schoolmaaltijden en het nodige schoolvervoer voor arme kinderen of voor kinderen die door armoede worden bedreigd ter beschikking te stellen, teneinde de huidige overheidsinvesteringen in de sector doeltreffender te maken en de intergenerationele overdracht van armoede beter te bestrijden;

| 37. | dringt er bij de lidstaten op aan om gratis en kwaliteitsvolle universele openbare gezondheidszorg te waarborgen op het gebied van preventie, immunisatieprogramma's en eerste hulp, toegang tot diagnose, behandeling en revalidatie, logopedie en psychotherapie voor kinderen, waarbij het recht van vrouwen op seksuele en reproductieve gezondheid moet worden gewaarborgd, evenals gezondheidszorg voor baby's, hulp en thuisbezoeken voor moeders voor en na de geboorte, in het bijzonder bij vroeggeboortes, toegang tot een huisarts, verpleegkundige, tandarts, gezinsbegeleiding en specialisten in psychische gezondheid voor alle kinderen en hun gezinnen; verzoekt de lidstaten en de Commissie om deze aspecten op te nemen in nationale en EU-strategieën voor volksgezondheid; |
| --- | --- |

37.

dringt er bij de lidstaten op aan om gratis en kwaliteitsvolle universele openbare gezondheidszorg te waarborgen op het gebied van preventie, immunisatieprogramma's en eerste hulp, toegang tot diagnose, behandeling en revalidatie, logopedie en psychotherapie voor kinderen, waarbij het recht van vrouwen op seksuele en reproductieve gezondheid moet worden gewaarborgd, evenals gezondheidszorg voor baby's, hulp en thuisbezoeken voor moeders voor en na de geboorte, in het bijzonder bij vroeggeboortes, toegang tot een huisarts, verpleegkundige, tandarts, gezinsbegeleiding en specialisten in psychische gezondheid voor alle kinderen en hun gezinnen; verzoekt de lidstaten en de Commissie om deze aspecten op te nemen in nationale en EU-strategieën voor volksgezondheid;

| 38. | beveelt de lidstaten aan om de nodige steun vrij te maken om ervoor te zorgen dat alle kinderen het recht op cultuur, sport en vrije tijd, kunnen genieten en toegang hebben tot vrije ruimte en een gezonde omgeving, waarbij bijzondere aandacht moet worden geschonken aan kinderen die in armoede leven, kinderen in afgelegen gebieden, kinderen met een handicap, migrantenkinderen, kinderen die zich binnen de EU verplaatsen, ongeacht hun nationaliteit, en achtergelaten kinderen; herinnert aan het recht om te spelen, zoals dat in het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind is vastgelegd; |
| --- | --- |

38.

beveelt de lidstaten aan om de nodige steun vrij te maken om ervoor te zorgen dat alle kinderen het recht op cultuur, sport en vrije tijd, kunnen genieten en toegang hebben tot vrije ruimte en een gezonde omgeving, waarbij bijzondere aandacht moet worden geschonken aan kinderen die in armoede leven, kinderen in afgelegen gebieden, kinderen met een handicap, migrantenkinderen, kinderen die zich binnen de EU verplaatsen, ongeacht hun nationaliteit, en achtergelaten kinderen; herinnert aan het recht om te spelen, zoals dat in het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind is vastgelegd;

| 39. | benadrukt dat kinderen die te maken hebben met armoede en sociale uitsluiting beter beschermd moeten worden tegen huiselijk geweld; |
| --- | --- |

39.

benadrukt dat kinderen die te maken hebben met armoede en sociale uitsluiting beter beschermd moeten worden tegen huiselijk geweld;

| 40. | verzoekt de lidstaten, en met name die lidstaten waar de sociale ongelijkheid het grootst is, om de sociale rechten en toegang tot diensten en sociale bescherming, die de staat dient te waarborgen, te versterken, door het aantal werknemers en functionarissen in de socialezekerheidsdiensten die met en voor kinderen werken te verhogen en de medische, psychologische en sociale verzorging van kinderen te versterken, met name van kinderen met geestelijke gezondheidsproblemen, overeenkomstig de strategie van vroegtijdige interventie; |
| --- | --- |

40.

verzoekt de lidstaten, en met name die lidstaten waar de sociale ongelijkheid het grootst is, om de sociale rechten en toegang tot diensten en sociale bescherming, die de staat dient te waarborgen, te versterken, door het aantal werknemers en functionarissen in de socialezekerheidsdiensten die met en voor kinderen werken te verhogen en de medische, psychologische en sociale verzorging van kinderen te versterken, met name van kinderen met geestelijke gezondheidsproblemen, overeenkomstig de strategie van vroegtijdige interventie;

| 41. | beveelt aan dat de lidstaten mechanismen invoeren die de participatie van kinderen bij besluitvorming die van invloed is op hun leven bevorderen en hiervoor zorgen, en kinderen in staat stellen en aanmoedigen om geïnformeerde standpunten kenbaar te maken, waarbij wordt gewaarborgd dat deze standpunten een passend gewicht krijgen en tot uiting komen in de belangrijkste besluiten die hen aangaan; |
| --- | --- |

41.

beveelt aan dat de lidstaten mechanismen invoeren die de participatie van kinderen bij besluitvorming die van invloed is op hun leven bevorderen en hiervoor zorgen, en kinderen in staat stellen en aanmoedigen om geïnformeerde standpunten kenbaar te maken, waarbij wordt gewaarborgd dat deze standpunten een passend gewicht krijgen en tot uiting komen in de belangrijkste besluiten die hen aangaan;

| 42. | erkent de rol van het maatschappelijk middenveld, met inbegrip van kinderrechten- en anti-armoedeorganisaties, bij het zorgen voor de samenhang van het EU-beleid, en roept op tot een intensievere civiele dialoog over het voorkomen en aanpakken van kinderarmoede in de lidstaten; |
| --- | --- |

42.

erkent de rol van het maatschappelijk middenveld, met inbegrip van kinderrechten- en anti-armoedeorganisaties, bij het zorgen voor de samenhang van het EU-beleid, en roept op tot een intensievere civiele dialoog over het voorkomen en aanpakken van kinderarmoede in de lidstaten;

| 43. | dringt er bij de Commissie op aan het percentage voortijdige schoolverlaters en de bestrijding van kinderarmoede als expliciete prioriteit op te nemen; |
| --- | --- |

43.

dringt er bij de Commissie op aan het percentage voortijdige schoolverlaters en de bestrijding van kinderarmoede als expliciete prioriteit op te nemen;

| 44. | verzoekt de lidstaten en de Commissie actief mee te werken aan de bestrijding van kinderhandel voor alle mogelijke vormen van uitbuiting, inclusief arbeid, gedwongen huwelijken, illegale adoptie, illegale activiteiten en seksuele uitbuiting; |
| --- | --- |

44.

verzoekt de lidstaten en de Commissie actief mee te werken aan de bestrijding van kinderhandel voor alle mogelijke vormen van uitbuiting, inclusief arbeid, gedwongen huwelijken, illegale adoptie, illegale activiteiten en seksuele uitbuiting;

| 45. | verzoekt de Commissie en de lidstaten de werking te ondersteunen van Europese en transnationale netwerken voor de bestrijding van armoede bij en uitsluiting van kinderen en jongeren; wijst erop dat er in het bijzonder steun moet worden verleend aan de integratie in deze netwerken van instellingen in de ultraperifere gebieden en de minst begunstigde regio's; |
| --- | --- |

45.

verzoekt de Commissie en de lidstaten de werking te ondersteunen van Europese en transnationale netwerken voor de bestrijding van armoede bij en uitsluiting van kinderen en jongeren; wijst erop dat er in het bijzonder steun moet worden verleend aan de integratie in deze netwerken van instellingen in de ultraperifere gebieden en de minst begunstigde regio's;

| 46. | beschouwt het recht op kosteloos en universeel onderwijs, gezondheidszorg en socialezekerheidsstelsels als basisvoorwaarden om armoede, met name kinderarmoede, te bestrijden; verzoekt de Commissie en de lidstaten, met deze doelstelling in het achterhoofd, gezien de verzwakking van de overheidsdiensten, een kindergarantie in het leven te roepen, zodat ieder kind dat in armoede leeft toegang kan krijgen tot gratis gezondheidszorg, gratis onderwijs, gratis kinderopvang, fatsoenlijke huisvesting en voldoende voeding, als onderdeel van een geïntegreerd Europees plan om kinderarmoede te bestrijden dat de kindergarantie omvat, alsook programma's die de ouders ondersteuning en mogelijkheden bieden om uit situaties van sociale uitsluiting te komen en te integreren op de arbeidsmarkt; |
| --- | --- |

46.

beschouwt het recht op kosteloos en universeel onderwijs, gezondheidszorg en socialezekerheidsstelsels als basisvoorwaarden om armoede, met name kinderarmoede, te bestrijden; verzoekt de Commissie en de lidstaten, met deze doelstelling in het achterhoofd, gezien de verzwakking van de overheidsdiensten, een kindergarantie in het leven te roepen, zodat ieder kind dat in armoede leeft toegang kan krijgen tot gratis gezondheidszorg, gratis onderwijs, gratis kinderopvang, fatsoenlijke huisvesting en voldoende voeding, als onderdeel van een geïntegreerd Europees plan om kinderarmoede te bestrijden dat de kindergarantie omvat, alsook programma's die de ouders ondersteuning en mogelijkheden bieden om uit situaties van sociale uitsluiting te komen en te integreren op de arbeidsmarkt;

| 47. | dringt er bij de lidstaten op aan om via hun gemeenten steun te verlenen aan lokale bijstandscentra voor kinderen en hun gezinnen, vooral in die gemeenschappen en/of gebieden die het zwaarst zijn getroffen door kinderarmoede, en in die centra niet alleen juridische bijstand en/of advies, opvoedingsadvies en leerhulp aan te bieden, maar ook opleidingen en informatie over onder meer een gezonde levensstijl en veilig internetgebruik; |
| --- | --- |

47.

dringt er bij de lidstaten op aan om via hun gemeenten steun te verlenen aan lokale bijstandscentra voor kinderen en hun gezinnen, vooral in die gemeenschappen en/of gebieden die het zwaarst zijn getroffen door kinderarmoede, en in die centra niet alleen juridische bijstand en/of advies, opvoedingsadvies en leerhulp aan te bieden, maar ook opleidingen en informatie over onder meer een gezonde levensstijl en veilig internetgebruik;

| 48. | beveelt aan dat de Europese Commissie en de lidstaten statistische methodes ontwikkelen die multidimensionale indicatoren bevatten, opgesplitst naar leeftijd, geslacht en specifieke achtergestelde groepen, om de armoede, sociale uitsluiting, ongelijkheid, discriminatie en kinderwelzijn te meten (inkomen van de ouders, toegang tot kwalitatief hoogwaardige openbare diensten, deelname aan sociale en culturele activiteiten, toegang tot adequaat formeel en niet-formeel onderwijs, blootstelling aan fysieke risico's, veiligheid, stabiele gezinssituatie, mate van tevredenheid over het leven), om de op feitenmateriaal gebaseerde beleidsontwikkeling van informatie te voorzien, waarin onder meer rekening wordt gehouden met de beperkingen van relatievearmoedemetingen en met het werk van UNDP, UNICEF en de OESO en de subgroep indicatoren van het Comité voor sociale bescherming, die verder gaan dan de indicatoren die voor AROPE (personen die een armoede- of uitsluitingsrisico lopen) worden gebruikt; vraagt de Commissie en de lidstaten op een alomvattende aanpak gebaseerde antwoorden te ontwikkelen en de gegevens die zijn verzameld in het kader van initiatieven zoals de door UNICEF ontwikkelde „Multiple Overlapping Deprivation Analysis” (MODA) optimaal te benutten; wijst erop dat er verdere indicatoren moeten worden ontwikkeld om de beoordeling van de kwaliteit van diensten, resultaten en toegang tot diensten te verbeteren, bijvoorbeeld in verband met de sociaaleconomische status en achtergrond van ouders (migrant of minderheid), geslacht, handicap en geografische aspecten; |
| --- | --- |

48.

beveelt aan dat de Europese Commissie en de lidstaten statistische methodes ontwikkelen die multidimensionale indicatoren bevatten, opgesplitst naar leeftijd, geslacht en specifieke achtergestelde groepen, om de armoede, sociale uitsluiting, ongelijkheid, discriminatie en kinderwelzijn te meten (inkomen van de ouders, toegang tot kwalitatief hoogwaardige openbare diensten, deelname aan sociale en culturele activiteiten, toegang tot adequaat formeel en niet-formeel onderwijs, blootstelling aan fysieke risico's, veiligheid, stabiele gezinssituatie, mate van tevredenheid over het leven), om de op feitenmateriaal gebaseerde beleidsontwikkeling van informatie te voorzien, waarin onder meer rekening wordt gehouden met de beperkingen van relatievearmoedemetingen en met het werk van UNDP, UNICEF en de OESO en de subgroep indicatoren van het Comité voor sociale bescherming, die verder gaan dan de indicatoren die voor AROPE (personen die een armoede- of uitsluitingsrisico lopen) worden gebruikt; vraagt de Commissie en de lidstaten op een alomvattende aanpak gebaseerde antwoorden te ontwikkelen en de gegevens die zijn verzameld in het kader van initiatieven zoals de door UNICEF ontwikkelde „Multiple Overlapping Deprivation Analysis” (MODA) optimaal te benutten; wijst erop dat er verdere indicatoren moeten worden ontwikkeld om de beoordeling van de kwaliteit van diensten, resultaten en toegang tot diensten te verbeteren, bijvoorbeeld in verband met de sociaaleconomische status en achtergrond van ouders (migrant of minderheid), geslacht, handicap en geografische aspecten;

| 49. | vraagt het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's ontwerpadviezen op te stellen inzake investeren in kinderen; |
| --- | --- |

49.

vraagt het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's ontwerpadviezen op te stellen inzake investeren in kinderen;

| 50. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de lidstaten. |
| --- | --- |

50.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de lidstaten.

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2014)0070.

(2)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0328.

(3)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0266.

(4)  PB C 153 E van 31.5.2013, blz. 57.

(5)  PB C 199 E van 7.7.2012, blz. 77.

(6)  PB C 199 E van 7.7.2012, blz. 25.

(7)  PB C 70 E van 8.3.2012, blz. 8.

(8)  PB C 9 E van 15.1.2010, blz. 11.

(9)  PB C 41 E van 19.2.2009, blz. 24.

(10)  Netwerk van onafhankelijke deskundigen inzake maatschappelijke integratie, 'Investeren in kinderen: de vicieuze cirkel van achterstand doorbreken — een onderzoek naar nationaal beleid’, Brussel, 2014.

(11)  Save the Children, „Armoede en sociale uitsluiting onder kinderen in Europa”, Brussel, 2014, blz. 5.

(12)  Save the Children, „Armoede en sociale uitsluiting onder kinderen in Europa”, Brussel, 2014, blz. 5.

(13)  Onderzoeksbureau van UNICEF (2014) „Children of the Recession: The impact of the economic crisis on child well-being in rich countries”, Innocenti Report Card 12, Onderzoeksbureau van UNICEF, Florence, blz. 2.

(14)  „Armoede en sociale uitsluiting onder kinderen in Europa”, Brussel, 2014, blz. 14.

(15)  Verslag van de Commissie ‘Study regarding funds for implementing policy regarding child poverty’ 2008, blz. 9.

(16)  EU-SILC (2013) Europese statistieken over de inkomens en levensomstandigheden.

(17)  Drivers, 2014, ‘Universal, quality early childhood programmes that are responsive to need promote better and more equal outcomes in childhood and later life’.

(18)  Gebaseerd op onderzoek van Eurofound.

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/31 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/31

---

P8_TA(2015)0402

Cohesiebeleid en gemarginaliseerde gemeenschappen

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over cohesiebeleid en gemarginaliseerde gemeenschappen (2014/2247(INI))

(2017/C 366/04)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de artikelen 2 en 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 2 en 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie,

| — | gezien de artikelen 151, 153, 162 en 174 t/m 176 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 151, 153, 162 en 174 t/m 176 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien het Europees Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien het Europees Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,

| — | gezien de Europese overeenkomsten tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, meer in het bijzonder het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en de overeenkomstige jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens, het Europees Sociaal Handvest en de daarmee verband houdende aanbevelingen van het Europees Comité voor sociale rechten, en het Kaderverdrag van de Raad van Europa betreffende de bescherming van de nationale minderheden, |
| --- | --- |

—

gezien de Europese overeenkomsten tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, meer in het bijzonder het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en de overeenkomstige jurisprudentie van het Europees Hof voor de rechten van de mens, het Europees Sociaal Handvest en de daarmee verband houdende aanbevelingen van het Europees Comité voor sociale rechten, en het Kaderverdrag van de Raad van Europa betreffende de bescherming van de nationale minderheden,

| — | gezien de Verklaring van de Verenigde Naties over de rechten van inheemse volkeren, |
| --- | --- |

—

gezien de Verklaring van de Verenigde Naties over de rechten van inheemse volkeren,

| — | gezien het IAO-verdrag betreffende inheemse en in stamverband levende volken in onafhankelijke landen, |
| --- | --- |

—

gezien het IAO-verdrag betreffende inheemse en in stamverband levende volken in onafhankelijke landen,

| — | gezien de EU-richtlijnen inzake non-discriminatie, artikel 14 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en protocol nr. 12 bij dit verdrag, |
| --- | --- |

—

gezien de EU-richtlijnen inzake non-discriminatie, artikel 14 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en protocol nr. 12 bij dit verdrag,

| — | gezien het Verdrag van de Verenigde Naties van 5 januari 2011 inzake de rechten van mensen met een handicap, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van de Verenigde Naties van 5 januari 2011 inzake de rechten van mensen met een handicap,

| — | gezien Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (1) (hierna „de GB-verordening”), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (1) (hierna „de GB-verordening”),

| — | gezien Verordening (EU) nr. 1301/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en specifieke bepalingen met betrekking tot de doelstelling „Investeren in groei en werkgelegenheid”, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006 (2), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 1301/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en specifieke bepalingen met betrekking tot de doelstelling „Investeren in groei en werkgelegenheid”, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006 (2),

| — | gezien Verordening (EU) nr. 437/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1080/2006 betreffende het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling wat betreft de subsidiabiliteit van huisvestingsprojecten voor gemarginaliseerde gemeenschappen (3), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 437/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1080/2006 betreffende het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling wat betreft de subsidiabiliteit van huisvestingsprojecten voor gemarginaliseerde gemeenschappen (3),

| — | gezien Verordening (EU) nr. 1304/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1081/2006 van de Raad (4), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 1304/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1081/2006 van de Raad (4),

| — | gezien Verordening (EU) nr. 1381/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een programma „Rechten, gelijkheid en burgerschap” voor de periode 2014-2020 (5), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 1381/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een programma „Rechten, gelijkheid en burgerschap” voor de periode 2014-2020 (5),

| — | gezien Verordening (EU) nr. 223/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 betreffende het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (6), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 223/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 betreffende het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (6),

| — | gezien gedelegeerde verordening (EU) Nr. 240/2014 van de Commissie van 7 januari 2014 betreffende de Europese gedragscode inzake partnerschap in het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen (7), |
| --- | --- |

—

gezien gedelegeerde verordening (EU) Nr. 240/2014 van de Commissie van 7 januari 2014 betreffende de Europese gedragscode inzake partnerschap in het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen (7),

| — | gezien zijn resolutie van 26 februari 2014 over het zevende en achtste voortgangsverslag van de Europese Commissie over het cohesiebeleid van de EU en het strategisch verslag 2013 over de uitvoering van de programma's 2007-2013 (8), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 26 februari 2014 over het zevende en achtste voortgangsverslag van de Europese Commissie over het cohesiebeleid van de EU en het strategisch verslag 2013 over de uitvoering van de programma's 2007-2013 (8),

| — | gezien zijn resolutie van 12 december 2013 over de geboekte vooruitgang bij de uitvoering van de nationale strategieën voor integratie van de Roma (9), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 12 december 2013 over de geboekte vooruitgang bij de uitvoering van de nationale strategieën voor integratie van de Roma (9),

| — | gezien zijn resolutie van 11 juni 2013 over sociale huisvesting in de Europese Unie (10), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 11 juni 2013 over sociale huisvesting in de Europese Unie (10),

| — | gezien zijn resolutie van 9 maart 2011 over de EU-strategie voor de integratie van de Roma (11), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 9 maart 2011 over de EU-strategie voor de integratie van de Roma (11),

| — | gezien zijn resolutie van 20 mei 2010 over de bijdrage van het cohesiebeleid aan de verwezenlijking van de Lissabon- en EU 2020-doelstellingen (12), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 20 mei 2010 over de bijdrage van het cohesiebeleid aan de verwezenlijking van de Lissabon- en EU 2020-doelstellingen (12),

| — | gezien zijn resolutie van 11 maart 2009 over de sociale situatie van de Roma en de verbetering van hun toegang tot de arbeidsmarkt in de EU (13), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 11 maart 2009 over de sociale situatie van de Roma en de verbetering van hun toegang tot de arbeidsmarkt in de EU (13),

| — | gezien het zesde verslag van de Commissie over economische, sociale en territoriale cohesie, getiteld „Investeringen ter bevordering van banen en groei: bevordering van de economische, sociale en territoriale cohesie in de Unie” van 23 juli 2014, |
| --- | --- |

—

gezien het zesde verslag van de Commissie over economische, sociale en territoriale cohesie, getiteld „Investeringen ter bevordering van banen en groei: bevordering van de economische, sociale en territoriale cohesie in de Unie” van 23 juli 2014,

| — | gezien de fiche met thematische richtsnoeren van de Commissie van 27 februari 2014 over Roma en gemarginaliseerde gemeenschappen (thematische doelstelling 9 — sociale inclusie en armoede), |
| --- | --- |

—

gezien de fiche met thematische richtsnoeren van de Commissie van 27 februari 2014 over Roma en gemarginaliseerde gemeenschappen (thematische doelstelling 9 — sociale inclusie en armoede),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 2 april 2014 getiteld „Verslag over de tenuitvoerlegging van het EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma” (COM(2014)0209), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 2 april 2014 getiteld „Verslag over de tenuitvoerlegging van het EU-kader voor de nationale strategieën voor integratie van de Roma” (COM(2014)0209),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 21 mei 2012 getiteld „Nationale strategieën voor integratie van de Roma: eerste stap van de uitvoering van het EU-kader” (COM(2012)0226), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 21 mei 2012 getiteld „Nationale strategieën voor integratie van de Roma: eerste stap van de uitvoering van het EU-kader” (COM(2012)0226),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 8 december 2010 getiteld „Strategie van de Europese Unie voor de Donau-regio” (COM(2010)0715), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 8 december 2010 getiteld „Strategie van de Europese Unie voor de Donau-regio” (COM(2010)0715),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 12 december 2010„Het Europees platform tegen armoede en sociale uitsluiting: een Europees kader voor sociale en territoriale samenhang” (COM(2010)0758), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 12 december 2010„Het Europees platform tegen armoede en sociale uitsluiting: een Europees kader voor sociale en territoriale samenhang” (COM(2010)0758),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2010 over „Europa 2020 — Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” (COM(2010)2020), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 3 maart 2010 over „Europa 2020 — Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” (COM(2010)2020),

| — | gezien aanbeveling van de Raad van 9 december 2013 over doeltreffende maatregelen voor integratie van de Roma in de lidstaten (14), |
| --- | --- |

—

gezien aanbeveling van de Raad van 9 december 2013 over doeltreffende maatregelen voor integratie van de Roma in de lidstaten (14),

| — | gezien de ontwerpnota van de Commissie van 1 juli 2015 met richtsnoeren inzake het gebruik van de Europese structuur- en investeringsfondsen voor de aanpak van onderwijs- en ruimtelijke segregatie, |
| --- | --- |

—

gezien de ontwerpnota van de Commissie van 1 juli 2015 met richtsnoeren inzake het gebruik van de Europese structuur- en investeringsfondsen voor de aanpak van onderwijs- en ruimtelijke segregatie,

| — | gezien de vraag aan de Commissie met verzoek om schriftelijk antwoord van 24 februari 2015 over financiering voor gemarginaliseerde gemeenschappen (E-002782/2015), |
| --- | --- |

—

gezien de vraag aan de Commissie met verzoek om schriftelijk antwoord van 24 februari 2015 over financiering voor gemarginaliseerde gemeenschappen (E-002782/2015),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's over „Strategieën voor integratie van de Roma” (15), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's over „Strategieën voor integratie van de Roma” (15),

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A8-0314/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A8-0314/2015),

| A. | overwegende dat het cohesiebeleid gericht is op de bevordering van de economische, sociale en territoriale cohesie, de vermindering van sociale ongelijkheden, met inbegrip van de vermindering en de uitroeiing van armoede en exclusie, en dat hiertoe segregatie moet worden voorkomen en gelijke toegang en gelijke kansen moeten worden bevorderd voor alle burgers, inclusief de meest gemarginaliseerde gemeenschappen, alsmede groepen en individuen van alle leeftijden die te maken hebben met armoede en sociale uitsluiting en beperkte toegang tot onderwijs, werkgelegenheid, huisvesting en gezondheidszorg; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het cohesiebeleid gericht is op de bevordering van de economische, sociale en territoriale cohesie, de vermindering van sociale ongelijkheden, met inbegrip van de vermindering en de uitroeiing van armoede en exclusie, en dat hiertoe segregatie moet worden voorkomen en gelijke toegang en gelijke kansen moeten worden bevorderd voor alle burgers, inclusief de meest gemarginaliseerde gemeenschappen, alsmede groepen en individuen van alle leeftijden die te maken hebben met armoede en sociale uitsluiting en beperkte toegang tot onderwijs, werkgelegenheid, huisvesting en gezondheidszorg;

| B. | overwegende dat het cohesiebeleid, zoals gedefinieerd in de Europese Akte van 1986, gericht is op het verkleinen van de verschillen tussen de afzonderlijke regio's en van de achterstand van de minst begunstigde regio's; overwegende dat het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie hier nog een ander facet aan toevoegt en verwijst naar „economische, sociale en territoriale samenhang”; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het cohesiebeleid, zoals gedefinieerd in de Europese Akte van 1986, gericht is op het verkleinen van de verschillen tussen de afzonderlijke regio's en van de achterstand van de minst begunstigde regio's; overwegende dat het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie hier nog een ander facet aan toevoegt en verwijst naar „economische, sociale en territoriale samenhang”;

| C. | overwegende dat de doelstelling van sociale cohesie het nodig maakt dat Europa een rol speelt bij de beleidsmaatregelen inzake de inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen en vereist dat de lidstaten hun bevoegdheden op dit gebied gebruiken, door ondersteunende acties ten uitvoer te leggen en door werk te verrichten in het kader van transnationale samenwerkingsprogramma's en nationale programma's; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de doelstelling van sociale cohesie het nodig maakt dat Europa een rol speelt bij de beleidsmaatregelen inzake de inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen en vereist dat de lidstaten hun bevoegdheden op dit gebied gebruiken, door ondersteunende acties ten uitvoer te leggen en door werk te verrichten in het kader van transnationale samenwerkingsprogramma's en nationale programma's;

| D. | overwegende dat in 2010 financieringsmogelijkheden voor gemarginaliseerde gemeenschappen in het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) zijn ingevoerd; overwegende dat het wetgevingskader voor het cohesiebeleid 2014-2020 een strategische aanpak biedt; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat in 2010 financieringsmogelijkheden voor gemarginaliseerde gemeenschappen in het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) zijn ingevoerd; overwegende dat het wetgevingskader voor het cohesiebeleid 2014-2020 een strategische aanpak biedt;

| E. | overwegende dat in Verordening (EU) nr. 1304/2013 is bepaald dat het ESF ten goede komt aan mensen, inclusief kansarme groepen zoals langdurig werklozen, mensen met een handicap, migranten, etnische minderheden, gemarginaliseerde gemeenschappen en mensen uit alle leeftijdsgroepen die met armoede en sociale uitsluiting worden geconfronteerd; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat in Verordening (EU) nr. 1304/2013 is bepaald dat het ESF ten goede komt aan mensen, inclusief kansarme groepen zoals langdurig werklozen, mensen met een handicap, migranten, etnische minderheden, gemarginaliseerde gemeenschappen en mensen uit alle leeftijdsgroepen die met armoede en sociale uitsluiting worden geconfronteerd;

| F. | overwegende dat in de programmeringsperiode 2014-2020 minstens 23,1 % van de begroting voor het cohesiebeleid zal worden toegewezen aan investeringen in het kader van het ESF; overwegende dat het EFRO en het ESF een specifieke en significante rol spelen, waarbij tenminste 20 % van het ESF in elke lidstaat is toegewezen aan de specifieke doelstelling van bevordering van sociale inclusie, bestrijding van armoede en alle discriminatie, zodat het cruciale instrumenten zijn voor de bevordering van een grotere inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat in de programmeringsperiode 2014-2020 minstens 23,1 % van de begroting voor het cohesiebeleid zal worden toegewezen aan investeringen in het kader van het ESF; overwegende dat het EFRO en het ESF een specifieke en significante rol spelen, waarbij tenminste 20 % van het ESF in elke lidstaat is toegewezen aan de specifieke doelstelling van bevordering van sociale inclusie, bestrijding van armoede en alle discriminatie, zodat het cruciale instrumenten zijn voor de bevordering van een grotere inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen;

| G. | overwegende dat in Verordening (EU) nr. 1303/2013 een aantal voorwaarden is vastgesteld in verband met non-discriminatie, gender en handicap waaraan moet worden voldaan (16); |
| --- | --- |

G.

overwegende dat in Verordening (EU) nr. 1303/2013 een aantal voorwaarden is vastgesteld in verband met non-discriminatie, gender en handicap waaraan moet worden voldaan (16);

| H. | overwegende dat het zesde verslag van de Commissie over economische, sociale en territoriale cohesie toont dat de economische crisis de armoede en de sociale uitsluiting heeft vergroot; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het zesde verslag van de Commissie over economische, sociale en territoriale cohesie toont dat de economische crisis de armoede en de sociale uitsluiting heeft vergroot;

| I. | overwegende dat de economische crisis en de daaruit voortvloeiende bezuinigingen en soberheidsmaatregelen hebben geleid tot talrijke problemen, met vaak als resultaat ernstige begrotingsproblemen voor gemeenten, zodat er een gebrek aan keuzemogelijkheden is ontstaan voor de omgang met gemarginaliseerde groepen en voor het streven naar een verbetering van hun inclusie en naar de voorkoming van verdere segregatie, omdat dergelijke maatregelen in hoge mate, en soms uitsluitend, afhankelijk zijn van ESIF-financiering; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de economische crisis en de daaruit voortvloeiende bezuinigingen en soberheidsmaatregelen hebben geleid tot talrijke problemen, met vaak als resultaat ernstige begrotingsproblemen voor gemeenten, zodat er een gebrek aan keuzemogelijkheden is ontstaan voor de omgang met gemarginaliseerde groepen en voor het streven naar een verbetering van hun inclusie en naar de voorkoming van verdere segregatie, omdat dergelijke maatregelen in hoge mate, en soms uitsluitend, afhankelijk zijn van ESIF-financiering;

| J. | overwegende dat de gevolgen van de economische crisis en de bezuinigingen op openbare diensten de situatie van vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen hebben verslechterd; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de gevolgen van de economische crisis en de bezuinigingen op openbare diensten de situatie van vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen hebben verslechterd;

| K. | overwegende dat vrouwen uit gemarginaliseerde gemeenschappen te maken hebben met een ernstiger meervoudige discriminatie en er bij hen sprake is van een veel lagere arbeidsparticipatie dan bij mannen uit die gemeenschappen en bij andere vrouwen; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat vrouwen uit gemarginaliseerde gemeenschappen te maken hebben met een ernstiger meervoudige discriminatie en er bij hen sprake is van een veel lagere arbeidsparticipatie dan bij mannen uit die gemeenschappen en bij andere vrouwen;

| L. | overwegende dat een groot aantal publieke en particuliere spelers op diverse niveaus en in diverse sectoren, waaronder vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, betrokken is en vaak een belangrijke rol speelt bij de tenuitvoerlegging van het integratiebeleid, zodat een coherente en goed gecoördineerde aanpak nodig is; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat een groot aantal publieke en particuliere spelers op diverse niveaus en in diverse sectoren, waaronder vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, betrokken is en vaak een belangrijke rol speelt bij de tenuitvoerlegging van het integratiebeleid, zodat een coherente en goed gecoördineerde aanpak nodig is;

| M. | overwegende dat er op EU-niveau geen definitie bestaat van gemarginaliseerde gemeenschappen; overwegende dat voor een begrip van het verslag allereerst inzicht nodig is in marginalisering op basis van een analyse van bepaalde hoedanigheden en kenmerken van gemarginaliseerde groepen, waarbij rekening wordt gehouden met hun specifieke situatie en behoeften, zoals leef- en werkomstandigheden en beperkte toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en werk, en vroegtijdig schoolverlaten, in combinatie met structurele en systemische exclusie, met als doel om te zorgen voor hun effectieve sociaaleconomische inclusie; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat er op EU-niveau geen definitie bestaat van gemarginaliseerde gemeenschappen; overwegende dat voor een begrip van het verslag allereerst inzicht nodig is in marginalisering op basis van een analyse van bepaalde hoedanigheden en kenmerken van gemarginaliseerde groepen, waarbij rekening wordt gehouden met hun specifieke situatie en behoeften, zoals leef- en werkomstandigheden en beperkte toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en werk, en vroegtijdig schoolverlaten, in combinatie met structurele en systemische exclusie, met als doel om te zorgen voor hun effectieve sociaaleconomische inclusie;

| N. | overwegende dat de Commissie gemarginaliseerde gemeenschappen niet heeft gedefinieerd en het aan de lidstaten overlaat een definitie op te stellen op basis van hun nationale indicatoren; overwegende dat marginalisering echter kan worden vastgesteld door te kijken naar een reeks relevante indicatoren, zoals sociale uitsluiting, een hoog niveau van langdurige werkloosheid, een laag opleidingsniveau, (zeer) slechte huisvesting, een hoge mate van discriminatie en een overmatige blootstelling aan gezondheidsrisico's en/of een gebrek aan toegang tot gezondheidszorg, met andere woorden, die bevolkingsgroepen die het kwetsbaarst en het meest hulpbehoevend worden geacht; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de Commissie gemarginaliseerde gemeenschappen niet heeft gedefinieerd en het aan de lidstaten overlaat een definitie op te stellen op basis van hun nationale indicatoren; overwegende dat marginalisering echter kan worden vastgesteld door te kijken naar een reeks relevante indicatoren, zoals sociale uitsluiting, een hoog niveau van langdurige werkloosheid, een laag opleidingsniveau, (zeer) slechte huisvesting, een hoge mate van discriminatie en een overmatige blootstelling aan gezondheidsrisico's en/of een gebrek aan toegang tot gezondheidszorg, met andere woorden, die bevolkingsgroepen die het kwetsbaarst en het meest hulpbehoevend worden geacht;

| O. | overwegende dat marginalisering een sociaal fenomeen is waarbij individuen of gemeenschappen sociaal worden uitgesloten en stelselmatig worden buitengesloten van deelname aan of toegang tot sociale en politieke processen die essentieel zijn voor hun maatschappelijke integratie; overwegende dat het begrip 'gemarginaliseerde gemeenschappen' betrekking heeft op diverse groepen en individuen, zoals minderheden, Roma, mensen met een handicap, mensen die onder de armoedegrens leven of door armoede worden bedreigd, migranten, vluchtelingen en sociaal uitgesloten groepen in de samenleving; overwegende dat racisme, patriarchaal ingestelde samenlevingen, homofobie, economische achterstand en andere discriminatoire factoren bijdragen aan het ontstaan van ongelijkheid en een zwakkere positie van vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat marginalisering een sociaal fenomeen is waarbij individuen of gemeenschappen sociaal worden uitgesloten en stelselmatig worden buitengesloten van deelname aan of toegang tot sociale en politieke processen die essentieel zijn voor hun maatschappelijke integratie; overwegende dat het begrip 'gemarginaliseerde gemeenschappen' betrekking heeft op diverse groepen en individuen, zoals minderheden, Roma, mensen met een handicap, mensen die onder de armoedegrens leven of door armoede worden bedreigd, migranten, vluchtelingen en sociaal uitgesloten groepen in de samenleving; overwegende dat racisme, patriarchaal ingestelde samenlevingen, homofobie, economische achterstand en andere discriminatoire factoren bijdragen aan het ontstaan van ongelijkheid en een zwakkere positie van vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen;

| P. | overwegende dat het gemeenschappelijke kenmerk van een gemarginaliseerde gemeenschap een plaats kan zijn, bijvoorbeeld voor gemarginaliseerde gemeenschappen in plattelandsgebieden en achtergestelde buurten; of een gezamenlijk belang, zoals vluchtelingen en asielzoekers en etnische en taalkundige minderheden; en mensen met een handicap, ouderen, daklozen en inheemse bevolkingen; overwegende dat deze verschillende typen gemarginaliseerde gemeenschappen gemeenschappelijke problemen kennen en allemaal lijden onder diverse vormen van stigmatisering en discriminatie; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat het gemeenschappelijke kenmerk van een gemarginaliseerde gemeenschap een plaats kan zijn, bijvoorbeeld voor gemarginaliseerde gemeenschappen in plattelandsgebieden en achtergestelde buurten; of een gezamenlijk belang, zoals vluchtelingen en asielzoekers en etnische en taalkundige minderheden; en mensen met een handicap, ouderen, daklozen en inheemse bevolkingen; overwegende dat deze verschillende typen gemarginaliseerde gemeenschappen gemeenschappelijke problemen kennen en allemaal lijden onder diverse vormen van stigmatisering en discriminatie;

| Q. | overwegende dat in Europa vele groepen gemarginaliseerde mensen te vinden zijn; merkt op dat de Roma, een benaming die in Europa op verschillende manieren wordt gedefinieerd, de grootste etnische minderheid en een van de meest gemarginaliseerde gemeenschappen in Europa vormen; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat in Europa vele groepen gemarginaliseerde mensen te vinden zijn; merkt op dat de Roma, een benaming die in Europa op verschillende manieren wordt gedefinieerd, de grootste etnische minderheid en een van de meest gemarginaliseerde gemeenschappen in Europa vormen;

| R. | overwegende dat het cohesiebeleid gemarginaliseerde gemeenschappen moet benaderen overeenkomstig hun diversiteit, rekening houdend met specifieke behoeften; overwegende dat de inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen in financiering vereist dat inspanningen worden geleverd op alle niveaus, met behulp van een geïntegreerde en coherente aanpak op lange termijn, permanente oplossingen, empowerment, voortbouwen op ervaring en capaciteitsopbouw, ook voor vrouwen en meisjes in gemarginaliseerde gemeenschappen, en de overgang van institutionele naar binnen de gemeenschap georganiseerde zorg, om een einde te maken aan de segregatie en te komen tot normalisatie; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat het cohesiebeleid gemarginaliseerde gemeenschappen moet benaderen overeenkomstig hun diversiteit, rekening houdend met specifieke behoeften; overwegende dat de inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen in financiering vereist dat inspanningen worden geleverd op alle niveaus, met behulp van een geïntegreerde en coherente aanpak op lange termijn, permanente oplossingen, empowerment, voortbouwen op ervaring en capaciteitsopbouw, ook voor vrouwen en meisjes in gemarginaliseerde gemeenschappen, en de overgang van institutionele naar binnen de gemeenschap georganiseerde zorg, om een einde te maken aan de segregatie en te komen tot normalisatie;

| S. | overwegende dat in strategieën van het Europees cohesiebeleid voor het versterken van de positie van vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen rekening moet worden gehouden met de situatie van oudere vrouwen, vrouwen met een handicap, vrouwelijke verzorgers en vrouwen met geestelijke gezondheidsproblemen; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat in strategieën van het Europees cohesiebeleid voor het versterken van de positie van vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen rekening moet worden gehouden met de situatie van oudere vrouwen, vrouwen met een handicap, vrouwelijke verzorgers en vrouwen met geestelijke gezondheidsproblemen;

| T. | overwegende dat projecten op basis van kunst en cultuur ter bevordering van interculturele uitwisselingen, empowerment van de deelnemers, ontwikkeling van creatieve en sociale vaardigheden en actieve participatie in het leven van de plaatselijke gemeenschap behoren tot de meest effectieve instrumenten om sociale inclusie en integratie aan te pakken; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat projecten op basis van kunst en cultuur ter bevordering van interculturele uitwisselingen, empowerment van de deelnemers, ontwikkeling van creatieve en sociale vaardigheden en actieve participatie in het leven van de plaatselijke gemeenschap behoren tot de meest effectieve instrumenten om sociale inclusie en integratie aan te pakken;

| U. | overwegende dat onderwijs, zowel formeel als informeel, cruciaal is voor het uitbannen van marginalisering en meervoudige discriminatie, wat betreft het tot stand brengen van dialoog, openheid en begrip tussen gemeenschappen en het versterken van de positie van gemarginaliseerde gemeenschappen; overwegende dat een genderperspectief in het onderwijs, en de rol ervan bij het versterken van de positie van vrouwen en meisjes in gemarginaliseerde gemeenschappen, niet uit het oog mag worden verloren; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat onderwijs, zowel formeel als informeel, cruciaal is voor het uitbannen van marginalisering en meervoudige discriminatie, wat betreft het tot stand brengen van dialoog, openheid en begrip tussen gemeenschappen en het versterken van de positie van gemarginaliseerde gemeenschappen; overwegende dat een genderperspectief in het onderwijs, en de rol ervan bij het versterken van de positie van vrouwen en meisjes in gemarginaliseerde gemeenschappen, niet uit het oog mag worden verloren;

Algemene beginselen

| 1. | herinnert eraan dat de kwestie van gemarginaliseerde gemeenschappen dringend moet worden aangepakt; onderstreept het feit dat het cohesiebeleid een belangrijke rol speelt voor de ondersteuning van de economische, sociale en territoriale inclusie van deze gemeenschappen; |
| --- | --- |

1.

herinnert eraan dat de kwestie van gemarginaliseerde gemeenschappen dringend moet worden aangepakt; onderstreept het feit dat het cohesiebeleid een belangrijke rol speelt voor de ondersteuning van de economische, sociale en territoriale inclusie van deze gemeenschappen;

| 2. | herinnert eraan dat gemarginaliseerde gemeenschappen zijn aangewezen als prioriteit van de cohesiebeleidsmaatregelen vanwege de toenemende bezorgdheid over, en inzet voor de bestrijding van sociale uitsluiting, alsmede bezorgdheid over de situatie van de Roma en de reeds lang bestaande noodzaak om hun levensomstandigheden te verbeteren; |
| --- | --- |

2.

herinnert eraan dat gemarginaliseerde gemeenschappen zijn aangewezen als prioriteit van de cohesiebeleidsmaatregelen vanwege de toenemende bezorgdheid over, en inzet voor de bestrijding van sociale uitsluiting, alsmede bezorgdheid over de situatie van de Roma en de reeds lang bestaande noodzaak om hun levensomstandigheden te verbeteren;

| 3. | verzoekt de Commissie om richtsnoeren te geven voor een definitie van gemarginaliseerde gemeenschappen en een aantal hoedanigheden en kenmerken van gemarginaliseerde groepen aan te geven, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke situatie, uitdagingen en behoeften van elke potentiële doelgroep, om de sociaaleconomische inclusie ervan te bevorderen, en waarbij vertegenwoordigers van die gemeenschappen betrokken worden; benadrukt dat deze richtsnoeren de doeltreffendheid van het cohesiebeleid voor de versterking van de economische, sociale en territoriale cohesie in de hele Europese Unie voort zouden bevorderen; |
| --- | --- |

3.

verzoekt de Commissie om richtsnoeren te geven voor een definitie van gemarginaliseerde gemeenschappen en een aantal hoedanigheden en kenmerken van gemarginaliseerde groepen aan te geven, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke situatie, uitdagingen en behoeften van elke potentiële doelgroep, om de sociaaleconomische inclusie ervan te bevorderen, en waarbij vertegenwoordigers van die gemeenschappen betrokken worden; benadrukt dat deze richtsnoeren de doeltreffendheid van het cohesiebeleid voor de versterking van de economische, sociale en territoriale cohesie in de hele Europese Unie voort zouden bevorderen;

| 4. | is tevreden met het feit dat met het wetgevingskader voor het cohesiebeleid 2014-2020 nieuwe elementen zijn ingevoerd waarmee de oorspronkelijke aanpak wordt geconsolideerd, door de financieringsmogelijkheden uit te bereiden en mechanismen in te voeren om ervoor te zorgen dat de steun voor gemarginaliseerde gemeenschappen strookt met de Europese waarden en doelstellingen en dat bij deze steun rekening wordt gehouden met het feit dat de groepen in kwestie bij het hele proces moeten worden betrokken; |
| --- | --- |

4.

is tevreden met het feit dat met het wetgevingskader voor het cohesiebeleid 2014-2020 nieuwe elementen zijn ingevoerd waarmee de oorspronkelijke aanpak wordt geconsolideerd, door de financieringsmogelijkheden uit te bereiden en mechanismen in te voeren om ervoor te zorgen dat de steun voor gemarginaliseerde gemeenschappen strookt met de Europese waarden en doelstellingen en dat bij deze steun rekening wordt gehouden met het feit dat de groepen in kwestie bij het hele proces moeten worden betrokken;

| 5. | verzoekt de Commissie gedetailleerde informatie te verstrekken over het gebruik dat van de financieringsmogelijkheden voor gemarginaliseerde gemeenschappen is gemaakt; verzoekt om de uitvoering van een analyse om passende conclusies te kunnen trekken en om de belemmeringen voor een verder gebruik of de best mogelijke resultaten te kunnen identificeren; |
| --- | --- |

5.

verzoekt de Commissie gedetailleerde informatie te verstrekken over het gebruik dat van de financieringsmogelijkheden voor gemarginaliseerde gemeenschappen is gemaakt; verzoekt om de uitvoering van een analyse om passende conclusies te kunnen trekken en om de belemmeringen voor een verder gebruik of de best mogelijke resultaten te kunnen identificeren;

| 6. | verzoekt de Commissie eveneens toe te zien op het effectieve toepassing van de Europese gedragscode met betrekking tot het partnerschapsprincipe en de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld; herinnert eraan dat de horizontale beginselen in de GB-verordening, die fundamentele rechten belichamen zoals de bevordering van gelijke kansen, de voorkoming van discriminatie en de bevordering van duurzame ontwikkeling, moeten worden toegepast bij de opstelling en tenuitvoerlegging van programma's in het kader van het ESIF; herinnert eraan dat alle acties van de lidstaten die worden gefinancierd in het kader van het EU-cohesiebeleid de principes van de grondrechten moeten eerbiedigen en in geen geval mogen bijdragen aan segregatie; |
| --- | --- |

6.

verzoekt de Commissie eveneens toe te zien op het effectieve toepassing van de Europese gedragscode met betrekking tot het partnerschapsprincipe en de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld; herinnert eraan dat de horizontale beginselen in de GB-verordening, die fundamentele rechten belichamen zoals de bevordering van gelijke kansen, de voorkoming van discriminatie en de bevordering van duurzame ontwikkeling, moeten worden toegepast bij de opstelling en tenuitvoerlegging van programma's in het kader van het ESIF; herinnert eraan dat alle acties van de lidstaten die worden gefinancierd in het kader van het EU-cohesiebeleid de principes van de grondrechten moeten eerbiedigen en in geen geval mogen bijdragen aan segregatie;

| 7. | benadrukt dat gelijke kansen en non-discriminatie horizontale principes voor de nieuwe verordeningen van de ESI-fondsen zijn en dat deze moeten worden toegepast om de systemische oorzaken van de ongelijkheid weg te werken, ongeacht of het gaat om economische, sociale of gendergerelateerde oorzaken, alsmede met betrekking tot de toegang tot cultuur en onderwijs; benadrukt dat bij de analyse van de wortels van de exclusie moet worden gefocust op een begrip en op bewustmaking van de systemische vreemdelingenhaat en racisme; |
| --- | --- |

7.

benadrukt dat gelijke kansen en non-discriminatie horizontale principes voor de nieuwe verordeningen van de ESI-fondsen zijn en dat deze moeten worden toegepast om de systemische oorzaken van de ongelijkheid weg te werken, ongeacht of het gaat om economische, sociale of gendergerelateerde oorzaken, alsmede met betrekking tot de toegang tot cultuur en onderwijs; benadrukt dat bij de analyse van de wortels van de exclusie moet worden gefocust op een begrip en op bewustmaking van de systemische vreemdelingenhaat en racisme;

| 8. | herinnert eraan dat gelijkheid tussen vrouwen en mannen een principe is dat horizontaal van toepassing is op het cohesiebeleid; betreurt de meervoudige discriminatie waar vooral vrouwen, migranten en personen met een handicap binnen gemarginaliseerde gemeenschappen mee te maken hebben; |
| --- | --- |

8.

herinnert eraan dat gelijkheid tussen vrouwen en mannen een principe is dat horizontaal van toepassing is op het cohesiebeleid; betreurt de meervoudige discriminatie waar vooral vrouwen, migranten en personen met een handicap binnen gemarginaliseerde gemeenschappen mee te maken hebben;

| 9. | benadrukt dat bij de tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid de cruciale uitdaging moet worden aangepakt van de armoede en uitsluiting van jongeren en kinderen, volwassenen en mensen met een handicap, inclusief de overgang van institutionele zorg en diensten voor kwetsbare kinderen naar zorg en diensten die gebaseerd zijn op de gemeenschap; dringt er bij de betrokken lidstaten op aan passende actie te ondernemen en maatregelen te treffen om strategieën te ontwikkelen en ten uitvoer te leggen om dit te bereiken, met toepassing van een geïntegreerde aanpak; |
| --- | --- |

9.

benadrukt dat bij de tenuitvoerlegging van het cohesiebeleid de cruciale uitdaging moet worden aangepakt van de armoede en uitsluiting van jongeren en kinderen, volwassenen en mensen met een handicap, inclusief de overgang van institutionele zorg en diensten voor kwetsbare kinderen naar zorg en diensten die gebaseerd zijn op de gemeenschap; dringt er bij de betrokken lidstaten op aan passende actie te ondernemen en maatregelen te treffen om strategieën te ontwikkelen en ten uitvoer te leggen om dit te bereiken, met toepassing van een geïntegreerde aanpak;

| 10. | wijst erop dat de vormgeving van beleid dat is gericht op specifieke groepen volgens het principe van „uitdrukkelijke maar niet-exclusieve gerichtheid” vereist dat andere doelgroepen die verkeren in soortgelijke sociaaleconomische omstandigheden, niet worden uitgesloten, om het aanwakkeren van defensieve reacties te voorkomen; benadrukt dat dit principe slechts een eerste stap is in de richting van de erkenning van het feit dat aandacht moet worden besteed aan gemeenschappen en individuen die behoren tot de kwetsbaarste en meest gemarginaliseerde; |
| --- | --- |

10.

wijst erop dat de vormgeving van beleid dat is gericht op specifieke groepen volgens het principe van „uitdrukkelijke maar niet-exclusieve gerichtheid” vereist dat andere doelgroepen die verkeren in soortgelijke sociaaleconomische omstandigheden, niet worden uitgesloten, om het aanwakkeren van defensieve reacties te voorkomen; benadrukt dat dit principe slechts een eerste stap is in de richting van de erkenning van het feit dat aandacht moet worden besteed aan gemeenschappen en individuen die behoren tot de kwetsbaarste en meest gemarginaliseerde;

| 11. | benadrukt het feit dat er op verantwoordingsplicht berustende, transparante en democratische structuren moeten zijn voor de bestrijding van corruptie en het frauduleuze gebruik van middelen om te zorgen voor de inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen; |
| --- | --- |

11.

benadrukt het feit dat er op verantwoordingsplicht berustende, transparante en democratische structuren moeten zijn voor de bestrijding van corruptie en het frauduleuze gebruik van middelen om te zorgen voor de inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen;

| 12. | beschouwt toegang tot de dienstverlening van de overheid als een van de belangrijkste doelstellingen om de inclusie van gemarginaliseerde groepen aan te pakken; roept de lidstaten op tot verbetering van het verstrekken van toegesneden gezondheidsinformatiemateriaal en de ontwikkeling van ziektepreventiestrategieën en gemeenschapsinitiatieven op het gebied van de gezondheidszorg in gemarginaliseerde gemeenschappen; roept op tot de oprichting van gespecialiseerde structuren, zoals informatieposten die advies verstrekken over kwesties in verband met toegang tot de gezondheidszorg, de arbeidsmarkt en het onderwijs; vraagt dat actie wordt ondernomen voor een omschakeling van een aanpak op basis van vraag naar een gastvrije, dienstverleningsgerichte aanpak; |
| --- | --- |

12.

beschouwt toegang tot de dienstverlening van de overheid als een van de belangrijkste doelstellingen om de inclusie van gemarginaliseerde groepen aan te pakken; roept de lidstaten op tot verbetering van het verstrekken van toegesneden gezondheidsinformatiemateriaal en de ontwikkeling van ziektepreventiestrategieën en gemeenschapsinitiatieven op het gebied van de gezondheidszorg in gemarginaliseerde gemeenschappen; roept op tot de oprichting van gespecialiseerde structuren, zoals informatieposten die advies verstrekken over kwesties in verband met toegang tot de gezondheidszorg, de arbeidsmarkt en het onderwijs; vraagt dat actie wordt ondernomen voor een omschakeling van een aanpak op basis van vraag naar een gastvrije, dienstverleningsgerichte aanpak;

| 13. | roept ertoe op om de nationale strategieën voor gemarginaliseerde gemeenschappen, inclusief de nationale strategieën voor de integratie van Roma, de nationale armoedebestrijdingsstrategieën, de strategieën voor de inclusie van andere gemarginaliseerde en achtergestelde gemeenschappen en de strategieën voor gendergelijkheid, beter te coördineren en sterker te koppelen aan het cohesiebeleid; |
| --- | --- |

13.

roept ertoe op om de nationale strategieën voor gemarginaliseerde gemeenschappen, inclusief de nationale strategieën voor de integratie van Roma, de nationale armoedebestrijdingsstrategieën, de strategieën voor de inclusie van andere gemarginaliseerde en achtergestelde gemeenschappen en de strategieën voor gendergelijkheid, beter te coördineren en sterker te koppelen aan het cohesiebeleid;

| 14. | verzoekt de lidstaten en de Commissie om kinderen centraal te stellen bij de uitvoering van het EU-kader voor nationale strategieën inzake de Roma en wijst nogmaals op het belang van de bevordering van gelijke toegang tot huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en waardige levensomstandigheden voor kinderen; |
| --- | --- |

14.

verzoekt de lidstaten en de Commissie om kinderen centraal te stellen bij de uitvoering van het EU-kader voor nationale strategieën inzake de Roma en wijst nogmaals op het belang van de bevordering van gelijke toegang tot huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en waardige levensomstandigheden voor kinderen;

| 15. | verzoekt de lidstaten en de plaatselijke autoriteiten het gebruik aan te moedigen van ESF-financiering voor de ondersteuning van projecten op het gebied van informeel onderwijs en een leven lang leren, alsmede projecten op basis van cultuur, om de doelstellingen te realiseren inzake investeringen in nieuwe vaardigheden voor innovatie en inzake de strijd tegen werkloosheid, armoede en sociale uitsluiting; |
| --- | --- |

15.

verzoekt de lidstaten en de plaatselijke autoriteiten het gebruik aan te moedigen van ESF-financiering voor de ondersteuning van projecten op het gebied van informeel onderwijs en een leven lang leren, alsmede projecten op basis van cultuur, om de doelstellingen te realiseren inzake investeringen in nieuwe vaardigheden voor innovatie en inzake de strijd tegen werkloosheid, armoede en sociale uitsluiting;

| 16. | wijst erop — gezien de toenemende regionale verschillen, de demografische uitdagingen en de situatie van jongeren die steeds meer wegtrekken of van plan zijn weg te trekken uit hun land van herkomst — dat in de begrotingscyclus voor de periode 2014-2020 minder middelen ter beschikking staan voor het cohesiebeleid; is van mening dat het cohesiebeleid nog steeds voor toegevoegde waarde kan zorgen met betrekking tot het werk dat reeds wordt verricht in de lidstaten en dat het cohesiebeleid, door de nadruk te leggen op het verbeteren van de kansen op werk, maatschappelijke participatie en investeringen in vaardigheden, met name in die regio's die dit het meest nodig hebben, naast andere voordelen kan resulteren in meer sociale inclusie en de terugdringing van armoede door voldoende flexibiliteit te bieden om de lidstaten in staat te stellen op de lokale behoeften afgestemde geïndividualiseerde steun te verlenen en ervoor te zorgen dat de financiering wordt gebruikt in die gebieden waar de werkloosheid het hoogst en het geld het meest nodig is; |
| --- | --- |

16.

wijst erop — gezien de toenemende regionale verschillen, de demografische uitdagingen en de situatie van jongeren die steeds meer wegtrekken of van plan zijn weg te trekken uit hun land van herkomst — dat in de begrotingscyclus voor de periode 2014-2020 minder middelen ter beschikking staan voor het cohesiebeleid; is van mening dat het cohesiebeleid nog steeds voor toegevoegde waarde kan zorgen met betrekking tot het werk dat reeds wordt verricht in de lidstaten en dat het cohesiebeleid, door de nadruk te leggen op het verbeteren van de kansen op werk, maatschappelijke participatie en investeringen in vaardigheden, met name in die regio's die dit het meest nodig hebben, naast andere voordelen kan resulteren in meer sociale inclusie en de terugdringing van armoede door voldoende flexibiliteit te bieden om de lidstaten in staat te stellen op de lokale behoeften afgestemde geïndividualiseerde steun te verlenen en ervoor te zorgen dat de financiering wordt gebruikt in die gebieden waar de werkloosheid het hoogst en het geld het meest nodig is;

| 17. | roept de Commissie op om erop toe te zien dat de lidstaten deze principes toepassen bij de tenuitvoerlegging van de operationele programma's; verzoekt de Commissie haar analyse op te nemen in haar rapportering, inclusief met betrekking tot de nationale strategieën voor integratie van de Roma; |
| --- | --- |

17.

roept de Commissie op om erop toe te zien dat de lidstaten deze principes toepassen bij de tenuitvoerlegging van de operationele programma's; verzoekt de Commissie haar analyse op te nemen in haar rapportering, inclusief met betrekking tot de nationale strategieën voor integratie van de Roma;

| 18. | benadrukt dat de bezuinigingen op openbare diensten die tijdens de crisis in enkele lidstaten zijn doorgevoerd, tot hogere werkloosheid, een gebrek aan sociale zekerheid, een moeilijke huisvestingssituatie en gezondheidsproblemen hebben geleid; verzoekt de lidstaten de ESF-steun efficiënter te gebruiken om de kwaliteit van en gelijke toegang tot de openbare diensten voor gemarginaliseerde gemeenschappen te verbeteren en elke vorm van discriminatie te bestrijden; |
| --- | --- |

18.

benadrukt dat de bezuinigingen op openbare diensten die tijdens de crisis in enkele lidstaten zijn doorgevoerd, tot hogere werkloosheid, een gebrek aan sociale zekerheid, een moeilijke huisvestingssituatie en gezondheidsproblemen hebben geleid; verzoekt de lidstaten de ESF-steun efficiënter te gebruiken om de kwaliteit van en gelijke toegang tot de openbare diensten voor gemarginaliseerde gemeenschappen te verbeteren en elke vorm van discriminatie te bestrijden;

| 19. | pleit voor de inachtneming van een mensenrechtenperspectief bij het opzetten van door cohesiefondsen gesteunde acties en benadrukt dat culturele, economische en sociale rechten moeten worden verwerkt in beleidsmaatregelen die gericht zijn op de erkenning van vrouwen uit gemarginaliseerde gemeenschappen als volwaardige actieve burgers en dat racisme, zowel openlijk als verhuld, bij het ontwerp van elke actie en beleidsmaatregel expliciet moet worden aangepakt; |
| --- | --- |

19.

pleit voor de inachtneming van een mensenrechtenperspectief bij het opzetten van door cohesiefondsen gesteunde acties en benadrukt dat culturele, economische en sociale rechten moeten worden verwerkt in beleidsmaatregelen die gericht zijn op de erkenning van vrouwen uit gemarginaliseerde gemeenschappen als volwaardige actieve burgers en dat racisme, zowel openlijk als verhuld, bij het ontwerp van elke actie en beleidsmaatregel expliciet moet worden aangepakt;

Opstellen van programma’s

| 20. | benadrukt dat het partnerschapsprincipe moet leiden tot betrokkenheid op alle niveaus en dat het door de lidstaten verplicht moet worden toegepast, en niet slechts pro forma; benadrukt dat het belangrijk is dat de gedragscode inzake partnerschap ten uitvoer wordt gelegd, om te zorgen voor gelijke participatie en vertegenwoordiging van de partners, waarbij specifieke aandacht moet worden besteed aan de inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen, om rekening te houden met hun specifieke situatie en potentiële uitdagingen, wat het leveren van een substantiële bijdrage aan het partnerschap betreft; is bezorgd over de slechte naleving van de voorschriften inzake verplichte betrokkenheid van partners overeenkomstig de desbetreffende principes die zijn vastgesteld in de GB-verordening en de Europese gedragscode inzake partnerschap; dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan te zorgen voor de betrokkenheid van partners, inclusief de meest belanghebbenden, en een systeem van stimulansen en uitwisseling van beste praktijken ten uitvoer te leggen, met inbegrip van specifieke ondersteuning voor de beheersautoriteiten en begunstigden die bijzonder goede resultaten hebben behaald op dit gebied; |
| --- | --- |

20.

benadrukt dat het partnerschapsprincipe moet leiden tot betrokkenheid op alle niveaus en dat het door de lidstaten verplicht moet worden toegepast, en niet slechts pro forma; benadrukt dat het belangrijk is dat de gedragscode inzake partnerschap ten uitvoer wordt gelegd, om te zorgen voor gelijke participatie en vertegenwoordiging van de partners, waarbij specifieke aandacht moet worden besteed aan de inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen, om rekening te houden met hun specifieke situatie en potentiële uitdagingen, wat het leveren van een substantiële bijdrage aan het partnerschap betreft; is bezorgd over de slechte naleving van de voorschriften inzake verplichte betrokkenheid van partners overeenkomstig de desbetreffende principes die zijn vastgesteld in de GB-verordening en de Europese gedragscode inzake partnerschap; dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan te zorgen voor de betrokkenheid van partners, inclusief de meest belanghebbenden, en een systeem van stimulansen en uitwisseling van beste praktijken ten uitvoer te leggen, met inbegrip van specifieke ondersteuning voor de beheersautoriteiten en begunstigden die bijzonder goede resultaten hebben behaald op dit gebied;

| 21. | betreurt dat de Commissie partnerschapsovereenkomsten heeft aanvaard die in onvoldoende mate gemarginaliseerde gemeenschappen omvatten; vraagt de Commissie maatregelen te treffen om te waarborgen dat de gemarginaliseerde gemeenschappen worden opgenomen in de voorbereiding, tenuitvoerlegging en beoordeling van de projecten, als manier om te zorgen voor de empowerment van de gemeenschappen in kwestie; stelt voor om aanbevelingen te presenteren in het kader van het Europees Semester als passend instrument om het ondernemen van actie door de lidstaten te bevorderen; |
| --- | --- |

21.

betreurt dat de Commissie partnerschapsovereenkomsten heeft aanvaard die in onvoldoende mate gemarginaliseerde gemeenschappen omvatten; vraagt de Commissie maatregelen te treffen om te waarborgen dat de gemarginaliseerde gemeenschappen worden opgenomen in de voorbereiding, tenuitvoerlegging en beoordeling van de projecten, als manier om te zorgen voor de empowerment van de gemeenschappen in kwestie; stelt voor om aanbevelingen te presenteren in het kader van het Europees Semester als passend instrument om het ondernemen van actie door de lidstaten te bevorderen;

| 22. | verzoekt de lidstaten gevolg te geven aan de landenspecifieke aanbevelingen die ten aanzien van de sociale inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen zijn gedaan, en verzoekt de Commissie deze nauwlettend op te volgen; |
| --- | --- |

22.

verzoekt de lidstaten gevolg te geven aan de landenspecifieke aanbevelingen die ten aanzien van de sociale inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen zijn gedaan, en verzoekt de Commissie deze nauwlettend op te volgen;

| 23. | is verheugd dat sommige lidstaten, waaronder die welke aanbevelingen hebben ontvangen, ervoor kiezen om van de sociaaleconomische integratie van gemarginaliseerde gemeenschappen een investeringsprioriteit te maken in hun operationele programma's; waarschuwt echter dat dit ook moet worden doorgevoerd op beleidsterreinen zoals onderwijs en werkgelegenheid; |
| --- | --- |

23.

is verheugd dat sommige lidstaten, waaronder die welke aanbevelingen hebben ontvangen, ervoor kiezen om van de sociaaleconomische integratie van gemarginaliseerde gemeenschappen een investeringsprioriteit te maken in hun operationele programma's; waarschuwt echter dat dit ook moet worden doorgevoerd op beleidsterreinen zoals onderwijs en werkgelegenheid;

| 24. | verzoekt de lidstaten volledig gebruik te maken van de middelen; benadrukt dat specifiek de nadruk moet worden gelegd op financieringsmaatregelen die verder gaan dan gerichte actie in het kader van de thematische doelstelling voor sociale inclusie, bestrijding van armoede en elke vorm van discriminatie, waarbij de voorkeur moet worden gegeven aan een geïntegreerde en systematische aanpak; |
| --- | --- |

24.

verzoekt de lidstaten volledig gebruik te maken van de middelen; benadrukt dat specifiek de nadruk moet worden gelegd op financieringsmaatregelen die verder gaan dan gerichte actie in het kader van de thematische doelstelling voor sociale inclusie, bestrijding van armoede en elke vorm van discriminatie, waarbij de voorkeur moet worden gegeven aan een geïntegreerde en systematische aanpak;

| 25. | is van mening dat meerlagige governance en coördinatie een belangrijke rol spelen; benadrukt dat de betrokkenheid van de lokale autoriteiten en belanghebbenden van wezenlijk belang is om de doelgroep te bereiken en dat daarvoor de grootst mogelijke territoriale nabijheid vereist is; |
| --- | --- |

25.

is van mening dat meerlagige governance en coördinatie een belangrijke rol spelen; benadrukt dat de betrokkenheid van de lokale autoriteiten en belanghebbenden van wezenlijk belang is om de doelgroep te bereiken en dat daarvoor de grootst mogelijke territoriale nabijheid vereist is;

Uitvoering van de programma’s

| 26. | wijst op het belang van een geïntegreerde benadering; is van mening dat de middelen moeten worden gebruikt op meer geïntegreerde wijze, inclusief door middel van meerfondsenprogramma's, door de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling, geïntegreerde territoriale investeringen en kruisfinanciering, overeenkomstig artikel 98, lid 2, van de GB-verordening, en dat synergieën tot stand moeten worden gebracht met andere EU- en nationale financieringsinstrumenten; verzoekt de betrokken diensten en autoriteiten te streven naar actieve samenwerking alle niveaus, ook grensoverschrijdend; |
| --- | --- |

26.

wijst op het belang van een geïntegreerde benadering; is van mening dat de middelen moeten worden gebruikt op meer geïntegreerde wijze, inclusief door middel van meerfondsenprogramma's, door de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling, geïntegreerde territoriale investeringen en kruisfinanciering, overeenkomstig artikel 98, lid 2, van de GB-verordening, en dat synergieën tot stand moeten worden gebracht met andere EU- en nationale financieringsinstrumenten; verzoekt de betrokken diensten en autoriteiten te streven naar actieve samenwerking alle niveaus, ook grensoverschrijdend;

| 27. | merkt op dat kruisfinanciering momenteel beperkt gebruikt wordt, in zekere mate vanwege het complexe karakter van de regels in artikel 98, lid 2, van de GB-verordening; is van mening dat een grotere flexibiliteit van de regels voor kruisfinanciering, met name met betrekking tot gemarginaliseerde gemeenschappen, kan leiden tot meer doeltreffendheid van de projecten en een belangrijke meerwaarde kan opleveren voor de impact ervan; verzoekt de Commissie daarom een analyse uit te voeren van de toepassing van kruisfinanciering en van de mate waarin deze wordt gebruikt; |
| --- | --- |

27.

merkt op dat kruisfinanciering momenteel beperkt gebruikt wordt, in zekere mate vanwege het complexe karakter van de regels in artikel 98, lid 2, van de GB-verordening; is van mening dat een grotere flexibiliteit van de regels voor kruisfinanciering, met name met betrekking tot gemarginaliseerde gemeenschappen, kan leiden tot meer doeltreffendheid van de projecten en een belangrijke meerwaarde kan opleveren voor de impact ervan; verzoekt de Commissie daarom een analyse uit te voeren van de toepassing van kruisfinanciering en van de mate waarin deze wordt gebruikt;

| 28. | merkt op dat gemarginaliseerde gemeenschappen vaak wonen in minder gunstige wijken; benadrukt het belang van de reële tenuitvoerlegging van stadsvernieuwingsprogramma's voor achtergestelde wijken, waarin geïntegreerde en plaatsgerichte benaderingen worden gecombineerd en waarmee economische. sociale en territoriale uitdagingen worden aangepakt, en het stedelijke milieu wordt verbeterd, en waarbij tevens nadruk wordt gelegd op grotere connectiviteit, om deze gemeenschappen een betere toegang te verlenen; is van mening dat de toekomstige stedelijke agenda van de EU op adequate wijze aandacht moet besteden aan de centrale uitdagingen en behoeften in verband met gemarginaliseerde gemeenschappen in stedelijke gebieden, teneinde het ontstaan van gettowijken te voorkomen en segregatie, armoede en sociale uitsluiting met succes te kunnen bestrijden; |
| --- | --- |

28.

merkt op dat gemarginaliseerde gemeenschappen vaak wonen in minder gunstige wijken; benadrukt het belang van de reële tenuitvoerlegging van stadsvernieuwingsprogramma's voor achtergestelde wijken, waarin geïntegreerde en plaatsgerichte benaderingen worden gecombineerd en waarmee economische. sociale en territoriale uitdagingen worden aangepakt, en het stedelijke milieu wordt verbeterd, en waarbij tevens nadruk wordt gelegd op grotere connectiviteit, om deze gemeenschappen een betere toegang te verlenen; is van mening dat de toekomstige stedelijke agenda van de EU op adequate wijze aandacht moet besteden aan de centrale uitdagingen en behoeften in verband met gemarginaliseerde gemeenschappen in stedelijke gebieden, teneinde het ontstaan van gettowijken te voorkomen en segregatie, armoede en sociale uitsluiting met succes te kunnen bestrijden;

| 29. | wijst op de specifieke behoeften van gemarginaliseerde gemeenschappen in rurale, afgelegen en berggebieden, inclusief uitdagingen op het gebied van connectiviteit, mobiliteit en toegang tot diensten, maar ook met betrekking tot culturele en sociale mogelijkheden; benadrukt het belang van een betere verbinding van de regio's; merkt ook op dat mensen in grensoverschrijdende gebieden vaak gemarginaliseerd worden als gevolg van hun geografische situatie en dat daar bij het formuleren van het cohesiebeleid beter rekening mee moet worden gehouden, met name in het kader van de doelstelling van Europese territoriale samenwerking; |
| --- | --- |

29.

wijst op de specifieke behoeften van gemarginaliseerde gemeenschappen in rurale, afgelegen en berggebieden, inclusief uitdagingen op het gebied van connectiviteit, mobiliteit en toegang tot diensten, maar ook met betrekking tot culturele en sociale mogelijkheden; benadrukt het belang van een betere verbinding van de regio's; merkt ook op dat mensen in grensoverschrijdende gebieden vaak gemarginaliseerd worden als gevolg van hun geografische situatie en dat daar bij het formuleren van het cohesiebeleid beter rekening mee moet worden gehouden, met name in het kader van de doelstelling van Europese territoriale samenwerking;

| 30. | onderstreept het feit dat de capaciteit van de belanghebbenden moet worden opgebouwd, inclusief overheidsdiensten, administraties en instanties van het maatschappelijk middenveld, om te zorgen voor de empowerment van gemeenschappen, met name door hen in staat te stellen beter te participeren in de totstandkoming van het beleid; roept ertoe op om met dit doel ook gebruik te maken van gerichte technische assistentie en financiering; |
| --- | --- |

30.

onderstreept het feit dat de capaciteit van de belanghebbenden moet worden opgebouwd, inclusief overheidsdiensten, administraties en instanties van het maatschappelijk middenveld, om te zorgen voor de empowerment van gemeenschappen, met name door hen in staat te stellen beter te participeren in de totstandkoming van het beleid; roept ertoe op om met dit doel ook gebruik te maken van gerichte technische assistentie en financiering;

| 31. | verzoekt de Commissie de technische bijstand te verlenen die nodig is ter verbetering van de administratieve capaciteit van organen die zich bezighouden met het beheer van de structuurfondsen, en roept de lidstaten op advies en administratieve steun te bieden, bijvoorbeeld door het organiseren van cursussen, hulp bij steunaanvragen en het verstrekken van uitleg, om het voor gemarginaliseerde gemeenschappen zoals de Roma gemakkelijker te maken om aan informatie te komen over Europese en nationale financieringsprogramma's ter ondersteuning van ondernemerschap en werkgelegenheid en om daartoe strekkende aanvragen in te dienen; |
| --- | --- |

31.

verzoekt de Commissie de technische bijstand te verlenen die nodig is ter verbetering van de administratieve capaciteit van organen die zich bezighouden met het beheer van de structuurfondsen, en roept de lidstaten op advies en administratieve steun te bieden, bijvoorbeeld door het organiseren van cursussen, hulp bij steunaanvragen en het verstrekken van uitleg, om het voor gemarginaliseerde gemeenschappen zoals de Roma gemakkelijker te maken om aan informatie te komen over Europese en nationale financieringsprogramma's ter ondersteuning van ondernemerschap en werkgelegenheid en om daartoe strekkende aanvragen in te dienen;

| 32. | benadrukt dat de sociale partners toegang moeten hebben tot technische bijstand om niet alleen hun capaciteiten te versterken maar ook te zorgen voor hun coördinatie en vertegenwoordiging in de ad-hoc-comités die de operationele programma's vaststellen en uitvoeren; |
| --- | --- |

32.

benadrukt dat de sociale partners toegang moeten hebben tot technische bijstand om niet alleen hun capaciteiten te versterken maar ook te zorgen voor hun coördinatie en vertegenwoordiging in de ad-hoc-comités die de operationele programma's vaststellen en uitvoeren;

| 33. | wijst erop dat de Commissie, in een partnerschap met vertegenwoordigers van gemarginaliseerde gemeenschappen, na het geven richtsnoeren voor een definitie van gemarginaliseerde gemeenschappen, een ad hoc deskundigengroep voor het geven van advies moet opzetten, en het geven van adequate training aan het administratieve personeel moet bevorderen, om te zorgen voor specifieke kennis van de problemen van gemarginaliseerde gemeenschappen en de bestrijding van discriminerende praktijken, teneinde inclusie te bevorderen door middel van een constructieve en doeltreffende dialoog, en de tenuitvoerlegging en controle van de door de EU gefinancierde projecten in verband met gemarginaliseerde gemeenschappen op geïntegreerde en effectieve wijze uit te voeren en te controleren, om de impact ervan zo groot mogelijk te maken; |
| --- | --- |

33.

wijst erop dat de Commissie, in een partnerschap met vertegenwoordigers van gemarginaliseerde gemeenschappen, na het geven richtsnoeren voor een definitie van gemarginaliseerde gemeenschappen, een ad hoc deskundigengroep voor het geven van advies moet opzetten, en het geven van adequate training aan het administratieve personeel moet bevorderen, om te zorgen voor specifieke kennis van de problemen van gemarginaliseerde gemeenschappen en de bestrijding van discriminerende praktijken, teneinde inclusie te bevorderen door middel van een constructieve en doeltreffende dialoog, en de tenuitvoerlegging en controle van de door de EU gefinancierde projecten in verband met gemarginaliseerde gemeenschappen op geïntegreerde en effectieve wijze uit te voeren en te controleren, om de impact ervan zo groot mogelijk te maken;

| 34. | acht het van essentieel belang dat gelijkheidsorganen, vrouwenorganisaties en vrouwen uit gemarginaliseerde gemeenschappen worden betrokken bij het besluitvormingsproces over de toewijzing, aanwending, uitvoering en controle van de middelen, op alle niveaus, van lokaal en regionaal niveau tot lidstaat- en EU-niveau, en is van oordeel dat het toezicht op en de evaluatie van de uitgevoerde programma's moeten worden beschouwd als een essentieel proces ter verbetering van de participatie van vrouwen uit gemarginaliseerde gemeenschappen; |
| --- | --- |

34.

acht het van essentieel belang dat gelijkheidsorganen, vrouwenorganisaties en vrouwen uit gemarginaliseerde gemeenschappen worden betrokken bij het besluitvormingsproces over de toewijzing, aanwending, uitvoering en controle van de middelen, op alle niveaus, van lokaal en regionaal niveau tot lidstaat- en EU-niveau, en is van oordeel dat het toezicht op en de evaluatie van de uitgevoerde programma's moeten worden beschouwd als een essentieel proces ter verbetering van de participatie van vrouwen uit gemarginaliseerde gemeenschappen;

| 35. | neemt kennis van de aanpak dat alle voorzieningen inzake strategisch en operationeel beleid, inclusief voldoende administratieve of institutionele capaciteit, voorhanden moeten zijn voordat investeringen worden gedaan; moedigt de Commissie ertoe aan grondig te volgen of aan deze voorwaarden wordt voldaan en ervoor te zorgen dat de betrokken lidstaten aanvullende acties ondernemen, met name op het gebied van de bevordering van inclusie en de bestrijding van armoede en discriminatie; |
| --- | --- |

35.

neemt kennis van de aanpak dat alle voorzieningen inzake strategisch en operationeel beleid, inclusief voldoende administratieve of institutionele capaciteit, voorhanden moeten zijn voordat investeringen worden gedaan; moedigt de Commissie ertoe aan grondig te volgen of aan deze voorwaarden wordt voldaan en ervoor te zorgen dat de betrokken lidstaten aanvullende acties ondernemen, met name op het gebied van de bevordering van inclusie en de bestrijding van armoede en discriminatie;

Monitoring en aanbevelingen

| 36. | wijst erop dat door de EU gefinancierde projecten een langetermijnperspectief moeten hebben om effectief te zijn en dat met de middelen investeringen moeten worden ondersteund in de feitelijke behoeften van de begunstigden, met mechanismen om ervoor te zorgen dat de doelgroepen worden bereikt en uitsluiting en marginalisering worden aangepakt; vraagt kwalitatief hoogstaande evaluatie- en monitoringmechanismen; verzoekt de Commissie te zorgen voor proactieve en participerende mechanismen voor monitoring en waarneming van de acties van de lidstaten in het proces van de planning en de evaluatie van de middelen die worden gebruikt voor gemarginaliseerde gemeenschappen; |
| --- | --- |

36.

wijst erop dat door de EU gefinancierde projecten een langetermijnperspectief moeten hebben om effectief te zijn en dat met de middelen investeringen moeten worden ondersteund in de feitelijke behoeften van de begunstigden, met mechanismen om ervoor te zorgen dat de doelgroepen worden bereikt en uitsluiting en marginalisering worden aangepakt; vraagt kwalitatief hoogstaande evaluatie- en monitoringmechanismen; verzoekt de Commissie te zorgen voor proactieve en participerende mechanismen voor monitoring en waarneming van de acties van de lidstaten in het proces van de planning en de evaluatie van de middelen die worden gebruikt voor gemarginaliseerde gemeenschappen;

| 37. | benadrukt dat uitsluiting met betrekking tot huisvesting, dakloosheid, onderwijs en werkloosheid vaak essentiële elementen van marginalisering zijn; benadrukt daarom dat geïntegreerde huisvesting en interventies ten gunste van gemarginaliseerde gemeenschappen op het gebied van onderwijs en werk belangrijk zijn; |
| --- | --- |

37.

benadrukt dat uitsluiting met betrekking tot huisvesting, dakloosheid, onderwijs en werkloosheid vaak essentiële elementen van marginalisering zijn; benadrukt daarom dat geïntegreerde huisvesting en interventies ten gunste van gemarginaliseerde gemeenschappen op het gebied van onderwijs en werk belangrijk zijn;

| 38. | herinnert eraan — gezien het feit dat de recente economische en financiële crisis met name gemarginaliseerde groepen heeft getroffen die bij onrust op de arbeidsmarkt het grootste risico lopen hun baan te verliezen — dat onderwijs en werk de beste manier zijn om aan armoede te ontkomen en dat het integreren van gemarginaliseerde gemeenschappen in de samenleving en de arbeidsmarkt derhalve een prioriteit moet zijn; stelt met bezorgdheid vast dat leden van gemarginaliseerde gemeenschappen vaak het slachtoffer worden van sociale uitsluiting en discriminatie en als gevolg daarvan worden geconfronteerd met belemmeringen van de toegang tot kwalitatief hoogwaardig onderwijs, werk, gezondheidszorg, vervoer, informatie en diensten in het algemeen, wat een complex probleem is dat naar behoren moet worden aangepakt door middel van het complementaire gebruik en een doeltreffende combinatie van het ESIF en nationale middelen; benadrukt derhalve dat er ten aanzien van bestaande EU-programma's, zoals het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief, Erasmus+ en Creatief Europa, bijzondere inspanningen moeten worden geleverd om leden van gemarginaliseerde gemeenschappen te bereiken, gekoppeld aan een regelmatige controle van het succes daarvan, teneinde de armoede- en marginaliseringscyclus te doorbreken en de beroepsvaardigheden en -kwalificaties van mensen te verbeteren; |
| --- | --- |

38.

herinnert eraan — gezien het feit dat de recente economische en financiële crisis met name gemarginaliseerde groepen heeft getroffen die bij onrust op de arbeidsmarkt het grootste risico lopen hun baan te verliezen — dat onderwijs en werk de beste manier zijn om aan armoede te ontkomen en dat het integreren van gemarginaliseerde gemeenschappen in de samenleving en de arbeidsmarkt derhalve een prioriteit moet zijn; stelt met bezorgdheid vast dat leden van gemarginaliseerde gemeenschappen vaak het slachtoffer worden van sociale uitsluiting en discriminatie en als gevolg daarvan worden geconfronteerd met belemmeringen van de toegang tot kwalitatief hoogwaardig onderwijs, werk, gezondheidszorg, vervoer, informatie en diensten in het algemeen, wat een complex probleem is dat naar behoren moet worden aangepakt door middel van het complementaire gebruik en een doeltreffende combinatie van het ESIF en nationale middelen; benadrukt derhalve dat er ten aanzien van bestaande EU-programma's, zoals het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief, Erasmus+ en Creatief Europa, bijzondere inspanningen moeten worden geleverd om leden van gemarginaliseerde gemeenschappen te bereiken, gekoppeld aan een regelmatige controle van het succes daarvan, teneinde de armoede- en marginaliseringscyclus te doorbreken en de beroepsvaardigheden en -kwalificaties van mensen te verbeteren;

| 39. | dringt erop aan dat de middelen worden aangewend om de leefomstandigheden te verbeteren en om vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen gemakkelijker toegang te bieden tot kwalitatief hoogwaardig en stabiel onderwijs, huisvesting, gezondheidszorg, werkgelegenheid, kinderopvang, sociale dienstverlening, slachtofferhulp en rechtsbedeling; |
| --- | --- |

39.

dringt erop aan dat de middelen worden aangewend om de leefomstandigheden te verbeteren en om vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen gemakkelijker toegang te bieden tot kwalitatief hoogwaardig en stabiel onderwijs, huisvesting, gezondheidszorg, werkgelegenheid, kinderopvang, sociale dienstverlening, slachtofferhulp en rechtsbedeling;

| 40. | benadrukt dat de vertegenwoordigers van de gemarginaliseerde gemeenschappen actief bij de zaak moeten worden betrokken en de mogelijkheid moeten krijgen als volwaardig lid in de monitoringmaatregelen te participeren; wijst erop dat aanzienlijke ervaring had kunnen worden opgedaan op lokaal, regionaal, nationaal en transnationaal niveau; onderstreept het feit dat de beste praktijken moeten worden verspreid en dat er gebruik van moet worden gemaakt; verzoekt de Commissie en de lidstaten alle bestaande beste prakrijken te analyseren, waaronder innoverende praktijken in verband met de inclusie van gemarginaliseerde groepen en individuen in de maatschappij, en netwerkactiviteiten te initiëren, onder meer tussen sociale, jeugd- en gemeenschapswerkers, alsmede academici en onderzoekers; benadrukt dat op EU-niveau een netwerkplatform moet worden ingesteld voor de facilitering van de uitwisseling van beste praktijken en de gezamenlijke oplossing van problemen, dat ook kan dienen als e-leer-faciliteit voor capaciteitsopbouw; |
| --- | --- |

40.

benadrukt dat de vertegenwoordigers van de gemarginaliseerde gemeenschappen actief bij de zaak moeten worden betrokken en de mogelijkheid moeten krijgen als volwaardig lid in de monitoringmaatregelen te participeren; wijst erop dat aanzienlijke ervaring had kunnen worden opgedaan op lokaal, regionaal, nationaal en transnationaal niveau; onderstreept het feit dat de beste praktijken moeten worden verspreid en dat er gebruik van moet worden gemaakt; verzoekt de Commissie en de lidstaten alle bestaande beste prakrijken te analyseren, waaronder innoverende praktijken in verband met de inclusie van gemarginaliseerde groepen en individuen in de maatschappij, en netwerkactiviteiten te initiëren, onder meer tussen sociale, jeugd- en gemeenschapswerkers, alsmede academici en onderzoekers; benadrukt dat op EU-niveau een netwerkplatform moet worden ingesteld voor de facilitering van de uitwisseling van beste praktijken en de gezamenlijke oplossing van problemen, dat ook kan dienen als e-leer-faciliteit voor capaciteitsopbouw;

| 41. | verzoekt de Commissie aandacht te besteden aan het cohesiebeleid en gemarginaliseerde gemeenschappen in haar jaarlijkse gestructureerde dialoog met het maatschappelijk middenveld en organisaties die partners vertegenwoordigen en er tegelijk voor te zorgen dat de vertegenwoordigers van gemarginaliseerde gemeenschappen participeren en een debat te faciliteren op basis van een kwantitatieve en kwalitatieve analyse; |
| --- | --- |

41.

verzoekt de Commissie aandacht te besteden aan het cohesiebeleid en gemarginaliseerde gemeenschappen in haar jaarlijkse gestructureerde dialoog met het maatschappelijk middenveld en organisaties die partners vertegenwoordigen en er tegelijk voor te zorgen dat de vertegenwoordigers van gemarginaliseerde gemeenschappen participeren en een debat te faciliteren op basis van een kwantitatieve en kwalitatieve analyse;

| 42. | wijst erop dat bewustzijn van de structurele en systemische inclusie niet alleen nodig is aan de kant van de maatschappij als geheel, maar in het bijzonder essentieel is voor het werk van besluitvormers en belanghebbenden op alle administratieve niveaus en van andere betrokken publieke instanties; verzoekt alle publieke belanghebbenden en onderwijsinstellingen een grondige analyse uit te voeren van de oorzaken van discriminatie en marginalisering, en mensen bewust te maken van het feit dat vreemdelingenhaat en racisme en alle soorten marginalisering die leiden tot systemische exclusie, met inbegrip van zigeunerhaat, moeten worden bestreden; verzoekt de Commissie de EU-wetgeving inzake discriminatie strikt te handhaven en te controleren; verzoekt de openbare diensten voor arbeidsvoorziening kwalitatief hoogwaardige, op behoeften gebaseerde en op maat gesneden diensten aan te bieden; |
| --- | --- |

42.

wijst erop dat bewustzijn van de structurele en systemische inclusie niet alleen nodig is aan de kant van de maatschappij als geheel, maar in het bijzonder essentieel is voor het werk van besluitvormers en belanghebbenden op alle administratieve niveaus en van andere betrokken publieke instanties; verzoekt alle publieke belanghebbenden en onderwijsinstellingen een grondige analyse uit te voeren van de oorzaken van discriminatie en marginalisering, en mensen bewust te maken van het feit dat vreemdelingenhaat en racisme en alle soorten marginalisering die leiden tot systemische exclusie, met inbegrip van zigeunerhaat, moeten worden bestreden; verzoekt de Commissie de EU-wetgeving inzake discriminatie strikt te handhaven en te controleren; verzoekt de openbare diensten voor arbeidsvoorziening kwalitatief hoogwaardige, op behoeften gebaseerde en op maat gesneden diensten aan te bieden;

| 43. | benadrukt er een tweeledige aanpak nodig is om gemarginaliseerde groepen te helpen integreren, namelijk rechtstreeks samen met de betrokkenen door middel van voorlichting, met inbegrip van onderwijsvoorzieningen, opleiding, beroepskeuzebegeleiding en arbeidskansen, en samen met de plaatselijke gemeenschap en de lokale overheden om de beeldvorming onder de bevolking te verbeteren en/of te veranderen door ze meer bewust te maken van de gevolgen van vooroordelen, de openbare dienstverlening te verbeteren en de sociale stelsels aan te passen; |
| --- | --- |

43.

benadrukt er een tweeledige aanpak nodig is om gemarginaliseerde groepen te helpen integreren, namelijk rechtstreeks samen met de betrokkenen door middel van voorlichting, met inbegrip van onderwijsvoorzieningen, opleiding, beroepskeuzebegeleiding en arbeidskansen, en samen met de plaatselijke gemeenschap en de lokale overheden om de beeldvorming onder de bevolking te verbeteren en/of te veranderen door ze meer bewust te maken van de gevolgen van vooroordelen, de openbare dienstverlening te verbeteren en de sociale stelsels aan te passen;

| 44. | benadrukt dat onderwijs een grondrecht is dat is verankerd in het Verdrag betreffende de Europese Unie; beklemtoont dat het waarborgen van een gelijke toegang tot kwalitatief hoogwaardig onderwijs voor alle leden van de samenleving de sleutel is voor het doorbreken van de cyclus van sociale uitsluiting; is van mening dat formeel, niet-formeel en informeel onderwijs dat gekenmerkt wordt door onderricht op het gebied van diversiteit, een eerste stap is in de richting van een reële politieke, economische en sociale integratie van de gemarginaliseerde gemeenschappen; benadrukt dat er programma's, projecten en steunactiviteiten voor gemarginaliseerde gemeenschappen ten uitvoer moeten worden gelegd om te zorgen voor voorschools onderwijs, tegemoet te komen aan de behoefte aan formeel onderwijs, en tevens mogelijkheden te bieden voor andere vormen van onderwijs alsmede levenslang leren, met name wat betreft beroepsvaardigheden en ICT, en de toegang tot de media te verbeteren, onder meer met het oog op de versterking van de positie van vrouwen en meisjes in gemarginaliseerde gemeenschappen; |
| --- | --- |

44.

benadrukt dat onderwijs een grondrecht is dat is verankerd in het Verdrag betreffende de Europese Unie; beklemtoont dat het waarborgen van een gelijke toegang tot kwalitatief hoogwaardig onderwijs voor alle leden van de samenleving de sleutel is voor het doorbreken van de cyclus van sociale uitsluiting; is van mening dat formeel, niet-formeel en informeel onderwijs dat gekenmerkt wordt door onderricht op het gebied van diversiteit, een eerste stap is in de richting van een reële politieke, economische en sociale integratie van de gemarginaliseerde gemeenschappen; benadrukt dat er programma's, projecten en steunactiviteiten voor gemarginaliseerde gemeenschappen ten uitvoer moeten worden gelegd om te zorgen voor voorschools onderwijs, tegemoet te komen aan de behoefte aan formeel onderwijs, en tevens mogelijkheden te bieden voor andere vormen van onderwijs alsmede levenslang leren, met name wat betreft beroepsvaardigheden en ICT, en de toegang tot de media te verbeteren, onder meer met het oog op de versterking van de positie van vrouwen en meisjes in gemarginaliseerde gemeenschappen;

| 45. | verzoekt de lidstaten en de regionale en lokale autoriteiten het gebruik aan te moedigen van het EFRO voor de ondersteuning van kmo's en sociale ondernemingen die gemarginaliseerde gemeenschappen bij hun activiteiten betrekken en deze gemeenschappen ten goede komen; wijst erop dat er activiteiten voor gemarginaliseerde gemeenschappen uitgevoerd moeten worden om hulp te verlenen en de omstandigheden te scheppen voor micro-ondernemerschap, met behoud van verschillende manieren van zakendoen; |
| --- | --- |

45.

verzoekt de lidstaten en de regionale en lokale autoriteiten het gebruik aan te moedigen van het EFRO voor de ondersteuning van kmo's en sociale ondernemingen die gemarginaliseerde gemeenschappen bij hun activiteiten betrekken en deze gemeenschappen ten goede komen; wijst erop dat er activiteiten voor gemarginaliseerde gemeenschappen uitgevoerd moeten worden om hulp te verlenen en de omstandigheden te scheppen voor micro-ondernemerschap, met behoud van verschillende manieren van zakendoen;

| 46. | wijst erop dat veel sectoren in de nabije toekomst een ingrijpende gedaanteverandering zullen ondergaan, deels vanwege het grootschaliger gebruik van online-instrumenten en -oplossingen; wijst erop dat dit zowel laaggeschoolde als middelbaar opgeleide werknemers onder druk zal zetten en dat vooral leden van gemarginaliseerde gemeenschappen hierdoor getroffen zullen worden, omdat momenteel vooral deze personen werk vinden in deze sectoren; benadrukt het belang van toegankelijke en betaalbare opleiding en diensten voor iedereen op het gebied van nieuwe technologieën en sectoren, met bijzondere aandacht voor kansen in de digitale sector en de groene economie, met name voor de meest benadeelde groepen; wijst op de belangrijke, ondersteunende rol van micro- en kleine ondernemingen bij het behoud van banen in plattelandsgebieden en dringt derhalve aan op een grotere nadruk op het waarborgen van de toegang tot financiering voor deze ondernemingen; |
| --- | --- |

46.

wijst erop dat veel sectoren in de nabije toekomst een ingrijpende gedaanteverandering zullen ondergaan, deels vanwege het grootschaliger gebruik van online-instrumenten en -oplossingen; wijst erop dat dit zowel laaggeschoolde als middelbaar opgeleide werknemers onder druk zal zetten en dat vooral leden van gemarginaliseerde gemeenschappen hierdoor getroffen zullen worden, omdat momenteel vooral deze personen werk vinden in deze sectoren; benadrukt het belang van toegankelijke en betaalbare opleiding en diensten voor iedereen op het gebied van nieuwe technologieën en sectoren, met bijzondere aandacht voor kansen in de digitale sector en de groene economie, met name voor de meest benadeelde groepen; wijst op de belangrijke, ondersteunende rol van micro- en kleine ondernemingen bij het behoud van banen in plattelandsgebieden en dringt derhalve aan op een grotere nadruk op het waarborgen van de toegang tot financiering voor deze ondernemingen;

| 47. | wijst erop hoe belangrijk het is de positie van vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen te versterken door vrouwelijk ondernemerschap en de participatie van vrouwen in die gemeenschappen te stimuleren; |
| --- | --- |

47.

wijst erop hoe belangrijk het is de positie van vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen te versterken door vrouwelijk ondernemerschap en de participatie van vrouwen in die gemeenschappen te stimuleren;

| 48. | benadrukt de belangrijke rol die maatschappelijk ondernemerschap, coöperatieve ondernemingen, onderlinge maatschappijen en alternatieve ondernemingen kunnen vervullen in het versterken van de positie van vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen; beveelt aan dat cohesiefondsen, in het bijzonder het ESF, steun verlenen aan investeringen op dit vlak met een sterk genderperspectief; |
| --- | --- |

48.

benadrukt de belangrijke rol die maatschappelijk ondernemerschap, coöperatieve ondernemingen, onderlinge maatschappijen en alternatieve ondernemingen kunnen vervullen in het versterken van de positie van vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen; beveelt aan dat cohesiefondsen, in het bijzonder het ESF, steun verlenen aan investeringen op dit vlak met een sterk genderperspectief;

| 49. | verzoekt de Commissie de beperkingen te analyseren van de huidige toewijzingsregel voor de bepaling van steun met middelen van cohesiefondsen op basis van het bbp, door beter gebruik te maken van beschikbare indicatoren, zoals de EU-SILC-gegevens van Eurostat over inkomen en levensomstandigheden, waarmee zichzelf bestendigende armoede en sociale kwetsbaarheid op het grondgebied van de Unie kunnen worden geïdentificeerd, om de EU-steun voor gemarginaliseerde gemeenschappen beter te richten; |
| --- | --- |

49.

verzoekt de Commissie de beperkingen te analyseren van de huidige toewijzingsregel voor de bepaling van steun met middelen van cohesiefondsen op basis van het bbp, door beter gebruik te maken van beschikbare indicatoren, zoals de EU-SILC-gegevens van Eurostat over inkomen en levensomstandigheden, waarmee zichzelf bestendigende armoede en sociale kwetsbaarheid op het grondgebied van de Unie kunnen worden geïdentificeerd, om de EU-steun voor gemarginaliseerde gemeenschappen beter te richten;

| 50. | onderstreept dat gemarginaliseerde gemeenschappen in het Europese politieke debat vaak het voorwerp zijn van een tendentieuze politieke instrumentalisering en dat een gedetailleerde analyse van de structurele uitsluiting nodig is, zowel in de partnerschapsovereenkomsten als in de betreffende operationele programma's; verzoekt de Commissie te zorgen voor coherente, consistente en duidelijke richtsnoeren voor de ontwikkeling, de tenuitvoerlegging en het beheer van de door de EU gefinancierde projecten in verband met gemarginaliseerde gemeenschappen, inclusief grondige analyses, voorbeelden van beste praktijken en beleidsaanbevelingen, om ervoor te zorgen dat gemarginaliseerde gemeenschappen in de EU-fondsen worden opgenomen, mede met het oog op de komende programmeringsperiode; |
| --- | --- |

50.

onderstreept dat gemarginaliseerde gemeenschappen in het Europese politieke debat vaak het voorwerp zijn van een tendentieuze politieke instrumentalisering en dat een gedetailleerde analyse van de structurele uitsluiting nodig is, zowel in de partnerschapsovereenkomsten als in de betreffende operationele programma's; verzoekt de Commissie te zorgen voor coherente, consistente en duidelijke richtsnoeren voor de ontwikkeling, de tenuitvoerlegging en het beheer van de door de EU gefinancierde projecten in verband met gemarginaliseerde gemeenschappen, inclusief grondige analyses, voorbeelden van beste praktijken en beleidsaanbevelingen, om ervoor te zorgen dat gemarginaliseerde gemeenschappen in de EU-fondsen worden opgenomen, mede met het oog op de komende programmeringsperiode;

| 51. | dringt aan op de verwerking van een genderperspectief en een intersectorale analyse van financiering in alle door de EU gefinancierde initiatieven, programma's, acties en financieringsregelingen voor integratie en sociale inclusie, zodat aan de specifieke behoeften van vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen tegemoet kan worden gekomen en de verscheidenheid van stemmen en standpunten van vrouwen in verschillende structurele posities en rollen beter in beeld kan worden gebracht; is van oordeel dat gendereffectbeoordelingen en genderbewust budgetteren nuttig kunnen zijn voor het evalueren van de effecten op vrouwen van financieringsprioriteiten, de toewijzing van financiële middelen en specificaties voor financieringsprogramma's; benadrukt dat er systematisch naar geslacht uitgesplitste gegevens moeten worden verzameld en dat deze regelmatig moeten worden geanalyseerd; |
| --- | --- |

51.

dringt aan op de verwerking van een genderperspectief en een intersectorale analyse van financiering in alle door de EU gefinancierde initiatieven, programma's, acties en financieringsregelingen voor integratie en sociale inclusie, zodat aan de specifieke behoeften van vrouwen in gemarginaliseerde gemeenschappen tegemoet kan worden gekomen en de verscheidenheid van stemmen en standpunten van vrouwen in verschillende structurele posities en rollen beter in beeld kan worden gebracht; is van oordeel dat gendereffectbeoordelingen en genderbewust budgetteren nuttig kunnen zijn voor het evalueren van de effecten op vrouwen van financieringsprioriteiten, de toewijzing van financiële middelen en specificaties voor financieringsprogramma's; benadrukt dat er systematisch naar geslacht uitgesplitste gegevens moeten worden verzameld en dat deze regelmatig moeten worden geanalyseerd;

| 52. | verzoekt de lidstaten een prijs in te stellen voor voorbeeldige toewijding aan de integratie en inclusie van gemarginaliseerde groepen bij de tenuitvoerlegging van EU-fondsen; suggereert dat een dergelijke prijs voor uitmuntend werk wordt uitgereikt aan gemeenten of regio's in de lidstaten; |
| --- | --- |

52.

verzoekt de lidstaten een prijs in te stellen voor voorbeeldige toewijding aan de integratie en inclusie van gemarginaliseerde groepen bij de tenuitvoerlegging van EU-fondsen; suggereert dat een dergelijke prijs voor uitmuntend werk wordt uitgereikt aan gemeenten of regio's in de lidstaten;

| 53. | verzoekt de lidstaten een netwerk tussen gemeenten en steden die zich bezighouden met de integratie van gemarginaliseerde groepen, mogelijk te maken en aan te moedigen; suggereert dat het burgemeestersconvenant inzake klimaatverandering kan dienen als voorbeeld voor dit netwerk; |
| --- | --- |

53.

verzoekt de lidstaten een netwerk tussen gemeenten en steden die zich bezighouden met de integratie van gemarginaliseerde groepen, mogelijk te maken en aan te moedigen; suggereert dat het burgemeestersconvenant inzake klimaatverandering kan dienen als voorbeeld voor dit netwerk;

o

o o

| 54. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

54.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

---

(1)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 320.

(2)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 289.

(3)  PB L 132 van 29.5.2010, blz. 1.

(4)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 470.

(5)  PB L 354 van 28.12.2013, blz. 62.

(6)  PB L 72 van 12.3.2014, blz. 1.

(7)  PB L 74 van 14.3.2014, blz. 1.

(8)  Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0132.

(9)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0594.

(10)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0246.

(11)  PB C 199 E van 7.7.2012, blz. 112.

(12)  PB C 161 E van 31.5.2011, blz. 120.

(13)  PB C 87 E van 1.4.2010, blz. 60.

(14)  PB C 378 van 24.12.2013, blz. 1.

(15)  PB C 114 van 15.4.2014, blz. 73.

(16)

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/42 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/42

---

P8_TA(2015)0403

De rol van de EU binnen de VN

Resolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 inzake de rol van de EU binnen de VN — hoe kunnen de doelstellingen van het buitenlands beleid van de EU beter worden verwezenlijkt? (2015/2104(INI))

(2017/C 366/05)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over de EU en de VN, met name zijn aanbeveling aan de Raad van 2 april 2014 over de 69e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (1) en zijn resolutie van 11 mei 2011 over De EU als wereldspeler: de rol van de EU in multilaterale organisaties (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over de EU en de VN, met name zijn aanbeveling aan de Raad van 2 april 2014 over de 69e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (1) en zijn resolutie van 11 mei 2011 over De EU als wereldspeler: de rol van de EU in multilaterale organisaties (2),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 22 juni 2015 over de prioriteiten van de EU voor de 70e Algemene Vergadering van de VN, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 22 juni 2015 over de prioriteiten van de EU voor de 70e Algemene Vergadering van de VN,

| — | gezien het Handvest van de Verenigde Naties, |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de Verenigde Naties,

| — | gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN) over de deelname van de Europese Unie aan de werkzaamheden van de Verenigde Naties (3), waarin de EU het recht is verleend om te interveniëren in de Algemene Vergadering van de VN, mondeling voorstellen en amendementen in te dienen die op verzoek van een lidstaat in stemming zullen worden gebracht en het recht op weerwoord uit te oefenen, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN) over de deelname van de Europese Unie aan de werkzaamheden van de Verenigde Naties (3), waarin de EU het recht is verleend om te interveniëren in de Algemene Vergadering van de VN, mondeling voorstellen en amendementen in te dienen die op verzoek van een lidstaat in stemming zullen worden gebracht en het recht op weerwoord uit te oefenen,

| — | gezien de opmerkingen in de allereerste verklaring van de voorzitter van de Veiligheidsraad van 14 februari 2014 over de rol die de EU heeft vervuld bij de handhaving van de internationale vrede en veiligheid (4), |
| --- | --- |

—

gezien de opmerkingen in de allereerste verklaring van de voorzitter van de Veiligheidsraad van 14 februari 2014 over de rol die de EU heeft vervuld bij de handhaving van de internationale vrede en veiligheid (4),

| — | gezien de verklaring van de Wereldconferentie tegen racisme, rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en aanverwante onverdraagzaamheid, die in 2001 in Durban plaatsvond, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de Wereldconferentie tegen racisme, rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en aanverwante onverdraagzaamheid, die in 2001 in Durban plaatsvond,

| — | gezien het in maart 2015 gepubliceerde onderzoek van het directoraat-generaal Extern Beleid van het Europees Parlement getiteld „Reforming the United Nations: State of Play, Ways Forward”, |
| --- | --- |

—

gezien het in maart 2015 gepubliceerde onderzoek van het directoraat-generaal Extern Beleid van het Europees Parlement getiteld „Reforming the United Nations: State of Play, Ways Forward”,

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie internationale handel, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie constitutionele zaken (A8-0308/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie internationale handel, de Commissie begrotingscontrole, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie constitutionele zaken (A8-0308/2015),

De doelstellingen en mondiale kracht van de EU

| A. | overwegende dat de toekomst van de Europese Unie verbonden is aan mondiale vrede, veiligheid, ontwikkeling en mensenrechten; overwegende dat de uitdagingen waar de EU voor staat mondiale oplossingen vereisen en dat mondiale problemen Europees optreden vereisen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de toekomst van de Europese Unie verbonden is aan mondiale vrede, veiligheid, ontwikkeling en mensenrechten; overwegende dat de uitdagingen waar de EU voor staat mondiale oplossingen vereisen en dat mondiale problemen Europees optreden vereisen;

| B. | overwegende dat de beginselen en doelstellingen van het buitenlands beleid van de EU zijn verankerd in artikel 21 van het Verdrag van de Europese Unie, en nauw verbonden zijn met die van de VN; overwegende dat in artikel 21 VEU uitdrukkelijk wordt opgeroepen tot naleving van de beginselen van het Handvest van de VN en het internationaal recht; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de beginselen en doelstellingen van het buitenlands beleid van de EU zijn verankerd in artikel 21 van het Verdrag van de Europese Unie, en nauw verbonden zijn met die van de VN; overwegende dat in artikel 21 VEU uitdrukkelijk wordt opgeroepen tot naleving van de beginselen van het Handvest van de VN en het internationaal recht;

| C. | overwegende dat de EU over unieke mogelijkheden beschikt om middelen in te zetten uit het volledige arsenaal aan diplomatieke, veiligheids-, defensie-, economische, ontwikkelings- en humanitaire instrumenten, volledig in overeenstemming met het Handvest van de VN; overwegende dat het gebruik van deze instrumenten in een alomvattende aanpak de EU een unieke flexibiliteit verleent om de grootste uitdagingen op het gebied van de veiligheid doeltreffend aan te pakken; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de EU over unieke mogelijkheden beschikt om middelen in te zetten uit het volledige arsenaal aan diplomatieke, veiligheids-, defensie-, economische, ontwikkelings- en humanitaire instrumenten, volledig in overeenstemming met het Handvest van de VN; overwegende dat het gebruik van deze instrumenten in een alomvattende aanpak de EU een unieke flexibiliteit verleent om de grootste uitdagingen op het gebied van de veiligheid doeltreffend aan te pakken;

| D. | overwegende dat de EU via haar gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) en gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) onder de auspiciën van de VN actief deelneemt aan de bevordering van vrede, veiligheid en vooruitgang; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de EU via haar gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) en gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) onder de auspiciën van de VN actief deelneemt aan de bevordering van vrede, veiligheid en vooruitgang;

| E. | overwegende dat de EU toeziet op haar waarden, fundamentele belangen, veiligheid, onafhankelijkheid en integriteit en haar optreden voor vredeshandhaving, conflictpreventie en het versterken van de internationale veiligheid, in overeenstemming met de beginselen van het Handvest van de VN en de Slotakte van Helsinki van 1975 en met de doelstellingen van het in 1990 aangenomen Handvest van Parijs voor een Nieuw Europa; overwegende dat de EU deel uitmaakt van het VN-stelsel voor collectieve veiligheid, ook in het kader van een van de regionale regelingen zoals omschreven in hoofdstuk VIII van het Handvest van de VN; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de EU toeziet op haar waarden, fundamentele belangen, veiligheid, onafhankelijkheid en integriteit en haar optreden voor vredeshandhaving, conflictpreventie en het versterken van de internationale veiligheid, in overeenstemming met de beginselen van het Handvest van de VN en de Slotakte van Helsinki van 1975 en met de doelstellingen van het in 1990 aangenomen Handvest van Parijs voor een Nieuw Europa; overwegende dat de EU deel uitmaakt van het VN-stelsel voor collectieve veiligheid, ook in het kader van een van de regionale regelingen zoals omschreven in hoofdstuk VIII van het Handvest van de VN;

| F. | overwegende dat de EU de duurzame vooruitgang op economisch, sociaal en milieugebied in ontwikkelingslanden stimuleert met als voornaamste doelstellingen om armoede uit te bannen, duurzame vrede en stabiliteit te bevorderen en sociale ongelijkheden te bestrijden, en humanitaire hulp biedt aan bevolkingen, landen en regio's die te kampen hebben met alle soorten natuurlijke of door de mens veroorzaakte crises; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de EU de duurzame vooruitgang op economisch, sociaal en milieugebied in ontwikkelingslanden stimuleert met als voornaamste doelstellingen om armoede uit te bannen, duurzame vrede en stabiliteit te bevorderen en sociale ongelijkheden te bestrijden, en humanitaire hulp biedt aan bevolkingen, landen en regio's die te kampen hebben met alle soorten natuurlijke of door de mens veroorzaakte crises;

| G. | overwegende dat de EU een voortrekkersrol speelt op diverse onderling gerelateerde beleidsterreinen: handel, ontwikkeling, humanitaire noodhulp, het milieu en de mensenrechten; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de EU een voortrekkersrol speelt op diverse onderling gerelateerde beleidsterreinen: handel, ontwikkeling, humanitaire noodhulp, het milieu en de mensenrechten;

| H. | overwegende dat de EU werkt aan de duurzaamheid van het milieu door zich in te zetten voor internationale maatregelen en acties voor het behoud en de verbetering van de kwaliteit van het milieu en voor het duurzame beheer van natuurlijke rijkdommen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de EU werkt aan de duurzaamheid van het milieu door zich in te zetten voor internationale maatregelen en acties voor het behoud en de verbetering van de kwaliteit van het milieu en voor het duurzame beheer van natuurlijke rijkdommen;

| I. | overwegende dat de EU eveneens een vooraanstaande rol speelt op het gebied van milieubeleid, met name in de strijd tegen klimaatverandering, niet alleen door in de voorhoede te staan en zichzelf ambitieuze doelen te stellen, maar ook door bij mondiale onderhandelingen onophoudelijk te pleiten voor bindende overeenkomsten en concrete en meetbare maatregelen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de EU eveneens een vooraanstaande rol speelt op het gebied van milieubeleid, met name in de strijd tegen klimaatverandering, niet alleen door in de voorhoede te staan en zichzelf ambitieuze doelen te stellen, maar ook door bij mondiale onderhandelingen onophoudelijk te pleiten voor bindende overeenkomsten en concrete en meetbare maatregelen;

| J. | overwegende dat de EU de grondvesten van de sociale duurzaamheid en goed bestuur versterkt door de democratie, de rechtsstaat, mensenrechten en de beginselen van het internationaal recht te consolideren, ondersteunen en bevorderen; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de EU de grondvesten van de sociale duurzaamheid en goed bestuur versterkt door de democratie, de rechtsstaat, mensenrechten en de beginselen van het internationaal recht te consolideren, ondersteunen en bevorderen;

| K. | overwegende dat de EU, overeenkomstig haar verdragen, een internationaal stelsel bevordert dat gestoeld is op nauwere multilaterale samenwerking en een goed mondiaal bestuur en zich sterk maakt voor effectief multilateralisme, waarbij de VN centraal staan; overwegende dat dit engagement is gestoeld op de overtuiging dat de internationale gemeenschap alleen met succes kan reageren op mondiale crises, uitdagingen en dreigingen indien zij beschikt over een doelmatig multilateraal stelsel dat is gegrondvest op universele rechten en waarden; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de EU, overeenkomstig haar verdragen, een internationaal stelsel bevordert dat gestoeld is op nauwere multilaterale samenwerking en een goed mondiaal bestuur en zich sterk maakt voor effectief multilateralisme, waarbij de VN centraal staan; overwegende dat dit engagement is gestoeld op de overtuiging dat de internationale gemeenschap alleen met succes kan reageren op mondiale crises, uitdagingen en dreigingen indien zij beschikt over een doelmatig multilateraal stelsel dat is gegrondvest op universele rechten en waarden;

| L. | overwegende dat het extern beleid van de EU met name gericht is geweest op bilaterale betrekkingen en op samenwerking en partnerschappen met landen, groepen landen en andere regionale en internationale organisaties over de hele wereld; overwegende dat de laatste decennia bijzondere aandacht is besteed aan de geopolitieke doelstellingen en punten van zorg in de oostelijke en zuidelijke buurlanden van de EU; overwegende dat de EU tevens bijzondere betrekkingen onderhoudt met en in haar optreden bijzondere aandacht heeft voor de uitdagingen in Afrikaanse landen; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat het extern beleid van de EU met name gericht is geweest op bilaterale betrekkingen en op samenwerking en partnerschappen met landen, groepen landen en andere regionale en internationale organisaties over de hele wereld; overwegende dat de laatste decennia bijzondere aandacht is besteed aan de geopolitieke doelstellingen en punten van zorg in de oostelijke en zuidelijke buurlanden van de EU; overwegende dat de EU tevens bijzondere betrekkingen onderhoudt met en in haar optreden bijzondere aandacht heeft voor de uitdagingen in Afrikaanse landen;

| M. | overwegende dat de EU in een context van groeiende onderlinge afhankelijkheid in de wereld een grotere rol moet gaan spelen, zowel in bilaterale betrekkingen als in multilaterale fora; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de EU in een context van groeiende onderlinge afhankelijkheid in de wereld een grotere rol moet gaan spelen, zowel in bilaterale betrekkingen als in multilaterale fora;

| N. | overwegende dat de EU betrokken is en een belangrijke rol vervult bij internationale onderhandelingen en bemiddeling, met name bij de onderhandelingen tussen Iran en de E3/EU3+3-groep en het vredesproces in het Midden-Oosten; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de EU betrokken is en een belangrijke rol vervult bij internationale onderhandelingen en bemiddeling, met name bij de onderhandelingen tussen Iran en de E3/EU3+3-groep en het vredesproces in het Midden-Oosten;

| O. | overwegende dat de EU, als grootste handelsblok wereldwijd, een belangrijke rol speelt bij bilaterale en multilaterale handelsovereenkomsten en actieve handelsbeleidsmaatregelen heeft ontwikkeld om de economische groei, armoedebestrijding, milieubescherming en bescherming van natuurlijke rijkdommen te bevorderen; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de EU, als grootste handelsblok wereldwijd, een belangrijke rol speelt bij bilaterale en multilaterale handelsovereenkomsten en actieve handelsbeleidsmaatregelen heeft ontwikkeld om de economische groei, armoedebestrijding, milieubescherming en bescherming van natuurlijke rijkdommen te bevorderen;

| P. | overwegende dat de EU en haar lidstaten samen de grootste financiële bijdrage leveren aan de algemene begroting van de VN en aan de humanitaire bijstand, officiële ontwikkelingshulp en vredeshandhavingsoperaties van de VN; overwegende dat het ontwikkelingsbeleid van de EU van groot belang is, omdat het armoedebestrijding en duurzaamheid op economisch, sociaal en milieugebied actief bevordert en daardoor een belangrijke bijdrage levert aan vrede en veiligheid; overwegende dat de EU als enige niet-staat partij is bij meer dan vijftig multilaterale overeenkomsten en verdragen in VN-verband; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de EU en haar lidstaten samen de grootste financiële bijdrage leveren aan de algemene begroting van de VN en aan de humanitaire bijstand, officiële ontwikkelingshulp en vredeshandhavingsoperaties van de VN; overwegende dat het ontwikkelingsbeleid van de EU van groot belang is, omdat het armoedebestrijding en duurzaamheid op economisch, sociaal en milieugebied actief bevordert en daardoor een belangrijke bijdrage levert aan vrede en veiligheid; overwegende dat de EU als enige niet-staat partij is bij meer dan vijftig multilaterale overeenkomsten en verdragen in VN-verband;

| Q. | overwegende dat de EU een van de meest toegewijde beschermers en bevorderaars is van de mensenrechten, fundamentele vrijheden, culturele waarden, diversiteit, democratie en de rechtsstaat; overwegende dat haar bepalingen daaromtrent deel uitmaken van al haar bilaterale partnerschappen en een centraal onderdeel vormen van haar multilaterale beleid; overwegende dat de EU altijd groot voorstander is geweest van de internationale rechtspleging; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de EU een van de meest toegewijde beschermers en bevorderaars is van de mensenrechten, fundamentele vrijheden, culturele waarden, diversiteit, democratie en de rechtsstaat; overwegende dat haar bepalingen daaromtrent deel uitmaken van al haar bilaterale partnerschappen en een centraal onderdeel vormen van haar multilaterale beleid; overwegende dat de EU altijd groot voorstander is geweest van de internationale rechtspleging;

| R. | overwegende dat de EU een belangrijke rol vervult bij de ondersteuning van de operaties van de VN op gebieden van wederzijds belang, met name bij de bescherming van burgers, en in het bijzonder van door gewapende conflicten getroffen vrouwen en kinderen; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de EU een belangrijke rol vervult bij de ondersteuning van de operaties van de VN op gebieden van wederzijds belang, met name bij de bescherming van burgers, en in het bijzonder van door gewapende conflicten getroffen vrouwen en kinderen;

| S. | overwegende dat de gelijkheid van vrouwen en mannen een fundamentele waarde van de EU is die in haar Verdragen en in haar Handvest van de grondrechten is neergelegd; overwegende dat de EU zich tot taak heeft gesteld om de gelijkheid van vrouwen en mannen in al haar activiteiten en beleidsterreinen te integreren, met inbegrip van het externe en het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de gelijkheid van vrouwen en mannen een fundamentele waarde van de EU is die in haar Verdragen en in haar Handvest van de grondrechten is neergelegd; overwegende dat de EU zich tot taak heeft gesteld om de gelijkheid van vrouwen en mannen in al haar activiteiten en beleidsterreinen te integreren, met inbegrip van het externe en het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid;

| T. | overwegende dat de mensheid gemeenschappelijke waarden en belangen heeft; overwegende dat de lasten en de baten eerlijk moeten worden verdeeld bij de oplossing van gemeenschappelijke problemen en de bevordering van gemeenschappelijke doelen en waarden; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat de mensheid gemeenschappelijke waarden en belangen heeft; overwegende dat de lasten en de baten eerlijk moeten worden verdeeld bij de oplossing van gemeenschappelijke problemen en de bevordering van gemeenschappelijke doelen en waarden;

Het VN-stelsel

| U. | overwegende dat het VN-stelsel het voornaamste mondiale forum is voor de verbetering van het mondiale bestuur en als zodanig het beste forum vormt waar de waarden en belangen van de EU kunnen worden bevorderd; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat het VN-stelsel het voornaamste mondiale forum is voor de verbetering van het mondiale bestuur en als zodanig het beste forum vormt waar de waarden en belangen van de EU kunnen worden bevorderd;

| V. | overwegende dat het voornaamste doel na de Tweede Wereldoorlog erin bestond de vrede en veiligheid te handhaven; overwegende dat de bevordering van de economische en sociale ontwikkeling alsook de mensenrechten een wezenlijk onderdeel vormde van het handvest; overwegende dat milieukwesties sinds de vroege jaren zeventig op de agenda van de VN zijn komen te staan; overwegende dat het concept duurzame ontwikkeling in het Brundtland-rapport 'Our Common Future' uit 1987 wordt gedefinieerd als een vorm van ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien, in gevaar te brengen; overwegende dat het ontwikkelings- en het milieubeleid tijdens de Conferentie van Rio (UNCED) werden gecombineerd met het oog op doeltreffende armoedebestrijding en de bevordering van duurzame ontwikkeling wereldwijd; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat het voornaamste doel na de Tweede Wereldoorlog erin bestond de vrede en veiligheid te handhaven; overwegende dat de bevordering van de economische en sociale ontwikkeling alsook de mensenrechten een wezenlijk onderdeel vormde van het handvest; overwegende dat milieukwesties sinds de vroege jaren zeventig op de agenda van de VN zijn komen te staan; overwegende dat het concept duurzame ontwikkeling in het Brundtland-rapport 'Our Common Future' uit 1987 wordt gedefinieerd als een vorm van ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien, in gevaar te brengen; overwegende dat het ontwikkelings- en het milieubeleid tijdens de Conferentie van Rio (UNCED) werden gecombineerd met het oog op doeltreffende armoedebestrijding en de bevordering van duurzame ontwikkeling wereldwijd;

| W. | overwegende dat het VN-stelsel alle terreinen van samenwerking beslaat, waarbij de Veiligheidsraad als kernelement met name verantwoordelijk is voor de handhaving van de internationale vrede en veiligheid, bijgestaan door raadgevende en hulporganen; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat het VN-stelsel alle terreinen van samenwerking beslaat, waarbij de Veiligheidsraad als kernelement met name verantwoordelijk is voor de handhaving van de internationale vrede en veiligheid, bijgestaan door raadgevende en hulporganen;

| X. | overwegende dat het VN-stelsel bestaat uit 19 gespecialiseerde agentschappen, waaronder de FAO, IFAD, ILO, IMF, UNESCO, UNIDO, WHO en de Wereldbankgroep, en daarnaast 11 fondsen en programma's omvat, zoals UNCTAD, UNDP, UNEP, UNFPA, UNHCR, UNICEF, UN Women en het WFP (5), evenals 9 functionele commissies, 5 regionale commissies en een aantal andere gelijksoortige organen; overwegende dat organisaties als de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en het Internationaal Agentschap voor atoomenergie (IAEA) ook verbonden zijn aan het VN-stelsel; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat het VN-stelsel bestaat uit 19 gespecialiseerde agentschappen, waaronder de FAO, IFAD, ILO, IMF, UNESCO, UNIDO, WHO en de Wereldbankgroep, en daarnaast 11 fondsen en programma's omvat, zoals UNCTAD, UNDP, UNEP, UNFPA, UNHCR, UNICEF, UN Women en het WFP (5), evenals 9 functionele commissies, 5 regionale commissies en een aantal andere gelijksoortige organen; overwegende dat organisaties als de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en het Internationaal Agentschap voor atoomenergie (IAEA) ook verbonden zijn aan het VN-stelsel;

| Y. | overwegende dat het merendeel van bovengenoemde agentschappen, fondsen, programma's en commissies onder toezicht staan van de Economische en Sociale Raad en de Algemene Vergadering, en dat sommige daar verslag aan uitbrengen; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat het merendeel van bovengenoemde agentschappen, fondsen, programma's en commissies onder toezicht staan van de Economische en Sociale Raad en de Algemene Vergadering, en dat sommige daar verslag aan uitbrengen;

| Z. | overwegende dat de EU en haar lidstaten een cruciale rol spelen bij het bevorderen van de beginselen en doelen van de VN en bij het oplossen van de gemeenschappelijke problemen van de mensheid; overwegende dat Europa aan de andere kant mondiale partners nodig heeft voor het oplossen van zijn eigen problemen op terreinen als veiligheid, milieubescherming, mensenrechten, migratie, instandhouding van het asielrecht, en financiële onevenwichtigheden; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat de EU en haar lidstaten een cruciale rol spelen bij het bevorderen van de beginselen en doelen van de VN en bij het oplossen van de gemeenschappelijke problemen van de mensheid; overwegende dat Europa aan de andere kant mondiale partners nodig heeft voor het oplossen van zijn eigen problemen op terreinen als veiligheid, milieubescherming, mensenrechten, migratie, instandhouding van het asielrecht, en financiële onevenwichtigheden;

| AA. | overwegende dat de EU ten aanzien van haar nabuurschap een bijzondere verantwoordelijkheid draagt voor de handhaving van de vrede, ontwikkeling en de mensenrechten; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat de EU ten aanzien van haar nabuurschap een bijzondere verantwoordelijkheid draagt voor de handhaving van de vrede, ontwikkeling en de mensenrechten;

| AB. | overwegende dat het van cruciaal belang is dat in het kader van de VN ondernomen acties in overeenstemming zijn met het internationale recht; overwegende dat misdrijven die worden begaan onder een VN-mandaat bijzonder schadelijk zijn voor de geloofwaardigheid van de organisatie en niet onbestraft mogen blijven; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat het van cruciaal belang is dat in het kader van de VN ondernomen acties in overeenstemming zijn met het internationale recht; overwegende dat misdrijven die worden begaan onder een VN-mandaat bijzonder schadelijk zijn voor de geloofwaardigheid van de organisatie en niet onbestraft mogen blijven;

| AC. | overwegende dat landen zijn opgedeeld in geografische zones en daardoor vaak als een blok stemmen; overwegende dat landen die lid zijn van de Mensenrechtenraad van de VN (UNHCR) vaak zelf stelselmatig de mensenrechten schenden en daardoor de doeltreffendheid en geloofwaardigheid van de UNHCR als geheel ondermijnen; |
| --- | --- |

AC.

overwegende dat landen zijn opgedeeld in geografische zones en daardoor vaak als een blok stemmen; overwegende dat landen die lid zijn van de Mensenrechtenraad van de VN (UNHCR) vaak zelf stelselmatig de mensenrechten schenden en daardoor de doeltreffendheid en geloofwaardigheid van de UNHCR als geheel ondermijnen;

| AD. | overwegende dat de opbrengst van de plundering van culturele en religieuze plaatsen en objecten en van daaraan gerelateerde smokkelactiviteiten in Irak en Syrië door IS/Da'esh wordt gebruikt om de terroristische activiteiten te financieren; overwegende dat UNESCO en het Verdrag inzake de middelen om de onrechtmatige invoer, uitvoer of eigendomsoverdracht van culturele goederen te verbieden en te verhinderen een centrale rol moeten spelen bij het garanderen van de hoogstnoodzakelijke bescherming van Syrisch en Iraaks cultureel erfgoed; |
| --- | --- |

AD.

overwegende dat de opbrengst van de plundering van culturele en religieuze plaatsen en objecten en van daaraan gerelateerde smokkelactiviteiten in Irak en Syrië door IS/Da'esh wordt gebruikt om de terroristische activiteiten te financieren; overwegende dat UNESCO en het Verdrag inzake de middelen om de onrechtmatige invoer, uitvoer of eigendomsoverdracht van culturele goederen te verbieden en te verhinderen een centrale rol moeten spelen bij het garanderen van de hoogstnoodzakelijke bescherming van Syrisch en Iraaks cultureel erfgoed;

| AE. | overwegende dat de EU en de VN bij de aanpak van de meest netelige crisisscenario's nauw samenwerken, met name in het Midden-Oosten en Noord-Afrika; overwegende dat hun inspanningen verder moeten worden geïntensiveerd met het oog op vreedzame politieke oplossingen voor dergelijke crises; |
| --- | --- |

AE.

overwegende dat de EU en de VN bij de aanpak van de meest netelige crisisscenario's nauw samenwerken, met name in het Midden-Oosten en Noord-Afrika; overwegende dat hun inspanningen verder moeten worden geïntensiveerd met het oog op vreedzame politieke oplossingen voor dergelijke crises;

| AF. | overwegende dat de besprekingen en de besluitvorming over de verlenging van het mandaat van het Forum voor internetbeheer zullen plaatsvinden tijdens de Algemene Vergadering van de VN in 2015; overwegende dat het Parlement de Algemene Vergadering van de VN heeft verzocht het mandaat van het Forum voor internetbeheer te verlengen, en zijn middelen en het multistakeholdermodel voor internetgovernance te versterken; |
| --- | --- |

AF.

overwegende dat de besprekingen en de besluitvorming over de verlenging van het mandaat van het Forum voor internetbeheer zullen plaatsvinden tijdens de Algemene Vergadering van de VN in 2015; overwegende dat het Parlement de Algemene Vergadering van de VN heeft verzocht het mandaat van het Forum voor internetbeheer te verlengen, en zijn middelen en het multistakeholdermodel voor internetgovernance te versterken;

De EU binnen het VN-stelsel

| 1. | herinnert eraan dat de EU en haar lidstaten de waarden en beginselen van het Handvest van de VN delen, zoals is vastgesteld in artikel 21, lid 1, VEU, en een cruciale rol vervullen bij het bevorderen van deze beginselen en van de doelstellingen van de VN, door middel van het externe optreden van de EU; is van oordeel dat de EU mondiale partners nodig heeft om de doelstellingen van haar buitenlands beleid — met name op het gebied van vrede en veiligheid, terrorisme, georganiseerde misdaad, regionale conflicten, falende staten en de verspreiding van massavernietigingswapens — met succes te kunnen verwezenlijken; |
| --- | --- |

1.

herinnert eraan dat de EU en haar lidstaten de waarden en beginselen van het Handvest van de VN delen, zoals is vastgesteld in artikel 21, lid 1, VEU, en een cruciale rol vervullen bij het bevorderen van deze beginselen en van de doelstellingen van de VN, door middel van het externe optreden van de EU; is van oordeel dat de EU mondiale partners nodig heeft om de doelstellingen van haar buitenlands beleid — met name op het gebied van vrede en veiligheid, terrorisme, georganiseerde misdaad, regionale conflicten, falende staten en de verspreiding van massavernietigingswapens — met succes te kunnen verwezenlijken;

| 2. | meent dat de veiligheidssituatie van de EU steeds instabieler en onzekerder wordt vanwege het grote aantal langdurige of nieuwe bedreigingen voor de veiligheid; beschouwt het conflict in Oost-Oekraïne, de conflicten in Syrië en Irak, en de opkomst van de terroristische organisatie IS, de crisis in Libië en de terroristische dreiging in Afrika (in het bijzonder in de Sahel, Libië en de Hoorn van Afrika) als ernstige mondiale dreigingen die een mondiale respons vereisen; is van oordeel dat de EU deze dreigingen niet alleen het hoofd kan bieden, maar de steun van internationale partners nodig heeft; |
| --- | --- |

2.

meent dat de veiligheidssituatie van de EU steeds instabieler en onzekerder wordt vanwege het grote aantal langdurige of nieuwe bedreigingen voor de veiligheid; beschouwt het conflict in Oost-Oekraïne, de conflicten in Syrië en Irak, en de opkomst van de terroristische organisatie IS, de crisis in Libië en de terroristische dreiging in Afrika (in het bijzonder in de Sahel, Libië en de Hoorn van Afrika) als ernstige mondiale dreigingen die een mondiale respons vereisen; is van oordeel dat de EU deze dreigingen niet alleen het hoofd kan bieden, maar de steun van internationale partners nodig heeft;

| 3. | is ermee ingenomen dat de EU en haar lidstaten op verschillende manieren en in verschillende vormen actief deelnemen en bijdragen aan de werkzaamheden van het VN-stelsel, en meent dat e.e.a. meer aandacht verdient; |
| --- | --- |

3.

is ermee ingenomen dat de EU en haar lidstaten op verschillende manieren en in verschillende vormen actief deelnemen en bijdragen aan de werkzaamheden van het VN-stelsel, en meent dat e.e.a. meer aandacht verdient;

| 4. | is tevens ingenomen met de grote bijdrage van de EU aan ontwikkeling en humanitaire noodhulp wereldwijd; herinnert eraan dat de EU en haar lidstaten samen 's werelds grootste financiële bijdrage op het gebied van ontwikkeling en humanitaire hulp leveren; |
| --- | --- |

4.

is tevens ingenomen met de grote bijdrage van de EU aan ontwikkeling en humanitaire noodhulp wereldwijd; herinnert eraan dat de EU en haar lidstaten samen 's werelds grootste financiële bijdrage op het gebied van ontwikkeling en humanitaire hulp leveren;

| 5. | wijst erop dat de EU een werkelijk internationale speler is geworden en dienovereenkomstig een versterkte waarnemersstatus binnen de VN heeft en daardoor het recht heeft het woord te nemen tijdens debatten in de Algemene Vergadering van de VN tussen vertegenwoordigers van belangrijke groepen en voor de afzonderlijke landen, evenals het recht om voorstellen en amendementen in te dienen, het recht om weerwoord uit te oefenen en het recht om moties van orde op te werpen en documenten te doen circuleren; |
| --- | --- |

5.

wijst erop dat de EU een werkelijk internationale speler is geworden en dienovereenkomstig een versterkte waarnemersstatus binnen de VN heeft en daardoor het recht heeft het woord te nemen tijdens debatten in de Algemene Vergadering van de VN tussen vertegenwoordigers van belangrijke groepen en voor de afzonderlijke landen, evenals het recht om voorstellen en amendementen in te dienen, het recht om weerwoord uit te oefenen en het recht om moties van orde op te werpen en documenten te doen circuleren;

| 6. | wijst er tevens op dat de EU binnen de VN door uiteenlopende actoren wordt vertegenwoordigd: de voorzitter van de Europese Raad, de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Europese Commissie en de EU-delegaties, alsook door haar 28 lidstaten, waarvan er twee (Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk) permanent lid van de VN-Veiligheidsraad zijn en het recht van veto hebben; wijst er met klem op dat de EU-lidstaten er conform het Verdrag toe gehouden zijn hun optreden in alle internationale fora te coördineren; |
| --- | --- |

6.

wijst er tevens op dat de EU binnen de VN door uiteenlopende actoren wordt vertegenwoordigd: de voorzitter van de Europese Raad, de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Europese Commissie en de EU-delegaties, alsook door haar 28 lidstaten, waarvan er twee (Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk) permanent lid van de VN-Veiligheidsraad zijn en het recht van veto hebben; wijst er met klem op dat de EU-lidstaten er conform het Verdrag toe gehouden zijn hun optreden in alle internationale fora te coördineren;

Hoe de doelstellingen van het buitenlands beleid van de EU beter binnen het kader van de VN kunnen worden verwezenlijkt

| 7. | meent dat de EU, om de doelstellingen van haar buitenlands beleid — zoals verankerd in de Verdragen — beter te verwezenlijken, ernaar moet streven het mondiale bestuur binnen het VN-stelsel te versterken en ervoor moet zorgen dat zij en haar lidstaten binnen dit stelsel meer invloed krijgen; herinnert aan de toezegging van de EU dat zij een alomvattende hervorming van het VN-stelsel zal steunen ter versterking van de legitimiteit, de regionale vertegenwoordiging, de transparantie, de verantwoordingsplicht en de effectiviteit ervan bij reacties op de complexe, veelzijdige uitdagingen van tegenwoordig; beklemtoont dat het van groot belang is dat de werkzaamheden van de Algemene Vergadering nieuw leven ingeblazen wordt; |
| --- | --- |

7.

meent dat de EU, om de doelstellingen van haar buitenlands beleid — zoals verankerd in de Verdragen — beter te verwezenlijken, ernaar moet streven het mondiale bestuur binnen het VN-stelsel te versterken en ervoor moet zorgen dat zij en haar lidstaten binnen dit stelsel meer invloed krijgen; herinnert aan de toezegging van de EU dat zij een alomvattende hervorming van het VN-stelsel zal steunen ter versterking van de legitimiteit, de regionale vertegenwoordiging, de transparantie, de verantwoordingsplicht en de effectiviteit ervan bij reacties op de complexe, veelzijdige uitdagingen van tegenwoordig; beklemtoont dat het van groot belang is dat de werkzaamheden van de Algemene Vergadering nieuw leven ingeblazen wordt;

| 8. | benadrukt dat de EU binnen de Algemene Vergadering een sterkere rol moet spelen, die genoeg zichtbaarheid en beleidsaandacht biedt om haar internationale verplichtingen na te komen, overeenkomstig de bovengenoemde resolutie van 3 mei 2011 van de Algemene Vergadering; |
| --- | --- |

8.

benadrukt dat de EU binnen de Algemene Vergadering een sterkere rol moet spelen, die genoeg zichtbaarheid en beleidsaandacht biedt om haar internationale verplichtingen na te komen, overeenkomstig de bovengenoemde resolutie van 3 mei 2011 van de Algemene Vergadering;

| 9. | houdt vast aan zijn steun voor de rol van de parlementen en regionale vergaderingen in het VN-stelsel; |
| --- | --- |

9.

houdt vast aan zijn steun voor de rol van de parlementen en regionale vergaderingen in het VN-stelsel;

| 10. | verzoekt de leden van de Veiligheidsraad de ondoorzichtige selectieprocedure van de secretaris-generaal van de VN in nauwe samenwerking met de Algemene Raad te evalueren en te herzien, en te zorgen voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen voor dit ambt; verzoekt alle VN-organen, en met name de Veiligheidsraad, voldoende aandacht te besteden aan gendermainstreaming binnen de VN, en vraagt de EU-lidstaten hierbij een voortrekkersrol te vervullen door vrouwelijke kandidaten aan te moedigen en naar voren te schuiven; geeft uiting aan zijn wens dat de volgende keer een vrouw wordt verkozen tot secretaris-generaal van de VN; roept de EU op UN Women te steunen door rekening te houden met discriminatie op grond van genderidentiteit en genderexpressie; |
| --- | --- |

10.

verzoekt de leden van de Veiligheidsraad de ondoorzichtige selectieprocedure van de secretaris-generaal van de VN in nauwe samenwerking met de Algemene Raad te evalueren en te herzien, en te zorgen voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen voor dit ambt; verzoekt alle VN-organen, en met name de Veiligheidsraad, voldoende aandacht te besteden aan gendermainstreaming binnen de VN, en vraagt de EU-lidstaten hierbij een voortrekkersrol te vervullen door vrouwelijke kandidaten aan te moedigen en naar voren te schuiven; geeft uiting aan zijn wens dat de volgende keer een vrouw wordt verkozen tot secretaris-generaal van de VN; roept de EU op UN Women te steunen door rekening te houden met discriminatie op grond van genderidentiteit en genderexpressie;

| 11. | benadrukt de huidige prioriteiten van de EU voor de 70e zitting van de Algemene Vergadering van de VN, een herhaling van de langgekoesterde wens van de EU dat de VN hun structuren, begroting en werkmethodes stroomlijnen zonder moeilijke onderwerpen, zoals de hervorming van de Veiligheidsraad, uit de weg te gaan; |
| --- | --- |

11.

benadrukt de huidige prioriteiten van de EU voor de 70e zitting van de Algemene Vergadering van de VN, een herhaling van de langgekoesterde wens van de EU dat de VN hun structuren, begroting en werkmethodes stroomlijnen zonder moeilijke onderwerpen, zoals de hervorming van de Veiligheidsraad, uit de weg te gaan;

| 12. | benadrukt dat de Algemene Vergadering, die de regeringen van alle lidstaten vertegenwoordigt, over manieren en middelen moet beschikken om sturing te geven aan het VN-stelsel en om al zijn activiteiten te coördineren; |
| --- | --- |

12.

benadrukt dat de Algemene Vergadering, die de regeringen van alle lidstaten vertegenwoordigt, over manieren en middelen moet beschikken om sturing te geven aan het VN-stelsel en om al zijn activiteiten te coördineren;

| 13. | is ervan overtuigd dat de Veiligheidsraad moet worden hervormd om beter rekening te houden met de nieuwe realiteit en om doeltreffender in te spelen op de huidige en toekomstige veiligheidsuitdagingen; verzoekt de landen die binnen de VN-Veiligheidsraad over vetorecht beschikken, dit recht niet uit te oefenen in gevallen van genocide en misdaden tegen de menselijkheid; |
| --- | --- |

13.

is ervan overtuigd dat de Veiligheidsraad moet worden hervormd om beter rekening te houden met de nieuwe realiteit en om doeltreffender in te spelen op de huidige en toekomstige veiligheidsuitdagingen; verzoekt de landen die binnen de VN-Veiligheidsraad over vetorecht beschikken, dit recht niet uit te oefenen in gevallen van genocide en misdaden tegen de menselijkheid;

| 14. | herinnert, gezien de bijdrage van de EU aan de mondiale vredes- en veiligheidsarchitectuur en de doelstelling van het Verdrag van Lissabon om het Europese buitenlandse beleid te versterken, aan de langetermijndoelstelling dat de EU een zetel zou hebben in een uitgebreide VN-Veiligheidsraad, en herhaalt zijn pleidooi voor een Europees debat over de hervorming van deze raad; verzoekt de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger (hv/vv) opnieuw zich in te zetten voor gezamenlijke EU-standpunten over kwesties die onder de bevoegdheid van de VN-Veiligheidsraad vallen, en voor de verbetering van de bestaande samenwerkingsmechanismen die ervoor moeten zorgen dat EU-lidstaten die zitting hebben in de VN-Veiligheidsraad op dit forum gezamenlijke EU-standpunten verdedigen; wijst erop dat de EU-leden in de VN-Veiligheidsraad overeenkomstig artikel 34 VEU de andere lidstaten en de hoge vertegenwoordiger op de hoogte dienen te houden en de standpunten en belangen van de EU dienen te verdedigen; wijst er tevens op dat, indien de EU een gemeenschappelijk standpunt heeft bepaald over een onderwerp op de agenda van de VNVR, de desbetreffende staten moeten vragen dat de hoge vertegenwoordiger wordt uitgenodigd om het standpunt van de Unie toe te lichten; |
| --- | --- |

14.

herinnert, gezien de bijdrage van de EU aan de mondiale vredes- en veiligheidsarchitectuur en de doelstelling van het Verdrag van Lissabon om het Europese buitenlandse beleid te versterken, aan de langetermijndoelstelling dat de EU een zetel zou hebben in een uitgebreide VN-Veiligheidsraad, en herhaalt zijn pleidooi voor een Europees debat over de hervorming van deze raad; verzoekt de vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger (hv/vv) opnieuw zich in te zetten voor gezamenlijke EU-standpunten over kwesties die onder de bevoegdheid van de VN-Veiligheidsraad vallen, en voor de verbetering van de bestaande samenwerkingsmechanismen die ervoor moeten zorgen dat EU-lidstaten die zitting hebben in de VN-Veiligheidsraad op dit forum gezamenlijke EU-standpunten verdedigen; wijst erop dat de EU-leden in de VN-Veiligheidsraad overeenkomstig artikel 34 VEU de andere lidstaten en de hoge vertegenwoordiger op de hoogte dienen te houden en de standpunten en belangen van de EU dienen te verdedigen; wijst er tevens op dat, indien de EU een gemeenschappelijk standpunt heeft bepaald over een onderwerp op de agenda van de VNVR, de desbetreffende staten moeten vragen dat de hoge vertegenwoordiger wordt uitgenodigd om het standpunt van de Unie toe te lichten;

| 15. | brengt in herinnering dat in hoofdstuk VIII van het Handvest van de VN een grotere rol voor regionale en subregionale organisaties binnen de VN wordt bevorderd, en vraagt de EU en de OVSE om te streven naar meer betrokkenheid van hun en andere regionale organisaties bij het mondiaal bestuur; |
| --- | --- |

15.

brengt in herinnering dat in hoofdstuk VIII van het Handvest van de VN een grotere rol voor regionale en subregionale organisaties binnen de VN wordt bevorderd, en vraagt de EU en de OVSE om te streven naar meer betrokkenheid van hun en andere regionale organisaties bij het mondiaal bestuur;

| 16. | is van oordeel dat de EU via nauwere samenwerking met de VN meer zou moeten profiteren van partnerschappen met de gespecialiseerde organen, fondsen, programma's, commissies en comités van de VN, pleit voor betere EU-coördinatie in de besturen van deze organen om te verzekeren dat de EU met één stem spreekt; |
| --- | --- |

16.

is van oordeel dat de EU via nauwere samenwerking met de VN meer zou moeten profiteren van partnerschappen met de gespecialiseerde organen, fondsen, programma's, commissies en comités van de VN, pleit voor betere EU-coördinatie in de besturen van deze organen om te verzekeren dat de EU met één stem spreekt;

| 17. | benadrukt dat, om de doelstellingen op het gebied van het buitenlands beleid van de EU, met inbegrip van de bevordering van de fundamentele waarden, beter te kunnen verwezenlijken, niet alleen deze noodzakelijke hervormingen binnen de VN moeten worden doorgevoerd, maar ook een doeltreffender coördinatie vereist is van de verschillende dimensies van het volledige externe beleid, zowel bilateraal als multilateraal; herhaalt zijn oproep tot een grotere zichtbaarheid van het optreden van de EU en van de steun die de EU ter plaatse en in het kader van alle multilaterale fora biedt; |
| --- | --- |

17.

benadrukt dat, om de doelstellingen op het gebied van het buitenlands beleid van de EU, met inbegrip van de bevordering van de fundamentele waarden, beter te kunnen verwezenlijken, niet alleen deze noodzakelijke hervormingen binnen de VN moeten worden doorgevoerd, maar ook een doeltreffender coördinatie vereist is van de verschillende dimensies van het volledige externe beleid, zowel bilateraal als multilateraal; herhaalt zijn oproep tot een grotere zichtbaarheid van het optreden van de EU en van de steun die de EU ter plaatse en in het kader van alle multilaterale fora biedt;

| 18. | roept de EU op haar werkzaamheden in het kader van humanitaire hulp, bijvoorbeeld via ECHO, beter af te stemmen met de desbetreffende VN-agentschappen teneinde de beperkte middelen optimaal te kunnen inzetten en onnodige overlapping te voorkomen; |
| --- | --- |

18.

roept de EU op haar werkzaamheden in het kader van humanitaire hulp, bijvoorbeeld via ECHO, beter af te stemmen met de desbetreffende VN-agentschappen teneinde de beperkte middelen optimaal te kunnen inzetten en onnodige overlapping te voorkomen;

| 19. | roept de betrokken EU- en VN-instellingen op de Financiële en Administratieve Kaderovereenkomst (FAFA) volledig te eerbiedigen en ten uitvoer te leggen; verzoekt de Commissie verslag uit te brengen aan het Parlement over de tenuitvoerlegging van de overeenkomst en daaraan gerelateerde richtsnoeren, in kaart te brengen welke gebieden verbetering behoeven en in het licht hiervan met relevante voorstellen te komen; |
| --- | --- |

19.

roept de betrokken EU- en VN-instellingen op de Financiële en Administratieve Kaderovereenkomst (FAFA) volledig te eerbiedigen en ten uitvoer te leggen; verzoekt de Commissie verslag uit te brengen aan het Parlement over de tenuitvoerlegging van de overeenkomst en daaraan gerelateerde richtsnoeren, in kaart te brengen welke gebieden verbetering behoeven en in het licht hiervan met relevante voorstellen te komen;

| 20. | benadrukt het belang van de samenwerking tussen de EU en het UNDP met betrekking tot de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp; onderstreept de verbintenis van het mondiaal partnerschap voor doeltreffende ontwikkelingssamenwerking en moedigt alle landen en particuliere actoren aan zich hiertoe te verbinden; |
| --- | --- |

20.

benadrukt het belang van de samenwerking tussen de EU en het UNDP met betrekking tot de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp; onderstreept de verbintenis van het mondiaal partnerschap voor doeltreffende ontwikkelingssamenwerking en moedigt alle landen en particuliere actoren aan zich hiertoe te verbinden;

| 21. | is van oordeel dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens een zeer geslaagde bijdrage heeft geleverd aan de vooruitgang die Europa heeft geboekt op het vlak van eerbiediging van de mensenrechten en als voorbeeld kan dienen voor andere regio's; |
| --- | --- |

21.

is van oordeel dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens een zeer geslaagde bijdrage heeft geleverd aan de vooruitgang die Europa heeft geboekt op het vlak van eerbiediging van de mensenrechten en als voorbeeld kan dienen voor andere regio's;

| 22. | roept op tot de verbetering van instrumenten voor preventieve en vroege waarschuwing en grotere bemiddelingscapaciteiten van de VN, en tot samenhangende en haalbare mandaten voor vredesopbouw- en vredeshandhavingsoperaties, die een mensenrechtencomponent en duidelijke exitstrategieën omvatten; moedigt de EU-lidstaten aan meer substantiële steun te bieden voor vredesopbouw- en vredeshandhavingsoperaties, en roept de EU op meer werk te maken van haar bemiddelingspogingen bij het oplossen van conflicten; spoort de Veiligheidsraad, gezien de wreedheden en mensenrechtenschendingen die recentelijk door enkele extremistische en terroristische groeperingen zijn begaan en het aanhoudende gebruik in conflicten van seksueel geweld — met inbegrip van verkrachting — als oorlogswapen, ertoe aan in overeenstemming met de doctrine inzake de verantwoordelijkheid om te beschermen een ambitieuze reeks instrumenten en middelen te definiëren om deze gruweldaden doeltreffend te kunnen voorkomen en de rechtsstaat en het internationaal humanitair recht te waarborgen, en om de lidstaten van de VN ertoe aan te sporen mensensmokkel te bestrijden en op te treden tegen het werven voor en het financieren van terroristische groeperingen door het rekruteren, organiseren, vervoeren en uitrusten van terroristische strijders alsook het financieren van hun bewegingen en activiteiten te voorkomen en te bestrijden; |
| --- | --- |

22.

roept op tot de verbetering van instrumenten voor preventieve en vroege waarschuwing en grotere bemiddelingscapaciteiten van de VN, en tot samenhangende en haalbare mandaten voor vredesopbouw- en vredeshandhavingsoperaties, die een mensenrechtencomponent en duidelijke exitstrategieën omvatten; moedigt de EU-lidstaten aan meer substantiële steun te bieden voor vredesopbouw- en vredeshandhavingsoperaties, en roept de EU op meer werk te maken van haar bemiddelingspogingen bij het oplossen van conflicten; spoort de Veiligheidsraad, gezien de wreedheden en mensenrechtenschendingen die recentelijk door enkele extremistische en terroristische groeperingen zijn begaan en het aanhoudende gebruik in conflicten van seksueel geweld — met inbegrip van verkrachting — als oorlogswapen, ertoe aan in overeenstemming met de doctrine inzake de verantwoordelijkheid om te beschermen een ambitieuze reeks instrumenten en middelen te definiëren om deze gruweldaden doeltreffend te kunnen voorkomen en de rechtsstaat en het internationaal humanitair recht te waarborgen, en om de lidstaten van de VN ertoe aan te sporen mensensmokkel te bestrijden en op te treden tegen het werven voor en het financieren van terroristische groeperingen door het rekruteren, organiseren, vervoeren en uitrusten van terroristische strijders alsook het financieren van hun bewegingen en activiteiten te voorkomen en te bestrijden;

| 23. | verzoekt de EU om steun te verlenen voor de versterking van de samenhang, synergie en complementariteit tussen de evaluaties van vredesoperaties, de VN-architectuur voor vredesopbouw en Resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid; benadrukt het belang van een actieve rol van vrouwen bij en gelijke en volwaardige deelname van vrouwen aan conflictpreventie en -oplossing, vredesonderhandelingen, vredesopbouw, vredeshandhaving, humanitaire respons en wederopbouw na conflicten; is in dit verband ingenomen met het feit dat de Commissie haar beleid inzake humanitaire hulp heeft herzien, en dat nu is vastgelegd dat het volgens het internationaal humanitair recht en/of de internationale mensenrechtenwetgeving gerechtvaardigd kan zijn vrouwelijke slachtoffers van oorlogsverkrachting de gelegenheid te bieden een veilige abortus te laten uitvoeren; |
| --- | --- |

23.

verzoekt de EU om steun te verlenen voor de versterking van de samenhang, synergie en complementariteit tussen de evaluaties van vredesoperaties, de VN-architectuur voor vredesopbouw en Resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid; benadrukt het belang van een actieve rol van vrouwen bij en gelijke en volwaardige deelname van vrouwen aan conflictpreventie en -oplossing, vredesonderhandelingen, vredesopbouw, vredeshandhaving, humanitaire respons en wederopbouw na conflicten; is in dit verband ingenomen met het feit dat de Commissie haar beleid inzake humanitaire hulp heeft herzien, en dat nu is vastgelegd dat het volgens het internationaal humanitair recht en/of de internationale mensenrechtenwetgeving gerechtvaardigd kan zijn vrouwelijke slachtoffers van oorlogsverkrachting de gelegenheid te bieden een veilige abortus te laten uitvoeren;

| 24. | dringt er bij de EU op aan een ruime definitie van het begrip menselijke veiligheid te bevorderen, waardoor dit nauwer aansluit bij de mensenrechten, gendergelijkheid en de menselijke ontwikkeling; |
| --- | --- |

24.

dringt er bij de EU op aan een ruime definitie van het begrip menselijke veiligheid te bevorderen, waardoor dit nauwer aansluit bij de mensenrechten, gendergelijkheid en de menselijke ontwikkeling;

| 25. | is van oordeel dat de EU het Internationaal Strafhof krachtig en nadrukkelijk dient te ondersteunen, met name door haar betrekkingen met de VN en in het bijzonder de Veiligheidsraad te versterken en uit te breiden, en door erop toe te zien dat de EU-lidstaten spoedig overgaan tot ratificatie van de in Kampala overeengekomen wijzigingen van het Statuut van Rome, waarin het misdrijf agressie wordt gedefinieerd; wijst erop dat de verantwoordelijkheid om daders voor de rechter te brengen in eerste instantie bij de staten zelf berust en steunt de rechtsmacht van het Internationaal Strafhof in gevallen waarin de nationale autoriteiten niet in staat of niet bereid zijn tot daadwerkelijke vervolging van de ernstigste misdrijven die de internationale gemeenschap zorgen baren; |
| --- | --- |

25.

is van oordeel dat de EU het Internationaal Strafhof krachtig en nadrukkelijk dient te ondersteunen, met name door haar betrekkingen met de VN en in het bijzonder de Veiligheidsraad te versterken en uit te breiden, en door erop toe te zien dat de EU-lidstaten spoedig overgaan tot ratificatie van de in Kampala overeengekomen wijzigingen van het Statuut van Rome, waarin het misdrijf agressie wordt gedefinieerd; wijst erop dat de verantwoordelijkheid om daders voor de rechter te brengen in eerste instantie bij de staten zelf berust en steunt de rechtsmacht van het Internationaal Strafhof in gevallen waarin de nationale autoriteiten niet in staat of niet bereid zijn tot daadwerkelijke vervolging van de ernstigste misdrijven die de internationale gemeenschap zorgen baren;

| 26. | is voorstander van versterking van de operationele samenwerking tussen de EU en de VN op het gebied van crisisbeheersing, mede door onderling analyses uit te wisselen (om zo tot een gezamenlijke analyse te komen) en door samen vredes- en veiligheidsoperaties te plannen (om de operationele aspecten ervan te vereenvoudigen); |
| --- | --- |

26.

is voorstander van versterking van de operationele samenwerking tussen de EU en de VN op het gebied van crisisbeheersing, mede door onderling analyses uit te wisselen (om zo tot een gezamenlijke analyse te komen) en door samen vredes- en veiligheidsoperaties te plannen (om de operationele aspecten ervan te vereenvoudigen);

| 27. | is van oordeel dat er meer moet worden gedaan om ervoor te zorgen dat de VN-lidstaten hun toezeggingen om humanitaire hulp te bieden ook echt nakomen, bijvoorbeeld door regelmatig overzichten te publiceren van de mate waarin de verplichtingen worden nageleefd; |
| --- | --- |

27.

is van oordeel dat er meer moet worden gedaan om ervoor te zorgen dat de VN-lidstaten hun toezeggingen om humanitaire hulp te bieden ook echt nakomen, bijvoorbeeld door regelmatig overzichten te publiceren van de mate waarin de verplichtingen worden nageleefd;

| 28. | juicht het toe dat de EU zich inzet voor meer transparantie en een groter verantwoordelijkheidsbesef bij de handel in wapens en steunt het bevorderen van de universalisering en volledige tenuitvoerlegging van het Wapenhandelsverdrag en de toepassing van de resultaten van de eerste conferentie van de staten; vraagt de EU om het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (Non-Proliferatieverdrag, NPV) te blijven erkennen als de hoeksteen van de alomvattende regeling voor de niet-verspreiding van kernwapens, en dus de wezenlijke fundering voor de verdere nucleaire ontwapening, in overeenstemming met artikel VI van dat verdrag; vraagt de EU om actief stappen te ondernemen ten behoeve van de wereldwijde ontwapening; |
| --- | --- |

28.

juicht het toe dat de EU zich inzet voor meer transparantie en een groter verantwoordelijkheidsbesef bij de handel in wapens en steunt het bevorderen van de universalisering en volledige tenuitvoerlegging van het Wapenhandelsverdrag en de toepassing van de resultaten van de eerste conferentie van de staten; vraagt de EU om het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (Non-Proliferatieverdrag, NPV) te blijven erkennen als de hoeksteen van de alomvattende regeling voor de niet-verspreiding van kernwapens, en dus de wezenlijke fundering voor de verdere nucleaire ontwapening, in overeenstemming met artikel VI van dat verdrag; vraagt de EU om actief stappen te ondernemen ten behoeve van de wereldwijde ontwapening;

| 29. | onderstreept dat het van groot belang is dat de EU gelijkheid en non-discriminatie actief blijft bevorderen; is ingenomen met de allereerste vergadering van de VN-Veiligheidsraad over LGBTI-rechten, die plaatsvond op 24 augustus 2015 en waarin de aanvallen en moorden op LGBTI in het Midden-Oosten door IS werden veroordeeld; moedigt de VN-Veiligheidsraad aan ook in de toekomst rekening te houden met schendingen van LGBTI-rechten; |
| --- | --- |

29.

onderstreept dat het van groot belang is dat de EU gelijkheid en non-discriminatie actief blijft bevorderen; is ingenomen met de allereerste vergadering van de VN-Veiligheidsraad over LGBTI-rechten, die plaatsvond op 24 augustus 2015 en waarin de aanvallen en moorden op LGBTI in het Midden-Oosten door IS werden veroordeeld; moedigt de VN-Veiligheidsraad aan ook in de toekomst rekening te houden met schendingen van LGBTI-rechten;

| 30. | verwijst naar het onverbiddelijk afwijzende standpunt van de EU ten aanzien van de doodstraf; onderstreept dat het van groot belang is dat de EU blijft ijveren voor een moratorium op de doodstraf; |
| --- | --- |

30.

verwijst naar het onverbiddelijk afwijzende standpunt van de EU ten aanzien van de doodstraf; onderstreept dat het van groot belang is dat de EU blijft ijveren voor een moratorium op de doodstraf;

| 31. | is ervan overtuigd dat de economische, sociale, milieu- en ontwikkelingsdimensies van het VN-stelsel aanzienlijk moeten worden versterkt, door ervoor te zorgen dat de VN-organen voor een meer politieke aanpak kiezen en hun onderlinge samenwerking verbeteren, en door toe te zien op een effectiever en transparanter gebruik van de beschikbare middelen; meent dat dit op de eerste plaats bereikt moet worden door een structurele en functionele hervorming van het conform het statuut van de VN hiervoor verantwoordelijke hoofdorgaan, de Economische en Sociale Raad; verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten de mogelijkheid te overwegen hun rol in de Economische en Sociale Raad te versterken door deze om te vormen tot een Raad voor duurzame ontwikkeling; |
| --- | --- |

31.

is ervan overtuigd dat de economische, sociale, milieu- en ontwikkelingsdimensies van het VN-stelsel aanzienlijk moeten worden versterkt, door ervoor te zorgen dat de VN-organen voor een meer politieke aanpak kiezen en hun onderlinge samenwerking verbeteren, en door toe te zien op een effectiever en transparanter gebruik van de beschikbare middelen; meent dat dit op de eerste plaats bereikt moet worden door een structurele en functionele hervorming van het conform het statuut van de VN hiervoor verantwoordelijke hoofdorgaan, de Economische en Sociale Raad; verzoekt de EU-instellingen en de lidstaten de mogelijkheid te overwegen hun rol in de Economische en Sociale Raad te versterken door deze om te vormen tot een Raad voor duurzame ontwikkeling;

| 32. | is ingenomen met de oprichting van het politiek forum op hoog niveau over duurzame ontwikkeling, dat tot taak heeft te zorgen voor politiek leiderschap, sturing en aanbevelingen op het gebied van ontwikkelingsbeleid ten aanzien van de drie pijlers (maatschappij, economie en milieu) van duurzame ontwikkeling; is ervan overtuigd dat het politiek forum op hoog niveau het voornaamste besluitvormingsorgaan voor alle kwesties op het gebied van ontwikkelingsbeleid moet worden, met het oog op een gecoördineerde en efficiënte evaluatie van de behoeften en de aanneming van de noodzakelijke routekaarten, besluiten en bindende maatregelen in verband met het kader voor duurzame ontwikkeling voor de periode na 2015; houdt vol dat dit noodzakelijk is om de in september 2015 door de VN-top aangenomen doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling doeltreffend ten uitvoer te leggen; |
| --- | --- |

32.

is ingenomen met de oprichting van het politiek forum op hoog niveau over duurzame ontwikkeling, dat tot taak heeft te zorgen voor politiek leiderschap, sturing en aanbevelingen op het gebied van ontwikkelingsbeleid ten aanzien van de drie pijlers (maatschappij, economie en milieu) van duurzame ontwikkeling; is ervan overtuigd dat het politiek forum op hoog niveau het voornaamste besluitvormingsorgaan voor alle kwesties op het gebied van ontwikkelingsbeleid moet worden, met het oog op een gecoördineerde en efficiënte evaluatie van de behoeften en de aanneming van de noodzakelijke routekaarten, besluiten en bindende maatregelen in verband met het kader voor duurzame ontwikkeling voor de periode na 2015; houdt vol dat dit noodzakelijk is om de in september 2015 door de VN-top aangenomen doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling doeltreffend ten uitvoer te leggen;

| 33. | is er, gezien de terugkerende humanitaire rampen in verband met vluchtelingen en migranten, die veel menselijk leed veroorzaken, en gezien het feit dat duurzame ontwikkeling in de landen van herkomst op termijn een oplossing zou kunnen bieden voor de migratieproblematiek, van overtuigd dat de werkzaamheden van alle op dit terrein actieve agentschappen gecoördineerd zouden moeten worden; |
| --- | --- |

33.

is er, gezien de terugkerende humanitaire rampen in verband met vluchtelingen en migranten, die veel menselijk leed veroorzaken, en gezien het feit dat duurzame ontwikkeling in de landen van herkomst op termijn een oplossing zou kunnen bieden voor de migratieproblematiek, van overtuigd dat de werkzaamheden van alle op dit terrein actieve agentschappen gecoördineerd zouden moeten worden;

| 34. | stelt zich op het standpunt dat de uitdagingen als gevolg van de humanitaire crisis in verband met vluchtelingen op een alomvattende manier moeten worden aangepakt, in een geest van solidariteit binnen de EU en in nauwe samenwerking met de VN en hun agentschappen; |
| --- | --- |

34.

stelt zich op het standpunt dat de uitdagingen als gevolg van de humanitaire crisis in verband met vluchtelingen op een alomvattende manier moeten worden aangepakt, in een geest van solidariteit binnen de EU en in nauwe samenwerking met de VN en hun agentschappen;

| 35. | verzoekt de EU en de VN hun gezamenlijke inspanningen te verhogen om zo tijdens de VN-conferentie over klimaatverandering 2015 (COP21) in Parijs een ambitieuze en wettelijk bindende overeenkomst te bereiken, en om ervoor te zorgen dat de COP21 vervolgens spoedig ten uitvoer wordt gelegd; |
| --- | --- |

35.

verzoekt de EU en de VN hun gezamenlijke inspanningen te verhogen om zo tijdens de VN-conferentie over klimaatverandering 2015 (COP21) in Parijs een ambitieuze en wettelijk bindende overeenkomst te bereiken, en om ervoor te zorgen dat de COP21 vervolgens spoedig ten uitvoer wordt gelegd;

| 36. | is van mening dat de werkzaamheden van de Wereldbankgroep, het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldhandelsorganisatie ook gecoördineerd zouden kunnen worden als onderdelen van het VN-stelsel, met behoud van hun huidige besluitvormingsprocedures, om ervoor te zorgen dat hun respectieve besluiten en maatregelen op een verantwoordelijke, efficiënte en consistente manier worden genomen en uitgevoerd, zonder dat er sprake is van overlapping; |
| --- | --- |

36.

is van mening dat de werkzaamheden van de Wereldbankgroep, het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldhandelsorganisatie ook gecoördineerd zouden kunnen worden als onderdelen van het VN-stelsel, met behoud van hun huidige besluitvormingsprocedures, om ervoor te zorgen dat hun respectieve besluiten en maatregelen op een verantwoordelijke, efficiënte en consistente manier worden genomen en uitgevoerd, zonder dat er sprake is van overlapping;

| 37. | steunt de doelstelling om op multilateraal niveau een regeling voor de bescherming van investeringen in te voeren, met een nieuw systeem waarbij de jurisdictie van nationale rechtbanken geëerbiedigd wordt, en verzoekt de Commissie deze doelstelling op te nemen in haar onderhandelingsagenda voor het opstellen van investeringsovereenkomsten; is van oordeel dat, indien er een permanent internationaal hof voor de beslechting van investeringsgeschillen zou worden opgericht, dit binnen het VN-stelsel zou kunnen worden geplaatst en gebaseerd zou moeten zijn op de rechten en plichten van wie aan het hof onderworpen wordt, met nadruk op de OESO-beginselen voor multinationale ondernemingen en op de VN-beginselen inzake bedrijfsleven en mensenrechten; is van mening dat het VN-stelsel nuttige modellen biedt voor een dergelijke regeling, in het bijzonder wat de financiering betreft; |
| --- | --- |

37.

steunt de doelstelling om op multilateraal niveau een regeling voor de bescherming van investeringen in te voeren, met een nieuw systeem waarbij de jurisdictie van nationale rechtbanken geëerbiedigd wordt, en verzoekt de Commissie deze doelstelling op te nemen in haar onderhandelingsagenda voor het opstellen van investeringsovereenkomsten; is van oordeel dat, indien er een permanent internationaal hof voor de beslechting van investeringsgeschillen zou worden opgericht, dit binnen het VN-stelsel zou kunnen worden geplaatst en gebaseerd zou moeten zijn op de rechten en plichten van wie aan het hof onderworpen wordt, met nadruk op de OESO-beginselen voor multinationale ondernemingen en op de VN-beginselen inzake bedrijfsleven en mensenrechten; is van mening dat het VN-stelsel nuttige modellen biedt voor een dergelijke regeling, in het bijzonder wat de financiering betreft;

| 38. | meent dat de WTO-ontwikkelingsronde van Doha moet worden afgerond en dat de VN hun unieke positie kunnen gebruiken om van deze onderhandelingen een succes te maken voor ontwikkelingslanden; is in dit verband van oordeel dat de VN kunnen samenwerken met de WTO, en ontwikkelingslanden kunnen adviseren en begeleiden ten aanzien van een strategie voor handel en investeringen, met de EU als belangrijke speler; |
| --- | --- |

38.

meent dat de WTO-ontwikkelingsronde van Doha moet worden afgerond en dat de VN hun unieke positie kunnen gebruiken om van deze onderhandelingen een succes te maken voor ontwikkelingslanden; is in dit verband van oordeel dat de VN kunnen samenwerken met de WTO, en ontwikkelingslanden kunnen adviseren en begeleiden ten aanzien van een strategie voor handel en investeringen, met de EU als belangrijke speler;

| 39. | is zich ervan bewust dat de VN-richtsnoeren voor het bedrijfsleven en de mensenrechten moeten worden aangescherpt en toegepast; verzoekt de EU met klem bij te dragen aan een geslaagde uitkomst van de werkzaamheden van de intergouvernementele werkgroep voor transnationale ondernemingen en mensenrechten; |
| --- | --- |

39.

is zich ervan bewust dat de VN-richtsnoeren voor het bedrijfsleven en de mensenrechten moeten worden aangescherpt en toegepast; verzoekt de EU met klem bij te dragen aan een geslaagde uitkomst van de werkzaamheden van de intergouvernementele werkgroep voor transnationale ondernemingen en mensenrechten;

| 40. | gelooft dat de VN zich meer moeten inspannen voor alle kwesties die verband houden met het menselijk welzijn; vindt dat culturele duurzaamheid en de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen daaronder vallen, en dat in dit verband onderwijs, toerisme, culturele diplomatie, bescherming van het erfgoed, de creatieve sector en wetenschappelijk onderzoek bij het beleidsvormingsproces moeten worden betrokken; |
| --- | --- |

40.

gelooft dat de VN zich meer moeten inspannen voor alle kwesties die verband houden met het menselijk welzijn; vindt dat culturele duurzaamheid en de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen daaronder vallen, en dat in dit verband onderwijs, toerisme, culturele diplomatie, bescherming van het erfgoed, de creatieve sector en wetenschappelijk onderzoek bij het beleidsvormingsproces moeten worden betrokken;

| 41. | is stellig van mening dat de EU en de VN in het geval van humanitaire crises, gewapende conflicten en natuurrampen moeten samenwerken als het gaat om het onderwijs dat in het kader van noodhulpprogramma's wordt aangeboden, voornamelijk door ondersteuning te blijven bieden aan programma's zoals het Unicef-programma voor onderwijs in noodsituaties en in overgangsperioden na een crisis, het UNHCR-programma voor kwaliteitsonderwijs in vluchtelingenkampen en de UNRWA-werkzaamheden op onderwijsgebied; |
| --- | --- |

41.

is stellig van mening dat de EU en de VN in het geval van humanitaire crises, gewapende conflicten en natuurrampen moeten samenwerken als het gaat om het onderwijs dat in het kader van noodhulpprogramma's wordt aangeboden, voornamelijk door ondersteuning te blijven bieden aan programma's zoals het Unicef-programma voor onderwijs in noodsituaties en in overgangsperioden na een crisis, het UNHCR-programma voor kwaliteitsonderwijs in vluchtelingenkampen en de UNRWA-werkzaamheden op onderwijsgebied;

| 42. | is in dit verband ingenomen met de verdeling in clusters van de werkzaamheden van de in 2014 verkozen Commissie, waarbij de hv/vv een grotere verantwoordelijkheid krijgt voor de coördinatie van het extern beleid van de EU, in nauwe samenwerking met andere EU-instellingen; benadrukt dat beleid met een mondiale dimensie de kern moet vormen van de werkzaamheden van deze specifieke cluster; |
| --- | --- |

42.

is in dit verband ingenomen met de verdeling in clusters van de werkzaamheden van de in 2014 verkozen Commissie, waarbij de hv/vv een grotere verantwoordelijkheid krijgt voor de coördinatie van het extern beleid van de EU, in nauwe samenwerking met andere EU-instellingen; benadrukt dat beleid met een mondiale dimensie de kern moet vormen van de werkzaamheden van deze specifieke cluster;

| 43. | verzoekt de hv/vv in haar/zijn jaarverslag over het GBVB een alomvattend onderdeel op te nemen over de bevordering van de doelstellingen op het gebied van het buitenlands beleid van de EU; |
| --- | --- |

43.

verzoekt de hv/vv in haar/zijn jaarverslag over het GBVB een alomvattend onderdeel op te nemen over de bevordering van de doelstellingen op het gebied van het buitenlands beleid van de EU;

| 44. | meent dat het Parlement deze mondiale uitdagingen op dezelfde brede en alomvattende manier als de Commissie moet kunnen aangaan, en zijn werkzaamheden dienovereenkomstig moet kunnen organiseren; spoort alle parlementaire commissies die bevoegd zijn voor beleidsterreinen met een externe en mondiale dimensie ertoe aan hun standpunten over het desbetreffende onderdeel van het verslag van de hv/vv te doen toekomen aan de Commissie buitenlandse zaken, die bevoegd is voor dit verslag; |
| --- | --- |

44.

meent dat het Parlement deze mondiale uitdagingen op dezelfde brede en alomvattende manier als de Commissie moet kunnen aangaan, en zijn werkzaamheden dienovereenkomstig moet kunnen organiseren; spoort alle parlementaire commissies die bevoegd zijn voor beleidsterreinen met een externe en mondiale dimensie ertoe aan hun standpunten over het desbetreffende onderdeel van het verslag van de hv/vv te doen toekomen aan de Commissie buitenlandse zaken, die bevoegd is voor dit verslag;

o

o o

| 45. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de Europese Dienst voor extern optreden, de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. |
| --- | --- |

45.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de Europese Dienst voor extern optreden, de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties.

---

(1)  Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0259.

(2)  PB C 377 E van 7.12.2012, blz. 66.

(3)  A/RES/65/276 van 3 mei 2011 over de deelname van de Europese Unie aan de werkzaamheden van de Verenigde Naties.

(4)  Document S/PRST/2014/4 van 14 februari 2014 — verklaring van de voorzitter van de Veiligheidsraad over de samenwerking tussen de Verenigde Naties en regionale en subregionale organisaties bij de handhaving van de internationale vrede en veiligheid.

(5)  FAO: Voedsel- en Landbouworganisatie; IFAD: Internationaal Fonds voor agrarische ontwikkeling; ILO: Internationale Arbeidsorganisatie; IMF: Internationaal Monetair Fonds; UNESCO: Organisatie van de VN voor onderwijs, wetenschap en cultuur; UNIDO: Organisatie van de VN voor industriële ontwikkeling; WHO: Wereldgezondheidsorganisatie; UNCTAD: Conferentie van de VN over handel en ontwikkeling; UNDP: Ontwikkelingsprogramma van de VN; UNEP: Milieuprogramma van de VN; UNFPA: Bevolkingsfonds van de VN; UNHCR: Bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor Vluchtelingen; UNICEF: Kinderfonds van de VN; WFP: Wereldvoedselprogramma.

---

Dinsdag 24 november 2015

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/51 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/51

---

P8_TA(2015)0408

Fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect (2015/2066(INI))

(2017/C 366/06)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de artikelen 4 en 13 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 4 en 13 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU),

| — | gezien de artikelen 107, 108, 113, 115, 116, 175 en 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 107, 108, 113, 115, 116, 175 en 208 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien zijn besluit van 12 februari 2015 over de instelling, de bevoegdheden, het aantal leden en de duur van het mandaat van de Bijzondere Commissie fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn besluit van 12 februari 2015 over de instelling, de bevoegdheden, het aantal leden en de duur van het mandaat van de Bijzondere Commissie fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect (1),

| — | gezien de onthullingen van het Internationaal Consortium van onderzoeksjournalisten (ICIJ) over fiscale rulings en andere schadelijke praktijken in Luxemburg, de zogenoemde „LuxLeaks”, |
| --- | --- |

—

gezien de onthullingen van het Internationaal Consortium van onderzoeksjournalisten (ICIJ) over fiscale rulings en andere schadelijke praktijken in Luxemburg, de zogenoemde „LuxLeaks”,

| — | gezien de resultaten van de topontmoetingen van de G7, G8 en G20 over internationale belastingkwesties, met name de top van Elmau van 7 en 8 juni 2015, de top van Brisbane van 15 en 16 november 2014, de top van Sint-Petersburg van 5 en 6 september 2013, de top van Lough Erne van 17 en 18 juni 2013 en de top van Pittsburgh van 24 en 25 september 2009, |
| --- | --- |

—

gezien de resultaten van de topontmoetingen van de G7, G8 en G20 over internationale belastingkwesties, met name de top van Elmau van 7 en 8 juni 2015, de top van Brisbane van 15 en 16 november 2014, de top van Sint-Petersburg van 5 en 6 september 2013, de top van Lough Erne van 17 en 18 juni 2013 en de top van Pittsburgh van 24 en 25 september 2009,

| — | gezien het verslag over schadelijke belastingconcurrentie („Harmful Tax Competition. An emerging global issue”) van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) van 1998, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag over schadelijke belastingconcurrentie („Harmful Tax Competition. An emerging global issue”) van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) van 1998,

| — | gezien het verslag „Addressing Base Erosion and Profit Shifting” (BEPS) van de OESO van 2013, het actieplan van de OESO tegen BEPS en de daarop volgende publicaties van de OESO, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag „Addressing Base Erosion and Profit Shifting” (BEPS) van de OESO van 2013, het actieplan van de OESO tegen BEPS en de daarop volgende publicaties van de OESO,

| — | gezien de recente conclusies van de Europese Raad over de gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (14 maart 2013), over belasting (22 mei 2013), over de automatische uitwisseling van inlichtingen (18 december 2014), over grondslaguitholling en winstverschuiving (BEPS), de automatische uitwisseling van inlichtingen op mondiaal niveau en schadelijke belastingmaatregelen (18 december 2014) en over belastingontwijking (27 juni 2014), |
| --- | --- |

—

gezien de recente conclusies van de Europese Raad over de gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (14 maart 2013), over belasting (22 mei 2013), over de automatische uitwisseling van inlichtingen (18 december 2014), over grondslaguitholling en winstverschuiving (BEPS), de automatische uitwisseling van inlichtingen op mondiaal niveau en schadelijke belastingmaatregelen (18 december 2014) en over belastingontwijking (27 juni 2014),

| — | gezien de conclusies van de Raad Economische en Financiële Zaken (Ecofin) en zijn verslag aan de Europese Raad over belastingkwesties van 22 juni 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad Economische en Financiële Zaken (Ecofin) en zijn verslag aan de Europese Raad over belastingkwesties van 22 juni 2015,

| — | gezien de zesmaandelijkse verslagen van de Groep gedragscode (belastingregeling ondernemingen) aan de Raad over de gedragscode, |
| --- | --- |

—

gezien de zesmaandelijkse verslagen van de Groep gedragscode (belastingregeling ondernemingen) aan de Raad over de gedragscode,

| — | gezien de richtlijn administratieve samenwerking (2), de richtlijn interest en royalty's (3) en de recentste wetgevingsvoorstellen van de Commissie tot wijziging daarvan, |
| --- | --- |

—

gezien de richtlijn administratieve samenwerking (2), de richtlijn interest en royalty's (3) en de recentste wetgevingsvoorstellen van de Commissie tot wijziging daarvan,

| — | gezien Richtlijn 90/435/EEG van de Raad van 23 juli 1990 betreffende de gemeenschappelijke fiscale regeling voor moedermaatschappijen en dochterondernemingen uit verschillende lidstaten (4) (de „moeder-dochterrichtlijn”), laatstelijk gewijzigd in 2015, |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 90/435/EEG van de Raad van 23 juli 1990 betreffende de gemeenschappelijke fiscale regeling voor moedermaatschappijen en dochterondernemingen uit verschillende lidstaten (4) (de „moeder-dochterrichtlijn”), laatstelijk gewijzigd in 2015,

| — | gezien Richtlijn 2014/56/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 tot wijziging van Richtlijn 2006/43/EG betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen (5), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2014/56/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 tot wijziging van Richtlijn 2006/43/EG betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen (5),

| — | gezien Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 108 VWEU (6), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 108 VWEU (6),

| — | gezien Richtlijn 77/799/EEG van de Raad van 19 december 1977 betreffende de wederzijdse bijstand van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten op het gebied van de directe belastingen en heffingen op verzekeringspremies (7), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 77/799/EEG van de Raad van 19 december 1977 betreffende de wederzijdse bijstand van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten op het gebied van de directe belastingen en heffingen op verzekeringspremies (7),

| — | gezien Richtlijn (EU) 2015/849 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2015 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad en Richtlijn 2006/70/EG (8) van de Commissie, |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2015/849 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2015 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad en Richtlijn 2006/70/EG (8) van de Commissie,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 26 februari 2007 aan de Raad, het Europees Parlement en het Europees Economisch en Sociaal Comité over de werkzaamheden van het Gemeenschappelijk EU-forum Verrekenprijzen op het gebied van procedures om geschillen te voorkomen en te beslechten en op het gebied van voorafgaande afspraken over prijzen (advance pricing agreements of APA's) binnen de EU (COM(2007)0071), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 26 februari 2007 aan de Raad, het Europees Parlement en het Europees Economisch en Sociaal Comité over de werkzaamheden van het Gemeenschappelijk EU-forum Verrekenprijzen op het gebied van procedures om geschillen te voorkomen en te beslechten en op het gebied van voorafgaande afspraken over prijzen (advance pricing agreements of APA's) binnen de EU (COM(2007)0071),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 10 december 1998 over de toepassing van de regels betreffende steunmaatregelen van de staten op maatregelen op het gebied van de directe belastingen op ondernemingen (9), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 10 december 1998 over de toepassing van de regels betreffende steunmaatregelen van de staten op maatregelen op het gebied van de directe belastingen op ondernemingen (9),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 17 juni 2015 met als titel „Een eerlijk en doeltreffend vennootschapsbelastingstelsel in de Europese Unie: vijf belangrijke actiegebieden” (COM(2015)0302), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 17 juni 2015 met als titel „Een eerlijk en doeltreffend vennootschapsbelastingstelsel in de Europese Unie: vijf belangrijke actiegebieden” (COM(2015)0302),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 18 maart 2015 over fiscale transparantie ter bestrijding van belastingontduiking en -ontwijking (COM(2015)0136), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 18 maart 2015 over fiscale transparantie ter bestrijding van belastingontduiking en -ontwijking (COM(2015)0136),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 6 december 2012 met als titel „Actieplan ter versterking van de strijd tegen belastingfraude en belastingontduiking” (COM(2012)0722), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 6 december 2012 met als titel „Actieplan ter versterking van de strijd tegen belastingfraude en belastingontduiking” (COM(2012)0722),

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie van 6 december 2012 over agressieve fiscale planning (C(2012)8806), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie van 6 december 2012 over agressieve fiscale planning (C(2012)8806),

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie van 6 december 2012 met betrekking tot maatregelen om derde landen aan te moedigen minimumnormen voor goed bestuur in belastingzaken toe te passen (C(2012)8805), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie van 6 december 2012 met betrekking tot maatregelen om derde landen aan te moedigen minimumnormen voor goed bestuur in belastingzaken toe te passen (C(2012)8805),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 27 juni 2012 over concrete manieren om de bestrijding van belastingfraude en belastingontduiking, ook in relatie tot derde landen, te versterken (COM(2012)0351), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 27 juni 2012 over concrete manieren om de bestrijding van belastingfraude en belastingontduiking, ook in relatie tot derde landen, te versterken (COM(2012)0351),

| — | gezien het voorstel van de Commissie van 2011 voor een richtlijn van de Raad betreffende een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB) (COM(2011)0121), en het standpunt van het Parlement van 19 april 2012 daarover (10), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie van 2011 voor een richtlijn van de Raad betreffende een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB) (COM(2011)0121), en het standpunt van het Parlement van 19 april 2012 daarover (10),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 25 oktober 2011 met als titel „Een vernieuwde EU-strategie 2011-2014 ter bevordering van maatschappelijk verantwoord ondernemen” (COM(2011)0681), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 25 oktober 2011 met als titel „Een vernieuwde EU-strategie 2011-2014 ter bevordering van maatschappelijk verantwoord ondernemen” (COM(2011)0681),

| — | gezien de resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten van 1 december 1997 over een gedragscode inzake de belastingregeling voor ondernemingen (11) en gezien de regelmatige verslagen van de groep Gedragscode (belastingregeling voor ondernemingen) aan de Raad, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten van 1 december 1997 over een gedragscode inzake de belastingregeling voor ondernemingen (11) en gezien de regelmatige verslagen van de groep Gedragscode (belastingregeling voor ondernemingen) aan de Raad,

| — | gezien de aanbeveling van het Comité van Ministers van de Raad van Europa van 30 april 2014 over de bescherming van klokkenluiders, |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van het Comité van Ministers van de Raad van Europa van 30 april 2014 over de bescherming van klokkenluiders,

| — | gezien het verslag van Simmons & Simmons van 1999 over bestuurlijke praktijken zoals genoemd in paragraaf 26 van het verslag van de Groep gedragscode van 1999, het verslag-Primarolo (SN 4901/99) en de bijgewerkte versie van dit verslag van 2009, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van Simmons & Simmons van 1999 over bestuurlijke praktijken zoals genoemd in paragraaf 26 van het verslag van de Groep gedragscode van 1999, het verslag-Primarolo (SN 4901/99) en de bijgewerkte versie van dit verslag van 2009,

| — | gezien de op 8 juli 2015 door het Parlement aangenomen amendementen op het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2007/36/EG wat het bevorderen van de langetermijnbetrokkenheid van aandeelhouders betreft en van Richtlijn 2013/34/EU wat bepaalde onderdelen van de verklaring inzake corporate governance betreft (12), |
| --- | --- |

—

gezien de op 8 juli 2015 door het Parlement aangenomen amendementen op het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2007/36/EG wat het bevorderen van de langetermijnbetrokkenheid van aandeelhouders betreft en van Richtlijn 2013/34/EU wat bepaalde onderdelen van de verklaring inzake corporate governance betreft (12),

| — | gezien zijn resolutie van 8 juli 2015 over belastingontwijking en belastingontduiking als problemen voor goed bestuur, sociale bescherming en ontwikkeling in ontwikkelingslanden (13), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 8 juli 2015 over belastingontwijking en belastingontduiking als problemen voor goed bestuur, sociale bescherming en ontwikkeling in ontwikkelingslanden (13),

| — | gezien zijn resolutie van 25 maart 2015 over het jaarverslag over belastingen (14), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 25 maart 2015 over het jaarverslag over belastingen (14),

| — | gezien zijn resolutie van 11 maart 2015 over het jaarverslag 2013 over de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie — fraudebestrijding (15), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 11 maart 2015 over het jaarverslag 2013 over de bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie — fraudebestrijding (15),

| — | gezien zijn resolutie van 23 oktober 2013 over georganiseerde misdaad, corruptie en witwassen (16), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 23 oktober 2013 over georganiseerde misdaad, corruptie en witwassen (16),

| — | gezien zijn resolutie van 21 mei 2013 over de strijd tegen belastingfraude, belastingontduiking en belastingparadijzen (17), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 21 mei 2013 over de strijd tegen belastingfraude, belastingontduiking en belastingparadijzen (17),

| — | gezien zijn resolutie van 19 april 2012 inzake de oproep om belastingfraude en belastingontduiking op concrete wijze te bestrijden (18), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 19 april 2012 inzake de oproep om belastingfraude en belastingontduiking op concrete wijze te bestrijden (18),

| — | gezien zijn resolutie van 8 maart 2011 over belastingen en ontwikkeling — samenwerking met ontwikkelingslanden met het oog op goed bestuur in belastingaangelegenheden (19), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 8 maart 2011 over belastingen en ontwikkeling — samenwerking met ontwikkelingslanden met het oog op goed bestuur in belastingaangelegenheden (19),

| — | gezien zijn resolutie van 10 februari 2010 over de bevordering van goed bestuur in belastingzaken (20), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 10 februari 2010 over de bevordering van goed bestuur in belastingzaken (20),

| — | gezien de verschillende parlementaire hoorzittingen en verslagen van nationale parlementen, met name het Britse Lagerhuis, de Amerikaanse Senaat en de Franse Assemblée nationale, over dit onderwerp, |
| --- | --- |

—

gezien de verschillende parlementaire hoorzittingen en verslagen van nationale parlementen, met name het Britse Lagerhuis, de Amerikaanse Senaat en de Franse Assemblée nationale, over dit onderwerp,

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Bijzondere Commissie fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect (A8-0317/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Bijzondere Commissie fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect (A8-0317/2015),

LuxLeaks: feiten en cijfers

| A. | overwegende dat op 5 november 2014 het LuxLeaks-schandaal uitbrak toen het Internationaal Consortium van onderzoeksjournalisten zo'n 28 000 bladzijden vertrouwelijke documenten naar buiten bracht over ruim 500 particuliere belastingverdragen die tussen 2002 en 2010 zijn gesloten tussen de Luxemburgse belastingdienst en meer dan 300 multinationale ondernemingen, en werd onthuld in welke mate gebruik werd gemaakt van geheime afspraken met complexe financiële constructies die zijn ontworpen om enorme belastingverminderingen te verkrijgen; overwegende dat Luxemburgse dochterondernemingen in veel gevallen honderden miljoenen euro's beheren terwijl zij nauwelijks in Luxemburg aanwezig zijn en er nauwelijks economische activiteiten verrichten; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat op 5 november 2014 het LuxLeaks-schandaal uitbrak toen het Internationaal Consortium van onderzoeksjournalisten zo'n 28 000 bladzijden vertrouwelijke documenten naar buiten bracht over ruim 500 particuliere belastingverdragen die tussen 2002 en 2010 zijn gesloten tussen de Luxemburgse belastingdienst en meer dan 300 multinationale ondernemingen, en werd onthuld in welke mate gebruik werd gemaakt van geheime afspraken met complexe financiële constructies die zijn ontworpen om enorme belastingverminderingen te verkrijgen; overwegende dat Luxemburgse dochterondernemingen in veel gevallen honderden miljoenen euro's beheren terwijl zij nauwelijks in Luxemburg aanwezig zijn en er nauwelijks economische activiteiten verrichten;

| B. | overwegende dat kwesties in verband met de uitholling van de vennootschapsbelastinggrondslag en agressieve belastingplanningpraktijken al minstens tientallen jaren lang op internationaal niveau bekend zijn en worden geanalyseerd; overwegende dat LuxLeaks deze kwesties onder de aandacht van het publiek en de media heeft gebracht door twijfelachtige belastingpraktijken te onthullen die worden gepromoot door accountantskantoren in één bepaalde lidstaat; overwegende dat uit het onderzoek van de Commissie en de werkzaamheden van de bijzondere commissie van het Parlement is gebleken dat dit geen alleenstaand geval is, maar dat het nemen van belastingmaatregelen om de totale belastingverplichtingen van bepaalde grote ondernemingen te verminderen teneinde de nationale belastinggrondslag kunstmatig te vergroten ten koste van andere landen, waarvan sommige onder bezuinigingsmaatregelen gebukt gaan, zowel binnen als buiten Europa een wijdverspreide praktijk is; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat kwesties in verband met de uitholling van de vennootschapsbelastinggrondslag en agressieve belastingplanningpraktijken al minstens tientallen jaren lang op internationaal niveau bekend zijn en worden geanalyseerd; overwegende dat LuxLeaks deze kwesties onder de aandacht van het publiek en de media heeft gebracht door twijfelachtige belastingpraktijken te onthullen die worden gepromoot door accountantskantoren in één bepaalde lidstaat; overwegende dat uit het onderzoek van de Commissie en de werkzaamheden van de bijzondere commissie van het Parlement is gebleken dat dit geen alleenstaand geval is, maar dat het nemen van belastingmaatregelen om de totale belastingverplichtingen van bepaalde grote ondernemingen te verminderen teneinde de nationale belastinggrondslag kunstmatig te vergroten ten koste van andere landen, waarvan sommige onder bezuinigingsmaatregelen gebukt gaan, zowel binnen als buiten Europa een wijdverspreide praktijk is;

| C. | overwegende dat dergelijke gedragingen, die er vaak toe leiden dat de winsten niet worden belast waar de waarde wordt gecreëerd, niet beperkt blijven tot fiscale rulings, maar een hele reeks schadelijke belastingpraktijken omvatten die worden toegepast door nationale belastingdiensten binnen en buiten de EU; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat dergelijke gedragingen, die er vaak toe leiden dat de winsten niet worden belast waar de waarde wordt gecreëerd, niet beperkt blijven tot fiscale rulings, maar een hele reeks schadelijke belastingpraktijken omvatten die worden toegepast door nationale belastingdiensten binnen en buiten de EU;

| D. | overwegende dat deze praktijken aan publiek toezicht onderwerpen, deel uitmaakt van de democratische controle; overwegende dat deze praktijken, gezien hun negatieve gevolgen voor de samenleving in haar geheel, slechts kunnen blijven bestaan als zij geheim blijven of worden getolereerd; overwegende dat onderzoeksjournalisten, de niet-gouvernementele sector en de academische wereld een rol hebben gespeeld bij het aan het licht brengen van gevallen van belastingontwijking en bij het hierover informeren van het publiek; overwegende dat zolang dergelijke praktijken niet kunnen worden voorkomen, de onthulling ervan niet mag afhangen van de moed en het ethische besef van individuele klokkenluiders, maar deel moet uitmaken van meer systematische mechanismen voor verslaglegging en informatie-uitwisseling; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat deze praktijken aan publiek toezicht onderwerpen, deel uitmaakt van de democratische controle; overwegende dat deze praktijken, gezien hun negatieve gevolgen voor de samenleving in haar geheel, slechts kunnen blijven bestaan als zij geheim blijven of worden getolereerd; overwegende dat onderzoeksjournalisten, de niet-gouvernementele sector en de academische wereld een rol hebben gespeeld bij het aan het licht brengen van gevallen van belastingontwijking en bij het hierover informeren van het publiek; overwegende dat zolang dergelijke praktijken niet kunnen worden voorkomen, de onthulling ervan niet mag afhangen van de moed en het ethische besef van individuele klokkenluiders, maar deel moet uitmaken van meer systematische mechanismen voor verslaglegging en informatie-uitwisseling;

De aanpak van vennootschapsbelasting in de lidstaten

| E. | overwegende dat de inkomsten uit vennootschapsbelasting in de 28 lidstaten van de Unie in 2012 gemiddeld 2,6 % van het bbp bedroegen (21); |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de inkomsten uit vennootschapsbelasting in de 28 lidstaten van de Unie in 2012 gemiddeld 2,6 % van het bbp bedroegen (21);

| F. | overwegende dat directe belastingen krachtens het Verdrag voornamelijk een bevoegdheid van de lidstaten zijn; overwegende dat voor zover de EU bevoegdheid heeft op het gebied van belastingen, de uitoefening van die bevoegdheid meestal eenparigheid van stemmen in de Raad vereist; overwegende dat daardoor op EU-niveau nog geen besluiten van betekenis over vennootschapsbelasting zijn genomen, ondanks de recente ontwikkelingen in de EU-integratie in verband met de interne markt en andere gebieden die onder de EU-Verdragen vallen, zoals internationale handelsverdragen, de gemeenschappelijke munt, economische en budgettaire governance, alsmede antiwitwasbeginselen en -wetgeving; overwegende dat de lidstaten het Europese mededingingsrecht in acht moeten nemen en ervoor moeten zorgen dat hun belastingwetgeving met de beginselen van de interne markt strookt en geen concurrentieverstoring veroorzaakt; overwegende dat de eenparigheidsregel in de Raad, door elke lidstaat een vetorecht te geven, de stimulans vermindert om van de status quo op te schuiven naar een meer samenwerkingsgezinde oplossing; merkt echter op dat er, tenzij de procedure van artikel 116 VWEU wordt gebruikt, een Verdragswijziging nodig zou zijn om de eenparigheidsvereiste op het gebied van directe belastingen te wijzigen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat directe belastingen krachtens het Verdrag voornamelijk een bevoegdheid van de lidstaten zijn; overwegende dat voor zover de EU bevoegdheid heeft op het gebied van belastingen, de uitoefening van die bevoegdheid meestal eenparigheid van stemmen in de Raad vereist; overwegende dat daardoor op EU-niveau nog geen besluiten van betekenis over vennootschapsbelasting zijn genomen, ondanks de recente ontwikkelingen in de EU-integratie in verband met de interne markt en andere gebieden die onder de EU-Verdragen vallen, zoals internationale handelsverdragen, de gemeenschappelijke munt, economische en budgettaire governance, alsmede antiwitwasbeginselen en -wetgeving; overwegende dat de lidstaten het Europese mededingingsrecht in acht moeten nemen en ervoor moeten zorgen dat hun belastingwetgeving met de beginselen van de interne markt strookt en geen concurrentieverstoring veroorzaakt; overwegende dat de eenparigheidsregel in de Raad, door elke lidstaat een vetorecht te geven, de stimulans vermindert om van de status quo op te schuiven naar een meer samenwerkingsgezinde oplossing; merkt echter op dat er, tenzij de procedure van artikel 116 VWEU wordt gebruikt, een Verdragswijziging nodig zou zijn om de eenparigheidsvereiste op het gebied van directe belastingen te wijzigen;

| G. | overwegende dat de huidige situatie, waarin elke lidstaat een vetorecht heeft, impliceert dat alle lidstaten gedecideerd en coöperatief moeten handelen bij de aanpak van het pan-Europese probleem van belastingontwijking en -ontduiking; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de huidige situatie, waarin elke lidstaat een vetorecht heeft, impliceert dat alle lidstaten gedecideerd en coöperatief moeten handelen bij de aanpak van het pan-Europese probleem van belastingontwijking en -ontduiking;

| H. | overwegende dat nationale politieke vertegenwoordigers, op een paar prijzenswaardige uitzonderingen na, tot op heden niet voldoende voortvarend zijn geweest in de aanpak van het probleem van belastingontduiking, met inbegrip van fiscale rulings; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat nationale politieke vertegenwoordigers, op een paar prijzenswaardige uitzonderingen na, tot op heden niet voldoende voortvarend zijn geweest in de aanpak van het probleem van belastingontduiking, met inbegrip van fiscale rulings;

| I. | overwegende dat kapitaal op de Europese interne markt vrij stroomt en dat grote ondernemingen op geconsolideerde basis verslag uitbrengen van hun activiteiten, maar dat belastingen nationaal wordt geïnd door belastingautoriteiten die onderling zeer weinig informatie uitwisselen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat kapitaal op de Europese interne markt vrij stroomt en dat grote ondernemingen op geconsolideerde basis verslag uitbrengen van hun activiteiten, maar dat belastingen nationaal wordt geïnd door belastingautoriteiten die onderling zeer weinig informatie uitwisselen;

| J. | overwegende dat beslissingen over investeringen en de vestigingsplaats van ondernemingen binnen een voltooide interne markt niet aan kunstmatige verstorende invloeden onderhevig mogen zijn; overwegende dat de mondialisering, de digitalisering en het vrije verkeer van kapitaal echter de voorwaarden creëren voor sterkere belastingconcurrentie tussen de lidstaten, alsook met derde landen, met als doel investeringen en ondernemingen aan te trekken; overwegende dat het van belang is ondernemingen in Europa te houden en aan te trekken, maar dat dit niet de vorm mag aannemen van potentieel schadelijke belastingregelingen die er in de eerste plaats op gericht zijn investeringen te bevorderen en extra economische activiteiten aan te trekken in reactie op soortgelijke maatregelen in buurlanden of die bedoeld zijn ter correctie van wat wordt gezien als reeds bestaande onevenwichtigheden tussen de lidstaten wat relatieve rijkdom, grootte of perifere ligging betreft; overwegende dat er trouwens in bepaalde rechtsgebieden een correlatie lijkt te zijn tussen aantrekkelijke vennootschapsbelastingstelsels en een grote nationale rijkdom; overwegende dat het optimale ontwerp van belastingstelsels van tal van factoren afhangt en bijgevolg verschilt van land tot land; overwegende dat schadelijke belastingconcurrentie tussen de lidstaten het potentieel van de interne markt beperkt; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat beslissingen over investeringen en de vestigingsplaats van ondernemingen binnen een voltooide interne markt niet aan kunstmatige verstorende invloeden onderhevig mogen zijn; overwegende dat de mondialisering, de digitalisering en het vrije verkeer van kapitaal echter de voorwaarden creëren voor sterkere belastingconcurrentie tussen de lidstaten, alsook met derde landen, met als doel investeringen en ondernemingen aan te trekken; overwegende dat het van belang is ondernemingen in Europa te houden en aan te trekken, maar dat dit niet de vorm mag aannemen van potentieel schadelijke belastingregelingen die er in de eerste plaats op gericht zijn investeringen te bevorderen en extra economische activiteiten aan te trekken in reactie op soortgelijke maatregelen in buurlanden of die bedoeld zijn ter correctie van wat wordt gezien als reeds bestaande onevenwichtigheden tussen de lidstaten wat relatieve rijkdom, grootte of perifere ligging betreft; overwegende dat er trouwens in bepaalde rechtsgebieden een correlatie lijkt te zijn tussen aantrekkelijke vennootschapsbelastingstelsels en een grote nationale rijkdom; overwegende dat het optimale ontwerp van belastingstelsels van tal van factoren afhangt en bijgevolg verschilt van land tot land; overwegende dat schadelijke belastingconcurrentie tussen de lidstaten het potentieel van de interne markt beperkt;

| K. | overwegende dat landen, in plaats van zich louter te concentreren op het bevorderen van een aantrekkelijk ondernemingsklimaat — met bv. goede infrastructuur en hooggekwalificeerde arbeidskrachten, onder meer door productiviteitsverhogende uitgaven — en op het garanderen van de stabiliteit en voorspelbaarheid van het belastingstelsel, als spelers in het belastingconcurrentiespel hun nationale wetgeving in combinatie met hun netwerk van belastingverdragen gebruiken om zichzelf te promoten als landen om in te investeren of als knooppunten waardoor financiële stromen kunnen worden geleid of waar winsten kunnen worden geboekt, en zo ondernemingen of brievenbusmaatschappijen aantrekken ten nadele van partnerlanden en oneerlijke praktijken tussen landen creëren; overwegende dat elk land er, afzonderlijk gezien, duidelijk belang bij heeft zich als een „freerider” te gedragen, d.w.z. de eerste te zijn om specifieke belastingregelingen en -voorschriften te ontwerpen en toe te passen teneinde belastinggrondslag aan te trekken, en de laatste te zijn om deel te nemen aan samenwerking en gecoördineerde maatregelen om belastingontwijking tegen te gaan; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat landen, in plaats van zich louter te concentreren op het bevorderen van een aantrekkelijk ondernemingsklimaat — met bv. goede infrastructuur en hooggekwalificeerde arbeidskrachten, onder meer door productiviteitsverhogende uitgaven — en op het garanderen van de stabiliteit en voorspelbaarheid van het belastingstelsel, als spelers in het belastingconcurrentiespel hun nationale wetgeving in combinatie met hun netwerk van belastingverdragen gebruiken om zichzelf te promoten als landen om in te investeren of als knooppunten waardoor financiële stromen kunnen worden geleid of waar winsten kunnen worden geboekt, en zo ondernemingen of brievenbusmaatschappijen aantrekken ten nadele van partnerlanden en oneerlijke praktijken tussen landen creëren; overwegende dat elk land er, afzonderlijk gezien, duidelijk belang bij heeft zich als een „freerider” te gedragen, d.w.z. de eerste te zijn om specifieke belastingregelingen en -voorschriften te ontwerpen en toe te passen teneinde belastinggrondslag aan te trekken, en de laatste te zijn om deel te nemen aan samenwerking en gecoördineerde maatregelen om belastingontwijking tegen te gaan;

| L. | overwegende dat belastingconcurrentie tussen de lidstaten bestaat; overwegende dat het beginsel van loyale samenwerking tussen de EU-lidstaten is vastgelegd in artikel 4 VEU; overwegende dat de lidstaten het beginsel van loyale samenwerking volledig dienen toe te passen ten aanzien van belastingconcurrentiekwesties; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat belastingconcurrentie tussen de lidstaten bestaat; overwegende dat het beginsel van loyale samenwerking tussen de EU-lidstaten is vastgelegd in artikel 4 VEU; overwegende dat de lidstaten het beginsel van loyale samenwerking volledig dienen toe te passen ten aanzien van belastingconcurrentiekwesties;

| M. | overwegende dat sommige lidstaten zich ambivalent opstellen ten aanzien van belastingontwijking, en enerzijds klagen over de uitholling van hun nationale belastinggrondslag, terwijl ze tegelijk verantwoordelijk zijn voor het ontwerp van de huidige nationale en internationale belastingstelsels die deze uitholling mogelijk hebben gemaakt, en een ontwikkeling van hun belastingstelsels in de richting van een meer gecoördineerde oplossing blijven tegenhouden; overwegende dat in een context van volledige mobiliteit van kapitaal binnen de EU en de doelstelling van de Commissie om een kapitaalmarktenunie tot stand te brengen, ten volle rekening moet worden gehouden met de onderlinge afhankelijkheid en de wederzijdse effecten van de nationale belastingstelsels, en in gedachten moet worden gehouden dat belastingbesluiten van afzonderlijke lidstaten grote positieve en negatieve grensoverschrijdende overloopeffecten hebben, aangezien de fiscale stimulans in het ene land de grondslaguitholling in het andere land is; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat sommige lidstaten zich ambivalent opstellen ten aanzien van belastingontwijking, en enerzijds klagen over de uitholling van hun nationale belastinggrondslag, terwijl ze tegelijk verantwoordelijk zijn voor het ontwerp van de huidige nationale en internationale belastingstelsels die deze uitholling mogelijk hebben gemaakt, en een ontwikkeling van hun belastingstelsels in de richting van een meer gecoördineerde oplossing blijven tegenhouden; overwegende dat in een context van volledige mobiliteit van kapitaal binnen de EU en de doelstelling van de Commissie om een kapitaalmarktenunie tot stand te brengen, ten volle rekening moet worden gehouden met de onderlinge afhankelijkheid en de wederzijdse effecten van de nationale belastingstelsels, en in gedachten moet worden gehouden dat belastingbesluiten van afzonderlijke lidstaten grote positieve en negatieve grensoverschrijdende overloopeffecten hebben, aangezien de fiscale stimulans in het ene land de grondslaguitholling in het andere land is;

| N. | overwegende dat we momenteel getuige zijn van een paradoxale situatie waarin vrije concurrentie tussen de lidstaten op belastinggebied heeft geresulteerd in concurrentieverstorende gedragingen en concurrentievervalsing; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat we momenteel getuige zijn van een paradoxale situatie waarin vrije concurrentie tussen de lidstaten op belastinggebied heeft geresulteerd in concurrentieverstorende gedragingen en concurrentievervalsing;

| O. | overwegende dat de totstandbrenging van de Europese interne markt bijzonder gunstig is gebleken voor de nationale economieën, aangezien de interne markt hen concurrerender en aantrekkelijker maakt in een gemondialiseerde economie, en overwegende dat fiscale convergentie tussen de lidstaten op termijn hetzelfde effect zal hebben; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de totstandbrenging van de Europese interne markt bijzonder gunstig is gebleken voor de nationale economieën, aangezien de interne markt hen concurrerender en aantrekkelijker maakt in een gemondialiseerde economie, en overwegende dat fiscale convergentie tussen de lidstaten op termijn hetzelfde effect zal hebben;

| P. | overwegende dat de wetgever en de vaak over onvoldoende middelen beschikkende belastingdiensten niet kunnen anticiperen, maar slechts — soms met veel vertraging — kunnen reageren op de innovatieve belastingontwijkingsregelingen die door sommige belastingadviseurs, met name van zeer grote accountantskantoren, door juristen en door tussenpersonen worden ontworpen en gepromoot; overwegende dat uit de ervaring met name blijkt dat EU-organen die de invoering van nieuwe schadelijke belastingmaatregelen moeten voorkomen (zoals de Groep gedragscode, die in 1998 door de lidstaten is opgericht, of de Commissie, als hoedster van de Verdragen), niet in staat zijn gebleken de ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan en soms op ondoeltreffende wijze en op basis van een te beperkt mandaat hebben gereageerd, en dat er in de EU tal van nieuwe en vaak agressieve belastingontwijkingsmaatregelen of -overeenkomsten, zoals octrooiboxen, zijn ingevoerd; overwegende dat multinationals, in de EU en wereldwijd, voor de ontwikkeling van hun belastingontwijkingsmaatregelen een beroep doen op de deskundigheid van een goed georganiseerde en gekwalificeerde sector van belastingadviseurs, evenals banken en andere financiële dienstverleners; overwegende dat deze sector tegelijk vertegenwoordigd is in organen die regeringen en overheidsinstellingen over belastingzaken adviseren, bv. het EU-platform voor goed fiscaal bestuur; overwegende dat er bezorgdheid heerst over de belangenconflicten die zouden kunnen ontstaan doordat dezelfde adviesbureaus diensten verrichten voor zowel overheidsinstellingen als particuliere multinationals; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de wetgever en de vaak over onvoldoende middelen beschikkende belastingdiensten niet kunnen anticiperen, maar slechts — soms met veel vertraging — kunnen reageren op de innovatieve belastingontwijkingsregelingen die door sommige belastingadviseurs, met name van zeer grote accountantskantoren, door juristen en door tussenpersonen worden ontworpen en gepromoot; overwegende dat uit de ervaring met name blijkt dat EU-organen die de invoering van nieuwe schadelijke belastingmaatregelen moeten voorkomen (zoals de Groep gedragscode, die in 1998 door de lidstaten is opgericht, of de Commissie, als hoedster van de Verdragen), niet in staat zijn gebleken de ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan en soms op ondoeltreffende wijze en op basis van een te beperkt mandaat hebben gereageerd, en dat er in de EU tal van nieuwe en vaak agressieve belastingontwijkingsmaatregelen of -overeenkomsten, zoals octrooiboxen, zijn ingevoerd; overwegende dat multinationals, in de EU en wereldwijd, voor de ontwikkeling van hun belastingontwijkingsmaatregelen een beroep doen op de deskundigheid van een goed georganiseerde en gekwalificeerde sector van belastingadviseurs, evenals banken en andere financiële dienstverleners; overwegende dat deze sector tegelijk vertegenwoordigd is in organen die regeringen en overheidsinstellingen over belastingzaken adviseren, bv. het EU-platform voor goed fiscaal bestuur; overwegende dat er bezorgdheid heerst over de belangenconflicten die zouden kunnen ontstaan doordat dezelfde adviesbureaus diensten verrichten voor zowel overheidsinstellingen als particuliere multinationals;

| Q. | overwegende dat alle belastingplanning moet plaatsvinden binnen de grenzen van de wet en de toepasselijke verdragen; overwegende dat wat de gewenste uitkomst betreft, het meest passende antwoord op agressieve belastingplanning daarom goede wetgeving en internationale coördinatie is; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat alle belastingplanning moet plaatsvinden binnen de grenzen van de wet en de toepasselijke verdragen; overwegende dat wat de gewenste uitkomst betreft, het meest passende antwoord op agressieve belastingplanning daarom goede wetgeving en internationale coördinatie is;

| R. | overwegende dat de tenuitvoerlegging van de wetgeving bepalend is voor de verwezenlijking van de beoogde doelstellingen; overwegende dat deze tenuitvoerlegging de taak is van nationale instanties, die vaak weinig reden zien om op Europees niveau met elkaar samen te werken; overwegende dat deze situatie de discrepanties die uit de verschillen in wetgeving in de EU voortvloeien, in de hand werkt en nog erger maakt; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de tenuitvoerlegging van de wetgeving bepalend is voor de verwezenlijking van de beoogde doelstellingen; overwegende dat deze tenuitvoerlegging de taak is van nationale instanties, die vaak weinig reden zien om op Europees niveau met elkaar samen te werken; overwegende dat deze situatie de discrepanties die uit de verschillen in wetgeving in de EU voortvloeien, in de hand werkt en nog erger maakt;

| S. | overwegende dat de trojka van instellingen (Europese Commissie, Europese Centrale Bank en Internationaal Monetair Fonds) bij zijn toezicht op de financiële en fiscale aanpassingsprogramma's in lidstaten zoals Portugal en Griekenland niet heeft getracht regelingen voor fiscale amnestie, fiscale rulings, belastingvoordelen en belastingvrijstellingen te voorkomen die onrechtmatig discriminerend waren en belastingontduikende ondernemingen en personen bevoordeelden, hetgeen een ernstige wissel op de staatsinkomsten trok en de last overgehevelde naar de reeds overbelaste kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) en burgers; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de trojka van instellingen (Europese Commissie, Europese Centrale Bank en Internationaal Monetair Fonds) bij zijn toezicht op de financiële en fiscale aanpassingsprogramma's in lidstaten zoals Portugal en Griekenland niet heeft getracht regelingen voor fiscale amnestie, fiscale rulings, belastingvoordelen en belastingvrijstellingen te voorkomen die onrechtmatig discriminerend waren en belastingontduikende ondernemingen en personen bevoordeelden, hetgeen een ernstige wissel op de staatsinkomsten trok en de last overgehevelde naar de reeds overbelaste kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) en burgers;

| T. | overwegende dat onderzoek naar en vervolging van belastingmisdrijven en witwaspraktijken, waarbij vaak financiële verrichtingen en rechtspersonen in meerdere jurisdicties betrokken zijn, uitermate lastig zijn; overwegende dat het personeel van de lidstaten dat belast is met het onderzoek en de gerechtelijke vervolging van daders van belastingmisdrijven en andere financiële misdrijven vaak onvoldoende opgeleid en slecht uitgerust is; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat onderzoek naar en vervolging van belastingmisdrijven en witwaspraktijken, waarbij vaak financiële verrichtingen en rechtspersonen in meerdere jurisdicties betrokken zijn, uitermate lastig zijn; overwegende dat het personeel van de lidstaten dat belast is met het onderzoek en de gerechtelijke vervolging van daders van belastingmisdrijven en andere financiële misdrijven vaak onvoldoende opgeleid en slecht uitgerust is;

| U. | overwegende dat het beleid van bezuinigingen en budgettaire beperkingen van de afgelopen jaren de mogelijkheden van belastingautoriteiten om belastingmisdrijven en schadelijke belastingpraktijken te onderzoeken, ernstig beperkt heeft; overwegende dat deze bezuinigingen met name schadelijk waren in landen die onder financiëlebijstandsprogramma onder leiding van de trojka vielen, waar de overheidsinkomsten werden verhoogd ten koste van de overbelaste kmo's en burgers, terwijl grote ondernemingen en vermogende belastingontduikers vaak konden profiteren van fiscale amnestie, fiscale rulings en andere belastingvrijstellingen en -regelingen, zoals het geval was in Portugal en Griekenland; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat het beleid van bezuinigingen en budgettaire beperkingen van de afgelopen jaren de mogelijkheden van belastingautoriteiten om belastingmisdrijven en schadelijke belastingpraktijken te onderzoeken, ernstig beperkt heeft; overwegende dat deze bezuinigingen met name schadelijk waren in landen die onder financiëlebijstandsprogramma onder leiding van de trojka vielen, waar de overheidsinkomsten werden verhoogd ten koste van de overbelaste kmo's en burgers, terwijl grote ondernemingen en vermogende belastingontduikers vaak konden profiteren van fiscale amnestie, fiscale rulings en andere belastingvrijstellingen en -regelingen, zoals het geval was in Portugal en Griekenland;

Fiscale rulings en schadelijke belastingpraktijken

| V. | overwegende dat fiscale rulings een uiteenlopende reeks praktijken in de lidstaten, variërend van ad-hocbeleid tot een duidelijk omlijnde toepassing van de wet, omvatten wat betreft mogelijke werkingssfeer en voorwerp, bindende aard, gebruiksfrequentie, openbaarheid, duur en betaling van vergoedingen; overwegende dat er geen op internationaal niveau gezamenlijk overeengekomen definitie van fiscale rulings bestaat, behalve dat de Commissie ernaar verwijst als „mededelingen of andere instrumenten of maatregelen met soortgelijk effect, van of namens een lidstaat, betreffende de interpretatie of toepassing van de belastingwetgeving”; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat fiscale rulings een uiteenlopende reeks praktijken in de lidstaten, variërend van ad-hocbeleid tot een duidelijk omlijnde toepassing van de wet, omvatten wat betreft mogelijke werkingssfeer en voorwerp, bindende aard, gebruiksfrequentie, openbaarheid, duur en betaling van vergoedingen; overwegende dat er geen op internationaal niveau gezamenlijk overeengekomen definitie van fiscale rulings bestaat, behalve dat de Commissie ernaar verwijst als „mededelingen of andere instrumenten of maatregelen met soortgelijk effect, van of namens een lidstaat, betreffende de interpretatie of toepassing van de belastingwetgeving”;

| W. | overwegende dat fiscale rulings niet intrinsiek problematisch zijn, aangezien ze, zoals oorspronkelijk de bedoeling is, de belastingbetaler juridische zekerheid bieden en de financiële risico's voor eerlijke firma's verminderen in gevallen waarin de belastingwetgeving of de specifieke toepassing daarvan in bepaalde omstandigheden onduidelijk is of op verschillende wijzen kan worden geïnterpreteerd, met name met betrekking tot complexe transacties, zodat toekomstige geschillen tussen de belastingbetaler en de belastingautoriteit worden voorkomen; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat fiscale rulings niet intrinsiek problematisch zijn, aangezien ze, zoals oorspronkelijk de bedoeling is, de belastingbetaler juridische zekerheid bieden en de financiële risico's voor eerlijke firma's verminderen in gevallen waarin de belastingwetgeving of de specifieke toepassing daarvan in bepaalde omstandigheden onduidelijk is of op verschillende wijzen kan worden geïnterpreteerd, met name met betrekking tot complexe transacties, zodat toekomstige geschillen tussen de belastingbetaler en de belastingautoriteit worden voorkomen;

| X. | overwegende dat de praktijk van rulings zich, in het kader van nauwere en meer op samenwerking gerichte betrekkingen tussen belastingdiensten en belastingbetalers, heeft ontwikkeld tot een instrument om de toenemende complexiteit van de fiscale behandeling van bepaalde transacties in een steeds complexere, mondiale en gedigitaliseerde economie te verhelpen; overwegende dat — hoewel lidstaten beweren dat rulings niet discretionair zijn, maar louter een instrument om de bestaande belastingwetgeving te verduidelijken, terwijl ze wel geheim worden gehouden — uit de werkzaamheden van zijn bijzondere commissie is gebleken dat fiscale rulings zonder enig wettelijk kader kunnen worden afgegeven door middel van informele of discretionaire regelingen, die fiscaal gemotiveerde structuren schragen die steunen op belastingplanninginstrumenten die gewoonlijk door multinationals worden gebruikt om hun belastingbijdrage te verminderen; overwegende dat dit met name — zij het niet exclusief — een probleem lijkt bij rulings die betrekking hebben op de prijsstelling van bedrijfsinterne overdrachten (zogeheten voorafgaande verrekenprijsafspraken); overwegende dat als er slechts aan een selecte groep van actoren wettelijke zekerheid wordt geboden, er ongelijkheid kan ontstaan tussen ondernemingen die rulings verkrijgen en ondernemingen in diezelfde sector die daar geen toegang toe krijgen; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat de praktijk van rulings zich, in het kader van nauwere en meer op samenwerking gerichte betrekkingen tussen belastingdiensten en belastingbetalers, heeft ontwikkeld tot een instrument om de toenemende complexiteit van de fiscale behandeling van bepaalde transacties in een steeds complexere, mondiale en gedigitaliseerde economie te verhelpen; overwegende dat — hoewel lidstaten beweren dat rulings niet discretionair zijn, maar louter een instrument om de bestaande belastingwetgeving te verduidelijken, terwijl ze wel geheim worden gehouden — uit de werkzaamheden van zijn bijzondere commissie is gebleken dat fiscale rulings zonder enig wettelijk kader kunnen worden afgegeven door middel van informele of discretionaire regelingen, die fiscaal gemotiveerde structuren schragen die steunen op belastingplanninginstrumenten die gewoonlijk door multinationals worden gebruikt om hun belastingbijdrage te verminderen; overwegende dat dit met name — zij het niet exclusief — een probleem lijkt bij rulings die betrekking hebben op de prijsstelling van bedrijfsinterne overdrachten (zogeheten voorafgaande verrekenprijsafspraken); overwegende dat als er slechts aan een selecte groep van actoren wettelijke zekerheid wordt geboden, er ongelijkheid kan ontstaan tussen ondernemingen die rulings verkrijgen en ondernemingen in diezelfde sector die daar geen toegang toe krijgen;

| Y. | overwegende dat de OESO noch de Europese Commissie ervoor heeft gepleit een eind te maken aan de praktijk van fiscale rulings als zodanig; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat de OESO noch de Europese Commissie ervoor heeft gepleit een eind te maken aan de praktijk van fiscale rulings als zodanig;

| Z. | overwegende dat fiscale rulings de fiscale behandeling van een transactie op generlei wijze horen te beïnvloeden, noch de ene belastingbetaler boven de andere horen te bevoordelen, maar bij overigens gelijke omstandigheden hetzelfde effect dienen te hebben als de toepassing achteraf van de onderliggende belastingbepalingen; overwegende dat in dit verslag daarom niet alleen naar fiscale rulings wordt gekeken, maar, in overeenstemming met het mandaat dat de bijzondere commissie (TAXE) heeft gekregen, ook naar alle andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect, onder de algemene term „schadelijke belastingpraktijken”, d.w.z. maatregelen die tot doel hebben niet-ingezeten bedrijven of transacties aan te trekken ten nadele van andere fiscale rechtsgebieden waar deze transacties normaliter zouden moeten worden belast en/of maatregelen die tot doel hebben slechts aan bepaalde ondernemingen privileges te verlenen, hetgeen de concurrentie verstoort; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat fiscale rulings de fiscale behandeling van een transactie op generlei wijze horen te beïnvloeden, noch de ene belastingbetaler boven de andere horen te bevoordelen, maar bij overigens gelijke omstandigheden hetzelfde effect dienen te hebben als de toepassing achteraf van de onderliggende belastingbepalingen; overwegende dat in dit verslag daarom niet alleen naar fiscale rulings wordt gekeken, maar, in overeenstemming met het mandaat dat de bijzondere commissie (TAXE) heeft gekregen, ook naar alle andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect, onder de algemene term „schadelijke belastingpraktijken”, d.w.z. maatregelen die tot doel hebben niet-ingezeten bedrijven of transacties aan te trekken ten nadele van andere fiscale rechtsgebieden waar deze transacties normaliter zouden moeten worden belast en/of maatregelen die tot doel hebben slechts aan bepaalde ondernemingen privileges te verlenen, hetgeen de concurrentie verstoort;

| AA. | overwegende dat schadelijke belastingpraktijken in zekere mate gepaard kunnen gaan met een of meer van de volgende ongewenste effecten: gebrek aan transparantie, willekeurige discriminatie, concurrentieverstoring en een ongelijk speelveld binnen en buiten de interne markt, aantasting van de integriteit van de interne markt en de billijkheid, stabiliteit en legitimiteit van het belastingstelsel, zwaardere belasting van minder mobiele economische factoren, grotere economische ongelijkheid, oneerlijke concurrentie tussen staten, uitholling van de belastinggrondslag, maatschappelijke ontevredenheid, wantrouwen en een democratisch deficit; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat schadelijke belastingpraktijken in zekere mate gepaard kunnen gaan met een of meer van de volgende ongewenste effecten: gebrek aan transparantie, willekeurige discriminatie, concurrentieverstoring en een ongelijk speelveld binnen en buiten de interne markt, aantasting van de integriteit van de interne markt en de billijkheid, stabiliteit en legitimiteit van het belastingstelsel, zwaardere belasting van minder mobiele economische factoren, grotere economische ongelijkheid, oneerlijke concurrentie tussen staten, uitholling van de belastinggrondslag, maatschappelijke ontevredenheid, wantrouwen en een democratisch deficit;

| AB. | overwegende dat moet worden erkend dat, hoewel kmo's de drijvende kracht achter de economie en de werkgelegenheid in Europa blijven, ook multinationals een belangrijke rol spelen bij het genereren van investeringen, economische groei en banen; overwegende dat het betalen van een billijke belastingbijdrage in de landen waar de reële economische activiteiten worden ontplooid en de economische waarde wordt gecreëerd, een essentiële bijdrage van deze ondernemingen aan de welvaart en de duurzaamheid van de Europese samenlevingen blijft; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat moet worden erkend dat, hoewel kmo's de drijvende kracht achter de economie en de werkgelegenheid in Europa blijven, ook multinationals een belangrijke rol spelen bij het genereren van investeringen, economische groei en banen; overwegende dat het betalen van een billijke belastingbijdrage in de landen waar de reële economische activiteiten worden ontplooid en de economische waarde wordt gecreëerd, een essentiële bijdrage van deze ondernemingen aan de welvaart en de duurzaamheid van de Europese samenlevingen blijft;

De werkzaamheden van de bijzondere commissie

| AC. | overwegende dat zijn bevoegde bijzondere commissie, die op 26 februari 2015 is ingesteld, 14 vergaderingen heeft gehouden, tijdens welke zij Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, de commissaris voor Mededinging, Margrethe Vestager, de commissaris voor Economische en Financiële Zaken, Belastingen en Douane, Pierre Moscovici, fungerend voorzitter van de Raad, Pierre Gramegna, de ministers van Financiën van Frankrijk, Michel Sapin, Duitsland, Wolfgang Schäuble, Italië, Pier Carlo Padoan, en Spanje, Luis de Guindos, vertegenwoordigers van de OESO, alsook klokkenluiders, onderzoeksjournalisten, deskundigen, academici, vertegenwoordigers van multinationale ondernemingen, beroepsverenigingen, vakbonden, niet-gouvernementele organisaties en leden van nationale parlementen van EU-landen heeft gehoord (zie bijlage 1); overwegende dat delegaties van de Commissie TAXE Zwitserland hebben bezocht om specifieke aspecten van de derdelanddimensie van haar mandaat te onderzoeken, en de volgende lidstaten hebben bezocht om informatie te verzamelen: België, Luxemburg, Ierland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk; overwegende dat er ook bijeenkomsten met vertegenwoordigers van de regeringen van Gibraltar en Bermuda zijn georganiseerd; overwegende dat al deze activiteiten, hoewel zij tal van inzichten van onschatbare waarde geven in de belastingstelsels en -praktijken in de hele EU, niet alle relevante vraagstukken hebben opgehelderd, zoals de resterende inconsistenties in de verklaringen van Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Commissie, met betrekking tot de pagina van het verslag-Krecké die al lang geheim wordt gehouden; |
| --- | --- |

AC.

overwegende dat zijn bevoegde bijzondere commissie, die op 26 februari 2015 is ingesteld, 14 vergaderingen heeft gehouden, tijdens welke zij Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, de commissaris voor Mededinging, Margrethe Vestager, de commissaris voor Economische en Financiële Zaken, Belastingen en Douane, Pierre Moscovici, fungerend voorzitter van de Raad, Pierre Gramegna, de ministers van Financiën van Frankrijk, Michel Sapin, Duitsland, Wolfgang Schäuble, Italië, Pier Carlo Padoan, en Spanje, Luis de Guindos, vertegenwoordigers van de OESO, alsook klokkenluiders, onderzoeksjournalisten, deskundigen, academici, vertegenwoordigers van multinationale ondernemingen, beroepsverenigingen, vakbonden, niet-gouvernementele organisaties en leden van nationale parlementen van EU-landen heeft gehoord (zie bijlage 1); overwegende dat delegaties van de Commissie TAXE Zwitserland hebben bezocht om specifieke aspecten van de derdelanddimensie van haar mandaat te onderzoeken, en de volgende lidstaten hebben bezocht om informatie te verzamelen: België, Luxemburg, Ierland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk; overwegende dat er ook bijeenkomsten met vertegenwoordigers van de regeringen van Gibraltar en Bermuda zijn georganiseerd; overwegende dat al deze activiteiten, hoewel zij tal van inzichten van onschatbare waarde geven in de belastingstelsels en -praktijken in de hele EU, niet alle relevante vraagstukken hebben opgehelderd, zoals de resterende inconsistenties in de verklaringen van Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Commissie, met betrekking tot de pagina van het verslag-Krecké die al lang geheim wordt gehouden;

| AD. | overwegende dat sommige van de werkzaamheden van de commissie werden gehinderd doordat een aantal van de lidstaten en de Raad niet tijdig hebben geantwoord (zie bijlage 2) en uiteindelijk niet alle gevraagde documenten hebben toegezonden of slechts een beleefd antwoord hebben gestuurd waarin de inhoud van het verzoek amper werd aangeroerd; overwegende dat slechts vier van de 17 uitgenodigde multinationals er na de eerste uitnodiging mee hebben ingestemd in juni en juli 2015 voor de commissie te verschijnen; overwegende dat nog eens 11 multinationals er pas mee hebben ingestemd voor de commissie te verschijnen nadat de TAXE-commissie het verslag had aangenomen en na herhaalde uitnodigingen, zodat kort voor de stemming in de plenaire vergadering een nieuwe, buitengewone vergadering moest worden belegd (zie bijlage 3); overwegende dat de Europese Commissie evenmin volledig heeft meegewerkt, niet alle zittingsdocumenten en informele vergaderstukken van de vergaderingen van de Groep gedragscode heeft overgelegd en, wegens de onbuigzaamheid van de lidstaten, slechts in een beperkte raadplegingsprocedure heeft voorzien; overwegende dat het mandaat van de bijzondere commissie daarom moest worden verlengd; |
| --- | --- |

AD.

overwegende dat sommige van de werkzaamheden van de commissie werden gehinderd doordat een aantal van de lidstaten en de Raad niet tijdig hebben geantwoord (zie bijlage 2) en uiteindelijk niet alle gevraagde documenten hebben toegezonden of slechts een beleefd antwoord hebben gestuurd waarin de inhoud van het verzoek amper werd aangeroerd; overwegende dat slechts vier van de 17 uitgenodigde multinationals er na de eerste uitnodiging mee hebben ingestemd in juni en juli 2015 voor de commissie te verschijnen; overwegende dat nog eens 11 multinationals er pas mee hebben ingestemd voor de commissie te verschijnen nadat de TAXE-commissie het verslag had aangenomen en na herhaalde uitnodigingen, zodat kort voor de stemming in de plenaire vergadering een nieuwe, buitengewone vergadering moest worden belegd (zie bijlage 3); overwegende dat de Europese Commissie evenmin volledig heeft meegewerkt, niet alle zittingsdocumenten en informele vergaderstukken van de vergaderingen van de Groep gedragscode heeft overgelegd en, wegens de onbuigzaamheid van de lidstaten, slechts in een beperkte raadplegingsprocedure heeft voorzien; overwegende dat het mandaat van de bijzondere commissie daarom moest worden verlengd;

| AE. | overwegende dat een aantal onderzoeken van de Europese Commissie naar staatssteun — betreffende door fiscale rulings en overige maatregelen die vergelijkbaar zijn qua aard of werking, goedgekeurde verrekenprijsregelingen die van invloed zijn op de belastbare winst die aan bepaalde dochterondernemingen van multinationals is toebedeeld — nog liepen toen dit verslag werd aangenomen; |
| --- | --- |

AE.

overwegende dat een aantal onderzoeken van de Europese Commissie naar staatssteun — betreffende door fiscale rulings en overige maatregelen die vergelijkbaar zijn qua aard of werking, goedgekeurde verrekenprijsregelingen die van invloed zijn op de belastbare winst die aan bepaalde dochterondernemingen van multinationals is toebedeeld — nog liepen toen dit verslag werd aangenomen;

Overzicht van de praktijk inzake vennootschapsbelasting in de lidstaten

| 1. | herinnert eraan dat de vennootschapsbelastingmodellen die in de geïndustrialiseerde landen bestaan, zijn ontworpen in de eerste helft van de twintigste eeuw, toen er nog maar weinig grensoverschrijdende activiteiten waren; stelt vast dat de mondialisering en de digitalisering van de economie de mondiale waardeketen en de manier waarop de markten werken, radicaal hebben veranderd en dat de meeste grote bedrijven nu een transnationale structuur hebben, zodat er verder moet worden gekeken dan de nationale belastingregels; benadrukt dat de nationale en internationale regelgeving op belastinggebied geen gelijke tred heeft gehouden met de ontwikkelingen in het bedrijfsleven; |
| --- | --- |

1.

herinnert eraan dat de vennootschapsbelastingmodellen die in de geïndustrialiseerde landen bestaan, zijn ontworpen in de eerste helft van de twintigste eeuw, toen er nog maar weinig grensoverschrijdende activiteiten waren; stelt vast dat de mondialisering en de digitalisering van de economie de mondiale waardeketen en de manier waarop de markten werken, radicaal hebben veranderd en dat de meeste grote bedrijven nu een transnationale structuur hebben, zodat er verder moet worden gekeken dan de nationale belastingregels; benadrukt dat de nationale en internationale regelgeving op belastinggebied geen gelijke tred heeft gehouden met de ontwikkelingen in het bedrijfsleven;

| 2. | benadrukt dat er een evenwichtig en rechtvaardig belastingbeleid moet worden geformuleerd als integraal onderdeel van de structurele hervormingen in de lidstaten; |
| --- | --- |

2.

benadrukt dat er een evenwichtig en rechtvaardig belastingbeleid moet worden geformuleerd als integraal onderdeel van de structurele hervormingen in de lidstaten;

| 3. | merkt op dat het voor bedrijven die over de grenzen heen actief zijn, steeds ingewikkelder is geworden om verschillende belastingstelsels in acht te nemen, maar dat de mondialisering en de digitalisering het voor hen wel gemakkelijker heeft gemaakt om hun activiteiten via offshore financiële centra te organiseren teneinde hun totale belastingbijdrage te verlagen; is bezorgd over het feit dat de meeste lidstaten het personeel van hun belastingdiensten sterk hebben ingekrompen wegens de economische en schuldencrisis en begrotingsinspanningen; benadrukt dat de nationale belastingdiensten over voldoende middelen, waaronder personele middelen, moeten beschikken om effectief werk te maken van het voorkomen, opsporen en bestrijden van agressieve belastingplanning, belastingontduiking en belastingontwijking, die hun belastinggrondslag aanzienlijk uithollen, en om een betere en billijkere belastinginning en de geloofwaardigheid van het belastingstelsel te garanderen; merkt op dat uit onderzoek blijkt dat bekwame belastingambtenaren de staat aanzienlijk meer opleveren dan verwante uitgaven, aangezien de doeltreffendheid van de belastingdiensten een rechtstreeks positief effect heeft op de belastingontvangsten; |
| --- | --- |

3.

merkt op dat het voor bedrijven die over de grenzen heen actief zijn, steeds ingewikkelder is geworden om verschillende belastingstelsels in acht te nemen, maar dat de mondialisering en de digitalisering het voor hen wel gemakkelijker heeft gemaakt om hun activiteiten via offshore financiële centra te organiseren teneinde hun totale belastingbijdrage te verlagen; is bezorgd over het feit dat de meeste lidstaten het personeel van hun belastingdiensten sterk hebben ingekrompen wegens de economische en schuldencrisis en begrotingsinspanningen; benadrukt dat de nationale belastingdiensten over voldoende middelen, waaronder personele middelen, moeten beschikken om effectief werk te maken van het voorkomen, opsporen en bestrijden van agressieve belastingplanning, belastingontduiking en belastingontwijking, die hun belastinggrondslag aanzienlijk uithollen, en om een betere en billijkere belastinginning en de geloofwaardigheid van het belastingstelsel te garanderen; merkt op dat uit onderzoek blijkt dat bekwame belastingambtenaren de staat aanzienlijk meer opleveren dan verwante uitgaven, aangezien de doeltreffendheid van de belastingdiensten een rechtstreeks positief effect heeft op de belastingontvangsten;

| 4. | wijst op het onderscheid tussen enerzijds schadelijke praktijken van bepaalde belastingautoriteiten en nationale autoriteiten, waardoor multinationals hun winsten kunnen verschuiven om niet belast te worden op het grondgebied waar de winst wordt gemaakt, en anderzijds de concurrentie tussen regeringen die directe buitenlandse investeringen willen aantrekken of economische activiteiten in hun land willen houden, met volledige inachtneming van de EU-wetgeving; |
| --- | --- |

4.

wijst op het onderscheid tussen enerzijds schadelijke praktijken van bepaalde belastingautoriteiten en nationale autoriteiten, waardoor multinationals hun winsten kunnen verschuiven om niet belast te worden op het grondgebied waar de winst wordt gemaakt, en anderzijds de concurrentie tussen regeringen die directe buitenlandse investeringen willen aantrekken of economische activiteiten in hun land willen houden, met volledige inachtneming van de EU-wetgeving;

| 5. | benadrukt dat het Verdrag de lidstaten overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel vrij laat om hun eigen vennootschapsbelastingtarieven en belastingrondslag vast te stellen totdat er overeenkomstig het Verdrag sterkere maatregelen inzake fiscale convergentie worden overeengekomen; benadrukt echter ook dat door de al te complexe regels van de nationale belastingstelsels en door de verschillen tussen deze stelsels achterpoortjes ontstaan die door multinationals worden gebruikt voor agressieve belastingplanning, hetgeen leidt tot grondslaguitholling, winstverschuiving, een „race to the bottom” en uiteindelijk een suboptimaal economisch resultaat; onderstreept dat dit soort belastingontwijking voor alle nationale begrotingen samen een spel met alleen negatieve uitkomsten is, aangezien de stijging van de belastinginkomsten uit schadelijke praktijken in de ene lidstaat (dankzij afwijkingen, specifieke aftrekken of achterpoortjes) de daling van de belastinginkomsten in andere lidstaten niet compenseert; wijst erop dat alleen een meer gecoördineerde, gezamenlijke aanpak van de lidstaten, die zou moeten resulteren in een gemeenschappelijk kader waarbinnen de lidstaten hun belastingtarieven kunnen vaststellen, een verdere grondslaguitholling, schadelijke belastingconcurrentie en een „race to the bottom” op belastinggebied kan voorkomen; |
| --- | --- |

5.

benadrukt dat het Verdrag de lidstaten overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel vrij laat om hun eigen vennootschapsbelastingtarieven en belastingrondslag vast te stellen totdat er overeenkomstig het Verdrag sterkere maatregelen inzake fiscale convergentie worden overeengekomen; benadrukt echter ook dat door de al te complexe regels van de nationale belastingstelsels en door de verschillen tussen deze stelsels achterpoortjes ontstaan die door multinationals worden gebruikt voor agressieve belastingplanning, hetgeen leidt tot grondslaguitholling, winstverschuiving, een „race to the bottom” en uiteindelijk een suboptimaal economisch resultaat; onderstreept dat dit soort belastingontwijking voor alle nationale begrotingen samen een spel met alleen negatieve uitkomsten is, aangezien de stijging van de belastinginkomsten uit schadelijke praktijken in de ene lidstaat (dankzij afwijkingen, specifieke aftrekken of achterpoortjes) de daling van de belastinginkomsten in andere lidstaten niet compenseert; wijst erop dat alleen een meer gecoördineerde, gezamenlijke aanpak van de lidstaten, die zou moeten resulteren in een gemeenschappelijk kader waarbinnen de lidstaten hun belastingtarieven kunnen vaststellen, een verdere grondslaguitholling, schadelijke belastingconcurrentie en een „race to the bottom” op belastinggebied kan voorkomen;

| 6. | herinnert eraan dat sommige lidstaten formeel hogere bedrijfsbelastingen hebben dan andere, maar in werkelijkheid, dankzij aftrekken en achterpoortjes die binnenlandse bedrijven bevoordelen, aanzienlijk lagere tarieven hebben, waardoor hun effectieve belastingtarief lager is dan in lidstaten met een formeel hoger tarief; |
| --- | --- |

6.

herinnert eraan dat sommige lidstaten formeel hogere bedrijfsbelastingen hebben dan andere, maar in werkelijkheid, dankzij aftrekken en achterpoortjes die binnenlandse bedrijven bevoordelen, aanzienlijk lagere tarieven hebben, waardoor hun effectieve belastingtarief lager is dan in lidstaten met een formeel hoger tarief;

| 7. | wijst erop dat in sommige lidstaten een lagere vennootschapsbelasting relatief hogere belastinginkomsten kan opleveren dan hogere belastingtarieven; |
| --- | --- |

7.

wijst erop dat in sommige lidstaten een lagere vennootschapsbelasting relatief hogere belastinginkomsten kan opleveren dan hogere belastingtarieven;

| 8. | merkt op dat de wettelijke tarieven van de vennootschapsbelasting in de EU volgens de Commissie (22) tussen 1995 en 2014 met 12 procentpunten zijn gedaald, van 35 % tot 23 %; benadrukt dat deze verlaging van de belastingtarieven gepaard gaat met een verruiming van de belastinggrondslag, met als doel het inkomstenverlies te beperken, en dat de relatief stabiele inkomsten uit de vennootschapsbelasting gedurende dezelfde periode ook kunnen worden verklaard door een aanzienlijke „vervennootschappingstrend”, d.w.z. een verschuiving van bepaalde rechtsvormen voor bedrijven, zoals de eenmanszaak, naar de status van vennootschap, die leidt tot een gelijkaardige verschuiving van de heffingsgrondslag van de personenbelasting naar de vennootschapsbelasting; |
| --- | --- |

8.

merkt op dat de wettelijke tarieven van de vennootschapsbelasting in de EU volgens de Commissie (22) tussen 1995 en 2014 met 12 procentpunten zijn gedaald, van 35 % tot 23 %; benadrukt dat deze verlaging van de belastingtarieven gepaard gaat met een verruiming van de belastinggrondslag, met als doel het inkomstenverlies te beperken, en dat de relatief stabiele inkomsten uit de vennootschapsbelasting gedurende dezelfde periode ook kunnen worden verklaard door een aanzienlijke „vervennootschappingstrend”, d.w.z. een verschuiving van bepaalde rechtsvormen voor bedrijven, zoals de eenmanszaak, naar de status van vennootschap, die leidt tot een gelijkaardige verschuiving van de heffingsgrondslag van de personenbelasting naar de vennootschapsbelasting;

| 9. | merkt op dat de meeste lidstaten veel geld uitgeven aan fiscale stimulansen die bedoeld zijn om kmo's een concurrentievoordeel te bieden, maar dat deze pogingen volgens de Commissie (23) in drie van de vier lidstaten die in een recente studie zijn onderzocht, worden ondergraven door het effect van internationale belastingplanning; merkt op dat kmo's door dit effect een concurrentienadeel hebben, ondanks de hoge kosten van de belastingmaatregelen om kmo's te steunen, en dat dit resultaat de intentie van de nationale beleidsmakers ondergraaft; |
| --- | --- |

9.

merkt op dat de meeste lidstaten veel geld uitgeven aan fiscale stimulansen die bedoeld zijn om kmo's een concurrentievoordeel te bieden, maar dat deze pogingen volgens de Commissie (23) in drie van de vier lidstaten die in een recente studie zijn onderzocht, worden ondergraven door het effect van internationale belastingplanning; merkt op dat kmo's door dit effect een concurrentienadeel hebben, ondanks de hoge kosten van de belastingmaatregelen om kmo's te steunen, en dat dit resultaat de intentie van de nationale beleidsmakers ondergraaft;

| 10. | wijst op de toenemende kloof tussen de wettelijke en de effectieve belastingtarieven, met name voor ondernemingen die wereldwijd actief zijn, hetgeen ten minste voor een deel het gevolg is van diverse afwijkingen en vrijstellingen van het algemene belastingstelsel, die hetzij door de wetgever bedoeld zijn om bepaalde doelstellingen te verwezenlijken, hetzij resulteren uit agressieve belastingplanning, d.w.z. dat er louter kunstmatige regelingen worden getroffen die enkel voor belastingdoeleinden dienen; |
| --- | --- |

10.

wijst op de toenemende kloof tussen de wettelijke en de effectieve belastingtarieven, met name voor ondernemingen die wereldwijd actief zijn, hetgeen ten minste voor een deel het gevolg is van diverse afwijkingen en vrijstellingen van het algemene belastingstelsel, die hetzij door de wetgever bedoeld zijn om bepaalde doelstellingen te verwezenlijken, hetzij resulteren uit agressieve belastingplanning, d.w.z. dat er louter kunstmatige regelingen worden getroffen die enkel voor belastingdoeleinden dienen;

| 11. | benadrukt dat de slechte afstemming tussen de belastingstelsels op mondiaal niveau aanzienlijke grondslaguitholling en belastingontduiking in de hand werkt, maar dat deze problemen niet kunnen worden verholpen als er alleen op EU-niveau wordt opgetreden; |
| --- | --- |

11.

benadrukt dat de slechte afstemming tussen de belastingstelsels op mondiaal niveau aanzienlijke grondslaguitholling en belastingontduiking in de hand werkt, maar dat deze problemen niet kunnen worden verholpen als er alleen op EU-niveau wordt opgetreden;

| 12. | stelt vast dat de 28 belastingstelsels in de EU een grote verscheidenheid vertonen, zowel wat de definitie van de belastinggrondslag als wat de hoogte van het belastingtarief betreft, en dat die verscheidenheid nog groter is als de aan EU-lidstaten verbonden bijzondere rechtsgebieden met autonome belastingstelsels (overzeese gebieden en direct van de Britse Kroon afhankelijke gebieden) in aanmerking worden genomen; betreurt het dat er voor basisbegrippen en -elementen, zoals het evenwicht tussen bron- en ingezetenenbelasting, vaste vestiging en belastbare entiteiten, economische substantie en antimisbruikregels, de definitie van rente en royalty's, de behandeling van immateriële activa en de behandeling van schulden en activa, om nog maar te zwijgen van wat er al dan niet van de belastinggrondslag kan worden afgetrokken, in de EU momenteel geen gemeenschappelijke definitie of richtsnoeren zijn, waardoor de lidstaten met ongecoördineerde belastingstelsels zitten; benadrukt dat deze definities moeten worden geharmoniseerd; |
| --- | --- |

12.

stelt vast dat de 28 belastingstelsels in de EU een grote verscheidenheid vertonen, zowel wat de definitie van de belastinggrondslag als wat de hoogte van het belastingtarief betreft, en dat die verscheidenheid nog groter is als de aan EU-lidstaten verbonden bijzondere rechtsgebieden met autonome belastingstelsels (overzeese gebieden en direct van de Britse Kroon afhankelijke gebieden) in aanmerking worden genomen; betreurt het dat er voor basisbegrippen en -elementen, zoals het evenwicht tussen bron- en ingezetenenbelasting, vaste vestiging en belastbare entiteiten, economische substantie en antimisbruikregels, de definitie van rente en royalty's, de behandeling van immateriële activa en de behandeling van schulden en activa, om nog maar te zwijgen van wat er al dan niet van de belastinggrondslag kan worden afgetrokken, in de EU momenteel geen gemeenschappelijke definitie of richtsnoeren zijn, waardoor de lidstaten met ongecoördineerde belastingstelsels zitten; benadrukt dat deze definities moeten worden geharmoniseerd;

| 13. | benadrukt dat nationale voorkeursregelingen en incongruenties tussen de verschillende belastingstelsels binnen de interne markt mogelijkheden scheppen om belastingen te ontwijken; merkt op dat deze ongewenste effecten nog worden verergerd door de wisselwerking met een groot aantal bilaterale belastingverdragen tussen lidstaten en derde landen, die bovendien onvoldoende antimisbruikbepalingen bevatten; |
| --- | --- |

13.

benadrukt dat nationale voorkeursregelingen en incongruenties tussen de verschillende belastingstelsels binnen de interne markt mogelijkheden scheppen om belastingen te ontwijken; merkt op dat deze ongewenste effecten nog worden verergerd door de wisselwerking met een groot aantal bilaterale belastingverdragen tussen lidstaten en derde landen, die bovendien onvoldoende antimisbruikbepalingen bevatten;

| 14. | merkt op dat dit ongecoördineerde belastingkader binnen de EU ook onder een flagrant gebrek aan samenwerking tussen de lidstaten te lijden heeft; benadrukt in dit verband dat de lidstaten niet noodzakelijk rekening houden met de gevolgen van hun belastingmaatregelen voor andere lidstaten, niet alleen wanneer zij hun belastingmaatregelen ontwerpen, maar ook wanneer zij informatie over de toepassing van die maatregelen uitwisselen, wat de facto leidt tot een de-ene-zijn-dood-is-de-andere-zijn-broodpolitiek op belastinggebied, hetgeen in strijd is met de grondslagen van het Europese project; wijst erop dat een automatische, stelselmatige en doeltreffende uitwisseling van informatie tussen de lidstaten het mogelijk zou maken rekening te houden met de fiscale behandeling van bepaalde inkomstenstromen of transacties in andere lidstaten; benadrukt dat dit ook bijdraagt tot het creëren van een onaanvaardbare situatie waarin de winsten die multinationals in een lidstaat maken, vaak tegen zeer lage tarieven of helemaal niet worden belast in de EU; |
| --- | --- |

14.

merkt op dat dit ongecoördineerde belastingkader binnen de EU ook onder een flagrant gebrek aan samenwerking tussen de lidstaten te lijden heeft; benadrukt in dit verband dat de lidstaten niet noodzakelijk rekening houden met de gevolgen van hun belastingmaatregelen voor andere lidstaten, niet alleen wanneer zij hun belastingmaatregelen ontwerpen, maar ook wanneer zij informatie over de toepassing van die maatregelen uitwisselen, wat de facto leidt tot een de-ene-zijn-dood-is-de-andere-zijn-broodpolitiek op belastinggebied, hetgeen in strijd is met de grondslagen van het Europese project; wijst erop dat een automatische, stelselmatige en doeltreffende uitwisseling van informatie tussen de lidstaten het mogelijk zou maken rekening te houden met de fiscale behandeling van bepaalde inkomstenstromen of transacties in andere lidstaten; benadrukt dat dit ook bijdraagt tot het creëren van een onaanvaardbare situatie waarin de winsten die multinationals in een lidstaat maken, vaak tegen zeer lage tarieven of helemaal niet worden belast in de EU;

| 15. | is van mening dat het belastingbeleid en het concurrentiebeleid moeten worden beschouwd als twee zijden van dezelfde medaille op de interne markt, en dringt bij de Commissie aan op een herbeoordeling en versterking van de mechanismen en de middelen op het gebied van concurrentiebeleid en staatsteun; |
| --- | --- |

15.

is van mening dat het belastingbeleid en het concurrentiebeleid moeten worden beschouwd als twee zijden van dezelfde medaille op de interne markt, en dringt bij de Commissie aan op een herbeoordeling en versterking van de mechanismen en de middelen op het gebied van concurrentiebeleid en staatsteun;

| 16. | benadrukt dat de convergentie tussen de nationale belastingstelsels in de EU zeer beperkt is gebleven, hoewel er de afgelopen dertig jaar een ongekende verdieping van het EU-integratieproces heeft plaatsgevonden, met name in verband met de interne markt en de economische en monetaire unie; betreurt het dat de coördinatie van de nationale belastingstelsels ver achterblijft ten opzichte van de coördinatie-inspanningen op andere gebieden op EU-niveau, met name in het kader van het Europees semester, hoewel — het belang van maatregelen aan de uitgavenzijde buiten beschouwing gelaten — een aanzienlijk deel van de beleidsmix om begrotingsconsolidatie te bewerkstelligen, de inkomenszijde betreft; is van mening dat dit aspect had moeten worden vermeld in het verslag van de vijf voorzitters over „De voltooiing van Europa's Economische en Monetaire Unie” van juni 2015; |
| --- | --- |

16.

benadrukt dat de convergentie tussen de nationale belastingstelsels in de EU zeer beperkt is gebleven, hoewel er de afgelopen dertig jaar een ongekende verdieping van het EU-integratieproces heeft plaatsgevonden, met name in verband met de interne markt en de economische en monetaire unie; betreurt het dat de coördinatie van de nationale belastingstelsels ver achterblijft ten opzichte van de coördinatie-inspanningen op andere gebieden op EU-niveau, met name in het kader van het Europees semester, hoewel — het belang van maatregelen aan de uitgavenzijde buiten beschouwing gelaten — een aanzienlijk deel van de beleidsmix om begrotingsconsolidatie te bewerkstelligen, de inkomenszijde betreft; is van mening dat dit aspect had moeten worden vermeld in het verslag van de vijf voorzitters over „De voltooiing van Europa's Economische en Monetaire Unie” van juni 2015;

| 17. | onderstreept dat het gebrek aan politieke wil om de nationale fiscale beleidsmaatregelen te laten convergeren de lidstaten ertoe beweegt voor een bilaterale aanpak te kiezen, terwijl een gemeenschappelijke aanpak doeltreffender zou zijn; herinnert aan de mogelijkheid om aan fiscale convergentie te werken door gebruik te maken van nauwere samenwerking; is in dit verband verheugd over het voornemen van een aantal lidstaten om een belasting op financiële transacties in te voeren; |
| --- | --- |

17.

onderstreept dat het gebrek aan politieke wil om de nationale fiscale beleidsmaatregelen te laten convergeren de lidstaten ertoe beweegt voor een bilaterale aanpak te kiezen, terwijl een gemeenschappelijke aanpak doeltreffender zou zijn; herinnert aan de mogelijkheid om aan fiscale convergentie te werken door gebruik te maken van nauwere samenwerking; is in dit verband verheugd over het voornemen van een aantal lidstaten om een belasting op financiële transacties in te voeren;

Agressieve belastingplanningsinstrumenten en de impact daarvan

| 18. | benadrukt dat belastingontwijking door sommige multinationals kan leiden tot een effectief belastingtarief van bijna nul procent op de winst die zij in Europese rechtsgebieden maken, en wijst erop dat deze multinationals daar waar zij actief zijn, wel profiteren van diverse openbare goederen en diensten, maar geen billijke bijdrage betalen, en zo bijdragen tot de uitholling van de nationale belastinggrondslag en grotere ongelijkheid; benadrukt dat alleen bedrijven met grensoverschrijdende activiteiten de mogelijkheid hebben om winsten te verschuiven, wat concurrenten die slechts in één land actief zijn, benadeelt; |
| --- | --- |

18.

benadrukt dat belastingontwijking door sommige multinationals kan leiden tot een effectief belastingtarief van bijna nul procent op de winst die zij in Europese rechtsgebieden maken, en wijst erop dat deze multinationals daar waar zij actief zijn, wel profiteren van diverse openbare goederen en diensten, maar geen billijke bijdrage betalen, en zo bijdragen tot de uitholling van de nationale belastinggrondslag en grotere ongelijkheid; benadrukt dat alleen bedrijven met grensoverschrijdende activiteiten de mogelijkheid hebben om winsten te verschuiven, wat concurrenten die slechts in één land actief zijn, benadeelt;

| 19. | stelt met grote bezorgdheid vast dat de ontduiking van vennootschapsbelasting een rechtstreekse impact heeft op de nationale begrotingen en op de verdeling van de belastinginspanning tussen categorieën belastingbetalers en tussen economische factoren (ten voordele van meer mobiele factoren zoals kapitaal in de vorm van directe buitenlandse investeringen); betreurt het dat dit, naast concurrentieverstoring en een ongelijk speelveld, een zeer zorgwekkende situatie met zich brengt waarin, in een context van zware begrotingsinspanningen en structurele hervormingen, sommige van de belastingbetalers die het meest kunnen betalen, aanzienlijk minder bijdragen dan degenen die het zwaarst onder de economische, financiële en schuldencrisis te lijden hebben, zoals gewone burgers en bedrijven die geen gebruik maken van agressieve belastingplanning, die vaak kmo's zijn en door dit comparatieve fiscale nadeel vaak niet met multinationals kunnen concurreren; benadrukt dat deze situatie democratisch wantrouwen in de hand dreigt te werken en gevolgen dreigt te hebben voor de algemene belastingnaleving, met name in landen die aanpassingsprogramma's opgelegd hebben gekregen; betreurt het dat klokkenluiders die de nationale autoriteiten, in het algemeen belang, cruciale informatie over wangedrag, overtredingen, fraude of onwettige activiteiten of praktijken verschaffen, rechtsvervolging alsook persoonlijke en economische gevolgen riskeren; merkt met grote bezorgdheid op dat zelfs journalisten die onwettige of onrechtmatige praktijken aan het licht brengen, soms soortgelijke gevolgen riskeren; |
| --- | --- |

19.

stelt met grote bezorgdheid vast dat de ontduiking van vennootschapsbelasting een rechtstreekse impact heeft op de nationale begrotingen en op de verdeling van de belastinginspanning tussen categorieën belastingbetalers en tussen economische factoren (ten voordele van meer mobiele factoren zoals kapitaal in de vorm van directe buitenlandse investeringen); betreurt het dat dit, naast concurrentieverstoring en een ongelijk speelveld, een zeer zorgwekkende situatie met zich brengt waarin, in een context van zware begrotingsinspanningen en structurele hervormingen, sommige van de belastingbetalers die het meest kunnen betalen, aanzienlijk minder bijdragen dan degenen die het zwaarst onder de economische, financiële en schuldencrisis te lijden hebben, zoals gewone burgers en bedrijven die geen gebruik maken van agressieve belastingplanning, die vaak kmo's zijn en door dit comparatieve fiscale nadeel vaak niet met multinationals kunnen concurreren; benadrukt dat deze situatie democratisch wantrouwen in de hand dreigt te werken en gevolgen dreigt te hebben voor de algemene belastingnaleving, met name in landen die aanpassingsprogramma's opgelegd hebben gekregen; betreurt het dat klokkenluiders die de nationale autoriteiten, in het algemeen belang, cruciale informatie over wangedrag, overtredingen, fraude of onwettige activiteiten of praktijken verschaffen, rechtsvervolging alsook persoonlijke en economische gevolgen riskeren; merkt met grote bezorgdheid op dat zelfs journalisten die onwettige of onrechtmatige praktijken aan het licht brengen, soms soortgelijke gevolgen riskeren;

| 20. | merkt op dat in een onderzoek van het IMF (24), dat 51 landen omvat, wordt geconcludeerd dat winstverschuiving tussen fiscale rechtsgebieden leidt tot een gemiddeld verlies van 5 % van de huidige inkomsten uit de vennootschapsbelasting, maar bijna 13 % in niet-OESO-landen; merkt ook op dat volgens de Commissie uit econometrisch bewijsmateriaal blijkt dat directe buitenlandse investeringen in de loop der tijd gevoeliger zijn geworden voor de vennootschapsbelasting; onderstreept dat er volgens een studie in de EU elk jaar naar schatting 1 biljoen EUR aan potentiële belastinginkomsten verloren gaat door het gecombineerde effect van belastingfraude, belastingontduiking — met inbegrip van de schaduweconomie — en belastingontwijking (25), en dat het jaarlijkse verlies voor de nationale begrotingen als gevolg van belastingontwijking op ca. 50 à 70 miljard EUR wordt geraamd, maar dat deze inkomstenderving in de hele EU in werkelijkheid zou kunnen oplopen tot 160 à 190 miljard EUR als rekening wordt gehouden met speciale belastingregelingen, inefficiëntie bij de belastinginning en andere soortgelijke activiteiten (26); overwegende dat de VN-commissie voor handel en ontwikkeling heeft berekend dat de ontwikkelingslanden ongeveer 100 miljard USD per jaar aan inkomsten mislopen als gevolg van belastingontwijking door multinationals; benadrukt dat deze cijfers met de enige voorzichtigheid moeten worden geïnterpreteerd en dat de reële verliezen voor de nationale begrotingen wellicht onderschat worden, gezien de geringe transparantie en de ingewikkelde boekhoud- en conceptuele kaders in de wereld, die een negatieve invloed hebben op de beschikbaarheid van vergelijkbare en zinvolle gegevens en de betrouwbaarheid van ramingen; |
| --- | --- |

20.

merkt op dat in een onderzoek van het IMF (24), dat 51 landen omvat, wordt geconcludeerd dat winstverschuiving tussen fiscale rechtsgebieden leidt tot een gemiddeld verlies van 5 % van de huidige inkomsten uit de vennootschapsbelasting, maar bijna 13 % in niet-OESO-landen; merkt ook op dat volgens de Commissie uit econometrisch bewijsmateriaal blijkt dat directe buitenlandse investeringen in de loop der tijd gevoeliger zijn geworden voor de vennootschapsbelasting; onderstreept dat er volgens een studie in de EU elk jaar naar schatting 1 biljoen EUR aan potentiële belastinginkomsten verloren gaat door het gecombineerde effect van belastingfraude, belastingontduiking — met inbegrip van de schaduweconomie — en belastingontwijking (25), en dat het jaarlijkse verlies voor de nationale begrotingen als gevolg van belastingontwijking op ca. 50 à 70 miljard EUR wordt geraamd, maar dat deze inkomstenderving in de hele EU in werkelijkheid zou kunnen oplopen tot 160 à 190 miljard EUR als rekening wordt gehouden met speciale belastingregelingen, inefficiëntie bij de belastinginning en andere soortgelijke activiteiten (26); overwegende dat de VN-commissie voor handel en ontwikkeling heeft berekend dat de ontwikkelingslanden ongeveer 100 miljard USD per jaar aan inkomsten mislopen als gevolg van belastingontwijking door multinationals; benadrukt dat deze cijfers met de enige voorzichtigheid moeten worden geïnterpreteerd en dat de reële verliezen voor de nationale begrotingen wellicht onderschat worden, gezien de geringe transparantie en de ingewikkelde boekhoud- en conceptuele kaders in de wereld, die een negatieve invloed hebben op de beschikbaarheid van vergelijkbare en zinvolle gegevens en de betrouwbaarheid van ramingen;

| 21. | merkt op dat belastingplanningstrategieën gebaseerd kunnen zijn op de structuur van bedrijven, financieringsregelingen voor hun dochterondernemingen of verrekenprijzen die geen verband houden met reële economische activiteiten, waardoor winsten kunstmatig tussen rechtsgebieden kunnen worden verschoven teneinde de totale belastingbijdrage van bedrijven te verlagen; merkt met grote bezorgdheid op dat in de EU steeds meer gebruik wordt gemaakt van brievenbusfirma's, die echter alleen in naam „firma's” zijn en uitsluitend worden gebruikt om belastingen te ontduiken; wijst op het specifieke voorbeeld van McDonalds, waarvan de belastingpraktijken volgens een verslag van een coalitie van vakbonden de Europese landen tussen 2009 en 2013 meer dan 1 miljard EUR aan gederfde belastinginkomsten hebben gekost (27); |
| --- | --- |

21.

merkt op dat belastingplanningstrategieën gebaseerd kunnen zijn op de structuur van bedrijven, financieringsregelingen voor hun dochterondernemingen of verrekenprijzen die geen verband houden met reële economische activiteiten, waardoor winsten kunstmatig tussen rechtsgebieden kunnen worden verschoven teneinde de totale belastingbijdrage van bedrijven te verlagen; merkt met grote bezorgdheid op dat in de EU steeds meer gebruik wordt gemaakt van brievenbusfirma's, die echter alleen in naam „firma's” zijn en uitsluitend worden gebruikt om belastingen te ontduiken; wijst op het specifieke voorbeeld van McDonalds, waarvan de belastingpraktijken volgens een verslag van een coalitie van vakbonden de Europese landen tussen 2009 en 2013 meer dan 1 miljard EUR aan gederfde belastinginkomsten hebben gekost (27);

| 22. | is van mening dat nationale voorkeursregelingen en de gebrekkige coördinatie of convergentie tussen de belastingstelsels van de lidstaten, ondanks de effectieve economische verwevenheid en wisselwerking binnen de interne markt, leiden tot een aantal incongruenties die agressieve belastingplanning, dubbele aftrekken en dubbele niet-belasting mogelijk maken, bv. door een van de volgende praktijken of een combinatie daarvan: misbruik van verrekenprijzen, aftrekken laten plaatsvinden in rechtsgebieden met hoge belastingen, geleende bedragen doorsluizen via stromanbedrijven, risico's overdragen, hybride financiële producten, profiteren van incongruenties, belastingarbitrage, royalty-overeenkomsten, verdragshoppen („treaty shopping”) en de verkoop van activa laten plaatsvinden in rechtsgebieden met lage belastingen; |
| --- | --- |

22.

is van mening dat nationale voorkeursregelingen en de gebrekkige coördinatie of convergentie tussen de belastingstelsels van de lidstaten, ondanks de effectieve economische verwevenheid en wisselwerking binnen de interne markt, leiden tot een aantal incongruenties die agressieve belastingplanning, dubbele aftrekken en dubbele niet-belasting mogelijk maken, bv. door een van de volgende praktijken of een combinatie daarvan: misbruik van verrekenprijzen, aftrekken laten plaatsvinden in rechtsgebieden met hoge belastingen, geleende bedragen doorsluizen via stromanbedrijven, risico's overdragen, hybride financiële producten, profiteren van incongruenties, belastingarbitrage, royalty-overeenkomsten, verdragshoppen („treaty shopping”) en de verkoop van activa laten plaatsvinden in rechtsgebieden met lage belastingen;

| 23. | benadrukt dat zijn bijzondere commissie tijdens haar onderzoeksmissies in vijf lidstaten en Zwitserland heeft vastgesteld dat een aantal nationale belastingmaatregelen, die vaak door multinationals met elkaar worden gecombineerd, potentieel schadelijke belastingpraktijken kunnen zijn, in het bijzonder de volgende reeks maatregelen, die slechts als een niet-uitputtende lijst dient te worden beschouwd:






  — | misbruik van fiscale rulings en schikkingsovereenkomsten om verder te gaan dan een loutere verduidelijking van de bestaande wetgeving en een fiscale voorkeursbehandeling te krijgen, |
| --- | --- | --- |

23.

benadrukt dat zijn bijzondere commissie tijdens haar onderzoeksmissies in vijf lidstaten en Zwitserland heeft vastgesteld dat een aantal nationale belastingmaatregelen, die vaak door multinationals met elkaar worden gecombineerd, potentieel schadelijke belastingpraktijken kunnen zijn, in het bijzonder de volgende reeks maatregelen, die slechts als een niet-uitputtende lijst dient te worden beschouwd:

—

misbruik van fiscale rulings en schikkingsovereenkomsten om verder te gaan dan een loutere verduidelijking van de bestaande wetgeving en een fiscale voorkeursbehandeling te krijgen,

| — | uiteenlopende definities van permanente vestiging en fiscale woonplaats, |
| --- | --- |

—

uiteenlopende definities van permanente vestiging en fiscale woonplaats,

| — | weinig of geen rekening houden met economische substantie, wat het mogelijk maakt special purpose vehicles (bv. brievenbusfirma's, lege vennootschappen enz.) op te richten die lagere belastingen betalen, |
| --- | --- |

—

weinig of geen rekening houden met economische substantie, wat het mogelijk maakt special purpose vehicles (bv. brievenbusfirma's, lege vennootschappen enz.) op te richten die lagere belastingen betalen,

| — | notionele-interestaftrek (op grond waarvan bedrijven een fictieve rente, die wordt berekend op basis van hun eigen vermogen, kunnen aftrekken van hun belastbaar inkomen), |
| --- | --- |

—

notionele-interestaftrek (op grond waarvan bedrijven een fictieve rente, die wordt berekend op basis van hun eigen vermogen, kunnen aftrekken van hun belastbaar inkomen),

| — | overwinstrulings (waardoor een bedrijf een schriftelijke bevestiging van de belastingdienst kan krijgen dat zijn belastbaar inkomen niet de winsten omvat die het niet zou hebben gerealiseerd als het een op zichzelf staand bedrijf was), |
| --- | --- |

—

overwinstrulings (waardoor een bedrijf een schriftelijke bevestiging van de belastingdienst kan krijgen dat zijn belastbaar inkomen niet de winsten omvat die het niet zou hebben gerealiseerd als het een op zichzelf staand bedrijf was),

| — | onduidelijke of ongecoördineerde bepalingen inzake verrekenprijzen, |
| --- | --- |

—

onduidelijke of ongecoördineerde bepalingen inzake verrekenprijzen,

| — | een aantal preferentiële regelingen, met name in verband met immateriële activa (octrooi-, kennis- of intellectuele-eigendomsboxen), |
| --- | --- |

—

een aantal preferentiële regelingen, met name in verband met immateriële activa (octrooi-, kennis- of intellectuele-eigendomsboxen),

| — | vrijstelling van bronbelasting op rente, dividenden en royalty's door bilaterale belastingverdragen en/of overeenkomstig de nationale wetgeving, |
| --- | --- |

—

vrijstelling van bronbelasting op rente, dividenden en royalty's door bilaterale belastingverdragen en/of overeenkomstig de nationale wetgeving,

| — | verschillen in juridische kwalificaties tussen de lidstaten (hybride entiteiten of hybride leningen), waarbij rentelasten veranderen in vrijgestelde dividenden, |
| --- | --- |

—

verschillen in juridische kwalificaties tussen de lidstaten (hybride entiteiten of hybride leningen), waarbij rentelasten veranderen in vrijgestelde dividenden,

| — | in het geval van Zwitserland, bijzondere belastingregelingen op kantonnaal niveau voor bedrijven die onder buitenlandse controle staan, waarvan geen gebruik kan worden gemaakt door bedrijven die onder nationale controle staan (zogenoemde „ring-fencing regimes”), |
| --- | --- |

—

in het geval van Zwitserland, bijzondere belastingregelingen op kantonnaal niveau voor bedrijven die onder buitenlandse controle staan, waarvan geen gebruik kan worden gemaakt door bedrijven die onder nationale controle staan (zogenoemde „ring-fencing regimes”),

| — | een gebrek aan effectieve algemene of specifieke antimisbruikvoorschriften of een lakse handhaving of interpretatie van die voorschriften, |
| --- | --- |

—

een gebrek aan effectieve algemene of specifieke antimisbruikvoorschriften of een lakse handhaving of interpretatie van die voorschriften,

| — | en structuren waarachter de uiteindelijke begunstigde schuilgaat en waarop informatie-uitwisseling niet van toepassing is, zoals trusts en zogenoemde „freeports”; |
| --- | --- |

—

en structuren waarachter de uiteindelijke begunstigde schuilgaat en waarop informatie-uitwisseling niet van toepassing is, zoals trusts en zogenoemde „freeports”;

| 24. | neemt ter kennis dat volgens de Commissie (28) 72 % van de winstverschuiving in de EU plaatsvindt via verrekenprijzen en lokalisatie van intellectuele eigendom; |
| --- | --- |

24.

neemt ter kennis dat volgens de Commissie (28) 72 % van de winstverschuiving in de EU plaatsvindt via verrekenprijzen en lokalisatie van intellectuele eigendom;

| 25. | benadrukt dat een aantal lidstaten de afgelopen jaren specifieke regelingen voor de verlaging van de vennootschapsbelasting hebben ontwikkeld om mobiele immateriële activa van bedrijven aan te trekken, zoals inkomsten uit intellectuele eigendom; neemt kennis van de verscheidenheid aan belastingtariefverlagingen en toelagen en van de uiteenlopende toepassingsgebieden van de voorgestelde regelingen (innovatieboxen, intellectuele-eigendomboxen, kennisboxen, octrooiboxen enz.); benadrukt dat belastingbetalers in sommige lidstaten intellectuele eigendom niet zelf en/of in het land hoeven te produceren om toegang te krijgen tot belastingvoordelen, maar die eigendom slechts dienen te verwerven via een bedrijf dat in het rechtsgebied gevestigd is; benadrukt daarom dat fiscale voordelen voor onderzoek en ontwikkeling aan reële uitgaven in het betreffende rechtsgebied gekoppeld moeten zijn; |
| --- | --- |

25.

benadrukt dat een aantal lidstaten de afgelopen jaren specifieke regelingen voor de verlaging van de vennootschapsbelasting hebben ontwikkeld om mobiele immateriële activa van bedrijven aan te trekken, zoals inkomsten uit intellectuele eigendom; neemt kennis van de verscheidenheid aan belastingtariefverlagingen en toelagen en van de uiteenlopende toepassingsgebieden van de voorgestelde regelingen (innovatieboxen, intellectuele-eigendomboxen, kennisboxen, octrooiboxen enz.); benadrukt dat belastingbetalers in sommige lidstaten intellectuele eigendom niet zelf en/of in het land hoeven te produceren om toegang te krijgen tot belastingvoordelen, maar die eigendom slechts dienen te verwerven via een bedrijf dat in het rechtsgebied gevestigd is; benadrukt daarom dat fiscale voordelen voor onderzoek en ontwikkeling aan reële uitgaven in het betreffende rechtsgebied gekoppeld moeten zijn;

| 26. | onderstreept voorts dat de kosten van onderzoek en ontwikkeling in de nationale belastingstelsels ook zonder octrooiboxen als aftrekpost kunnen worden opgevoerd, en dat octrooiboxen derhalve belastingontwijking in de hand werken op een wijze die tegen het stelsel indruist; |
| --- | --- |

26.

onderstreept voorts dat de kosten van onderzoek en ontwikkeling in de nationale belastingstelsels ook zonder octrooiboxen als aftrekpost kunnen worden opgevoerd, en dat octrooiboxen derhalve belastingontwijking in de hand werken op een wijze die tegen het stelsel indruist;

| 27. | beschouwt dergelijke regelingen als voorbeelden van schadelijke belastingconcurrentie tussen landen, omdat zij, hoewel hun verband met en effect op de reële economie meestal onbestaande is, leiden tot minder belastinginkomsten voor andere landen, waaronder lidstaten; wijst erop dat de Commissie in een overzicht van fiscale stimulansen voor onderzoek en ontwikkeling (29) concludeert dat „octrooiboxen eerder een verplaatsing van vennootschapsbelastinginkomsten lijken te bewerkstelligen dan innovatie lijken te stimuleren”; |
| --- | --- |

27.

beschouwt dergelijke regelingen als voorbeelden van schadelijke belastingconcurrentie tussen landen, omdat zij, hoewel hun verband met en effect op de reële economie meestal onbestaande is, leiden tot minder belastinginkomsten voor andere landen, waaronder lidstaten; wijst erop dat de Commissie in een overzicht van fiscale stimulansen voor onderzoek en ontwikkeling (29) concludeert dat „octrooiboxen eerder een verplaatsing van vennootschapsbelastinginkomsten lijken te bewerkstelligen dan innovatie lijken te stimuleren”;

| 28. | benadrukt dat, in een economische omgeving die wordt gekenmerkt door meer immateriële activa, de vaststelling van verrekenprijzen vaak wordt beïnvloed door het gebrek aan vergelijkbare transacties en benchmarks, wat de juiste toepassing van het arm's-lengthbeginsel, op grond waarvan de prijzen van transacties tussen entiteiten die tot hetzelfde bedrijfsconcern behoren op dezelfde manier moeten worden vastgesteld als die tussen onafhankelijke entiteiten, tot een moeilijke uitdaging maakt; |
| --- | --- |

28.

benadrukt dat, in een economische omgeving die wordt gekenmerkt door meer immateriële activa, de vaststelling van verrekenprijzen vaak wordt beïnvloed door het gebrek aan vergelijkbare transacties en benchmarks, wat de juiste toepassing van het arm's-lengthbeginsel, op grond waarvan de prijzen van transacties tussen entiteiten die tot hetzelfde bedrijfsconcern behoren op dezelfde manier moeten worden vastgesteld als die tussen onafhankelijke entiteiten, tot een moeilijke uitdaging maakt;

| 29. | wijst erop dat de bestaande richtsnoeren voor verrekenprijzen multinationals een ruime beoordelingsmarge bieden bij de keuze en toepassing van evaluatiemethoden; benadrukt dat het ontbreken van een doeltreffende gemeenschappelijke norm voor verrekenprijzen, alsook de diverse afwijkingen, uitzonderingen en alternatieven door multinationals worden uitgebuit, in strijd met de geest van deze richtsnoeren, om hun belastbare winst per rechtsgebied te kalibreren en hun totale belastingplicht te beperken door bv. oneigenlijke cost plus, willekeurige vaststelling van winstmarges of de twijfelachtige uitsluiting van bepaalde uitgaven van hun berekening; benadrukt dat de kwestie van verrekenprijzen op EU-niveau het beste kan worden aangepakt door middel van een geconsolideerde heffingsgrondslag, waarmee de noodzaak van deze prijzen zou wegvallen; |
| --- | --- |

29.

wijst erop dat de bestaande richtsnoeren voor verrekenprijzen multinationals een ruime beoordelingsmarge bieden bij de keuze en toepassing van evaluatiemethoden; benadrukt dat het ontbreken van een doeltreffende gemeenschappelijke norm voor verrekenprijzen, alsook de diverse afwijkingen, uitzonderingen en alternatieven door multinationals worden uitgebuit, in strijd met de geest van deze richtsnoeren, om hun belastbare winst per rechtsgebied te kalibreren en hun totale belastingplicht te beperken door bv. oneigenlijke cost plus, willekeurige vaststelling van winstmarges of de twijfelachtige uitsluiting van bepaalde uitgaven van hun berekening; benadrukt dat de kwestie van verrekenprijzen op EU-niveau het beste kan worden aangepakt door middel van een geconsolideerde heffingsgrondslag, waarmee de noodzaak van deze prijzen zou wegvallen;

| 30. | onderstreept dat door multinationals of hun vertegenwoordigers ingediende dossiers inzake verrekenprijzen niet naar behoren kunnen worden gecontroleerd door de belastingdiensten, omdat die vaak niet over voldoende middelen en personeel beschikken om die analyses en het resultaat of de impact daarvan kritisch en grondig te bestuderen; |
| --- | --- |

30.

onderstreept dat door multinationals of hun vertegenwoordigers ingediende dossiers inzake verrekenprijzen niet naar behoren kunnen worden gecontroleerd door de belastingdiensten, omdat die vaak niet over voldoende middelen en personeel beschikken om die analyses en het resultaat of de impact daarvan kritisch en grondig te bestuderen;

| 31. | betreurt het dat, in een economische context waarin 60 % van de wereldwijde handel binnen groepen plaatsvindt (30), de richtsnoeren voor de toepassing van dit puur economische concept per lidstaat verschillen en daarom onderhevig zijn aan tegenstrijdigheden tussen de lidstaten en juridische geschillen; |
| --- | --- |

31.

betreurt het dat, in een economische context waarin 60 % van de wereldwijde handel binnen groepen plaatsvindt (30), de richtsnoeren voor de toepassing van dit puur economische concept per lidstaat verschillen en daarom onderhevig zijn aan tegenstrijdigheden tussen de lidstaten en juridische geschillen;

| 32. | onderstreept voorts dat er, ondanks het aanzienlijke aantal juridische geschillen in de EU die het gevolg zijn van uiteenlopende interpretaties van dezelfde beginselen inzake verrekenprijzen, geen doeltreffend Europees geschillenbeslechtingsmechanisme voorhanden is; wijst erop dat de beslechting van verrekenprijsgeschillen die aan het EU-arbitrageverdrag worden onderworpen tot wel acht jaar in beslag kan nemen, hetgeen bijdraagt tot rechtsonzekerheid voor bedrijven en belastingdiensten; |
| --- | --- |

32.

onderstreept voorts dat er, ondanks het aanzienlijke aantal juridische geschillen in de EU die het gevolg zijn van uiteenlopende interpretaties van dezelfde beginselen inzake verrekenprijzen, geen doeltreffend Europees geschillenbeslechtingsmechanisme voorhanden is; wijst erop dat de beslechting van verrekenprijsgeschillen die aan het EU-arbitrageverdrag worden onderworpen tot wel acht jaar in beslag kan nemen, hetgeen bijdraagt tot rechtsonzekerheid voor bedrijven en belastingdiensten;

| 33. | benadrukt de cruciale rol van grote accountantskantoren, waaronder de „grote vier”, bij de ontwikkeling en marketing van rulings en belastingontwijkingsconstructies waarmee incongruenties tussen de wetgevingen van de lidstaten worden uitgebuit; benadrukt dat die kantoren, wier inkomsten voor een aanzienlijk deel lijken voort te vloeien uit fiscale dienstverlening en die de auditmarkten van de meeste lidstaten alsook de wereldwijde dienstverlening op het gebied van belastingadvies lijken te domineren, een nauw oligopolie vormen; is van oordeel dat een dergelijke situatie niet kan voortduren zonder schade toe te brengen aan de werking van de interne markt op de gebieden waarop de „grote vier” actief zijn; vestigt de aandacht op het belangenconflict dat het gevolg is van het naast elkaar bestaan, binnen dezelfde kantoren, van activiteiten op het gebied van belastingadvies en consulting, die enerzijds bedoeld zijn voor de belastingdiensten en anderzijds voor de belastingplanningsdiensten van multinationals, die de tekortkomingen van de nationale belastingwetten uitbuiten; is van mening dat good practices ter zake moeten worden bevorderd en dat bestaande gedragscodes moeten worden verbeterd; betwijfelt echter of bedrijfsgedragscodes en beleid inzake maatschappelijk verantwoord ondernemen dit probleem effectief kunnen aanpakken; onderstreept dat fiscale rulings, in de EU en wereldwijd, een gangbare zakelijke praktijk zijn geworden, niet alleen om rechtszekerheid of voordelige belastingakkoorden te verkrijgen, maar ook in gevallen waarin wettelijke bepalingen geen ruimte voor interpretatie bieden; is bezorgd over ramingen van de belastingadviessector dat er slechts een kans van 50 % hoeft te bestaan dat een fiscale planningsconstructie wettig is opdat die aan cliënten wordt aanbevolen (31); |
| --- | --- |

33.

benadrukt de cruciale rol van grote accountantskantoren, waaronder de „grote vier”, bij de ontwikkeling en marketing van rulings en belastingontwijkingsconstructies waarmee incongruenties tussen de wetgevingen van de lidstaten worden uitgebuit; benadrukt dat die kantoren, wier inkomsten voor een aanzienlijk deel lijken voort te vloeien uit fiscale dienstverlening en die de auditmarkten van de meeste lidstaten alsook de wereldwijde dienstverlening op het gebied van belastingadvies lijken te domineren, een nauw oligopolie vormen; is van oordeel dat een dergelijke situatie niet kan voortduren zonder schade toe te brengen aan de werking van de interne markt op de gebieden waarop de „grote vier” actief zijn; vestigt de aandacht op het belangenconflict dat het gevolg is van het naast elkaar bestaan, binnen dezelfde kantoren, van activiteiten op het gebied van belastingadvies en consulting, die enerzijds bedoeld zijn voor de belastingdiensten en anderzijds voor de belastingplanningsdiensten van multinationals, die de tekortkomingen van de nationale belastingwetten uitbuiten; is van mening dat good practices ter zake moeten worden bevorderd en dat bestaande gedragscodes moeten worden verbeterd; betwijfelt echter of bedrijfsgedragscodes en beleid inzake maatschappelijk verantwoord ondernemen dit probleem effectief kunnen aanpakken; onderstreept dat fiscale rulings, in de EU en wereldwijd, een gangbare zakelijke praktijk zijn geworden, niet alleen om rechtszekerheid of voordelige belastingakkoorden te verkrijgen, maar ook in gevallen waarin wettelijke bepalingen geen ruimte voor interpretatie bieden; is bezorgd over ramingen van de belastingadviessector dat er slechts een kans van 50 % hoeft te bestaan dat een fiscale planningsconstructie wettig is opdat die aan cliënten wordt aanbevolen (31);

| 34. | vraagt de belastingautoriteiten hun bronnen van knowhow te verbeteren en te diversifiëren en de effectbeoordelingsprocedure te verbeteren, teneinde het risico van onverwachte gevolgen van nieuwe belastingmaatregelen te beperken; herinnert de lidstaten eraan dat niet alleen verschillen tussen belastingstelsels, maar ook een al te grote complexiteit van de nationale belastingstelsels en geringe stabiliteit met te frequente veranderingen, in belangrijke mate bijdragen aan het ontstaan van belastingkloven, onrechtvaardigheid van belastingstelsels en een geringe geloofwaardigheid van het belastingbeleid; onderstreept in dit verband dat fiscale versnippering een obstakel vormt voor de totstandbrenging van een Europese kapitaalmarktunie; |
| --- | --- |

34.

vraagt de belastingautoriteiten hun bronnen van knowhow te verbeteren en te diversifiëren en de effectbeoordelingsprocedure te verbeteren, teneinde het risico van onverwachte gevolgen van nieuwe belastingmaatregelen te beperken; herinnert de lidstaten eraan dat niet alleen verschillen tussen belastingstelsels, maar ook een al te grote complexiteit van de nationale belastingstelsels en geringe stabiliteit met te frequente veranderingen, in belangrijke mate bijdragen aan het ontstaan van belastingkloven, onrechtvaardigheid van belastingstelsels en een geringe geloofwaardigheid van het belastingbeleid; onderstreept in dit verband dat fiscale versnippering een obstakel vormt voor de totstandbrenging van een Europese kapitaalmarktunie;

Stand van zaken en beoordeling van EU-, internationale en nationale maatregelen

| 35. | stelt vast dat naar aanleiding van de economische crisis, en daarbovenop het LuxLeaks-schandaal, de aanpak van agressieve fiscale planning door multinationals hoog op de politieke agenda van de lidstaten, de EU, de OESO en de G20 staat, maar betreurt het dat er tot nu toe in de praktijk weinig vooruitgang is geboekt, met uitzondering van het door de G20 gesteunde BEPS-project van de OESO, dat pas is afgerond en nog niet door de landen wordt toegepast; |
| --- | --- |

35.

stelt vast dat naar aanleiding van de economische crisis, en daarbovenop het LuxLeaks-schandaal, de aanpak van agressieve fiscale planning door multinationals hoog op de politieke agenda van de lidstaten, de EU, de OESO en de G20 staat, maar betreurt het dat er tot nu toe in de praktijk weinig vooruitgang is geboekt, met uitzondering van het door de G20 gesteunde BEPS-project van de OESO, dat pas is afgerond en nog niet door de landen wordt toegepast;

| 36. | wijst er in deze context op dat vele lidstaten maatregelen ter bestrijding van belastingontwijking hebben ingevoerd of willen vaststellen, met name in verband met de beperking van de aftrekbaarheid van rente, antimisbruikregels, een betere definiëring van het begrip permanente vestiging (met inbegrip van de ontwikkeling van economische-substantietoetsingen om beter te kunnen bepalen waar bedrijven belastingplichtig zijn), de eventuele uitsluiting van zich misdragende bedrijven van openbare aanbestedingen en de openbaarmaking van belastingplanningsregelingen, wat kan bijdragen aan het herstel van de geloofwaardigheid van het belastingstelsel en het verkorten van de tijdspanne tussen de instelling van specifieke regelingen en de vaststelling van corrigerende maatregelen, onder meer op wetgevingsniveau; |
| --- | --- |

36.

wijst er in deze context op dat vele lidstaten maatregelen ter bestrijding van belastingontwijking hebben ingevoerd of willen vaststellen, met name in verband met de beperking van de aftrekbaarheid van rente, antimisbruikregels, een betere definiëring van het begrip permanente vestiging (met inbegrip van de ontwikkeling van economische-substantietoetsingen om beter te kunnen bepalen waar bedrijven belastingplichtig zijn), de eventuele uitsluiting van zich misdragende bedrijven van openbare aanbestedingen en de openbaarmaking van belastingplanningsregelingen, wat kan bijdragen aan het herstel van de geloofwaardigheid van het belastingstelsel en het verkorten van de tijdspanne tussen de instelling van specifieke regelingen en de vaststelling van corrigerende maatregelen, onder meer op wetgevingsniveau;

| 37. | vreest desondanks dat, bij gebrek aan een op samenwerking gebaseerde aanpak, de unilaterale maatregelen van de lidstaten tegen grondslaguitholling zouden kunnen leiden tot meer complexiteit, nieuwe incongruenties en, als gevolg daarvan, meer mogelijkheden voor belastingontwijking op de interne markt; benadrukt dat een uiteenlopende tenuitvoerlegging van internationale of EU-richtsnoeren door de lidstaten hetzelfde effect kan hebben; |
| --- | --- |

37.

vreest desondanks dat, bij gebrek aan een op samenwerking gebaseerde aanpak, de unilaterale maatregelen van de lidstaten tegen grondslaguitholling zouden kunnen leiden tot meer complexiteit, nieuwe incongruenties en, als gevolg daarvan, meer mogelijkheden voor belastingontwijking op de interne markt; benadrukt dat een uiteenlopende tenuitvoerlegging van internationale of EU-richtsnoeren door de lidstaten hetzelfde effect kan hebben;

| 38. | is ingenomen met de diverse initiatieven en wetgevingsvoorstellen van de Commissie van de afgelopen 20 jaar, met inbegrip van de meest recente, om toe te werken naar een betere coördinatie van de vennootschapsbelastingstelsels van de lidstaten, met het oog op het versterken van de interne markt, het aanpakken van kwesties inzake dubbele belasting of dubbele niet-belasting en het waarborgen van het recht van de lidstaten om effectief belastingen te heffen; betreurt niettemin dat tot nu toe slechts een klein aantal van deze voorstellen door de Raad is goedgekeurd, wat te wijten is aan de unanimiteitsvereiste en het feit dat bepaalde lidstaten blijven denken dat zij individueel meer te winnen hebben bij mazen in het ongecoördineerde belastingstelsel dan ze collectief te winnen zouden hebben in een gecoördineerd stelsel; |
| --- | --- |

38.

is ingenomen met de diverse initiatieven en wetgevingsvoorstellen van de Commissie van de afgelopen 20 jaar, met inbegrip van de meest recente, om toe te werken naar een betere coördinatie van de vennootschapsbelastingstelsels van de lidstaten, met het oog op het versterken van de interne markt, het aanpakken van kwesties inzake dubbele belasting of dubbele niet-belasting en het waarborgen van het recht van de lidstaten om effectief belastingen te heffen; betreurt niettemin dat tot nu toe slechts een klein aantal van deze voorstellen door de Raad is goedgekeurd, wat te wijten is aan de unanimiteitsvereiste en het feit dat bepaalde lidstaten blijven denken dat zij individueel meer te winnen hebben bij mazen in het ongecoördineerde belastingstelsel dan ze collectief te winnen zouden hebben in een gecoördineerd stelsel;

| 39. | is ingenomen met de publicatie van een nieuw pakket voor fiscaal beleid, en verzoekt de Commissie te streven naar een rechtvaardig belastingstelsel dat gebaseerd is op het beginsel dat belastingen moeten worden betaald in de lidstaat waar de winst wordt gemaakt, om zo verstoring van de interne markt en oneerlijke concurrentie te voorkomen; |
| --- | --- |

39.

is ingenomen met de publicatie van een nieuw pakket voor fiscaal beleid, en verzoekt de Commissie te streven naar een rechtvaardig belastingstelsel dat gebaseerd is op het beginsel dat belastingen moeten worden betaald in de lidstaat waar de winst wordt gemaakt, om zo verstoring van de interne markt en oneerlijke concurrentie te voorkomen;

| 40. | benadrukt dat de in 1998 door de lidstaten opgerichte Groep gedragscode (belastingregeling ondernemingen) (de „Groep”) het eind jaren 90 en begin deze eeuw mogelijk heeft gemaakt een einde te maken aan de destijds meest schadelijke afzonderlijke belastingpraktijken door middel van een „soft law”-tweesporenaanpak, waarbij bestaande belastingmaatregelen die tot schadelijke belastingconcurrentie leidden, werden teruggedraaid, en werd toegezegd dat dergelijke maatregelen in de toekomst niet meer zouden worden geïntroduceerd („standstill”); |
| --- | --- |

40.

benadrukt dat de in 1998 door de lidstaten opgerichte Groep gedragscode (belastingregeling ondernemingen) (de „Groep”) het eind jaren 90 en begin deze eeuw mogelijk heeft gemaakt een einde te maken aan de destijds meest schadelijke afzonderlijke belastingpraktijken door middel van een „soft law”-tweesporenaanpak, waarbij bestaande belastingmaatregelen die tot schadelijke belastingconcurrentie leidden, werden teruggedraaid, en werd toegezegd dat dergelijke maatregelen in de toekomst niet meer zouden worden geïntroduceerd („standstill”);

| 41. | betreurt het dat het werk van de Groep aan kracht lijkt te hebben ingeboet; merkt op dat sommige van de meer dan 100 maatregelen die in het kader van zijn werkzaamheden zijn afgeschaft, in een aantal lidstaten zijn vervangen door belastingmaatregelen met vergelijkbare schadelijke effecten; merkt op dat belastingdiensten de aanbevelingen van de Groep hebben tegengewerkt door nieuwe constructies op te zetten met dezelfde schadelijke effecten als de door de Groep afgeschafte constructies; betreurt het dat eerdere pogingen om het bestuur en het mandaat van de Groep te versterken en de in de code vastgelegde werkmethoden en criteria aan te passen teneinde nieuwe vormen van schadelijke belastingpraktijken in de huidige economische omgeving te bestrijden, niet zijn geslaagd; steunt de recentste voorstellen van de Commissie ter zake, die zijn uiteengezet in haar actieplan van 17 juni 2015 voor een eerlijk en doeltreffend vennootschapsbelastingstelsel in de EU; |
| --- | --- |

41.

betreurt het dat het werk van de Groep aan kracht lijkt te hebben ingeboet; merkt op dat sommige van de meer dan 100 maatregelen die in het kader van zijn werkzaamheden zijn afgeschaft, in een aantal lidstaten zijn vervangen door belastingmaatregelen met vergelijkbare schadelijke effecten; merkt op dat belastingdiensten de aanbevelingen van de Groep hebben tegengewerkt door nieuwe constructies op te zetten met dezelfde schadelijke effecten als de door de Groep afgeschafte constructies; betreurt het dat eerdere pogingen om het bestuur en het mandaat van de Groep te versterken en de in de code vastgelegde werkmethoden en criteria aan te passen teneinde nieuwe vormen van schadelijke belastingpraktijken in de huidige economische omgeving te bestrijden, niet zijn geslaagd; steunt de recentste voorstellen van de Commissie ter zake, die zijn uiteengezet in haar actieplan van 17 juni 2015 voor een eerlijk en doeltreffend vennootschapsbelastingstelsel in de EU;

| 42. | betreurt, in weerwil van de ambitieuze doelstellingen die sedert 1997 worden verkondigd, het voortduren van de belastingconcurrentie tussen lidstaten, die niet zozeer voortkomt uit een verschil in tarieven als wel uit de heterogeniteit van de nationale regels die bepalen wat belastbare winsten zijn, een heterogeniteit die al tientallen jaren onveranderd tot uiting komt in de verschillen tussen de nominale en de effectieve vennootschapsbelastingtarieven die door de lidstaten worden toegepast; |
| --- | --- |

42.

betreurt, in weerwil van de ambitieuze doelstellingen die sedert 1997 worden verkondigd, het voortduren van de belastingconcurrentie tussen lidstaten, die niet zozeer voortkomt uit een verschil in tarieven als wel uit de heterogeniteit van de nationale regels die bepalen wat belastbare winsten zijn, een heterogeniteit die al tientallen jaren onveranderd tot uiting komt in de verschillen tussen de nominale en de effectieve vennootschapsbelastingtarieven die door de lidstaten worden toegepast;

| 43. | betreurt het ook dat de oorspronkelijke status en bestuurlijke afspraken van de Groep te veel ruimte lieten voor politieke onderhandelingen en compromissen bij het streven naar „brede consensus” (oftewel quasi-unanimiteit, met de mogelijkheid om ongenoegen tot uitdrukking te brengen in voetnoten) over de beoordeling van schadelijke praktijken, waardoor afbreuk is gedaan aan de betrouwbaarheid en volledigheid van zijn werkzaamheden en wat er in sommige gevallen toe heeft geleid dat verslagen, zoals het verslag uit 1999 van Simmons & Simmons over administratieve praktijken, opzettelijk niet zijn gepubliceerd of geen follow-up hebben gekregen; acht het betreurenswaardig dat bij de afschaffing van bestaande maatregelen politieke vertraging optrad en, in enkele gevallen, na de uiterste datum nog nieuwe begunstigden werden toegelaten, hetgeen ook samenhangt met de uiterst zwakke verantwoordings- en toezichtmechanismen van de Groep; |
| --- | --- |

43.

betreurt het ook dat de oorspronkelijke status en bestuurlijke afspraken van de Groep te veel ruimte lieten voor politieke onderhandelingen en compromissen bij het streven naar „brede consensus” (oftewel quasi-unanimiteit, met de mogelijkheid om ongenoegen tot uitdrukking te brengen in voetnoten) over de beoordeling van schadelijke praktijken, waardoor afbreuk is gedaan aan de betrouwbaarheid en volledigheid van zijn werkzaamheden en wat er in sommige gevallen toe heeft geleid dat verslagen, zoals het verslag uit 1999 van Simmons & Simmons over administratieve praktijken, opzettelijk niet zijn gepubliceerd of geen follow-up hebben gekregen; acht het betreurenswaardig dat bij de afschaffing van bestaande maatregelen politieke vertraging optrad en, in enkele gevallen, na de uiterste datum nog nieuwe begunstigden werden toegelaten, hetgeen ook samenhangt met de uiterst zwakke verantwoordings- en toezichtmechanismen van de Groep;

| 44. | benadrukt in meer fundamentele zin dat de in de code gehanteerde aanpak per geval er weliswaar toe heeft geleid dat lidstaten nu meer met algemene maatregelen concurreren, maar geen betrekking heeft op de systemische tekortkomingen van een versnipperd vennootschapsbelastingskader in de EU, waardoor een grondigere herziening noodzakelijk is geworden; |
| --- | --- |

44.

benadrukt in meer fundamentele zin dat de in de code gehanteerde aanpak per geval er weliswaar toe heeft geleid dat lidstaten nu meer met algemene maatregelen concurreren, maar geen betrekking heeft op de systemische tekortkomingen van een versnipperd vennootschapsbelastingskader in de EU, waardoor een grondigere herziening noodzakelijk is geworden;

| 45. | wijst tevens op de geleverde inspanningen in verband met de oprichting van het Platform voor goed fiscaal bestuur, dat diverse stakeholders bijeenbrengt teneinde een consensus te bereiken over de kwestie belastingontwijking, in het bijzonder in een internationale context, en het Gezamenlijk Forum voor verrekenprijzen, dat een aantal richtsnoeren verstrekt over de technische kwesties met betrekking tot verrekenprijzen; benadrukt dat er tot op heden mede dankzij deze organen beperkte correcties zijn aangebracht in het vennootschapsbelastingskader; betreurt het dat de door het Gezamenlijk Forum voor verrekenprijzen opgestelde richtsnoeren vooralsnog niet tot een toereikende aanpak van belastingontwijking hebben geleid; betreurt dat het Gezamenlijk Forum voor verrekenprijzen, ondanks een recente vernieuwing van zijn leden, nog steeds onevenwichtig is samengesteld; heeft er bezwaar tegen dat belastingdeskundigen bijdragen aan het opstellen van richtsnoeren voor verrekenprijzen, maar tegelijkertijd hun cliënten mogelijkerwijs adviseren over strategieën voor agressieve belastingplanning, en zich dus in een situatie van belangenconflict bevinden; |
| --- | --- |

45.

wijst tevens op de geleverde inspanningen in verband met de oprichting van het Platform voor goed fiscaal bestuur, dat diverse stakeholders bijeenbrengt teneinde een consensus te bereiken over de kwestie belastingontwijking, in het bijzonder in een internationale context, en het Gezamenlijk Forum voor verrekenprijzen, dat een aantal richtsnoeren verstrekt over de technische kwesties met betrekking tot verrekenprijzen; benadrukt dat er tot op heden mede dankzij deze organen beperkte correcties zijn aangebracht in het vennootschapsbelastingskader; betreurt het dat de door het Gezamenlijk Forum voor verrekenprijzen opgestelde richtsnoeren vooralsnog niet tot een toereikende aanpak van belastingontwijking hebben geleid; betreurt dat het Gezamenlijk Forum voor verrekenprijzen, ondanks een recente vernieuwing van zijn leden, nog steeds onevenwichtig is samengesteld; heeft er bezwaar tegen dat belastingdeskundigen bijdragen aan het opstellen van richtsnoeren voor verrekenprijzen, maar tegelijkertijd hun cliënten mogelijkerwijs adviseren over strategieën voor agressieve belastingplanning, en zich dus in een situatie van belangenconflict bevinden;

| 46. | benadrukt dat de EU-wetgeving (de richtlijnen inzake moeder-dochterondernemingen, rente en royalty's, fusies en administratieve samenwerking), hoewel zij slechts betrekking heeft op enkele aspecten van vennootschapsbelasting, het hoofd heeft kunnen bieden aan specifieke problemen van lidstaten en bedrijven die in meerdere landen actief zijn; benadrukt dat deze maatregelen, die in eerste instantie zijn ontwikkeld om een eind te maken aan dubbele belastingheffing, een aantal onbedoelde contraproductieve effecten op belastingontwijking hebben en in sommige gevallen leiden tot dubbele niet-belastingheffing; is verheugd dat de Raad onlangs amendementen op de moeder-dochterrichtlijn heeft goedgekeurd die beogen een algemene antimisbruikbepaling in te voeren en incongruenties bij hybride leningen aan te pakken, en die eind 2015 in werking zullen treden, en verwacht dat hiermee een einde zal komen aan een aantal van de mogelijkheden voor belastingontwijking in de EU; |
| --- | --- |

46.

benadrukt dat de EU-wetgeving (de richtlijnen inzake moeder-dochterondernemingen, rente en royalty's, fusies en administratieve samenwerking), hoewel zij slechts betrekking heeft op enkele aspecten van vennootschapsbelasting, het hoofd heeft kunnen bieden aan specifieke problemen van lidstaten en bedrijven die in meerdere landen actief zijn; benadrukt dat deze maatregelen, die in eerste instantie zijn ontwikkeld om een eind te maken aan dubbele belastingheffing, een aantal onbedoelde contraproductieve effecten op belastingontwijking hebben en in sommige gevallen leiden tot dubbele niet-belastingheffing; is verheugd dat de Raad onlangs amendementen op de moeder-dochterrichtlijn heeft goedgekeurd die beogen een algemene antimisbruikbepaling in te voeren en incongruenties bij hybride leningen aan te pakken, en die eind 2015 in werking zullen treden, en verwacht dat hiermee een einde zal komen aan een aantal van de mogelijkheden voor belastingontwijking in de EU;

| 47. | herinnert aan de bepalingen van Richtlijn 2011/16/EU van de Raad inzake administratieve samenwerking die uitvoering geven aan de uitwisseling van alle relevante fiscale informatie; is van mening dat een automatische, onmiddellijke en volledige uitwisseling en verwerking van fiscale informatie een sterk afschrikkend effect zou hebben op belastingontduiking en de invoering van schadelijke belastingpraktijken, en de lidstaten en de Commissie in staat zou stellen te beschikken over alle relevante informatie om hiertegen op te treden; |
| --- | --- |

47.

herinnert aan de bepalingen van Richtlijn 2011/16/EU van de Raad inzake administratieve samenwerking die uitvoering geven aan de uitwisseling van alle relevante fiscale informatie; is van mening dat een automatische, onmiddellijke en volledige uitwisseling en verwerking van fiscale informatie een sterk afschrikkend effect zou hebben op belastingontduiking en de invoering van schadelijke belastingpraktijken, en de lidstaten en de Commissie in staat zou stellen te beschikken over alle relevante informatie om hiertegen op te treden;

| 48. | betreurt het dat het huidige wetgevings- en toezichtskader voor de uitwisseling van informatie over belastingmaatregelen niet doeltreffend is, aangezien is gebleken dat niet wordt voldaan aan de bestaande vereisten voor spontane informatie-uitwisseling of informatie-uitwisseling op aanvraag; betreurt het dat vrijwel geen enkele lidstaat informatie uitwisselt die gevolgen kan hebben voor partnerlanden van de EU; betreurt het gebrek aan coördinatie tussen de Commissie en de bevoegde instanties van de lidstaten; |
| --- | --- |

48.

betreurt het dat het huidige wetgevings- en toezichtskader voor de uitwisseling van informatie over belastingmaatregelen niet doeltreffend is, aangezien is gebleken dat niet wordt voldaan aan de bestaande vereisten voor spontane informatie-uitwisseling of informatie-uitwisseling op aanvraag; betreurt het dat vrijwel geen enkele lidstaat informatie uitwisselt die gevolgen kan hebben voor partnerlanden van de EU; betreurt het gebrek aan coördinatie tussen de Commissie en de bevoegde instanties van de lidstaten;

| 49. | betreurt het dat fiscale informatie bijna nooit spontaan tussen de lidstaten wordt uitgewisseld; is ingenomen met automatische uitwisseling van informatie die niet langer op wederkerigheid berust; vestigt de aandacht op de structurele ontwerpfouten van een systeem dat gebaseerd is op beoordelingsvrijheid over wat al dan niet moet worden meegedeeld en dat gepaard gaat met zwakke toezichtsystemen, waardoor schendingen van de vereiste inzake informatie-uitwisseling zeer moeilijk vast te stellen zijn; |
| --- | --- |

49.

betreurt het dat fiscale informatie bijna nooit spontaan tussen de lidstaten wordt uitgewisseld; is ingenomen met automatische uitwisseling van informatie die niet langer op wederkerigheid berust; vestigt de aandacht op de structurele ontwerpfouten van een systeem dat gebaseerd is op beoordelingsvrijheid over wat al dan niet moet worden meegedeeld en dat gepaard gaat met zwakke toezichtsystemen, waardoor schendingen van de vereiste inzake informatie-uitwisseling zeer moeilijk vast te stellen zijn;

| 50. | is ingenomen met de toezegging van de Commissie om de automatische uitwisseling van fiscale informatie te bevorderen als de toekomstige Europese en internationale norm op het vlak van transparantie; verzoekt de Commissie met klem om, als eerste stap, haar verplichting als hoedster van de Verdragen na te komen en alle noodzakelijke maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de bestaande EU-wetgeving en het beginsel van loyale samenwerking tussen de lidstaten, zoals vastgelegd in de Verdragen, in acht worden genomen; is ingenomen met het voorstel van de deskundigengroep inzake automatische uitwisseling van informatie over financiële rekeningen om de mogelijkheden te bestuderen om ontwikkelingslanden te ondersteunen bij de automatische uitwisseling van informatie door niet-wederkerige uitwisselingsovereenkomsten te sluiten; |
| --- | --- |

50.

is ingenomen met de toezegging van de Commissie om de automatische uitwisseling van fiscale informatie te bevorderen als de toekomstige Europese en internationale norm op het vlak van transparantie; verzoekt de Commissie met klem om, als eerste stap, haar verplichting als hoedster van de Verdragen na te komen en alle noodzakelijke maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de bestaande EU-wetgeving en het beginsel van loyale samenwerking tussen de lidstaten, zoals vastgelegd in de Verdragen, in acht worden genomen; is ingenomen met het voorstel van de deskundigengroep inzake automatische uitwisseling van informatie over financiële rekeningen om de mogelijkheden te bestuderen om ontwikkelingslanden te ondersteunen bij de automatische uitwisseling van informatie door niet-wederkerige uitwisselingsovereenkomsten te sluiten;

| 51. | wijst erop dat staatssteunregels en sancties een nuttig middel zijn om de meest oneigenlijke en verstorende schadelijke belastingpraktijken aan te pakken, en een afschrikkend effect kunnen hebben; |
| --- | --- |

51.

wijst erop dat staatssteunregels en sancties een nuttig middel zijn om de meest oneigenlijke en verstorende schadelijke belastingpraktijken aan te pakken, en een afschrikkend effect kunnen hebben;

| 52. | is ingenomen met het pakket fiscale transparantie van de Commissie van maart 2015 inzake de automatische uitwisseling van informatie tussen de lidstaten over hun fiscale rulings en haar actieplan van juni 2015 voor een eerlijk en doeltreffend vennootschapsbelastingstelsel in de EU; benadrukt evenwel dat deze teksten slechts als eerste stappen in de goede richting kunnen worden beschouwd, en dat er dringend behoefte is aan een samenhangend kader van wettelijke bepalingen en administratieve samenwerking, ook ten behoeve van kmo's en van multinationals die echte economische groei helpen creëren en een billijk deel van de belastingen op de interne markt betalen; |
| --- | --- |

52.

is ingenomen met het pakket fiscale transparantie van de Commissie van maart 2015 inzake de automatische uitwisseling van informatie tussen de lidstaten over hun fiscale rulings en haar actieplan van juni 2015 voor een eerlijk en doeltreffend vennootschapsbelastingstelsel in de EU; benadrukt evenwel dat deze teksten slechts als eerste stappen in de goede richting kunnen worden beschouwd, en dat er dringend behoefte is aan een samenhangend kader van wettelijke bepalingen en administratieve samenwerking, ook ten behoeve van kmo's en van multinationals die echte economische groei helpen creëren en een billijk deel van de belastingen op de interne markt betalen;

| 53. | is ingenomen met de recente overeenkomst over het BEPS-actieplan van de OESO, waarin, naar aanleiding van opeenvolgende oproepen tot actie tijdens de G7- en G20-topbijeenkomsten, wordt beoogd de afzonderlijke problemen die de werking van het internationale vennootschapsbelastingstelsel bemoeilijken, aan te pakken met voorstellen voor wereldwijde en systematische maatregelen om deze problemen te verhelpen; betreurt de late en ongelijke inspraak van de ontwikkelingslanden in het BEPS-proces van de OESO, waaraan zij op een eerlijke manier hadden moeten kunnen deelnemen; betreurt het dat sommige uitkomsten van het BEPS-actieplan niet verder gaan, bv. op het gebied van schadelijke belastingregelingen, digitale economie en transparantie; |
| --- | --- |

53.

is ingenomen met de recente overeenkomst over het BEPS-actieplan van de OESO, waarin, naar aanleiding van opeenvolgende oproepen tot actie tijdens de G7- en G20-topbijeenkomsten, wordt beoogd de afzonderlijke problemen die de werking van het internationale vennootschapsbelastingstelsel bemoeilijken, aan te pakken met voorstellen voor wereldwijde en systematische maatregelen om deze problemen te verhelpen; betreurt de late en ongelijke inspraak van de ontwikkelingslanden in het BEPS-proces van de OESO, waaraan zij op een eerlijke manier hadden moeten kunnen deelnemen; betreurt het dat sommige uitkomsten van het BEPS-actieplan niet verder gaan, bv. op het gebied van schadelijke belastingregelingen, digitale economie en transparantie;

| 54. | neemt ter kennis dat, naar aanleiding van een systematische analyse van de knelpunten van het internationale belastingstelsel, het BEPS-actieplan in 15 actiepunten is opgedeeld, waarvan er 7 in november 2014 door de G20 zijn goedgekeurd en de overige in oktober 2015 zijn uitgevoerd; benadrukt dat die actiepunten, tegen de achtergrond van een veranderend ondernemingsklimaat, gericht zijn op het aanpakken van transparantiekwesties, bv. door richtsnoeren te verstrekken over verslaggeving per land, het gebrek aan substantie in bepaalde belastingontwijkingsconstructies en meer samenhang in de internationale regels; |
| --- | --- |

54.

neemt ter kennis dat, naar aanleiding van een systematische analyse van de knelpunten van het internationale belastingstelsel, het BEPS-actieplan in 15 actiepunten is opgedeeld, waarvan er 7 in november 2014 door de G20 zijn goedgekeurd en de overige in oktober 2015 zijn uitgevoerd; benadrukt dat die actiepunten, tegen de achtergrond van een veranderend ondernemingsklimaat, gericht zijn op het aanpakken van transparantiekwesties, bv. door richtsnoeren te verstrekken over verslaggeving per land, het gebrek aan substantie in bepaalde belastingontwijkingsconstructies en meer samenhang in de internationale regels;

| 55. | waarschuwt niettemin voor compromissen die kunnen achterblijven bij de oorspronkelijke ambities of kunnen leiden tot uiteenlopende interpretaties op nationaal niveau; benadrukt voorts dat er tot nog toe vrijwel geen doeltreffend toezicht is gehouden op de tenuitvoerlegging van de OESO-richtsnoeren in de landen die ze hebben goedgekeurd, en dat zelfs de best uitgewerkte oplossingen niet doeltreffend kunnen zijn als ze niet naar behoren worden gecontroleerd en geïmplementeerd; |
| --- | --- |

55.

waarschuwt niettemin voor compromissen die kunnen achterblijven bij de oorspronkelijke ambities of kunnen leiden tot uiteenlopende interpretaties op nationaal niveau; benadrukt voorts dat er tot nog toe vrijwel geen doeltreffend toezicht is gehouden op de tenuitvoerlegging van de OESO-richtsnoeren in de landen die ze hebben goedgekeurd, en dat zelfs de best uitgewerkte oplossingen niet doeltreffend kunnen zijn als ze niet naar behoren worden gecontroleerd en geïmplementeerd;

| 56. | benadrukt dat de werkzaamheden van de EU en de OESO op dit gebied complementair zijn; is van mening dat de EU, gezien haar mate van integratie, verder moet gaan dan de BEPS-voorstellen wat betreft coördinatie en convergentie ter voorkoming van alle vormen van schadelijke belastingconcurrentie op de interne markt; is ervan overtuigd dat de EU, zonder dat haar concurrentievermogen eronder hoeft te lijden, doeltreffendere instrumenten kan ontwikkelen om toe te zien op eerlijke belastingconcurrentie en het recht van de lidstaten om effectief belasting te heffen op winsten die op hun grondgebied worden gegenereerd; |
| --- | --- |

56.

benadrukt dat de werkzaamheden van de EU en de OESO op dit gebied complementair zijn; is van mening dat de EU, gezien haar mate van integratie, verder moet gaan dan de BEPS-voorstellen wat betreft coördinatie en convergentie ter voorkoming van alle vormen van schadelijke belastingconcurrentie op de interne markt; is ervan overtuigd dat de EU, zonder dat haar concurrentievermogen eronder hoeft te lijden, doeltreffendere instrumenten kan ontwikkelen om toe te zien op eerlijke belastingconcurrentie en het recht van de lidstaten om effectief belasting te heffen op winsten die op hun grondgebied worden gegenereerd;

Onderzoeken van de Commissie naar staatssteun: overzicht en resultaten

| 57. | benadrukt dat nieuwkomers en bedrijven — met inbegrip van kmo's — die geen gebruik maken van agressieve belastingpraktijken, op de interne markt worden benadeeld ten opzichte van multinationals, die in staat zijn winsten te verschuiven of andere vormen van agressieve belastingplanning toe te passen via een verscheidenheid aan besluiten en instrumenten die hun uitsluitend ter beschikking staan omdat zij zo groot zijn en hun activiteiten internationaal kunnen organiseren; stelt met bezorgdheid vast dat, onder voor het overige gelijke omstandigheden, de hieruit voortvloeiende lagere belastingverplichtingen leiden tot een hogere winst na belastingen voor multinationals en derhalve tot een ongelijk speelveld met hun concurrenten op de interne markt, die geen gebruik kunnen maken van agressieve belastingplanning en de connectie behouden tussen de plaats waar zij winst genereren en de plaats waar zij belasting betalen; wijst erop dat deze verstoring van het gelijke speelveld ten voordele van multinationals strijdig is met het fundamentele beginsel van de interne markt; |
| --- | --- |

57.

benadrukt dat nieuwkomers en bedrijven — met inbegrip van kmo's — die geen gebruik maken van agressieve belastingpraktijken, op de interne markt worden benadeeld ten opzichte van multinationals, die in staat zijn winsten te verschuiven of andere vormen van agressieve belastingplanning toe te passen via een verscheidenheid aan besluiten en instrumenten die hun uitsluitend ter beschikking staan omdat zij zo groot zijn en hun activiteiten internationaal kunnen organiseren; stelt met bezorgdheid vast dat, onder voor het overige gelijke omstandigheden, de hieruit voortvloeiende lagere belastingverplichtingen leiden tot een hogere winst na belastingen voor multinationals en derhalve tot een ongelijk speelveld met hun concurrenten op de interne markt, die geen gebruik kunnen maken van agressieve belastingplanning en de connectie behouden tussen de plaats waar zij winst genereren en de plaats waar zij belasting betalen; wijst erop dat deze verstoring van het gelijke speelveld ten voordele van multinationals strijdig is met het fundamentele beginsel van de interne markt;

| 58. | benadrukt dat de OESO (32) erop wijst dat sommige multinationals gebruik maken van strategieën om slechts 5 % aan vennootschapsbelasting te betalen, terwijl kleinere bedrijven tot wel 30 % betalen, en is zeer bezorgd over het feit dat de vennootschapsbelastingbijdrage van grensoverschrijdende bedrijven volgens een aantal studies (33) gemiddeld tot wel 30 % lager is dan die van binnenlandse bedrijven die slechts in één land actief zijn; vindt het onaanvaardbaar dat sommige multinationals dankzij die strategieën een zeer laag effectief vennootschapsbelastingtarief betalen, terwijl sommige kmo's het volle tarief moeten betalen; |
| --- | --- |

58.

benadrukt dat de OESO (32) erop wijst dat sommige multinationals gebruik maken van strategieën om slechts 5 % aan vennootschapsbelasting te betalen, terwijl kleinere bedrijven tot wel 30 % betalen, en is zeer bezorgd over het feit dat de vennootschapsbelastingbijdrage van grensoverschrijdende bedrijven volgens een aantal studies (33) gemiddeld tot wel 30 % lager is dan die van binnenlandse bedrijven die slechts in één land actief zijn; vindt het onaanvaardbaar dat sommige multinationals dankzij die strategieën een zeer laag effectief vennootschapsbelastingtarief betalen, terwijl sommige kmo's het volle tarief moeten betalen;

| 59. | benadrukt dat deze verstorende invloed op de beslissingen van marktdeelnemers, die worden genomen op basis van de verwachte opbrengst na belastingen, leidt tot een suboptimale toewijzing van middelen binnen de EU en een minder concurrentie, hetgeen nadelige gevolgen heeft voor de groei en de werkgelegenheid; |
| --- | --- |

59.

benadrukt dat deze verstorende invloed op de beslissingen van marktdeelnemers, die worden genomen op basis van de verwachte opbrengst na belastingen, leidt tot een suboptimale toewijzing van middelen binnen de EU en een minder concurrentie, hetgeen nadelige gevolgen heeft voor de groei en de werkgelegenheid;

| 60. | onderstreept dat sommige schadelijke belastingpraktijken mogelijk binnen de werkingssfeer van belastinggerelateerde staatssteunregels vallen, met name voor zover zij op dezelfde manier „selectieve” voordelen kunnen toekennen en tot concurrentieverstoringen op de interne markt kunnen leiden; merkt op dat de staatssteunprocedures en de activiteiten van de Groep gedragscode elkaar onderling ondersteunden, met name in 1999 en in de eerste helft van het voorbije decennium; benadrukt dat met de handhaving van de EU-mededingingsregels juridische druk is toegevoegd aan het soft law-besluitvormingsproces in de Groep, waardoor het gebrek aan andere doeltreffende instrumenten voor de aanpak van het probleem van belastingontwijking op EU-niveau gedeeltelijk wordt gecompenseerd; |
| --- | --- |

60.

onderstreept dat sommige schadelijke belastingpraktijken mogelijk binnen de werkingssfeer van belastinggerelateerde staatssteunregels vallen, met name voor zover zij op dezelfde manier „selectieve” voordelen kunnen toekennen en tot concurrentieverstoringen op de interne markt kunnen leiden; merkt op dat de staatssteunprocedures en de activiteiten van de Groep gedragscode elkaar onderling ondersteunden, met name in 1999 en in de eerste helft van het voorbije decennium; benadrukt dat met de handhaving van de EU-mededingingsregels juridische druk is toegevoegd aan het soft law-besluitvormingsproces in de Groep, waardoor het gebrek aan andere doeltreffende instrumenten voor de aanpak van het probleem van belastingontwijking op EU-niveau gedeeltelijk wordt gecompenseerd;

| 61. | neemt nota van de belangrijke ontwikkelingen in de afgelopen 20 jaar in verband met het analytisch kader van de Commissie voor belastinggerelateerde staatssteun, waardoor het mogelijk werd meer duidelijkheid te scheppen met betrekking tot de definitie en analyse van staatssteun via belastingmaatregelen, alsook stelselmatiger op te treden tegen dergelijke maatregelen; wijst met name op de richtsnoeren van de Commissie van 1998 over de toepassing van de staatssteunregels op maatregelen op het gebied van de directe belastingen op ondernemingen, het verslag van 2004 daarover en de diverse belangrijke arresten van het voorbije decennium; is in het kader van het proces tot modernisering van het staatssteunbeleid, dat de Commissie in gang heeft gezet, ingenomen met de openbare raadpleging van 2014 over ontwerprichtsnoeren ter verduidelijking van het begrip „staatssteun” overeenkomstig artikel 107 VWEU, dat elementen behelst op het gebied van belastinggerelateerde staatssteun en met name fiscale rulings; |
| --- | --- |

61.

neemt nota van de belangrijke ontwikkelingen in de afgelopen 20 jaar in verband met het analytisch kader van de Commissie voor belastinggerelateerde staatssteun, waardoor het mogelijk werd meer duidelijkheid te scheppen met betrekking tot de definitie en analyse van staatssteun via belastingmaatregelen, alsook stelselmatiger op te treden tegen dergelijke maatregelen; wijst met name op de richtsnoeren van de Commissie van 1998 over de toepassing van de staatssteunregels op maatregelen op het gebied van de directe belastingen op ondernemingen, het verslag van 2004 daarover en de diverse belangrijke arresten van het voorbije decennium; is in het kader van het proces tot modernisering van het staatssteunbeleid, dat de Commissie in gang heeft gezet, ingenomen met de openbare raadpleging van 2014 over ontwerprichtsnoeren ter verduidelijking van het begrip „staatssteun” overeenkomstig artikel 107 VWEU, dat elementen behelst op het gebied van belastinggerelateerde staatssteun en met name fiscale rulings;

| 62. | stelt vast dat de jurisprudentie van het Hof van Justitie over de toepassing van de staatssteunregels op fiscale maatregelen van de lidstaten de afgelopen decennia steeds vastere vorm heeft gekregen, laatstelijk met de zaak-Gibraltar in 2011 (34); |
| --- | --- |

62.

stelt vast dat de jurisprudentie van het Hof van Justitie over de toepassing van de staatssteunregels op fiscale maatregelen van de lidstaten de afgelopen decennia steeds vastere vorm heeft gekregen, laatstelijk met de zaak-Gibraltar in 2011 (34);

| 63. | wijst erop dat het Hof van Justitie de nadruk heeft gelegd op het beginsel dat de inhoudelijke kant voorrang heeft op formele aspecten, en dat dus het economische effect van een maatregel het uitgangspunt vormt bij de beoordeling; |
| --- | --- |

63.

wijst erop dat het Hof van Justitie de nadruk heeft gelegd op het beginsel dat de inhoudelijke kant voorrang heeft op formele aspecten, en dat dus het economische effect van een maatregel het uitgangspunt vormt bij de beoordeling;

| 64. | stelt bijgevolg vast dat het Hof van Justitie uit het verbod op staatssteun vergaande voorwaarden heeft afgeleid voor de bevoegdheid van de lidstaten op het gebied van de belastingwetgeving; |
| --- | --- |

64.

stelt bijgevolg vast dat het Hof van Justitie uit het verbod op staatssteun vergaande voorwaarden heeft afgeleid voor de bevoegdheid van de lidstaten op het gebied van de belastingwetgeving;

| 65. | wijst erop dat het concept van „de aard en de opzet van het nationale stelsel” als referentiekader dient om te beoordelen of directe of indirecte belastingen al dan niet selectief zijn en derhalve al dan niet verenigbaar met de interne markt, en dat elke vorm van staatssteun moet worden getoetst aan het reeds bestaande evenwicht; benadrukt dat, aangezien de EU-benchmark voor het beoordelen van mogelijke verstoringen het nationale referentiestelsel is (35), niet alle concurrentieverstoringen en schadelijke belastingpraktijken op de interne markt onder de huidige mededingingsregels vallen; wijst er derhalve op dat het probleem van de ontwijking van vennootschapsbelasting in de EU niet kan worden opgelost met alleen de volledige handhaving van deze regels; |
| --- | --- |

65.

wijst erop dat het concept van „de aard en de opzet van het nationale stelsel” als referentiekader dient om te beoordelen of directe of indirecte belastingen al dan niet selectief zijn en derhalve al dan niet verenigbaar met de interne markt, en dat elke vorm van staatssteun moet worden getoetst aan het reeds bestaande evenwicht; benadrukt dat, aangezien de EU-benchmark voor het beoordelen van mogelijke verstoringen het nationale referentiestelsel is (35), niet alle concurrentieverstoringen en schadelijke belastingpraktijken op de interne markt onder de huidige mededingingsregels vallen; wijst er derhalve op dat het probleem van de ontwijking van vennootschapsbelasting in de EU niet kan worden opgelost met alleen de volledige handhaving van deze regels;

| 66. | wijst erop dat de Europese Commissie, volgens de gegevens die zij zijn bevoegde bijzondere commissie heeft toegestuurd (36), sinds 1991 naar slechts 65 belastinggerelateerde staatssteunzaken een officieel onderzoek heeft ingesteld, waarvan er 7 fiscale rulings betroffen en slechts 10 afkomstig waren van formele aanmeldingen van de lidstaten; |
| --- | --- |

66.

wijst erop dat de Europese Commissie, volgens de gegevens die zij zijn bevoegde bijzondere commissie heeft toegestuurd (36), sinds 1991 naar slechts 65 belastinggerelateerde staatssteunzaken een officieel onderzoek heeft ingesteld, waarvan er 7 fiscale rulings betroffen en slechts 10 afkomstig waren van formele aanmeldingen van de lidstaten;

| 67. | benadrukt dat de Commissie in de tweede helft van het voorbije decennium slechts een klein aantal zaken op het gebied van belastinggerelateerde staatssteun heeft behandeld, en dat de recente staatssteunprocedures de volgende fasen omvatten:






  — | de instelling, in juni 2013, van een onderzoek naar praktijken op het vlak van fiscale rulings in zeven lidstaten, dat in december 2014 werd uitgebreid tot alle lidstaten, |
| --- | --- | --- |

67.

benadrukt dat de Commissie in de tweede helft van het voorbije decennium slechts een klein aantal zaken op het gebied van belastinggerelateerde staatssteun heeft behandeld, en dat de recente staatssteunprocedures de volgende fasen omvatten:

—

de instelling, in juni 2013, van een onderzoek naar praktijken op het vlak van fiscale rulings in zeven lidstaten, dat in december 2014 werd uitgebreid tot alle lidstaten,

| — | de start, in oktober 2013, van een onderzoek naar de vennootschapswetgeving van Gibraltar, en met name de vraag of deze bepaalde ondernemingen bevoordeelt, en de uitbreiding van dit onderzoek, in oktober 2014, tot fiscale rulings van Gibraltar, |
| --- | --- |

—

de start, in oktober 2013, van een onderzoek naar de vennootschapswetgeving van Gibraltar, en met name de vraag of deze bepaalde ondernemingen bevoordeelt, en de uitbreiding van dit onderzoek, in oktober 2014, tot fiscale rulings van Gibraltar,

| — | tegelijkertijd, de instelling van een afzonderlijk onderzoek naar fiscale regelingen op het gebied van intellectuele eigendom („octrooiboxen”), |
| --- | --- |

—

tegelijkertijd, de instelling van een afzonderlijk onderzoek naar fiscale regelingen op het gebied van intellectuele eigendom („octrooiboxen”),

| — | de instelling, in juni 2014, van officiële onderzoeken naar drie gevallen: Apple in Ierland, Fiat Finance and Trade in Luxemburg en Starbucks in Nederland, die in oktober 2015 zijn afgerond, in oktober 2014 gevolgd door een onderzoek naar Amazon in Luxemburg, |
| --- | --- |

—

de instelling, in juni 2014, van officiële onderzoeken naar drie gevallen: Apple in Ierland, Fiat Finance and Trade in Luxemburg en Starbucks in Nederland, die in oktober 2015 zijn afgerond, in oktober 2014 gevolgd door een onderzoek naar Amazon in Luxemburg,

| — | de instelling, in februari 2015, van een officieel onderzoek naar een belastingregeling in België (systeem van fiscale rulings voor overwinst); |
| --- | --- |

—

de instelling, in februari 2015, van een officieel onderzoek naar een belastingregeling in België (systeem van fiscale rulings voor overwinst);

| 68. | benadrukt dat de lopende en afgeronde onderzoeken van de Commissie en de door LuxLeaks aan het licht gebrachte zaken erop wijzen dat sommige lidstaten zich niet hebben gehouden aan hun wettelijke verplichting (37) om alle potentiële staatssteundossiers over te leggen aan de Commissie; |
| --- | --- |

68.

benadrukt dat de lopende en afgeronde onderzoeken van de Commissie en de door LuxLeaks aan het licht gebrachte zaken erop wijzen dat sommige lidstaten zich niet hebben gehouden aan hun wettelijke verplichting (37) om alle potentiële staatssteundossiers over te leggen aan de Commissie;

| 69. | benadrukt dat deze onderzoeken licht hebben geworpen op slechts een zeer beperkte steekproef van een aantal typische praktijken, die van invloed zijn op de belastbare winst die door middel van verrekenprijzen wordt toegewezen aan sommige dochterondernemingen van multinationals; vreest dat de huidige middelen van de bevoegde diensten van de Commissie haar vermogen beperken om een beduidend groter aantal zaken te behandelen en stelselmatige controles uit te voeren om na te gaan of er, naast de praktijken op basis van verrekenprijzen, nog andere praktijken op het gebied van vennootschapsbelasting zijn die mogelijkerwijs botsen met de staatssteunwetgeving; |
| --- | --- |

69.

benadrukt dat deze onderzoeken licht hebben geworpen op slechts een zeer beperkte steekproef van een aantal typische praktijken, die van invloed zijn op de belastbare winst die door middel van verrekenprijzen wordt toegewezen aan sommige dochterondernemingen van multinationals; vreest dat de huidige middelen van de bevoegde diensten van de Commissie haar vermogen beperken om een beduidend groter aantal zaken te behandelen en stelselmatige controles uit te voeren om na te gaan of er, naast de praktijken op basis van verrekenprijzen, nog andere praktijken op het gebied van vennootschapsbelasting zijn die mogelijkerwijs botsen met de staatssteunwetgeving;

| 70. | spreekt zijn uitdrukkelijke steun uit voor de aanpak van de Commissie, die erin bestaat de nodige tijd te nemen om de lopende zaken grondig en met alle vereiste zorgvuldigheid te onderzoeken; is van mening dat het resultaat van de onderzoeken ertoe zal bijdragen dat er nauwkeurigere, doeltreffendere richtsnoeren inzake belastinggerelateerde staatssteun en verrekenprijzen worden vastgesteld en dat de lidstaten ertoe worden verplicht hun praktijken dienovereenkomstig aan te passen; verzoekt de Commissie desalniettemin deze lopende belastinggerelateerde staatssteunonderzoeken zo snel als praktisch gezien mogelijk is af te ronden, zonder daarbij afbreuk te doen aan de kwaliteit en de geloofwaardigheid van de onderzoeken, en kijkt met veel belangstelling uit naar de resultaten; verzoekt de Commissie regelmatig aan het Parlement verslag uit te brengen over deze onderzoeken; verzoekt de Commissie erop aan te dringen dat elke ontbrekende euro wordt terugbetaald als in de lopende zaken wordt bevestigd dat de staatssteun onwettig was; |
| --- | --- |

70.

spreekt zijn uitdrukkelijke steun uit voor de aanpak van de Commissie, die erin bestaat de nodige tijd te nemen om de lopende zaken grondig en met alle vereiste zorgvuldigheid te onderzoeken; is van mening dat het resultaat van de onderzoeken ertoe zal bijdragen dat er nauwkeurigere, doeltreffendere richtsnoeren inzake belastinggerelateerde staatssteun en verrekenprijzen worden vastgesteld en dat de lidstaten ertoe worden verplicht hun praktijken dienovereenkomstig aan te passen; verzoekt de Commissie desalniettemin deze lopende belastinggerelateerde staatssteunonderzoeken zo snel als praktisch gezien mogelijk is af te ronden, zonder daarbij afbreuk te doen aan de kwaliteit en de geloofwaardigheid van de onderzoeken, en kijkt met veel belangstelling uit naar de resultaten; verzoekt de Commissie regelmatig aan het Parlement verslag uit te brengen over deze onderzoeken; verzoekt de Commissie erop aan te dringen dat elke ontbrekende euro wordt terugbetaald als in de lopende zaken wordt bevestigd dat de staatssteun onwettig was;

| 71. | benadrukt dat de lopende onderzoeken er in het geval van een inbreuk op de EU-regelgeving toe kunnen leiden dat de lidstaat die de betreffende belastingmaatregel heeft goedgekeurd, het bedrag terugvordert dat overeenkomt met de onrechtmatige staatssteun die aan de begunstigde ondernemingen is toegekend; benadrukt dat deze terugvordering weliswaar een aanzienlijk negatief effect kan hebben op de reputatie van de betreffende lidstaat, maar in feite neerkomt op een beloning voor niet-naleving, die de lidstaten er in geval van twijfel waarschijnlijk niet van zal weerhouden om oneigenlijke belastingvoordelen toe te kennen, maar ze integendeel vrijstelt van de verantwoordelijkheid om toe te zien op de inachtneming van de EU-staatssteunregels, en die geen compensatie vormt voor het financiële verlies dat de begrotingen van de benadeelde lidstaten hebben geleden; meent meer in het algemeen dat de staatssteunregels moeten voorzien in sancties die voldoende afschrikkend zijn om onwettige staatssteun tegen te gaan; |
| --- | --- |

71.

benadrukt dat de lopende onderzoeken er in het geval van een inbreuk op de EU-regelgeving toe kunnen leiden dat de lidstaat die de betreffende belastingmaatregel heeft goedgekeurd, het bedrag terugvordert dat overeenkomt met de onrechtmatige staatssteun die aan de begunstigde ondernemingen is toegekend; benadrukt dat deze terugvordering weliswaar een aanzienlijk negatief effect kan hebben op de reputatie van de betreffende lidstaat, maar in feite neerkomt op een beloning voor niet-naleving, die de lidstaten er in geval van twijfel waarschijnlijk niet van zal weerhouden om oneigenlijke belastingvoordelen toe te kennen, maar ze integendeel vrijstelt van de verantwoordelijkheid om toe te zien op de inachtneming van de EU-staatssteunregels, en die geen compensatie vormt voor het financiële verlies dat de begrotingen van de benadeelde lidstaten hebben geleden; meent meer in het algemeen dat de staatssteunregels moeten voorzien in sancties die voldoende afschrikkend zijn om onwettige staatssteun tegen te gaan;

| 72. | wijst tevens op de mogelijkheid, in het geval van oneigenlijke verrekenprijzen tussen grensoverschrijdende dochterondernemingen, dat niet alleen de belastinginkomsten van de lidstaat waarvan de belastingvoordelen uitgaan, worden aangepast (terugvordering van steun), maar ook die van andere landen waar de transactie plaatsvond (ex-post aanpassing van verrekenprijzen en dus van het belastbaar inkomen); benadrukt dat dit in sommige gevallen zou kunnen leiden tot dubbele belastingheffing; |
| --- | --- |

72.

wijst tevens op de mogelijkheid, in het geval van oneigenlijke verrekenprijzen tussen grensoverschrijdende dochterondernemingen, dat niet alleen de belastinginkomsten van de lidstaat waarvan de belastingvoordelen uitgaan, worden aangepast (terugvordering van steun), maar ook die van andere landen waar de transactie plaatsvond (ex-post aanpassing van verrekenprijzen en dus van het belastbaar inkomen); benadrukt dat dit in sommige gevallen zou kunnen leiden tot dubbele belastingheffing;

| 73. | wijst er nogmaals op dat fiscale rulings moeten dienen om rechtszekerheid te beiden en bij de begunstigden gerechtvaardigde verwachtingen wekken; benadrukt, in een context waarin nationale rulings kunnen worden aangevochten op grond van EU-staatssteunregels, dat het risico bestaat dat de lidstaten afzonderlijke verzoeken om rulings massaal gaan aanmelden met het oog op voorafgaande toestemming van de Commissie, teneinde rechtsonzekerheid voor belastingdiensten en ondernemingen te voorkomen; onderstreept dat op de grotere aantallen aanmeldingen, alsook op de van de lidstaten verlangde grotere transparantie in fiscale aangelegenheden, gereageerd moet worden met de terbeschikkingstelling van meer capaciteit bij de Commissie en verbeterde processen voor het doorgeven van informatie; |
| --- | --- |

73.

wijst er nogmaals op dat fiscale rulings moeten dienen om rechtszekerheid te beiden en bij de begunstigden gerechtvaardigde verwachtingen wekken; benadrukt, in een context waarin nationale rulings kunnen worden aangevochten op grond van EU-staatssteunregels, dat het risico bestaat dat de lidstaten afzonderlijke verzoeken om rulings massaal gaan aanmelden met het oog op voorafgaande toestemming van de Commissie, teneinde rechtsonzekerheid voor belastingdiensten en ondernemingen te voorkomen; onderstreept dat op de grotere aantallen aanmeldingen, alsook op de van de lidstaten verlangde grotere transparantie in fiscale aangelegenheden, gereageerd moet worden met de terbeschikkingstelling van meer capaciteit bij de Commissie en verbeterde processen voor het doorgeven van informatie;

Derde landen

| 74. | vindt het zorgwekkend dat de negatieve overloopeffecten van schadelijke belastingpraktijken van sommige multinationals veel groter lijken te zijn voor ontwikkelingslanden dan voor ontwikkelde landen (38), aangezien eerstgenoemden een groter deel van hun inkomsten uit vennootschapsbelasting halen en beschikken over zwakkere stelsels voor overheidsfinanciën, regelgevingsklimaten en administratieve capaciteit om toe te zien op de belastingnaleving en het hoofd te bieden aan deze schadelijke belastingpraktijken; merkt op dat ontwikkelingslanden volgens het IMF (39) relatief gezien drie keer meer inkomsten verliezen door agressieve belastingplanning dan ontwikkelde landen; benadrukt dat artikel 208 van het Verdrag van Lissabon de lidstaten ertoe verplicht hun beleid aan te passen om de ontwikkeling in ontwikkelingslanden te steunen; wijst erop dat uitvoerige analyses van de overloopeffecten van de belastingpraktijken van de lidstaten, waarvan de bevindingen openbaar zouden moeten worden gemaakt, de beleidsvorming kunnen helpen sturen om ervoor te zorgen dat deze praktijken de belastinggrondslag van andere lidstaten of derde landen niet uitholt; |
| --- | --- |

74.

vindt het zorgwekkend dat de negatieve overloopeffecten van schadelijke belastingpraktijken van sommige multinationals veel groter lijken te zijn voor ontwikkelingslanden dan voor ontwikkelde landen (38), aangezien eerstgenoemden een groter deel van hun inkomsten uit vennootschapsbelasting halen en beschikken over zwakkere stelsels voor overheidsfinanciën, regelgevingsklimaten en administratieve capaciteit om toe te zien op de belastingnaleving en het hoofd te bieden aan deze schadelijke belastingpraktijken; merkt op dat ontwikkelingslanden volgens het IMF (39) relatief gezien drie keer meer inkomsten verliezen door agressieve belastingplanning dan ontwikkelde landen; benadrukt dat artikel 208 van het Verdrag van Lissabon de lidstaten ertoe verplicht hun beleid aan te passen om de ontwikkeling in ontwikkelingslanden te steunen; wijst erop dat uitvoerige analyses van de overloopeffecten van de belastingpraktijken van de lidstaten, waarvan de bevindingen openbaar zouden moeten worden gemaakt, de beleidsvorming kunnen helpen sturen om ervoor te zorgen dat deze praktijken de belastinggrondslag van andere lidstaten of derde landen niet uitholt;

| 75. | benadrukt dat de weinige „winnaars” van de wereldwijde belastingconcurrentie, namelijk de landen met een zeer aantrekkelijk vennootschapsbelastingbeleid binnen en buiten de EU, tegelijkertijd over een aantal onevenredige economische fundamentals beschikken in verhouding tot hun omvang en reële economische activiteit, met name wanneer wordt gekeken naar bv. het aantal ingezeten vennootschappen per inwoner, het geboekte bedrag aan buitenlandse winsten, directe buitenlandse investeringen of uitgaande financiële stromen in verhouding tot het bbp, enz.; merkt op dat hieruit het artificiële karakter van hun belastinggrondslag en inkomende financiële stromen blijkt, alsook de door de huidige belastingstelsels mogelijk gemaakte loskoppeling van de plaats waar de waarde wordt gecreëerd en de plaats waar belasting wordt geheven; |
| --- | --- |

75.

benadrukt dat de weinige „winnaars” van de wereldwijde belastingconcurrentie, namelijk de landen met een zeer aantrekkelijk vennootschapsbelastingbeleid binnen en buiten de EU, tegelijkertijd over een aantal onevenredige economische fundamentals beschikken in verhouding tot hun omvang en reële economische activiteit, met name wanneer wordt gekeken naar bv. het aantal ingezeten vennootschappen per inwoner, het geboekte bedrag aan buitenlandse winsten, directe buitenlandse investeringen of uitgaande financiële stromen in verhouding tot het bbp, enz.; merkt op dat hieruit het artificiële karakter van hun belastinggrondslag en inkomende financiële stromen blijkt, alsook de door de huidige belastingstelsels mogelijk gemaakte loskoppeling van de plaats waar de waarde wordt gecreëerd en de plaats waar belasting wordt geheven;

| 76. | benadrukt dat belastingconcurrentie beslist niet beperkt is tot de lidstaten, met inbegrip van hun afhankelijke of geassocieerde gebieden, en dat de meeste onderzochte praktijken een internationale dimensie hebben, vanwege de verschuiving van winsten naar rechtsgebieden met een laag belastingniveau of zonder belastingheffing of met een geheimhoudingsregeling, waar vaak geen substantiële economische activiteit plaatsvindt; betreurt dat er geen sprake is van een gecoördineerde aanpak van de lidstaten ten aanzien van al die rechtsgebieden, niet alleen op het vlak van een gezamenlijk optreden of gezamenlijke reactie tegen hun schadelijke praktijken, maar ook, ondanks de inspanningen van de Commissie, met betrekking tot hun identificatie en de relevante criteria; schaart zich daarom resoluut achter het voorstel van de Commissie van 2012, dat voorziet in substantiële criteria voor eerlijke concurrentie, naast transparantie en de uitwisseling van informatie, alsook de recente publicatie in het belastingpakket van de Commissie van 17 juni 2015 van een lijst van niet-coöperatieve fiscale rechtsgebieden, die is vastgesteld aan de hand van een „gemene deler”-aanpak op basis van bestaande nationale lijsten; benadrukt dat de vaststelling van een dergelijke lijst een eerste vereiste is voor het nemen van passende maatregelen tegen dergelijke rechtsgebieden; is van oordeel dat deze lijst de eerste stap moet zijn van een proces dat leidt tot een nauwkeurige, objectieve definitie van belastingparadijzen, die als uitgangspunt kan dienen voor toekomstige lijsten, die zullen worden opgesteld aan de hand van duidelijke criteria die van tevoren bekend moeten zijn; moedigt de Commissie aan om te beoordelen of Europese rechtsgebieden aan deze criteria voldoen; |
| --- | --- |

76.

benadrukt dat belastingconcurrentie beslist niet beperkt is tot de lidstaten, met inbegrip van hun afhankelijke of geassocieerde gebieden, en dat de meeste onderzochte praktijken een internationale dimensie hebben, vanwege de verschuiving van winsten naar rechtsgebieden met een laag belastingniveau of zonder belastingheffing of met een geheimhoudingsregeling, waar vaak geen substantiële economische activiteit plaatsvindt; betreurt dat er geen sprake is van een gecoördineerde aanpak van de lidstaten ten aanzien van al die rechtsgebieden, niet alleen op het vlak van een gezamenlijk optreden of gezamenlijke reactie tegen hun schadelijke praktijken, maar ook, ondanks de inspanningen van de Commissie, met betrekking tot hun identificatie en de relevante criteria; schaart zich daarom resoluut achter het voorstel van de Commissie van 2012, dat voorziet in substantiële criteria voor eerlijke concurrentie, naast transparantie en de uitwisseling van informatie, alsook de recente publicatie in het belastingpakket van de Commissie van 17 juni 2015 van een lijst van niet-coöperatieve fiscale rechtsgebieden, die is vastgesteld aan de hand van een „gemene deler”-aanpak op basis van bestaande nationale lijsten; benadrukt dat de vaststelling van een dergelijke lijst een eerste vereiste is voor het nemen van passende maatregelen tegen dergelijke rechtsgebieden; is van oordeel dat deze lijst de eerste stap moet zijn van een proces dat leidt tot een nauwkeurige, objectieve definitie van belastingparadijzen, die als uitgangspunt kan dienen voor toekomstige lijsten, die zullen worden opgesteld aan de hand van duidelijke criteria die van tevoren bekend moeten zijn; moedigt de Commissie aan om te beoordelen of Europese rechtsgebieden aan deze criteria voldoen;

| 77. | benadrukt dat in het kader van de werkzaamheden van de OESO in dit verband een aantal belangrijke resultaten zijn geboekt op het gebied van transparantie en informatie-uitwisseling; is met name verheugd over het feit dat sinds juni 2015 bijna 100 landen het Multilaterale Verdrag inzake administratieve bijstand in belastingzaken (het „Gezamenlijk Verdrag”) hebben ondertekend, dat voorziet in administratieve samenwerking tussen staten bij de beoordeling en inning van belastingen, met name met het oog op het bestrijden van belastingontwijking en -ontduiking; |
| --- | --- |

77.

benadrukt dat in het kader van de werkzaamheden van de OESO in dit verband een aantal belangrijke resultaten zijn geboekt op het gebied van transparantie en informatie-uitwisseling; is met name verheugd over het feit dat sinds juni 2015 bijna 100 landen het Multilaterale Verdrag inzake administratieve bijstand in belastingzaken (het „Gezamenlijk Verdrag”) hebben ondertekend, dat voorziet in administratieve samenwerking tussen staten bij de beoordeling en inning van belastingen, met name met het oog op het bestrijden van belastingontwijking en -ontduiking;

| 78. | benadrukt evenwel dat de werkzaamheden van de OESO met betrekking tot haar eerdere lijst van niet-coöperatieve belastingparadijzen gebaseerd waren op een politiek proces dat reeds bij de vaststelling van de criteria voor de lijsten geleid heeft tot willekeurige compromissen, zoals de vereiste om een belastingakkoord te sluiten met 12 andere landen, en waardoor geen enkel rechtsgebied als niet-coöperatief belastingparadijs is aangemerkt; benadrukt dat haar huidige aanpak nog steeds gebaseerd is op criteria voor fiscale transparantie en informatie-uitwisseling, die niet toereikend zijn om de schadelijkheid van bepaalde belastingpraktijken aan te pakken; wijst erop dat dit, zonder in te gaan op de verdiensten ervan, afbreuk doet aan de relevantie van de OESO-aanpak om vast te stellen welke fiscale rechtsgebieden de pijlers zijn van de wereldwijde belastingontwijkingspraktijken en schadelijke belastingconcurrentie; benadrukt met name dat deze aanpak geen verband houdt met kwalitatieve indicatoren op basis waarvan objectief kan worden beoordeeld of er al dan niet sprake is van goed bestuur, en dat hierin geen kwantitatieve gegevens in aanmerking worden genomen, zoals boekwinsten, inkomende en uitgaande financiële stromen en hun verband met/loskoppeling van de economische realiteit in een bepaald rechtsgebied; |
| --- | --- |

78.

benadrukt evenwel dat de werkzaamheden van de OESO met betrekking tot haar eerdere lijst van niet-coöperatieve belastingparadijzen gebaseerd waren op een politiek proces dat reeds bij de vaststelling van de criteria voor de lijsten geleid heeft tot willekeurige compromissen, zoals de vereiste om een belastingakkoord te sluiten met 12 andere landen, en waardoor geen enkel rechtsgebied als niet-coöperatief belastingparadijs is aangemerkt; benadrukt dat haar huidige aanpak nog steeds gebaseerd is op criteria voor fiscale transparantie en informatie-uitwisseling, die niet toereikend zijn om de schadelijkheid van bepaalde belastingpraktijken aan te pakken; wijst erop dat dit, zonder in te gaan op de verdiensten ervan, afbreuk doet aan de relevantie van de OESO-aanpak om vast te stellen welke fiscale rechtsgebieden de pijlers zijn van de wereldwijde belastingontwijkingspraktijken en schadelijke belastingconcurrentie; benadrukt met name dat deze aanpak geen verband houdt met kwalitatieve indicatoren op basis waarvan objectief kan worden beoordeeld of er al dan niet sprake is van goed bestuur, en dat hierin geen kwantitatieve gegevens in aanmerking worden genomen, zoals boekwinsten, inkomende en uitgaande financiële stromen en hun verband met/loskoppeling van de economische realiteit in een bepaald rechtsgebied;

| 79. | onderstreept voorts dat deze lijsten op nationaal niveau kunnen worden gebruikt om nationale beschermings- en ontwijkingsbestrijdingsregels toe te passen op derde landen (zoals een beperking van voordelen, een onderzoek naar het hoofddoel, regels inzake buitenlandse filialen, enz.) en dat de beperkingen van dergelijke lijsten dus ook de reikwijdte en doeltreffendheid kunnen beperken van nationale maatregelen tegen schadelijke belastingprakijken; |
| --- | --- |

79.

onderstreept voorts dat deze lijsten op nationaal niveau kunnen worden gebruikt om nationale beschermings- en ontwijkingsbestrijdingsregels toe te passen op derde landen (zoals een beperking van voordelen, een onderzoek naar het hoofddoel, regels inzake buitenlandse filialen, enz.) en dat de beperkingen van dergelijke lijsten dus ook de reikwijdte en doeltreffendheid kunnen beperken van nationale maatregelen tegen schadelijke belastingprakijken;

| 80. | is ervan overtuigd dat het garanderen van eerlijke concurrentie op de interne markt en het beschermen van de belastinggrondslag van de lidstaten sterk afhankelijk zijn van de aanpak van de zwakste schakel in de interacties met rechtsgebieden met een laag belastingniveau of zonder belastingheffing of met een geheimhoudingsregeling, rekening houdend met het feit dat belastingtarieven een nationale bevoegdheid zijn, aangezien het bestaan van een belastingsluis (bv. geen bronbelasting) naar derde landen, ongeacht hun belastingpraktijken, de mogelijkheden voor belastingontwijking binnen de EU aanzienlijk vergroot; |
| --- | --- |

80.

is ervan overtuigd dat het garanderen van eerlijke concurrentie op de interne markt en het beschermen van de belastinggrondslag van de lidstaten sterk afhankelijk zijn van de aanpak van de zwakste schakel in de interacties met rechtsgebieden met een laag belastingniveau of zonder belastingheffing of met een geheimhoudingsregeling, rekening houdend met het feit dat belastingtarieven een nationale bevoegdheid zijn, aangezien het bestaan van een belastingsluis (bv. geen bronbelasting) naar derde landen, ongeacht hun belastingpraktijken, de mogelijkheden voor belastingontwijking binnen de EU aanzienlijk vergroot;

| 81. | benadrukt dat een gecoördineerde aanpak van de lidstaten ten aanzien van zowel ontwikkelingslanden als ontwikkelde landen de aanpak van schadelijke belastingpraktijken en het bevorderen van meer wederkerigheid in belastingzaken veel doeltreffender kan maken; |
| --- | --- |

81.

benadrukt dat een gecoördineerde aanpak van de lidstaten ten aanzien van zowel ontwikkelingslanden als ontwikkelde landen de aanpak van schadelijke belastingpraktijken en het bevorderen van meer wederkerigheid in belastingzaken veel doeltreffender kan maken;

| 82. | benadrukt dat, als antwoord op de druk van zowel de EU als de G20 met betrekking tot fiscale transparantie, en in de context van de financiële, economische en schuldencrisis, een aantal derde landen eindelijk een overeenkomst voor de uitwisseling van belastinggegevens met de EU hebben gesloten, waardoor de samenwerking met deze landen zou moeten verbeteren; wijst erop dat in mei 2015 een overeenkomst met Zwitserland is gesloten, na een lange „overgangsperiode” waarin deze belangrijke handelspartner van de EU geprofiteerd heeft van preferentiële toegang tot de interne markt, maar tegelijkertijd op andere gebieden niet meewerkte, met name op het gebied van belasting; |
| --- | --- |

82.

benadrukt dat, als antwoord op de druk van zowel de EU als de G20 met betrekking tot fiscale transparantie, en in de context van de financiële, economische en schuldencrisis, een aantal derde landen eindelijk een overeenkomst voor de uitwisseling van belastinggegevens met de EU hebben gesloten, waardoor de samenwerking met deze landen zou moeten verbeteren; wijst erop dat in mei 2015 een overeenkomst met Zwitserland is gesloten, na een lange „overgangsperiode” waarin deze belangrijke handelspartner van de EU geprofiteerd heeft van preferentiële toegang tot de interne markt, maar tegelijkertijd op andere gebieden niet meewerkte, met name op het gebied van belasting;

| 83. | neemt ter kennis dat hierover weliswaar onderhandelingen plaatsvinden, maar dat die nog niet geleid hebben tot een snelle ondertekening van vergelijkbare samenwerkingsovereenkomsten met San Marino, Monaco, Liechtenstein en Andorra; betreurt het dat de Commissie niet over een vergelijkbaar Europees mandaat beschikt om met de overzeese gebieden die op dit moment onder de EU-richtlijn spaarbelasting vallen, te onderhandelen over overeenkomsten betreffende de automatische uitwisseling van gegevens; |
| --- | --- |

83.

neemt ter kennis dat hierover weliswaar onderhandelingen plaatsvinden, maar dat die nog niet geleid hebben tot een snelle ondertekening van vergelijkbare samenwerkingsovereenkomsten met San Marino, Monaco, Liechtenstein en Andorra; betreurt het dat de Commissie niet over een vergelijkbaar Europees mandaat beschikt om met de overzeese gebieden die op dit moment onder de EU-richtlijn spaarbelasting vallen, te onderhandelen over overeenkomsten betreffende de automatische uitwisseling van gegevens;

| 84. | stelt bezorgd vast dat vele ontwikkelingslanden zeer kwetsbaar zijn voor belastingontwijking door multinationals, en dat de verrekenprijspraktijken van multinationals de belangrijkste reden zijn voor gemiste inkomsten voor de nationale begrotingen van ontwikkelingslanden (40); benadrukt voorts dat deze landen zich in een zeer zwakke onderhandelingspositie bevinden ten opzichte van bepaalde multinationals en buitenlandse directe investeerders die over de hele wereld „rondshoppen” op zoek naar belastingsubsidies en -vrijstellingen; hekelt het feit dat het jaarlijkse verlies aan belastinginkomsten voor de nationale begrotingen naar schatting 91 (41) à 125 (42) miljard EUR bedraagt; |
| --- | --- |

84.

stelt bezorgd vast dat vele ontwikkelingslanden zeer kwetsbaar zijn voor belastingontwijking door multinationals, en dat de verrekenprijspraktijken van multinationals de belangrijkste reden zijn voor gemiste inkomsten voor de nationale begrotingen van ontwikkelingslanden (40); benadrukt voorts dat deze landen zich in een zeer zwakke onderhandelingspositie bevinden ten opzichte van bepaalde multinationals en buitenlandse directe investeerders die over de hele wereld „rondshoppen” op zoek naar belastingsubsidies en -vrijstellingen; hekelt het feit dat het jaarlijkse verlies aan belastinginkomsten voor de nationale begrotingen naar schatting 91 (41) à 125 (42) miljard EUR bedraagt;

| 85. | herinnert de lidstaten eraan dat zij aan het in het Verdrag van Lissabon vastgelegde beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling gehouden zijn en ervoor moeten zorgen dat hun belastingbeleid de EU-doelstellingen op het gebied van ontwikkeling niet ondermijnt; spoort de lidstaten ertoe aan de overloopeffecten van hun belastingbeleid en de gevolgen van dat beleid voor ontwikkelingslanden in kaart te brengen, zoals aanbevolen door het IMF; |
| --- | --- |

85.

herinnert de lidstaten eraan dat zij aan het in het Verdrag van Lissabon vastgelegde beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling gehouden zijn en ervoor moeten zorgen dat hun belastingbeleid de EU-doelstellingen op het gebied van ontwikkeling niet ondermijnt; spoort de lidstaten ertoe aan de overloopeffecten van hun belastingbeleid en de gevolgen van dat beleid voor ontwikkelingslanden in kaart te brengen, zoals aanbevolen door het IMF;

Conclusies en aanbevelingen

| 86. | concludeert, terugkijkend op het mandaat dat het zijn bijzondere commissie heeft gegeven, en ondanks de diverse ondervonden beperkingen en belemmeringen tijdens de uitvoering van haar informatieopdrachten en de geringe medewerking van de lidstaten en de overige Europese instellingen, dat:






  — | onverminderd de uitkomst van de lopende onderzoeken naar staatssteun van de Commissie, uit de verzamelde informatie blijkt dat lidstaten zich in diverse gevallen niet hebben gehouden aan artikel 107, lid 1, VWEU, omdat zij fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect hebben ingevoerd die, door begunstiging van bepaalde ondernemingen, de concurrentie op de interne markt hebben verstoord, |
| --- | --- | --- |

86.

concludeert, terugkijkend op het mandaat dat het zijn bijzondere commissie heeft gegeven, en ondanks de diverse ondervonden beperkingen en belemmeringen tijdens de uitvoering van haar informatieopdrachten en de geringe medewerking van de lidstaten en de overige Europese instellingen, dat:

—

onverminderd de uitkomst van de lopende onderzoeken naar staatssteun van de Commissie, uit de verzamelde informatie blijkt dat lidstaten zich in diverse gevallen niet hebben gehouden aan artikel 107, lid 1, VWEU, omdat zij fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect hebben ingevoerd die, door begunstiging van bepaalde ondernemingen, de concurrentie op de interne markt hebben verstoord,

| — | sommige lidstaten artikel 108 VWEU niet volledig hebben gehandhaafd, omdat zij de Commissie niet formeel in kennis hebben gesteld van al hun plannen om belastinggerelateerde steun te verlenen, waardoor zij ook inbreuk hebben gemaakt op de overeenkomstige bepalingen van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad; benadrukt dat de Commissie daardoor niet alle steunregelingen aan een voortdurend onderzoek heeft kunnen onderwerpen, zoals bedoeld in artikel 108 VWEU, aangezien zij in ieder geval vóór 2010 geen toegang had tot alle relevante informatie, d.w.z. de periode waarop haar lopende onderzoeken geen betrekking hebben, |
| --- | --- |

—

sommige lidstaten artikel 108 VWEU niet volledig hebben gehandhaafd, omdat zij de Commissie niet formeel in kennis hebben gesteld van al hun plannen om belastinggerelateerde steun te verlenen, waardoor zij ook inbreuk hebben gemaakt op de overeenkomstige bepalingen van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad; benadrukt dat de Commissie daardoor niet alle steunregelingen aan een voortdurend onderzoek heeft kunnen onderwerpen, zoals bedoeld in artikel 108 VWEU, aangezien zij in ieder geval vóór 2010 geen toegang had tot alle relevante informatie, d.w.z. de periode waarop haar lopende onderzoeken geen betrekking hebben,

| — | lidstaten niet hebben voldaan aan de verplichtingen van de Richtlijnen 77/799/EEG en 2011/16/EU van de Raad, aangezien zij niet spontaan fiscale informatie hebben uitgewisseld — en dat nog steeds niet doen — zelfs toen er, ondanks de beoordelingsmarge waarin die richtlijnen voorzien, duidelijke redenen waren om aan te nemen dat er in andere lidstaten belastingen werden gederfd of dat er belastingbesparingen ontstonden door een kunstmatige verschuiving van winsten binnen een groep, |
| --- | --- |

—

lidstaten niet hebben voldaan aan de verplichtingen van de Richtlijnen 77/799/EEG en 2011/16/EU van de Raad, aangezien zij niet spontaan fiscale informatie hebben uitgewisseld — en dat nog steeds niet doen — zelfs toen er, ondanks de beoordelingsmarge waarin die richtlijnen voorzien, duidelijke redenen waren om aan te nemen dat er in andere lidstaten belastingen werden gederfd of dat er belastingbesparingen ontstonden door een kunstmatige verschuiving van winsten binnen een groep,

| — | sommige lidstaten het in artikel 4, lid 3, VEU vastgelegde beginsel van loyale samenwerking niet in acht hebben genomen, aangezien zij niet alle algemene of bijzondere maatregelen hebben getroffen die geschikt zijn om de nakoming van hun verplichtingen te verzekeren, |
| --- | --- |

—

sommige lidstaten het in artikel 4, lid 3, VEU vastgelegde beginsel van loyale samenwerking niet in acht hebben genomen, aangezien zij niet alle algemene of bijzondere maatregelen hebben getroffen die geschikt zijn om de nakoming van hun verplichtingen te verzekeren,

| — | een analyse van afzonderlijke gevallen van inbreuken op de communautaire wetgeving, in het bijzonder de hierboven vermelde leden, niet mogelijk was als gevolg van het ontbreken van gedetailleerde informatie van de lidstaten, de Raad en de Commissie, |
| --- | --- |

—

een analyse van afzonderlijke gevallen van inbreuken op de communautaire wetgeving, in het bijzonder de hierboven vermelde leden, niet mogelijk was als gevolg van het ontbreken van gedetailleerde informatie van de lidstaten, de Raad en de Commissie,

| — | de Commissie haar rol van hoedster van de Verdragen, als vastgelegd on artikel 17, lid 1, VEU, niet heeft vervuld aangezien zij in deze zaak niet is opgetreden en niet al het nodige heeft gedaan om ervoor te zorgen dat de lidstaten hun verplichtingen, met name de verplichtingen uit hoogde van de Verordeningen 77/799/EEG en 2011/16/EU, nakomen, ondanks de aanwijzingen van niet-nakoming; door in het verleden geen staatssteunonderzoeken te initiëren, heeft de Commissie niet voldaan aan haar verplichtingen uit hoofde van artikel 108 van het Verdrag van Lissabon betreffende de werking van de interne markt; |
| --- | --- |

—

de Commissie haar rol van hoedster van de Verdragen, als vastgelegd on artikel 17, lid 1, VEU, niet heeft vervuld aangezien zij in deze zaak niet is opgetreden en niet al het nodige heeft gedaan om ervoor te zorgen dat de lidstaten hun verplichtingen, met name de verplichtingen uit hoogde van de Verordeningen 77/799/EEG en 2011/16/EU, nakomen, ondanks de aanwijzingen van niet-nakoming; door in het verleden geen staatssteunonderzoeken te initiëren, heeft de Commissie niet voldaan aan haar verplichtingen uit hoofde van artikel 108 van het Verdrag van Lissabon betreffende de werking van de interne markt;

| 87. | veroordeelt het feit dat meerdere opgevraagde fiscale documenten van de vergaderingen van de Groep gedragscode in het geheel niet of slechts gedeeltelijk aan de commissie beschikbaar zijn gesteld, hoewel sommige daarvan reeds zijn verstrekt aan individuele burgers die ze hadden opgevraagd via de procedure voor toegang tot documenten, wat betekent dat het Europees Parlement over het standpunt van de lidstaten inzake fiscale aangelegenheden minder informatie heeft dan Europese burgers; betreurt daarnaast het feit dat de Commissie van het totale aantal opgevraagde documenten, naar schatting ongeveer 5 500, slechts minder dan 5 % heeft vrijgegeven; betreurt het gebrek aan samenwerking met de commissie door de Commissie en de Raad, waardoor de commissie in de uitoefening van haar mandaat werd belemmerd; |
| --- | --- |

87.

veroordeelt het feit dat meerdere opgevraagde fiscale documenten van de vergaderingen van de Groep gedragscode in het geheel niet of slechts gedeeltelijk aan de commissie beschikbaar zijn gesteld, hoewel sommige daarvan reeds zijn verstrekt aan individuele burgers die ze hadden opgevraagd via de procedure voor toegang tot documenten, wat betekent dat het Europees Parlement over het standpunt van de lidstaten inzake fiscale aangelegenheden minder informatie heeft dan Europese burgers; betreurt daarnaast het feit dat de Commissie van het totale aantal opgevraagde documenten, naar schatting ongeveer 5 500, slechts minder dan 5 % heeft vrijgegeven; betreurt het gebrek aan samenwerking met de commissie door de Commissie en de Raad, waardoor de commissie in de uitoefening van haar mandaat werd belemmerd;

| 88. | vraagt de Raad en de Commissie, gezien het huidige gebrek aan bevoegdheden van het Parlement om een parlementaire enquête te houden, dringend hun goedkeuring te geven aan het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het enquêterecht van het Europees Parlement (43), teneinde het Parlement echte onderzoeksbevoegdheden te geven die nodig zijn voor de uitoefening van zijn parlementaire enquêterecht; |
| --- | --- |

88.

vraagt de Raad en de Commissie, gezien het huidige gebrek aan bevoegdheden van het Parlement om een parlementaire enquête te houden, dringend hun goedkeuring te geven aan het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het enquêterecht van het Europees Parlement (43), teneinde het Parlement echte onderzoeksbevoegdheden te geven die nodig zijn voor de uitoefening van zijn parlementaire enquêterecht;

| 89. | verzoekt de Commissie te onderzoeken of het nog mogelijk is de bovengenoemde inbreuken aanhangig te maken bij het Hof van Justitie; |
| --- | --- |

89.

verzoekt de Commissie te onderzoeken of het nog mogelijk is de bovengenoemde inbreuken aanhangig te maken bij het Hof van Justitie;

| 90. | verzoekt de lidstaten zich te voegen naar het beginsel dat winsten worden belast op de plaats waar ze worden gegenereerd; |
| --- | --- |

90.

verzoekt de lidstaten zich te voegen naar het beginsel dat winsten worden belast op de plaats waar ze worden gegenereerd;

| 91. | verzoekt de lidstaten en de EU-instellingen, die de politieke verantwoordelijkheid voor de huidige situatie delen, een einde te maken aan schadelijke belastingconcurrentie en ten volle samen te werken om een einde te maken aan de incongruenties — en geen nieuwe incongruenties te creëren — tussen belastingstelsels die leiden tot massale belastingontwijking door multinationals en grondslaguitholling op de interne markt; verzoekt de lidstaten in dit verband de Commissie en de andere lidstaten in kennis te stellen van alle relevante wijzigingen in hun vennootschapsbelastingwetgeving die van invloed zouden kunnen zijn op hun effectieve belastingtarieven of op de belastinginkomsten van andere lidstaten; benadrukt dat de lidstaten die een centrale rol spelen bij het faciliteren van belastingontduiking, hun verantwoordelijkheid op zich moeten nemen en een leidende rol moeten vervullen bij de inspanningen om de samenwerking op belastinggebied in de EU te verbeteren; |
| --- | --- |

91.

verzoekt de lidstaten en de EU-instellingen, die de politieke verantwoordelijkheid voor de huidige situatie delen, een einde te maken aan schadelijke belastingconcurrentie en ten volle samen te werken om een einde te maken aan de incongruenties — en geen nieuwe incongruenties te creëren — tussen belastingstelsels die leiden tot massale belastingontwijking door multinationals en grondslaguitholling op de interne markt; verzoekt de lidstaten in dit verband de Commissie en de andere lidstaten in kennis te stellen van alle relevante wijzigingen in hun vennootschapsbelastingwetgeving die van invloed zouden kunnen zijn op hun effectieve belastingtarieven of op de belastinginkomsten van andere lidstaten; benadrukt dat de lidstaten die een centrale rol spelen bij het faciliteren van belastingontduiking, hun verantwoordelijkheid op zich moeten nemen en een leidende rol moeten vervullen bij de inspanningen om de samenwerking op belastinggebied in de EU te verbeteren;

| 92. | verzoekt de staatshoofden en regeringsleiders van de EU duidelijke nieuwe politieke toezeggingen te doen om dringend iets te doen aan deze situatie, die niet langer kan worden getolereerd, niet in de laatste plaats vanwege de impact ervan op de nationale begrotingen, die ook al aan consolidatiemaatregelen onderworpen zijn, en op de belastingbijdrage van andere belastingbetalers, zoals kmo's en burgers; benadrukt in deze context dat het van plan is zijn rol ten volle te vervullen en bereid is doeltreffender politiek toezicht te houden, in nauwe samenwerking met de nationale parlementen; |
| --- | --- |

92.

verzoekt de staatshoofden en regeringsleiders van de EU duidelijke nieuwe politieke toezeggingen te doen om dringend iets te doen aan deze situatie, die niet langer kan worden getolereerd, niet in de laatste plaats vanwege de impact ervan op de nationale begrotingen, die ook al aan consolidatiemaatregelen onderworpen zijn, en op de belastingbijdrage van andere belastingbetalers, zoals kmo's en burgers; benadrukt in deze context dat het van plan is zijn rol ten volle te vervullen en bereid is doeltreffender politiek toezicht te houden, in nauwe samenwerking met de nationale parlementen;

| 93. | verzoekt de Commissie haar verplichting als hoedster van de Verdragen na te komen door te waarborgen dat de EU-wetgeving en het beginsel van loyale samenwerking tussen de lidstaten volledig in acht worden genomen; dringt er bij de Commissie op aan ambtshalve verdere juridische stappen te zetten in overeenstemming met haar bevoegdheden uit hoofde van het Verdrag; verzoekt de Commissie derhalve haar interne capaciteit te vergroten, eventueel door de oprichting van een specifieke belastingeenheid binnen haar diensten, die zich bezighoudt met zowel het toenemende aantal aanmeldingen van staatssteun op het gebied van het mededingsbeleid, als haar toegenomen verantwoordelijkheid voor het coördineren van de nieuwe maatregelen inzake belastingtransparantie; |
| --- | --- |

93.

verzoekt de Commissie haar verplichting als hoedster van de Verdragen na te komen door te waarborgen dat de EU-wetgeving en het beginsel van loyale samenwerking tussen de lidstaten volledig in acht worden genomen; dringt er bij de Commissie op aan ambtshalve verdere juridische stappen te zetten in overeenstemming met haar bevoegdheden uit hoofde van het Verdrag; verzoekt de Commissie derhalve haar interne capaciteit te vergroten, eventueel door de oprichting van een specifieke belastingeenheid binnen haar diensten, die zich bezighoudt met zowel het toenemende aantal aanmeldingen van staatssteun op het gebied van het mededingsbeleid, als haar toegenomen verantwoordelijkheid voor het coördineren van de nieuwe maatregelen inzake belastingtransparantie;

| 94. | verzoekt de lidstaten de Commissie alle nodige informatie te verstrekken, zodat zij ongehinderd haar rol als hoedster van de Verdragen kan vervullen; |
| --- | --- |

94.

verzoekt de lidstaten de Commissie alle nodige informatie te verstrekken, zodat zij ongehinderd haar rol als hoedster van de Verdragen kan vervullen;

| 95. | verzoekt de Commissie good practices inzake verrekenprijzen en vergoedingen voor leningen en financiering bij transacties binnen een groep te bevorderen, zodat die in overeenstemming worden gebracht met de gangbare marktprijzen; |
| --- | --- |

95.

verzoekt de Commissie good practices inzake verrekenprijzen en vergoedingen voor leningen en financiering bij transacties binnen een groep te bevorderen, zodat die in overeenstemming worden gebracht met de gangbare marktprijzen;

| 96. | onderstreept dat de lidstaten volledig bevoegd blijven voor het vaststellen van hun eigen vennootschapsbelastingtarieven; benadrukt niettemin dat de belastingconcurrentie in de EU en met derde landen moet worden gevoerd binnen een duidelijk regelgevingskader, teneinde te zorgen voor eerlijke concurrentie tussen ondernemingen op de interne markt, verzoekt de lidstaten in de eerste plaats te zorgen voor een gunstig ondernemingsklimaat, dat onder meer wordt gekenmerkt door economische, financiële en politieke stabiliteit, alsook juridische zekerheid en eenvoudige belastingregels; verzoekt de Commissie kwesties in verband met vennootschapsbelasting, met inbegrip van schadelijke belastingpraktijken en de gevolgen daarvan, grondiger aan te pakken in het kader van het Europees semester, omdat zij een cruciale rol spelen bij het waarborgen van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, en desbetreffende indicatoren, waaronder ramingen van de belastingkloof ten gevolge van belastingontwijking en -ontduiking, op te nemen in het scorebord voor macro-economische onevenwichtigheden; |
| --- | --- |

96.

onderstreept dat de lidstaten volledig bevoegd blijven voor het vaststellen van hun eigen vennootschapsbelastingtarieven; benadrukt niettemin dat de belastingconcurrentie in de EU en met derde landen moet worden gevoerd binnen een duidelijk regelgevingskader, teneinde te zorgen voor eerlijke concurrentie tussen ondernemingen op de interne markt, verzoekt de lidstaten in de eerste plaats te zorgen voor een gunstig ondernemingsklimaat, dat onder meer wordt gekenmerkt door economische, financiële en politieke stabiliteit, alsook juridische zekerheid en eenvoudige belastingregels; verzoekt de Commissie kwesties in verband met vennootschapsbelasting, met inbegrip van schadelijke belastingpraktijken en de gevolgen daarvan, grondiger aan te pakken in het kader van het Europees semester, omdat zij een cruciale rol spelen bij het waarborgen van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, en desbetreffende indicatoren, waaronder ramingen van de belastingkloof ten gevolge van belastingontwijking en -ontduiking, op te nemen in het scorebord voor macro-economische onevenwichtigheden;

| 97. | verzoekt de lidstaten, met name de lidstaten die financiële steun ontvangen, om structurele hervormingen door te voeren, belastingfraude te bestrijden en actie te ondernemen tegen agressieve fiscale planning; |
| --- | --- |

97.

verzoekt de lidstaten, met name de lidstaten die financiële steun ontvangen, om structurele hervormingen door te voeren, belastingfraude te bestrijden en actie te ondernemen tegen agressieve fiscale planning;

| 98. | verzoekt de Commissie in dit verband een juist evenwicht te vinden tussen budgettaire en economische convergentie, en ervoor te zorgen dat het optreden bijdraagt tot groei, investeringen en werkgelegenheid; |
| --- | --- |

98.

verzoekt de Commissie in dit verband een juist evenwicht te vinden tussen budgettaire en economische convergentie, en ervoor te zorgen dat het optreden bijdraagt tot groei, investeringen en werkgelegenheid;

| 99. | is van mening dat onder andere een omvattende, transparante en doeltreffende automatische uitwisseling van belastinginformatie en een verplichte gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting essentiële voorwaarden zijn voor de verwezenlijking van een belastingstelsel op EU-niveau dat de basisbeginselen van de interne markt in acht neemt en handhaaft; |
| --- | --- |

99.

is van mening dat onder andere een omvattende, transparante en doeltreffende automatische uitwisseling van belastinginformatie en een verplichte gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting essentiële voorwaarden zijn voor de verwezenlijking van een belastingstelsel op EU-niveau dat de basisbeginselen van de interne markt in acht neemt en handhaaft;

| 100. | verzoekt de lidstaten en de EU-instellingen, gezien de complexiteit van de kwestie, verscheidene complementaire maatregelen te nemen om de huidige situatie te verbeteren, rekening houdend met de noodzaak om de complexiteit voor alle belanghebbenden te verminderen en de nalevingskosten voor ondernemingen en belastingdiensten tot een minimum te beperken; benadrukt derhalve dat een vereenvoudiging van de belastingregelingen de eerste stap moet zijn in de richting van het verschaffen van meer duidelijkheid, niet alleen voor de lidstaten maar ook voor de burgers, die thans zijn uitgesloten van de uitwisseling van informatie; |
| --- | --- |

100.

verzoekt de lidstaten en de EU-instellingen, gezien de complexiteit van de kwestie, verscheidene complementaire maatregelen te nemen om de huidige situatie te verbeteren, rekening houdend met de noodzaak om de complexiteit voor alle belanghebbenden te verminderen en de nalevingskosten voor ondernemingen en belastingdiensten tot een minimum te beperken; benadrukt derhalve dat een vereenvoudiging van de belastingregelingen de eerste stap moet zijn in de richting van het verschaffen van meer duidelijkheid, niet alleen voor de lidstaten maar ook voor de burgers, die thans zijn uitgesloten van de uitwisseling van informatie;

| 101. | vraagt de Commissie verder empirisch onderzoek te doen naar een eventuele beperking van de mogelijkheid om royaltybetalingen aan verwante ondernemingen af te trekken van de vennootschapsbelasting, teneinde het verschuiven van winsten binnen concerns tegen te gaan; |
| --- | --- |

101.

vraagt de Commissie verder empirisch onderzoek te doen naar een eventuele beperking van de mogelijkheid om royaltybetalingen aan verwante ondernemingen af te trekken van de vennootschapsbelasting, teneinde het verschuiven van winsten binnen concerns tegen te gaan;

| 102. | benadrukt het ten zeerste dat, ondanks herhaalde verzoeken, aanvankelijk slechts vier (44) van de in totaal 17 multinationals ermee hebben ingestemd voor de commissie te verschijnen om kwesties in verband met internationale belastingplanning te bespreken; vindt het onaanvaardbaar dat 13 multinationals — waaronder een aantal met grote publieke zichtbaarheid — aanvankelijk hebben geweigerd met een parlementaire commissie mee te werken, en vindt dit een aanfluiting van de waardigheid van het Europees Parlement en de burgers die het vertegenwoordigt; neemt er evenwel nota van dat 11 multinationals (45) er uiteindelijk, pas nadat de TAXE-commissie het verslag had aangenomen en kort voor de stemming in de plenaire vergadering, mee hebben ingestemd voor de commissie te verschijnen, terwijl twee multinationals (46) in hun weigering bleven volharden; beveelt derhalve zijn bevoegde autoriteiten aan te overwegen om deze ondernemingen de toegang tot de gebouwen van het Parlement te ontzeggen, en serieus te overwegen een duidelijk kader vast te stellen en de verplichtingen in de gedragscode voor organisaties die zijn opgenomen in het transparantieregister (47) aan te scherpen wat medewerking met de commissies en andere politieke organen van het Parlement betreft; |
| --- | --- |

102.

benadrukt het ten zeerste dat, ondanks herhaalde verzoeken, aanvankelijk slechts vier (44) van de in totaal 17 multinationals ermee hebben ingestemd voor de commissie te verschijnen om kwesties in verband met internationale belastingplanning te bespreken; vindt het onaanvaardbaar dat 13 multinationals — waaronder een aantal met grote publieke zichtbaarheid — aanvankelijk hebben geweigerd met een parlementaire commissie mee te werken, en vindt dit een aanfluiting van de waardigheid van het Europees Parlement en de burgers die het vertegenwoordigt; neemt er evenwel nota van dat 11 multinationals (45) er uiteindelijk, pas nadat de TAXE-commissie het verslag had aangenomen en kort voor de stemming in de plenaire vergadering, mee hebben ingestemd voor de commissie te verschijnen, terwijl twee multinationals (46) in hun weigering bleven volharden; beveelt derhalve zijn bevoegde autoriteiten aan te overwegen om deze ondernemingen de toegang tot de gebouwen van het Parlement te ontzeggen, en serieus te overwegen een duidelijk kader vast te stellen en de verplichtingen in de gedragscode voor organisaties die zijn opgenomen in het transparantieregister (47) aan te scherpen wat medewerking met de commissies en andere politieke organen van het Parlement betreft;

| 103. | vraagt om een onderzoek naar de rol van de financiële instellingen bij het ondersteunen van schadelijke belastingpraktijken; |
| --- | --- |

103.

vraagt om een onderzoek naar de rol van de financiële instellingen bij het ondersteunen van schadelijke belastingpraktijken;

Samenwerking en coördinatie op het gebied van voorafgaande fiscale rulings

| 104. | is teleurgesteld over de inhoud van het politieke akkoord van 6 oktober 2015 met de Raad, dat minder ver gaat dan het wetgevingsvoorstel van de Commissie van maart 2015 tot wijziging van Richtlijn 2011/16/EU wat betreft verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen op belastinggebied; benadrukt dat het Commissievoorstel, naast een gemeenschappelijk kader voor de registratie en automatische uitwisseling van informatie inzake rulings, ook voorzag in bepalingen op grond waarvan de Commissie doeltreffend toezicht zou kunnen houden op de tenuitvoerlegging ervan door de lidstaten, en zou kunnen waarborgen dat rulings geen negatieve effecten hebben op de interne markt; benadrukt dat de goedkeuring van het standpunt van de Raad het onmogelijk zou maken ten volle profijt te trekken van de automatische uitwisseling van gegevens, met name wat de effectieve tenuitvoerlegging betreft, en vraag de Raad daarom bij het Commissievoorstel te blijven en terdege rekening te houden met het advies van het Parlement hierover, met name wat betreft het toepassingsgebied van de richtlijn (alle fiscale rulings, niet alleen grensoverschrijdende rulings), de retroactiviteitstermijn (alle nog geldige fiscale rulings moeten worden uitgewisseld) en de informatie die wordt verstrekt aan de Commissie, die inzage moet krijgen in de fiscale rulings; |
| --- | --- |

104.

is teleurgesteld over de inhoud van het politieke akkoord van 6 oktober 2015 met de Raad, dat minder ver gaat dan het wetgevingsvoorstel van de Commissie van maart 2015 tot wijziging van Richtlijn 2011/16/EU wat betreft verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen op belastinggebied; benadrukt dat het Commissievoorstel, naast een gemeenschappelijk kader voor de registratie en automatische uitwisseling van informatie inzake rulings, ook voorzag in bepalingen op grond waarvan de Commissie doeltreffend toezicht zou kunnen houden op de tenuitvoerlegging ervan door de lidstaten, en zou kunnen waarborgen dat rulings geen negatieve effecten hebben op de interne markt; benadrukt dat de goedkeuring van het standpunt van de Raad het onmogelijk zou maken ten volle profijt te trekken van de automatische uitwisseling van gegevens, met name wat de effectieve tenuitvoerlegging betreft, en vraag de Raad daarom bij het Commissievoorstel te blijven en terdege rekening te houden met het advies van het Parlement hierover, met name wat betreft het toepassingsgebied van de richtlijn (alle fiscale rulings, niet alleen grensoverschrijdende rulings), de retroactiviteitstermijn (alle nog geldige fiscale rulings moeten worden uitgewisseld) en de informatie die wordt verstrekt aan de Commissie, die inzage moet krijgen in de fiscale rulings;

| 105. | verzoekt de lidstaten op alle internationale fora de automatische uitwisseling van informatie tussen belastingdiensten te steunen als de nieuwe wereldwijde standaard; verzoekt met name de Commissie, de OESO en de G20 dit te bevorderen door middel van de meest geschikte en doeltreffende instrumenten in het kader van een inclusief wereldwijd proces; dringt aan op concrete maatregelen om te waarborgen dat automatische uitwisseling van informatie echt wereldwijd en daarmee doeltreffend wordt, met inachtneming van de vertrouwelijkheidsvereisten, door ontwikkelingslanden te steunen bij hun inspanningen om hun capaciteit voor volledige deelname aan automatische uitwisseling van informatie op te bouwen; benadrukt dat automatische uitwisseling van informatie binnen de EU kan plaatsvinden in de vorm van een centraal register voor de hele EU, waartoe de Commissie en de bevoegde nationale autoriteiten toegang hebben; |
| --- | --- |

105.

verzoekt de lidstaten op alle internationale fora de automatische uitwisseling van informatie tussen belastingdiensten te steunen als de nieuwe wereldwijde standaard; verzoekt met name de Commissie, de OESO en de G20 dit te bevorderen door middel van de meest geschikte en doeltreffende instrumenten in het kader van een inclusief wereldwijd proces; dringt aan op concrete maatregelen om te waarborgen dat automatische uitwisseling van informatie echt wereldwijd en daarmee doeltreffend wordt, met inachtneming van de vertrouwelijkheidsvereisten, door ontwikkelingslanden te steunen bij hun inspanningen om hun capaciteit voor volledige deelname aan automatische uitwisseling van informatie op te bouwen; benadrukt dat automatische uitwisseling van informatie binnen de EU kan plaatsvinden in de vorm van een centraal register voor de hele EU, waartoe de Commissie en de bevoegde nationale autoriteiten toegang hebben;

| 106. | verzoekt de lidstaten in overweging te nemen dat alle fiscale rulings, in het bijzonder wanneer er sprake is van verrekenprijzen, moeten worden vastgesteld in samenwerking met alle betrokken landen, dat de betreffende informatie automatisch, volledig en onverwijld tussen hen moet worden uitgewisseld en dat nationale maatregelen gericht op het beperken van belastingontwijking en de uitholling van de belastinggrondslag binnen de EU, met inbegrip van audits, gezamenlijk moeten worden uitgevoerd, rekening houdend met de ervaring die met het Fiscalis 2020-programma is opgedaan; herhaalt zijn standpunt dat de basiselementen van alle rulings die gevolgen voor andere lidstaten hebben, niet alleen moeten worden uitgewisseld tussen de belastingdiensten en de Commissie, maar ook moeten worden opgenomen in de verslaglegging per land door multinationals; |
| --- | --- |

106.

verzoekt de lidstaten in overweging te nemen dat alle fiscale rulings, in het bijzonder wanneer er sprake is van verrekenprijzen, moeten worden vastgesteld in samenwerking met alle betrokken landen, dat de betreffende informatie automatisch, volledig en onverwijld tussen hen moet worden uitgewisseld en dat nationale maatregelen gericht op het beperken van belastingontwijking en de uitholling van de belastinggrondslag binnen de EU, met inbegrip van audits, gezamenlijk moeten worden uitgevoerd, rekening houdend met de ervaring die met het Fiscalis 2020-programma is opgedaan; herhaalt zijn standpunt dat de basiselementen van alle rulings die gevolgen voor andere lidstaten hebben, niet alleen moeten worden uitgewisseld tussen de belastingdiensten en de Commissie, maar ook moeten worden opgenomen in de verslaglegging per land door multinationals;

| 107. | benadrukt in dit verband dat niet alleen grensoverschrijdende, maar ook nationale rulings gevolgen voor andere lidstaten kunnen hebben, en verzoekt derhalve om een uitbreiding van de automatische uitwisseling van informatie tot alle rulings die zijn uitgevaardigd door of namens de regering of de belastingautoriteit van een lidstaat of een territoriale of administratieve onderafdeling daarvan, en die nog van kracht zijn op de datum van inwerkingtreding van de richtlijn; benadrukt met klem de centrale rol die de Commissie moet spelen bij het proces van vergaring en analyse van gegevens over rulings; |
| --- | --- |

107.

benadrukt in dit verband dat niet alleen grensoverschrijdende, maar ook nationale rulings gevolgen voor andere lidstaten kunnen hebben, en verzoekt derhalve om een uitbreiding van de automatische uitwisseling van informatie tot alle rulings die zijn uitgevaardigd door of namens de regering of de belastingautoriteit van een lidstaat of een territoriale of administratieve onderafdeling daarvan, en die nog van kracht zijn op de datum van inwerkingtreding van de richtlijn; benadrukt met klem de centrale rol die de Commissie moet spelen bij het proces van vergaring en analyse van gegevens over rulings;

| 108. | vraagt voorts dat er een kader wordt vastgesteld om effectief toezicht te houden op de automatische uitwisseling van informatie, dat er statistieken over de uitgewisselde informatie worden verzameld en gepubliceerd, en met name dat de Commissie uiterlijk op 31 december 2016 een beveiligd centraal repertorium opzet waarmee de informatie-uitwisseling tussen de betrokken belastinginstanties wordt vergemakkelijkt; herinnert eraan dat de instelling van een systeem voor de automatische uitwisseling van informatie over fiscale rulings ertoe zal leiden dat er een enorme hoeveelheid gegevens zal worden vergaard, waardoor het moeilijk zou kunnen worden om de echte probleemgevallen op te sporen; benadrukt dat deze situatie, bovenop het feit dat het gaat om 28 lidstaten met verschillende talen en administratieve praktijken, het voor de Commissie en de lidstaten noodzakelijk maakt na te denken over slimme manieren, onder andere door middel van informatietechnologie, om met de hoeveelheid en verscheidenheid van de verkregen gegevens om te gaan, zodat de automatische uitwisseling van informatie binnen de Unie ook echt doeltreffend en nuttig is; |
| --- | --- |

108.

vraagt voorts dat er een kader wordt vastgesteld om effectief toezicht te houden op de automatische uitwisseling van informatie, dat er statistieken over de uitgewisselde informatie worden verzameld en gepubliceerd, en met name dat de Commissie uiterlijk op 31 december 2016 een beveiligd centraal repertorium opzet waarmee de informatie-uitwisseling tussen de betrokken belastinginstanties wordt vergemakkelijkt; herinnert eraan dat de instelling van een systeem voor de automatische uitwisseling van informatie over fiscale rulings ertoe zal leiden dat er een enorme hoeveelheid gegevens zal worden vergaard, waardoor het moeilijk zou kunnen worden om de echte probleemgevallen op te sporen; benadrukt dat deze situatie, bovenop het feit dat het gaat om 28 lidstaten met verschillende talen en administratieve praktijken, het voor de Commissie en de lidstaten noodzakelijk maakt na te denken over slimme manieren, onder andere door middel van informatietechnologie, om met de hoeveelheid en verscheidenheid van de verkregen gegevens om te gaan, zodat de automatische uitwisseling van informatie binnen de Unie ook echt doeltreffend en nuttig is;

| 109. | verzoekt de Commissie te onderzoeken onder welke voorwaarden op langere termijn een EU-breed clearingsysteem kan worden opgezet, aan de hand waarvan de Commissie fiscale rulingpraktijken stelselmatig zou screenen teneinde de zekerheid, consistentie, eenvormigheid en transparantie van het systeem te vergroten en te controleren of deze rulings schadelijke gevolgen voor andere lidstaten hebben; |
| --- | --- |

109.

verzoekt de Commissie te onderzoeken onder welke voorwaarden op langere termijn een EU-breed clearingsysteem kan worden opgezet, aan de hand waarvan de Commissie fiscale rulingpraktijken stelselmatig zou screenen teneinde de zekerheid, consistentie, eenvormigheid en transparantie van het systeem te vergroten en te controleren of deze rulings schadelijke gevolgen voor andere lidstaten hebben;

| 110. | benadrukt dat de Commissie, teneinde de transparantie voor burgers te vergroten, een jaarverslag moet publiceren met een samenvatting van de belangrijkste gevallen in het beveiligd centraal repertorium, en dat zij daarbij de vertrouwelijkheidsbepalingen van de richtlijn betreffende wederzijdse bijstand in acht moet nemen; |
| --- | --- |

110.

benadrukt dat de Commissie, teneinde de transparantie voor burgers te vergroten, een jaarverslag moet publiceren met een samenvatting van de belangrijkste gevallen in het beveiligd centraal repertorium, en dat zij daarbij de vertrouwelijkheidsbepalingen van de richtlijn betreffende wederzijdse bijstand in acht moet nemen;

| 111. | verzoekt de Commissie te overwegen een gemeenschappelijk kader op EU-niveau voor fiscale rulings vast te stellen, met gemeenschappelijke criteria, in het bijzonder:






  — | de vereiste om fiscale rulings vast te stellen op basis van een alomvattende analyse van de overloopeffecten, onder meer van de gevolgen van de fiscale rulings voor de belastinggrondslagen van andere landen, waarbij alle relevante partijen en landen zijn betrokken, |
| --- | --- | --- |

111.

verzoekt de Commissie te overwegen een gemeenschappelijk kader op EU-niveau voor fiscale rulings vast te stellen, met gemeenschappelijke criteria, in het bijzonder:

—

de vereiste om fiscale rulings vast te stellen op basis van een alomvattende analyse van de overloopeffecten, onder meer van de gevolgen van de fiscale rulings voor de belastinggrondslagen van andere landen, waarbij alle relevante partijen en landen zijn betrokken,

| — | de openbaarmaking ervan, volledig dan wel in vereenvoudigde vorm, maar waarbij de vertrouwelijkheidsvereisten volledig in acht worden genomen, |
| --- | --- |

—

de openbaarmaking ervan, volledig dan wel in vereenvoudigde vorm, maar waarbij de vertrouwelijkheidsvereisten volledig in acht worden genomen,

| — | de verplichting om de criteria voor het verlenen, weigeren en intrekken van fiscale rulings openbaar te maken, |
| --- | --- |

—

de verplichting om de criteria voor het verlenen, weigeren en intrekken van fiscale rulings openbaar te maken,

| — | gelijke behandeling van en beschikbaarheid voor alle belastingbetalers, |
| --- | --- |

—

gelijke behandeling van en beschikbaarheid voor alle belastingbetalers,

| — | geen beoordelingsmarge en volledige naleving van de onderliggende belastingbepalingen; |
| --- | --- |

—

geen beoordelingsmarge en volledige naleving van de onderliggende belastingbepalingen;

| 112. | verzoekt de Commissie gemeenschappelijke Europese richtsnoeren vast te stellen voor de toepassing van het arm's lengthbeginsel van de OESO, met het oog op een harmonisering van de praktijken van de lidstaten voor de bepaling van verrekenprijzen, op zodanige wijze dat de nationale administraties bij het vaststellen van verrekenprijsregelingen beschikken over instrumenten om soortgelijke ondernemingen te vergelijken, en niet alleen soortgelijke transacties; |
| --- | --- |

112.

verzoekt de Commissie gemeenschappelijke Europese richtsnoeren vast te stellen voor de toepassing van het arm's lengthbeginsel van de OESO, met het oog op een harmonisering van de praktijken van de lidstaten voor de bepaling van verrekenprijzen, op zodanige wijze dat de nationale administraties bij het vaststellen van verrekenprijsregelingen beschikken over instrumenten om soortgelijke ondernemingen te vergelijken, en niet alleen soortgelijke transacties;

| 113. | is van mening dat een eerlijk en doeltreffend belastingstelsel een passende mate van transparantie en vertrouwelijkheid vereist; is er daarom van overtuigd dat de belastingdiensten van de lidstaten en, indien van toepassing, de Commissie, toegang moeten hebben tot informatie over de uiteindelijke begunstigden van een rechtsinstrument en/of fiscale rulings; |
| --- | --- |

113.

is van mening dat een eerlijk en doeltreffend belastingstelsel een passende mate van transparantie en vertrouwelijkheid vereist; is er daarom van overtuigd dat de belastingdiensten van de lidstaten en, indien van toepassing, de Commissie, toegang moeten hebben tot informatie over de uiteindelijke begunstigden van een rechtsinstrument en/of fiscale rulings;

| 114. | verzoekt de Commissie onder meer Richtlijn (EU) 2015/849 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering, waarin „fiscale misdrijven” onder de brede definitie van „criminele activiteit” vallen, te gebruiken om te achterhalen wie de uiteindelijke begunstigde van bepaalde rechtsinstrumenten is; |
| --- | --- |

114.

verzoekt de Commissie onder meer Richtlijn (EU) 2015/849 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering, waarin „fiscale misdrijven” onder de brede definitie van „criminele activiteit” vallen, te gebruiken om te achterhalen wie de uiteindelijke begunstigde van bepaalde rechtsinstrumenten is;

| 115. | verzoekt de Commissie om intern een centraal en openbaar register op te zetten met alle legale vrijstellingen, ontheffingen, aftrekkingen en belastingkredieten die van invloed zijn op de vennootschapsbelasting, met een kwantitatieve evaluatie van de weerslag op de begroting van elke lidstaat; |
| --- | --- |

115.

verzoekt de Commissie om intern een centraal en openbaar register op te zetten met alle legale vrijstellingen, ontheffingen, aftrekkingen en belastingkredieten die van invloed zijn op de vennootschapsbelasting, met een kwantitatieve evaluatie van de weerslag op de begroting van elke lidstaat;

Gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB)

| 116. | neemt kennis van het actieplan dat de Commissie op 17 juni 2015 heeft voorgesteld om belastingontwijking aan te pakken en eerlijke en doeltreffende vennootschapsbelasting in de EU te bevorderen; verzoekt de Commissie de indiening van wetswijzigingen te bespoedigen met het oog op de snelle oprichting van een verplichte EU-brede gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB), waarmee niet alleen het probleem van preferentiële regelingen en incongruenties tussen nationale belastingstelsels wordt aangepakt, maar ook de meeste oorzaken van uitholling van de belastinggrondslag op Europees niveau (met name met betrekking tot verrekenprijzen); verzoekt de Commissie de in 2011 beëindigde werkzaamheden met betrekking tot het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot invoering van de CCCTB onverwijld te hervatten, rekening houdend met het standpunt van het Parlement ter zake en de nieuwe aspecten die sindsdien aan het licht zijn gekomen, en hierin de recentste conclusies van de werkzaamheden van de OESO mee te nemen, met name de normen die zijn voorgekomen uit het actieplan inzake grondslaguitholling en winstverschuiving (BEPS), zodat in 2016 een geconsolideerde tekst kan worden voorgelegd; |
| --- | --- |

116.

neemt kennis van het actieplan dat de Commissie op 17 juni 2015 heeft voorgesteld om belastingontwijking aan te pakken en eerlijke en doeltreffende vennootschapsbelasting in de EU te bevorderen; verzoekt de Commissie de indiening van wetswijzigingen te bespoedigen met het oog op de snelle oprichting van een verplichte EU-brede gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB), waarmee niet alleen het probleem van preferentiële regelingen en incongruenties tussen nationale belastingstelsels wordt aangepakt, maar ook de meeste oorzaken van uitholling van de belastinggrondslag op Europees niveau (met name met betrekking tot verrekenprijzen); verzoekt de Commissie de in 2011 beëindigde werkzaamheden met betrekking tot het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot invoering van de CCCTB onverwijld te hervatten, rekening houdend met het standpunt van het Parlement ter zake en de nieuwe aspecten die sindsdien aan het licht zijn gekomen, en hierin de recentste conclusies van de werkzaamheden van de OESO mee te nemen, met name de normen die zijn voorgekomen uit het actieplan inzake grondslaguitholling en winstverschuiving (BEPS), zodat in 2016 een geconsolideerde tekst kan worden voorgelegd;

| 117. | verzoekt de Commissie in haar voorstellen bepalingen op te nemen om de definitie van investeringen in onderzoek en ontwikkeling en van permanente vestiging te verduidelijken in overeenstemming met economische substantie, ook met betrekking tot de digitale economie; wijst op het belang van investeringen in onderzoek en ontwikkeling en de noodzaak om investeringen en groei in de digitale economie niet te belemmeren, maar te bevorderen, zodat de opkomende economie van de EU in deze sector een concurrentievoordeel krijgt ten opzichte van andere actoren in de Verenigde Staten en elders; benadrukt dat uit het beschikbare bewijsmateriaal blijkt dat octrooiboxen niet bijdragen aan het stimuleren van innovatie en kunnen leiden tot vergaande grondslaguitholling door winstverschuiving; benadrukt tegelijk dat misbruik of uitbuiting van dergelijke systemen zoveel mogelijk moeten worden beperkt door een gecoördineerd optreden van de lidstaten en gemeenschappelijke normen en definities inzake wat wel en niet bevorderlijk is voor onderzoek en ontwikkeling; benadrukt dat de zogeheten gewijzigde nexusbenadering van octrooiboxen, zoals aanbevolen door het BEPS-initiatief, ontoereikend zal zijn om de problemen met octrooiboxen voldoende te beperken; |
| --- | --- |

117.

verzoekt de Commissie in haar voorstellen bepalingen op te nemen om de definitie van investeringen in onderzoek en ontwikkeling en van permanente vestiging te verduidelijken in overeenstemming met economische substantie, ook met betrekking tot de digitale economie; wijst op het belang van investeringen in onderzoek en ontwikkeling en de noodzaak om investeringen en groei in de digitale economie niet te belemmeren, maar te bevorderen, zodat de opkomende economie van de EU in deze sector een concurrentievoordeel krijgt ten opzichte van andere actoren in de Verenigde Staten en elders; benadrukt dat uit het beschikbare bewijsmateriaal blijkt dat octrooiboxen niet bijdragen aan het stimuleren van innovatie en kunnen leiden tot vergaande grondslaguitholling door winstverschuiving; benadrukt tegelijk dat misbruik of uitbuiting van dergelijke systemen zoveel mogelijk moeten worden beperkt door een gecoördineerd optreden van de lidstaten en gemeenschappelijke normen en definities inzake wat wel en niet bevorderlijk is voor onderzoek en ontwikkeling; benadrukt dat de zogeheten gewijzigde nexusbenadering van octrooiboxen, zoals aanbevolen door het BEPS-initiatief, ontoereikend zal zijn om de problemen met octrooiboxen voldoende te beperken;

| 118. | benadrukt dat, om de link tussen belastingheffing en economische substantie te herstellen, ervoor te zorgen dat dat belastingen worden betaald in de landen waar de reële economische activiteiten plaatsvinden en waarde wordt gecreëerd, alsook om bestaande incongruenties te corrigeren, bij „formula apportionment” een onderscheid moet worden gemaakt tussen sectoren, zodat rekening wordt gehouden met hun specifieke kenmerken, met name wat digitale ondernemingen betreft, aangezien de digitale economie het voor de autoriteiten nog moeilijker maakt om te bepalen waar de waarde wordt gecreëerd; vraagt de Commissie het standpunt van het Parlement over de CCCBT zorgvuldig in overweging te nemen en een „formula apportionment” vast te stellen die aansluit bij de reële economische activiteiten van ondernemingen; verzoekt de Commissie te blijven werken aan concrete opties voor het ontwerp van deze verdeelsleutel, met name om voor elke sector te anticiperen op de gevolgen voor de belastinginkomsten van elke lidstaat naar gelang van de structuur van zijn economie; benadrukt voorts dat de CCCTB een nuttig middel is om BEPS te bestrijden en Europese meerwaarde te creëren, ongeacht of de belastinginkomsten gedeeltelijk kunnen worden gebruikt als een nieuw eigen middel voor de EU-begroting of niet; |
| --- | --- |

118.

benadrukt dat, om de link tussen belastingheffing en economische substantie te herstellen, ervoor te zorgen dat dat belastingen worden betaald in de landen waar de reële economische activiteiten plaatsvinden en waarde wordt gecreëerd, alsook om bestaande incongruenties te corrigeren, bij „formula apportionment” een onderscheid moet worden gemaakt tussen sectoren, zodat rekening wordt gehouden met hun specifieke kenmerken, met name wat digitale ondernemingen betreft, aangezien de digitale economie het voor de autoriteiten nog moeilijker maakt om te bepalen waar de waarde wordt gecreëerd; vraagt de Commissie het standpunt van het Parlement over de CCCBT zorgvuldig in overweging te nemen en een „formula apportionment” vast te stellen die aansluit bij de reële economische activiteiten van ondernemingen; verzoekt de Commissie te blijven werken aan concrete opties voor het ontwerp van deze verdeelsleutel, met name om voor elke sector te anticiperen op de gevolgen voor de belastinginkomsten van elke lidstaat naar gelang van de structuur van zijn economie; benadrukt voorts dat de CCCTB een nuttig middel is om BEPS te bestrijden en Europese meerwaarde te creëren, ongeacht of de belastinginkomsten gedeeltelijk kunnen worden gebruikt als een nieuw eigen middel voor de EU-begroting of niet;

| 119. | is er voorstander van om zo spoedig mogelijk een volledige en verplichte CCCTB in te voeren; neemt kennis van de aanpak van de Commissie om een eenvoudige CCTB (zonder consolidatie) voor te stellen als eerste stap van haar actieplan van juni 2015, maar wijst erop dat dit een groot aantal kwesties open zal laten, met name voor ondernemingen op de interne markt, aangezien een CCTB niet voorziet in compensatie van verliezen door consolidatie, noch in de aanpak van de administratieve lasten en onzekerheid in verband met verrekenprijzen, die tevens een van de belangrijkste instrumenten zijn die multinationals gebruiken om belastingen te ontwijken, noch effectief een einde zou maken aan verschuiving van heffingsgrondslag binnen de Unie; dringt er daarom bij de Commissie op aan een concrete en korte deadline vast te stellen om het „consolidatie-element” op te nemen in het CCCTB-initiatief; verzoekt de Commissie af te zien van aanvullende effectbeoordelingen van deze maatregel, die sinds tientallen jaren op de EU-agenda staat, al onderwerp is geweest van uitgebreide voorbereidende werkzaamheden en nu door de Raad wordt tegengehouden sinds de formele indiening ervan in 2011; |
| --- | --- |

119.

is er voorstander van om zo spoedig mogelijk een volledige en verplichte CCCTB in te voeren; neemt kennis van de aanpak van de Commissie om een eenvoudige CCTB (zonder consolidatie) voor te stellen als eerste stap van haar actieplan van juni 2015, maar wijst erop dat dit een groot aantal kwesties open zal laten, met name voor ondernemingen op de interne markt, aangezien een CCTB niet voorziet in compensatie van verliezen door consolidatie, noch in de aanpak van de administratieve lasten en onzekerheid in verband met verrekenprijzen, die tevens een van de belangrijkste instrumenten zijn die multinationals gebruiken om belastingen te ontwijken, noch effectief een einde zou maken aan verschuiving van heffingsgrondslag binnen de Unie; dringt er daarom bij de Commissie op aan een concrete en korte deadline vast te stellen om het „consolidatie-element” op te nemen in het CCCTB-initiatief; verzoekt de Commissie af te zien van aanvullende effectbeoordelingen van deze maatregel, die sinds tientallen jaren op de EU-agenda staat, al onderwerp is geweest van uitgebreide voorbereidende werkzaamheden en nu door de Raad wordt tegengehouden sinds de formele indiening ervan in 2011;

| 120. | verzoekt de Commissie, in afwachting van de goedkeuring van een volledige CCCTB en de volledige tenuitvoerlegging daarvan op EU-niveau, onmiddellijk maatregelen te nemen om voor doeltreffende belastingheffing te zorgen, winstverschuiving (met name door verrekenprijzen) te beperken, een tussentijdse regeling — in afwachting van consolidatie — voor de compensatie van grensoverschrijdende winsten en verliezen te treffen, die tijdelijk moet zijn en voldoende garanties moet inhouden dat er geen nieuwe mogelijkheden voor agressieve belastingplanning door ontstaan, en in alle betreffende richtlijnen passende en doeltreffende antimisbruikregels op te nemen; verzoekt de Commissie de bestaande richtlijnen en ontwerprichtlijnen op het gebied van belasting- en vennootschapsrecht te controleren op de geschiktheid ervan om doeltreffende belastingheffing af te dwingen; verzoekt de Raad voorbereidselen te treffen voor de spoedige goedkeuring van deze bepalingen; benadrukt dat een van de doelstellingen van een CCCTB, namelijk minder administratieve rompslomp, slechts kan worden verwezenlijkt als de toepassing ervan gepaard gaat met de toepassing van gemeenschappelijke boekhoudregels en een harmonisatie van de administratieve praktijk op belastinggebied; |
| --- | --- |

120.

verzoekt de Commissie, in afwachting van de goedkeuring van een volledige CCCTB en de volledige tenuitvoerlegging daarvan op EU-niveau, onmiddellijk maatregelen te nemen om voor doeltreffende belastingheffing te zorgen, winstverschuiving (met name door verrekenprijzen) te beperken, een tussentijdse regeling — in afwachting van consolidatie — voor de compensatie van grensoverschrijdende winsten en verliezen te treffen, die tijdelijk moet zijn en voldoende garanties moet inhouden dat er geen nieuwe mogelijkheden voor agressieve belastingplanning door ontstaan, en in alle betreffende richtlijnen passende en doeltreffende antimisbruikregels op te nemen; verzoekt de Commissie de bestaande richtlijnen en ontwerprichtlijnen op het gebied van belasting- en vennootschapsrecht te controleren op de geschiktheid ervan om doeltreffende belastingheffing af te dwingen; verzoekt de Raad voorbereidselen te treffen voor de spoedige goedkeuring van deze bepalingen; benadrukt dat een van de doelstellingen van een CCCTB, namelijk minder administratieve rompslomp, slechts kan worden verwezenlijkt als de toepassing ervan gepaard gaat met de toepassing van gemeenschappelijke boekhoudregels en een harmonisatie van de administratieve praktijk op belastinggebied;

| 121. | verzoekt de Commissie duidelijke wetgeving vast te stellen inzake de definitie van economische substantie, het creëren van waarde en permanente vestiging, met name om het probleem van brievenbusfirma's aan te pakken, en EU-criteria en -richtsnoeren voor de behandeling van onderzoek en ontwikkeling op te stellen die verenigbaar zijn met, maar niet beperkt blijven tot, de werkzaamheden van de OESO op dit gebied, aangezien de lidstaten momenteel werken aan een hervorming van hun strategie ter zake, vaak in combinatie met subsidies; benadrukt dat in die wetgeving duidelijk moet worden vermeld dat er een direct verband moet bestaan tussen de door de belastingdiensten toegekende voorkeursregelingen en de onderliggende O&O-activiteiten; verzoekt de Commissie de EU-wetgeving inzake gecontroleerde buitenlandse vennootschappen en de toepassing ervan te herzien in overeenstemming met het arrest-Cadbury Schweppes van het Europees Hof van Justitie (C-196/04), om volledig gebruik van gecontroleerde buitenlandse vennootschappen buiten situaties van volstrekt kunstmatige constructies te waarborgen en gevallen van dubbele niet-belastingheffing te voorkomen; verzoekt de Commissie voorstellen te doen voor het harmoniseren van de regels inzake gecontroleerde buitenlandse vennootschappen in de EU; |
| --- | --- |

121.

verzoekt de Commissie duidelijke wetgeving vast te stellen inzake de definitie van economische substantie, het creëren van waarde en permanente vestiging, met name om het probleem van brievenbusfirma's aan te pakken, en EU-criteria en -richtsnoeren voor de behandeling van onderzoek en ontwikkeling op te stellen die verenigbaar zijn met, maar niet beperkt blijven tot, de werkzaamheden van de OESO op dit gebied, aangezien de lidstaten momenteel werken aan een hervorming van hun strategie ter zake, vaak in combinatie met subsidies; benadrukt dat in die wetgeving duidelijk moet worden vermeld dat er een direct verband moet bestaan tussen de door de belastingdiensten toegekende voorkeursregelingen en de onderliggende O&O-activiteiten; verzoekt de Commissie de EU-wetgeving inzake gecontroleerde buitenlandse vennootschappen en de toepassing ervan te herzien in overeenstemming met het arrest-Cadbury Schweppes van het Europees Hof van Justitie (C-196/04), om volledig gebruik van gecontroleerde buitenlandse vennootschappen buiten situaties van volstrekt kunstmatige constructies te waarborgen en gevallen van dubbele niet-belastingheffing te voorkomen; verzoekt de Commissie voorstellen te doen voor het harmoniseren van de regels inzake gecontroleerde buitenlandse vennootschappen in de EU;

| 122. | verzoekt de Commissie tevens om, bij gebrek aan een algemeen aanvaarde definitie, verdere analyses en studies uit te voeren om een definitie van agressieve belastingplanning en schadelijke belastingpraktijken vast te stellen, en met name te kijken naar misbruik van verdragen ter voorkoming van dubbele belastingheffing en „hybrid mismatch”-constructies, rekening houdend met de diverse negatieve effecten die deze kunnen hebben op de samenleving, te zorgen voor toezicht op deze praktijken en na te gaan wat precies de gevolgen zijn van belastingontwijking in de EU en in ontwikkelingslanden; verzoekt de Commissie ook een methode vast te stellen voor het meten van de belastingkloof ten gevolge van belastingontwijking en -ontduiking — zoals zij in haar voorstel van maart 2015 heeft aangekondigd — en ervoor te zorgen dat deze meting regelmatig plaatsvindt teneinde de vooruitgang te volgen en passende beleidsreacties te formuleren; verzoekt de Commissie de nodige actie te ondernemen om duidelijkheid te scheppen over de exacte status van alle „afhankelijke rechtsgebieden” van de lidstaten en over welke hefbomen kunnen worden gebruikt om hun praktijken bij te sturen teneinde grondslaguitholling in de EU te voorkomen; |
| --- | --- |

122.

verzoekt de Commissie tevens om, bij gebrek aan een algemeen aanvaarde definitie, verdere analyses en studies uit te voeren om een definitie van agressieve belastingplanning en schadelijke belastingpraktijken vast te stellen, en met name te kijken naar misbruik van verdragen ter voorkoming van dubbele belastingheffing en „hybrid mismatch”-constructies, rekening houdend met de diverse negatieve effecten die deze kunnen hebben op de samenleving, te zorgen voor toezicht op deze praktijken en na te gaan wat precies de gevolgen zijn van belastingontwijking in de EU en in ontwikkelingslanden; verzoekt de Commissie ook een methode vast te stellen voor het meten van de belastingkloof ten gevolge van belastingontwijking en -ontduiking — zoals zij in haar voorstel van maart 2015 heeft aangekondigd — en ervoor te zorgen dat deze meting regelmatig plaatsvindt teneinde de vooruitgang te volgen en passende beleidsreacties te formuleren; verzoekt de Commissie de nodige actie te ondernemen om duidelijkheid te scheppen over de exacte status van alle „afhankelijke rechtsgebieden” van de lidstaten en over welke hefbomen kunnen worden gebruikt om hun praktijken bij te sturen teneinde grondslaguitholling in de EU te voorkomen;

| 123. | herinnert eraan dat er naast fraude met de vennootschapsbelasting ook op grote schaal fraude wordt gepleegd met grensoverschrijdende btw, een belasting die van wezenlijk belang is voor alle nationale begrotingen; roept de Commissie op maatregelen te ontwikkelen om dit probleem aan te pakken, waaronder betere coördinatie op dit gebied tussen nationale belastingdiensten; |
| --- | --- |

123.

herinnert eraan dat er naast fraude met de vennootschapsbelasting ook op grote schaal fraude wordt gepleegd met grensoverschrijdende btw, een belasting die van wezenlijk belang is voor alle nationale begrotingen; roept de Commissie op maatregelen te ontwikkelen om dit probleem aan te pakken, waaronder betere coördinatie op dit gebied tussen nationale belastingdiensten;

Gedragscode inzake de belastingregeling voor ondernemingen

| 124. | dringt aan op een dringende herziening van de Gedragscode inzake de belastingregeling voor ondernemingen en van de Groep die is belast met de naleving ervan, aangezien het nut daarvan tot op heden twijfelachtig is, teneinde de huidige belemmeringen voor een doeltreffende aanpak van schadelijke belastingpraktijken weg te nemen en een bijdrage te leveren aan de EU-brede coördinatie en samenwerking op het gebied van belastingbeleid; |
| --- | --- |

124.

dringt aan op een dringende herziening van de Gedragscode inzake de belastingregeling voor ondernemingen en van de Groep die is belast met de naleving ervan, aangezien het nut daarvan tot op heden twijfelachtig is, teneinde de huidige belemmeringen voor een doeltreffende aanpak van schadelijke belastingpraktijken weg te nemen en een bijdrage te leveren aan de EU-brede coördinatie en samenwerking op het gebied van belastingbeleid;

| 125. | vraagt de lidstaten in een geest van goede samenwerking de voorstellen te steunen die zijn opgenomen in het actieplan van de Commissie van 17 juni 2015 voor eerlijke en doeltreffende vennootschapsbelasting in de EU; meent dat meer transparantie en verantwoording de legitimiteit van de Groep ten goede zouden komen; pleit er daarom voor om het bestuur en mandaat van de Groep te hervormen, onder meer door de benoeming van een permanent voorzitterschap dat politieke verantwoording moet afleggen, de verbetering van de werkmethoden, eventueel met een nalevingsmechanisme, de regelmatige deelname van ministers van Financiën of hoge ambtenaren aan de Groep om zijn zichtbaarheid te vergroten, en meer informatie-uitwisseling binnen de Groep om BEPS-kwesties doeltreffend aan te pakken; vraagt ook dat de criteria in de Gedragscode worden geactualiseerd en uitgebreid om nieuwe vormen van schadelijke belastingpraktijken te dekken, ook in derde landen; verzoekt de voorzitter van de Groep en de Raad regelmatig over de activiteiten van de Groep verslag uit te brengen aan en te overleggen met zijn bevoegde commissie, met name wat de indiening van zijn halfjaarlijkse verslagen aan Ecofin betreft; |
| --- | --- |

125.

vraagt de lidstaten in een geest van goede samenwerking de voorstellen te steunen die zijn opgenomen in het actieplan van de Commissie van 17 juni 2015 voor eerlijke en doeltreffende vennootschapsbelasting in de EU; meent dat meer transparantie en verantwoording de legitimiteit van de Groep ten goede zouden komen; pleit er daarom voor om het bestuur en mandaat van de Groep te hervormen, onder meer door de benoeming van een permanent voorzitterschap dat politieke verantwoording moet afleggen, de verbetering van de werkmethoden, eventueel met een nalevingsmechanisme, de regelmatige deelname van ministers van Financiën of hoge ambtenaren aan de Groep om zijn zichtbaarheid te vergroten, en meer informatie-uitwisseling binnen de Groep om BEPS-kwesties doeltreffend aan te pakken; vraagt ook dat de criteria in de Gedragscode worden geactualiseerd en uitgebreid om nieuwe vormen van schadelijke belastingpraktijken te dekken, ook in derde landen; verzoekt de voorzitter van de Groep en de Raad regelmatig over de activiteiten van de Groep verslag uit te brengen aan en te overleggen met zijn bevoegde commissie, met name wat de indiening van zijn halfjaarlijkse verslagen aan Ecofin betreft;

| 126. | verzoekt de Raad meer in het algemeen de bevordering van een daadwerkelijk democratisch toezicht op grensoverschrijdende belastingaangelegenheden op EU-niveau te ondersteunen, naar analogie met wat reeds gebeurt op andere gebieden waarover lidstaten of andere onafhankelijke instellingen, zoals de Europese Centrale Bank en de raad van toezicht van het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme, de exclusieve bevoegdheid hebben; verzoekt de Raad en de lidstaten om de mogelijkheid te overwegen een groep op hoog niveau inzake belastingbeleid in het leven te roepen, zoals de voorzitter van de Commissie heeft voorgesteld; onderstreept dat zo'n „belastingcommissie”, die verantwoording dient af te leggen aan het Parlement, zou worden samengesteld uit vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie, naar het model van het Economisch en Financieel Comité, alsmede onafhankelijke deskundigen, en een algemener toezicht op het wetgevend en niet-wetgevend belastingbeleid zou uitoefenen en aan Ecofin verslag zou uitbrengen; vraagt dat aan het Parlement een recht van initiatief krijgt om elke nationale maatregel waarvan het denkt dat die beantwoordt aan de criteria voor schadelijke belastingconcurrentie die zijn opgenomen in de Gedragscode, te melden bij de Groep gedragscode; |
| --- | --- |

126.

verzoekt de Raad meer in het algemeen de bevordering van een daadwerkelijk democratisch toezicht op grensoverschrijdende belastingaangelegenheden op EU-niveau te ondersteunen, naar analogie met wat reeds gebeurt op andere gebieden waarover lidstaten of andere onafhankelijke instellingen, zoals de Europese Centrale Bank en de raad van toezicht van het gemeenschappelijk toezichtsmechanisme, de exclusieve bevoegdheid hebben; verzoekt de Raad en de lidstaten om de mogelijkheid te overwegen een groep op hoog niveau inzake belastingbeleid in het leven te roepen, zoals de voorzitter van de Commissie heeft voorgesteld; onderstreept dat zo'n „belastingcommissie”, die verantwoording dient af te leggen aan het Parlement, zou worden samengesteld uit vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie, naar het model van het Economisch en Financieel Comité, alsmede onafhankelijke deskundigen, en een algemener toezicht op het wetgevend en niet-wetgevend belastingbeleid zou uitoefenen en aan Ecofin verslag zou uitbrengen; vraagt dat aan het Parlement een recht van initiatief krijgt om elke nationale maatregel waarvan het denkt dat die beantwoordt aan de criteria voor schadelijke belastingconcurrentie die zijn opgenomen in de Gedragscode, te melden bij de Groep gedragscode;

| 127. | verzoekt de Commissie om een tweede actualisering van het verslag inzake administratieve praktijken van Simmons & Simmons van 1999, als genoemd in punt 26 van het verslag van de Groep gedragscode van 1999, het verslag-Primarolo (SN 4901/99); |
| --- | --- |

127.

verzoekt de Commissie om een tweede actualisering van het verslag inzake administratieve praktijken van Simmons & Simmons van 1999, als genoemd in punt 26 van het verslag van de Groep gedragscode van 1999, het verslag-Primarolo (SN 4901/99);

| 128. | vraagt de Raad en de lidstaten om, met inachtneming van de Verdragen en de bevoegdheid van de lidstaten op het gebied van de directe belastingen, de transparantie, de verantwoordingsplicht en de monitoring van de Groep te verbeteren, en vraagt de Commissie om volgens de communautaire methode het initiatief te nemen tot kaderwetgeving; acht het van essentieel belang dat het brede publiek meer informatie krijgt over de werkzaamheden van de Groep; |
| --- | --- |

128.

vraagt de Raad en de lidstaten om, met inachtneming van de Verdragen en de bevoegdheid van de lidstaten op het gebied van de directe belastingen, de transparantie, de verantwoordingsplicht en de monitoring van de Groep te verbeteren, en vraagt de Commissie om volgens de communautaire methode het initiatief te nemen tot kaderwetgeving; acht het van essentieel belang dat het brede publiek meer informatie krijgt over de werkzaamheden van de Groep;

| 129. | verzoekt de Commissie de aanbevelingen van de Europese Ombudsman met betrekking tot de samenstelling van deskundigengroepen volledig uit te voeren en een routekaart op te stellen die ervoor moet zorgen dat deskundigengroepen op evenwichtige wijze worden samengesteld; benadrukt dat terwijl naar dit doel wordt toegewerkt, onmiddellijk moet worden begonnen met het hervormen van de huidige structuur en samenstelling; onderstreept dat dergelijke hervormingen niet zullen resulteren in een gebrek aan technische deskundigheid voor wetgeving, aangezien die kan worden verschaft via openbare raadplegingen of openbare hoorzittingen met deskundigen die openstaan voor vertegenwoordigers van alle belangen; vraagt de Commissie een duidelijke definitie van belangenconflicten vast te stellen en een strikt beleid te voeren om te voorkomen dat actoren die risico lopen op dergelijke belangenconflicten, alsook vertegenwoordigers van organisaties die zijn veroordeeld voor belastingontduiking of een ander misdrijf, actief lid zijn van een deskundigengroep of adviserend orgaan; |
| --- | --- |

129.

verzoekt de Commissie de aanbevelingen van de Europese Ombudsman met betrekking tot de samenstelling van deskundigengroepen volledig uit te voeren en een routekaart op te stellen die ervoor moet zorgen dat deskundigengroepen op evenwichtige wijze worden samengesteld; benadrukt dat terwijl naar dit doel wordt toegewerkt, onmiddellijk moet worden begonnen met het hervormen van de huidige structuur en samenstelling; onderstreept dat dergelijke hervormingen niet zullen resulteren in een gebrek aan technische deskundigheid voor wetgeving, aangezien die kan worden verschaft via openbare raadplegingen of openbare hoorzittingen met deskundigen die openstaan voor vertegenwoordigers van alle belangen; vraagt de Commissie een duidelijke definitie van belangenconflicten vast te stellen en een strikt beleid te voeren om te voorkomen dat actoren die risico lopen op dergelijke belangenconflicten, alsook vertegenwoordigers van organisaties die zijn veroordeeld voor belastingontduiking of een ander misdrijf, actief lid zijn van een deskundigengroep of adviserend orgaan;

Staatssteun

| 130. | is zeer ingenomen met en steunt de centrale rol van de Commissie als bevoegde mededingingsautoriteit in het kader van het lopende onderzoek naar staatssteun in verband met fiscale rulings; vindt het onterecht dat verschillende lidstaten herhaaldelijk geheimhouding hebben betracht bij projecten die staatssteun hebben ontvangen; moedigt de Commissie aan om haar bevoegdheden uit hoofde van de mededingingsregels van de EU ten volle te benutten om schadelijke belastingpraktijken aan te pakken en sancties op te leggen aan lidstaten en bedrijven waarvan is gebleken dat zij bij dergelijke praktijken betrokken waren; benadrukt de Commissie meer financiële en personele middelen moet inzetten om beter in staat te zijn alle noodzakelijke onderzoeken naar fiscale staatssteun meteen uit te voeren; benadrukt dat de lidstaten volledig moeten meewerken aan de onderzoeken en gehoor moeten geven aan verzoeken om informatie van de Commissie; |
| --- | --- |

130.

is zeer ingenomen met en steunt de centrale rol van de Commissie als bevoegde mededingingsautoriteit in het kader van het lopende onderzoek naar staatssteun in verband met fiscale rulings; vindt het onterecht dat verschillende lidstaten herhaaldelijk geheimhouding hebben betracht bij projecten die staatssteun hebben ontvangen; moedigt de Commissie aan om haar bevoegdheden uit hoofde van de mededingingsregels van de EU ten volle te benutten om schadelijke belastingpraktijken aan te pakken en sancties op te leggen aan lidstaten en bedrijven waarvan is gebleken dat zij bij dergelijke praktijken betrokken waren; benadrukt de Commissie meer financiële en personele middelen moet inzetten om beter in staat te zijn alle noodzakelijke onderzoeken naar fiscale staatssteun meteen uit te voeren; benadrukt dat de lidstaten volledig moeten meewerken aan de onderzoeken en gehoor moeten geven aan verzoeken om informatie van de Commissie;

| 131. | vraagt de Commissie uiterlijk medio 2017 in het kader van haar initiatief voor de modernisering van het EU-staatssteunbeleid nieuwe richtsnoeren vast te stellen om te verduidelijken wat belastinggerelateerde staatssteun en „passende” verrekenprijzen inhouden, teneinde de rechtsonzekerheid weg te nemen voor zowel de belastingbetalers die zich aan de regels houden als de belastingdiensten, in een kader voor de belastingpraktijken van de lidstaten te voorzien en het gebruik van rechtmatige fiscale rulings niet te ontmoedigen; betwist het nut van het arbitrageverdrag, dat niet doelmatig is om geschillen te beslechten, met name over verrekenprijzen; is van oordeel dat dit instrument moet worden herzien en doelmatiger moet worden, of moet worden vervangen door een geschillenmechanisme van de EU met doeltreffendere procedures voor onderlinge afspraken; |
| --- | --- |

131.

vraagt de Commissie uiterlijk medio 2017 in het kader van haar initiatief voor de modernisering van het EU-staatssteunbeleid nieuwe richtsnoeren vast te stellen om te verduidelijken wat belastinggerelateerde staatssteun en „passende” verrekenprijzen inhouden, teneinde de rechtsonzekerheid weg te nemen voor zowel de belastingbetalers die zich aan de regels houden als de belastingdiensten, in een kader voor de belastingpraktijken van de lidstaten te voorzien en het gebruik van rechtmatige fiscale rulings niet te ontmoedigen; betwist het nut van het arbitrageverdrag, dat niet doelmatig is om geschillen te beslechten, met name over verrekenprijzen; is van oordeel dat dit instrument moet worden herzien en doelmatiger moet worden, of moet worden vervangen door een geschillenmechanisme van de EU met doeltreffendere procedures voor onderlinge afspraken;

| 132. | vraagt de Commissie haar onderzoeken uit te breiden tot andere in het LuxLeaks-schandaal genoemde multinationals en tot maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect als verrekenprijzen; |
| --- | --- |

132.

vraagt de Commissie haar onderzoeken uit te breiden tot andere in het LuxLeaks-schandaal genoemde multinationals en tot maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect als verrekenprijzen;

| 133. | verzoekt de Commissie om, overeenkomstig de ruimere verantwoordelijkheid die door de modernisering van het EU-staatssteunbeleid aan de lidstaten wordt toegekend, te overwegen een netwerk van nationale belastingdiensten op te zetten om best practices uit te wisselen en een meer samenhangende bijdrage te leveren aan de preventie van de invoering van belastingmaatregelen die op illegale staatssteun kunnen neerkomen; verzoekt de Commissie om de strategische synergieën te versterken tussen de activiteiten van de (hervormde) Groep gedragscode en de handhaving door de Commissie van de mededingingsregels op het gebied van belastinggerelateerde steun; |
| --- | --- |

133.

verzoekt de Commissie om, overeenkomstig de ruimere verantwoordelijkheid die door de modernisering van het EU-staatssteunbeleid aan de lidstaten wordt toegekend, te overwegen een netwerk van nationale belastingdiensten op te zetten om best practices uit te wisselen en een meer samenhangende bijdrage te leveren aan de preventie van de invoering van belastingmaatregelen die op illegale staatssteun kunnen neerkomen; verzoekt de Commissie om de strategische synergieën te versterken tussen de activiteiten van de (hervormde) Groep gedragscode en de handhaving door de Commissie van de mededingingsregels op het gebied van belastinggerelateerde steun;

| 134. | neemt er nota van dat de huidige regels inzake toezicht op staatssteun beogen concurrentieverstorende praktijken tegen te gaan door onterecht aan bedrijven toegekende voordelen terug te vorderen; verzoekt de Commissie na te gaan of het mogelijk is de bestaande regels te veranderen, opdat de na een inbreuk op de EU-staatsteunregels teruggevorderde bedragen kunnen worden uitgekeerd aan de lidstaten die het slachtoffer zijn geweest van een uitholling van hun belastinggrondslag of naar de EU-begroting kunnen gaan, en niet naar de lidstaat die de illegale belastinggerelateerde steun heeft toegekend, zoals thans het geval is; verzoekt de Commissie de bestaande regels te veranderen om ervoor te zorgen dat er bij een inbreuk op de staatssteunregels sancties kunnen worden opgelegd aan de betrokken landen en bedrijven; |
| --- | --- |

134.

neemt er nota van dat de huidige regels inzake toezicht op staatssteun beogen concurrentieverstorende praktijken tegen te gaan door onterecht aan bedrijven toegekende voordelen terug te vorderen; verzoekt de Commissie na te gaan of het mogelijk is de bestaande regels te veranderen, opdat de na een inbreuk op de EU-staatsteunregels teruggevorderde bedragen kunnen worden uitgekeerd aan de lidstaten die het slachtoffer zijn geweest van een uitholling van hun belastinggrondslag of naar de EU-begroting kunnen gaan, en niet naar de lidstaat die de illegale belastinggerelateerde steun heeft toegekend, zoals thans het geval is; verzoekt de Commissie de bestaande regels te veranderen om ervoor te zorgen dat er bij een inbreuk op de staatssteunregels sancties kunnen worden opgelegd aan de betrokken landen en bedrijven;

Transparantie

| 135. | is van mening dat de Unie het potentieel heeft om een model en een wereldleider op het gebied van fiscale transparantie te worden; |
| --- | --- |

135.

is van mening dat de Unie het potentieel heeft om een model en een wereldleider op het gebied van fiscale transparantie te worden;

| 136. | onderstreept het cruciale belang van transparantie met het oog op het vergroten van de openbare verantwoordingsplicht van multinationals en het ondersteunen van belastingdiensten bij hun onderzoeken; onderstreept dat dit een sterk afschrikwekkend effect kan hebben en gedragingen kan veranderen, zowel door het risico voor de reputatie van bedrijven die zich niet aan de regels houden als door informatieverstrekking aan de bevoegde autoriteiten, die vervolgens passende corrigerende maatregelen en sancties kunnen vaststellen; benadrukt dat de behoefte aan transparantie moet worden afgewogen tegen de noodzaak om gevoelige commerciële belangen te beschermen en de regels inzake gegevensbescherming in acht te nemen; |
| --- | --- |

136.

onderstreept het cruciale belang van transparantie met het oog op het vergroten van de openbare verantwoordingsplicht van multinationals en het ondersteunen van belastingdiensten bij hun onderzoeken; onderstreept dat dit een sterk afschrikwekkend effect kan hebben en gedragingen kan veranderen, zowel door het risico voor de reputatie van bedrijven die zich niet aan de regels houden als door informatieverstrekking aan de bevoegde autoriteiten, die vervolgens passende corrigerende maatregelen en sancties kunnen vaststellen; benadrukt dat de behoefte aan transparantie moet worden afgewogen tegen de noodzaak om gevoelige commerciële belangen te beschermen en de regels inzake gegevensbescherming in acht te nemen;

| 137. | is van oordeel dat meer transparantie met betrekking tot de activiteiten van multinationals essentieel is om ervoor te zorgen dat belastingdiensten BEPS doeltreffend kunnen bestrijden; herhaalt dienovereenkomstig zijn standpunt dat multinationals in alle sectoren in hun financiële overzichten, uitgesplitst per lidstaat en per derde land waar zij gevestigd zijn, een reeks geaggregeerde gegevens op duidelijke en bevattelijke wijze openbaar moeten maken, met inbegrip van winst of verlies vóór belasting, aantal werknemers, activa en basisinformatie over fiscale rulings (verslaglegging per land); onderstreept het belang van het beschikbaar maken van deze informatie aan het publiek, mogelijk in de vorm van een centraal EU-register; benadrukt voorts dat kmo's en mid-caps die geen multinationals zijn, van deze verplichting moeten worden vrijgesteld; verzoekt de Raad om vóór eind 2015 zijn goedkeuring te hechten aan het standpunt dat het Parlement in juli 2015 heeft aangenomen over de richtlijn aandeelhoudersrechten; benadrukt dat de transparantievereisten op dusdanige wijze moeten worden opgesteld en toegepast dat ze voor Europese bedrijven geen concurrentienadeel vormen; |
| --- | --- |

137.

is van oordeel dat meer transparantie met betrekking tot de activiteiten van multinationals essentieel is om ervoor te zorgen dat belastingdiensten BEPS doeltreffend kunnen bestrijden; herhaalt dienovereenkomstig zijn standpunt dat multinationals in alle sectoren in hun financiële overzichten, uitgesplitst per lidstaat en per derde land waar zij gevestigd zijn, een reeks geaggregeerde gegevens op duidelijke en bevattelijke wijze openbaar moeten maken, met inbegrip van winst of verlies vóór belasting, aantal werknemers, activa en basisinformatie over fiscale rulings (verslaglegging per land); onderstreept het belang van het beschikbaar maken van deze informatie aan het publiek, mogelijk in de vorm van een centraal EU-register; benadrukt voorts dat kmo's en mid-caps die geen multinationals zijn, van deze verplichting moeten worden vrijgesteld; verzoekt de Raad om vóór eind 2015 zijn goedkeuring te hechten aan het standpunt dat het Parlement in juli 2015 heeft aangenomen over de richtlijn aandeelhoudersrechten; benadrukt dat de transparantievereisten op dusdanige wijze moeten worden opgesteld en toegepast dat ze voor Europese bedrijven geen concurrentienadeel vormen;

| 138. | verzoekt de lidstaten om een uitgebreider verslagleggingssysteem per land in te voeren dat beschikbaar is voor hun belastingautoriteiten, op basis van de OESO-norm en met inbegrip van gedetailleerdere informatie, zoals belastingaangiften en intragroeptransacties; benadrukt dat de verstrekking van belastinginformatie door bedrijven aan andere belastingdiensten gepaard moet gaan met een verbetering van het kader voor geschillenbeslechting, teneinde de respectievelijke rechten van elke partij te verduidelijken en negatieve neveneffecten te voorkomen; benadrukt dat, ten aanzien van belastingdiensten van derde landen, informatie alleen dient te worden doorgegeven aan de autoriteiten van landen die regelingen hebben getroffen die gelijkwaardig zijn aan die welke zijn vastgelegd in het Arbitrageverdrag van de EU; dringt tevens aan op de ontwikkeling van geharmoniseerde standaarden voor jaarrekeningen, die een meer gedetailleerde openbaarmaking van royalty's mogelijk maken; |
| --- | --- |

138.

verzoekt de lidstaten om een uitgebreider verslagleggingssysteem per land in te voeren dat beschikbaar is voor hun belastingautoriteiten, op basis van de OESO-norm en met inbegrip van gedetailleerdere informatie, zoals belastingaangiften en intragroeptransacties; benadrukt dat de verstrekking van belastinginformatie door bedrijven aan andere belastingdiensten gepaard moet gaan met een verbetering van het kader voor geschillenbeslechting, teneinde de respectievelijke rechten van elke partij te verduidelijken en negatieve neveneffecten te voorkomen; benadrukt dat, ten aanzien van belastingdiensten van derde landen, informatie alleen dient te worden doorgegeven aan de autoriteiten van landen die regelingen hebben getroffen die gelijkwaardig zijn aan die welke zijn vastgelegd in het Arbitrageverdrag van de EU; dringt tevens aan op de ontwikkeling van geharmoniseerde standaarden voor jaarrekeningen, die een meer gedetailleerde openbaarmaking van royalty's mogelijk maken;

| 139. | verzoekt de Commissie dit standpunt te ondersteunen overeenkomstig haar eerdere evaluaties en standpunten, en alle noodzakelijke maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de toepassing ervan tot alle multinationals op de interne markt wordt uitgebreid, en verzoekt de OESO de wereldwijde verbreiding ervan te ondersteunen om ervoor te zorgen dat soortgelijke verplichtingen van toepassing zijn op alle bedrijven die grensoverschrijdende transacties verrichten; onderstreept dat maatregelen ter verbetering van de transparantie weliswaar noodzakelijk zijn, maar niet volstaan om de kwestie op allesomvattende wijze aan te pakken, en dat ook de nationale, EU- en internationale belastingstelsels ingrijpend moeten worden hervormd; |
| --- | --- |

139.

verzoekt de Commissie dit standpunt te ondersteunen overeenkomstig haar eerdere evaluaties en standpunten, en alle noodzakelijke maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de toepassing ervan tot alle multinationals op de interne markt wordt uitgebreid, en verzoekt de OESO de wereldwijde verbreiding ervan te ondersteunen om ervoor te zorgen dat soortgelijke verplichtingen van toepassing zijn op alle bedrijven die grensoverschrijdende transacties verrichten; onderstreept dat maatregelen ter verbetering van de transparantie weliswaar noodzakelijk zijn, maar niet volstaan om de kwestie op allesomvattende wijze aan te pakken, en dat ook de nationale, EU- en internationale belastingstelsels ingrijpend moeten worden hervormd;

| 140. | benadrukt dat de huidige ondoorzichtigheid van het internationale belastingstelsel multinationals in staat stelt belastingen te ontwijken, nationale belastingwetten te omzeilen en hun winsten naar belastingparadijzen te versluizen; vraagt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat de bevoegde autoriteiten volledige toegang hebben tot centrale registers van uiteindelijke begunstigden van zowel bedrijven als trusts, overeenkomstig de vierde antiwitwasrichtlijn; verzoekt de lidstaten om de vierde antiwitwasrichtlijn snel om te zetten en zo te zorgen voor brede en vereenvoudigde toegang tot informatie in centrale registers van uiteindelijke begunstigden; herhaalt zijn standpunt dat deze registers openbaar moeten zijn; |
| --- | --- |

140.

benadrukt dat de huidige ondoorzichtigheid van het internationale belastingstelsel multinationals in staat stelt belastingen te ontwijken, nationale belastingwetten te omzeilen en hun winsten naar belastingparadijzen te versluizen; vraagt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat de bevoegde autoriteiten volledige toegang hebben tot centrale registers van uiteindelijke begunstigden van zowel bedrijven als trusts, overeenkomstig de vierde antiwitwasrichtlijn; verzoekt de lidstaten om de vierde antiwitwasrichtlijn snel om te zetten en zo te zorgen voor brede en vereenvoudigde toegang tot informatie in centrale registers van uiteindelijke begunstigden; herhaalt zijn standpunt dat deze registers openbaar moeten zijn;

| 141. | waardeert het werk dat de Commissie heeft verricht om een Europees fiscaal identificatienummer (FIN) te ontwikkelen; verzoekt de Commissie om een voorstel in te dienen voor een Europees fiscaal identificatienummer (FIN), gebaseerd op het ontwerp voor een Europees FIN in het actieplan van de Commissie inzake de bestrijding van belastingfraude en belastingontduiking van 2012 (actie 22); herinnert eraan dat het FIN beschouwd wordt als de beste manier om belastingbetalers te identificeren en dringt er dus op aan dit project sneller te implementeren; dringt er in dit verband ook bij de Commissie op aan om op mondiaal niveau een vergelijkbaar identificatienummer te ontwikkelen, zoals de mondiale identificatiecode voor juridische entiteiten (LEI) van het Regulatory Oversight Committee; |
| --- | --- |

141.

waardeert het werk dat de Commissie heeft verricht om een Europees fiscaal identificatienummer (FIN) te ontwikkelen; verzoekt de Commissie om een voorstel in te dienen voor een Europees fiscaal identificatienummer (FIN), gebaseerd op het ontwerp voor een Europees FIN in het actieplan van de Commissie inzake de bestrijding van belastingfraude en belastingontduiking van 2012 (actie 22); herinnert eraan dat het FIN beschouwd wordt als de beste manier om belastingbetalers te identificeren en dringt er dus op aan dit project sneller te implementeren; dringt er in dit verband ook bij de Commissie op aan om op mondiaal niveau een vergelijkbaar identificatienummer te ontwikkelen, zoals de mondiale identificatiecode voor juridische entiteiten (LEI) van het Regulatory Oversight Committee;

| 142. | benadrukt bovendien dat transparantie ook van groot belang is bij de lopende onderzoeken naar staatssteun in verband met fiscale rulings; |
| --- | --- |

142.

benadrukt bovendien dat transparantie ook van groot belang is bij de lopende onderzoeken naar staatssteun in verband met fiscale rulings;

| 143. | verzoekt de Commissie om na te gaan of het mogelijk is om in de EU bepalingen toe te passen die vergelijkbaar zijn met de regel van de Amerikaanse Governmental Accounting Standards Board (GASB) (48) die vereist dat nationale en plaatselijke overheden verslag uitbrengen over hoeveel inkomsten zij verliezen aan belastingvoordelen voor bedrijven met het oog op economische ontwikkeling; |
| --- | --- |

143.

verzoekt de Commissie om na te gaan of het mogelijk is om in de EU bepalingen toe te passen die vergelijkbaar zijn met de regel van de Amerikaanse Governmental Accounting Standards Board (GASB) (48) die vereist dat nationale en plaatselijke overheden verslag uitbrengen over hoeveel inkomsten zij verliezen aan belastingvoordelen voor bedrijven met het oog op economische ontwikkeling;

Bescherming van klokkenluiders

| 144. | vraagt de Commissie om uiterlijk in juni 2016 een EU-wetgevingskader voor te stellen om klokkenluiders e.d. effectief te beschermen; benadrukt dat het onaanvaardbaar is dat burgers en journalisten veeleer vervolging riskeren dan rechtsbescherming krijgen wanneer zij, in het openbaar belang, informatie onthullen over of melding maken van vermoedelijke vergrijpen, strafbare feiten, fraude of illegale activiteiten, met name in gevallen van belastingontwijking, belastingontduiking en witwassen, of andere gedragingen die inbreuk maken op de fundamentele beginselen van de EU, zoals het beginsel van loyale samenwerking; |
| --- | --- |

144.

vraagt de Commissie om uiterlijk in juni 2016 een EU-wetgevingskader voor te stellen om klokkenluiders e.d. effectief te beschermen; benadrukt dat het onaanvaardbaar is dat burgers en journalisten veeleer vervolging riskeren dan rechtsbescherming krijgen wanneer zij, in het openbaar belang, informatie onthullen over of melding maken van vermoedelijke vergrijpen, strafbare feiten, fraude of illegale activiteiten, met name in gevallen van belastingontwijking, belastingontduiking en witwassen, of andere gedragingen die inbreuk maken op de fundamentele beginselen van de EU, zoals het beginsel van loyale samenwerking;

| 145. | vraagt de Commissie een reeks instrumenten te overwegen om deze bescherming tegen ongerechtvaardigde rechtsvervolging, economische sancties en discriminatie te waarborgen en tegelijkertijd te zorgen voor de bescherming van de vertrouwelijkheid en bedrijfsgeheimen; vestigt in dit verband de aandacht op het voorbeeld van de Amerikaanse Dodd-Frank Act, die klokkenluiders beloont voor het leveren van originele informatie aan de autoriteiten en hen beschermt tegen rechtsvervolging en ontslag, waarbij niet uit het oog mag worden verloren dat zo'n beloning geen stimulans mag zijn om gevoelige bedrijfsinformatie openbaar te maken; stelt voor om een onafhankelijk Europees orgaan op te richten dat deze informatie verzamelt en onderzoeken voert, alsook een gemeenschappelijk pan-Europees klokkenluidersfonds, dat klokkenluiders passende financiële steun biedt, die beide worden gefinancierd met een heffing op een deel van het teruggevorderde geld of van de opgelegde boetes; is van mening dat er ook bescherming moet worden geboden aan klokkenluiders die het publiek op de hoogte brengen nadat zij eerst de bevoegde autoriteiten op nationaal of EU-niveau op de hoogte hebben gebracht en die na een maand niet hebben gereageerd; |
| --- | --- |

145.

vraagt de Commissie een reeks instrumenten te overwegen om deze bescherming tegen ongerechtvaardigde rechtsvervolging, economische sancties en discriminatie te waarborgen en tegelijkertijd te zorgen voor de bescherming van de vertrouwelijkheid en bedrijfsgeheimen; vestigt in dit verband de aandacht op het voorbeeld van de Amerikaanse Dodd-Frank Act, die klokkenluiders beloont voor het leveren van originele informatie aan de autoriteiten en hen beschermt tegen rechtsvervolging en ontslag, waarbij niet uit het oog mag worden verloren dat zo'n beloning geen stimulans mag zijn om gevoelige bedrijfsinformatie openbaar te maken; stelt voor om een onafhankelijk Europees orgaan op te richten dat deze informatie verzamelt en onderzoeken voert, alsook een gemeenschappelijk pan-Europees klokkenluidersfonds, dat klokkenluiders passende financiële steun biedt, die beide worden gefinancierd met een heffing op een deel van het teruggevorderde geld of van de opgelegde boetes; is van mening dat er ook bescherming moet worden geboden aan klokkenluiders die het publiek op de hoogte brengen nadat zij eerst de bevoegde autoriteiten op nationaal of EU-niveau op de hoogte hebben gebracht en die na een maand niet hebben gereageerd;

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

| 146. | is van mening dat het toepassen van een verantwoorde belastingstrategie moet worden beschouwd als een pijler van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), met name volgens de bijgewerkte definitie van MVO als „de verantwoordelijkheid van bedrijven voor het effect dat ze op de samenleving hebben” (49); betreurt dat de meeste bedrijven dit niet in hun MVO-verslag vermelden; onderstreept dat agressieve belastingplanning niet verenigbaar is met MVO; verzoekt de Commissie om dit element op te nemen in een bijgewerkte EU-strategie ter bevordering van maatschappelijk verantwoord ondernemen en de inhoud ervan naar behoren te definiëren; |
| --- | --- |

146.

is van mening dat het toepassen van een verantwoorde belastingstrategie moet worden beschouwd als een pijler van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), met name volgens de bijgewerkte definitie van MVO als „de verantwoordelijkheid van bedrijven voor het effect dat ze op de samenleving hebben” (49); betreurt dat de meeste bedrijven dit niet in hun MVO-verslag vermelden; onderstreept dat agressieve belastingplanning niet verenigbaar is met MVO; verzoekt de Commissie om dit element op te nemen in een bijgewerkte EU-strategie ter bevordering van maatschappelijk verantwoord ondernemen en de inhoud ervan naar behoren te definiëren;

Derdelanddimensie

OESO

| 147. | ondersteunt het BEPS-actieplan van de OESO, maar erkent dat dit het resultaat van een compromis is, dat niet ver genoeg gaat om de omvang van het belastingontwijkingsprobleem aan te pakken, en dat deze voorstellen het uitgangspunt moeten vormen voor verdere maatregelen op EU-niveau; vraagt dat de OESO, haar lidstaten en alle andere betrokken landen een sterk toezichtsinstrument opzetten om de voortgang van de tenuitvoerlegging van deze richtsnoeren te evalueren, te controleren of ze wel doeltreffend zijn en eventueel corrigerende maatregelen te treffen; |
| --- | --- |

147.

ondersteunt het BEPS-actieplan van de OESO, maar erkent dat dit het resultaat van een compromis is, dat niet ver genoeg gaat om de omvang van het belastingontwijkingsprobleem aan te pakken, en dat deze voorstellen het uitgangspunt moeten vormen voor verdere maatregelen op EU-niveau; vraagt dat de OESO, haar lidstaten en alle andere betrokken landen een sterk toezichtsinstrument opzetten om de voortgang van de tenuitvoerlegging van deze richtsnoeren te evalueren, te controleren of ze wel doeltreffend zijn en eventueel corrigerende maatregelen te treffen;

| 148. | beveelt aan om de institutionele banden en de samenwerking tussen de OESO en de Commissie te versterken om de verenigbaarheid van beide processen in stand te houden en dubbele maatstaven te voorkomen; vraagt de lidstaten alle op de OESO-richtsnoeren gebaseerde EU-wetgeving onverwijld in nationaal recht om te zetten, zodat de EU een voortrekker wordt bij de uitvoering van de aanbevelingen van de OESO; onderstreept evenwel dat de aanpak van de OESO nog steeds is gebaseerd op „soft law” en dat haar optreden moet worden aangevuld met een gedegen wetgevingskader op EU-niveau dat beantwoordt aan de behoeften van de interne markt, bv. in de vorm van een anti-BEPS-richtlijn die verder gaat dan het BEPS-initiatief van de OESO op gebieden die daarin onvoldoende aan bod komen; |
| --- | --- |

148.

beveelt aan om de institutionele banden en de samenwerking tussen de OESO en de Commissie te versterken om de verenigbaarheid van beide processen in stand te houden en dubbele maatstaven te voorkomen; vraagt de lidstaten alle op de OESO-richtsnoeren gebaseerde EU-wetgeving onverwijld in nationaal recht om te zetten, zodat de EU een voortrekker wordt bij de uitvoering van de aanbevelingen van de OESO; onderstreept evenwel dat de aanpak van de OESO nog steeds is gebaseerd op „soft law” en dat haar optreden moet worden aangevuld met een gedegen wetgevingskader op EU-niveau dat beantwoordt aan de behoeften van de interne markt, bv. in de vorm van een anti-BEPS-richtlijn die verder gaat dan het BEPS-initiatief van de OESO op gebieden die daarin onvoldoende aan bod komen;

Belastingparadijzen

| 149. | dringt aan op een gemeenschappelijke EU-aanpak van belastingparadijzen; verzoekt de Commissie met name om verder te werken aan de ontwikkeling en vaststelling van een Europese definitie, een gemeenschappelijke reeks criteria om te bepalen wat belastingparadijzen zijn, ongeacht waar zij zich bevinden, en passende sancties voor landen die met belastingparadijzen samenwerken — op basis van haar aanbeveling van december 2012 inzake maatregelen om derde landen aan te moedigen minimumnormen voor goed bestuur in belastingzaken toe te passen (d.w.z. maatregelen die naast informatie-uitwisseling en transparantie ook eerlijke belastingconcurrentie en doeltreffende belastingheffing inhouden) — en voor bedrijven die belastingparadijzen gebruiken voor agressieve belastingplanning, en aan de vaststelling van passende gemeenschappelijke maatregelen die op deze rechtsgebieden van toepassing zijn; verwijst naar zijn resolutie van 21 mei 2013 over de strijd tegen belastingfraude, belastingontduiking en belastingparadijzen voor een niet-limitatieve lijst van mogelijke maatregelen (50); herhaalt dat daadwerkelijk Europese lijsten, die regelmatig worden geactualiseerd en zijn gebaseerd op uitgebreide, transparante, betrouwbare, objectief verifieerbare en algemeen aanvaarde indicatoren, doeltreffender zouden zijn als middel om goed fiscaal bestuur te bevorderen en de fiscale gedragingen ten opzichte van en binnen deze rechtsgebieden te veranderen; |
| --- | --- |

149.

dringt aan op een gemeenschappelijke EU-aanpak van belastingparadijzen; verzoekt de Commissie met name om verder te werken aan de ontwikkeling en vaststelling van een Europese definitie, een gemeenschappelijke reeks criteria om te bepalen wat belastingparadijzen zijn, ongeacht waar zij zich bevinden, en passende sancties voor landen die met belastingparadijzen samenwerken — op basis van haar aanbeveling van december 2012 inzake maatregelen om derde landen aan te moedigen minimumnormen voor goed bestuur in belastingzaken toe te passen (d.w.z. maatregelen die naast informatie-uitwisseling en transparantie ook eerlijke belastingconcurrentie en doeltreffende belastingheffing inhouden) — en voor bedrijven die belastingparadijzen gebruiken voor agressieve belastingplanning, en aan de vaststelling van passende gemeenschappelijke maatregelen die op deze rechtsgebieden van toepassing zijn; verwijst naar zijn resolutie van 21 mei 2013 over de strijd tegen belastingfraude, belastingontduiking en belastingparadijzen voor een niet-limitatieve lijst van mogelijke maatregelen (50); herhaalt dat daadwerkelijk Europese lijsten, die regelmatig worden geactualiseerd en zijn gebaseerd op uitgebreide, transparante, betrouwbare, objectief verifieerbare en algemeen aanvaarde indicatoren, doeltreffender zouden zijn als middel om goed fiscaal bestuur te bevorderen en de fiscale gedragingen ten opzichte van en binnen deze rechtsgebieden te veranderen;

| 150. | verzoekt de Commissie om in de Europese zwarte lijst de gebieden op te nemen die belastingvoordelen toekennen aan entiteiten zonder substantiële economische activiteiten in het land te vereisen, beduidend lage effectieve belastingen bieden en geen automatische uitwisseling van fiscale informatie met andere rechtsgebieden garanderen; |
| --- | --- |

150.

verzoekt de Commissie om in de Europese zwarte lijst de gebieden op te nemen die belastingvoordelen toekennen aan entiteiten zonder substantiële economische activiteiten in het land te vereisen, beduidend lage effectieve belastingen bieden en geen automatische uitwisseling van fiscale informatie met andere rechtsgebieden garanderen;

| 151. | onderstreept met name dat ervoor moet worden gezorgd dat uitgaande financiële stromen ten minste één keer worden belast, bv. door een bronbelasting of gelijkwaardige maatregelen, om te voorkomen dat winsten de EU onbelast verlaten, en vraagt de Commissie daartoe een wetgevingsvoorstel in te dienen, bv. door een herziening van de moeder-dochterrichtlijn en de richtlijn interest en royalty's; dringt erop aan een systeem in te voeren om ervoor te zorgen dat ter bevestiging een document bij de nationale belastingautoriteiten moet worden ingediend en aan de Commissie moet worden meegedeeld waarmee deze operatie wordt aangetoond, zodat de interne markt wordt beschermd en de band wordt gehandhaafd tussen de plaats waar de winsten worden gemaakt en de economische waarde wordt gegenereerd en de plaats waar deze worden belast; benadrukt dat een dergelijk systeem zorgvuldig moet worden ontworpen teneinde dubbele belastingheffing en geschillen te voorkomen; vraagt de Commissie steun te betuigen voor de door de OESO gepromote multilaterale aanpak van belastingkwesties — die beoogt internationale belastingafspraken te stroomlijnen en ervoor te zorgen dat winsten daar worden belast waar zij gegenereerd worden — en tegelijk de rol van de EU op het internationale toneel te versterken door met één stem te spreken en te werken aan de ontwikkeling van een gemeenschappelijk EU-kader voor bilaterale belastingverdragen en een geleidelijke vervanging van het enorme aantal afzonderlijke bilaterale belastingverdragen door verdragen tussen de EU en derde rechtsgebieden; onderstreept dat dit de meest directe manier zou zijn om „verdragshoppen” tegen te gaan; vraagt de lidstaten in afwachting daarvan onmiddellijk antimisbruikbepalingen op te nemen in hun belastingverdragen, in overeenstemming met de BEPS-voorstellen; |
| --- | --- |

151.

onderstreept met name dat ervoor moet worden gezorgd dat uitgaande financiële stromen ten minste één keer worden belast, bv. door een bronbelasting of gelijkwaardige maatregelen, om te voorkomen dat winsten de EU onbelast verlaten, en vraagt de Commissie daartoe een wetgevingsvoorstel in te dienen, bv. door een herziening van de moeder-dochterrichtlijn en de richtlijn interest en royalty's; dringt erop aan een systeem in te voeren om ervoor te zorgen dat ter bevestiging een document bij de nationale belastingautoriteiten moet worden ingediend en aan de Commissie moet worden meegedeeld waarmee deze operatie wordt aangetoond, zodat de interne markt wordt beschermd en de band wordt gehandhaafd tussen de plaats waar de winsten worden gemaakt en de economische waarde wordt gegenereerd en de plaats waar deze worden belast; benadrukt dat een dergelijk systeem zorgvuldig moet worden ontworpen teneinde dubbele belastingheffing en geschillen te voorkomen; vraagt de Commissie steun te betuigen voor de door de OESO gepromote multilaterale aanpak van belastingkwesties — die beoogt internationale belastingafspraken te stroomlijnen en ervoor te zorgen dat winsten daar worden belast waar zij gegenereerd worden — en tegelijk de rol van de EU op het internationale toneel te versterken door met één stem te spreken en te werken aan de ontwikkeling van een gemeenschappelijk EU-kader voor bilaterale belastingverdragen en een geleidelijke vervanging van het enorme aantal afzonderlijke bilaterale belastingverdragen door verdragen tussen de EU en derde rechtsgebieden; onderstreept dat dit de meest directe manier zou zijn om „verdragshoppen” tegen te gaan; vraagt de lidstaten in afwachting daarvan onmiddellijk antimisbruikbepalingen op te nemen in hun belastingverdragen, in overeenstemming met de BEPS-voorstellen;

| 152. | is van oordeel dat het sluiten van vrijhandelsovereenkomsten vergezeld moet gaan van meer samenwerking op belastinggebied om belastingontwijking door bedrijven die op dezelfde markten concurreren te voorkomen en voor een gelijk speelveld te zorgen; verzoekt de Commissie daarom in alle vrijhandelsovereenkomsten van de EU belastingbepalingen op te nemen die partnerlanden ertoe verplichten voor goed fiscaal bestuur en wederkerigheid in belastingzaken te zorgen; onderstreept dat de werkzaamheden van het EU-platform voor goed fiscaal bestuur een goede basis vormen om dit concept toe te passen; onderstreept dat hetzelfde van toepassing zou kunnen zijn op de samenwerkingsovereenkomsten van de EU; |
| --- | --- |

152.

is van oordeel dat het sluiten van vrijhandelsovereenkomsten vergezeld moet gaan van meer samenwerking op belastinggebied om belastingontwijking door bedrijven die op dezelfde markten concurreren te voorkomen en voor een gelijk speelveld te zorgen; verzoekt de Commissie daarom in alle vrijhandelsovereenkomsten van de EU belastingbepalingen op te nemen die partnerlanden ertoe verplichten voor goed fiscaal bestuur en wederkerigheid in belastingzaken te zorgen; onderstreept dat de werkzaamheden van het EU-platform voor goed fiscaal bestuur een goede basis vormen om dit concept toe te passen; onderstreept dat hetzelfde van toepassing zou kunnen zijn op de samenwerkingsovereenkomsten van de EU;

| 153. | verzoekt EU-organen om niet samen te werken met rechtsgebieden die niet bereid zijn tot samenwerking inzake belastingkwesties, noch met bedrijven die zijn veroordeeld wegens belastingfraude, belastingontduiking of agressieve belastingplanning; vraagt dat instellingen zoals de Europese Investeringsbank (EIB) en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD) niet langer via hun financiële tussenpersonen samenwerken met fiscale rechtsgebieden die niet bereid zijn tot samenwerking; vraagt EU-organen bovendien om zich ertoe te verbinden geen EU-financiering toe te kennen aan bedrijven die zijn veroordeeld wegens belastingfraude, belastingontduiking of agressieve belastingplanning; |
| --- | --- |

153.

verzoekt EU-organen om niet samen te werken met rechtsgebieden die niet bereid zijn tot samenwerking inzake belastingkwesties, noch met bedrijven die zijn veroordeeld wegens belastingfraude, belastingontduiking of agressieve belastingplanning; vraagt dat instellingen zoals de Europese Investeringsbank (EIB) en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD) niet langer via hun financiële tussenpersonen samenwerken met fiscale rechtsgebieden die niet bereid zijn tot samenwerking; vraagt EU-organen bovendien om zich ertoe te verbinden geen EU-financiering toe te kennen aan bedrijven die zijn veroordeeld wegens belastingfraude, belastingontduiking of agressieve belastingplanning;

| 154. | verzoekt de Commissie om alle instrumenten waarover zij beschikt, te gebruiken om een meer gecoördineerde benadering ten aanzien van industrielanden te bevorderen teneinde een grotere wederkerigheid in belastingkwesties te stimuleren, met name wat betreft informatie-uitwisseling met de Verenigde Staten na de inwerkingtreding van de Foreign Account Tax Compliance Act (wet op de naleving van de belastingplicht voor buitenlandse rekeningen); vraagt de Commissie ook om, in het licht van de overeenkomst van 27 mei 2015 tussen de EU en Zwitserland over de automatische uitwisseling van informatie over financiële rekeningen, ter bescherming van de interne markt nauwgezet toe te zien op de overeengekomen geleidelijke afschaffing van een aantal schadelijke belastingpraktijken in Zwitserland, overeenkomstig de BEPS-richtsnoeren, en erop te letten dat er in de toekomst geen nieuwe schadelijke belastingmaatregelen worden ingevoerd; verzoekt de Commissie bij de lopende onderhandelingen met Zwitserland voor te stellen om regels inzake gecontroleerde buitenlandse vennootschappen op te nemen in het Zwitsers recht; benadrukt dat de Commissie ervoor moet zorgen dat Zwitserland de EU-aanpak op belastinggebied volgt en verslag moet uitbrengen aan het Parlement; |
| --- | --- |

154.

verzoekt de Commissie om alle instrumenten waarover zij beschikt, te gebruiken om een meer gecoördineerde benadering ten aanzien van industrielanden te bevorderen teneinde een grotere wederkerigheid in belastingkwesties te stimuleren, met name wat betreft informatie-uitwisseling met de Verenigde Staten na de inwerkingtreding van de Foreign Account Tax Compliance Act (wet op de naleving van de belastingplicht voor buitenlandse rekeningen); vraagt de Commissie ook om, in het licht van de overeenkomst van 27 mei 2015 tussen de EU en Zwitserland over de automatische uitwisseling van informatie over financiële rekeningen, ter bescherming van de interne markt nauwgezet toe te zien op de overeengekomen geleidelijke afschaffing van een aantal schadelijke belastingpraktijken in Zwitserland, overeenkomstig de BEPS-richtsnoeren, en erop te letten dat er in de toekomst geen nieuwe schadelijke belastingmaatregelen worden ingevoerd; verzoekt de Commissie bij de lopende onderhandelingen met Zwitserland voor te stellen om regels inzake gecontroleerde buitenlandse vennootschappen op te nemen in het Zwitsers recht; benadrukt dat de Commissie ervoor moet zorgen dat Zwitserland de EU-aanpak op belastinggebied volgt en verslag moet uitbrengen aan het Parlement;

| 155. | herinnert eraan dat alle lidstaten hebben gekozen voor een multilaterale aanpak van de automatische uitwisseling van informatie, door middel van het Verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken en de herziening van de EU-richtlijnen (51) in 2014; benadrukt dat deze twee initiatieven essentieel zijn om belastingontduiking en het bankgeheim aan te pakken, aangezien zij financiële instellingen ertoe verplichten de belastingdiensten allerlei informatie te verstrekken over ingezetenen met inkomsten die worden gegenereerd door in het buitenland aangehouden activa; |
| --- | --- |

155.

herinnert eraan dat alle lidstaten hebben gekozen voor een multilaterale aanpak van de automatische uitwisseling van informatie, door middel van het Verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken en de herziening van de EU-richtlijnen (51) in 2014; benadrukt dat deze twee initiatieven essentieel zijn om belastingontduiking en het bankgeheim aan te pakken, aangezien zij financiële instellingen ertoe verplichten de belastingdiensten allerlei informatie te verstrekken over ingezetenen met inkomsten die worden gegenereerd door in het buitenland aangehouden activa;

Ontwikkelingslanden

| 156. | onderstreept dat bij het concipiëren van maatregelen en beleid ter voorkoming van belastingontwijking op nationaal, EU- en internationaal niveau speciale aandacht moet worden besteed aan de situatie van de ontwikkelingslanden, en met name van de minst ontwikkelde landen, die doorgaans het hardst worden getroffen door ontwijking van vennootschapsbelasting en over zeer smalle belastinggrondslagen en een lage verhouding tussen de belastingopbrengsten en het bbp beschikken; onderstreept dat deze maatregelen en dit beleid moeten bijdragen tot het genereren van overheidsinkomsten die in verhouding staan tot de toegevoegde waarde die op hun grondgebied wordt gegenereerd, zodat hun ontwikkelingsstrategieën, de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en de ontwikkelingsagenda voor de periode na 2015 naar behoren kunnen worden gefinancierd; is in dit verband ingenomen met het werk van de deskundigencommissie inzake internationale samenwerking in belastingaangelegenheden van de VN; verzoekt de Commissie om de belangen van de ontwikkelingslanden in het kader van bestaande internationale initiatieven te steunen en vertegenwoordigers uit ontwikkelingslanden op te nemen in haar platform voor goed fiscaal bestuur; |
| --- | --- |

156.

onderstreept dat bij het concipiëren van maatregelen en beleid ter voorkoming van belastingontwijking op nationaal, EU- en internationaal niveau speciale aandacht moet worden besteed aan de situatie van de ontwikkelingslanden, en met name van de minst ontwikkelde landen, die doorgaans het hardst worden getroffen door ontwijking van vennootschapsbelasting en over zeer smalle belastinggrondslagen en een lage verhouding tussen de belastingopbrengsten en het bbp beschikken; onderstreept dat deze maatregelen en dit beleid moeten bijdragen tot het genereren van overheidsinkomsten die in verhouding staan tot de toegevoegde waarde die op hun grondgebied wordt gegenereerd, zodat hun ontwikkelingsstrategieën, de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en de ontwikkelingsagenda voor de periode na 2015 naar behoren kunnen worden gefinancierd; is in dit verband ingenomen met het werk van de deskundigencommissie inzake internationale samenwerking in belastingaangelegenheden van de VN; verzoekt de Commissie om de belangen van de ontwikkelingslanden in het kader van bestaande internationale initiatieven te steunen en vertegenwoordigers uit ontwikkelingslanden op te nemen in haar platform voor goed fiscaal bestuur;

| 157. | roept de EU en de deelnemers aan het BEPS-project van de OESO op ervoor te zorgen dat de nieuwe door de OESO ontwikkelde „mondiale norm voor de automatische uitwisseling van informatie” voorziet in een overgangsperiode voor ontwikkelingslanden die door een gebrek aan administratieve capaciteit nog niet kunnen voldoen aan de vereisten van wederzijdse automatische uitwisseling van informatie; |
| --- | --- |

157.

roept de EU en de deelnemers aan het BEPS-project van de OESO op ervoor te zorgen dat de nieuwe door de OESO ontwikkelde „mondiale norm voor de automatische uitwisseling van informatie” voorziet in een overgangsperiode voor ontwikkelingslanden die door een gebrek aan administratieve capaciteit nog niet kunnen voldoen aan de vereisten van wederzijdse automatische uitwisseling van informatie;

| 158. | vraagt de Commissie verdere maatregelen voor te stellen om de administratieve capaciteit in de ontwikkelingslanden te helpen vergroten, met name in belastingaangelegenheden, om een doeltreffende uitwisseling van belastinggegevens met hun administraties mogelijk te maken; dringt aan op het instellen van een platform voor ontwikkelingslanden door het uitvoeren van proefprojecten inzake de automatische uitwisseling van informatie; vraagt de ontwikkelingslanden om regionale overeenkomsten of andere vormen van samenwerking in belastingzaken te stimuleren teneinde hun onderhandelingspositie ten opzichte van buitenlandse directe investeerders en multinationals te versterken en kwesties van gemeenschappelijk belang aan te pakken; |
| --- | --- |

158.

vraagt de Commissie verdere maatregelen voor te stellen om de administratieve capaciteit in de ontwikkelingslanden te helpen vergroten, met name in belastingaangelegenheden, om een doeltreffende uitwisseling van belastinggegevens met hun administraties mogelijk te maken; dringt aan op het instellen van een platform voor ontwikkelingslanden door het uitvoeren van proefprojecten inzake de automatische uitwisseling van informatie; vraagt de ontwikkelingslanden om regionale overeenkomsten of andere vormen van samenwerking in belastingzaken te stimuleren teneinde hun onderhandelingspositie ten opzichte van buitenlandse directe investeerders en multinationals te versterken en kwesties van gemeenschappelijk belang aan te pakken;

| 159. | verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat hun instanties voor ontwikkelingshulp kunnen beschikken over voldoende technische deskundigheid, met name van het ministerie van Financiën en de belastingdiensten, om belastingkwesties in het ontwikkelingsbeleid aan te pakken; |
| --- | --- |

159.

verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat hun instanties voor ontwikkelingshulp kunnen beschikken over voldoende technische deskundigheid, met name van het ministerie van Financiën en de belastingdiensten, om belastingkwesties in het ontwikkelingsbeleid aan te pakken;

| 160. | verwijst naar het actieplan zoals uiteengezet in zijn resolutie van 8 juli 2015 over belastingontwijking en belastingontduiking als uitdagingen voor bestuur, sociale bescherming en ontwikkeling in ontwikkelingslanden; moedigt alle landen en internationale organisaties, zoals de VN, aan om deel te nemen aan een inclusief proces en bij te dragen tot de belastingagenda van de G20/OESO, waarbij BEPS worden aangepakt, de internationale fiscale transparantie en de wereldwijde uitwisseling van belastinggegevens worden bevorderd, bv. door de ontwikkeling van één gezamenlijke verslaglegginsnorm voor de automatische uitwisseling van informatie of de openbaarmaking van de uiteindelijke begunstigden; vraagt de Commissie en de lidstaten een grotere rol voor de VN in toekomstige internationale belastingbesprekingen te steunen, bv. door de oprichting van een mondiaal belastingorgaan onder auspiciën van de Verenigde Naties te steunen; |
| --- | --- |

160.

verwijst naar het actieplan zoals uiteengezet in zijn resolutie van 8 juli 2015 over belastingontwijking en belastingontduiking als uitdagingen voor bestuur, sociale bescherming en ontwikkeling in ontwikkelingslanden; moedigt alle landen en internationale organisaties, zoals de VN, aan om deel te nemen aan een inclusief proces en bij te dragen tot de belastingagenda van de G20/OESO, waarbij BEPS worden aangepakt, de internationale fiscale transparantie en de wereldwijde uitwisseling van belastinggegevens worden bevorderd, bv. door de ontwikkeling van één gezamenlijke verslaglegginsnorm voor de automatische uitwisseling van informatie of de openbaarmaking van de uiteindelijke begunstigden; vraagt de Commissie en de lidstaten een grotere rol voor de VN in toekomstige internationale belastingbesprekingen te steunen, bv. door de oprichting van een mondiaal belastingorgaan onder auspiciën van de Verenigde Naties te steunen;

Belastingadviseurs

| 161. | wijst erop dat het problematisch en aanvechtbaar is dat binnen dezelfde kantoren diensten op het gebied van belastingadvies, accountantscontrole en consulting worden aangeboden, enerzijds ten behoeve van de belastingdiensten, bv. voor de opzet van belastingstelsels en de verbetering van de belastinginning, en anderzijds ten behoeve van belastingplanning voor multinationals, waarbij de zwakke punten van de nationale belastingwetgeving mogelijk worden uitgebuit; |
| --- | --- |

161.

wijst erop dat het problematisch en aanvechtbaar is dat binnen dezelfde kantoren diensten op het gebied van belastingadvies, accountantscontrole en consulting worden aangeboden, enerzijds ten behoeve van de belastingdiensten, bv. voor de opzet van belastingstelsels en de verbetering van de belastinginning, en anderzijds ten behoeve van belastingplanning voor multinationals, waarbij de zwakke punten van de nationale belastingwetgeving mogelijk worden uitgebuit;

| 162. | wijst op het bestaan van een Europees rechtskader, dat met name bestaat uit het laatste pakket betreffende de hervorming van de auditmarkt, waaraan het Parlement in zijn resolutie van 3 april 2014 (52) zijn goedkeuring heeft gehecht; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de toepasselijke wettelijke bepalingen daadwerkelijk binnen de vastgestelde termijnen en in overeenstemming met de beoogde doelstellingen worden toegepast in de lidstaten; |
| --- | --- |

162.

wijst op het bestaan van een Europees rechtskader, dat met name bestaat uit het laatste pakket betreffende de hervorming van de auditmarkt, waaraan het Parlement in zijn resolutie van 3 april 2014 (52) zijn goedkeuring heeft gehecht; verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de toepasselijke wettelijke bepalingen daadwerkelijk binnen de vastgestelde termijnen en in overeenstemming met de beoogde doelstellingen worden toegepast in de lidstaten;

| 163. | verzoekt de Commissie om met voorstellen te komen voor richtsnoeren voor de belastingadviessector en voor het opzetten van een EU-wijde onverenigbaarheidsregeling voor belastingadviseurs en eventueel voor banken, om ervoor te zorgen dat belangenconflicten tussen dienstverlening aan de publieke en particuliere sectoren worden voorkomen; |
| --- | --- |

163.

verzoekt de Commissie om met voorstellen te komen voor richtsnoeren voor de belastingadviessector en voor het opzetten van een EU-wijde onverenigbaarheidsregeling voor belastingadviseurs en eventueel voor banken, om ervoor te zorgen dat belangenconflicten tussen dienstverlening aan de publieke en particuliere sectoren worden voorkomen;

| 164. | verzoekt de Commissie een onderzoek te starten naar de mate van concentratie in de sector en de mogelijke concurrentieverstoring die daaruit voortvloeit; beveelt aan om bij dit onderzoek ook specifiek na te gaan of het combineren van belastingadvies en accountantscontrolefuncties bij dezelfde kantoren tot belangenconflicten kan leiden, en dienovereenkomstig maatregelen voor te stellen, onder meer door mechanismen in te voeren om afdelingen binnen de advieskantoren van elkaar te scheiden; |
| --- | --- |

164.

verzoekt de Commissie een onderzoek te starten naar de mate van concentratie in de sector en de mogelijke concurrentieverstoring die daaruit voortvloeit; beveelt aan om bij dit onderzoek ook specifiek na te gaan of het combineren van belastingadvies en accountantscontrolefuncties bij dezelfde kantoren tot belangenconflicten kan leiden, en dienovereenkomstig maatregelen voor te stellen, onder meer door mechanismen in te voeren om afdelingen binnen de advieskantoren van elkaar te scheiden;

| 165. | vraagt dat de Commissie dringend de mogelijkheid onderzoekt om een wetgevingskader in te voeren dat voorziet in afdoende sancties voor firma's, banken, accountantskantoren en financiële adviseurs waarvan bewezen is dat zij betrokken zijn bij het uitvoeren of bevorderen van onwettige belastingontwijking en agressieve belastingplanning; benadrukt dat deze sancties een afschrikkend effect moeten hebben en onder meer kunnen bestaan in boetes, het ontzeggen van toegang tot middelen uit de EU-begroting, verbod op een adviserende rol binnen de EU-instellingen en, in extreme en herhaalde gevallen, intrekking van bedrijfsvergunningen; |
| --- | --- |

165.

vraagt dat de Commissie dringend de mogelijkheid onderzoekt om een wetgevingskader in te voeren dat voorziet in afdoende sancties voor firma's, banken, accountantskantoren en financiële adviseurs waarvan bewezen is dat zij betrokken zijn bij het uitvoeren of bevorderen van onwettige belastingontwijking en agressieve belastingplanning; benadrukt dat deze sancties een afschrikkend effect moeten hebben en onder meer kunnen bestaan in boetes, het ontzeggen van toegang tot middelen uit de EU-begroting, verbod op een adviserende rol binnen de EU-instellingen en, in extreme en herhaalde gevallen, intrekking van bedrijfsvergunningen;

Verdere maatregelen op nationaal niveau

| 166. | moedigt verdere maatregelen op nationaal niveau aan om belastingontwijking aan te pakken in het kader van de EU en de OESO, aangezien ongecoördineerde reacties kunnen leiden tot nog meer incongruenties en mogelijkheden voor belastingontwijking; onderstreept dat samenwerking het beste instrument voor de bestrijding van grondslaguitholling is en de voorkeur verdient boven de unilaterale invoering van preferentiële regelingen om investeringen aan te trekken; |
| --- | --- |

166.

moedigt verdere maatregelen op nationaal niveau aan om belastingontwijking aan te pakken in het kader van de EU en de OESO, aangezien ongecoördineerde reacties kunnen leiden tot nog meer incongruenties en mogelijkheden voor belastingontwijking; onderstreept dat samenwerking het beste instrument voor de bestrijding van grondslaguitholling is en de voorkeur verdient boven de unilaterale invoering van preferentiële regelingen om investeringen aan te trekken;

| 167. | vraagt de Commissie richtsnoeren voor belastingamnestie door de lidstaten vast te stellen om te omschrijven onder welke omstandigheden een dergelijke amnestie zou voldoen aan de bepalingen van de EU-verdragen betreffende het vrij verkeer van kapitaal, het vrij verrichten van diensten, de regels inzake staatssteun en witwassen van geld en de gemeenschappelijke EU-aanpak van belastingparadijzen; herinnert eraan dat deze praktijk met de grootste omzichtigheid moet worden toegepast teneinde belastingontduikers niet aan te moedigen om te wachten op de volgende amnestie; |
| --- | --- |

167.

vraagt de Commissie richtsnoeren voor belastingamnestie door de lidstaten vast te stellen om te omschrijven onder welke omstandigheden een dergelijke amnestie zou voldoen aan de bepalingen van de EU-verdragen betreffende het vrij verkeer van kapitaal, het vrij verrichten van diensten, de regels inzake staatssteun en witwassen van geld en de gemeenschappelijke EU-aanpak van belastingparadijzen; herinnert eraan dat deze praktijk met de grootste omzichtigheid moet worden toegepast teneinde belastingontduikers niet aan te moedigen om te wachten op de volgende amnestie;

| 168. | vraagt de lidstaten een regeling voor bronbelasting op royalty's in te voeren opdat ook belasting wordt geheven over royalty's die worden afgedragen aan derde landen die niet onder bilaterale belastingverdragen vallen; |
| --- | --- |

168.

vraagt de lidstaten een regeling voor bronbelasting op royalty's in te voeren opdat ook belasting wordt geheven over royalty's die worden afgedragen aan derde landen die niet onder bilaterale belastingverdragen vallen;

| 169. | vraagt elke lidstaat alvorens belastingmaatregelen in te voeren die in het buitenland van invloed kunnen zijn, effectbeoordelingen van overloopeffecten in andere landen te verrichten, zo nodig met technische ondersteuning van de Commissie; vraagt dat de nationale parlementen nauw bij de kwestie van belastingontwijking worden betrokken, aangezien geen enkel belastingstelsel en geen enkele fiscale behandeling aan een gedegen evaluatie en democratische controle door de wetgever mag ontsnappen; |
| --- | --- |

169.

vraagt elke lidstaat alvorens belastingmaatregelen in te voeren die in het buitenland van invloed kunnen zijn, effectbeoordelingen van overloopeffecten in andere landen te verrichten, zo nodig met technische ondersteuning van de Commissie; vraagt dat de nationale parlementen nauw bij de kwestie van belastingontwijking worden betrokken, aangezien geen enkel belastingstelsel en geen enkele fiscale behandeling aan een gedegen evaluatie en democratische controle door de wetgever mag ontsnappen;

| 170. | vraagt de lidstaten met klem de bezuinigingen op hun belastingdiensten stop te zetten en opnieuw te overwegen, meer in hun belastingdiensten te investeren, hun belastingdiensten efficiënter te maken, het personeel beter te verdelen en de technologie en deskundigheid te verbeteren, teneinde de ontwikkeling en weerslag van schadelijke belastingpraktijken aan te pakken, die steeds geperfectioneerder worden; verzoekt de Commissie aan dergelijke inspanningen technische ondersteuning te bieden, met name in het kader van het Fiscalis 2020-programma; verzoekt de lidstaten werk te maken van eenvoudige, doeltreffende en transparante belastingregelingen in het belang van de lidstaten, de burgers en het bedrijfsleven; |
| --- | --- |

170.

vraagt de lidstaten met klem de bezuinigingen op hun belastingdiensten stop te zetten en opnieuw te overwegen, meer in hun belastingdiensten te investeren, hun belastingdiensten efficiënter te maken, het personeel beter te verdelen en de technologie en deskundigheid te verbeteren, teneinde de ontwikkeling en weerslag van schadelijke belastingpraktijken aan te pakken, die steeds geperfectioneerder worden; verzoekt de Commissie aan dergelijke inspanningen technische ondersteuning te bieden, met name in het kader van het Fiscalis 2020-programma; verzoekt de lidstaten werk te maken van eenvoudige, doeltreffende en transparante belastingregelingen in het belang van de lidstaten, de burgers en het bedrijfsleven;

| 171. | herinnert eraan dat overheidsopdrachten 16 % van het bbp in de EU vertegenwoordigen; vraagt dat de mogelijkheid wordt onderzocht om tijdens de volgende ronde van herzieningen van de richtlijn inzake overheidsopdrachten criteria inzake belastingen, transparantie of samenwerking in aanbestedingen te introduceren; verzoekt de lidstaten te overwegen om bedrijven waarvan is aangetoond dat zij bij agressieve belastingplanning en belastingontwijkingsconstructies betrokken waren, uit te sluiten van deelname aan overheidsopdrachten; |
| --- | --- |

171.

herinnert eraan dat overheidsopdrachten 16 % van het bbp in de EU vertegenwoordigen; vraagt dat de mogelijkheid wordt onderzocht om tijdens de volgende ronde van herzieningen van de richtlijn inzake overheidsopdrachten criteria inzake belastingen, transparantie of samenwerking in aanbestedingen te introduceren; verzoekt de lidstaten te overwegen om bedrijven waarvan is aangetoond dat zij bij agressieve belastingplanning en belastingontwijkingsconstructies betrokken waren, uit te sluiten van deelname aan overheidsopdrachten;

| 172. | onderstreept ten slotte dat de regel van eenparigheid van stemmen in de Raad waardoor elk land een vetorecht heeft, de stimulans vermindert om van de status quo naar meer samenwerking te gaan; verzoekt de Commissie niet te aarzelen om zo nodig gebruik te maken van artikel 116 VWEU, waarin het volgende is vastgelegd: „Ingeval de Commissie vaststelt dat een dispariteit tussen de wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten de mededingingsvoorwaarden op de interne markt vervalst en zodoende een distorsie veroorzaakt welke moet worden opgeheven, raadpleegt zij de betrokken lidstaten. Indien deze raadpleging niet leidt tot overeenstemming waardoor de betrokken distorsie wordt opgeheven, stellen het Europees Parlement en de Raad, volgens de gewone wetgevingsprocedure, de voor dat doel noodzakelijke richtlijnen vast.”; |
| --- | --- |

172.

onderstreept ten slotte dat de regel van eenparigheid van stemmen in de Raad waardoor elk land een vetorecht heeft, de stimulans vermindert om van de status quo naar meer samenwerking te gaan; verzoekt de Commissie niet te aarzelen om zo nodig gebruik te maken van artikel 116 VWEU, waarin het volgende is vastgelegd: „Ingeval de Commissie vaststelt dat een dispariteit tussen de wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten de mededingingsvoorwaarden op de interne markt vervalst en zodoende een distorsie veroorzaakt welke moet worden opgeheven, raadpleegt zij de betrokken lidstaten. Indien deze raadpleging niet leidt tot overeenstemming waardoor de betrokken distorsie wordt opgeheven, stellen het Europees Parlement en de Raad, volgens de gewone wetgevingsprocedure, de voor dat doel noodzakelijke richtlijnen vast.”;

| 173. | verbindt zich ertoe de werkzaamheden die zijn bijzondere commissie heeft aangevat, voort te zetten, iets te doen aan de belemmeringen waardoor zijn bijzondere commissie haar mandaat niet volledig heeft kunnen uitvoeren, en ervoor te zorgen dat een passend gevolg wordt gegeven aan haar aanbevelingen; draagt zijn bevoegde autoriteiten op na te gaan wat de beste institutionele constructie is om dit te bewerkstelligen; |
| --- | --- |

173.

verbindt zich ertoe de werkzaamheden die zijn bijzondere commissie heeft aangevat, voort te zetten, iets te doen aan de belemmeringen waardoor zijn bijzondere commissie haar mandaat niet volledig heeft kunnen uitvoeren, en ervoor te zorgen dat een passend gevolg wordt gegeven aan haar aanbevelingen; draagt zijn bevoegde autoriteiten op na te gaan wat de beste institutionele constructie is om dit te bewerkstelligen;

| 174. | herhaalt zijn eis om toegang tot alle relevante EU-documenten; verzoekt zijn Voorzitter dit verzoek te doen toekomen aan de Commissie en de Raad en benadrukt dat het Parlement vastbesloten is om alle mogelijke beschikbare middelen te gebruiken om dit doel te bereiken; |
| --- | --- |

174.

herhaalt zijn eis om toegang tot alle relevante EU-documenten; verzoekt zijn Voorzitter dit verzoek te doen toekomen aan de Commissie en de Raad en benadrukt dat het Parlement vastbesloten is om alle mogelijke beschikbare middelen te gebruiken om dit doel te bereiken;

| 175. | verzoekt zijn bevoegde commissie in haar komende initiatiefverslag van wetgevende aard over hetzelfde onderwerp een passend gevolg te geven aan deze aanbevelingen; |
| --- | --- |

175.

verzoekt zijn bevoegde commissie in haar komende initiatiefverslag van wetgevende aard over hetzelfde onderwerp een passend gevolg te geven aan deze aanbevelingen;

| 176. | verzoekt zijn voor constitutionele zaken bevoegde commissie aan deze aanbevelingen een passend gevolg te geven, met name wat betreft de opname van bindende samenwerkingsbepalingen in de gedragscode voor organisaties die zijn opgenomen in het Transparantieregister en de aanpassingen van de regels voor toegang tot documenten tussen EU-instellingen, teneinde ze beter af te stemmen op het in het Verdrag vastgelegde beginsel van loyale samenwerking; |
| --- | --- |

176.

verzoekt zijn voor constitutionele zaken bevoegde commissie aan deze aanbevelingen een passend gevolg te geven, met name wat betreft de opname van bindende samenwerkingsbepalingen in de gedragscode voor organisaties die zijn opgenomen in het Transparantieregister en de aanpassingen van de regels voor toegang tot documenten tussen EU-instellingen, teneinde ze beter af te stemmen op het in het Verdrag vastgelegde beginsel van loyale samenwerking;

o

o o

| 177. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de Commissie, de lidstaten, de nationale parlementen, de G20 en de OESO. |
| --- | --- |

177.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de Commissie, de lidstaten, de nationale parlementen, de G20 en de OESO.

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0039.

(2)  Richtlijn 2011/16/EU van de Raad van 15 februari 2011 betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen en tot intrekking van Richtlijn 77/799/EEG (PB L 64 van 11.3.2011, blz. 1), betreffende wederzijdse bijstand van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten op het gebied van directe belastingen.

(3)  Richtlijn 2003/49/EG van de Raad van 3 juni 2003 betreffende een gemeenschappelijke belastingregeling inzake uitkeringen van interest en royalty's tussen verbonden ondernemingen van verschillende lidstaten (PB L 157 van 26.6.2003, blz. 49).

(4)  PB L 225 van 20.8.1990, blz. 6.

(5)  PB L 158 van 27.5.2014, blz. 196.

(6)  PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1.

(7)  PB L 336 van 27.12.1977, blz. 15.

(8)  PB L 141 van 5.6.2015, blz. 73.

(9)  PB C 384 van 10.12.1998, blz. 3.

(10)  PB C 258 E van 7.9.2013, blz. 134.

(11)  PB C 2 van 6.1.1998, blz. 2.

(12)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0257.

(13)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0265.

(14)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0089.

(15)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0062.

(16)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0444.

(17)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0205.

(18)  PB C 258 E van 7.9.2013, blz. 53.

(19)  PB C 199 E van 7.7.2012, blz. 37.

(20)  PB C 341 E van 16.12.2010, blz. 29.

(21)  „Taxation trends in the European Union”, editie 2014, Eurostat.

(22)  „Taxation trends in the European Union”, Eurostat statistical books, editie 2014.

(23)  Europese Commissie (2015), „SME taxation in Europe — an empirical study of applied corporate income taxation for SMEs compared to large enterprises”.

(24)  Beleidsnota's van het IMF, „Spillovers in international corporate taxation”, 9 mei 2014, en „Base Erosion, Profit Shifting and Developing Countries”, 29 mei 2015.

(25)  Verslag van Richard Murphy, FCA, „Closing the European Tax Gap”, 10 februari 2012.

(26)  „European added value of legislative report on bringing Transparency, coordination and convergence to corporate tax policies in the European Union”, Dr. Benjamin Ferrett, Daniel Gravino en Silvia Merler, Europees Parlement.

(27)  „Unhappy meal — €1 Billion in Tax Avoidance on the Menu at McDonald's”, EPSU et al., februari 2015.

(28)  Werkdocument van de diensten van de Commissie van 17 juni 2015 over vennootschapsbelasting in de Europese Unie (SWD(2015)0121).

(29)  „A study on R&D Tax incentives”, Taxation Paper nr. 52-2014, Europese Commissie.

(30)  „Transfer pricing: Keeping it at arm's length”, OECD Observer 230, januari 2002 (herzien in 2008).

(31)  Lagerhuis van het VK, mondelinge getuigenis voor de Begrotingscommissie, 31 januari 2013.

(32)  Persbericht OESO, „OECD urges stronger international co-operation on corporate tax”, 12.2.2013.

(33)  „SME taxation in Europe — An empirical study of applied corporate income taxation for SMEs compared to large enterprises”, Europese Commissie, mei 2015, en P. Egger, W. Eggert & H. Winner (2010), „Saving taxes through foreign plant ownership”, Journal of International Economics 81, blz. 99-108.

(34)  C-106/09 P en C-107/09 P, Commissie tegen Government of Gibraltar en Verenigd Koninkrijk, arrest van 15 november 2011.

(35)  Als de door de lidstaten vastgestelde maatregelen betrekking hebben op het gehele belastingstelsel, zijn het wijzigingen van het algemene belastingbeleid en geen staatssteun.

(36)  Nota van commissaris Vestager aan de Commissie TAXE van 29 april 2015.

(37)  Zoals bepaald bij Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 108 VWEU, wat betreft de verplichting om samen te werken en alle noodzakelijke stukken te verstrekken.

(38)  Beleidsnota IMF, „Spillovers in international corporate taxation”, 9 mei 2014.

(39)  Beleidsnota IMF, „Base erosion, profit shifting and developing countries”, mei 2015.

(40)  Studie „Tax revenue mobilisation in developing countries: issues and challenges”, Europees Parlement, april 2014.

(41)  World Investment Report 2015, Conferentie van de Verenigde Naties voor handel en ontwikkeling (UNCTAD).

(42)  Verslag van Christian Aid, 2008.

(43)  PB C 264 E van 13.9.2013, blz. 41.

(44)  Airbus, BNP Paribas, SSE plc, Total S.A.

(45)  Amazon, Anheuser-Busch InBev, Barclays Bank Group, Coca-Cola Company, Facebook, Google, HSBC Bank plc, IKEA, McDonald’s Corporation, Philip Morris, Walt Disney Company.

(46)  Fiat Chrysler Automobiles, Walmart.

(47)  Gedragscode als vermeld in bijlage III bij het Interinstitutioneel Akkoord over het transparantieregister.

(48)  „Tracking corporate tax breaks: a welcome new form of transparency emerges in the US”, Tax Justice Network.

(49)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — „Een vernieuwde EU-strategie 2011-2014 ter bevordering van maatschappelijk verantwoord ondernemen”, (COM(2011)0681), blz. 6.

(50)  Hiertoe behoren, om er maar enkele te noemen: bestaande verdragen ter voorkoming van dubbele belasting met rechtsgebieden die op de zwarte lijst staan, opschorten of stopzetten; ondernemingen die zijn gevestigd in rechtsgebieden die op de zwarte lijst staan, verbieden deel te nemen aan EU-overheidsopdrachten voor de levering van goederen en diensten en deze ondernemingen staatssteun weigeren; financiële instellingen en financiële adviseurs in de EU verbieden om in rechtsgebieden die op de zwarte lijst staan, filialen en dochterbedrijven op te richten of te behouden, en overwegen om de bankvergunning in te trekken van Europese financiële instellingen en financiële adviseurs die in rechtsgebieden die op de zwarte lijst staan, dochterbedrijven behouden en actief blijven; een speciale heffing invoeren op alle transacties naar of uit rechtsgebieden die op de zwarte lijst staan; een reeks opties onderzoeken om de juridische status van bedrijven die zijn opgericht in rechtsgebieden die op de zwarte lijst staan, niet te erkennen in de EU; tarifaire belemmeringen toepassen bij handel met derde landen die op de zwarte lijst staan;

(51)  De EU-spaarrenterichtlijn en de richtlijn betreffende administratieve samenwerking.

(52)  Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0283 en P7_TA(2014)0284.

---

BIJLAGE 1

LIJST MET PERSONEN DIE DE COMMISSIE HEEFT ONTMOET

(COMMISSIEVERGADERINGEN EN DELEGATIEBEZOEKEN)

| Datum | Sprekers: |
| --- | --- |
| 30.3.2015 | — | Pierre Moscovici, commissaris voor Economische en Financiële Zaken, Belastingen en Douane |

Datum

Sprekers:

30.3.2015

—

Pierre Moscovici, commissaris voor Economische en Financiële Zaken, Belastingen en Douane

16.4.2015

| — | Serge Colin, voorzitter UFE (Union of Finance Personnel) |
| --- | --- |

—

Serge Colin, voorzitter UFE (Union of Finance Personnel)

| — | Fernand Müller, voorzitter belastingcomité van UFE |
| --- | --- |

—

Fernand Müller, voorzitter belastingcomité van UFE

| — | Paulo Ralha, voorzitter Portugese vakbond voor medewerkers van de belastingdienst |
| --- | --- |

—

Paulo Ralha, voorzitter Portugese vakbond voor medewerkers van de belastingdienst

| — | François Goris, voorzitter UNSP-NUOD van CESI (Europese Confederatie van onafhankelijke vakbonden) |
| --- | --- |

—

François Goris, voorzitter UNSP-NUOD van CESI (Europese Confederatie van onafhankelijke vakbonden)

| — | Nadja Salson, Europese Federatie van ambtenarenvakbonden |
| --- | --- |

—

Nadja Salson, Europese Federatie van ambtenarenvakbonden

| — | Henk Koller, voorzitter Europese Federatie van belastingadviseurs (CFE) |
| --- | --- |

—

Henk Koller, voorzitter Europese Federatie van belastingadviseurs (CFE)

| — | Olivier Boutellis-Taft, directeur Federatie van Europese accountants (FEE) |
| --- | --- |

—

Olivier Boutellis-Taft, directeur Federatie van Europese accountants (FEE)

| — | Ravi Bhatiani, directeur juridische zaken Independent Retail Europe |
| --- | --- |

—

Ravi Bhatiani, directeur juridische zaken Independent Retail Europe

05.5.2015

| — | Margrethe Vestager, commissaris voor Mededinging |
| --- | --- |

—

Margrethe Vestager, commissaris voor Mededinging

| — | Wolfgang Nolz, voorzitter van de Groep gedragscode |
| --- | --- |

—

Wolfgang Nolz, voorzitter van de Groep gedragscode

| — | Jane McCormick, Senior Tax Partner, Head of EMA Tax, KPMG |
| --- | --- |

—

Jane McCormick, Senior Tax Partner, Head of EMA Tax, KPMG

| — | Chris Sanger, Partner, Global Head of Tax Policy, Ernst&Young |
| --- | --- |

—

Chris Sanger, Partner, Global Head of Tax Policy, Ernst&Young

| — | Stef van Weeghel, partner bij PwC, Global Tax Policy Leader |
| --- | --- |

—

Stef van Weeghel, partner bij PwC, Global Tax Policy Leader

| — | Bill Dodwell, Head of Tax Policy, Deloitte VK |
| --- | --- |

—

Bill Dodwell, Head of Tax Policy, Deloitte VK

11.5.2015

Openbare hoorzitting over fiscale rulings en schadelijke fiscale praktijken

| — | Stephanie Gibaud, klokkenluider en voormalig werknemer van UBS |
| --- | --- |

—

Stephanie Gibaud, klokkenluider en voormalig werknemer van UBS

| — | Lutz Otte, klokkenluider en voormalig iT-contractant bij Julius Baer |
| --- | --- |

—

Lutz Otte, klokkenluider en voormalig iT-contractant bij Julius Baer

| — | Kristof Clerix, Internationaal Consortium van onderzoeksjournalisten (ICIJ) |
| --- | --- |

—

Kristof Clerix, Internationaal Consortium van onderzoeksjournalisten (ICIJ)

| — | Edouard Perrin, lid ICIJ |
| --- | --- |

—

Edouard Perrin, lid ICIJ

| — | Richard Brooks, lid ICIJ |
| --- | --- |

—

Richard Brooks, lid ICIJ

| — | Lars Bové, lid ICIJ |
| --- | --- |

—

Lars Bové, lid ICIJ

| — | Xavier Counasse, journalist bij Le Soir |
| --- | --- |

—

Xavier Counasse, journalist bij Le Soir

| — | Dominique Berlin, Collège européen de Paris, Université Panthéon-Assas (Paris 2) |
| --- | --- |

—

Dominique Berlin, Collège européen de Paris, Université Panthéon-Assas (Paris 2)

| — | Gabriel Zucman, assistent, London School of Economics and Political Sciences |
| --- | --- |

—

Gabriel Zucman, assistent, London School of Economics and Political Sciences

| — | Achim Doerfer, fiscaal jurist, auteur en rechtsfilosoof |
| --- | --- |

—

Achim Doerfer, fiscaal jurist, auteur en rechtsfilosoof

12.5.2015

Delegatie naar België

| — | Jacques Malherbe, Universiteit van Louvain (UCL) |
| --- | --- |

—

Jacques Malherbe, Universiteit van Louvain (UCL)

| — | Axel Haelterman, Universiteit van Leuven (KUL) |
| --- | --- |

—

Axel Haelterman, Universiteit van Leuven (KUL)

| — | Werner Heyvaert, belastingdeskundige, Jones Day |
| --- | --- |

—

Werner Heyvaert, belastingdeskundige, Jones Day

| — | Wim Wuyts, Head of Tax — voorzitter fiscale commissie VBO en Hilde Wampers, Vice President Tax — Group Finance VBO |
| --- | --- |

—

Wim Wuyts, Head of Tax — voorzitter fiscale commissie VBO en Hilde Wampers, Vice President Tax — Group Finance VBO

| — | Christophe Quintard, expert bij de FGTB, voormalig belastingcontroleur |
| --- | --- |

—

Christophe Quintard, expert bij de FGTB, voormalig belastingcontroleur

| — | Eric van Rompuy (voorzitter) en andere leden van de Commissie financiën en begroting van het federale parlement |
| --- | --- |

—

Eric van Rompuy (voorzitter) en andere leden van de Commissie financiën en begroting van het federale parlement

| — | Steven Vanden Berghe, hoofd van de dienst fiscale rulings |
| --- | --- |

—

Steven Vanden Berghe, hoofd van de dienst fiscale rulings

| — | Johan Van Overtveld — minister van Financiën (bijeenkomst op 17 juni 2015) |
| --- | --- |

—

Johan Van Overtveld — minister van Financiën (bijeenkomst op 17 juni 2015)

18.5.2015

Delegatiebezoek aan Luxemburg

| — | Wim Piot, Tax Leader PWC Luxemburg |
| --- | --- |

—

Wim Piot, Tax Leader PWC Luxemburg

| — | Nicolas Mackel, ceo Luxembourg for Finance |
| --- | --- |

—

Nicolas Mackel, ceo Luxembourg for Finance

| — | Christine Dahm, directeur, en Mike Mathias, lid van de Cercle de Coopération des ONG du développement |
| --- | --- |

—

Christine Dahm, directeur, en Mike Mathias, lid van de Cercle de Coopération des ONG du développement

| — | Eugène Berger (voorzitter) en andere leden van de parlementaire Commissie financiën |
| --- | --- |

—

Eugène Berger (voorzitter) en andere leden van de parlementaire Commissie financiën

| — | Pierre Gramegna, minister van Financiën |
| --- | --- |

—

Pierre Gramegna, minister van Financiën

| — | Pascale Toussing, directeur belastingen, Ministerie van Financiën en leden van de belastingdienst |
| --- | --- |

—

Pascale Toussing, directeur belastingen, Ministerie van Financiën en leden van de belastingdienst

22.5.2015

Delegatiebezoek aan Bern, Zwitserland

| — | Markus R. Neuhaus, voorzitter van de raad van bestuur van PwC Zwitserland, lid van het kabinet van de Global Chairman van PwC |
| --- | --- |

—

Markus R. Neuhaus, voorzitter van de raad van bestuur van PwC Zwitserland, lid van het kabinet van de Global Chairman van PwC

| — | Frank Marty, lid van de raad van bestuur, hoofd financiële diensten en belastingen, Economie Suisse |
| --- | --- |

—

Frank Marty, lid van de raad van bestuur, hoofd financiële diensten en belastingen, Economie Suisse

| — | François Baur, permanent afgevaardigde in Brussel, hoofd Europese zaken Economie Suisse |
| --- | --- |

—

François Baur, permanent afgevaardigde in Brussel, hoofd Europese zaken Economie Suisse

| — | Martin Zogg, lid uitvoerend comité, hoofd binnenlandse en internationale belastingen, Swiss Holdings |
| --- | --- |

—

Martin Zogg, lid uitvoerend comité, hoofd binnenlandse en internationale belastingen, Swiss Holdings

| — | Urs Kapalle, directeur financieel beleid en belastingen, Swiss Bankers Association |
| --- | --- |

—

Urs Kapalle, directeur financieel beleid en belastingen, Swiss Bankers Association

| — | Mark Herkenrath, Alliance Sud, lid van de Global Alliance for Tax Justice |
| --- | --- |

—

Mark Herkenrath, Alliance Sud, lid van de Global Alliance for Tax Justice

| — | Olivier Longchamp, Declaration of Berne (DoB) |
| --- | --- |

—

Olivier Longchamp, Declaration of Berne (DoB)

| — | Jacques de Watteville, staatssecretaris internationale financiële aangelegenheden (SIF) |
| --- | --- |

—

Jacques de Watteville, staatssecretaris internationale financiële aangelegenheden (SIF)

| — | ambassadeur Christoph Schelling, hoofd van de dienst belastingbeleid |
| --- | --- |

—

ambassadeur Christoph Schelling, hoofd van de dienst belastingbeleid

| — | Adrian Hug, directeur van de Zwitserse federale belastingdienst |
| --- | --- |

—

Adrian Hug, directeur van de Zwitserse federale belastingdienst

| — | Ruedi Noser, lid Nationale Raad, voorzitter Commissie voor economische zaken en belastingen |
| --- | --- |

—

Ruedi Noser, lid Nationale Raad, voorzitter Commissie voor economische zaken en belastingen

| — | Urs Schwaller, lid van de Kantonsraad |
| --- | --- |

—

Urs Schwaller, lid van de Kantonsraad

| — | Ulrich Trautmann, hoofd van de sector handel en economische zaken, delegatie van de Europese Unie in Zwitserland en Liechtenstein |
| --- | --- |

—

Ulrich Trautmann, hoofd van de sector handel en economische zaken, delegatie van de Europese Unie in Zwitserland en Liechtenstein

| — | Marco Salvi, senior onderzoeker, Avenir Suisse |
| --- | --- |

—

Marco Salvi, senior onderzoeker, Avenir Suisse

27.5.2015

Bijeenkomst met HM Government of Gibraltar (met coördinatoren van TAXE)

| — | Fabian Picardo, premier |
| --- | --- |

—

Fabian Picardo, premier

| — | Joseph Garcia, vice-premier |
| --- | --- |

—

Joseph Garcia, vice-premier

28.5.2015

Delegatiebezoek aan Dublin, Ierland

| — | Martin Lambe, directeur, Irish Tax Institute |
| --- | --- |

—

Martin Lambe, directeur, Irish Tax Institute

| — | Michael Noonan, minister van Financiën |
| --- | --- |

—

Michael Noonan, minister van Financiën

| — | Niall Cody, voorzitter van de Revenue Commission |
| --- | --- |

—

Niall Cody, voorzitter van de Revenue Commission

| — | Liam Twomy (voorzitter) en andere leden van de Commissie financiële zaken van het Parlement (Oireachtas) + de Gezamenlijke Commissie Europese zaken van kamer en senaat |
| --- | --- |

—

Liam Twomy (voorzitter) en andere leden van de Commissie financiële zaken van het Parlement (Oireachtas) + de Gezamenlijke Commissie Europese zaken van kamer en senaat

| — | Frank Barry, Trinity College Dublin (TCD) |
| --- | --- |

—

Frank Barry, Trinity College Dublin (TCD)

| — | Seamus Coffey, University College Cork (UCC) |
| --- | --- |

—

Seamus Coffey, University College Cork (UCC)

| — | Feargal O'Rourke, Head of Tax, PWC |
| --- | --- |

—

Feargal O'Rourke, Head of Tax, PWC

| — | Conor O'Brien, Head of Tax, KPMG |
| --- | --- |

—

Conor O'Brien, Head of Tax, KPMG

| — | Jim Clarken, ceo, Oxfam Ierland |
| --- | --- |

—

Jim Clarken, ceo, Oxfam Ierland

| — | Micheál Collins, Nevin Economic Research Institute (NERI) |
| --- | --- |

—

Micheál Collins, Nevin Economic Research Institute (NERI)

29.5.2015

Delegatiebezoek aan Den Haag (Nederland)

| — | Sjoera Dikkers, parlementslid, en andere leden van de Commissie voor Financiën van de Tweede Kamer |
| --- | --- |

—

Sjoera Dikkers, parlementslid, en andere leden van de Commissie voor Financiën van de Tweede Kamer

| — | Bartjan Zoetmulder, Nederlandse Orde van belastingadviseurs |
| --- | --- |

—

Bartjan Zoetmulder, Nederlandse Orde van belastingadviseurs

| — | Hans van den Hurk, Universiteit van Maastricht |
| --- | --- |

—

Hans van den Hurk, Universiteit van Maastricht

| — | Indra Römgens, SOMO, onafhankelijke not-for-profit onderzoeks- en netwerkorganisatie |
| --- | --- |

—

Indra Römgens, SOMO, onafhankelijke not-for-profit onderzoeks- en netwerkorganisatie

| — | Francis Weyzig, Oxfam |
| --- | --- |

—

Francis Weyzig, Oxfam

| — | Pieterbas Plasman, hoofd van de dienst fiscale rulings |
| --- | --- |

—

Pieterbas Plasman, hoofd van de dienst fiscale rulings

| — | Eric Wiebes, Nederlands staatssecretaris van Financiën |
| --- | --- |

—

Eric Wiebes, Nederlands staatssecretaris van Financiën

1.6.2015

Openbare hoorzitting over de internationale dimensie van fiscale rulings en andere maatregelen

| — | Senator Mario Monti, voormalig commissaris voor Mededinging en Douane, Belastingen en Interne Markt |
| --- | --- |

—

Senator Mario Monti, voormalig commissaris voor Mededinging en Douane, Belastingen en Interne Markt

| — | Tove Maria Ryding, manager beleid en belangenbehartiging van het European Network on Debt and Development (EURODAD) |
| --- | --- |

—

Tove Maria Ryding, manager beleid en belangenbehartiging van het European Network on Debt and Development (EURODAD)

| — | Antoine Deltour, klokkenluider, voormalig accountant, PwC Luxemburg |
| --- | --- |

—

Antoine Deltour, klokkenluider, voormalig accountant, PwC Luxemburg

17.6.2015

Interparlementaire bijeenkomst over „Agressieve fiscale planning en democratische controle: de rol van de parlementen”

Zevenendertig leden van achttien nationale parlementen:

AT, BE, CY, CZ, FR, DE, GR, HU, IE, IT, LT, LU, MT, PL, PT, RO, ES, SV

| — | Heinz Zourek, directeur-generaal van DG TAXUD |
| --- | --- |

—

Heinz Zourek, directeur-generaal van DG TAXUD

| — | Pascal Saint-Amans, directeur van het Centre for Tax Policy and Administration van de OESO |
| --- | --- |

—

Pascal Saint-Amans, directeur van het Centre for Tax Policy and Administration van de OESO

18.6.2015

Delegatiebezoek aan Londen, VK

| — | David Gauke, staatssecretaris van Financiën |
| --- | --- |

—

David Gauke, staatssecretaris van Financiën

| — | Jim Harra, directeur-generaal, bedrijfsbelasting, nationale belasting- en douanedienst |
| --- | --- |

—

Jim Harra, directeur-generaal, bedrijfsbelasting, nationale belasting- en douanedienst

| — | Fergus Harradence, adjunct-directeur vennootschapsbelastingteam, afdeling bedrijfs- en internationale belastingen, Ministerie van Financiën |
| --- | --- |

—

Fergus Harradence, adjunct-directeur vennootschapsbelastingteam, afdeling bedrijfs- en internationale belastingen, Ministerie van Financiën

| — | Andrew Dawson, hoofd belastingverdragenteam, hoofdonderhandelaar voor belastingverdragen van het VK |
| --- | --- |

—

Andrew Dawson, hoofd belastingverdragenteam, hoofdonderhandelaar voor belastingverdragen van het VK

| — | Maura Parsons, adjunct-directeur, hoofd verrekenprijzen bij de nationale belasting- en douanedienst en voorzitter van de raad voor verrekenprijzen bij de nationale belasting- en douanedienst |
| --- | --- |

—

Maura Parsons, adjunct-directeur, hoofd verrekenprijzen bij de nationale belasting- en douanedienst en voorzitter van de raad voor verrekenprijzen bij de nationale belasting- en douanedienst

| — | Meg Hillier (voorzitter), Margaret Hodge (voormalig voorzitter) en Guto Bebb, lid van de Commissie Overheidsfinanciën van het Lagerhuis |
| --- | --- |

—

Meg Hillier (voorzitter), Margaret Hodge (voormalig voorzitter) en Guto Bebb, lid van de Commissie Overheidsfinanciën van het Lagerhuis

| — | Prem Sikka, professor boekhouding, Essex Business School, Universiteit van Essex |
| --- | --- |

—

Prem Sikka, professor boekhouding, Essex Business School, Universiteit van Essex

| — | Frank Haskew, hoofd faculteit belastingen, ICAEW (Institute of Chartered Accountants in England and Wales) en Ian Young, International Tax Manager |
| --- | --- |

—

Frank Haskew, hoofd faculteit belastingen, ICAEW (Institute of Chartered Accountants in England and Wales) en Ian Young, International Tax Manager

| — | Will Morris, voorzitter belastingcommissie en BIAC-belastingcommissie, Confederation of British industry (CBI) |
| --- | --- |

—

Will Morris, voorzitter belastingcommissie en BIAC-belastingcommissie, Confederation of British industry (CBI)

| — | Richard Collier, senior partner belastingen bij PwC |
| --- | --- |

—

Richard Collier, senior partner belastingen bij PwC

| — | Joseph Stead, Christian Aid |
| --- | --- |

—

Joseph Stead, Christian Aid

| — | Meesha Nehru, programmadirecteur, Fair Tax Mark |
| --- | --- |

—

Meesha Nehru, programmadirecteur, Fair Tax Mark

23.6.2015

Gedachtewisseling met vertegenwoordigers van multinationale ondernemingen

| — | Nathalie Mognetti, Chief Tax Officer, Total S.A. |
| --- | --- |

—

Nathalie Mognetti, Chief Tax Officer, Total S.A.

| — | Martin McEwen, Head of Tax, SSE plc |
| --- | --- |

—

Martin McEwen, Head of Tax, SSE plc

| — | Christian Comolet-Tirman, directeur belastingen, BNP Paribas Groep |
| --- | --- |

—

Christian Comolet-Tirman, directeur belastingen, BNP Paribas Groep

25.6.2015

Bijeenkomst met regeringsvertegenwoordiger van Bermuda (met coördinatoren van TAXE)

| — | Everard Bob Richards, vicepremier en minister van Financiën |
| --- | --- |

—

Everard Bob Richards, vicepremier en minister van Financiën

| — | Alastair Sutton, juridisch adviseur over de EU voor de regering van Bermuda |
| --- | --- |

—

Alastair Sutton, juridisch adviseur over de EU voor de regering van Bermuda

2.7.2015

| — | Richard Murphy, Tax Research LLP en oprichter van het Tax Justice Network |
| --- | --- |

—

Richard Murphy, Tax Research LLP en oprichter van het Tax Justice Network

| — | Guillaume de la Villeguérin, vicevoorzitter, Tax and Customs, Airbus |
| --- | --- |

—

Guillaume de la Villeguérin, vicevoorzitter, Tax and Customs, Airbus

17.9.2015

| — | Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie |
| --- | --- |

—

Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie

| — | Pierre Moscovici, commissaris voor Economische en Financiële Zaken, Belastingen en Douane |
| --- | --- |

—

Pierre Moscovici, commissaris voor Economische en Financiële Zaken, Belastingen en Douane

| — | Margrethe Vestager, commissaris voor Mededinging |
| --- | --- |

—

Margrethe Vestager, commissaris voor Mededinging

22.9.2015

| — | Pierre Gramegna, voorzitter Raad ECOFIN, minister van Financiën, Luxemburg |
| --- | --- |

—

Pierre Gramegna, voorzitter Raad ECOFIN, minister van Financiën, Luxemburg

| — | dr. Wolfgang Schäuble, minister van Financiën, Duitsland |
| --- | --- |

—

dr. Wolfgang Schäuble, minister van Financiën, Duitsland

| — | Luis de Guindos, minister van Economische Zaken en Mededinging, Spanje |
| --- | --- |

—

Luis de Guindos, minister van Economische Zaken en Mededinging, Spanje

| — | Michel Sapin, minister van Financiën en Overheidsrekeningen, Frankrijk |
| --- | --- |

—

Michel Sapin, minister van Financiën en Overheidsrekeningen, Frankrijk

| — | Pier Carlo Padoan, minister van Economie en Financiën, Italië |
| --- | --- |

—

Pier Carlo Padoan, minister van Economie en Financiën, Italië

16.11.2015

Gedachtewisseling met multinationale ondernemingen

| — | Monique Meche, Vice President, Global Public Policy, Amazon |
| --- | --- |

—

Monique Meche, Vice President, Global Public Policy, Amazon

| — | Malte Lohan, Global Corporate Affairs Director, Anheuser-Busch InBev SA |
| --- | --- |

—

Malte Lohan, Global Corporate Affairs Director, Anheuser-Busch InBev SA

| — | Mark Hubbard, Global Head of Tax, Barclays Bank Group |
| --- | --- |

—

Mark Hubbard, Global Head of Tax, Barclays Bank Group

| — | Delphine Reyre, Director of Public Policy Southern Europe, Facebook |
| --- | --- |

—

Delphine Reyre, Director of Public Policy Southern Europe, Facebook

| — | Iain McKinnon, Head of Group Tax, HSBC |
| --- | --- |

—

Iain McKinnon, Head of Group Tax, HSBC

| — | Krister Mattsson, Head of Corporate Finance, Insurance, Tax & Treasury, IKEA Group |
| --- | --- |

—

Krister Mattsson, Head of Corporate Finance, Insurance, Tax & Treasury, IKEA Group

| — | Irene Yates, Vice President, Corporate Tax, McDonald’s Europe |
| --- | --- |

—

Irene Yates, Vice President, Corporate Tax, McDonald’s Europe

| — | Werner Schuster, Vice President Tax, Philip Morris International |
| --- | --- |

—

Werner Schuster, Vice President Tax, Philip Morris International

| — | Nicklas Lundblad, Senior Director, Public Policy and Government Relations, Google |
| --- | --- |

—

Nicklas Lundblad, Senior Director, Public Policy and Government Relations, Google

| — | John Stowell, Senior Vice President, Corporate Taxes, The Walt Disney Company |
| --- | --- |

—

John Stowell, Senior Vice President, Corporate Taxes, The Walt Disney Company

| — | Robert Jordan, Vice President, General Tax Counsel, Coca-Cola Company |
| --- | --- |

—

Robert Jordan, Vice President, General Tax Counsel, Coca-Cola Company

---

BIJLAGE 2

LIJST VAN ANTWOORDEN PER LAND/INSTELLING

(situatie op 16 november 2015)

| Land | Antwoord |
| --- | --- |
| 1e verzoek op 23.4.2015 — deadline 31.5.2015 |
| Zweden | 29.5.2015 |
| Jersey | 29.5.2015 |
| Guernsey | 31.5.2015 |
| Luxemburg | 1.6.2015 |
| Finland | 2.6.2015 |
| Slowakije | 3.6.2015 |
| Ierland | 5.6.2015 |
| Nederland | 8.6.2015 |
| Verenigd Koninkrijk | 8.6.2015 |
| Frankrijk | 10.6.2015 |
| Tsjechië | 11.6.2015 |
| Letland | 16.6.2015 |
| België | 16.6.2015 |
| Malta | 18.6.2015 |
| 1e herinnering op 29.6.2015 — deadline 9.7.2015 |
| Portugal | 30.6.2015 |
| Polen | 2.7.2015 |
| Litouwen | 3.7.2015 |
| Hongarije | 7.7.2015 |
| Kroatië | 8.7.2015 |
| Estland | 10.7.2015 |
| Griekenland | 10.7.2015 |
| Spanje | 10.7.2015 |
| Gibraltar | 13.8.2015 |
| Denemarken | 26.8.2015 |
| Duitsland | 2.9.2015 |
| Roemenië | 3.9.2015 |
| Italië | 17.9.2015 |
| Laatste herinnering op 21.9.2015 |
| Oostenrijk | 21.9.2015 |
| Cyprus | 22.9.2015 |
| Bulgarije | 28.9.2015 |
| Slovenië | 28.9.2015 |

Land

Antwoord

1e verzoek op 23.4.2015 — deadline 31.5.2015

Zweden

29.5.2015

Jersey

29.5.2015

Guernsey

31.5.2015

Luxemburg

1.6.2015

Finland

2.6.2015

Slowakije

3.6.2015

Ierland

5.6.2015

Nederland

8.6.2015

Verenigd Koninkrijk

8.6.2015

Frankrijk

10.6.2015

Tsjechië

11.6.2015

Letland

16.6.2015

België

16.6.2015

Malta

18.6.2015

1e herinnering op 29.6.2015 — deadline 9.7.2015

Portugal

30.6.2015

Polen

2.7.2015

Litouwen

3.7.2015

Hongarije

7.7.2015

Kroatië

8.7.2015

Estland

10.7.2015

Griekenland

10.7.2015

Spanje

10.7.2015

Gibraltar

13.8.2015

Denemarken

26.8.2015

Duitsland

2.9.2015

Roemenië

3.9.2015

Italië

17.9.2015

Laatste herinnering op 21.9.2015

Oostenrijk

21.9.2015

Cyprus

22.9.2015

Bulgarije

28.9.2015

Slovenië

28.9.2015

| INSTELLINGEN | Antwoord |
| --- | --- |
| Commissie | 29.4.2015
  3.6.2015
  31.8.2015
  23.10.2015
  9.11.2015 |
| Raad | 29.5.2015
  15.6.2015
  27.7.2015 |

INSTELLINGEN

Antwoord

Commissie

29.4.2015

3.6.2015

31.8.2015

23.10.2015

9.11.2015

Raad

29.5.2015

15.6.2015

27.7.2015

---

BIJLAGE 3

MULTINATIONALE ONDERNEMINGEN DIE WERDEN UITGENODIGD VOOR

COMMISSIEVERGADERINGEN

| Naam | Genodigden/vertegenwoordigers | Situatie op 16 november 2015 |
| --- | --- | --- |
| Airbus | Guillaume de la Villeguerin,
  Vice President Tax & Customs | Nam deel op 2.7.2015 |
| BNP Paribas | Christian Comolet-Tirman,
  Director, Fiscal Affairs | Nam deel op 23.6.2015 |
| SSE plc | Martin McEwen, Head of Tax | Nam deel op 23.6.2015 |
| Total S.A. | Nathalie Mognetti,
  Chief Tax Officer | Nam deel op 23.6.2015 |
| Amazon | Monique Meche, Vice President, Global Public Policy | Nam deel op 16.11.2015 |
| Anheuser-Busch InBev | Malte Lohan, Global Corporate Affairs Director | Nam deel op 16.11.2015 |
| Barclays Bank Group | Mark Hubbard, Global Head of Tax | Nam deel op 16.11.2015 |
| Coca-Cola Company | Robert Jordan, Vice President, General Tax Counsel | Nam deel op 16.11.2015 |
| Facebook | Delphine Reyre, Director of Public Policy Southern Europe | Nam deel op 16.11.2015 |
| Google | Nicklas Lundblad, Senior Director, Public Policy and Government Relations | Nam deel op 16.11.2015 |
| HSBC Bank plc | Iain McKinnon, Head of Group Tax | Nam deel op 16.11.2015 |
| IKEA Group | Krister Mattsson, Head of Corporate Finance, Insurance, Tax & Treasury | Nam deel op 16.11.2015 |
| McDonald's Europe | Irene Yates, Vice President, Corporate Tax | Nam deel op 16.11.2015 |
| Philip Morris
  International | Werner Schuster, Vice President Tax | Nam deel op 16.11.2015 |

Naam

Genodigden/vertegenwoordigers

Situatie op 16 november 2015

Airbus

Guillaume de la Villeguerin,

Vice President Tax & Customs

Nam deel op 2.7.2015

BNP Paribas

Christian Comolet-Tirman,

Director, Fiscal Affairs

Nam deel op 23.6.2015

SSE plc

Martin McEwen, Head of Tax

Nam deel op 23.6.2015

Total S.A.

Nathalie Mognetti,

Chief Tax Officer

Nam deel op 23.6.2015

Amazon

Monique Meche, Vice President, Global Public Policy

Nam deel op 16.11.2015

Anheuser-Busch InBev

Malte Lohan, Global Corporate Affairs Director

Nam deel op 16.11.2015

Barclays Bank Group

Mark Hubbard, Global Head of Tax

Nam deel op 16.11.2015

Coca-Cola Company

Robert Jordan, Vice President, General Tax Counsel

Nam deel op 16.11.2015

Facebook

Delphine Reyre, Director of Public Policy Southern Europe

Nam deel op 16.11.2015

Google

Nicklas Lundblad, Senior Director, Public Policy and Government Relations

Nam deel op 16.11.2015

HSBC Bank plc

Iain McKinnon, Head of Group Tax

Nam deel op 16.11.2015

IKEA Group

Krister Mattsson, Head of Corporate Finance, Insurance, Tax & Treasury

Nam deel op 16.11.2015

McDonald's Europe

Irene Yates, Vice President, Corporate Tax

Nam deel op 16.11.2015

Philip Morris

International

Werner Schuster, Vice President Tax

Nam deel op 16.11.2015

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/96 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/96

---

P8_TA(2015)0409

Het verlenen van toestemming voor het gebruik van bis(2-ethylhexyl)ftalaat (DEHP)

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het ontwerp van uitvoeringsbesluit XXX voor het verlenen van toestemming voor het gebruik van bis(2-ethylhexyl)ftalaat (DEHP) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad (D041427 — 2015/2962(RSP))

(2017/C 366/07)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit voor het verlenen van toestemming voor het gebruik van bis(2-ethylhexyl)ftalaat (DEHP) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad (D041427), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van uitvoeringsbesluit voor het verlenen van toestemming voor het gebruik van bis(2-ethylhexyl)ftalaat (DEHP) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad (D041427),

| — | gezien Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad (1), met name artikel 64, lid 8, hiervan, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad (1), met name artikel 64, lid 8, hiervan,

| — | gezien de adviezen van het Comité risicobeoordeling (Committee for Risk Assessment, RAC) en het Comité sociaaleconomische analyse (Committee for Socio-economic Analysis, SEAC) (2), overeenkomstig artikel 64, lid 5, alinea 3, van Verordening (EG) nr. 1907/2006, |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van het Comité risicobeoordeling (Committee for Risk Assessment, RAC) en het Comité sociaaleconomische analyse (Committee for Socio-economic Analysis, SEAC) (2), overeenkomstig artikel 64, lid 5, alinea 3, van Verordening (EG) nr. 1907/2006,

| — | gezien artikel 11 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (3), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 11 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (3),

| — | gezien Richtlijn 2008/98/EG (4), met name artikel 4 hiervan, |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2008/98/EG (4), met name artikel 4 hiervan,

| — | gezien Besluit nr. 1386/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad (5), met name paragraaf 43, onder e), punt viii) van de bijlage hierbij, |
| --- | --- |

—

gezien Besluit nr. 1386/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad (5), met name paragraaf 43, onder e), punt viii) van de bijlage hierbij,

| — | gezien Gedelegeerde Richtlijn (EU) 2015/863 van de Commissie (6), |
| --- | --- |

—

gezien Gedelegeerde Richtlijn (EU) 2015/863 van de Commissie (6),

| — | gezien zijn resolutie van 9 juli 2015 over hulpbronnenefficiëntie: de overgang naar een circulaire economie (7), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 9 juli 2015 over hulpbronnenefficiëntie: de overgang naar een circulaire economie (7),

| — | gezien de ontwerpresolutie van zijn Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, |
| --- | --- |

—

gezien de ontwerpresolutie van zijn Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid,

| — | gezien artikel 106, leden 2 en 3, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 106, leden 2 en 3, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat DEHP is opgenomen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 (REACH-verordening) wegens de indeling ervan als een stof van categorie 1B die giftig is voor de voorplanting; overwegende dat DEHP op de kandidatenlijst van REACH staat wegens de reprotoxische kenmerken ervan; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat DEHP is opgenomen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 (REACH-verordening) wegens de indeling ervan als een stof van categorie 1B die giftig is voor de voorplanting; overwegende dat DEHP op de kandidatenlijst van REACH staat wegens de reprotoxische kenmerken ervan;

| B. | overwegende dat de bedoeling van de Commissie is, via een ontwerp van uitvoeringsbesluit over de identificering van bis(2-ethylhexyl)ftalaat (DEHP), dibutylftalaat (DBP), benzylbutylftalaat (BBP) en diisobutylftalaat (DIBP) als zeer zorgwekkende stoffen overeenkomstig artikel 57, onder f), van Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad, DEHP te identificeren als zeer zorgwekkende stof; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de bedoeling van de Commissie is, via een ontwerp van uitvoeringsbesluit over de identificering van bis(2-ethylhexyl)ftalaat (DEHP), dibutylftalaat (DBP), benzylbutylftalaat (BBP) en diisobutylftalaat (DIBP) als zeer zorgwekkende stoffen overeenkomstig artikel 57, onder f), van Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad, DEHP te identificeren als zeer zorgwekkende stof;

| C. | overwegende dat DEHP reeds in 2000, op basis van de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement met als titel „Communautaire strategie voor hormoonontregelaars” (COM(1999)0706), is opgenomen in bijlage 1 met de kandidatenlijst van 553 stoffen, in categorie I met chemicaliën die bewijs vertoonden van hormoonontregeling in minstens één soort met gebruikmaking van intacte dieren (8); |
| --- | --- |

C.

overwegende dat DEHP reeds in 2000, op basis van de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement met als titel „Communautaire strategie voor hormoonontregelaars” (COM(1999)0706), is opgenomen in bijlage 1 met de kandidatenlijst van 553 stoffen, in categorie I met chemicaliën die bewijs vertoonden van hormoonontregeling in minstens één soort met gebruikmaking van intacte dieren (8);

| D. | overwegende dat DEHP een van de eerste zes verbindingen is die op grond van de REACH-verordening moesten worden uitgefaseerd, overeenkomstig de aankondiging van de Commissie van 17 februari 2011 (9); |
| --- | --- |

D.

overwegende dat DEHP een van de eerste zes verbindingen is die op grond van de REACH-verordening moesten worden uitgefaseerd, overeenkomstig de aankondiging van de Commissie van 17 februari 2011 (9);

| E. | overwegende dat het Comité lidstaten (Member State Committee, MSC) op 12 december 2014 unaniem heeft besloten tot de identificering van DEHP als stof die even zorgwekkend is als gevolg van de hormoonontregelende eigenschappen in het milieu (10); overwegende dat het MSC unaniem heeft vastgesteld dat er voor DEHP wetenschappelijk bewijs is van hormoonontregeling en van het oorzakelijke verband tussen deze ontregeling en negatieve gevolgen voor de menselijke gezondheid; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het Comité lidstaten (Member State Committee, MSC) op 12 december 2014 unaniem heeft besloten tot de identificering van DEHP als stof die even zorgwekkend is als gevolg van de hormoonontregelende eigenschappen in het milieu (10); overwegende dat het MSC unaniem heeft vastgesteld dat er voor DEHP wetenschappelijk bewijs is van hormoonontregeling en van het oorzakelijke verband tussen deze ontregeling en negatieve gevolgen voor de menselijke gezondheid;

| F. | overwegende dat de Commissie kennis neemt van de unanimiteit binnen het MSC met betrekking tot de verklaring dat vier ftalaten, inclusief DEHP, hormoonontregelende eigenschappen hebben en dat de negatieve gevolgen van deze werking dezelfde zijn als degene die hebben geleid tot de indeling ervan als giftig voor de voortplanting en de identificering ervan als zeer zorgwekkende stoffen overeenkomstig artikel 57, onder c), van de REACH-verordening; overwegende dat de Commissie ook kennis neemt van het feit dat de meerderheid van de MSC-leden van mening was dat de genoemde gevolgen aanleiding geven tot even grote bezorgdheid; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de Commissie kennis neemt van de unanimiteit binnen het MSC met betrekking tot de verklaring dat vier ftalaten, inclusief DEHP, hormoonontregelende eigenschappen hebben en dat de negatieve gevolgen van deze werking dezelfde zijn als degene die hebben geleid tot de indeling ervan als giftig voor de voortplanting en de identificering ervan als zeer zorgwekkende stoffen overeenkomstig artikel 57, onder c), van de REACH-verordening; overwegende dat de Commissie ook kennis neemt van het feit dat de meerderheid van de MSC-leden van mening was dat de genoemde gevolgen aanleiding geven tot even grote bezorgdheid;

| G. | overwegende dat de Commissie op 21 oktober 2015 een ontwerp van uitvoeringsbesluit heeft ingediend om DEHP te identificeren als stof met hormoonontregelende eigenschappen waarvan de gevolgen voor de menselijke gezondheid aanleiding geven tot even grote bezorgdheid overeenkomstig artikel 57, onder f), van de REACH-verordening; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de Commissie op 21 oktober 2015 een ontwerp van uitvoeringsbesluit heeft ingediend om DEHP te identificeren als stof met hormoonontregelende eigenschappen waarvan de gevolgen voor de menselijke gezondheid aanleiding geven tot even grote bezorgdheid overeenkomstig artikel 57, onder f), van de REACH-verordening;

| H. | overwegende dat in het RAC-advies wordt vastgesteld dat DEHP een hormonale werking heeft, maar ook dat de stof is opgenomen in bijlage XIV wegens de indeling ervan als giftig voor de voortplanting (artikel 57, onder c)) en niet op basis van hormoonontregelende eigenschappen (artikel 57, onder f)); overwegende dat de beoordeling van DEHP die momenteel aan de gang is, bijgevolg beperkt is tot de voortplantingstoxiciteit ervan; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat in het RAC-advies wordt vastgesteld dat DEHP een hormonale werking heeft, maar ook dat de stof is opgenomen in bijlage XIV wegens de indeling ervan als giftig voor de voortplanting (artikel 57, onder c)) en niet op basis van hormoonontregelende eigenschappen (artikel 57, onder f)); overwegende dat de beoordeling van DEHP die momenteel aan de gang is, bijgevolg beperkt is tot de voortplantingstoxiciteit ervan;

| I. | overwegende dat DEHP moet worden geïdentificeerd als zeer zorgwekkende stof, omdat DEHP voldoet aan de criteria in artikel 57, onder f), van de REACH-verordening, doordat DEHP een stof is met hormoonontregelende eigenschappen waarvoor er wetenschappelijk bewijs is van waarschijnlijke ernstige gevolgen voor de menselijke gezondheid die even zorgwekkend zijn als voor andere stoffen die staan opgelijst in artikel 57, onder a) t/m e), van de REACH-verordening; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat DEHP moet worden geïdentificeerd als zeer zorgwekkende stof, omdat DEHP voldoet aan de criteria in artikel 57, onder f), van de REACH-verordening, doordat DEHP een stof is met hormoonontregelende eigenschappen waarvoor er wetenschappelijk bewijs is van waarschijnlijke ernstige gevolgen voor de menselijke gezondheid die even zorgwekkend zijn als voor andere stoffen die staan opgelijst in artikel 57, onder a) t/m e), van de REACH-verordening;

| J. | overwegende dat de aanvrager een autorisatieaanvraag heeft ingediend volgens het pad van voldoende beheersing waarin is voorzien in artikel 60, lid 2, van de REACH-verordening; overwegende dat het pad van voldoende beheersing overeenkomstig artikel 60, lid 3, onder a), van de REACH-verordening evenwel niet van toepassing is op stoffen die voldoen aan de criteria in de CMR-indeling of de criteria van artikel 57, onder f), van de REACH-verordening waarvoor geen drempelwaarde als bedoeld in bijlage I, punt 6.4, van de verordening kan worden vastgesteld; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de aanvrager een autorisatieaanvraag heeft ingediend volgens het pad van voldoende beheersing waarin is voorzien in artikel 60, lid 2, van de REACH-verordening; overwegende dat het pad van voldoende beheersing overeenkomstig artikel 60, lid 3, onder a), van de REACH-verordening evenwel niet van toepassing is op stoffen die voldoen aan de criteria in de CMR-indeling of de criteria van artikel 57, onder f), van de REACH-verordening waarvoor geen drempelwaarde als bedoeld in bijlage I, punt 6.4, van de verordening kan worden vastgesteld;

| K. | overwegende dat is aangetoond dat DEHP negatieve gevolgen heeft voor het hormoonsysteem van zoogdieren, vooral met in-vivovaststellingen inzake verminderd foetaal testosteron; overwegende dat deze vaststellingen verder worden onderbouwd door mechanistische vaststellingen, eveneens in vivo, inzake de downregulatie van genen in de steroïdogene biosynthetische pathway; overwegende dat het spectrum van negatieve effecten die worden vastgesteld in ratten, verhoogde tepelretentie, verminderde anogenitale afstand, genitale misvormingen, een verminderd aantal spermatocyten en testiculaire veranderingen, inclusief multinucleaire gonocyten, tubulaire atrofie en hyperplasie van de cellen van Leydig; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat is aangetoond dat DEHP negatieve gevolgen heeft voor het hormoonsysteem van zoogdieren, vooral met in-vivovaststellingen inzake verminderd foetaal testosteron; overwegende dat deze vaststellingen verder worden onderbouwd door mechanistische vaststellingen, eveneens in vivo, inzake de downregulatie van genen in de steroïdogene biosynthetische pathway; overwegende dat het spectrum van negatieve effecten die worden vastgesteld in ratten, verhoogde tepelretentie, verminderde anogenitale afstand, genitale misvormingen, een verminderd aantal spermatocyten en testiculaire veranderingen, inclusief multinucleaire gonocyten, tubulaire atrofie en hyperplasie van de cellen van Leydig;

| L. | overwegende dat uit de wetenschappelijke gegevens met betrekking tot DEHP blijkt dat blootstelling op delicate tijdstippen tijdens de ontwikkeling onomkeerbare effecten kan veroorzaken in de ontwikkelingsprogrammering, met als gevolg ernstige effecten op de ontwikkeling en de voortplanting, die worden beschouwd als bijzonder ernstig in verband met de menselijke gezondheid en wilde diersoorten, mede omdat deze negatieve gevolgen pas in latere levensfasen het gevolg kunnen blijken te zijn van blootstelling in vroege levensfasen; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat uit de wetenschappelijke gegevens met betrekking tot DEHP blijkt dat blootstelling op delicate tijdstippen tijdens de ontwikkeling onomkeerbare effecten kan veroorzaken in de ontwikkelingsprogrammering, met als gevolg ernstige effecten op de ontwikkeling en de voortplanting, die worden beschouwd als bijzonder ernstig in verband met de menselijke gezondheid en wilde diersoorten, mede omdat deze negatieve gevolgen pas in latere levensfasen het gevolg kunnen blijken te zijn van blootstelling in vroege levensfasen;

| M. | overwegende dat de aanvragers volgens het RAC-advies, voortgaande op de informatie in de aanvragen, niet hebben aangetoond dat de risico's voor de gezondheid van werknemers die worden veroorzaakt door de vormen van gebruik waarop de aanvragen betrekking hebben, voldoende beheerst zijn overeenkomstig artikel 60, lid 2, van de REACH-verordening; overwegende dat het volgens het RAC bijgevolg niet passend is de autorisatie te verlenen op basis van die bepaling; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de aanvragers volgens het RAC-advies, voortgaande op de informatie in de aanvragen, niet hebben aangetoond dat de risico's voor de gezondheid van werknemers die worden veroorzaakt door de vormen van gebruik waarop de aanvragen betrekking hebben, voldoende beheerst zijn overeenkomstig artikel 60, lid 2, van de REACH-verordening; overwegende dat het volgens het RAC bijgevolg niet passend is de autorisatie te verlenen op basis van die bepaling;

| N. | overwegende dat het SEAC ondanks het RAC-advies heeft geconcludeerd dat de autorisatie van het gebruik proportioneel zou zijn en dat de sociaaleconomische voordelen van de onder de aanvraag vallende vormen van gebruik bijgevolg zwaarder wegen dan de door het gebruik veroorzaakte risico's voor de menselijke gezondheid; overwegende dat in het SEAC-advies sprake is van significante tekortkomingen in de door de aanvrager ingediende sociaaleconomische analyse, inclusief het ontbreken van een gezondheidseffectbeoordeling om het resterende risico te beoordelen voor de gezondheid van werknemers; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat het SEAC ondanks het RAC-advies heeft geconcludeerd dat de autorisatie van het gebruik proportioneel zou zijn en dat de sociaaleconomische voordelen van de onder de aanvraag vallende vormen van gebruik bijgevolg zwaarder wegen dan de door het gebruik veroorzaakte risico's voor de menselijke gezondheid; overwegende dat in het SEAC-advies sprake is van significante tekortkomingen in de door de aanvrager ingediende sociaaleconomische analyse, inclusief het ontbreken van een gezondheidseffectbeoordeling om het resterende risico te beoordelen voor de gezondheid van werknemers;

| O. | overwegende dat het SEAC een wetenschappelijk comité is dat overeenkomstig artikel 64, lid 4, onder b), van de REACH-verordening als taak heeft een beoordeling uit te voeren van de sociaaleconomische factoren, alsmede van de beschikbaarheid en technische haalbaarheid van alternatieven, in verband met de in de aanvraag beschreven vormen van gebruik van de stof, en dat de rol van het comité niet is conclusies te formuleren met betrekking tot het proportionele karakter van een autorisatie, wanneer het risico voor de maatschappij niet voldoende beheerst is; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat het SEAC een wetenschappelijk comité is dat overeenkomstig artikel 64, lid 4, onder b), van de REACH-verordening als taak heeft een beoordeling uit te voeren van de sociaaleconomische factoren, alsmede van de beschikbaarheid en technische haalbaarheid van alternatieven, in verband met de in de aanvraag beschreven vormen van gebruik van de stof, en dat de rol van het comité niet is conclusies te formuleren met betrekking tot het proportionele karakter van een autorisatie, wanneer het risico voor de maatschappij niet voldoende beheerst is;

| P. | overwegende dat de aanvrager verantwoordelijk is voor de beoordeling en de beheersing van de risico's in verband met chemische stoffen en voor de verstrekking van passende veiligheidsinformatie aan de gebruikers ervan; overwegende dat het SEAC geen kwantitatieve conclusie kon vaststellen met betrekking tot het proportionele karakter van voortdurend gebruik, omdat de informatie over de resterende risico's voor de gezondheid van werknemers niet kon worden gekwantificeerd; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de aanvrager verantwoordelijk is voor de beoordeling en de beheersing van de risico's in verband met chemische stoffen en voor de verstrekking van passende veiligheidsinformatie aan de gebruikers ervan; overwegende dat het SEAC geen kwantitatieve conclusie kon vaststellen met betrekking tot het proportionele karakter van voortdurend gebruik, omdat de informatie over de resterende risico's voor de gezondheid van werknemers niet kon worden gekwantificeerd;

| Q. | overwegende dat het doel van de REACH-verordening is een hoog niveau van bescherming van de gezondheid van de mens en het milieu, inclusief de bevordering van alternatieve beoordelingsmethoden voor gevaren van stoffen, alsmede het vrije verkeer van stoffen op de interne markt te waarborgen en tegelijkertijd het concurrentievermogen en de innovatie te vergroten; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat het doel van de REACH-verordening is een hoog niveau van bescherming van de gezondheid van de mens en het milieu, inclusief de bevordering van alternatieve beoordelingsmethoden voor gevaren van stoffen, alsmede het vrije verkeer van stoffen op de interne markt te waarborgen en tegelijkertijd het concurrentievermogen en de innovatie te vergroten;

| R. | overwegende dat de aanvragen betrekking hebben op een hele reeks gebruiken, inclusief de formulering van gerecycled zacht pvc met DEHP in verbindingen en droogmelanges en het industriële gebruik van gerecycled zacht pvc met DEHP bij polymeerverwerking voor de productie van pvc -artikelen; overwegende dat, als autorisatie wordt verleend voor zo talrijke doeleinden, dit leidt tot een omkering van de substitutie van DEHP die bedoeld was met de opname ervan in bijlage XIV bij de REACH-verordening; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de aanvragen betrekking hebben op een hele reeks gebruiken, inclusief de formulering van gerecycled zacht pvc met DEHP in verbindingen en droogmelanges en het industriële gebruik van gerecycled zacht pvc met DEHP bij polymeerverwerking voor de productie van pvc -artikelen; overwegende dat, als autorisatie wordt verleend voor zo talrijke doeleinden, dit leidt tot een omkering van de substitutie van DEHP die bedoeld was met de opname ervan in bijlage XIV bij de REACH-verordening;

| S. | overwegende dat DEHP in pvc zeer gangbaar is in alledaagse consumptieproducten als textiel, meubelen en bouwmateriaal; overwegende dat de stof niet chemisch gebonden is aan het plastic en hierdoor gemakkelijk uitlekt in het milieu; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat DEHP in pvc zeer gangbaar is in alledaagse consumptieproducten als textiel, meubelen en bouwmateriaal; overwegende dat de stof niet chemisch gebonden is aan het plastic en hierdoor gemakkelijk uitlekt in het milieu;

| T. | overwegende dat in een autorisatieaanvraag moet worden gefocust op het gebruik van de stof en overwegende dat het feit dat de stof aanwezig is in gerecyclede materialen, geen relevante overweging is voor de verlening van een autorisatie; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat in een autorisatieaanvraag moet worden gefocust op het gebruik van de stof en overwegende dat het feit dat de stof aanwezig is in gerecyclede materialen, geen relevante overweging is voor de verlening van een autorisatie;

| U. | overwegende dat het SEAC opmerkt dat het mogelijk is industrieel afval met een lage DEHP-inhoud te gebruiken als alternatief basismateriaal, hetgeen ook de kwaliteit van de geproduceerde gerecyclede materialen zou verhogen, maar dat de recyclers waarschijnlijk geen prijsverhoging voor gerecyclede materialen van betere kwaliteit zouden kunnen doorschuiven naar de downstream-gebruiker, omdat zij gewoonlijk artikelen produceren die zich situeren aan het ondereinde van het waardespectrum; overwegende dat het SEAC heeft gesteld dat het alternatief voor kunststofverwerkers om als basismateriaal in plaats van gerecycled materiaal gebruik te maken van niet-gerecycleerd pvc met andere weekmakers die geen zeer zorgwekkende stof zijn, niet is behandeld, omdat de aanvragers hebben aangegeven dat de kunststofverwerkers wellicht niet concurrerend zullen blijven, als zij de bijkomende kosten van het gebruik van niet-gerecycleerd pvc krijgen opgelegd; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat het SEAC opmerkt dat het mogelijk is industrieel afval met een lage DEHP-inhoud te gebruiken als alternatief basismateriaal, hetgeen ook de kwaliteit van de geproduceerde gerecyclede materialen zou verhogen, maar dat de recyclers waarschijnlijk geen prijsverhoging voor gerecyclede materialen van betere kwaliteit zouden kunnen doorschuiven naar de downstream-gebruiker, omdat zij gewoonlijk artikelen produceren die zich situeren aan het ondereinde van het waardespectrum; overwegende dat het SEAC heeft gesteld dat het alternatief voor kunststofverwerkers om als basismateriaal in plaats van gerecycled materiaal gebruik te maken van niet-gerecycleerd pvc met andere weekmakers die geen zeer zorgwekkende stof zijn, niet is behandeld, omdat de aanvragers hebben aangegeven dat de kunststofverwerkers wellicht niet concurrerend zullen blijven, als zij de bijkomende kosten van het gebruik van niet-gerecycleerd pvc krijgen opgelegd;

| V. | overwegende dat het onaanvaardbaar is potentieel talrijke gevallen van mannelijke infertiliteit te tolereren, alleen om recyclers van zacht pvc en downstream-gebruikers in staat te stellen kosten te besparen bij de productie van laagwaardige artikelen, om te concurreren met import van lage kwaliteit; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat het onaanvaardbaar is potentieel talrijke gevallen van mannelijke infertiliteit te tolereren, alleen om recyclers van zacht pvc en downstream-gebruikers in staat te stellen kosten te besparen bij de productie van laagwaardige artikelen, om te concurreren met import van lage kwaliteit;

| W. | overwegende dat de aanvragers, hoewel er voor DEHP een hele reeks substituten bestaat, geen algemene analyse hebben verstrekt van de alternatieven die op de markt zijn om DEHP te vervangen voor de gebruiken waarop de aanvragen betrekking hebben; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat de aanvragers, hoewel er voor DEHP een hele reeks substituten bestaat, geen algemene analyse hebben verstrekt van de alternatieven die op de markt zijn om DEHP te vervangen voor de gebruiken waarop de aanvragen betrekking hebben;

| X. | overwegende dat een van de argumenten van het SEAC voor de verlening van autorisatie is dat er een politieke en maatschappelijke stimulans is om recycling te promoten als duurzame manier om om te gaan met natuurlijke hulpbronnen; overwegende dat met dit simplistische argument de afvalhiërarchie wordt genegeerd die is vastgesteld in artikel 4 van Richtlijn 2008/98/EG, volgens welke preventie prioriteit krijgt boven recycling; overwegende dat met dit simplistische argument ook expliciete bepalingen terzijde worden geschoven van het 7e milieuactieprogramma waarin wordt verzocht om de ontwikkeling van niet-toxische materiaalcycli, om ervoor te zorgen dat gerecycled afval kan worden gebruikt als belangrijke, betrouwbare bron van grondstoffen in de Unie; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat een van de argumenten van het SEAC voor de verlening van autorisatie is dat er een politieke en maatschappelijke stimulans is om recycling te promoten als duurzame manier om om te gaan met natuurlijke hulpbronnen; overwegende dat met dit simplistische argument de afvalhiërarchie wordt genegeerd die is vastgesteld in artikel 4 van Richtlijn 2008/98/EG, volgens welke preventie prioriteit krijgt boven recycling; overwegende dat met dit simplistische argument ook expliciete bepalingen terzijde worden geschoven van het 7e milieuactieprogramma waarin wordt verzocht om de ontwikkeling van niet-toxische materiaalcycli, om ervoor te zorgen dat gerecycled afval kan worden gebruikt als belangrijke, betrouwbare bron van grondstoffen in de Unie;

| Y. | overwegende dat het Parlement bovendien in zijn resolutie van 9 juli 2015 over hulpbronnenefficiëntie: de overgang naar een circulaire economie heeft benadrukt dat recycling niet mag dienen als rechtvaardiging voor het voortgezette gebruik van uitgefaseerde gevaarlijke stoffen; overwegende dat DEHP een uitgefaseerde gevaarlijke stof is en ook als dusdanig wordt erkend door de sector in kwestie (11); |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat het Parlement bovendien in zijn resolutie van 9 juli 2015 over hulpbronnenefficiëntie: de overgang naar een circulaire economie heeft benadrukt dat recycling niet mag dienen als rechtvaardiging voor het voortgezette gebruik van uitgefaseerde gevaarlijke stoffen; overwegende dat DEHP een uitgefaseerde gevaarlijke stof is en ook als dusdanig wordt erkend door de sector in kwestie (11);

| Z. | overwegende dat het gebruik van DEHP beperkt is in elektrische en elektronische apparatuur overeenkomstig Gedelegeerde Richtlijn (EU) 2015/863 van de Commissie; overwegende dat hiertoe onder andere is besloten op basis van een beoordeling van de beschikbaarheid van veiligere alternatieven voor DEHP, alsmede van een positieve sociaaleconomische beoordeling (12); |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat het gebruik van DEHP beperkt is in elektrische en elektronische apparatuur overeenkomstig Gedelegeerde Richtlijn (EU) 2015/863 van de Commissie; overwegende dat hiertoe onder andere is besloten op basis van een beoordeling van de beschikbaarheid van veiligere alternatieven voor DEHP, alsmede van een positieve sociaaleconomische beoordeling (12);

| AA. | overwegende dat het SEAC van mening is niet te kunnen concluderen, op basis van de door de aanvrager verstrekte informatie, dat er nettokosten zouden zijn voor de maatschappij, als er geen autorisatie wordt verleend; overwegende dat de aanvragers dus niet, overeenkomstig artikel 64, lid 4, onder c), van de REACH-verordening, de sociaaleconomische voordelen van het gebruik van de stof en de sociaaleconomische gevolgen ingeval de autorisatie wordt geweigerd, hebben aangetoond; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat het SEAC van mening is niet te kunnen concluderen, op basis van de door de aanvrager verstrekte informatie, dat er nettokosten zouden zijn voor de maatschappij, als er geen autorisatie wordt verleend; overwegende dat de aanvragers dus niet, overeenkomstig artikel 64, lid 4, onder c), van de REACH-verordening, de sociaaleconomische voordelen van het gebruik van de stof en de sociaaleconomische gevolgen ingeval de autorisatie wordt geweigerd, hebben aangetoond;

| AB. | overwegende dat met de verlening van autorisatie voor een aanvraag die zo veel gebreken vertoont, een erg slecht precedent is geschapen voor toekomstige autorisatiebesluiten in het kader van REACH; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat met de verlening van autorisatie voor een aanvraag die zo veel gebreken vertoont, een erg slecht precedent is geschapen voor toekomstige autorisatiebesluiten in het kader van REACH;

| AC. | overwegende dat in artikel 1, lid 3, van de REACH-verordening wordt bepaald dat de verordening gebaseerd is op het voorzorgsbeginsel en overwegende dat in geval van onzekerheid overwegingen in verband met de bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu moeten voorgaan op algemene economische overwegingen; |
| --- | --- |

AC.

overwegende dat in artikel 1, lid 3, van de REACH-verordening wordt bepaald dat de verordening gebaseerd is op het voorzorgsbeginsel en overwegende dat in geval van onzekerheid overwegingen in verband met de bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu moeten voorgaan op algemene economische overwegingen;

| AD. | overwegende dat de Commissie aansprakelijk is ten overstaan van de Europese bevolking voor de bescherming van de burgers en het milieu tegen gevaarlijke chemische stoffen en dat zij tegelijk innovatie moet bevorderen, inclusief op het gebied van veiligere chemicaliën en producten voor het stimuleren van een veerkrachtige economie; |
| --- | --- |

AD.

overwegende dat de Commissie aansprakelijk is ten overstaan van de Europese bevolking voor de bescherming van de burgers en het milieu tegen gevaarlijke chemische stoffen en dat zij tegelijk innovatie moet bevorderen, inclusief op het gebied van veiligere chemicaliën en producten voor het stimuleren van een veerkrachtige economie;

| 1. | is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de uitvoeringsbevoegdheden waarin is voorzien in Verordening (EG) nr. 1907/2006, overschrijdt; |
| --- | --- |

1.

is van mening dat het ontwerp van uitvoeringsbesluit van de Commissie de uitvoeringsbevoegdheden waarin is voorzien in Verordening (EG) nr. 1907/2006, overschrijdt;

| 2. | verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken en een nieuw ontwerp in te dienen waarin de autorisatieaanvragen inzake de formulering van gerecycled zacht pvc dat DEHP bevat, worden verworpen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt de Commissie haar ontwerp van uitvoeringsbesluit in te trekken en een nieuw ontwerp in te dienen waarin de autorisatieaanvragen inzake de formulering van gerecycled zacht pvc dat DEHP bevat, worden verworpen;

| 3. | verzoekt de Commissie snel een einde te maken aan het gebruik van DEHP in alle resterende toepassingen, te meer daar veiligere alternatieven voor zacht pvc en voor DEHP alom beschikbaar zijn; |
| --- | --- |

3.

verzoekt de Commissie snel een einde te maken aan het gebruik van DEHP in alle resterende toepassingen, te meer daar veiligere alternatieven voor zacht pvc en voor DEHP alom beschikbaar zijn;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.

---

(1)  Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH), tot oprichting van een Europees Agentschap voor chemische stoffen, houdende wijziging van Richtlijn 1999/45/EG en houdende intrekking van Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad en Verordening (EG) nr. 1488/94 van de Commissie alsmede Richtlijn 76/769/EEG van de Raad en de Richtlijnen 91/155/EEG, 93/67/EEG, 93/105/EG en 2000/21/EG van de Commissie (PB L 396 van 30.12.2006, blz. 1).

(2)  http://echa.europa.eu/documents/10162/b50d9fc3-f6db-4e91-8a95-c8397bb424d2

http://echa.europa.eu/documents/10162/8d9ee7ac-19cf-4b1a-ab1c-d8026b614d7a

(3)  Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13).

(4)  Richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 november 2008 betreffende afvalstoffen en tot intrekking van een aantal richtlijnen (PB L 312 van 22.11.2008, blz. 3).

(5)  Besluit nr. 1386/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 november 2013 inzake een nieuw algemeen milieuactieprogramma voor de Europese Unie voor de periode tot en met 2020 „Goed leven, binnen de grenzen van onze planeet” . (PB L 354 van 28.12.2013, blz. 171).

(6)  Gedelegeerde Richtlijn (EU) 2015/863 van de Commissie van 31 maart 2015 tot wijziging van bijlage II bij Richtlijn 2011/65/EU van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de lijst van stoffen waarvoor beperkingen gelden (PB L 137 van 4.6.2015, blz. 10).

(7)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0266.

(8)  http://ec.europa.eu/environment/archives/docum/pdf/bkh_annex_01.pdf

(9)  http://europa.eu/rapid/press-release_IP-11-196_en.htm?locale=en

(10)  http://echa.europa.eu/view-article/-/journal_content/title/the-member-state-committee-unanimously-agreed-to-identify-the-phthalate-dehp-as-an-svhc-because-of-its-endocrine-disrupting-properties-in-the-environm

(11)  http://www.vinylplus.eu/uploads/docs/VinylPlus_Progress_Report_2015_English.pdf

(12)  http://www.umweltbundesamt.at/fileadmin/site/umweltthemen/abfall/ROHS/finalresults/ Annex6_RoHS_AnnexII_Dossier_DEHP.pdf

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/101 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/101

---

P8_TA(2015)0410

Het voorkomen van de radicalisering en werving van Europese burgers door terroristische organisaties

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het voorkomen van de radicalisering en werving van Europese burgers door terroristische organisaties (2015/2063(INI))

(2017/C 366/08)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de artikelen 2, 3, 5, 6, 7, 8, 10 en 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en de artikelen 4, 8, 10, 16, 67, 68, 70, 71, 72, 75, 82, 83, 84, 85, 86, 87 en 88 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 2, 3, 5, 6, 7, 8, 10 en 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en de artikelen 4, 8, 10, 16, 67, 68, 70, 71, 72, 75, 82, 83, 84, 85, 86, 87 en 88 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien de publicaties „Enquête van de Europese Unie naar minderheden en discriminatie — focusverslag nr. 2: moslims” en „Onderzoek onder joden naar hun ervaringen met en hun kijk op haatmisdrijven en discriminatie in de lidstaten van de Europese Unie”, beide gepubliceerd door het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA), |
| --- | --- |

—

gezien de publicaties „Enquête van de Europese Unie naar minderheden en discriminatie — focusverslag nr. 2: moslims” en „Onderzoek onder joden naar hun ervaringen met en hun kijk op haatmisdrijven en discriminatie in de lidstaten van de Europese Unie”, beide gepubliceerd door het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA),

| — | gezien de resolutie van de VN-Veiligheidsraad van 8 oktober 2004 over terroristische daden die een bedreiging vormen voor de internationale vrede en veiligheid, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de VN-Veiligheidsraad van 8 oktober 2004 over terroristische daden die een bedreiging vormen voor de internationale vrede en veiligheid,

| — | gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, in het bijzonder de artikelen 6, 7 en 8, artikel 10, lid 1, en de artikelen 11, 12, 21, 48, 49, 50 en 52, |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, in het bijzonder de artikelen 6, 7 en 8, artikel 10, lid 1, en de artikelen 11, 12, 21, 48, 49, 50 en 52,

| — | gezien de interneveiligheidsstrategie van de EU, zoals goedgekeurd door de Raad op 25 februari 2010, |
| --- | --- |

—

gezien de interneveiligheidsstrategie van de EU, zoals goedgekeurd door de Raad op 25 februari 2010,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 22 november 2010 getiteld „De EU-interneveiligheidsstrategie: vijf stappen voor een veiliger Europa” (COM(2010)0673) met de oprichting van het Europese Netwerk voor voorlichting over radicalisering (RAN), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 22 november 2010 getiteld „De EU-interneveiligheidsstrategie: vijf stappen voor een veiliger Europa” (COM(2010)0673) met de oprichting van het Europese Netwerk voor voorlichting over radicalisering (RAN),

| — | gezien zijn resolutie van 12 september 2013 over het tweede verslag over de tenuitvoerlegging van de EU-interneveiligheidsstrategie (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 12 september 2013 over het tweede verslag over de tenuitvoerlegging van de EU-interneveiligheidsstrategie (1),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 15 januari 2014 getiteld „Radicalisering tot terrorisme en gewelddadig extremisme voorkomen: naar een krachtiger beleidsantwoord van de EU” (COM(2013)0941), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 15 januari 2014 getiteld „Radicalisering tot terrorisme en gewelddadig extremisme voorkomen: naar een krachtiger beleidsantwoord van de EU” (COM(2013)0941),

| — | gezien de herziene versie van de EU-strategie ter bestrijding van radicalisering en werving van terroristen, die door de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken tijdens zijn zitting van 19 mei 2014 werd aangenomen en door de Raad van de Europese Unie van 5 en 6 juni 2014 werd goedgekeurd (9956/14), |
| --- | --- |

—

gezien de herziene versie van de EU-strategie ter bestrijding van radicalisering en werving van terroristen, die door de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken tijdens zijn zitting van 19 mei 2014 werd aangenomen en door de Raad van de Europese Unie van 5 en 6 juni 2014 werd goedgekeurd (9956/14),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 juni 2014 over het laatste verslag over de tenuitvoerlegging van de EU-interneveiligheidsstrategie 2010-2014 (COM(2014)0365), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 juni 2014 over het laatste verslag over de tenuitvoerlegging van de EU-interneveiligheidsstrategie 2010-2014 (COM(2014)0365),

| — | gezien het verslag van Europol voor 2014 over de stand van zaken en de tendensen in verband met het terrorisme in de EU, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van Europol voor 2014 over de stand van zaken en de tendensen in verband met het terrorisme in de EU,

| — | gezien de resolutie van de VN-Veiligheidsraad van 24 september 2014 over terroristische daden die een bedreiging vormen voor de internationale vrede en veiligheid (resolutie 2178 (2014)), |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de VN-Veiligheidsraad van 24 september 2014 over terroristische daden die een bedreiging vormen voor de internationale vrede en veiligheid (resolutie 2178 (2014)),

| — | gezien het verslag van de EU-coördinator voor terrorismebestrijding aan de Europese Raad van 24 november 2014 (15799/14), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de EU-coördinator voor terrorismebestrijding aan de Europese Raad van 24 november 2014 (15799/14),

| — | gezien zijn resolutie van 17 december 2014 over vernieuwing van de EU-strategie voor interne veiligheid (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 17 december 2014 over vernieuwing van de EU-strategie voor interne veiligheid (2),

| — | gezien de conclusies van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ) van 9 oktober en 5 december 2014, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ) van 9 oktober en 5 december 2014,

| — | gezien de verklaring van de informele JBZ-Raad van 11 januari 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de informele JBZ-Raad van 11 januari 2015,

| — | gezien zijn debat in de plenaire vergadering van 28 januari 2015 over terrorismebestrijding, |
| --- | --- |

—

gezien zijn debat in de plenaire vergadering van 28 januari 2015 over terrorismebestrijding,

| — | gezien zijn resolutie van 11 februari 2015 over terrorismebestrijdingsmaatregelen (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 11 februari 2015 over terrorismebestrijdingsmaatregelen (3),

| — | gezien de informele bijeenkomst van de JBZ-Raad op 29 en 30 januari 2015 in Riga, |
| --- | --- |

—

gezien de informele bijeenkomst van de JBZ-Raad op 29 en 30 januari 2015 in Riga,

| — | gezien de conclusies van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 12 en 13 maart 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 12 en 13 maart 2015,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 28 april 2015 over de Europese veiligheidsagenda (COM(2015)0185), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 28 april 2015 over de Europese veiligheidsagenda (COM(2015)0185),

| — | gezien het arrest van het Europees Hof van Justitie over de richtlijn betreffende de bewaring van gegevens, |
| --- | --- |

—

gezien het arrest van het Europees Hof van Justitie over de richtlijn betreffende de bewaring van gegevens,

| — | gezien het aanvullend protocol bij het Verdrag van de Raad van Europa ter voorkoming van terrorisme en het actieplan van de Raad van Europa voor de bestrijding van gewelddadig extremisme en radicalisering tot terrorisme die werden aangenomen op 19 mei 2015, |
| --- | --- |

—

gezien het aanvullend protocol bij het Verdrag van de Raad van Europa ter voorkoming van terrorisme en het actieplan van de Raad van Europa voor de bestrijding van gewelddadig extremisme en radicalisering tot terrorisme die werden aangenomen op 19 mei 2015,

| — | gezien het Groenboek van de Commissie getiteld „Versterking van het wederzijds vertrouwen in de Europese rechtsruimte — Een groenboek over de toepassing van EU-strafwetgeving op het gebied van detentie” (COM(2011)0327), |
| --- | --- |

—

gezien het Groenboek van de Commissie getiteld „Versterking van het wederzijds vertrouwen in de Europese rechtsruimte — Een groenboek over de toepassing van EU-strafwetgeving op het gebied van detentie” (COM(2011)0327),

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie cultuur en onderwijs (A8-0316/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie cultuur en onderwijs (A8-0316/2015),

| A. | overwegende dat meer dan 5 000 Europese burgers zich bij terroristische organisaties en andere militaire formaties hebben aangesloten, met name IS (Da’esh), Jahbat al-Nusra en andere organisaties buiten de Europese Unie, voornamelijk in de MENA-regio (Midden-Oosten en Noord-Afrika); overwegende dat dit aantal steeds verder toeneemt, waardoor de ontwikkeling inmiddels forse proporties heeft; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat meer dan 5 000 Europese burgers zich bij terroristische organisaties en andere militaire formaties hebben aangesloten, met name IS (Da’esh), Jahbat al-Nusra en andere organisaties buiten de Europese Unie, voornamelijk in de MENA-regio (Midden-Oosten en Noord-Afrika); overwegende dat dit aantal steeds verder toeneemt, waardoor de ontwikkeling inmiddels forse proporties heeft;

| B. | overwegende dat met de term radicalisering tegenwoordig het verschijnsel wordt beschreven waarbij mensen zich achter onverdraagzame meningen, standpunten en ideeën scharen, wat tot gewelddadig extremisme kan leiden; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat met de term radicalisering tegenwoordig het verschijnsel wordt beschreven waarbij mensen zich achter onverdraagzame meningen, standpunten en ideeën scharen, wat tot gewelddadig extremisme kan leiden;

| C. | overwegende dat de recente terreuraanslagen in Frankrijk, België, Tunesië en Kopenhagen duidelijk maken welke bedreiging voor de veiligheid uitgaat van de aanwezigheid en de bewegingen van deze „buitenlandse” strijders — vaak EU-burgers — op het Europese grondgebied en in het nabuurschap; overwegende dat de EU deze aanslagen in de krachtigste bewoordingen heeft veroordeeld en heeft toegezegd het terrorisme aan de zijde van de lidstaten te zullen bestrijden, zowel op het grondgebied van de EU als daarbuiten; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de recente terreuraanslagen in Frankrijk, België, Tunesië en Kopenhagen duidelijk maken welke bedreiging voor de veiligheid uitgaat van de aanwezigheid en de bewegingen van deze „buitenlandse” strijders — vaak EU-burgers — op het Europese grondgebied en in het nabuurschap; overwegende dat de EU deze aanslagen in de krachtigste bewoordingen heeft veroordeeld en heeft toegezegd het terrorisme aan de zijde van de lidstaten te zullen bestrijden, zowel op het grondgebied van de EU als daarbuiten;

| D. | overwegende dat door de vreselijke terroristische aanslagen in Parijs die op 13 november 2015 honderden mensen gedood en verwond hebben eens te meer wordt beklemtoond dat er dringend behoefte is aan een gecoördineerd optreden door de lidstaten en de Europese Unie om radicalisering te voorkomen en terrorisme te bestrijden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat door de vreselijke terroristische aanslagen in Parijs die op 13 november 2015 honderden mensen gedood en verwond hebben eens te meer wordt beklemtoond dat er dringend behoefte is aan een gecoördineerd optreden door de lidstaten en de Europese Unie om radicalisering te voorkomen en terrorisme te bestrijden;

| E. | overwegende dat de terreurdreiging in de EU hoog is, met name in de lidstaten die betrokken zijn geweest of nog zijn bij buitenlandse militaire operaties in het Midden-Oosten en Afrika; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de terreurdreiging in de EU hoog is, met name in de lidstaten die betrokken zijn geweest of nog zijn bij buitenlandse militaire operaties in het Midden-Oosten en Afrika;

| F. | overwegende dat de radicalisering van deze „Europese strijders” een complex en dynamisch fenomeen is, dat berust op een reeks globale, sociologische en politieke factoren; overwegende dat deze radicalisering niet beantwoordt aan één bepaald profiel en mannen, vrouwen en in het bijzonder Europese jongeren met een uiteenlopende sociale achtergrond betreft, die met elkaar gemeen hebben dat zij het gevoel hebben buiten de samenleving te staan; overwegende dat de oorzaken van radicalisering zowel sociaaleconomisch, ideologisch, persoonlijk als psychologisch kunnen zijn, en dat radicalisering derhalve moet worden bekeken in het licht van de levensloop van elk betrokken individu; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de radicalisering van deze „Europese strijders” een complex en dynamisch fenomeen is, dat berust op een reeks globale, sociologische en politieke factoren; overwegende dat deze radicalisering niet beantwoordt aan één bepaald profiel en mannen, vrouwen en in het bijzonder Europese jongeren met een uiteenlopende sociale achtergrond betreft, die met elkaar gemeen hebben dat zij het gevoel hebben buiten de samenleving te staan; overwegende dat de oorzaken van radicalisering zowel sociaaleconomisch, ideologisch, persoonlijk als psychologisch kunnen zijn, en dat radicalisering derhalve moet worden bekeken in het licht van de levensloop van elk betrokken individu;

| G. | overwegende dat terrorisme en radicalisering tot veel stereotiepe voorstellingen over religies leiden, waardoor haatdragende taal en haatmisdrijven als gevolg van racisme, xenofobie of onverdraagzaamheid jegens een opvatting, een geloof of een godsdienst opnieuw oplaaien; overwegende dat erop moet worden gewezen dat het op perverse wijze misbruiken van de godsdienst, en niet de godsdienst als zodanig, een van de oorzaken van radicalisering is; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat terrorisme en radicalisering tot veel stereotiepe voorstellingen over religies leiden, waardoor haatdragende taal en haatmisdrijven als gevolg van racisme, xenofobie of onverdraagzaamheid jegens een opvatting, een geloof of een godsdienst opnieuw oplaaien; overwegende dat erop moet worden gewezen dat het op perverse wijze misbruiken van de godsdienst, en niet de godsdienst als zodanig, een van de oorzaken van radicalisering is;

| H. | overwegende dat radicalisering niet beperkt blijft tot een bepaalde ideologie of een bepaald geloof, maar in elke ideologie of elk geloof kan optreden; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat radicalisering niet beperkt blijft tot een bepaalde ideologie of een bepaald geloof, maar in elke ideologie of elk geloof kan optreden;

| I. | overwegende dat een van de argumenten die gewelddadige extremisten gebruiken om jongeren te werven, luidt dat de islamofobie toeneemt na jaren van oorlog tegen het terrorisme, en dat Europa niet langer een plaats is waar moslims welkom zijn of in gelijkheid kunnen leven en waar zij hun geloof kunnen belijden zonder discriminatie of stigmatisering; overwegende dat dit kan leiden tot een gevoel van kwetsbaarheid, agressieve woede, frustratie, eenzaamheid en sociaal isolement; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat een van de argumenten die gewelddadige extremisten gebruiken om jongeren te werven, luidt dat de islamofobie toeneemt na jaren van oorlog tegen het terrorisme, en dat Europa niet langer een plaats is waar moslims welkom zijn of in gelijkheid kunnen leven en waar zij hun geloof kunnen belijden zonder discriminatie of stigmatisering; overwegende dat dit kan leiden tot een gevoel van kwetsbaarheid, agressieve woede, frustratie, eenzaamheid en sociaal isolement;

| J. | overwegende dat de bestrijding van radicalisering niet beperkt mag blijven tot islamitische radicalisering; overwegende dat godsdienstige radicalisering en gewelddadig extremisme ook het hele Afrikaanse continent treffen; overwegende dat Europa in 2011 ook is getroffen door politieke radicalisering, met de aanslagen van Anders Behring Breivik in Noorwegen; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de bestrijding van radicalisering niet beperkt mag blijven tot islamitische radicalisering; overwegende dat godsdienstige radicalisering en gewelddadig extremisme ook het hele Afrikaanse continent treffen; overwegende dat Europa in 2011 ook is getroffen door politieke radicalisering, met de aanslagen van Anders Behring Breivik in Noorwegen;

| K. | overwegende dat jarenlang de overgrote meerderheid van de in de EU-landen gepleegde terreuraanslagen door separatistische organisaties zijn uitgevoerd; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat jarenlang de overgrote meerderheid van de in de EU-landen gepleegde terreuraanslagen door separatistische organisaties zijn uitgevoerd;

| L. | overwegende dat er in 2013 volgens Europol 152 terreuraanslagen in de EU plaatsvonden, waarvan twee „op religieuze gronden” en 84 ingegeven door volksnationalistische of separatistische overtuigingen, terwijl het aantal terreuraanslagen in de EU in 2012 bij 219 lag, waarvan twee „op religieuze gronden”; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat er in 2013 volgens Europol 152 terreuraanslagen in de EU plaatsvonden, waarvan twee „op religieuze gronden” en 84 ingegeven door volksnationalistische of separatistische overtuigingen, terwijl het aantal terreuraanslagen in de EU in 2012 bij 219 lag, waarvan twee „op religieuze gronden”;

| M. | overwegende dat de terreurbestrijding en het voorkomen van de radicalisering en werving van Europese burgers door terroristische organisaties in de kern onder de bevoegdheid van de lidstaten blijven vallen, maar dat Europese samenwerking van essentieel belang is voor de doeltreffende en doelmatige uitwisseling van informatie tussen de rechtshandhavingsautoriteiten met het oog op de bestrijding van het grensoverschrijdende karakter van de dreiging die uitgaat van terroristen; overwegende dat een gecoördineerde Europese aanpak daarom noodzakelijk is en een meerwaarde zal opleveren als het erom gaat de wetgeving die geldt in een gebied waarin de Europese burgers zich vrij kunnen bewegen, waar nodig te coördineren en te harmoniseren en tot een doeltreffende preventie en terreurbestrijding te komen; overwegende dat het bestrijden van de illegale handel in vuurwapens voor de EU een prioriteit moet zijn bij de aanpak van de zware en georganiseerde internationale misdaad; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de terreurbestrijding en het voorkomen van de radicalisering en werving van Europese burgers door terroristische organisaties in de kern onder de bevoegdheid van de lidstaten blijven vallen, maar dat Europese samenwerking van essentieel belang is voor de doeltreffende en doelmatige uitwisseling van informatie tussen de rechtshandhavingsautoriteiten met het oog op de bestrijding van het grensoverschrijdende karakter van de dreiging die uitgaat van terroristen; overwegende dat een gecoördineerde Europese aanpak daarom noodzakelijk is en een meerwaarde zal opleveren als het erom gaat de wetgeving die geldt in een gebied waarin de Europese burgers zich vrij kunnen bewegen, waar nodig te coördineren en te harmoniseren en tot een doeltreffende preventie en terreurbestrijding te komen; overwegende dat het bestrijden van de illegale handel in vuurwapens voor de EU een prioriteit moet zijn bij de aanpak van de zware en georganiseerde internationale misdaad;

| N. | overwegende dat de mensenrechten centraal moeten staan in het beleid van de Unie inzake terreurbestrijding en preventie van radicalisering, terwijl er een goed evenwicht moet worden gevonden tussen openbare veiligheid en eerbiediging van de grondrechten, met inbegrip van het recht op veiligheid, privacy en vrijheid van meningsuiting, godsdienst en vereniging; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de mensenrechten centraal moeten staan in het beleid van de Unie inzake terreurbestrijding en preventie van radicalisering, terwijl er een goed evenwicht moet worden gevonden tussen openbare veiligheid en eerbiediging van de grondrechten, met inbegrip van het recht op veiligheid, privacy en vrijheid van meningsuiting, godsdienst en vereniging;

| O. | overwegende dat joodse gemeenschappen het doelwit van antisemitische terreuraanslagen vormen, waardoor het gevoel van onveiligheid en angst binnen die gemeenschappen in Europa toeneemt; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat joodse gemeenschappen het doelwit van antisemitische terreuraanslagen vormen, waardoor het gevoel van onveiligheid en angst binnen die gemeenschappen in Europa toeneemt;

| P. | overwegende dat de toename van het terrorisme en het aantal buitenlandse strijders de onverdraagzaamheid ten opzichte van etnische en religieuze gemeenschappen in diverse Europese landen heeft vergroot; overwegende dat een holistische aanpak bij het tegengaan van discriminatie in het algemeen en islamofobie en antisemitisme in het bijzonder hand in hand moet gaan met specifieke maatregelen ter voorkoming van terrorisme en extremisme; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de toename van het terrorisme en het aantal buitenlandse strijders de onverdraagzaamheid ten opzichte van etnische en religieuze gemeenschappen in diverse Europese landen heeft vergroot; overwegende dat een holistische aanpak bij het tegengaan van discriminatie in het algemeen en islamofobie en antisemitisme in het bijzonder hand in hand moet gaan met specifieke maatregelen ter voorkoming van terrorisme en extremisme;

| Q. | overwegende dat er in Europa al een aantal instrumenten bestaat om op te treden tegen de radicalisering van Europese burgers, en dat de EU en haar lidstaten ten volle gebruik moeten maken van deze instrumenten en in antwoord op de uitdagingen waarmee de EU en haar lidstaten momenteel worden geconfronteerd moeten streven naar verbetering ervan; overwegende dat er nog steeds sprake is van een terughoudendheid onder de lidstaten om samen te werken op gevoelige terreinen, zoals de uitwisseling van informatie en inlichtingen; overwegende dat er, gezien het toenemende belang van radicalisering tot terrorisme, die volledig in tegenspraak is met de Europese waarden, nieuwe middelen moeten worden ingezet, met inachtneming van het Handvest van de grondrechten; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat er in Europa al een aantal instrumenten bestaat om op te treden tegen de radicalisering van Europese burgers, en dat de EU en haar lidstaten ten volle gebruik moeten maken van deze instrumenten en in antwoord op de uitdagingen waarmee de EU en haar lidstaten momenteel worden geconfronteerd moeten streven naar verbetering ervan; overwegende dat er nog steeds sprake is van een terughoudendheid onder de lidstaten om samen te werken op gevoelige terreinen, zoals de uitwisseling van informatie en inlichtingen; overwegende dat er, gezien het toenemende belang van radicalisering tot terrorisme, die volledig in tegenspraak is met de Europese waarden, nieuwe middelen moeten worden ingezet, met inachtneming van het Handvest van de grondrechten;

| R. | overwegende dat bij alle maatregelen die de lidstaten en de EU nemen, de grondrechten en de burgerlijke vrijheden beslist moeten worden geëerbiedigd, namelijk het recht op een privéleven, het recht op gegevensbescherming, het vermoeden van onschuld, het recht op een eerlijk, correct proces, vrijheid van meningsuiting en vrijheid van godsdienst; overwegende dat de veiligheid van de Europese burgers de bescherming van hun rechten en vrijheden moet omvatten; overwegende dat deze twee beginselen in feite twee kanten van dezelfde medaille zijn; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat bij alle maatregelen die de lidstaten en de EU nemen, de grondrechten en de burgerlijke vrijheden beslist moeten worden geëerbiedigd, namelijk het recht op een privéleven, het recht op gegevensbescherming, het vermoeden van onschuld, het recht op een eerlijk, correct proces, vrijheid van meningsuiting en vrijheid van godsdienst; overwegende dat de veiligheid van de Europese burgers de bescherming van hun rechten en vrijheden moet omvatten; overwegende dat deze twee beginselen in feite twee kanten van dezelfde medaille zijn;

| S. | overwegende dat er grote verschillen tussen de lidstaten kunnen bestaan in de mate waarin zij zich inzetten voor de bestrijding van het gevaar van radicalisering en de preventie van werving door terroristische organisaties; overwegende dat sommige lidstaten al wel doeltreffende maatregelen hebben genomen, maar dat andere hierbij achterlopen; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat er grote verschillen tussen de lidstaten kunnen bestaan in de mate waarin zij zich inzetten voor de bestrijding van het gevaar van radicalisering en de preventie van werving door terroristische organisaties; overwegende dat sommige lidstaten al wel doeltreffende maatregelen hebben genomen, maar dat andere hierbij achterlopen;

| T. | overwegende dat een gecoördineerd Europees optreden ter voorkoming van de radicalisering en werving van Europese burgers door terreurorganisaties dringend geboden is om dit toenemende verschijnsel terug te dringen en zo de stroom Europese burgers die naar conflictgebieden vertrekken in te dammen, de thuisblijvers te deradicaliseren en verdere terreurdaden te voorkomen; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat een gecoördineerd Europees optreden ter voorkoming van de radicalisering en werving van Europese burgers door terreurorganisaties dringend geboden is om dit toenemende verschijnsel terug te dringen en zo de stroom Europese burgers die naar conflictgebieden vertrekken in te dammen, de thuisblijvers te deradicaliseren en verdere terreurdaden te voorkomen;

| U. | overwegende dat dit een internationaal verschijnsel is en dat lering kan worden getrokken uit de ervaringen die in vele andere delen van de wereld zijn opgedaan; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat dit een internationaal verschijnsel is en dat lering kan worden getrokken uit de ervaringen die in vele andere delen van de wereld zijn opgedaan;

| V. | overwegende dat het er nu op aankomt het accent sterker te leggen op en meer te investeren in preventieve maatregelen en niet alleen te reageren op de radicalisering van Europese burgers en het ronselen door terroristische organisaties; overwegende dat een strategie ter bestrijding van extremisme, radicalisering en werving van terroristen in de EU alleen kan werken als er tegelijkertijd een strategie wordt ontwikkeld die gericht is op integratie en maatschappelijke inclusie en op de re-integratie en deradicalisering van terugkerende „buitenlandse strijders”; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat het er nu op aankomt het accent sterker te leggen op en meer te investeren in preventieve maatregelen en niet alleen te reageren op de radicalisering van Europese burgers en het ronselen door terroristische organisaties; overwegende dat een strategie ter bestrijding van extremisme, radicalisering en werving van terroristen in de EU alleen kan werken als er tegelijkertijd een strategie wordt ontwikkeld die gericht is op integratie en maatschappelijke inclusie en op de re-integratie en deradicalisering van terugkerende „buitenlandse strijders”;

| W. | overwegende dat bepaalde vormen van internetgebruik radicalisering in de hand werken, doordat zij fanatiekelingen uit de hele wereld de mogelijkheid bieden met elkaar in contact te komen en zonder enige vorm van fysiek contact en op een moeilijk te traceren manier kwetsbare personen te ronselen; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat bepaalde vormen van internetgebruik radicalisering in de hand werken, doordat zij fanatiekelingen uit de hele wereld de mogelijkheid bieden met elkaar in contact te komen en zonder enige vorm van fysiek contact en op een moeilijk te traceren manier kwetsbare personen te ronselen;

| X. | overwegende dat het van cruciaal belang is een duidelijk onderscheid te maken tussen gedrag dat tot doel heeft terreuraanslagen voor te bereiden en/of te steunen en daden of standpunten van extremisten waarbij geen sprake is van „kwaad opzet” of „een materiële handeling”; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat het van cruciaal belang is een duidelijk onderscheid te maken tussen gedrag dat tot doel heeft terreuraanslagen voor te bereiden en/of te steunen en daden of standpunten van extremisten waarbij geen sprake is van „kwaad opzet” of „een materiële handeling”;

| Y. | overwegende dat radicalisering tot terrorisme het gevolg blijkt te zijn van factoren binnen én buiten de Unie; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat radicalisering tot terrorisme het gevolg blijkt te zijn van factoren binnen én buiten de Unie;

| Z. | overwegende dat de bestrijding van radicalisering tot terrorisme moet passen in het kader van een globale aanpak ter waarborging van een open Europa dat gebaseerd is op gemeenschappelijke grondwaarden; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat de bestrijding van radicalisering tot terrorisme moet passen in het kader van een globale aanpak ter waarborging van een open Europa dat gebaseerd is op gemeenschappelijke grondwaarden;

| AA. | overwegende dat de radicalisering van jongeren niet los mag worden gezien van de sociale en politieke context waarin deze plaatsvindt en moet worden onderzocht binnen het bredere sociologische kader van studies naar conflicten en geweld; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat de radicalisering van jongeren niet los mag worden gezien van de sociale en politieke context waarin deze plaatsvindt en moet worden onderzocht binnen het bredere sociologische kader van studies naar conflicten en geweld;

| AB. | overwegende dat de oorzaken van radicalisering tot terrorisme onvoldoende bestudeerd zijn; overwegende dat een gebrekkige integratie niet kan worden beschouwd als de voornaamste oorzaak van radicalisering tot terrorisme; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat de oorzaken van radicalisering tot terrorisme onvoldoende bestudeerd zijn; overwegende dat een gebrekkige integratie niet kan worden beschouwd als de voornaamste oorzaak van radicalisering tot terrorisme;

| AC. | overwegende dat volgens het Europees Hof van Justitie het lidmaatschap van een persoon van een organisatie die wegens haar betrokkenheid bij terroristische daden op de in de bijlage bij gemeenschappelijk standpunt 2001/931/GVBV van de Raad opgenomen lijst is geplaatst, en diens actieve steun voor de gewapende strijd van deze organisatie niet automatisch een ernstige reden zijn om aan te nemen dat deze persoon een „ernstig, niet-politiek misdrijf” heeft begaan of zich schuldig heeft gemaakt aan „handelingen welke in strijd zijn met de doelstellingen en beginselen van de Verenigde Naties”; anderzijds overwegende dat, indien er ernstige redenen zijn om aan te nemen dat een persoon een dergelijk misdrijf heeft begaan of zich schuldig heeft gemaakt aan dergelijke handelingen, altijd de specifieke feiten van het concrete geval dienen te worden beoordeeld om uit te maken of de betrokken persoon individueel verantwoordelijk kan worden gesteld voor die daden; |
| --- | --- |

AC.

overwegende dat volgens het Europees Hof van Justitie het lidmaatschap van een persoon van een organisatie die wegens haar betrokkenheid bij terroristische daden op de in de bijlage bij gemeenschappelijk standpunt 2001/931/GVBV van de Raad opgenomen lijst is geplaatst, en diens actieve steun voor de gewapende strijd van deze organisatie niet automatisch een ernstige reden zijn om aan te nemen dat deze persoon een „ernstig, niet-politiek misdrijf” heeft begaan of zich schuldig heeft gemaakt aan „handelingen welke in strijd zijn met de doelstellingen en beginselen van de Verenigde Naties”; anderzijds overwegende dat, indien er ernstige redenen zijn om aan te nemen dat een persoon een dergelijk misdrijf heeft begaan of zich schuldig heeft gemaakt aan dergelijke handelingen, altijd de specifieke feiten van het concrete geval dienen te worden beoordeeld om uit te maken of de betrokken persoon individueel verantwoordelijk kan worden gesteld voor die daden;

| AD. | overwegende dat, om een aan een vluchteling verleende verblijfstitel wegens steun aan een terroristische vereniging te kunnen intrekken, de bevoegde autoriteiten niettemin, onder toezicht van de nationale rechter, een individuele beoordeling dienen uit te voeren van de specifieke feiten betreffende de daden van zowel de betrokken vereniging als de betrokken vluchteling; |
| --- | --- |

AD.

overwegende dat, om een aan een vluchteling verleende verblijfstitel wegens steun aan een terroristische vereniging te kunnen intrekken, de bevoegde autoriteiten niettemin, onder toezicht van de nationale rechter, een individuele beoordeling dienen uit te voeren van de specifieke feiten betreffende de daden van zowel de betrokken vereniging als de betrokken vluchteling;

I.   
  Europese meerwaarde bij het voorkomen van terrorisme

| 1. | veroordeelt in het licht van de dramatische gebeurtenissen in Parijs, de moorddadige aanvallen en betuigt zijn medeleven en solidariteit met de slachtoffers en hun families; herhaalt dat stelling moet worden genomen tegen geweld; veroordeelt het gebruik van stereotypen en xenofoob en racistisch taalgebruik en praktijken door individuele personen en collectieve overheden die de terroristische aanslagen direct of indirect in verband brengen met de vluchtelingen die momenteel hun land ontvluchten op zoek naar een veilige haven, op de vlucht voor de oorlog en het geweld dat ze dagelijks in hun thuislanden ondervinden; |
| --- | --- |

1.

veroordeelt in het licht van de dramatische gebeurtenissen in Parijs, de moorddadige aanvallen en betuigt zijn medeleven en solidariteit met de slachtoffers en hun families; herhaalt dat stelling moet worden genomen tegen geweld; veroordeelt het gebruik van stereotypen en xenofoob en racistisch taalgebruik en praktijken door individuele personen en collectieve overheden die de terroristische aanslagen direct of indirect in verband brengen met de vluchtelingen die momenteel hun land ontvluchten op zoek naar een veilige haven, op de vlucht voor de oorlog en het geweld dat ze dagelijks in hun thuislanden ondervinden;

| 2. | benadrukt dat terrorisme niet kan en niet mag worden geassocieerd met een bepaalde godsdienst, nationaliteit of beschaving; |
| --- | --- |

2.

benadrukt dat terrorisme niet kan en niet mag worden geassocieerd met een bepaalde godsdienst, nationaliteit of beschaving;

| 3. | is bezorgd dat, wanneer de omstandigheden die bijdragen tot de verspreiding van terrorisme niet worden aangepakt, het verschijnsel van EU-burgers die naar andere landen reizen om zich aan te sluiten bij jihadistische of andere extremistische groeperingen, alsook het veiligheidsrisico dat ze vertegenwoordigen wanneer ze terugkeren naar de EU en aangrenzende landen, de komende jaren waarschijnlijk zal toenemen, met name gezien de aanhoudende militaire escalatie de MENA-regio; dringt aan op een uitgebreid onderzoek naar de doeltreffendheid van nationale en EU-maatregelen ter voorkoming en bestrijding van terrorisme; |
| --- | --- |

3.

is bezorgd dat, wanneer de omstandigheden die bijdragen tot de verspreiding van terrorisme niet worden aangepakt, het verschijnsel van EU-burgers die naar andere landen reizen om zich aan te sluiten bij jihadistische of andere extremistische groeperingen, alsook het veiligheidsrisico dat ze vertegenwoordigen wanneer ze terugkeren naar de EU en aangrenzende landen, de komende jaren waarschijnlijk zal toenemen, met name gezien de aanhoudende militaire escalatie de MENA-regio; dringt aan op een uitgebreid onderzoek naar de doeltreffendheid van nationale en EU-maatregelen ter voorkoming en bestrijding van terrorisme;

| 4. | verzoekt de Commissie prioriteit toe te kennen aan de vaststelling van een actieplan voor de tenuitvoerlegging en evaluatie van de EU-strategie ter bestrijding van de radicalisering en de werving voor terrorisme, uitgaande van de uitwisseling van goede praktijken en het bundelen van vaardigheden binnen de Europese Unie, de evaluatie van de in de lidstaten genomen maatregelen en samenwerking met derde landen en internationale organisaties, een en ander met volledige eerbiediging van de internationale mensenrechtenverdragen en door middel van een op participatie en raadpleging gebaseerde benadering waarbij meerdere partners en sectoren betrokken worden; is van mening dat de Commissie moet bijdragen tot en de lidstaten steun moet verlenen bij het ontwikkelen van een strategie voor doeltreffende en intensieve communicatie over het voorkomen van de radicalisering en werving van Europese burgers en in de EU woonachtige niet-EU-burgers door terroristische organisaties; |
| --- | --- |

4.

verzoekt de Commissie prioriteit toe te kennen aan de vaststelling van een actieplan voor de tenuitvoerlegging en evaluatie van de EU-strategie ter bestrijding van de radicalisering en de werving voor terrorisme, uitgaande van de uitwisseling van goede praktijken en het bundelen van vaardigheden binnen de Europese Unie, de evaluatie van de in de lidstaten genomen maatregelen en samenwerking met derde landen en internationale organisaties, een en ander met volledige eerbiediging van de internationale mensenrechtenverdragen en door middel van een op participatie en raadpleging gebaseerde benadering waarbij meerdere partners en sectoren betrokken worden; is van mening dat de Commissie moet bijdragen tot en de lidstaten steun moet verlenen bij het ontwikkelen van een strategie voor doeltreffende en intensieve communicatie over het voorkomen van de radicalisering en werving van Europese burgers en in de EU woonachtige niet-EU-burgers door terroristische organisaties;

| 5. | verzoekt de lidstaten hun strategieën te coördineren, de informatie en de ervaring waarover zij beschikken, te delen, goede praktijken te ontwikkelen, zowel op nationaal als op Europees niveau, en samen te werken om nieuwe initiatieven te nemen inzake de bestrijding van radicalisering en van werving voor terrorisme door de nationale preventiestrategieën te actualiseren en netwerken van beroepsbeoefenaars op te richten op basis van de tien prioritaire actiegebieden die zijn vastgesteld in de EU-strategie ter bestrijding van radicalisering en van werving voor terrorisme; benadrukt dat de grensoverschrijdende samenwerking tussen de rechtshandhavingsautoriteiten op dit punt moet worden gestimuleerd en versterkt, en onderstreept het cruciale belang van het ter beschikking stellen van adequate middelen en opleiding aan de politiediensten op het terrein; |
| --- | --- |

5.

verzoekt de lidstaten hun strategieën te coördineren, de informatie en de ervaring waarover zij beschikken, te delen, goede praktijken te ontwikkelen, zowel op nationaal als op Europees niveau, en samen te werken om nieuwe initiatieven te nemen inzake de bestrijding van radicalisering en van werving voor terrorisme door de nationale preventiestrategieën te actualiseren en netwerken van beroepsbeoefenaars op te richten op basis van de tien prioritaire actiegebieden die zijn vastgesteld in de EU-strategie ter bestrijding van radicalisering en van werving voor terrorisme; benadrukt dat de grensoverschrijdende samenwerking tussen de rechtshandhavingsautoriteiten op dit punt moet worden gestimuleerd en versterkt, en onderstreept het cruciale belang van het ter beschikking stellen van adequate middelen en opleiding aan de politiediensten op het terrein;

| 6. | verzoekt om volledige openheid over de actieplannen en richtsnoeren van de Raad met betrekking tot de huidige EU-strategie ter bestrijding van radicalisering en rekrutering van terroristen; |
| --- | --- |

6.

verzoekt om volledige openheid over de actieplannen en richtsnoeren van de Raad met betrekking tot de huidige EU-strategie ter bestrijding van radicalisering en rekrutering van terroristen;

| 7. | is van mening dat het aanvullend protocol bij het Verdrag van de Raad van Europa ter voorkoming van terrorisme en resolutie 2178 van de VN-Veiligheidsraad door de lidstaten en de Europese instellingen dienen te worden gebruikt om overeenstemming te bereiken over een gemeenschappelijke definitie met het oog op de strafrechtelijke vervolging van personen die als „buitenlandse strijders” moeten worden beschouwd; verzoekt de Commissie, met de steun van het nieuwe kenniscentrum van het netwerk voor voorlichting over radicalisering (RAN), diepgaand onderzoek uit te voeren naar de primaire oorzaken, het proces en de verschillende invloeden en factoren die tot radicalisering leiden; |
| --- | --- |

7.

is van mening dat het aanvullend protocol bij het Verdrag van de Raad van Europa ter voorkoming van terrorisme en resolutie 2178 van de VN-Veiligheidsraad door de lidstaten en de Europese instellingen dienen te worden gebruikt om overeenstemming te bereiken over een gemeenschappelijke definitie met het oog op de strafrechtelijke vervolging van personen die als „buitenlandse strijders” moeten worden beschouwd; verzoekt de Commissie, met de steun van het nieuwe kenniscentrum van het netwerk voor voorlichting over radicalisering (RAN), diepgaand onderzoek uit te voeren naar de primaire oorzaken, het proces en de verschillende invloeden en factoren die tot radicalisering leiden;

| 8. | verzoekt de Commissie om in nauwe samenwerking met Europol en de coördinator voor terrorismebestrijding een jaarverslag voor te bereiden over de staat van de veiligheid in Europa, onder meer wat betreft de risico’s op radicalisering en de gevolgen voor de veiligheid van het leven en de fysieke integriteit van mensen in de EU, en om hierover jaarlijks verslag uit te brengen aan het Parlement; |
| --- | --- |

8.

verzoekt de Commissie om in nauwe samenwerking met Europol en de coördinator voor terrorismebestrijding een jaarverslag voor te bereiden over de staat van de veiligheid in Europa, onder meer wat betreft de risico’s op radicalisering en de gevolgen voor de veiligheid van het leven en de fysieke integriteit van mensen in de EU, en om hierover jaarlijks verslag uit te brengen aan het Parlement;

| 9. | wijst erop dat het van belang is ten volle gebruik te maken van de al bestaande instrumenten om de radicalisering en werving van Europese burgers door terroristische organisaties te voorkomen en te bestrijden; wijst op het belang van een holistische en alomvattende aanpak bij de aanwending van alle relevante interne en externe instrumenten; beveelt de Commissie en de lidstaten aan om gebruik te maken van de beschikbare middelen, met name uit het Fonds voor interne veiligheid (ISF), en wel via het instrument ISF-politie, om projecten en maatregelen ter voorkoming van radicalisering te ondersteunen; benadrukt de grote rol die het RAN en zijn kenniscentrum kunnen spelen bij het in brede zijn tegengaan van de radicalisering van Europese burgers; pleit voor meer publiciteit voor en zichtbaarheid van dit netwerk bij de actoren die bij de bestrijding van radicalisering betrokken zijn; |
| --- | --- |

9.

wijst erop dat het van belang is ten volle gebruik te maken van de al bestaande instrumenten om de radicalisering en werving van Europese burgers door terroristische organisaties te voorkomen en te bestrijden; wijst op het belang van een holistische en alomvattende aanpak bij de aanwending van alle relevante interne en externe instrumenten; beveelt de Commissie en de lidstaten aan om gebruik te maken van de beschikbare middelen, met name uit het Fonds voor interne veiligheid (ISF), en wel via het instrument ISF-politie, om projecten en maatregelen ter voorkoming van radicalisering te ondersteunen; benadrukt de grote rol die het RAN en zijn kenniscentrum kunnen spelen bij het in brede zijn tegengaan van de radicalisering van Europese burgers; pleit voor meer publiciteit voor en zichtbaarheid van dit netwerk bij de actoren die bij de bestrijding van radicalisering betrokken zijn;

II.   
  Preventie van gewelddadig extremisme en radicalisering in gevangenissen

| 10. | onderstreept dat gevangenissen tot de plaatsen behoren die een gunstige omgeving bieden voor de verspreiding van radicaal, gewelddadig gedachtegoed en voor terroristische radicalisering; verzoekt de Commissie de uitwisseling van goede praktijken tussen de lidstaten aan te moedigen om de toenemende terroristische radicalisering in Europese gevangenissen tegen te gaan; moedigt de lidstaten aan om onmiddellijk op te treden tegen de overbevolking in gevangenissen, hetgeen in veel lidstaten een nijpend probleem is dat het gevaar van radicalisering vergroot en de kansen op reclassering vermindert; herinnert eraan dat overheidsinstellingen voor jeugdbescherming en detentie- of reclasseringscentra ook broeihaarden van radicalisering kunnen worden voor minderjarigen, die een bijzonder kwetsbare doelgroep vormen; |
| --- | --- |

10.

onderstreept dat gevangenissen tot de plaatsen behoren die een gunstige omgeving bieden voor de verspreiding van radicaal, gewelddadig gedachtegoed en voor terroristische radicalisering; verzoekt de Commissie de uitwisseling van goede praktijken tussen de lidstaten aan te moedigen om de toenemende terroristische radicalisering in Europese gevangenissen tegen te gaan; moedigt de lidstaten aan om onmiddellijk op te treden tegen de overbevolking in gevangenissen, hetgeen in veel lidstaten een nijpend probleem is dat het gevaar van radicalisering vergroot en de kansen op reclassering vermindert; herinnert eraan dat overheidsinstellingen voor jeugdbescherming en detentie- of reclasseringscentra ook broeihaarden van radicalisering kunnen worden voor minderjarigen, die een bijzonder kwetsbare doelgroep vormen;

| 11. | verzoekt de Commissie om op beste praktijken gebaseerde richtsnoeren voor te stellen voor maatregelen die in Europese gevangenissen moeten worden genomen ter voorkoming van radicalisering en gewelddadig extremisme, waarbij de mensenrechten ten volle geëerbiedigd moeten worden; wijst erop dat het scheiden van gedetineerden die aanhangers van gewelddadig extremisme blijken te zijn of al voor een terreurorganisatie zijn gerekruteerd, van andere medegevangenen een mogelijke maatregel is om te voorkomen dat anderen door middel van intimidatie of op andere wijze worden gedwongen tot terroristische radicalisering, en om de radicalisering binnen de gevangenismuren te houden; wijst er evenwel op dat dergelijke maatregelen uitsluitend geval per geval moeten worden opgelegd, op basis van een rechterlijk besluit, en getoetst moeten worden door de bevoegde gerechtelijke autoriteiten; beveelt voorts aan dat de Commissie en de lidstaten de kennis en ervaring met betrekking tot het scheiden van gedetineerden in gevangenissen onderzoeken teneinde de verspreiding van radicalisering tegen te gaan; is van mening dat deze beoordeling moet worden meegenomen bij de ontwikkeling van detentiepraktijken in de nationale gevangenisstelsels; herinnert er evenwel aan dat deze maatregelen evenredig moeten zijn en volledig moeten stroken met de grondrechten van de gedetineerde; |
| --- | --- |

11.

verzoekt de Commissie om op beste praktijken gebaseerde richtsnoeren voor te stellen voor maatregelen die in Europese gevangenissen moeten worden genomen ter voorkoming van radicalisering en gewelddadig extremisme, waarbij de mensenrechten ten volle geëerbiedigd moeten worden; wijst erop dat het scheiden van gedetineerden die aanhangers van gewelddadig extremisme blijken te zijn of al voor een terreurorganisatie zijn gerekruteerd, van andere medegevangenen een mogelijke maatregel is om te voorkomen dat anderen door middel van intimidatie of op andere wijze worden gedwongen tot terroristische radicalisering, en om de radicalisering binnen de gevangenismuren te houden; wijst er evenwel op dat dergelijke maatregelen uitsluitend geval per geval moeten worden opgelegd, op basis van een rechterlijk besluit, en getoetst moeten worden door de bevoegde gerechtelijke autoriteiten; beveelt voorts aan dat de Commissie en de lidstaten de kennis en ervaring met betrekking tot het scheiden van gedetineerden in gevangenissen onderzoeken teneinde de verspreiding van radicalisering tegen te gaan; is van mening dat deze beoordeling moet worden meegenomen bij de ontwikkeling van detentiepraktijken in de nationale gevangenisstelsels; herinnert er evenwel aan dat deze maatregelen evenredig moeten zijn en volledig moeten stroken met de grondrechten van de gedetineerde;

| 12. | steunt de invoering van gespecialiseerde opleidingen voor het hele gevangenispersoneel en de partners die actief zijn in het gevangeniswezen, het religieuze personeel en het personeel van ngo's die omgaan met gevangenen, om hen te scholen in het vroegtijdig onderkennen, voorkomen en aanpakken van gedragingen die naar radicaal en extremistisch gedrag neigen; wijst op het belang van een passende opleiding en aanwerving van godsdienstige, levensbeschouwelijke en vrijzinnige vertegenwoordigers, zodat zij niet alleen adequaat kunnen beantwoorden aan de culturele en spirituele behoeften van gedetineerden in penitentiaire inrichtingen, maar ook kunnen bijdragen aan het tegengaan van een mogelijk radicaal discours; |
| --- | --- |

12.

steunt de invoering van gespecialiseerde opleidingen voor het hele gevangenispersoneel en de partners die actief zijn in het gevangeniswezen, het religieuze personeel en het personeel van ngo's die omgaan met gevangenen, om hen te scholen in het vroegtijdig onderkennen, voorkomen en aanpakken van gedragingen die naar radicaal en extremistisch gedrag neigen; wijst op het belang van een passende opleiding en aanwerving van godsdienstige, levensbeschouwelijke en vrijzinnige vertegenwoordigers, zodat zij niet alleen adequaat kunnen beantwoorden aan de culturele en spirituele behoeften van gedetineerden in penitentiaire inrichtingen, maar ook kunnen bijdragen aan het tegengaan van een mogelijk radicaal discours;

| 13. | moedigt aan tot de invoering van adequaat gefinancierde pedagogische programma's in Europese gevangenissen om het kritisch denken, religieuze tolerantie en de maatschappelijke herintegratie van gedetineerden te bevorderen, maar ook om diegenen speciale bijstand te verlenen die jong, kwetsbaar en vatbaarder zijn voor radicalisering en werving door terroristische organisaties, een en ander onder strikte eerbiediging van de mensenrechten van gedetineerden; is van oordeel dat na vrijlating uit de gevangenis tevens begeleidende maatregelen dienen te worden aangeboden; |
| --- | --- |

13.

moedigt aan tot de invoering van adequaat gefinancierde pedagogische programma's in Europese gevangenissen om het kritisch denken, religieuze tolerantie en de maatschappelijke herintegratie van gedetineerden te bevorderen, maar ook om diegenen speciale bijstand te verlenen die jong, kwetsbaar en vatbaarder zijn voor radicalisering en werving door terroristische organisaties, een en ander onder strikte eerbiediging van de mensenrechten van gedetineerden; is van oordeel dat na vrijlating uit de gevangenis tevens begeleidende maatregelen dienen te worden aangeboden;

| 14. | erkent dat een gevangenisomgeving waarin de mensenrechten van de gedetineerden volledig worden geëerbiedigd en die aan internationale en regionale normen voldoet, met inbegrip van de minimumnormen voor de behandeling van gedetineerden van de VN, bij dergelijke inspanningen een centrale rol vervult; |
| --- | --- |

14.

erkent dat een gevangenisomgeving waarin de mensenrechten van de gedetineerden volledig worden geëerbiedigd en die aan internationale en regionale normen voldoet, met inbegrip van de minimumnormen voor de behandeling van gedetineerden van de VN, bij dergelijke inspanningen een centrale rol vervult;

III.   
  Voorkomen van terroristische radicalisering op internet

| 15. | merkt op dat internet vanwege zijn wereldwijde en grensoverschrijdende karakter specifieke uitdagingen oplevert, waardoor juridische leemten en bevoegdheidsconflicten kunnen ontstaan en waardoor ronselaars en geradicaliseerde elementen van over de hele wereld moeiteloos op afstand met elkaar kunnen communiceren, zonder fysieke grenzen, zonder dat ze een basis hoeven op te richten en zonder dat ze hun toevlucht hoeven te zoeken tot een bepaald land; herinnert eraan dat internet en de sociale netwerken belangrijke platforms bieden om de radicalisering en het fundamentalisme aan te wakkeren, omdat langs deze weg haatboodschappen en teksten waarin het terrorisme wordt verheerlijkt, massaal en snel kunnen worden verspreid; is bezorgd over het effect van deze terrorismeverheerlijkende boodschappen met name op jongeren, een bijzonder kwetsbare bevolkingsgroep; onderstreept de rol van voorlichtings- en bewustmakingscampagnes bij het voorkomen van radicalisering via internet; bevestigt dat het groot belang hecht aan de vrijheid van meningsuiting, niet alleen offline, maar ook online, en is van mening dat dit ten grondslag moet liggen aan alle regelgeving met het oog op het voorkomen van radicalisering via internet en de sociale media; merkt op dat op Europees niveau een dialoog met de internetaanbieders op gang is gekomen, om het online verspreiden van illegale inhoud te voorkomen en om deze snel overeenkomstig het EU-recht en de nationale wetgeving en met strikte waarborgen voor de vrijheid van meningsuiting te kunnen verwijderen; pleit voor een doeltreffende strategie voor het opsporen en verwijderen van illegale inhoud waarin wordt aangezet tot gewelddadig extremisme, waarbij de grondrechten en de vrijheid van meningsuiting moeten worden geëerbiedigd, en spreekt zich met name uit voor een bijdrage aan de verspreiding van het andere verhaal, als doeltreffend tegenwicht voor de terroristische propaganda; |
| --- | --- |

15.

merkt op dat internet vanwege zijn wereldwijde en grensoverschrijdende karakter specifieke uitdagingen oplevert, waardoor juridische leemten en bevoegdheidsconflicten kunnen ontstaan en waardoor ronselaars en geradicaliseerde elementen van over de hele wereld moeiteloos op afstand met elkaar kunnen communiceren, zonder fysieke grenzen, zonder dat ze een basis hoeven op te richten en zonder dat ze hun toevlucht hoeven te zoeken tot een bepaald land; herinnert eraan dat internet en de sociale netwerken belangrijke platforms bieden om de radicalisering en het fundamentalisme aan te wakkeren, omdat langs deze weg haatboodschappen en teksten waarin het terrorisme wordt verheerlijkt, massaal en snel kunnen worden verspreid; is bezorgd over het effect van deze terrorismeverheerlijkende boodschappen met name op jongeren, een bijzonder kwetsbare bevolkingsgroep; onderstreept de rol van voorlichtings- en bewustmakingscampagnes bij het voorkomen van radicalisering via internet; bevestigt dat het groot belang hecht aan de vrijheid van meningsuiting, niet alleen offline, maar ook online, en is van mening dat dit ten grondslag moet liggen aan alle regelgeving met het oog op het voorkomen van radicalisering via internet en de sociale media; merkt op dat op Europees niveau een dialoog met de internetaanbieders op gang is gekomen, om het online verspreiden van illegale inhoud te voorkomen en om deze snel overeenkomstig het EU-recht en de nationale wetgeving en met strikte waarborgen voor de vrijheid van meningsuiting te kunnen verwijderen; pleit voor een doeltreffende strategie voor het opsporen en verwijderen van illegale inhoud waarin wordt aangezet tot gewelddadig extremisme, waarbij de grondrechten en de vrijheid van meningsuiting moeten worden geëerbiedigd, en spreekt zich met name uit voor een bijdrage aan de verspreiding van het andere verhaal, als doeltreffend tegenwicht voor de terroristische propaganda;

| 16. | herinnert eraan dat internet- en socialemediabedrijven en -dienstverleners een wettelijke verantwoordelijkheid hebben om samen te werken met de autoriteiten van de lidstaten en illegale inhoud waarmee gewelddadig extremisme wordt verspreid, snel en onder volledige eerbiediging van rechtsstatelijke beginselen en grondrechten, waaronder de vrijheid van meningsuiting, te verwijderen; is van mening dat de lidstaten juridische stappen, met inbegrip van strafvervolging, moeten overwegen tegen internet- en socialemediabedrijven en -dienstverleners die weigeren te voldoen aan een bestuurlijk of rechterlijk verzoek om illegale inhoud of inhoud die terrorisme verheerlijkt op hun internetplatform te wissen; is van mening dat een weigering of het opzettelijk niet-verlenen van medewerking door een internetplatform, zodat dergelijke illegale inhoud kan circuleren, moet worden beschouwd als medeplichtigheid die strafrechtelijk kan worden gelijkgesteld aan opzet of nalatigheid, en dat de verantwoordelijken in dergelijke gevallen moeten worden berecht; |
| --- | --- |

16.

herinnert eraan dat internet- en socialemediabedrijven en -dienstverleners een wettelijke verantwoordelijkheid hebben om samen te werken met de autoriteiten van de lidstaten en illegale inhoud waarmee gewelddadig extremisme wordt verspreid, snel en onder volledige eerbiediging van rechtsstatelijke beginselen en grondrechten, waaronder de vrijheid van meningsuiting, te verwijderen; is van mening dat de lidstaten juridische stappen, met inbegrip van strafvervolging, moeten overwegen tegen internet- en socialemediabedrijven en -dienstverleners die weigeren te voldoen aan een bestuurlijk of rechterlijk verzoek om illegale inhoud of inhoud die terrorisme verheerlijkt op hun internetplatform te wissen; is van mening dat een weigering of het opzettelijk niet-verlenen van medewerking door een internetplatform, zodat dergelijke illegale inhoud kan circuleren, moet worden beschouwd als medeplichtigheid die strafrechtelijk kan worden gelijkgesteld aan opzet of nalatigheid, en dat de verantwoordelijken in dergelijke gevallen moeten worden berecht;

| 17. | roept de bevoegde autoriteiten op een strikter toezicht uit te oefenen op websites die aanzetten tot haat; |
| --- | --- |

17.

roept de bevoegde autoriteiten op een strikter toezicht uit te oefenen op websites die aanzetten tot haat;

| 18. | is ervan overtuigd dat internet een doeltreffend medium is voor de verspreiding van een verhaal waarin eerbiediging van de mensenrechten en verzet tegen geweld centraal staan; is van mening dat de internetsector en aanbieders van internet-diensten met de autoriteiten in de lidstaten en maatschappelijke organisaties moeten samenwerken ter bevordering van een krachtig en aantrekkelijk verhaal als tegenwicht tegen haatzaaiende boodschappen en radicalisering op internet, met als uitgangspunt het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie; verzoekt de internetplatforms samen te werken met de lidstaten, het maatschappelijk middenveld en organisaties die gespecialiseerd zijn in terroristische deradicalisering of de evaluatie van haatzaaiende boodschappen, en deel te nemen aan de verspreiding van preventieve boodschappen waarin wordt opgeroepen tot het ontwikkelen van een kritische houding en een proces van deradicalisering, alsmede innovatieve juridische manieren worden aangegeven om op te treden tegen haatzaaiende en terrorismeverheerlijkende boodschappen en zo radicalisering op internet te bemoeilijken; verzoekt de Commissie en de lidstaten de ontwikkeling van een dergelijk „ander verhaal” te stimuleren en nauw samen te werken met organisaties uit het maatschappelijk middenveld om de kanalen voor de verspreiding en bevordering van het democratische, geweldloze discours te verbeteren; |
| --- | --- |

18.

is ervan overtuigd dat internet een doeltreffend medium is voor de verspreiding van een verhaal waarin eerbiediging van de mensenrechten en verzet tegen geweld centraal staan; is van mening dat de internetsector en aanbieders van internet-diensten met de autoriteiten in de lidstaten en maatschappelijke organisaties moeten samenwerken ter bevordering van een krachtig en aantrekkelijk verhaal als tegenwicht tegen haatzaaiende boodschappen en radicalisering op internet, met als uitgangspunt het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie; verzoekt de internetplatforms samen te werken met de lidstaten, het maatschappelijk middenveld en organisaties die gespecialiseerd zijn in terroristische deradicalisering of de evaluatie van haatzaaiende boodschappen, en deel te nemen aan de verspreiding van preventieve boodschappen waarin wordt opgeroepen tot het ontwikkelen van een kritische houding en een proces van deradicalisering, alsmede innovatieve juridische manieren worden aangegeven om op te treden tegen haatzaaiende en terrorismeverheerlijkende boodschappen en zo radicalisering op internet te bemoeilijken; verzoekt de Commissie en de lidstaten de ontwikkeling van een dergelijk „ander verhaal” te stimuleren en nauw samen te werken met organisaties uit het maatschappelijk middenveld om de kanalen voor de verspreiding en bevordering van het democratische, geweldloze discours te verbeteren;

| 19. | steunt de invoering van programma's voor de bewustmaking van jongeren over haatdragende boodschappen op internet en de risico’s die zij inhouden, en voor de bevordering van media- en internetonderwijs; steunt de invoering van opleidingsprogramma's om jonge activisten te mobiliseren, op te leiden en in netwerken bijeen te brengen om de mensenrechten online te verdedigen; |
| --- | --- |

19.

steunt de invoering van programma's voor de bewustmaking van jongeren over haatdragende boodschappen op internet en de risico’s die zij inhouden, en voor de bevordering van media- en internetonderwijs; steunt de invoering van opleidingsprogramma's om jonge activisten te mobiliseren, op te leiden en in netwerken bijeen te brengen om de mensenrechten online te verdedigen;

| 20. | is van mening dat het laten horen van tegengeluiden, ook in derde landen, een essentieel middel is om de aantrekkingskracht van terreurgroepen in de MENA-regio te bestrijden; verzoekt de EU haar steun aan initiatieven als het SSCAT-project (Syria Strategic Communication Advisory Team) te vergroten en de ontwikkeling en financiering van dit soort projecten in derde landen te bevorderen; |
| --- | --- |

20.

is van mening dat het laten horen van tegengeluiden, ook in derde landen, een essentieel middel is om de aantrekkingskracht van terreurgroepen in de MENA-regio te bestrijden; verzoekt de EU haar steun aan initiatieven als het SSCAT-project (Syria Strategic Communication Advisory Team) te vergroten en de ontwikkeling en financiering van dit soort projecten in derde landen te bevorderen;

| 21. | stelt dat de internetsector en de aanbieders van internetdiensten het mogelijk moeten maken voortaan een hogere plaats toe te kennen aan preventieve boodschappen waarmee wordt ingegaan tegen terrorismeverheerlijkende boodschappen; is van mening dat er binnen Europol een specifieke Europese cel moet worden opgericht om goede praktijken in de lidstaten te delen, in voortdurende samenwerking met de internetaanbieders, teneinde de aandacht te vestigen op boodschappen tegen haatzaaiende en terrorismeverheerlijkende verhalen, en zo de radicalisering via internet te bemoeilijken; roept de Commissie en de lidstaten op een doeltreffend gebruik van tegengeluiden en risicobeperkende maatregelen op internet te ondersteunen; |
| --- | --- |

21.

stelt dat de internetsector en de aanbieders van internetdiensten het mogelijk moeten maken voortaan een hogere plaats toe te kennen aan preventieve boodschappen waarmee wordt ingegaan tegen terrorismeverheerlijkende boodschappen; is van mening dat er binnen Europol een specifieke Europese cel moet worden opgericht om goede praktijken in de lidstaten te delen, in voortdurende samenwerking met de internetaanbieders, teneinde de aandacht te vestigen op boodschappen tegen haatzaaiende en terrorismeverheerlijkende verhalen, en zo de radicalisering via internet te bemoeilijken; roept de Commissie en de lidstaten op een doeltreffend gebruik van tegengeluiden en risicobeperkende maatregelen op internet te ondersteunen;

| 22. | steunt de invoering van maatregelen die elke internetgebruiker in staat stellen illegale inhoud op het web of op de sociale media gemakkelijk en snel te signaleren en bij de bevoegde autoriteiten te melden, onder meer via hotlines, met inachtneming van de mensenrechten, met name de vrijheid van meningsuiting, en de nationale en EU-wetgeving; |
| --- | --- |

22.

steunt de invoering van maatregelen die elke internetgebruiker in staat stellen illegale inhoud op het web of op de sociale media gemakkelijk en snel te signaleren en bij de bevoegde autoriteiten te melden, onder meer via hotlines, met inachtneming van de mensenrechten, met name de vrijheid van meningsuiting, en de nationale en EU-wetgeving;

| 23. | uit zijn diepe bezorgdheid over het toenemende gebruik van encryptietechnologieën door terroristische organisaties, waardoor hun communicatie en radicaliseringspropaganda onmogelijk opgespoord en gelezen kan worden door de rechtshandhavingsinstanties, zelfs niet met een rechterlijke beslissing; verzoekt de Commissie deze bezorgdheden met spoed aan de orde te stellen in haar dialoog met internet- en IT-bedrijven; |
| --- | --- |

23.

uit zijn diepe bezorgdheid over het toenemende gebruik van encryptietechnologieën door terroristische organisaties, waardoor hun communicatie en radicaliseringspropaganda onmogelijk opgespoord en gelezen kan worden door de rechtshandhavingsinstanties, zelfs niet met een rechterlijke beslissing; verzoekt de Commissie deze bezorgdheden met spoed aan de orde te stellen in haar dialoog met internet- en IT-bedrijven;

| 24. | is van mening dat elke lidstaat een speciale eenheid moet opzetten die belast wordt met het melden van illegale inhoud op internet en met het faciliteren van de opsporing en verwijdering van dergelijke inhoud; juicht het toe dat Europol de Internet Referral Unit (IRU) opricht, die belast wordt met de opsporing van illegale inhoud en de ondersteuning van de lidstaten daarbij, met volledige inachtneming van de grondrechten van alle betrokkenen; beveelt aan dat dergelijke eenheden ook samenwerken met de EU-coördinator voor terrorismebestrijding en het Europees Centrum voor terrorismebestrijding van Europol, alsmede met maatschappelijke organisaties die op dit gebied actief zijn; moedigt de lidstaten verder aan om ter zake onderling samen te werken alsook met de relevante EU-agentschappen; |
| --- | --- |

24.

is van mening dat elke lidstaat een speciale eenheid moet opzetten die belast wordt met het melden van illegale inhoud op internet en met het faciliteren van de opsporing en verwijdering van dergelijke inhoud; juicht het toe dat Europol de Internet Referral Unit (IRU) opricht, die belast wordt met de opsporing van illegale inhoud en de ondersteuning van de lidstaten daarbij, met volledige inachtneming van de grondrechten van alle betrokkenen; beveelt aan dat dergelijke eenheden ook samenwerken met de EU-coördinator voor terrorismebestrijding en het Europees Centrum voor terrorismebestrijding van Europol, alsmede met maatschappelijke organisaties die op dit gebied actief zijn; moedigt de lidstaten verder aan om ter zake onderling samen te werken alsook met de relevante EU-agentschappen;

| 25. | verheugt zich over de oprichting van het Europees Centrum voor terrorismebestrijding (ECTC) per 1 januari 2016, waarvan de Europese eenheid voor de melding van internetuitingen deel zal uitmaken; benadrukt dat de nodige financiële middelen moeten worden verstrekt voor de uitvoering van de aanvullende taken die aan Europol worden toevertrouwd in het kader van de oprichting van het Europees Centrum voor terrorismebestrijding; vraagt dat het Parlement naar behoren wordt betrokken bij de oprichting van dit Centrum en bij het mandaat, de taken en de financiering ervan; |
| --- | --- |

25.

verheugt zich over de oprichting van het Europees Centrum voor terrorismebestrijding (ECTC) per 1 januari 2016, waarvan de Europese eenheid voor de melding van internetuitingen deel zal uitmaken; benadrukt dat de nodige financiële middelen moeten worden verstrekt voor de uitvoering van de aanvullende taken die aan Europol worden toevertrouwd in het kader van de oprichting van het Europees Centrum voor terrorismebestrijding; vraagt dat het Parlement naar behoren wordt betrokken bij de oprichting van dit Centrum en bij het mandaat, de taken en de financiering ervan;

| 26. | is van mening dat aan de radicalisering via internet alleen een einde kan worden gemaakt met een versterking van het instrumentarium van de EU tegen de cybercriminaliteit; beveelt aan het mandaat en de middelen van het Europees Centrum voor de bestrijding van cybercriminaliteit (EC3), net als die van Europol en Eurojust, uit te breiden, zodat het EC3 werkelijk een rol kan spelen bij het beter opsporen en aanpakken van de gevaren van internet en beter kan bepalen van welke methoden terroristische organisaties gebruikmaken; wijst erop dat Europol en de lidstaten over adequaat opgeleide deskundigen moeten beschikken om deze specifieke dreiging het hoofd te bieden; verzoekt de VV/HV het Gemeenschappelijk Situatiecentrum (Sitcen) en het Inlichtingencentrum (IntCen) van de EU te reorganiseren en erop toe te zien dat zij overleggen met de coördinator voor terrorismebestrijding om criminele activiteiten op internet en de verspreiding van haatuitingen in verband met radicalisering en terrorisme beter te kunnen volgen; dringt er bij de lidstaten op aan aanzienlijk meer informatie met elkaar en de desbetreffende EU-structuren en -agentschappen uit te wisselen; |
| --- | --- |

26.

is van mening dat aan de radicalisering via internet alleen een einde kan worden gemaakt met een versterking van het instrumentarium van de EU tegen de cybercriminaliteit; beveelt aan het mandaat en de middelen van het Europees Centrum voor de bestrijding van cybercriminaliteit (EC3), net als die van Europol en Eurojust, uit te breiden, zodat het EC3 werkelijk een rol kan spelen bij het beter opsporen en aanpakken van de gevaren van internet en beter kan bepalen van welke methoden terroristische organisaties gebruikmaken; wijst erop dat Europol en de lidstaten over adequaat opgeleide deskundigen moeten beschikken om deze specifieke dreiging het hoofd te bieden; verzoekt de VV/HV het Gemeenschappelijk Situatiecentrum (Sitcen) en het Inlichtingencentrum (IntCen) van de EU te reorganiseren en erop toe te zien dat zij overleggen met de coördinator voor terrorismebestrijding om criminele activiteiten op internet en de verspreiding van haatuitingen in verband met radicalisering en terrorisme beter te kunnen volgen; dringt er bij de lidstaten op aan aanzienlijk meer informatie met elkaar en de desbetreffende EU-structuren en -agentschappen uit te wisselen;

| 27. | is van mening dat bij alle EU- en nationale maatregelen ter voorkoming van de verspreiding van gewelddadig extremisme onder Europese burgers en de werving door terroristische organisaties de grondrechten van de EU en de toepasselijke jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie en het Europees Hof voor de rechten van de mens dienen te worden geëerbiedigd, waaronder het beginsel van het vermoeden van onschuld, het beginsel van rechtszekerheid, het recht op een eerlijk en onpartijdig proces, het recht van beroep en het beginsel van non-discriminatie; |
| --- | --- |

27.

is van mening dat bij alle EU- en nationale maatregelen ter voorkoming van de verspreiding van gewelddadig extremisme onder Europese burgers en de werving door terroristische organisaties de grondrechten van de EU en de toepasselijke jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie en het Europees Hof voor de rechten van de mens dienen te worden geëerbiedigd, waaronder het beginsel van het vermoeden van onschuld, het beginsel van rechtszekerheid, het recht op een eerlijk en onpartijdig proces, het recht van beroep en het beginsel van non-discriminatie;

IV.   
  Voorkomen van radicalisering via onderwijs en sociale insluiting

| 28. | onderstreept het belang van school en onderwijs bij het voorkomen van radicalisering; wijst op de cruciale rol van de school bij het bevorderen van de maatschappelijke integratie, het ontwikkelen van een kritische mentaliteit en het bevorderen van non-discriminatie; verzoekt de lidstaten onderwijsinstellingen aan te moedigen om cursussen en academische programma's aan te bieden die tot meer begrip en tolerantie moeten leiden, in het bijzonder met betrekking tot verschillende godsdiensten, de geschiedenis van godsdiensten, levensbeschouwingen en ideologieën; onderstreept de noodzaak van onderricht over de fundamentele waarden en democratische beginselen van de Unie, zoals de rechten van de mens; wijst erop dat de lidstaten de plicht hebben erop toe te zien dat hun onderwijsstelsel de waarden en beginselen van de EU eerbiedigt en bevordert en dat het in zijn functioneren niet in tegenspraak is met de beginselen van non-discriminatie en integratie; |
| --- | --- |

28.

onderstreept het belang van school en onderwijs bij het voorkomen van radicalisering; wijst op de cruciale rol van de school bij het bevorderen van de maatschappelijke integratie, het ontwikkelen van een kritische mentaliteit en het bevorderen van non-discriminatie; verzoekt de lidstaten onderwijsinstellingen aan te moedigen om cursussen en academische programma's aan te bieden die tot meer begrip en tolerantie moeten leiden, in het bijzonder met betrekking tot verschillende godsdiensten, de geschiedenis van godsdiensten, levensbeschouwingen en ideologieën; onderstreept de noodzaak van onderricht over de fundamentele waarden en democratische beginselen van de Unie, zoals de rechten van de mens; wijst erop dat de lidstaten de plicht hebben erop toe te zien dat hun onderwijsstelsel de waarden en beginselen van de EU eerbiedigt en bevordert en dat het in zijn functioneren niet in tegenspraak is met de beginselen van non-discriminatie en integratie;

| 29. | dringt er bij de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat er op elke school (zowel in het basisonderwijs als in het secundair onderwijs) educatieve programma's over internetgebruik bestaan, die tot doel hebben de leerlingen op een verstandige en kritische manier met internet te leren omgaan en daarbij de wet te respecteren; |
| --- | --- |

29.

dringt er bij de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat er op elke school (zowel in het basisonderwijs als in het secundair onderwijs) educatieve programma's over internetgebruik bestaan, die tot doel hebben de leerlingen op een verstandige en kritische manier met internet te leren omgaan en daarbij de wet te respecteren;

| 30. | benadrukt dat leerkrachten in staat moeten worden gesteld actief op te treden tegen alle vormen van discriminatie en racisme; onderstreept de essentiële rol van onderwijs en vakbekwame en ondersteunende leerkrachten, niet alleen om sociale banden te versterken, leerlingen het gevoel te geven erbij te horen, kennis, vaardigheden en competenties te ontwikkelen, fundamentele waarden te verankeren, aan de versterking van sociale, burgerschaps- en interculturele vaardigheden bij te dragen, tot kritisch denken aan te zetten en de mediageletterdheid te bevorderen, maar ook om jongeren te helpen — in nauwe samenwerking met hun ouders en familie — om actieve, verantwoordelijke en onbevooroordeelde leden van de samenleving te worden; benadrukt dat scholen kunnen bijdragen aan de weerbaarheid van studenten tegen radicalisering door een veilige omgeving te bieden en tijd uit te trekken voor het bespreken van controversiële en gevoelige kwesties; wijst erop dat adolescenten een bijzonder kwetsbare groep vormen, omdat zij zich in een lastige levensfase bevinden waarin zij zich een waardensysteem eigen maken en op zoek gaan naar zingeving en tegelijkertijd zeer beïnvloedbaar en manipuleerbaar zijn; wijst erop dat zowel individuen als groepen kunnen radicaliseren, en beseft dat er voor individuele radicalisering wellicht een andere aanpak moet worden ontwikkeld dan voor groepsradicalisering; benadrukt dat het een taak van de samenleving is om jongeren betere vooruitzichten en een doel in het leven te bieden, met name door middel van hoogwaardige opleidingen en onderwijs; onderstreept dat het een taak van onderwijsinstellingen is om jongeren te leren risico's te herkennen en te beheersen en veiligere keuzes te maken, en benadrukt hun rol bij het bevorderen van een sterk gevoel erbij te horen, een gemeenschapsgevoel, een gevoel van geborgenheid en van verantwoordelijkheid voor anderen; benadrukt dat gebruik moet worden gemaakt van de diverse mogelijkheden die beroepsopleidingen en academische studieprogramma's bieden om jongeren in aanraking te brengen met de diverse nationale, regionale, religieuze en etnische identiteiten in Europa; |
| --- | --- |

30.

benadrukt dat leerkrachten in staat moeten worden gesteld actief op te treden tegen alle vormen van discriminatie en racisme; onderstreept de essentiële rol van onderwijs en vakbekwame en ondersteunende leerkrachten, niet alleen om sociale banden te versterken, leerlingen het gevoel te geven erbij te horen, kennis, vaardigheden en competenties te ontwikkelen, fundamentele waarden te verankeren, aan de versterking van sociale, burgerschaps- en interculturele vaardigheden bij te dragen, tot kritisch denken aan te zetten en de mediageletterdheid te bevorderen, maar ook om jongeren te helpen — in nauwe samenwerking met hun ouders en familie — om actieve, verantwoordelijke en onbevooroordeelde leden van de samenleving te worden; benadrukt dat scholen kunnen bijdragen aan de weerbaarheid van studenten tegen radicalisering door een veilige omgeving te bieden en tijd uit te trekken voor het bespreken van controversiële en gevoelige kwesties; wijst erop dat adolescenten een bijzonder kwetsbare groep vormen, omdat zij zich in een lastige levensfase bevinden waarin zij zich een waardensysteem eigen maken en op zoek gaan naar zingeving en tegelijkertijd zeer beïnvloedbaar en manipuleerbaar zijn; wijst erop dat zowel individuen als groepen kunnen radicaliseren, en beseft dat er voor individuele radicalisering wellicht een andere aanpak moet worden ontwikkeld dan voor groepsradicalisering; benadrukt dat het een taak van de samenleving is om jongeren betere vooruitzichten en een doel in het leven te bieden, met name door middel van hoogwaardige opleidingen en onderwijs; onderstreept dat het een taak van onderwijsinstellingen is om jongeren te leren risico's te herkennen en te beheersen en veiligere keuzes te maken, en benadrukt hun rol bij het bevorderen van een sterk gevoel erbij te horen, een gemeenschapsgevoel, een gevoel van geborgenheid en van verantwoordelijkheid voor anderen; benadrukt dat gebruik moet worden gemaakt van de diverse mogelijkheden die beroepsopleidingen en academische studieprogramma's bieden om jongeren in aanraking te brengen met de diverse nationale, regionale, religieuze en etnische identiteiten in Europa;

| 31. | benadrukt dat de diversiteit en multiculturele gemeenschappen in Europa een wezenlijk onderdeel van haar sociale structuur uitmaken en essentieel cultuurgoed zijn; is van mening dat beleid ter bestrijding van radicalisering tactvol en evenredig moet zijn, zodat de uiteenlopende sociale structuren van de gemeenschappen worden geëerbiedigd en versterkt; |
| --- | --- |

31.

benadrukt dat de diversiteit en multiculturele gemeenschappen in Europa een wezenlijk onderdeel van haar sociale structuur uitmaken en essentieel cultuurgoed zijn; is van mening dat beleid ter bestrijding van radicalisering tactvol en evenredig moet zijn, zodat de uiteenlopende sociale structuren van de gemeenschappen worden geëerbiedigd en versterkt;

| 32. | benadrukt dat het van belang is deradicaliseringsprogramma's te combineren met maatregelen als het aangaan van partnerschappen met vertegenwoordigers van gemeenschappen, investeren in sociale en buurtprojecten om economische en geografische marginalisering te doorbreken, alsmede begeleidingsprojecten voor vervreemde en uitgesloten jongeren die dreigen te radicaliseren; herinnert eraan dat alle lidstaten verplicht zijn de antidiscriminatie-instrumenten van de EU zorgvuldig toe te passen en in het kader van de strategie tegen radicalisering doeltreffend op te treden tegen discriminatie, haatuitingen en haatmisdrijven; |
| --- | --- |

32.

benadrukt dat het van belang is deradicaliseringsprogramma's te combineren met maatregelen als het aangaan van partnerschappen met vertegenwoordigers van gemeenschappen, investeren in sociale en buurtprojecten om economische en geografische marginalisering te doorbreken, alsmede begeleidingsprojecten voor vervreemde en uitgesloten jongeren die dreigen te radicaliseren; herinnert eraan dat alle lidstaten verplicht zijn de antidiscriminatie-instrumenten van de EU zorgvuldig toe te passen en in het kader van de strategie tegen radicalisering doeltreffend op te treden tegen discriminatie, haatuitingen en haatmisdrijven;

| 33. | verzoekt de Commissie de lidstaten te ondersteunen bij het voeren van een voorlichtingscampagne om jongeren en het onderwijzend personeel bewust te maken van de radicaliseringsproblematiek; onderstreept dat opleidingen of bewustmakingscampagnes in de eerste plaats gericht moeten zijn op een vroegtijdige tussenkomst, teneinde de individuen te beschermen en elk gevaar van radicalisering weg te nemen; moedigt de lidstaten aan het onderwijzend personeel een speciale opleiding te laten volgen en passende instrumenten beschikbaar te stellen, zodat zij zorgwekkende gedragsveranderingen kunnen onderkennen, klieken kunnen opsporen die radicalisering bevorderen door imitatiegedrag, en zich adequaat kunnen gedragen bij de begeleiding van jongeren die vatbaar zijn voor de wervingspogingen van terroristische organisaties; moedigt de lidstaten verder aan te investeren in en financiële steun te bieden aan gespecialiseerde centra in de buurt van scholen, die fungeren als trefpunt waar jongeren, maar ook hun familieleden, leraren en relevante deskundigen kunnen deelnemen aan buitenschoolse activiteiten die open staan voor de familie, waaronder psychologische begeleiding; benadrukt het belang van duidelijke richtsnoeren op dit gebied om te voorkomen dat de hoofdtaak van leraren, jongerenwerkers en anderen voor wie het welzijn van het individu voorop staat, in het gedrang komt, omdat buitensporige inmenging door de overheid averechts kan werken; |
| --- | --- |

33.

verzoekt de Commissie de lidstaten te ondersteunen bij het voeren van een voorlichtingscampagne om jongeren en het onderwijzend personeel bewust te maken van de radicaliseringsproblematiek; onderstreept dat opleidingen of bewustmakingscampagnes in de eerste plaats gericht moeten zijn op een vroegtijdige tussenkomst, teneinde de individuen te beschermen en elk gevaar van radicalisering weg te nemen; moedigt de lidstaten aan het onderwijzend personeel een speciale opleiding te laten volgen en passende instrumenten beschikbaar te stellen, zodat zij zorgwekkende gedragsveranderingen kunnen onderkennen, klieken kunnen opsporen die radicalisering bevorderen door imitatiegedrag, en zich adequaat kunnen gedragen bij de begeleiding van jongeren die vatbaar zijn voor de wervingspogingen van terroristische organisaties; moedigt de lidstaten verder aan te investeren in en financiële steun te bieden aan gespecialiseerde centra in de buurt van scholen, die fungeren als trefpunt waar jongeren, maar ook hun familieleden, leraren en relevante deskundigen kunnen deelnemen aan buitenschoolse activiteiten die open staan voor de familie, waaronder psychologische begeleiding; benadrukt het belang van duidelijke richtsnoeren op dit gebied om te voorkomen dat de hoofdtaak van leraren, jongerenwerkers en anderen voor wie het welzijn van het individu voorop staat, in het gedrang komt, omdat buitensporige inmenging door de overheid averechts kan werken;

| 34. | wijst op de mogelijkheden die in het kader van het programma „Creatief Europa” worden geboden aan de lidstaten en aan deskundigen op het gebied van mediaonderwijs; herinnert eraan dat de EU-programma's op het vlak van onderwijs, cultuur, sociale activiteiten en sport cruciale steunberen zijn ter ondersteuning van de inspanningen van de lidstaten om ongelijkheid aan te pakken en marginalisering tegen te gaan; benadrukt het belang van de ontwikkeling van nieuwe activiteiten ter bevordering van de Europese waarden in het onderwijs, dit binnen het strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding; dringt er daarom onder meer op aan in de programma's Europa voor de burger, Erasmus+ en Creatief Europa het doorgeven en in praktijk brengen van maatschappelijke waarden centraal te stellen; |
| --- | --- |

34.

wijst op de mogelijkheden die in het kader van het programma „Creatief Europa” worden geboden aan de lidstaten en aan deskundigen op het gebied van mediaonderwijs; herinnert eraan dat de EU-programma's op het vlak van onderwijs, cultuur, sociale activiteiten en sport cruciale steunberen zijn ter ondersteuning van de inspanningen van de lidstaten om ongelijkheid aan te pakken en marginalisering tegen te gaan; benadrukt het belang van de ontwikkeling van nieuwe activiteiten ter bevordering van de Europese waarden in het onderwijs, dit binnen het strategisch kader voor Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding; dringt er daarom onder meer op aan in de programma's Europa voor de burger, Erasmus+ en Creatief Europa het doorgeven en in praktijk brengen van maatschappelijke waarden centraal te stellen;

| 35. | stelt met klem dat het nodig is een interculturele dialoog met de verschillende gemeenschappen, leiders en deskundigen aan te gaan om te komen tot een beter begrip en een betere preventie van radicalisering; benadrukt de verantwoordelijkheid en de belangrijke rol van alle geloofsgemeenschappen bij het tegengaan van fundamentalisme, haatuitingen en terroristische propaganda; vestigt de aandacht van de lidstaten op de opleiding van religieuze leiders — die, waar mogelijk, in Europa dient plaats te vinden — om te voorkomen dat in gebedshuizen in Europa wordt aangezet tot haat en gewelddadig extremisme, en ervoor te zorgen dat die leiders Europese waarden delen, alsmede op de opleiding van godsdienstige, levensbeschouwelijke en vrijzinnige vertegenwoordigers die in penitentiaire inrichtingen werken; merkt evenwel op dat gebedshuizen weliswaar kunnen fungeren als ontmoetingsplaatsen, maar dat het indoctrinatie- en wervingsproces zich grotendeels in minder formele omstandigheden of op internet afspeelt; |
| --- | --- |

35.

stelt met klem dat het nodig is een interculturele dialoog met de verschillende gemeenschappen, leiders en deskundigen aan te gaan om te komen tot een beter begrip en een betere preventie van radicalisering; benadrukt de verantwoordelijkheid en de belangrijke rol van alle geloofsgemeenschappen bij het tegengaan van fundamentalisme, haatuitingen en terroristische propaganda; vestigt de aandacht van de lidstaten op de opleiding van religieuze leiders — die, waar mogelijk, in Europa dient plaats te vinden — om te voorkomen dat in gebedshuizen in Europa wordt aangezet tot haat en gewelddadig extremisme, en ervoor te zorgen dat die leiders Europese waarden delen, alsmede op de opleiding van godsdienstige, levensbeschouwelijke en vrijzinnige vertegenwoordigers die in penitentiaire inrichtingen werken; merkt evenwel op dat gebedshuizen weliswaar kunnen fungeren als ontmoetingsplaatsen, maar dat het indoctrinatie- en wervingsproces zich grotendeels in minder formele omstandigheden of op internet afspeelt;

| 36. | benadrukt dat het van cruciaal belang is dat alle actoren zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheid bij het voorkomen van radicalisering, of dit nu op lokaal, nationaal, Europees of internationaal niveau is; moedigt een nauwe samenwerking aan tussen alle actoren uit het maatschappelijk middenveld op nationaal en lokaal niveau en een sterkere samenwerking tussen de partijen die in het veld actief zijn, zoals verenigingen en ngo's, met het oog op de ondersteuning van terrorismeslachtoffers en hun families, alsook van personen die geradicaliseerd zijn en hun families; wenst in dit verband dat er voor die veldwerkers speciale opleidingen worden opgezet en meer financiële steun wordt vrijgemaakt; benadrukt evenwel dat subsidies voor ngo's en andere maatschappelijke organisaties los moeten staan van de financiële steun voor terrorismebestrijdingsprogramma's; |
| --- | --- |

36.

benadrukt dat het van cruciaal belang is dat alle actoren zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheid bij het voorkomen van radicalisering, of dit nu op lokaal, nationaal, Europees of internationaal niveau is; moedigt een nauwe samenwerking aan tussen alle actoren uit het maatschappelijk middenveld op nationaal en lokaal niveau en een sterkere samenwerking tussen de partijen die in het veld actief zijn, zoals verenigingen en ngo's, met het oog op de ondersteuning van terrorismeslachtoffers en hun families, alsook van personen die geradicaliseerd zijn en hun families; wenst in dit verband dat er voor die veldwerkers speciale opleidingen worden opgezet en meer financiële steun wordt vrijgemaakt; benadrukt evenwel dat subsidies voor ngo's en andere maatschappelijke organisaties los moeten staan van de financiële steun voor terrorismebestrijdingsprogramma's;

| 37. | is van mening dat maatschappelijke organisaties en lokale actoren een cruciale rol moeten spelen bij de ontwikkeling van projecten die aangepast zijn aan hun gemeente of organisatie, alsmede als integratiefactor voor Europese burgers die zich van de samenleving afgewend hebben en vatbaar zijn voor terroristische radicalisering; acht het absoluut noodzakelijk de eerstelijnswerkers (leerkrachten, opvoeders, politieagenten, medewerkers van de kinderbescherming en werknemers in de zorgsector) bewust te maken, te informeren en op te leiden teneinde het lokale vermogen om op te treden tegen radicalisering te versterken; is van mening dat de lidstaten steun moeten verlenen voor het opzetten van structuren voor met name de begeleiding van jongeren, maar ook voor gesprekken met de gezinnen, scholen, ziekenhuizen, universiteiten enz.; wijst erop dat deze maatregelen alleen met behulp van langetermijnprogramma's van maatschappelijke investeringen kunnen worden uitgevoerd; merkt op dat verenigingen en organisaties op dit gebied die vrij zijn van overheidsbemoeienis, zeer goede resultaten kunnen behalen bij de maatschappelijke reïntegratie van radicaliserende burgers; |
| --- | --- |

37.

is van mening dat maatschappelijke organisaties en lokale actoren een cruciale rol moeten spelen bij de ontwikkeling van projecten die aangepast zijn aan hun gemeente of organisatie, alsmede als integratiefactor voor Europese burgers die zich van de samenleving afgewend hebben en vatbaar zijn voor terroristische radicalisering; acht het absoluut noodzakelijk de eerstelijnswerkers (leerkrachten, opvoeders, politieagenten, medewerkers van de kinderbescherming en werknemers in de zorgsector) bewust te maken, te informeren en op te leiden teneinde het lokale vermogen om op te treden tegen radicalisering te versterken; is van mening dat de lidstaten steun moeten verlenen voor het opzetten van structuren voor met name de begeleiding van jongeren, maar ook voor gesprekken met de gezinnen, scholen, ziekenhuizen, universiteiten enz.; wijst erop dat deze maatregelen alleen met behulp van langetermijnprogramma's van maatschappelijke investeringen kunnen worden uitgevoerd; merkt op dat verenigingen en organisaties op dit gebied die vrij zijn van overheidsbemoeienis, zeer goede resultaten kunnen behalen bij de maatschappelijke reïntegratie van radicaliserende burgers;

| 38. | acht het onontbeerlijk dat in elke lidstaat een waarschuwingssysteem voor bijstand en begeleiding wordt opgezet, zodat de omgeving of de familie hulp kan krijgen of gemakkelijk en snel een melding kan doen wanneer een persoon plotseling gedrag vertoont dat zou kunnen wijzen op voortschrijdende radicalisering of vertrekt om zich bij een terroristische organisatie aan te sluiten; merkt in dit verband op dat „hotlines” hun vruchten hebben afgeworpen en de mogelijkheid bieden personen te melden die van radicalisering worden verdacht, maar ook vrienden en familie helpen om te gaan met deze ontwrichtende situatie; vraagt de lidstaten te onderzoeken of het mogelijk is een dergelijk systeem op te zetten; |
| --- | --- |

38.

acht het onontbeerlijk dat in elke lidstaat een waarschuwingssysteem voor bijstand en begeleiding wordt opgezet, zodat de omgeving of de familie hulp kan krijgen of gemakkelijk en snel een melding kan doen wanneer een persoon plotseling gedrag vertoont dat zou kunnen wijzen op voortschrijdende radicalisering of vertrekt om zich bij een terroristische organisatie aan te sluiten; merkt in dit verband op dat „hotlines” hun vruchten hebben afgeworpen en de mogelijkheid bieden personen te melden die van radicalisering worden verdacht, maar ook vrienden en familie helpen om te gaan met deze ontwrichtende situatie; vraagt de lidstaten te onderzoeken of het mogelijk is een dergelijk systeem op te zetten;

| 39. | herinnert eraan dat de toename van islamofobie in de Europese Unie bijdraagt tot de maatschappelijke uitsluiting van moslims, wat een voedingsbodem kan vormen voor kwetsbare individuen om toe te treden tot gewelddadige extremistische organisaties; meent dat de islamofobie in Europa dan weer wordt uitgebuit door organisaties als IS voor propaganda- en wervingsdoeleinden; beveelt derhalve aan een Europees kader voor de vaststelling van nationale strategieën ter bestrijding van islamofobie goed te keuren, teneinde ook vormen van discriminatie aan te pakken die de toegang tot onderwijs, werk en huisvesting belemmeren; |
| --- | --- |

39.

herinnert eraan dat de toename van islamofobie in de Europese Unie bijdraagt tot de maatschappelijke uitsluiting van moslims, wat een voedingsbodem kan vormen voor kwetsbare individuen om toe te treden tot gewelddadige extremistische organisaties; meent dat de islamofobie in Europa dan weer wordt uitgebuit door organisaties als IS voor propaganda- en wervingsdoeleinden; beveelt derhalve aan een Europees kader voor de vaststelling van nationale strategieën ter bestrijding van islamofobie goed te keuren, teneinde ook vormen van discriminatie aan te pakken die de toegang tot onderwijs, werk en huisvesting belemmeren;

| 40. | onderstreept dat recent onderzoek erop wijst dat er steeds meer vrouwen worden geradicaliseerd en geworven door terroristische organisaties, en de aandacht vestigt op hun rol in het gewelddadig extremisme; is van mening dat de EU en de lidstaten bij de ontwikkeling van strategieën ter voorkoming van radicalisering althans in zekere mate rekening moeten houden met de genderdimensie; verzoekt de Commissie steun te verlenen aan algemene programma's om jonge vrouwen in hun streven naar meer gelijkheid een hart onder de riem te steken, en steungroepen op te zetten die voor hen als veilige spreekbuis kunnen fungeren; |
| --- | --- |

40.

onderstreept dat recent onderzoek erop wijst dat er steeds meer vrouwen worden geradicaliseerd en geworven door terroristische organisaties, en de aandacht vestigt op hun rol in het gewelddadig extremisme; is van mening dat de EU en de lidstaten bij de ontwikkeling van strategieën ter voorkoming van radicalisering althans in zekere mate rekening moeten houden met de genderdimensie; verzoekt de Commissie steun te verlenen aan algemene programma's om jonge vrouwen in hun streven naar meer gelijkheid een hart onder de riem te steken, en steungroepen op te zetten die voor hen als veilige spreekbuis kunnen fungeren;

| 41. | wijst op de belangrijke rol van vrouwen bij het voorkomen van radicalisering; |
| --- | --- |

41.

wijst op de belangrijke rol van vrouwen bij het voorkomen van radicalisering;

V.   
  Versterking van de informatie-uitwisseling over terroristische radicalisering in Europa

| 42. | zegt opnieuw toe ernaar te streven dat eind 2015 een EU-richtlijn over passagiersgegevens (PNR-richtlijn) wordt afgerond, en te garanderen dat deze richtlijn in overeenstemming is met de grondrechten, vrij is van discriminerende praktijken op grond van ideologische, religieuze of etnische stigmatisering en de rechten van de EU-burgers inzake gegevensbescherming volledig eerbiedigt; wijst er evenwel op dat de PNR-richtlijn van de EU slechts één maatregel is in de strijd tegen terrorisme en dat een holistische, ambitieuze, globale strategie voor de bestrijding van terrorisme en georganiseerde misdaad, waarin het buitenlands beleid, het sociaal beleid, het onderwijsbeleid, de rechtshandhaving en justitie een rol spelen, vereist is om de werving van Europese burgers door terroristische organisaties te voorkomen; |
| --- | --- |

42.

zegt opnieuw toe ernaar te streven dat eind 2015 een EU-richtlijn over passagiersgegevens (PNR-richtlijn) wordt afgerond, en te garanderen dat deze richtlijn in overeenstemming is met de grondrechten, vrij is van discriminerende praktijken op grond van ideologische, religieuze of etnische stigmatisering en de rechten van de EU-burgers inzake gegevensbescherming volledig eerbiedigt; wijst er evenwel op dat de PNR-richtlijn van de EU slechts één maatregel is in de strijd tegen terrorisme en dat een holistische, ambitieuze, globale strategie voor de bestrijding van terrorisme en georganiseerde misdaad, waarin het buitenlands beleid, het sociaal beleid, het onderwijsbeleid, de rechtshandhaving en justitie een rol spelen, vereist is om de werving van Europese burgers door terroristische organisaties te voorkomen;

| 43. | verzoekt de Commissie de deskundigheid van de EU inzake het voorkomen van radicalisering te versterken door een Europees netwerk op te zetten dat gebruikmaakt van de informatie die wordt geleverd door het RAN en het netwerk voor beleidsvorming inzake polarisatie en radicalisering (PPN), alsmede van de informatie van deskundigen die gespecialiseerd zijn in uiteenlopende sociaalwetenschappelijke disciplines; |
| --- | --- |

43.

verzoekt de Commissie de deskundigheid van de EU inzake het voorkomen van radicalisering te versterken door een Europees netwerk op te zetten dat gebruikmaakt van de informatie die wordt geleverd door het RAN en het netwerk voor beleidsvorming inzake polarisatie en radicalisering (PPN), alsmede van de informatie van deskundigen die gespecialiseerd zijn in uiteenlopende sociaalwetenschappelijke disciplines;

| 44. | wijst erop dat het absoluut noodzakelijk is de snelle en doeltreffende uitwisseling van relevante informatie tussen de rechtshandhavingsautoriteiten van de lidstaten en tussen de lidstaten en de betrokken agentschappen te versterken, met name door het optimaliseren van het gebruik van en de bijdragen aan het Schengeninformatiesysteem (SIS) en het visuminformatiesysteem (VIS), de Europol-netwerkapplicatie voor veilige informatie-uitwisseling (SIENA) en het reizigerscontactpunt van Europol betreffende geradicaliseerde Europese burgers; onderstreept dat een intensievere informatie-uitwisseling tussen de rechtshandhavingsautoriteiten meer vertrouwen tussen de lidstaten en een versterking van de rol en de uitrusting van EU-agentschappen als Europol, Eurojust en de Europese Politieacademie (Cepol) zal vergen; |
| --- | --- |

44.

wijst erop dat het absoluut noodzakelijk is de snelle en doeltreffende uitwisseling van relevante informatie tussen de rechtshandhavingsautoriteiten van de lidstaten en tussen de lidstaten en de betrokken agentschappen te versterken, met name door het optimaliseren van het gebruik van en de bijdragen aan het Schengeninformatiesysteem (SIS) en het visuminformatiesysteem (VIS), de Europol-netwerkapplicatie voor veilige informatie-uitwisseling (SIENA) en het reizigerscontactpunt van Europol betreffende geradicaliseerde Europese burgers; onderstreept dat een intensievere informatie-uitwisseling tussen de rechtshandhavingsautoriteiten meer vertrouwen tussen de lidstaten en een versterking van de rol en de uitrusting van EU-agentschappen als Europol, Eurojust en de Europese Politieacademie (Cepol) zal vergen;

| 45. | dringt er bij de EU op aan om de problematiek van radicalisering tot terrorisme op te nemen in de opleidingen die Cepol verzorgt; |
| --- | --- |

45.

dringt er bij de EU op aan om de problematiek van radicalisering tot terrorisme op te nemen in de opleidingen die Cepol verzorgt;

| 46. | benadrukt dat het belangrijk is te voorzien in een gespecialiseerde Europese opleiding voor beoefenaars van juridische beroepen, teneinde hen bewust te maken van de verschillende vormen van radicalisering; |
| --- | --- |

46.

benadrukt dat het belangrijk is te voorzien in een gespecialiseerde Europese opleiding voor beoefenaars van juridische beroepen, teneinde hen bewust te maken van de verschillende vormen van radicalisering;

| 47. | onderstreept dat een betere samenwerking tussen de lidstaten in de context van de radicalisering en werving van Europese burgers ook wordt gekenmerkt door intensieve contacten en samenwerking tussen hun justitiële autoriteiten en met Eurojust; stelt dat dankzij een betere informatie-uitwisseling op Europees vlak over de strafregisters van terreurverdachten deze personen sneller zouden kunnen worden opgespoord en goed in de gaten gehouden, zowel bij vertrek als bij terugkeer in de EU; moedigt derhalve aan tot een hervorming en betere benutting van het Europees Strafregisterinformatiesysteem (Ecris); verzoekt de Commissie dringend de haalbaarheid en toegevoegde waarde van de oprichting van een Europees Indexsysteem van politiegegevens (Epris) te onderzoeken; beklemtoont dat bij de uitwisseling van dergelijke informatie internationale verdragen en het EU-recht, alsmede de grondrechten, en met name de bescherming van persoonsgegevens, dienen te worden geëerbiedigd en dat doeltreffend democratisch toezicht op veiligheidsmaatregelen essentieel is; |
| --- | --- |

47.

onderstreept dat een betere samenwerking tussen de lidstaten in de context van de radicalisering en werving van Europese burgers ook wordt gekenmerkt door intensieve contacten en samenwerking tussen hun justitiële autoriteiten en met Eurojust; stelt dat dankzij een betere informatie-uitwisseling op Europees vlak over de strafregisters van terreurverdachten deze personen sneller zouden kunnen worden opgespoord en goed in de gaten gehouden, zowel bij vertrek als bij terugkeer in de EU; moedigt derhalve aan tot een hervorming en betere benutting van het Europees Strafregisterinformatiesysteem (Ecris); verzoekt de Commissie dringend de haalbaarheid en toegevoegde waarde van de oprichting van een Europees Indexsysteem van politiegegevens (Epris) te onderzoeken; beklemtoont dat bij de uitwisseling van dergelijke informatie internationale verdragen en het EU-recht, alsmede de grondrechten, en met name de bescherming van persoonsgegevens, dienen te worden geëerbiedigd en dat doeltreffend democratisch toezicht op veiligheidsmaatregelen essentieel is;

| 48. | is van mening dat het bestrijden van illegale wapenhandel voor de EU een prioriteit moet zijn bij de aanpak van zware en georganiseerde internationale criminaliteit; vindt met name dat gewerkt moet worden aan het verbeteren van de mechanismen voor het uitwisselen van informatie en het traceren en vernietigen van verboden wapens; |
| --- | --- |

48.

is van mening dat het bestrijden van illegale wapenhandel voor de EU een prioriteit moet zijn bij de aanpak van zware en georganiseerde internationale criminaliteit; vindt met name dat gewerkt moet worden aan het verbeteren van de mechanismen voor het uitwisselen van informatie en het traceren en vernietigen van verboden wapens;

VI.   
  Terroristische radicalisering sterker ontmoedigen

| 49. | is van mening dat de maatregelen tegen de radicalisering van Europese burgers en hun werving door terroristische organisaties alleen volledig effect zullen sorteren als zij geflankeerd worden door een doeltreffend, ontmoedigend en gedetailleerd strafrechtelijk instrumentarium in alle lidstaten; is van mening dat als de lidstaten concrete invulling geven aan de criminalisering van terreurdaden in het buitenland aan de zijde van terroristische organisaties, zij over een instrument beschikken dat nodig is om een eind te maken aan de radicalisering van Europese burgers, waarbij de bestaande instrumenten van de EU voor de politiële en justitiële samenwerking in strafzaken volledig moeten worden benut; is van oordeel dat rechtshandhavings- en justitiële autoriteiten (rechters en aanklagers) over voldoende capaciteit dienen te beschikken om die handelingen te voorkomen, op te sporen en te vervolgen, en de juiste opleiding en bijscholing moeten krijgen over terroristische misdrijven; |
| --- | --- |

49.

is van mening dat de maatregelen tegen de radicalisering van Europese burgers en hun werving door terroristische organisaties alleen volledig effect zullen sorteren als zij geflankeerd worden door een doeltreffend, ontmoedigend en gedetailleerd strafrechtelijk instrumentarium in alle lidstaten; is van mening dat als de lidstaten concrete invulling geven aan de criminalisering van terreurdaden in het buitenland aan de zijde van terroristische organisaties, zij over een instrument beschikken dat nodig is om een eind te maken aan de radicalisering van Europese burgers, waarbij de bestaande instrumenten van de EU voor de politiële en justitiële samenwerking in strafzaken volledig moeten worden benut; is van oordeel dat rechtshandhavings- en justitiële autoriteiten (rechters en aanklagers) over voldoende capaciteit dienen te beschikken om die handelingen te voorkomen, op te sporen en te vervolgen, en de juiste opleiding en bijscholing moeten krijgen over terroristische misdrijven;

| 50. | pleit voor een versterking van de capaciteiten van het coördinatiecentrum bij Eurojust, dat een doorslaggevende rol dient te spelen bij het bevorderen van het gemeenschappelijke optreden door de justitiële autoriteiten van de lidstaten bij het verzamelen van bewijzen en de vervolging van terroristische misdrijven doeltreffender moet maken; is in dit verband van mening dat vaker gebruik zou moeten worden gemaakt van gezamenlijke onderzoeksteams, zowel tussen de lidstaten onderling als tussen de lidstaten en derde landen waarmee Eurojust samenwerkingsovereenkomsten heeft gesloten; |
| --- | --- |

50.

pleit voor een versterking van de capaciteiten van het coördinatiecentrum bij Eurojust, dat een doorslaggevende rol dient te spelen bij het bevorderen van het gemeenschappelijke optreden door de justitiële autoriteiten van de lidstaten bij het verzamelen van bewijzen en de vervolging van terroristische misdrijven doeltreffender moet maken; is in dit verband van mening dat vaker gebruik zou moeten worden gemaakt van gezamenlijke onderzoeksteams, zowel tussen de lidstaten onderling als tussen de lidstaten en derde landen waarmee Eurojust samenwerkingsovereenkomsten heeft gesloten;

| 51. | merkt op dat het voor de vervolging van terreurdaden die door Europese burgers of in de EU woonachtige niet-EU-onderdanen in derde landen zijn begaan, nodig is dat in derde landen bewijzen kunnen worden vergaard, met volledige inachtneming van de mensenrechten; verzoekt de EU daarom te werken aan akkoorden met derde landen inzake samenwerking op gerechtelijk vlak en bij de rechtshandhaving om het vergaren van bewijzen in die landen te vergemakkelijken, mits alle partijen strenge rechtsnormen en procedures, rechtsstatelijke beginselen, het internationaal recht en de grondrechten in acht nemen en dit aan rechterlijke toetsing onderworpen is; herinnert er dan ook aan dat bij de bewijsvergaring, het verhoor en andere dergelijke onderzoekstechnieken strenge rechtsnormen in acht moeten worden genomen en dat de Europese wetgeving, beginselen en waarden alsook de internationale mensenrechten moeten worden nageleefd; wijst er in dit verband op dat wrede, onmenselijke en onterende behandeling, foltering, buitengerechtelijke uitlevering en ontvoering krachtens het internationaal recht verboden zijn en niet mogen worden toegepast met het oog op het verzamelen van bewijs voor misdrijven die op het grondgebied van de EU of daarbuiten door onderdanen van de EU zijn gepleegd; |
| --- | --- |

51.

merkt op dat het voor de vervolging van terreurdaden die door Europese burgers of in de EU woonachtige niet-EU-onderdanen in derde landen zijn begaan, nodig is dat in derde landen bewijzen kunnen worden vergaard, met volledige inachtneming van de mensenrechten; verzoekt de EU daarom te werken aan akkoorden met derde landen inzake samenwerking op gerechtelijk vlak en bij de rechtshandhaving om het vergaren van bewijzen in die landen te vergemakkelijken, mits alle partijen strenge rechtsnormen en procedures, rechtsstatelijke beginselen, het internationaal recht en de grondrechten in acht nemen en dit aan rechterlijke toetsing onderworpen is; herinnert er dan ook aan dat bij de bewijsvergaring, het verhoor en andere dergelijke onderzoekstechnieken strenge rechtsnormen in acht moeten worden genomen en dat de Europese wetgeving, beginselen en waarden alsook de internationale mensenrechten moeten worden nageleefd; wijst er in dit verband op dat wrede, onmenselijke en onterende behandeling, foltering, buitengerechtelijke uitlevering en ontvoering krachtens het internationaal recht verboden zijn en niet mogen worden toegepast met het oog op het verzamelen van bewijs voor misdrijven die op het grondgebied van de EU of daarbuiten door onderdanen van de EU zijn gepleegd;

| 52. | verwelkomt de inzet van deskundigen op het gebied van beveiliging/terrorismebestrijding in een aantal belangrijke EU-delegaties teneinde de capaciteit van die delegaties om aan de Europese inspanningen inzake terrorismebestrijding bij te dragen te vergroten en doeltreffender met de desbetreffende lokale instanties te kunnen samenwerken, terwijl de capaciteit voor terrorismebestrijding binnen de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) verder wordt opgebouwd; |
| --- | --- |

52.

verwelkomt de inzet van deskundigen op het gebied van beveiliging/terrorismebestrijding in een aantal belangrijke EU-delegaties teneinde de capaciteit van die delegaties om aan de Europese inspanningen inzake terrorismebestrijding bij te dragen te vergroten en doeltreffender met de desbetreffende lokale instanties te kunnen samenwerken, terwijl de capaciteit voor terrorismebestrijding binnen de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) verder wordt opgebouwd;

| 53. | pleit daarom voor samenwerkingsovereenkomsten tussen Eurojust en derde landen, zoals er inmiddels met de VS, Noorwegen en Zwitserland zijn gesloten, maar benadrukt de noodzaak van volledige inachtneming van het internationaal recht inzake de mensenrechten en de EU-regels voor gegevensbescherming en bescherming van de persoonlijke levenssfeer; wijst erop dat hierbij voorrang dient te worden gegeven aan landen die eveneens zwaar onder het terrorisme lijden, zoals de landen in de MENA-regio; is daarnaast van mening dat het inzetten van verbindingsfunctionarissen van Eurojust in de betrokken landen, met name in het zuidelijke nabuurschap, de informatie-uitwisseling ten goede zou komen en een betere samenwerking in de strijd tegen het terrorisme mogelijk zou maken, met eerbiediging van de mensenrechten; |
| --- | --- |

53.

pleit daarom voor samenwerkingsovereenkomsten tussen Eurojust en derde landen, zoals er inmiddels met de VS, Noorwegen en Zwitserland zijn gesloten, maar benadrukt de noodzaak van volledige inachtneming van het internationaal recht inzake de mensenrechten en de EU-regels voor gegevensbescherming en bescherming van de persoonlijke levenssfeer; wijst erop dat hierbij voorrang dient te worden gegeven aan landen die eveneens zwaar onder het terrorisme lijden, zoals de landen in de MENA-regio; is daarnaast van mening dat het inzetten van verbindingsfunctionarissen van Eurojust in de betrokken landen, met name in het zuidelijke nabuurschap, de informatie-uitwisseling ten goede zou komen en een betere samenwerking in de strijd tegen het terrorisme mogelijk zou maken, met eerbiediging van de mensenrechten;

VII.   
  Voorkomen van het vertrek en anticiperen op de terugkeer van geradicaliseerde Europese burgers die door terroristische organisaties zijn geronseld

| 54. | herhaalt dat de EU de controles aan haar buitengrenzen zo spoedig mogelijk moet opvoeren, met volledige inachtneming van de grondrechten; onderstreept dat een efficiënt toezicht op het inreizen en uitreizen in de EU alleen mogelijk is als de lidstaten de vastgestelde verplichte en stelselmatige controles aan de buitengrenzen van de EU ten uitvoer leggen; roept de lidstaten op om bestaande instrumenten als SIS en VIS naar behoren te benutten, ook met betrekking tot gestolen, verloren en vervalste paspoorten; is ook van mening dat met het oog daarop een betere handhaving van de Schengengrenscode een van de prioriteiten van de Europese Unie moet zijn; |
| --- | --- |

54.

herhaalt dat de EU de controles aan haar buitengrenzen zo spoedig mogelijk moet opvoeren, met volledige inachtneming van de grondrechten; onderstreept dat een efficiënt toezicht op het inreizen en uitreizen in de EU alleen mogelijk is als de lidstaten de vastgestelde verplichte en stelselmatige controles aan de buitengrenzen van de EU ten uitvoer leggen; roept de lidstaten op om bestaande instrumenten als SIS en VIS naar behoren te benutten, ook met betrekking tot gestolen, verloren en vervalste paspoorten; is ook van mening dat met het oog daarop een betere handhaving van de Schengengrenscode een van de prioriteiten van de Europese Unie moet zijn;

| 55. | verzoekt de lidstaten hun grenswachters stelselmatig toegang te verlenen tot het informatiesysteem van Europol, dat informatie kan bevatten over vermeende terroristen, buitenlandse strijders en haatpredikers; |
| --- | --- |

55.

verzoekt de lidstaten hun grenswachters stelselmatig toegang te verlenen tot het informatiesysteem van Europol, dat informatie kan bevatten over vermeende terroristen, buitenlandse strijders en haatpredikers;

| 56. | verzoekt de lidstaten goede praktijken uit te wisselen op het gebied van uit- en inreiscontroles en de bevriezing van financiële tegoeden van burgers om te voorkomen dat zij deelnemen aan terroristische activiteiten in conflictgebieden in derde landen en om te zien hoe met hun terugkeer in de EU moet worden omgegaan; benadrukt in het bijzonder dat de lidstaten in staat moeten worden gesteld de paspoorten van hun burgers in te trekken als zij van plan zijn zich bij een terroristische organisatie aan te sluiten, dit op verzoek van de bevoegde gerechtelijke instantie, overeenkomstig de nationale wetgeving en met volledige inachtneming van het evenredigheidsbeginsel; is van mening dat alleen kan worden besloten tot het beperken van iemands bewegingsvrijheid, die een grondrecht is, als de noodzaak en de evenredigheid van de maatregel naar behoren door een gerechtelijke instantie zijn getoetst; is voorts voorstander van strafrechtelijke vervolging van verdachten van terrorisme die bij terugkeer in Europa betrokken raken bij terroristische activiteiten; |
| --- | --- |

56.

verzoekt de lidstaten goede praktijken uit te wisselen op het gebied van uit- en inreiscontroles en de bevriezing van financiële tegoeden van burgers om te voorkomen dat zij deelnemen aan terroristische activiteiten in conflictgebieden in derde landen en om te zien hoe met hun terugkeer in de EU moet worden omgegaan; benadrukt in het bijzonder dat de lidstaten in staat moeten worden gesteld de paspoorten van hun burgers in te trekken als zij van plan zijn zich bij een terroristische organisatie aan te sluiten, dit op verzoek van de bevoegde gerechtelijke instantie, overeenkomstig de nationale wetgeving en met volledige inachtneming van het evenredigheidsbeginsel; is van mening dat alleen kan worden besloten tot het beperken van iemands bewegingsvrijheid, die een grondrecht is, als de noodzaak en de evenredigheid van de maatregel naar behoren door een gerechtelijke instantie zijn getoetst; is voorts voorstander van strafrechtelijke vervolging van verdachten van terrorisme die bij terugkeer in Europa betrokken raken bij terroristische activiteiten;

| 57. | vraagt om internationale bijdragen aan het door het ontwikkelingsprogramma van de VN (UNDP) onderschreven financieringsmechanisme om de gebieden waaruit Da'esh is verjaagd onmiddellijk te kunnen stabiliseren; |
| --- | --- |

57.

vraagt om internationale bijdragen aan het door het ontwikkelingsprogramma van de VN (UNDP) onderschreven financieringsmechanisme om de gebieden waaruit Da'esh is verjaagd onmiddellijk te kunnen stabiliseren;

| 58. | verzoekt de VV/HV en de Raad om tot een duidelijke veroordeling te komen van de financiële en ideologische steun die sommige overheden en invloedrijke personen in de Golfstaten al een decennium lang verlenen aan extremistische islamistische bewegingen; roept de Commissie op tot een herbeoordeling van de betrekkingen tussen de EU en derde landen teneinde de materiële en immateriële steun aan terrorisme effectiever te bestrijden; herinnert eraan dat in het kader van de huidige herziening van het Europees nabuurschapsbeleid (ENB) de veiligheidsdimensie en de capaciteit van ENB-instrumenten om bij te dragen aan een verbetering van de veerkracht en capaciteiten van partners om te voorzien in hun eigen veiligheid, met eerbiediging van de rechtsstaat, moeten worden versterkt; |
| --- | --- |

58.

verzoekt de VV/HV en de Raad om tot een duidelijke veroordeling te komen van de financiële en ideologische steun die sommige overheden en invloedrijke personen in de Golfstaten al een decennium lang verlenen aan extremistische islamistische bewegingen; roept de Commissie op tot een herbeoordeling van de betrekkingen tussen de EU en derde landen teneinde de materiële en immateriële steun aan terrorisme effectiever te bestrijden; herinnert eraan dat in het kader van de huidige herziening van het Europees nabuurschapsbeleid (ENB) de veiligheidsdimensie en de capaciteit van ENB-instrumenten om bij te dragen aan een verbetering van de veerkracht en capaciteiten van partners om te voorzien in hun eigen veiligheid, met eerbiediging van de rechtsstaat, moeten worden versterkt;

| 59. | herinnert eraan dat een goede benutting van bestaande instrumenten als SIS, SIS II en VIS, het SLDT-systeem van Interpol en het reizigerscontactpunt van Europol de eerste etappe vormt in de versterking van de veiligheid aan de buitengrenzen om Europese burgers en in de EU verblijvende buitenlanders te kunnen identificeren die mogelijk de EU verlaten of uit een conflictgebied terugkeren om terreurdaden te plegen, tot terrorist te worden opgeleid of namens terroristische organisaties deel te nemen aan niet-conventionele gewapende conflicten; dringt er bij de lidstaten op aan de samenwerking en de informatie-uitwisseling met de lidstaten aan de buitengrenzen van de EU aangaande vermeende buitenlandse strijders te verbeteren; |
| --- | --- |

59.

herinnert eraan dat een goede benutting van bestaande instrumenten als SIS, SIS II en VIS, het SLDT-systeem van Interpol en het reizigerscontactpunt van Europol de eerste etappe vormt in de versterking van de veiligheid aan de buitengrenzen om Europese burgers en in de EU verblijvende buitenlanders te kunnen identificeren die mogelijk de EU verlaten of uit een conflictgebied terugkeren om terreurdaden te plegen, tot terrorist te worden opgeleid of namens terroristische organisaties deel te nemen aan niet-conventionele gewapende conflicten; dringt er bij de lidstaten op aan de samenwerking en de informatie-uitwisseling met de lidstaten aan de buitengrenzen van de EU aangaande vermeende buitenlandse strijders te verbeteren;

| 60. | roept de lidstaten op ervoor te zorgen dat elke buitenlandse strijder onder rechterlijk toezicht en in voorkomend geval in administratieve detentie wordt geplaatst bij zijn terugkeer op Europees grondgebied, tot op het moment dat de verwachte gerechtelijke vervolging plaatsvindt; |
| --- | --- |

60.

roept de lidstaten op ervoor te zorgen dat elke buitenlandse strijder onder rechterlijk toezicht en in voorkomend geval in administratieve detentie wordt geplaatst bij zijn terugkeer op Europees grondgebied, tot op het moment dat de verwachte gerechtelijke vervolging plaatsvindt;

| 61. | is er vast van overtuigd dat beleidsvorming op het gebied van terrorisme en radicalisering gebaat is bij een bundeling van de expertise en middelen van de interne en de externe dimensie van het EU-beleid; is in dit verband van mening dat, uitgaande van een dergelijke holistische benadering, een adequaat antwoord kan worden geformuleerd om terrorisme en het ronselen van terroristen in de EU en de omliggende landen te bestrijden; verzoekt derhalve zowel de Commissie als de EDEO om, onder leiding en toezicht van de VV/HV en de eerste vicevoorzitter van de Commissie en met de steun van de coördinator voor terrorismebestrijding, samen een beleidsaanpak uit te werken waarin de instrumenten van sociaal beleid (waaronder werkgelegenheid, integratie en antidiscriminatie), humanitaire hulp, ontwikkeling, conflictoplossing, crisisbeheersing, handel, energie en andere beleidsterreinen die een interne of externe dimensie kunnen hebben, worden gecombineerd; |
| --- | --- |

61.

is er vast van overtuigd dat beleidsvorming op het gebied van terrorisme en radicalisering gebaat is bij een bundeling van de expertise en middelen van de interne en de externe dimensie van het EU-beleid; is in dit verband van mening dat, uitgaande van een dergelijke holistische benadering, een adequaat antwoord kan worden geformuleerd om terrorisme en het ronselen van terroristen in de EU en de omliggende landen te bestrijden; verzoekt derhalve zowel de Commissie als de EDEO om, onder leiding en toezicht van de VV/HV en de eerste vicevoorzitter van de Commissie en met de steun van de coördinator voor terrorismebestrijding, samen een beleidsaanpak uit te werken waarin de instrumenten van sociaal beleid (waaronder werkgelegenheid, integratie en antidiscriminatie), humanitaire hulp, ontwikkeling, conflictoplossing, crisisbeheersing, handel, energie en andere beleidsterreinen die een interne of externe dimensie kunnen hebben, worden gecombineerd;

VIII.   
  De band tussen interne en externe veiligheid in de EU versterken

| 62. | onderstreept dat het cruciaal is dat de EU, waar dat mogelijk is en met inachtneming van de Europese wetten, beginselen en waarden en de internationale mensenrechten, een nauwe samenwerking tot stand brengt met derde landen, met name de transitolanden en de landen van bestemming, om te kunnen vaststellen wanneer EU-burgers en niet-Europese ingezetenen die zich bij de strijd van terroristische organisaties aansluiten, uitreizen of terugkeren; benadrukt eveneens de noodzaak van een versterking van de politieke dialoog en de gemeenschappelijke actieplannen ter bestrijding van radicalisering en terrorisme in het kader van de bilaterale betrekkingen alsook met regionale organisaties, zoals de Afrikaanse Unie en de Liga van Arabische Staten; |
| --- | --- |

62.

onderstreept dat het cruciaal is dat de EU, waar dat mogelijk is en met inachtneming van de Europese wetten, beginselen en waarden en de internationale mensenrechten, een nauwe samenwerking tot stand brengt met derde landen, met name de transitolanden en de landen van bestemming, om te kunnen vaststellen wanneer EU-burgers en niet-Europese ingezetenen die zich bij de strijd van terroristische organisaties aansluiten, uitreizen of terugkeren; benadrukt eveneens de noodzaak van een versterking van de politieke dialoog en de gemeenschappelijke actieplannen ter bestrijding van radicalisering en terrorisme in het kader van de bilaterale betrekkingen alsook met regionale organisaties, zoals de Afrikaanse Unie en de Liga van Arabische Staten;

| 63. | neemt ter kennis dat VV/HV Mogherini projecten ter voorkoming van radicalisering in derde landen, met name in Jordanië, Libanon en Irak, alsmede in de Maghreb en de Sahel, wil steunen, zoals aangegeven in het verslag over de uitvoering van de maatregelen waartoe de Europese Raad van 12 februari 2015 heeft besloten; onderstreept dat nu dient te worden gewaarborgd dat deze projecten zo snel mogelijk de noodzakelijke financiering ontvangen; |
| --- | --- |

63.

neemt ter kennis dat VV/HV Mogherini projecten ter voorkoming van radicalisering in derde landen, met name in Jordanië, Libanon en Irak, alsmede in de Maghreb en de Sahel, wil steunen, zoals aangegeven in het verslag over de uitvoering van de maatregelen waartoe de Europese Raad van 12 februari 2015 heeft besloten; onderstreept dat nu dient te worden gewaarborgd dat deze projecten zo snel mogelijk de noodzakelijke financiering ontvangen;

| 64. | verzoekt de EU de samenwerking met de regionale partners te versterken om de wapenhandel te beteugelen, met bijzondere aandacht voor de landen waar het terrorisme zijn oorsprong vindt, en om de uitvoer van wapens die kunnen worden gebruikt door terroristen nauwlettend te volgen; roept ook op tot versterking van de instrumenten van het buitenlands beleid en een grotere betrokkenheid bij derde landen om de financiering van terroristische organisaties tegen te gaan; vestigt de aandacht op de conclusies van de G20 van 16 november 2015, waarin de Financiële Actiegroep (Financial Action Task Force — FATF) wordt gevraagd voortvarender en doeltreffender te handelen wanneer het gaat om het droogleggen van de financieringsbronnen van terroristische organisaties; |
| --- | --- |

64.

verzoekt de EU de samenwerking met de regionale partners te versterken om de wapenhandel te beteugelen, met bijzondere aandacht voor de landen waar het terrorisme zijn oorsprong vindt, en om de uitvoer van wapens die kunnen worden gebruikt door terroristen nauwlettend te volgen; roept ook op tot versterking van de instrumenten van het buitenlands beleid en een grotere betrokkenheid bij derde landen om de financiering van terroristische organisaties tegen te gaan; vestigt de aandacht op de conclusies van de G20 van 16 november 2015, waarin de Financiële Actiegroep (Financial Action Task Force — FATF) wordt gevraagd voortvarender en doeltreffender te handelen wanneer het gaat om het droogleggen van de financieringsbronnen van terroristische organisaties;

| 65. | moedigt de EU aan om een gerichte en verbeterde dialoog over beveiliging en terrorismebestrijding te voeren met Algerije, Egypte, Irak, Israël, Jordanië, Marokko, Libanon, Saoedi-Arabië, Tunesië en de Samenwerkingsraad van de Golf, onder meer ook over statelijke betrokkenheid, nu of in het verleden, bij de ondersteuning van terroristische activiteiten; is ook van mening dat de samenwerking met Turkije dient te worden verbeterd, in overeenstemming met de conclusies van de Raad Algemene Zaken van december 2014; |
| --- | --- |

65.

moedigt de EU aan om een gerichte en verbeterde dialoog over beveiliging en terrorismebestrijding te voeren met Algerije, Egypte, Irak, Israël, Jordanië, Marokko, Libanon, Saoedi-Arabië, Tunesië en de Samenwerkingsraad van de Golf, onder meer ook over statelijke betrokkenheid, nu of in het verleden, bij de ondersteuning van terroristische activiteiten; is ook van mening dat de samenwerking met Turkije dient te worden verbeterd, in overeenstemming met de conclusies van de Raad Algemene Zaken van december 2014;

| 66. | roept de Raad op de regionale strategie voor Syrië en Irak en de op 16 maart 2015 goedgekeurde EU-strategie inzake terrorismebestrijding/buitenlandse strijders doorlopend te toetsen en uit te breiden in het licht van de ontwikkeling van de veiligheidssituatie in de zuidelijke buurlanden van de EU, samen met preventieve en andere initiatieven, zoals het RAN van de Commissie; verzoekt de lidstaten voorts om onderling respect en begrip te bevorderen als essentiële elementen van de strijd tegen het terrorisme, zowel binnen de EU en haar lidstaten als in derde landen; |
| --- | --- |

66.

roept de Raad op de regionale strategie voor Syrië en Irak en de op 16 maart 2015 goedgekeurde EU-strategie inzake terrorismebestrijding/buitenlandse strijders doorlopend te toetsen en uit te breiden in het licht van de ontwikkeling van de veiligheidssituatie in de zuidelijke buurlanden van de EU, samen met preventieve en andere initiatieven, zoals het RAN van de Commissie; verzoekt de lidstaten voorts om onderling respect en begrip te bevorderen als essentiële elementen van de strijd tegen het terrorisme, zowel binnen de EU en haar lidstaten als in derde landen;

| 67. | is ervan overtuigd dat de totstandbrenging van deze versterkte samenwerking van de Commissie en in het bijzonder van EDEO een extra inspanning vergt om de expertise op het gebied van terrorismebestrijding, non-conventionele gewapende conflicten en radicalisering te vergroten en te verbeteren, de huidige kennis van talen als het Arabisch, het Urdu, het Russisch en het Mandarijn te vergroten en te diversifiëren, omdat het daar momenteel bij de Europese voorlichtings- en inlichtingendiensten ten enenmale aan ontbreekt; vindt het van groot belang dat de oproep van de EU om tegen terrorisme, radicalisering en geweld te strijden, ook buiten haar grenzen kan worden gehoord door middel van een krachtig en doeltreffend optreden op het gebied van strategische voorlichting; |
| --- | --- |

67.

is ervan overtuigd dat de totstandbrenging van deze versterkte samenwerking van de Commissie en in het bijzonder van EDEO een extra inspanning vergt om de expertise op het gebied van terrorismebestrijding, non-conventionele gewapende conflicten en radicalisering te vergroten en te verbeteren, de huidige kennis van talen als het Arabisch, het Urdu, het Russisch en het Mandarijn te vergroten en te diversifiëren, omdat het daar momenteel bij de Europese voorlichtings- en inlichtingendiensten ten enenmale aan ontbreekt; vindt het van groot belang dat de oproep van de EU om tegen terrorisme, radicalisering en geweld te strijden, ook buiten haar grenzen kan worden gehoord door middel van een krachtig en doeltreffend optreden op het gebied van strategische voorlichting;

| 68. | steunt een intensievere internationale samenwerking en het delen van informatie tussen nationale inlichtingendiensten om EU-burgers te identificeren die dreigen te radicaliseren, gerekruteerd te worden en af te reizen om zich aan te sluiten bij jihadistische of andere extremistische groeperingen; benadrukt dat de landen in de MENA-regio en op de Westelijke Balkan moeten worden ondersteund bij hun inspanningen om de stroom van buitenlandse strijders in te dammen en te verhinderen dat jihadistische organisaties misbruik maken van de politieke instabiliteit binnen hun grenzen; |
| --- | --- |

68.

steunt een intensievere internationale samenwerking en het delen van informatie tussen nationale inlichtingendiensten om EU-burgers te identificeren die dreigen te radicaliseren, gerekruteerd te worden en af te reizen om zich aan te sluiten bij jihadistische of andere extremistische groeperingen; benadrukt dat de landen in de MENA-regio en op de Westelijke Balkan moeten worden ondersteund bij hun inspanningen om de stroom van buitenlandse strijders in te dammen en te verhinderen dat jihadistische organisaties misbruik maken van de politieke instabiliteit binnen hun grenzen;

| 69. | beseft dat de radicalisering en werving van personen door terroristische netwerken een wereldwijd fenomeen is; is van mening dat op dit fenomeen internationaal gereageerd moet worden en niet alleen lokaal of Europees; acht het daarom noodzakelijk nauwer met derde landen samen te werken om de netwerken voor de werving van strijders bloot te leggen en de beveiliging aan de grenzen van de betrokken landen op te voeren; herhaalt ook dat de samenwerking met belangrijke partnerlanden die voor soortgelijke uitdagingen staan moet worden geïntensiveerd via diplomatie, politieke dialoog en samenwerking op inlichtingengebied; |
| --- | --- |

69.

beseft dat de radicalisering en werving van personen door terroristische netwerken een wereldwijd fenomeen is; is van mening dat op dit fenomeen internationaal gereageerd moet worden en niet alleen lokaal of Europees; acht het daarom noodzakelijk nauwer met derde landen samen te werken om de netwerken voor de werving van strijders bloot te leggen en de beveiliging aan de grenzen van de betrokken landen op te voeren; herhaalt ook dat de samenwerking met belangrijke partnerlanden die voor soortgelijke uitdagingen staan moet worden geïntensiveerd via diplomatie, politieke dialoog en samenwerking op inlichtingengebied;

| 70. | benadrukt dat de wereldwijde omvang van de terreurdreiging een doeltreffend en gemeenschappelijk internationaal optreden vereist dat erop gericht is de wapensmokkel naar landen die de vrede en de internationale veiligheid bedreigen resoluut te stoppen; |
| --- | --- |

70.

benadrukt dat de wereldwijde omvang van de terreurdreiging een doeltreffend en gemeenschappelijk internationaal optreden vereist dat erop gericht is de wapensmokkel naar landen die de vrede en de internationale veiligheid bedreigen resoluut te stoppen;

| 71. | verheugt zich over de toekenning door de Commissie in april 2015 van een begroting van 10 miljoen EUR voor de financiering van een programma om de partnerlanden te helpen radicalisering te bestrijden in de regio Sahel-Maghreb en de toestroom van buitenlandse strijders uit Noord-Afrika, het Midden-Oosten en de Westelijke Balkan in te dammen (een eerste schijf van 5 miljoen EUR voor technische bijstand ter versterking van de capaciteit van het strafrechtelijke personeel om zaken waarbij (potentiële) buitenlandse strijders betrokken zijn, te onderzoeken, vervolging in te stellen en uitspraak te doen; een tweede schijf van 5 miljoen EUR voor de financiering van programma's ter bestrijding van radicalisering in de regio Sahel-Maghreb); benadrukt hoe belangrijk het is toezicht te houden op het correcte gebruik van deze financiering om ervoor te zorgen dat er geen projecten mee gefinancierd worden die verband houden met proselitisme, indoctrinatie en andere extremistische doeleinden; |
| --- | --- |

71.

verheugt zich over de toekenning door de Commissie in april 2015 van een begroting van 10 miljoen EUR voor de financiering van een programma om de partnerlanden te helpen radicalisering te bestrijden in de regio Sahel-Maghreb en de toestroom van buitenlandse strijders uit Noord-Afrika, het Midden-Oosten en de Westelijke Balkan in te dammen (een eerste schijf van 5 miljoen EUR voor technische bijstand ter versterking van de capaciteit van het strafrechtelijke personeel om zaken waarbij (potentiële) buitenlandse strijders betrokken zijn, te onderzoeken, vervolging in te stellen en uitspraak te doen; een tweede schijf van 5 miljoen EUR voor de financiering van programma's ter bestrijding van radicalisering in de regio Sahel-Maghreb); benadrukt hoe belangrijk het is toezicht te houden op het correcte gebruik van deze financiering om ervoor te zorgen dat er geen projecten mee gefinancierd worden die verband houden met proselitisme, indoctrinatie en andere extremistische doeleinden;

IX.   
  Bevordering van de uitwisseling van goede praktijken inzake deradicalisering

| 72. | is van mening dat de ontwikkeling van een alomvattend beleid gericht op het voorkomen van de radicalisering en werving van Europese burgers door terroristische organisaties geen zoden aan de dijk kan zetten als dit niet gepaard gaat met een proactief deradicaliserings- en integratiebeleid; verzoekt daarom de EU de uitwisseling van goede praktijken tussen de lidstaten alsook met derde landen die reeds ervaring hebben opgedaan en positieve resultaten hebben behaald op dit gebied, te stimuleren met het oog op het opzetten van voorzieningen voor de deradicalisering van Europese burgers en legaal in de EU verblijvende niet-EU-onderdanen, om te voorkomen dat zij uitreizen of om hen bij terugkeer in EU te begeleiden; wijst erop dat ook de familie van dergelijke personen moet worden ondersteund; |
| --- | --- |

72.

is van mening dat de ontwikkeling van een alomvattend beleid gericht op het voorkomen van de radicalisering en werving van Europese burgers door terroristische organisaties geen zoden aan de dijk kan zetten als dit niet gepaard gaat met een proactief deradicaliserings- en integratiebeleid; verzoekt daarom de EU de uitwisseling van goede praktijken tussen de lidstaten alsook met derde landen die reeds ervaring hebben opgedaan en positieve resultaten hebben behaald op dit gebied, te stimuleren met het oog op het opzetten van voorzieningen voor de deradicalisering van Europese burgers en legaal in de EU verblijvende niet-EU-onderdanen, om te voorkomen dat zij uitreizen of om hen bij terugkeer in EU te begeleiden; wijst erop dat ook de familie van dergelijke personen moet worden ondersteund;

| 73. | stelt de lidstaten voor na te denken over de aanstelling van mentoren of begeleiders bij de deradicalisering van EU-burgers die gedesillusioneerd over hun ervaringen terugkeren uit conflictgebieden, om hun re-integratie in de samenleving met behulp van adequate programma's te ondersteunen; onderstreept de noodzaak van een betere uitwisseling van beste praktijken op dit gebied tussen de lidstaten; onderstreept dat de mentoren bereid dienen te zijn om door middel van een passende opleiding een bijdrage te leveren aan de specifieke programma's; |
| --- | --- |

73.

stelt de lidstaten voor na te denken over de aanstelling van mentoren of begeleiders bij de deradicalisering van EU-burgers die gedesillusioneerd over hun ervaringen terugkeren uit conflictgebieden, om hun re-integratie in de samenleving met behulp van adequate programma's te ondersteunen; onderstreept de noodzaak van een betere uitwisseling van beste praktijken op dit gebied tussen de lidstaten; onderstreept dat de mentoren bereid dienen te zijn om door middel van een passende opleiding een bijdrage te leveren aan de specifieke programma's;

| 74. | pleit voor een gestructureerde voorlichtingscampagne op EU-niveau, waarbij gebruikgemaakt wordt van de lotgevallen van voormalige Europese „buitenlandse strijders” die met succes zijn gederadicaliseerd en wier traumatische ervaringen moeten helpen om de uiterst perverse en bedrieglijke godsdienstige motieven aan de kaak te stellen die mensen ertoe brengen om zich bij terroristische organisaties als IS aan te sluiten; moedigt daarom de lidstaten aan om platforms te creëren voor ontmoetingen en gesprekken met deze oud-strijders; onderstreept verder dat de confrontatie met terrorismeslachtoffers een doeltreffende methode blijkt te zijn om het radicale discours van zijn religieuze aura of ideologische bekoring te ontdoen; stelt voor deze campagne als hulpmiddel in te zetten in deradicaliseringsprocessen in gevangenissen, scholen en alle inrichtingen die zich toeleggen op preventie en rehabilitatie; verzoekt voorts de Commissie de nationale voorlichtingscampagnes met name financieel te ondersteunen en ze te coördineren; |
| --- | --- |

74.

pleit voor een gestructureerde voorlichtingscampagne op EU-niveau, waarbij gebruikgemaakt wordt van de lotgevallen van voormalige Europese „buitenlandse strijders” die met succes zijn gederadicaliseerd en wier traumatische ervaringen moeten helpen om de uiterst perverse en bedrieglijke godsdienstige motieven aan de kaak te stellen die mensen ertoe brengen om zich bij terroristische organisaties als IS aan te sluiten; moedigt daarom de lidstaten aan om platforms te creëren voor ontmoetingen en gesprekken met deze oud-strijders; onderstreept verder dat de confrontatie met terrorismeslachtoffers een doeltreffende methode blijkt te zijn om het radicale discours van zijn religieuze aura of ideologische bekoring te ontdoen; stelt voor deze campagne als hulpmiddel in te zetten in deradicaliseringsprocessen in gevangenissen, scholen en alle inrichtingen die zich toeleggen op preventie en rehabilitatie; verzoekt voorts de Commissie de nationale voorlichtingscampagnes met name financieel te ondersteunen en ze te coördineren;

X.   
  Ontmanteling van terroristische groeperingen

| 75. | onderstreept dat het witwassen van geld, belastingontduiking en andere fiscale misdrijven in bepaalde gevallen belangrijke financieringsbronnen zijn voor terrorisme en onze interne veiligheid bedreigen en dat daarom voorrang dient te worden gegeven aan de opsporing en bestrijding van misdrijven die de financiële belangen van de EU schaden; |
| --- | --- |

75.

onderstreept dat het witwassen van geld, belastingontduiking en andere fiscale misdrijven in bepaalde gevallen belangrijke financieringsbronnen zijn voor terrorisme en onze interne veiligheid bedreigen en dat daarom voorrang dient te worden gegeven aan de opsporing en bestrijding van misdrijven die de financiële belangen van de EU schaden;

| 76. | benadrukt dat terroristische organisaties als IS/Da’esh en Jabhat al-Nusra in Irak en Syrië aanzienlijke financiële middelen hebben verzameld die afkomstig zijn van oliesmokkel, de verkoop van gestolen goederen, kidnapping en afpersing, beslaglegging op bankrekeningen en antieksmokkel; dringt er daarom op aan dat de landen en tussenpersonen die bijdragen aan deze zwarte markt geïdentificeerd worden en dat er zo snel mogelijk een einde gesteld wordt aan hun activiteiten; |
| --- | --- |

76.

benadrukt dat terroristische organisaties als IS/Da’esh en Jabhat al-Nusra in Irak en Syrië aanzienlijke financiële middelen hebben verzameld die afkomstig zijn van oliesmokkel, de verkoop van gestolen goederen, kidnapping en afpersing, beslaglegging op bankrekeningen en antieksmokkel; dringt er daarom op aan dat de landen en tussenpersonen die bijdragen aan deze zwarte markt geïdentificeerd worden en dat er zo snel mogelijk een einde gesteld wordt aan hun activiteiten;

| 77. | verleent zijn steun aan maatregelen om terroristische organisaties van binnenuit te verzwakken en hun huidige invloed op EU-burgers en onderdanen van derde landen die legaal in de EU verblijven terug te dringen; roept de Commissie en de bevoegde agentschappen op zich te buigen over maatregelen om terroristische groeperingen te ontmantelen en hun financiering in kaart te brengen; pleit derhalve voor een betere samenwerking tussen de financiële inlichtingeneenheden van de lidstaten en de snelle omzetting en tenuitvoerlegging van het antiwitwaspakket; moedigt de Commissie aan een verordening voor te stellen voor het in kaart brengen en blokkeren van de financieringskanalen van terreurgroepen en het optreden tegen de wijze waarop deze groepen worden gefinancierd; verzoekt de Commissie derhalve om de oprichting van een gemeenschappelijk Europees systeem voor het traceren van terrorismefinanciering opnieuw in overweging te nemen; moedigt de lidstaten aan om de hoogste normen inzake transparantie toe te passen ten aanzien van de toegang tot informatie over de uiteindelijke begunstigden van alle ondernemingsstructuren in de EU en in schimmige rechtsgebieden die eventueel voor de financiering van terroristische organisaties worden gebruikt; |
| --- | --- |

77.

verleent zijn steun aan maatregelen om terroristische organisaties van binnenuit te verzwakken en hun huidige invloed op EU-burgers en onderdanen van derde landen die legaal in de EU verblijven terug te dringen; roept de Commissie en de bevoegde agentschappen op zich te buigen over maatregelen om terroristische groeperingen te ontmantelen en hun financiering in kaart te brengen; pleit derhalve voor een betere samenwerking tussen de financiële inlichtingeneenheden van de lidstaten en de snelle omzetting en tenuitvoerlegging van het antiwitwaspakket; moedigt de Commissie aan een verordening voor te stellen voor het in kaart brengen en blokkeren van de financieringskanalen van terreurgroepen en het optreden tegen de wijze waarop deze groepen worden gefinancierd; verzoekt de Commissie derhalve om de oprichting van een gemeenschappelijk Europees systeem voor het traceren van terrorismefinanciering opnieuw in overweging te nemen; moedigt de lidstaten aan om de hoogste normen inzake transparantie toe te passen ten aanzien van de toegang tot informatie over de uiteindelijke begunstigden van alle ondernemingsstructuren in de EU en in schimmige rechtsgebieden die eventueel voor de financiering van terroristische organisaties worden gebruikt;

| 78. | is verheugd over de recente goedkeuring van de Europese veiligheidsagenda waarin belangrijke stappen worden voorgesteld om terrorisme en radicalisering doeltreffender te bestrijden, onder meer de oprichting van het Europees Centrum voor terrorismebestrijding binnen Europol; roept de lidstaten op om de bestaande voorzieningen optimaal te benutten en vraagt de Commissie om voldoende financiële en personele middelen uit te trekken om de voorgestelde maatregelen daadwerkelijk te kunnen uitvoeren; |
| --- | --- |

78.

is verheugd over de recente goedkeuring van de Europese veiligheidsagenda waarin belangrijke stappen worden voorgesteld om terrorisme en radicalisering doeltreffender te bestrijden, onder meer de oprichting van het Europees Centrum voor terrorismebestrijding binnen Europol; roept de lidstaten op om de bestaande voorzieningen optimaal te benutten en vraagt de Commissie om voldoende financiële en personele middelen uit te trekken om de voorgestelde maatregelen daadwerkelijk te kunnen uitvoeren;

| 79. | herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om de EU-vuurwapenwetgeving spoedig te evalueren door een herziening van Richtlijn 91/477/EEG om de rol van nationale politiediensten en onderzoeksautoriteiten bij het opsporen en bestrijden van wapenhandel op de zwarte markt en het „dark net” te vergemakkelijken, en verzoekt de Commissie gemeenschappelijke normen voor het onbruikbaar maken van vuurwapens naar voren te schuiven zodat onbruikbaar gemaakte vuurwapens onomkeerbaar onklaar worden gemaakt; |
| --- | --- |

79.

herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om de EU-vuurwapenwetgeving spoedig te evalueren door een herziening van Richtlijn 91/477/EEG om de rol van nationale politiediensten en onderzoeksautoriteiten bij het opsporen en bestrijden van wapenhandel op de zwarte markt en het „dark net” te vergemakkelijken, en verzoekt de Commissie gemeenschappelijke normen voor het onbruikbaar maken van vuurwapens naar voren te schuiven zodat onbruikbaar gemaakte vuurwapens onomkeerbaar onklaar worden gemaakt;

| 80. | bepleit een geharmoniseerde aanpak bij de strafrechtelijke definitie van haatzaaiende boodschappen, een misdrijf dat zowel online en offline wordt gepleegd door radicalen die anderen ertoe aanzetten de grondrechten te minachten en te schenden; stelt voor om dit specifieke misdrijf op te nemen in de desbetreffende kaderbesluiten van de Raad; |
| --- | --- |

80.

bepleit een geharmoniseerde aanpak bij de strafrechtelijke definitie van haatzaaiende boodschappen, een misdrijf dat zowel online en offline wordt gepleegd door radicalen die anderen ertoe aanzetten de grondrechten te minachten en te schenden; stelt voor om dit specifieke misdrijf op te nemen in de desbetreffende kaderbesluiten van de Raad;

| 81. | verzoekt de lidstaten mee te werken aan het traceren van de externe geldstromen en te zorgen voor en blijk te geven van transparantie in hun betrekkingen met bepaalde Golfstaten, teneinde de samenwerking te versterken en zo licht te werpen op de financiering van terrorisme en fundamentalisme in Afrika en het Midden-Oosten, maar ook van bepaalde organisaties in Europa; spoort de lidstaten ertoe aan mee te werken aan de uitbanning van de zwarte markt voor olie, een essentiële inkomstenbron voor terroristische organisaties; is van mening dat de lidstaten niet mogen aarzelen om beperkende maatregelen in te stellen tegen individuen en organisaties indien er geloofwaardig bewijs is dat zij terrorisme financieren of er op een andere manier aan medeplichtig zijn; |
| --- | --- |

81.

verzoekt de lidstaten mee te werken aan het traceren van de externe geldstromen en te zorgen voor en blijk te geven van transparantie in hun betrekkingen met bepaalde Golfstaten, teneinde de samenwerking te versterken en zo licht te werpen op de financiering van terrorisme en fundamentalisme in Afrika en het Midden-Oosten, maar ook van bepaalde organisaties in Europa; spoort de lidstaten ertoe aan mee te werken aan de uitbanning van de zwarte markt voor olie, een essentiële inkomstenbron voor terroristische organisaties; is van mening dat de lidstaten niet mogen aarzelen om beperkende maatregelen in te stellen tegen individuen en organisaties indien er geloofwaardig bewijs is dat zij terrorisme financieren of er op een andere manier aan medeplichtig zijn;

| 82. | verzet zich krachtig tegen elke poging om aspecten die zich richten op de bestrijding van terroristische en extremistische daden op zich uit het verslag te verwijderen; is van mening dat het nutteloos en contraproductief is om de koppeling tussen het bestrijden van radicalisering en het bestrijden van uitingen ervan te verbreken; verzoekt de Raad om een zwarte lijst op te stellen van Europese jihadisten en jihadistische terreurverdachten; |
| --- | --- |

82.

verzet zich krachtig tegen elke poging om aspecten die zich richten op de bestrijding van terroristische en extremistische daden op zich uit het verslag te verwijderen; is van mening dat het nutteloos en contraproductief is om de koppeling tussen het bestrijden van radicalisering en het bestrijden van uitingen ervan te verbreken; verzoekt de Raad om een zwarte lijst op te stellen van Europese jihadisten en jihadistische terreurverdachten;

o

o o

| 83. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten van de EU, de Verenigde Naties, de Raad van Europa, de Afrikaanse Unie en de lidstaten van de Unie voor het Middellandse Zeegebied, de Liga van Arabische Staten en de Organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa. |
| --- | --- |

83.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten van de EU, de Verenigde Naties, de Raad van Europa, de Afrikaanse Unie en de lidstaten van de Unie voor het Middellandse Zeegebied, de Liga van Arabische Staten en de Organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa.

---

(1)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0384.

(2)  Aangenomen teksten, P8_TA(2014)0102.

(3)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0032.

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/117 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/117

---

P8_TA(2015)0411

Strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020 (2015/2107(INI))

(2017/C 366/09)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, met name de preambule en de artikelen 3 en 6 daarvan, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, met name de preambule en de artikelen 3 en 6 daarvan,

| — | gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, met name de artikelen 3, 6, 9, 20, 151, 152, 153, 154, 156, 159 en 168 daarvan, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, met name de artikelen 3, 6, 9, 20, 151, 152, 153, 154, 156, 159 en 168 daarvan,

| — | gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name de artikelen 1, 3, 27, 31, 32 en 33 daarvan, |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name de artikelen 1, 3, 27, 31, 32 en 33 daarvan,

| — | gezien het Europees Sociaal Handvest van 3 mei 1996, met name deel I en deel II, artikel 3 daarvan, |
| --- | --- |

—

gezien het Europees Sociaal Handvest van 3 mei 1996, met name deel I en deel II, artikel 3 daarvan,

| — | gezien de verklaring van Philadelphia van 10 mei 1944 over de doelen en doelstellingen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van Philadelphia van 10 mei 1944 over de doelen en doelstellingen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO),

| — | gezien de conventies en aanbevelingen van de IAO op het gebied van de gezondheid en veiligheid op het werk, |
| --- | --- |

—

gezien de conventies en aanbevelingen van de IAO op het gebied van de gezondheid en veiligheid op het werk,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 27 februari 2015 over het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020 (6535/15) en de conclusies van de Raad van 5 oktober 2015 over een nieuwe agenda voor gezondheid en veiligheid op het werk om betere arbeidsomstandigheden te bevorderen, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 27 februari 2015 over het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020 (6535/15) en de conclusies van de Raad van 5 oktober 2015 over een nieuwe agenda voor gezondheid en veiligheid op het werk om betere arbeidsomstandigheden te bevorderen,

| — | gezien Verordening (EG) nr. 1338/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 betreffende communautaire statistieken over de volksgezondheid en de gezondheid en veiligheid op het werk (1), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 1338/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 betreffende communautaire statistieken over de volksgezondheid en de gezondheid en veiligheid op het werk (1),

| — | gezien Richtlijn 89/391/EEG van 12 juni 1989 van de Raad betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk (2) (kaderrichtlijn) en de bijzondere richtlijnen hierover, |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 89/391/EEG van 12 juni 1989 van de Raad betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk (2) (kaderrichtlijn) en de bijzondere richtlijnen hierover,

| — | gezien Richtlijn 2003/88/EG van het Europees Parlement en de Raad van 4 november 2003 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd (3), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2003/88/EG van het Europees Parlement en de Raad van 4 november 2003 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd (3),

| — | gezien Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (4), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (4),

| — | gezien Richtlijn 2007/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2007 tot wijziging van Richtlijn 89/391/EEG van de Raad, de daaruit voortvloeiende afzonderlijke richtlijnen, alsmede de Richtlijnen 83/477/EEG, 91/383/EEG, 92/29/EEG en 94/33/EG van de Raad, met het oog op de vereenvoudiging en rationalisatie van de verslagen over de praktische tenuitvoerlegging (5), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2007/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2007 tot wijziging van Richtlijn 89/391/EEG van de Raad, de daaruit voortvloeiende afzonderlijke richtlijnen, alsmede de Richtlijnen 83/477/EEG, 91/383/EEG, 92/29/EEG en 94/33/EG van de Raad, met het oog op de vereenvoudiging en rationalisatie van de verslagen over de praktische tenuitvoerlegging (5),

| — | gezien de mededeling van de Commissie over het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020 (COM(2014)0332), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie over het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020 (COM(2014)0332),

| — | gezien de mededeling van de Commissie „Verbetering van de arbeidskwaliteit en -productiviteit: communautaire strategie 2007-2012 voor de gezondheid en veiligheid op het werk” (COM(2007)0062), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie „Verbetering van de arbeidskwaliteit en -productiviteit: communautaire strategie 2007-2012 voor de gezondheid en veiligheid op het werk” (COM(2007)0062),

| — | gezien de mededeling van de Commissie „Vernieuwde sociale agenda: kansen, toegang en solidariteit in het Europa van de 21st eeuw” (COM(2008)0412), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie „Vernieuwde sociale agenda: kansen, toegang en solidariteit in het Europa van de 21st eeuw” (COM(2008)0412),

| — | gezien het verslag van de Commissie over de uitvoering van het door de sociale partners goedgekeurde kaderakkoord over stress op het werk (SEC(2011)0241), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie over de uitvoering van het door de sociale partners goedgekeurde kaderakkoord over stress op het werk (SEC(2011)0241),

| — | gezien „EUROPA 2020 — Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” (COM(2010)2020) en de voornaamste doelstelling ervan, te weten de participatiegraad in de Europese Unie op te trekken tot 75 % tegen het einde van het decennium, onder meer via een grotere vertegenwoordiging van vrouwen en oudere werknemers en een betere integratie van migranten in de beroepsbevolking, |
| --- | --- |

—

gezien „EUROPA 2020 — Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” (COM(2010)2020) en de voornaamste doelstelling ervan, te weten de participatiegraad in de Europese Unie op te trekken tot 75 % tegen het einde van het decennium, onder meer via een grotere vertegenwoordiging van vrouwen en oudere werknemers en een betere integratie van migranten in de beroepsbevolking,

| — | gezien het witboek van de Europese Commissie over „Een agenda voor adequate, veilige en duurzame pensioenen” (COM(2012)0055), |
| --- | --- |

—

gezien het witboek van de Europese Commissie over „Een agenda voor adequate, veilige en duurzame pensioenen” (COM(2012)0055),

| — | gezien de mededeling van de Commissie getiteld „Tussenopname van de Europa 2020-strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” (COM(2014)0130), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie getiteld „Tussenopname van de Europa 2020-strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” (COM(2014)0130),

| — | gezien de jaarlijkse groeianalyse 2015 (COM(2014)0902) en het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid (COM(2014)0906), |
| --- | --- |

—

gezien de jaarlijkse groeianalyse 2015 (COM(2014)0902) en het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid (COM(2014)0906),

| — | gezien zijn resolutie van 20 september 2001 over pesterij op het werk (6), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 20 september 2001 over pesterij op het werk (6),

| — | gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement tot toezending van de Europese kaderovereenkomst over geweld en pesterijen op het werk (COM(2007)0686), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement tot toezending van de Europese kaderovereenkomst over geweld en pesterijen op het werk (COM(2007)0686),

| — | gezien zijn resolutie van 24 februari 2005 over bevordering van de gezondheid en de veiligheid op het werk (7), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 24 februari 2005 over bevordering van de gezondheid en de veiligheid op het werk (7),

| — | gezien zijn resolutie van 6 juli 2006 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende de bescherming van werknemers in de gezondheidszorg in Europa tegen door bloed overgedragen infecties als gevolg van prikaccidenten (8), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 6 juli 2006 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende de bescherming van werknemers in de gezondheidszorg in Europa tegen door bloed overgedragen infecties als gevolg van prikaccidenten (8),

| — | gezien zijn resolutie van 23 mei 2007 over bevordering van waardig werk voor iedereen (9), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 23 mei 2007 over bevordering van waardig werk voor iedereen (9),

| — | gezien zijn resolutie van 15 januari 2008 over de communautaire strategie 2007-2012 voor gezondheid en veiligheid op het werk (10), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 15 januari 2008 over de communautaire strategie 2007-2012 voor gezondheid en veiligheid op het werk (10),

| — | gezien zijn resolutie van 26 maart 2009 over maatschappelijk verantwoord ondernemen in het kader van internationale handelsovereenkomsten (11), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 26 maart 2009 over maatschappelijk verantwoord ondernemen in het kader van internationale handelsovereenkomsten (11),

| — | gezien zijn resolutie van 15 december 2011 over de tussentijdse evaluatie van de Europese strategie 2007-2012 voor de gezondheid en veiligheid op het werk (12), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 15 december 2011 over de tussentijdse evaluatie van de Europese strategie 2007-2012 voor de gezondheid en veiligheid op het werk (12),

| — | gezien zijn resolutie van 14 maart 2013 over aan asbest gerelateerde bedreigingen voor de gezondheid op de werkplek en vooruitzichten op afschaffing van alle bestaande vormen van asbest (13), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 14 maart 2013 over aan asbest gerelateerde bedreigingen voor de gezondheid op de werkplek en vooruitzichten op afschaffing van alle bestaande vormen van asbest (13),

| — | gezien zijn resolutie van 14 januari 2014 over doeltreffende arbeidsinspecties als middel om de arbeidsomstandigheden in Europa te verbeteren (14), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 14 januari 2014 over doeltreffende arbeidsinspecties als middel om de arbeidsomstandigheden in Europa te verbeteren (14),

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 11 december 2014 en het advies van het Comité van de Regio's van 12 februari 2015 over de mededeling van de Commissie inzake een strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 11 december 2014 en het advies van het Comité van de Regio's van 12 februari 2015 over de mededeling van de Commissie inzake een strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020,

| — | gezien Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep, |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep,

| — | gezien het gemeenschappelijk optreden inzake geestelijke gezondheid en welzijn dat gestart is in 2013, |
| --- | --- |

—

gezien het gemeenschappelijk optreden inzake geestelijke gezondheid en welzijn dat gestart is in 2013,

| — | gezien het „Denk eerst klein”-beginsel en de „Small Business Act for Europe”; |
| --- | --- |

—

gezien het „Denk eerst klein”-beginsel en de „Small Business Act for Europe”;

| — | gezien de huidige campagne van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) met als titel „Healthy Workplaces Manage Stress” (Gezondheid op de werkplek: omgaan met stress), |
| --- | --- |

—

gezien de huidige campagne van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) met als titel „Healthy Workplaces Manage Stress” (Gezondheid op de werkplek: omgaan met stress),

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A8-0312/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A8-0312/2015),

| A. | overwegende dat een goede lichamelijke en geestelijke gezondheid een grondrecht (15) is van individuele werknemers, dat op zich al waardevol is; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat een goede lichamelijke en geestelijke gezondheid een grondrecht (15) is van individuele werknemers, dat op zich al waardevol is;

| B. | overwegende dat de economische crisis heeft geleid tot verhoogde baanonzekerheid en atypische werkgelegenheid, alsmede verminderde bedrijfswinsten, met name voor mkb's; overwegende dat dit niet mag betekenen dat het belang van gezondheid en veiligheid op het werk uit het oog wordt verloren, alsmede de hoge maatschappelijke en individuele kosten van ongevallen op de werkplek die het gevolg zijn van niet-naleving; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de economische crisis heeft geleid tot verhoogde baanonzekerheid en atypische werkgelegenheid, alsmede verminderde bedrijfswinsten, met name voor mkb's; overwegende dat dit niet mag betekenen dat het belang van gezondheid en veiligheid op het werk uit het oog wordt verloren, alsmede de hoge maatschappelijke en individuele kosten van ongevallen op de werkplek die het gevolg zijn van niet-naleving;

| C. | overwegende dat gezondheid en veiligheid op het werk van fundamenteel belang zijn voor de maatschappij, alsmede een investering die een positief effect heeft op de productiviteit en het concurrentievermogen van bedrijven en ook de houdbaarheid van de socialezekerheidssystemen bevordert en mensen in staat stelt in goede gezondheid hun werk te doen tot zij de pensioengerechtigde leeftijd bereiken; overwegende dat ongevallen op de werkplek en beroepsziekten een zware maatschappelijke last vormen en dat verbeteringen van de gezondheid en veiligheid op het werk in heel Europa kunnen bijdragen tot economisch herstel en tot het verwezenlijken van de Europa 2020-doelstellingen, omdat er tot dusver weinig vooruitgang is geboekt ten aanzien van de doelstelling van een participatiegraad van 75 % voor 20- tot 64-jarigen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat gezondheid en veiligheid op het werk van fundamenteel belang zijn voor de maatschappij, alsmede een investering die een positief effect heeft op de productiviteit en het concurrentievermogen van bedrijven en ook de houdbaarheid van de socialezekerheidssystemen bevordert en mensen in staat stelt in goede gezondheid hun werk te doen tot zij de pensioengerechtigde leeftijd bereiken; overwegende dat ongevallen op de werkplek en beroepsziekten een zware maatschappelijke last vormen en dat verbeteringen van de gezondheid en veiligheid op het werk in heel Europa kunnen bijdragen tot economisch herstel en tot het verwezenlijken van de Europa 2020-doelstellingen, omdat er tot dusver weinig vooruitgang is geboekt ten aanzien van de doelstelling van een participatiegraad van 75 % voor 20- tot 64-jarigen;

| D. | overwegende dat het voorkómen van beroepsrisico's en het bevorderen van gezondheid en veiligheid op het werk van essentieel belang is om de arbeidsomstandigheden te verbeteren en zo de gezondheid van werknemers te beschermen, wat op zijn beurt weer substantiële maatschappelijke en economische voordelen oplevert voor de individuele werknemer en voor de maatschappij als geheel; overwegende dat 9 op 10 bedrijven in de EU-28 die regelmatig risicobeoordelingen uitvoeren, deze beoordelingen beschouwen als een nuttig instrument voor het management van veiligheid en gezondheid op het werk (16); |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het voorkómen van beroepsrisico's en het bevorderen van gezondheid en veiligheid op het werk van essentieel belang is om de arbeidsomstandigheden te verbeteren en zo de gezondheid van werknemers te beschermen, wat op zijn beurt weer substantiële maatschappelijke en economische voordelen oplevert voor de individuele werknemer en voor de maatschappij als geheel; overwegende dat 9 op 10 bedrijven in de EU-28 die regelmatig risicobeoordelingen uitvoeren, deze beoordelingen beschouwen als een nuttig instrument voor het management van veiligheid en gezondheid op het werk (16);

| E. | overwegende dat in artikel 153 van het VWEU staat dat de Unie het optreden van de lidstaten ter verbetering van met name het arbeidsmilieu zal ondersteunen en aanvullen om de veiligheid en gezondheid van werknemers te beschermen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat in artikel 153 van het VWEU staat dat de Unie het optreden van de lidstaten ter verbetering van met name het arbeidsmilieu zal ondersteunen en aanvullen om de veiligheid en gezondheid van werknemers te beschermen;

| F. | overwegende dat de vergrijzing van de EU-bevolking een van de voornaamste uitdagingen vormt voor de EU-lidstaten; overwegende dat de levensverwachting uiteenloopt naar gelang van de sociale en beroepsgroepen waartoe mensen behoren en de zwaarte van het werk; overwegende dat werknemers van boven de 55 jaar naast spier- en skeletaandoeningen zeer vatbaar zijn voor kanker, hartziekten en slaapstoornissen (17); overwegende dat de indicator voor gezonde levensjaren tussen 2010 en 2013 is gedaald met 1,1 jaar voor vrouwen en met 0,4 jaar voor mannen, wat benadrukt dat de levensverwachting in goede gezondheid moet worden verlengd, waardoor er ook meer mensen op de arbeidsmarkt actief kunnen blijven tot zij de pensioengerechtigde leeftijd bereiken; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de vergrijzing van de EU-bevolking een van de voornaamste uitdagingen vormt voor de EU-lidstaten; overwegende dat de levensverwachting uiteenloopt naar gelang van de sociale en beroepsgroepen waartoe mensen behoren en de zwaarte van het werk; overwegende dat werknemers van boven de 55 jaar naast spier- en skeletaandoeningen zeer vatbaar zijn voor kanker, hartziekten en slaapstoornissen (17); overwegende dat de indicator voor gezonde levensjaren tussen 2010 en 2013 is gedaald met 1,1 jaar voor vrouwen en met 0,4 jaar voor mannen, wat benadrukt dat de levensverwachting in goede gezondheid moet worden verlengd, waardoor er ook meer mensen op de arbeidsmarkt actief kunnen blijven tot zij de pensioengerechtigde leeftijd bereiken;

| G. | overwegende dat de verschillende soorten kanker de voornaamste, met het werk verband houdende doodsoorzaak vormen (18), gevolgd door hart- en vaatziekten en aandoeningen van de luchtwegen, terwijl bedrijfsongevallen slechts tot een gering aantal sterftegevallen leiden; overwegende dat chronische gezondheidsproblemen, zoals spier- en skeletaandoeningen (MSD) in de EU wijdverbreid zijn en mensen kunnen beletten om een betaalde baan aan te nemen of te behouden (19), en dat het identificeren van werknemers die risico's lopen van vitaal belang is; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de verschillende soorten kanker de voornaamste, met het werk verband houdende doodsoorzaak vormen (18), gevolgd door hart- en vaatziekten en aandoeningen van de luchtwegen, terwijl bedrijfsongevallen slechts tot een gering aantal sterftegevallen leiden; overwegende dat chronische gezondheidsproblemen, zoals spier- en skeletaandoeningen (MSD) in de EU wijdverbreid zijn en mensen kunnen beletten om een betaalde baan aan te nemen of te behouden (19), en dat het identificeren van werknemers die risico's lopen van vitaal belang is;

| H. | overwegende dat de administratieve rompslomp en de directe kosten die bedrijven maken ten gevolge van beleid op het gebied van gezondheid en veiligheid op de werkplek (GVW) dat het welzijn, de kwaliteit van de werkomgeving en de productiviteit bevordert, aanzienlijk lager zijn dan de kosten die verband houden met beroepsziekten en ongevallen op het werk die het EU-regelgevingskader beoogt te voorkomen (20); overwegende dat volgens sommige studies de 'winst uit preventie' voor bedrijven aanzienlijk kan zijn (21); |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de administratieve rompslomp en de directe kosten die bedrijven maken ten gevolge van beleid op het gebied van gezondheid en veiligheid op de werkplek (GVW) dat het welzijn, de kwaliteit van de werkomgeving en de productiviteit bevordert, aanzienlijk lager zijn dan de kosten die verband houden met beroepsziekten en ongevallen op het werk die het EU-regelgevingskader beoogt te voorkomen (20); overwegende dat volgens sommige studies de 'winst uit preventie' voor bedrijven aanzienlijk kan zijn (21);

| I. | overwegende dat het aantal ongevallen op de werkplek met dodelijke afloop en het aandeel werknemers dat aangeeft dat hun gezondheid en veiligheid gevaar lopen door hun werk per lidstaat (22) en per sector van economische activiteit aanzienlijk verschilt, waaruit duidelijk blijkt dat er op Europees niveau veel meer aandacht moet komen voor de uitvoering en handhaving van de bestaande GVW-wetgeving als een belangrijk element voor de waarborging van de gezondheid en productiviteit van werknemers; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat het aantal ongevallen op de werkplek met dodelijke afloop en het aandeel werknemers dat aangeeft dat hun gezondheid en veiligheid gevaar lopen door hun werk per lidstaat (22) en per sector van economische activiteit aanzienlijk verschilt, waaruit duidelijk blijkt dat er op Europees niveau veel meer aandacht moet komen voor de uitvoering en handhaving van de bestaande GVW-wetgeving als een belangrijk element voor de waarborging van de gezondheid en productiviteit van werknemers;

| J. | overwegende dat arbeidsgerelateerde stress, en met name psychosociale risico's in het algemeen, een toenemend probleem in de EU is en dat bijna de helft van alle werknemers stress ervaart op hun werk; overwegende dat arbeidsgerelateerde stress leidt tot verzuim, negatieve gevolgen heeft voor de productiviteit en bijna de helft van het aantal verloren werkdagen per jaar uitmaakt; overwegende dat maatregelen voor het aanpakken van psychosociale risico's van lidstaat tot lidstaat verschillen (23); |
| --- | --- |

J.

overwegende dat arbeidsgerelateerde stress, en met name psychosociale risico's in het algemeen, een toenemend probleem in de EU is en dat bijna de helft van alle werknemers stress ervaart op hun werk; overwegende dat arbeidsgerelateerde stress leidt tot verzuim, negatieve gevolgen heeft voor de productiviteit en bijna de helft van het aantal verloren werkdagen per jaar uitmaakt; overwegende dat maatregelen voor het aanpakken van psychosociale risico's van lidstaat tot lidstaat verschillen (23);

| K. | overwegende dat stevige, goed uitgevoerde en gehandhaafde GVW-wetgeving een belangrijke voorwaarde is om te voldoen aan de GVW-vereisten, die de gezondheid en productiviteit van werknemers tijdens hun beroepsleven waarborgen; overwegende dat arbeidsinspecties een belangrijke rol spelen bij de uitvoering van GVW-beleid op regionaal en lokaal niveau, en overwegende dat naleving van de wettelijke verplichtingen voor veel bedrijven de belangrijkste reden is om werk te maken van GVW en preventieve maatregelen te treffen (24); |
| --- | --- |

K.

overwegende dat stevige, goed uitgevoerde en gehandhaafde GVW-wetgeving een belangrijke voorwaarde is om te voldoen aan de GVW-vereisten, die de gezondheid en productiviteit van werknemers tijdens hun beroepsleven waarborgen; overwegende dat arbeidsinspecties een belangrijke rol spelen bij de uitvoering van GVW-beleid op regionaal en lokaal niveau, en overwegende dat naleving van de wettelijke verplichtingen voor veel bedrijven de belangrijkste reden is om werk te maken van GVW en preventieve maatregelen te treffen (24);

| L. | overwegende dat betrokkenheid, participatie en vertegenwoordiging van de werknemers op bedrijfsniveau en de inzet van het management belangrijk zijn voor een succesvolle preventie op de werkplek (25) en overwegende dat het percentage ongevallen en ziekten lager ligt in werkomgevingen met een vakbondsorganisatie; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat betrokkenheid, participatie en vertegenwoordiging van de werknemers op bedrijfsniveau en de inzet van het management belangrijk zijn voor een succesvolle preventie op de werkplek (25) en overwegende dat het percentage ongevallen en ziekten lager ligt in werkomgevingen met een vakbondsorganisatie;

| M. | overwegende dat de bestrijding van ongevallen op het werk in het algemeen alleen succesvol kan zijn met een benadering waarin de mens in elk opzicht centraal staat in het productieproces; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de bestrijding van ongevallen op het werk in het algemeen alleen succesvol kan zijn met een benadering waarin de mens in elk opzicht centraal staat in het productieproces;

| N. | overwegende dat er voldoende middelen nodig zijn om zowel nieuwe en opkomende als traditionele GVW-risico's, die onder meer verband houden met het gebruik van asbest, nanomaterialen, en psychosociale risico's, tegen te gaan; overwegende dat veel werknemers, met name bouwvakkers, mogelijk aan asbest worden blootgesteld; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat er voldoende middelen nodig zijn om zowel nieuwe en opkomende als traditionele GVW-risico's, die onder meer verband houden met het gebruik van asbest, nanomaterialen, en psychosociale risico's, tegen te gaan; overwegende dat veel werknemers, met name bouwvakkers, mogelijk aan asbest worden blootgesteld;

| O. | overwegende dat onzekere banen negatieve gevolgen hebben voor de veiligheid en gezondheid op het werk en de bestaande GVW-structuren ondermijnen; overwegende dat onzekere banen ertoe leiden dat werknemers worden uitgesloten van opleiding en toegang tot GVW-diensten en geassocieerd worden met geestelijke stress vanwege arbeidsonzekerheid (26); overwegende dat in Kaderrichtlijn 89/391/EEG is vastgelegd dat de werkgevers verantwoordelijk zijn voor de invoering van een systematisch preventiebeleid waarmee alle risico's worden gedekt; overwegende dat de uitbesteding van werk via onderaanneming en uitzendwerk het moeilijker kan maken na te gaan wie verantwoordelijk is voor de GVW-voorschriften; overwegende dat zwartwerk en schijnzelfstandigheid een groot probleem vormen voor de uitvoering van GVW-maatregelen en de gezondheid en veiligheid van werknemers; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat onzekere banen negatieve gevolgen hebben voor de veiligheid en gezondheid op het werk en de bestaande GVW-structuren ondermijnen; overwegende dat onzekere banen ertoe leiden dat werknemers worden uitgesloten van opleiding en toegang tot GVW-diensten en geassocieerd worden met geestelijke stress vanwege arbeidsonzekerheid (26); overwegende dat in Kaderrichtlijn 89/391/EEG is vastgelegd dat de werkgevers verantwoordelijk zijn voor de invoering van een systematisch preventiebeleid waarmee alle risico's worden gedekt; overwegende dat de uitbesteding van werk via onderaanneming en uitzendwerk het moeilijker kan maken na te gaan wie verantwoordelijk is voor de GVW-voorschriften; overwegende dat zwartwerk en schijnzelfstandigheid een groot probleem vormen voor de uitvoering van GVW-maatregelen en de gezondheid en veiligheid van werknemers;

| P. | overwegende dat de sociale partners een belangrijke rol spelen bij de uitwerking en uitvoering van het GVW-beleid, zowel op nationaal, internationaal als EU-niveau; overwegende dat in de artikelen 153 en 155 VWEU de bewegingsruimte en bevoegdheden van de sociale partners worden bepaald om te onderhandelen over overeenkomsten inzake gezondheid en veiligheid op het werk en om deze overeenkomsten te doen uitvoeren; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de sociale partners een belangrijke rol spelen bij de uitwerking en uitvoering van het GVW-beleid, zowel op nationaal, internationaal als EU-niveau; overwegende dat in de artikelen 153 en 155 VWEU de bewegingsruimte en bevoegdheden van de sociale partners worden bepaald om te onderhandelen over overeenkomsten inzake gezondheid en veiligheid op het werk en om deze overeenkomsten te doen uitvoeren;

| Q. | overwegende dat het EU-regelgevingskader erop gericht is ongevallen op de werkplek en beroepsziekten voor alle werknemers te voorkomen; overwegende dat werknemers wellicht minder goed geïnformeerd worden over veiligheids- en gezondheidsrisico's op het werk naarmate het bedrijf waar ze werken kleiner is; overwegende dat er geen enkel verband kan worden gelegd tussen het aantal ongevallen en de omvang van de onderneming, overwegende dat er wel een verband bestaat tussen het aantal ongevallen en het soort werk en de sector waarin de onderneming actief is (27); |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat het EU-regelgevingskader erop gericht is ongevallen op de werkplek en beroepsziekten voor alle werknemers te voorkomen; overwegende dat werknemers wellicht minder goed geïnformeerd worden over veiligheids- en gezondheidsrisico's op het werk naarmate het bedrijf waar ze werken kleiner is; overwegende dat er geen enkel verband kan worden gelegd tussen het aantal ongevallen en de omvang van de onderneming, overwegende dat er wel een verband bestaat tussen het aantal ongevallen en het soort werk en de sector waarin de onderneming actief is (27);

| R. | overwegende dat de beschikbaarheid en vergelijkbaarheid van gegevens over beroepsziekten op EU-niveau ontoereikend is (28); |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de beschikbaarheid en vergelijkbaarheid van gegevens over beroepsziekten op EU-niveau ontoereikend is (28);

| S. | overwegende dat seksuele intimidatie op het werk, en het daarmee gepaard gaande gevoel van onveiligheid, moeten worden bestreden; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat seksuele intimidatie op het werk, en het daarmee gepaard gaande gevoel van onveiligheid, moeten worden bestreden;

| T. | overwegende dat segregatie op de arbeidsmarkt, beloningsachterstand, werktijd, werkplekken, onzekere arbeidsvoorwaarden, seksisme en discriminatie tussen de seksen, alsook de verschillen in verband met specifieke fysieke aspecten van het moederschap, als evenzovele factoren op de arbeidsomstandigheden voor vrouwen van invloed zijn; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat segregatie op de arbeidsmarkt, beloningsachterstand, werktijd, werkplekken, onzekere arbeidsvoorwaarden, seksisme en discriminatie tussen de seksen, alsook de verschillen in verband met specifieke fysieke aspecten van het moederschap, als evenzovele factoren op de arbeidsomstandigheden voor vrouwen van invloed zijn;

| U. | overwegende dat het vooroordeel bestaat dat vrouwen banen hebben waarin zij minder risico's lopen, dat in Europa de algemene tendens is dat de arbeidsverdeling tussen mannen en vrouwen nimmer neutraal is en dat, in het algemeen, vanwege die verdeling de gezondheidsproblemen van vrouwen minder zichtbaar zijn, met als gevolg dat er minder aandacht voor preventie is bij vrouwenbanen; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat het vooroordeel bestaat dat vrouwen banen hebben waarin zij minder risico's lopen, dat in Europa de algemene tendens is dat de arbeidsverdeling tussen mannen en vrouwen nimmer neutraal is en dat, in het algemeen, vanwege die verdeling de gezondheidsproblemen van vrouwen minder zichtbaar zijn, met als gevolg dat er minder aandacht voor preventie is bij vrouwenbanen;

| V. | overwegende dat in de EU vrouwen aanzienlijk meer in de dienstensector werkzaam zijn dan in de industrie en voor het merendeel in de gezondheidszorg en de sociale sector, en in de detailhandel, de productiesector, educatieve en zakelijke activiteiten, met een toenemende concentratie van vrouwen in losse en deeltijdbanen, hetgeen aanzienlijke gevolgen heeft op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat in de EU vrouwen aanzienlijk meer in de dienstensector werkzaam zijn dan in de industrie en voor het merendeel in de gezondheidszorg en de sociale sector, en in de detailhandel, de productiesector, educatieve en zakelijke activiteiten, met een toenemende concentratie van vrouwen in losse en deeltijdbanen, hetgeen aanzienlijke gevolgen heeft op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk;

| W. | overwegende dat vrouwen met specifieke risico's worden geconfronteerd, zoals spier- en skeletaandoeningen of specifieke vormen van kanker, zoals borstkanker of baarmoederslijmvlieskanker, als gevolg van de aard van bepaalde soorten banen waarin zij oververtegenwoordigd zijn (29); |
| --- | --- |

W.

overwegende dat vrouwen met specifieke risico's worden geconfronteerd, zoals spier- en skeletaandoeningen of specifieke vormen van kanker, zoals borstkanker of baarmoederslijmvlieskanker, als gevolg van de aard van bepaalde soorten banen waarin zij oververtegenwoordigd zijn (29);

| X. | overwegende dat vrouwen meer met het werk samenhangende gezondheidsproblemen melden dan mannen, ongeacht het soort werk (30) , en dat zij met name blootstaan aan met leeftijd verband houdende ziekten; en dat daarom bij maatregelen ter verbetering van de gezondheid en veiligheid op het werk behoefte is aan een gender- en levenscyclusbenadering; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat vrouwen meer met het werk samenhangende gezondheidsproblemen melden dan mannen, ongeacht het soort werk (30) , en dat zij met name blootstaan aan met leeftijd verband houdende ziekten; en dat daarom bij maatregelen ter verbetering van de gezondheid en veiligheid op het werk behoefte is aan een gender- en levenscyclusbenadering;

| Y. | overwegende dat het voortplantingsvermogen kan worden bedreigd door de gezondheidsrisico's die kunnen ontstaan wanneer toekomstige ouders of hun ongeboren kinderen worden blootgesteld aan de gevolgen van milieuvervuiling en risicofactoren op het werk; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat het voortplantingsvermogen kan worden bedreigd door de gezondheidsrisico's die kunnen ontstaan wanneer toekomstige ouders of hun ongeboren kinderen worden blootgesteld aan de gevolgen van milieuvervuiling en risicofactoren op het werk;

| Z. | overwegende dat uit empirisch onderzoek blijkt dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in de besluitvorming inzake gezondheid en veiligheid; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat uit empirisch onderzoek blijkt dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in de besluitvorming inzake gezondheid en veiligheid;

| AA. | overwegende dat vrouwen in plattelandsgebieden grotere moeilijkheden ondervinden bij de uitoefening van hun arbeids- en gezondheidsrechten en nog minder toegang hebben tot elementaire gezondheidszorg, bijzondere medische behandelingen, en onderzoeken voor de vroegtijdige opsporing van kanker; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat vrouwen in plattelandsgebieden grotere moeilijkheden ondervinden bij de uitoefening van hun arbeids- en gezondheidsrechten en nog minder toegang hebben tot elementaire gezondheidszorg, bijzondere medische behandelingen, en onderzoeken voor de vroegtijdige opsporing van kanker;

Het strategische EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk (GVW)

| 1. | benadrukt dat elke werknemer, met inbegrip van werknemers in de publieke sector, recht heeft op het hoogste niveau van bescherming wat betreft gezondheid en veiligheid op het werk, en dat dit recht moet worden gewaarborgd, ongeacht de grootte van de onderneming, het onderliggende contract of de lidstaat waar hij werkzaam is; vraagt de Commissie een specifieke strategie uit te werken om alle vormen van arbeid in het EU-regelgevingskader op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk op te nemen; benadrukt dat er duidelijke en efficiënte regels moeten komen op het gebied van GVW; |
| --- | --- |

1.

benadrukt dat elke werknemer, met inbegrip van werknemers in de publieke sector, recht heeft op het hoogste niveau van bescherming wat betreft gezondheid en veiligheid op het werk, en dat dit recht moet worden gewaarborgd, ongeacht de grootte van de onderneming, het onderliggende contract of de lidstaat waar hij werkzaam is; vraagt de Commissie een specifieke strategie uit te werken om alle vormen van arbeid in het EU-regelgevingskader op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk op te nemen; benadrukt dat er duidelijke en efficiënte regels moeten komen op het gebied van GVW;

| 2. | is verheugd dat er vele belangrijke actieterreinen zijn aangemerkt in het strategische EU-GVW-kader; betreurt het evenwel dat de Commissie geen concrete doelstellingen heeft geformuleerd in het kader; benadrukt in deze context dat, op basis van wetenschappelijk bewijs en de resultaten van de evaluatie achteraf van de huidige EU-GVW-wetgeving, er naar aanleiding van de evaluatie-2016 meer concrete wetgevings- en/of niet-wetgevingsmaatregelen alsmede uitvoerings- en handhavingsinstrumenten in het strategisch kader moeten worden opgenomen; |
| --- | --- |

2.

is verheugd dat er vele belangrijke actieterreinen zijn aangemerkt in het strategische EU-GVW-kader; betreurt het evenwel dat de Commissie geen concrete doelstellingen heeft geformuleerd in het kader; benadrukt in deze context dat, op basis van wetenschappelijk bewijs en de resultaten van de evaluatie achteraf van de huidige EU-GVW-wetgeving, er naar aanleiding van de evaluatie-2016 meer concrete wetgevings- en/of niet-wetgevingsmaatregelen alsmede uitvoerings- en handhavingsinstrumenten in het strategisch kader moeten worden opgenomen;

| 3. | dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om indicatieve reductiedoelstellingen voor beroepsziekten en ongevallen op de werkplek te formuleren naar aanleiding van de evaluatie-2016 van het strategische EU-GVW-kader en om uit te gaan van de recentste collegiaal getoetste onderzoeksresultaten bij de evaluatie van het kader; dringt er bij de Commissie op aan speciale prioriteit toe te kennen aan die sectoren waarin werknemers worden blootgesteld aan de grootste risico's en te zorgen voor begeleiding en de uitwisseling van goede praktijken aan te moedigen voor de tenuitvoerlegging van GVW-beleid; |
| --- | --- |

3.

dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om indicatieve reductiedoelstellingen voor beroepsziekten en ongevallen op de werkplek te formuleren naar aanleiding van de evaluatie-2016 van het strategische EU-GVW-kader en om uit te gaan van de recentste collegiaal getoetste onderzoeksresultaten bij de evaluatie van het kader; dringt er bij de Commissie op aan speciale prioriteit toe te kennen aan die sectoren waarin werknemers worden blootgesteld aan de grootste risico's en te zorgen voor begeleiding en de uitwisseling van goede praktijken aan te moedigen voor de tenuitvoerlegging van GVW-beleid;

| 4. | betreurt de vertraging bij de opstelling van het huidige strategische EU-GVW-kader; is van mening dat er, gezien de vele uitdagingen waarmee de Europese werknemers, ondernemingen en arbeidsmarkten geconfronteerd worden, inclusief de door de Commissie vastgestelde uitdagingen, tijdig en daadwerkelijk maatregelen moeten worden getroffen; |
| --- | --- |

4.

betreurt de vertraging bij de opstelling van het huidige strategische EU-GVW-kader; is van mening dat er, gezien de vele uitdagingen waarmee de Europese werknemers, ondernemingen en arbeidsmarkten geconfronteerd worden, inclusief de door de Commissie vastgestelde uitdagingen, tijdig en daadwerkelijk maatregelen moeten worden getroffen;

| 5. | benadrukt dat het van vitaal belang is te zorgen voor een lichamelijk en mentaal veilige en gezonde arbeidsomgeving gedurende het werkzame leven van mensen om het doel van actief en gezond ouder worden voor alle werknemers te verwezenlijken; is van mening dat het voorkómen van beroepsziekten en arbeidsongevallen en meer aandacht voor de cumulatieve effecten van beroepsrisico's een meerwaarde biedt voor de werknemers en voor de maatschappij als geheel; |
| --- | --- |

5.

benadrukt dat het van vitaal belang is te zorgen voor een lichamelijk en mentaal veilige en gezonde arbeidsomgeving gedurende het werkzame leven van mensen om het doel van actief en gezond ouder worden voor alle werknemers te verwezenlijken; is van mening dat het voorkómen van beroepsziekten en arbeidsongevallen en meer aandacht voor de cumulatieve effecten van beroepsrisico's een meerwaarde biedt voor de werknemers en voor de maatschappij als geheel;

| 6. | onderstreept het feit dat concreet optreden vereist is om de effecten van de crisis tegen te gaan, door bedrijven te helpen die acties ondernemen om de veiligheid en de gezondheid op het werk te verbeteren; |
| --- | --- |

6.

onderstreept het feit dat concreet optreden vereist is om de effecten van de crisis tegen te gaan, door bedrijven te helpen die acties ondernemen om de veiligheid en de gezondheid op het werk te verbeteren;

Nationale strategieën

| 7. | benadrukt dat nationale GVW-strategieën essentieel zijn en bijdragen tot verbetering van GVW in de lidstaten; benadrukt dat regelmatige verslaggeving over geboekte vooruitgang moet worden aangemoedigd; acht het onontbeerlijk om op EU-niveau te blijven doorgaan met het initiëren en coördineren van beleid om een hoog niveau van gezondheid en veiligheid voor alle werknemers te waarborgen, met een sterkere nadruk op de uitvoering en handhaving van de bestaande GVW-wetgeving; is van mening dat GVW-beleidsmaatregelen, zowel op Europees als op nationaal niveau, consistent moeten zijn met ander overheidsbeleid en dat de nalevingsvereisten duidelijk moeten zijn, zodat het gemakkelijker wordt voor bedrijven, met name mkb's, om ze na te leven; is van oordeel dat gendermainstreaming moet worden geïmplementeerd om beter in te spelen op de specifieke risico's die mannelijke en vrouwelijke werknemers lopen; |
| --- | --- |

7.

benadrukt dat nationale GVW-strategieën essentieel zijn en bijdragen tot verbetering van GVW in de lidstaten; benadrukt dat regelmatige verslaggeving over geboekte vooruitgang moet worden aangemoedigd; acht het onontbeerlijk om op EU-niveau te blijven doorgaan met het initiëren en coördineren van beleid om een hoog niveau van gezondheid en veiligheid voor alle werknemers te waarborgen, met een sterkere nadruk op de uitvoering en handhaving van de bestaande GVW-wetgeving; is van mening dat GVW-beleidsmaatregelen, zowel op Europees als op nationaal niveau, consistent moeten zijn met ander overheidsbeleid en dat de nalevingsvereisten duidelijk moeten zijn, zodat het gemakkelijker wordt voor bedrijven, met name mkb's, om ze na te leven; is van oordeel dat gendermainstreaming moet worden geïmplementeerd om beter in te spelen op de specifieke risico's die mannelijke en vrouwelijke werknemers lopen;

| 8. | dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan ervoor te zorgen dat de nationale GVW-strategieën binnen het strategisch EU-GVW-kader vallen en volledig transparant zijn en openstaan voor input van de sociale partners en het maatschappelijk middenveld, inclusief belanghebbenden in de gezondheidssector, overeenkomstig de gewoonten en praktijken van de lidstaten; is van mening dat het uitwisselen van goede praktijken, alsmede sociale dialoog een belangrijke manier is om de gezondheid en veiligheid op het werk te verbeteren; |
| --- | --- |

8.

dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan ervoor te zorgen dat de nationale GVW-strategieën binnen het strategisch EU-GVW-kader vallen en volledig transparant zijn en openstaan voor input van de sociale partners en het maatschappelijk middenveld, inclusief belanghebbenden in de gezondheidssector, overeenkomstig de gewoonten en praktijken van de lidstaten; is van mening dat het uitwisselen van goede praktijken, alsmede sociale dialoog een belangrijke manier is om de gezondheid en veiligheid op het werk te verbeteren;

| 9. | moedigt de lidstaten aan om context-specifieke doelstellingen op te nemen in hun nationale strategieën die meetbaar en vergelijkbaar zijn; benadrukt dat regelmatige en transparante verslaggeving over geboekte vooruitgang moet worden aangemoedigd; benadrukt het belang van betrouwbare gegevens; |
| --- | --- |

9.

moedigt de lidstaten aan om context-specifieke doelstellingen op te nemen in hun nationale strategieën die meetbaar en vergelijkbaar zijn; benadrukt dat regelmatige en transparante verslaggeving over geboekte vooruitgang moet worden aangemoedigd; benadrukt het belang van betrouwbare gegevens;

Tenuitvoerlegging en naleving

| 10. | erkent dat er rekening gehouden moet worden met de situatie, specifieke behoeften van en problemen met de naleving door kleine en micro-ondernemingen en bepaalde overheidsdiensten, zoals de politie, in de context van de tenuitvoerlegging van GVW-maatregelen op bedrijfsniveau; benadrukt dat bewustmaking, uitwisseling van goede praktijken, raadpleging, gebruikersvriendelijke richtsnoeren en onlineplatforms uiterst belangrijk zijn om mkb's en micro-ondernemingen te helpen om de GVW-regelgevingsvereisten op doelmatiger wijze na te leven; vraagt de Commissie, EU-OSHA en de lidstaten praktische instrumenten en richtsnoeren te blijven ontwikkelen die de naleving van de GVW-vereisten door mkb's en micro-ondernemingen ondersteunen, faciliteren en verbeteren; |
| --- | --- |

10.

erkent dat er rekening gehouden moet worden met de situatie, specifieke behoeften van en problemen met de naleving door kleine en micro-ondernemingen en bepaalde overheidsdiensten, zoals de politie, in de context van de tenuitvoerlegging van GVW-maatregelen op bedrijfsniveau; benadrukt dat bewustmaking, uitwisseling van goede praktijken, raadpleging, gebruikersvriendelijke richtsnoeren en onlineplatforms uiterst belangrijk zijn om mkb's en micro-ondernemingen te helpen om de GVW-regelgevingsvereisten op doelmatiger wijze na te leven; vraagt de Commissie, EU-OSHA en de lidstaten praktische instrumenten en richtsnoeren te blijven ontwikkelen die de naleving van de GVW-vereisten door mkb's en micro-ondernemingen ondersteunen, faciliteren en verbeteren;

| 11. | verzoekt de Commissie rekening te blijven houden met de specifieke aard en situatie van mkb's en micro-ondernemingen bij de herziening van het strategisch kader, teneinde deze bedrijven te helpen bij het voldoen aan de doelstellingen op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk; benadrukt dat het mkb-concept in zijn huidige vorm ca. 99 % van alle bedrijven dekt; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dat verband meer inspanningen te leveren voor het verzamelen van betrouwbare gegevens over de feitelijke GVW-tenuitvoerlegging in mkb's en micro-ondernemingen; |
| --- | --- |

11.

verzoekt de Commissie rekening te blijven houden met de specifieke aard en situatie van mkb's en micro-ondernemingen bij de herziening van het strategisch kader, teneinde deze bedrijven te helpen bij het voldoen aan de doelstellingen op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk; benadrukt dat het mkb-concept in zijn huidige vorm ca. 99 % van alle bedrijven dekt; verzoekt de Commissie en de lidstaten in dat verband meer inspanningen te leveren voor het verzamelen van betrouwbare gegevens over de feitelijke GVW-tenuitvoerlegging in mkb's en micro-ondernemingen;

| 12. | is ingenomen met de invoering van de online interactive risk assessment (OiRA) van EU-OSHA, en andere e-instrumenten in de lidstaten, die de beoordeling van risico's vergemakkelijken en erop gericht zijn een cultuur van naleving en preventie te bevorderen, in het bijzonder in micro-ondernemingen en mkb's; vraagt de lidstaten met klem om de Europese middelen voor GVW-maatregelen in het algemeen en de ontwikkeling van e-instrumenten in het bijzonder te gebruiken met als doel mkb's te ondersteunen; benadrukt het belang van bewustmakingscampagnes zoals de campagnes over „een gezonde werkplek” (Healthy Workplaces) op het vlak van GVW, en onderstreept dat het bewustzijn van werkgevers en werknemers met betrekking tot de basisrechten en -verplichtingen inzake GVW moet worden vergroot; |
| --- | --- |

12.

is ingenomen met de invoering van de online interactive risk assessment (OiRA) van EU-OSHA, en andere e-instrumenten in de lidstaten, die de beoordeling van risico's vergemakkelijken en erop gericht zijn een cultuur van naleving en preventie te bevorderen, in het bijzonder in micro-ondernemingen en mkb's; vraagt de lidstaten met klem om de Europese middelen voor GVW-maatregelen in het algemeen en de ontwikkeling van e-instrumenten in het bijzonder te gebruiken met als doel mkb's te ondersteunen; benadrukt het belang van bewustmakingscampagnes zoals de campagnes over „een gezonde werkplek” (Healthy Workplaces) op het vlak van GVW, en onderstreept dat het bewustzijn van werkgevers en werknemers met betrekking tot de basisrechten en -verplichtingen inzake GVW moet worden vergroot;

| 13. | dringt er bij de lidstaten en de sociale partners op aan initiatieven te ontplooien om de vaardigheden van GVW-vertegenwoordigers en managers te verbeteren, in overeenstemming met nationale wetgeving en praktijken; dringt er bij de lidstaten op aan te ondersteunen dat werknemers actief worden betrokken bij de tenuitvoerlegging van preventieve GVW-maatregelen en om ervoor te zorgen dat veiligheidsvertegenwoordigers meer opleiding kunnen ontvangen dan alleen de basismodules; |
| --- | --- |

13.

dringt er bij de lidstaten en de sociale partners op aan initiatieven te ontplooien om de vaardigheden van GVW-vertegenwoordigers en managers te verbeteren, in overeenstemming met nationale wetgeving en praktijken; dringt er bij de lidstaten op aan te ondersteunen dat werknemers actief worden betrokken bij de tenuitvoerlegging van preventieve GVW-maatregelen en om ervoor te zorgen dat veiligheidsvertegenwoordigers meer opleiding kunnen ontvangen dan alleen de basismodules;

| 14. | benadrukt dat het van belang is dat er een cultuur van wederzijds vertrouwen en leergierigheid wordt bevorderd, waarin werknemers worden aangemoedigd bij te dragen tot de ontwikkeling van een gezonde en veilige werkomgeving, wat ook de sociale inclusie van werknemers en het concurrentievermogen van bedrijven ten goede komt; benadrukt, in deze context, dat werknemers geen nadeel mogen ondervinden wanneer zij gezondheids- en veiligheidskwesties aankaarten; |
| --- | --- |

14.

benadrukt dat het van belang is dat er een cultuur van wederzijds vertrouwen en leergierigheid wordt bevorderd, waarin werknemers worden aangemoedigd bij te dragen tot de ontwikkeling van een gezonde en veilige werkomgeving, wat ook de sociale inclusie van werknemers en het concurrentievermogen van bedrijven ten goede komt; benadrukt, in deze context, dat werknemers geen nadeel mogen ondervinden wanneer zij gezondheids- en veiligheidskwesties aankaarten;

| 15. | wijst erop dat essentiële elementen van goed GVW-management en -prestatie een goed uitgevoerde en afdwingbare, alsmede goed gedocumenteerde risicobeoordeling is met deelname van werknemers en werknemersvertegenwoordigers, zodat de juiste preventieve maatregelen op de werkplek kunnen worden getroffen; |
| --- | --- |

15.

wijst erop dat essentiële elementen van goed GVW-management en -prestatie een goed uitgevoerde en afdwingbare, alsmede goed gedocumenteerde risicobeoordeling is met deelname van werknemers en werknemersvertegenwoordigers, zodat de juiste preventieve maatregelen op de werkplek kunnen worden getroffen;

| 16. | dringt er bij de Commissie op aan alle noodzakelijke maatregelen te treffen om toe te zien op de tenuitvoerlegging en handhaving van GVW-wetgeving in de lidstaten; is van mening dat de ex post evaluatie van de praktische tenuitvoerlegging van de EU-GVW-richtlijnen in de lidstaten hiervoor een goede gelegenheid biedt en verwacht dat er rekening zal worden gehouden met de bevindingen betreffende de tenuitvoerlegging van de bestaande wetgeving bij de evaluatie van het strategisch kader; |
| --- | --- |

16.

dringt er bij de Commissie op aan alle noodzakelijke maatregelen te treffen om toe te zien op de tenuitvoerlegging en handhaving van GVW-wetgeving in de lidstaten; is van mening dat de ex post evaluatie van de praktische tenuitvoerlegging van de EU-GVW-richtlijnen in de lidstaten hiervoor een goede gelegenheid biedt en verwacht dat er rekening zal worden gehouden met de bevindingen betreffende de tenuitvoerlegging van de bestaande wetgeving bij de evaluatie van het strategisch kader;

Handhaving

| 17. | is van mening dat het van cruciaal belang is dat er gezorgd wordt voor een gelijk speelveld in de EU en dat oneerlijke concurrentie en sociale dumping worden afgeschaft; benadrukt dat arbeidsinspecties een belangrijke rol spelen bij het afdwingen van de rechten van de werknemers op een mentaal en lichamelijk veilige en gezonde werkomgeving en bij het geven van advies en begeleiding aan werkgevers, met name mkb's en micro-ondernemingen; moedigt de lidstaten aan zich te houden aan de IAO-normen en -richtsnoeren op het gebied van arbeidsinspectie om ervoor te zorgen dat arbeidsinspecties over voldoende personeel en middelen beschikken, en de opleidingen van de arbeidsinspecteurs te verbeteren, zoals het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft aanbevolen (31); is ingenomen met de samenwerking van de nationale arbeidsinspecties in het kader van het Comité van hoge functionarissen van de arbeidsinspectie (SLIC); |
| --- | --- |

17.

is van mening dat het van cruciaal belang is dat er gezorgd wordt voor een gelijk speelveld in de EU en dat oneerlijke concurrentie en sociale dumping worden afgeschaft; benadrukt dat arbeidsinspecties een belangrijke rol spelen bij het afdwingen van de rechten van de werknemers op een mentaal en lichamelijk veilige en gezonde werkomgeving en bij het geven van advies en begeleiding aan werkgevers, met name mkb's en micro-ondernemingen; moedigt de lidstaten aan zich te houden aan de IAO-normen en -richtsnoeren op het gebied van arbeidsinspectie om ervoor te zorgen dat arbeidsinspecties over voldoende personeel en middelen beschikken, en de opleidingen van de arbeidsinspecteurs te verbeteren, zoals het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft aanbevolen (31); is ingenomen met de samenwerking van de nationale arbeidsinspecties in het kader van het Comité van hoge functionarissen van de arbeidsinspectie (SLIC);

| 18. | wijst erop dat de uitvoering van de wetgeving op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk problematisch is met betrekking tot werknemers die zwartwerk verrichten; wijst er nogmaals op dat arbeidsinspecties een essentiële rol vervullen bij het ontmoedigen van zwartwerk; dringt er bij de lidstaten op aan strenge inspecties uit te voeren en passende boetes op te leggen aan werkgevers die gebruik maken van zwartwerkers; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan nodige maatregelen ter bestrijding van zwartwerk te treffen; benadrukt dat een meerderheid van de dodelijke ongevallen plaatsvindt in arbeidsintensieve sectoren, waar zwartwerk wijder verbreid is dan in andere sectoren; |
| --- | --- |

18.

wijst erop dat de uitvoering van de wetgeving op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk problematisch is met betrekking tot werknemers die zwartwerk verrichten; wijst er nogmaals op dat arbeidsinspecties een essentiële rol vervullen bij het ontmoedigen van zwartwerk; dringt er bij de lidstaten op aan strenge inspecties uit te voeren en passende boetes op te leggen aan werkgevers die gebruik maken van zwartwerkers; dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan nodige maatregelen ter bestrijding van zwartwerk te treffen; benadrukt dat een meerderheid van de dodelijke ongevallen plaatsvindt in arbeidsintensieve sectoren, waar zwartwerk wijder verbreid is dan in andere sectoren;

| 19. | is van mening dat doelmatige toepassing van GVW-wetgeving ook in grote mate afhangt van arbeidsinspecties; is van mening dat de middelen in de eerste plaats moeten worden toegewezen aan sectoren waarvoor is vastgesteld dat werknemers er de hoogste risico's lopen; dringt er bij de relevante autoriteiten op aan, die nog steekproefsgewijs blijven inspecteren, risico-gebaseerd toezicht uit te oefenen en zich te richten op recidivisten om werkgevers die niet aan de GVW-vereisten voldoen ter verantwoording te roepen; vraagt de lidstaten ervoor te zorgen dat informatie wordt uitgewisseld en de coördinatie tussen arbeidsinspecties te verbeteren met als doel de grensoverschrijdende samenwerking te verbeteren; |
| --- | --- |

19.

is van mening dat doelmatige toepassing van GVW-wetgeving ook in grote mate afhangt van arbeidsinspecties; is van mening dat de middelen in de eerste plaats moeten worden toegewezen aan sectoren waarvoor is vastgesteld dat werknemers er de hoogste risico's lopen; dringt er bij de relevante autoriteiten op aan, die nog steekproefsgewijs blijven inspecteren, risico-gebaseerd toezicht uit te oefenen en zich te richten op recidivisten om werkgevers die niet aan de GVW-vereisten voldoen ter verantwoording te roepen; vraagt de lidstaten ervoor te zorgen dat informatie wordt uitgewisseld en de coördinatie tussen arbeidsinspecties te verbeteren met als doel de grensoverschrijdende samenwerking te verbeteren;

Het regelgevingskader

| 20. | is verheugd over de inspanningen om de kwaliteit van het regelgevingskader te verbeteren en verwacht meer vooruitgang op dit gebied; herinnert de Commissie er echter aan dat onderwerping van de GVW-richtlijnen aan REFIT en wijzigingen van de wetgeving in overeenstemming met de democratische regels en transparant moeten plaatsvinden, dat de sociale partners erbij betrokken moeten worden en er in geen geval toe mogen leiden dat de gezondheid en veiligheid op het werk worden ondermijnd; benadrukt in dit verband dat er rekening moet worden gehouden met veranderingen op de werkplek als gevolg van technologische ontwikkelingen; wijst erop dat het de lidstaten vrijstaat strengere normen vast te stellen dan de minimumvereisten op het gebied van GVW; is desalniettemin van mening dat de bestaande regels moeten worden verbeterd, onder andere, door overlapping te vermijden en door te bevorderen dat GVW beter wordt geïntegreerd in overige beleidsterreinen, waarbij het beschermingsniveau van gezondheid en veiligheid van werknemers wordt gehandhaafd of nog verder wordt verhoogd; |
| --- | --- |

20.

is verheugd over de inspanningen om de kwaliteit van het regelgevingskader te verbeteren en verwacht meer vooruitgang op dit gebied; herinnert de Commissie er echter aan dat onderwerping van de GVW-richtlijnen aan REFIT en wijzigingen van de wetgeving in overeenstemming met de democratische regels en transparant moeten plaatsvinden, dat de sociale partners erbij betrokken moeten worden en er in geen geval toe mogen leiden dat de gezondheid en veiligheid op het werk worden ondermijnd; benadrukt in dit verband dat er rekening moet worden gehouden met veranderingen op de werkplek als gevolg van technologische ontwikkelingen; wijst erop dat het de lidstaten vrijstaat strengere normen vast te stellen dan de minimumvereisten op het gebied van GVW; is desalniettemin van mening dat de bestaande regels moeten worden verbeterd, onder andere, door overlapping te vermijden en door te bevorderen dat GVW beter wordt geïntegreerd in overige beleidsterreinen, waarbij het beschermingsniveau van gezondheid en veiligheid van werknemers wordt gehandhaafd of nog verder wordt verhoogd;

| 21. | benadrukt dat de deelneming van werknemers en sociale partners op alle niveaus, overeenkomstig de nationale wetgeving en praktijken, een noodzakelijke voorwaarde is voor de correcte uitvoering van de GVW-wetgeving en dat betrokkenheid van de sociale partners op EU-niveau ervoor kan zorgen dat het strategisch GVW-kader relevant is voor de Europese werkgevers en werknemers; dringt er bij de sociale partners en de Commissie op aan een constructieve dialoog aan te gaan over hoe het bestaande regelgevingskader kan worden verbeterd en is van mening dat de rol van de sociale partners moet worden versterkt; |
| --- | --- |

21.

benadrukt dat de deelneming van werknemers en sociale partners op alle niveaus, overeenkomstig de nationale wetgeving en praktijken, een noodzakelijke voorwaarde is voor de correcte uitvoering van de GVW-wetgeving en dat betrokkenheid van de sociale partners op EU-niveau ervoor kan zorgen dat het strategisch GVW-kader relevant is voor de Europese werkgevers en werknemers; dringt er bij de sociale partners en de Commissie op aan een constructieve dialoog aan te gaan over hoe het bestaande regelgevingskader kan worden verbeterd en is van mening dat de rol van de sociale partners moet worden versterkt;

Preventie van arbeidsgerelateerde ziekten en nieuwe en opkomende risico's

| 22. | benadrukt dat het van belang is werknemers te beschermen tegen blootstelling aan carcinogene of mutagene agentia en stoffen die giftig zijn voor de voorplanting; benadrukt, in dit verband, dat vrouwen vaak blootstaan aan een cocktail van substanties die gevaar voor de gezondheid opleveren en ook voor de levensvatbaarheid van hun nakomelingschap; dringt er nogmaals bij de Commissie stevig op aan een voorstel in te dienen voor een herziening van Richtlijn 2004/37/EG door, indien nodig, meer bindende grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling toe te voegen en in samenwerking met het Raadgevend Comité inzake veiligheid en gezondheid op het werk een beoordelingssysteem te ontwikkelen aan de hand van duidelijke en expliciete criteria; is van mening dat de mogelijke overlapping van regelgeving bij onbedoelde niet-naleving in dit verband moet worden aangepakt; |
| --- | --- |

22.

benadrukt dat het van belang is werknemers te beschermen tegen blootstelling aan carcinogene of mutagene agentia en stoffen die giftig zijn voor de voorplanting; benadrukt, in dit verband, dat vrouwen vaak blootstaan aan een cocktail van substanties die gevaar voor de gezondheid opleveren en ook voor de levensvatbaarheid van hun nakomelingschap; dringt er nogmaals bij de Commissie stevig op aan een voorstel in te dienen voor een herziening van Richtlijn 2004/37/EG door, indien nodig, meer bindende grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling toe te voegen en in samenwerking met het Raadgevend Comité inzake veiligheid en gezondheid op het werk een beoordelingssysteem te ontwikkelen aan de hand van duidelijke en expliciete criteria; is van mening dat de mogelijke overlapping van regelgeving bij onbedoelde niet-naleving in dit verband moet worden aangepakt;

| 23. | onderstreept het feit dat werknemers beter moeten worden beschermd, waarbij niet alleen rekening wordt gehouden met de duur van de blootstelling, maar ook met de mix van chemische en/of toxische stoffen waaraan werknemers blootgesteld worden; wijst erop dat veel werknemers in de gezondheidszorg op hun werkplek nog steeds worden blootgesteld aan gevaarlijke chemische stoffen; verzoekt de Commissie om maatregelen te treffen op het gebied van chemische risicofactoren in de gezondheidszorg, en om specifieke bepalingen inzake de blootstelling van werknemers in de gezondheidszorg aan gevaarlijke geneesmiddelen op te nemen in het strategische GVW-kader; dringt er bij de Commissie op aan om ervoor te zorgen dat adequate bescherming wordt geboden aan alle werknemers die direct of indirect betrokken zijn bij het gebruik of de verwijdering van scherpe medische instrumenten; wijst erop dat dit, indien nodig, zou kunnen leiden tot een herziening van Richtlijn 2010/32/EU inzake de preventie van scherpe letsels in de ziekenhuis- en gezondheidszorgbranche; |
| --- | --- |

23.

onderstreept het feit dat werknemers beter moeten worden beschermd, waarbij niet alleen rekening wordt gehouden met de duur van de blootstelling, maar ook met de mix van chemische en/of toxische stoffen waaraan werknemers blootgesteld worden; wijst erop dat veel werknemers in de gezondheidszorg op hun werkplek nog steeds worden blootgesteld aan gevaarlijke chemische stoffen; verzoekt de Commissie om maatregelen te treffen op het gebied van chemische risicofactoren in de gezondheidszorg, en om specifieke bepalingen inzake de blootstelling van werknemers in de gezondheidszorg aan gevaarlijke geneesmiddelen op te nemen in het strategische GVW-kader; dringt er bij de Commissie op aan om ervoor te zorgen dat adequate bescherming wordt geboden aan alle werknemers die direct of indirect betrokken zijn bij het gebruik of de verwijdering van scherpe medische instrumenten; wijst erop dat dit, indien nodig, zou kunnen leiden tot een herziening van Richtlijn 2010/32/EU inzake de preventie van scherpe letsels in de ziekenhuis- en gezondheidszorgbranche;

| 24. | wijst erop dat veel werknemers op hun werkplek nog steeds worden blootgesteld aan asbest; dringt er bij de Commissie op aan nauw met de sociale partners samen te werken en dringt er bij de lidstaten op aan om hun inspanningen om nationale actieplannen voor het beheer en de veilige verwijdering van asbest te ontwikkelen, voor adequate financiering te zorgen en de nodige maatregelen te treffen, te bevorderen en te coördineren; |
| --- | --- |

24.

wijst erop dat veel werknemers op hun werkplek nog steeds worden blootgesteld aan asbest; dringt er bij de Commissie op aan nauw met de sociale partners samen te werken en dringt er bij de lidstaten op aan om hun inspanningen om nationale actieplannen voor het beheer en de veilige verwijdering van asbest te ontwikkelen, voor adequate financiering te zorgen en de nodige maatregelen te treffen, te bevorderen en te coördineren;

| 25. | wijst nogmaals op zijn verzoek (32) aan de Commissie om op basis van artikel 11 van Richtlijn 2009/148/EG een model voor de opsporing en registratie van asbest te ontwikkelen en toe te passen; verzoekt om de opzet van een Europese campagne over asbest, en spoort de lidstaten ertoe aan werknemers die het slachtoffer zijn van blootstelling aan asbest, schadeloos te stellen; |
| --- | --- |

25.

wijst nogmaals op zijn verzoek (32) aan de Commissie om op basis van artikel 11 van Richtlijn 2009/148/EG een model voor de opsporing en registratie van asbest te ontwikkelen en toe te passen; verzoekt om de opzet van een Europese campagne over asbest, en spoort de lidstaten ertoe aan werknemers die het slachtoffer zijn van blootstelling aan asbest, schadeloos te stellen;

| 26. | dringt er bij de Commissie op aan om in actie te komen tegen een van de meest voorkomende arbeidsgerelateerde gezondheidsproblemen in Europa en onverwijld een voorstel in te dienen voor een allesomvattend rechtsinstrument betreffende spier- en skeletaandoeningen (MSD's) om doelmatige preventie te verbeteren en de oorzaken van MSD's aan te pakken, rekening houdend met het probleem van multicausaliteit en de specifieke risico's waar vrouwen aan blootstaan; wijst erop dat consolidering van EU-wetgeving waarin minimumvereisten worden vastgesteld voor de bescherming van werknemers tegen de blootstelling aan ergonomische risicofactoren voor zowel de werknemers als de werkgevers gunstig kan zijn, omdat het regelgevingskader gemakkelijker kan worden toegepast en nageleefd; benadrukt tevens het belang van uitwisseling van goede praktijken en de noodzaak om werknemers bewuster te maken van en in te lichten over de risicofactoren op ergonomisch gebied; |
| --- | --- |

26.

dringt er bij de Commissie op aan om in actie te komen tegen een van de meest voorkomende arbeidsgerelateerde gezondheidsproblemen in Europa en onverwijld een voorstel in te dienen voor een allesomvattend rechtsinstrument betreffende spier- en skeletaandoeningen (MSD's) om doelmatige preventie te verbeteren en de oorzaken van MSD's aan te pakken, rekening houdend met het probleem van multicausaliteit en de specifieke risico's waar vrouwen aan blootstaan; wijst erop dat consolidering van EU-wetgeving waarin minimumvereisten worden vastgesteld voor de bescherming van werknemers tegen de blootstelling aan ergonomische risicofactoren voor zowel de werknemers als de werkgevers gunstig kan zijn, omdat het regelgevingskader gemakkelijker kan worden toegepast en nageleefd; benadrukt tevens het belang van uitwisseling van goede praktijken en de noodzaak om werknemers bewuster te maken van en in te lichten over de risicofactoren op ergonomisch gebied;

| 27. | verzoekt de lidstaten zo spoedig mogelijk uitvoering te geven aan Richtlijn 2002/44/EG van 25 juni 2002 betreffende de minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico's van fysische agentia; |
| --- | --- |

27.

verzoekt de lidstaten zo spoedig mogelijk uitvoering te geven aan Richtlijn 2002/44/EG van 25 juni 2002 betreffende de minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico's van fysische agentia;

| 28. | wijst de Commissie op het belang van de bevordering van de preventie van blootstelling op het werk aan hormoonontregelaars die vele schadelijke gevolgen hebben voor de gezondheid van vrouwelijke en mannelijke werknemers, alsook voor de gezondheid van hun nakomelingen (33); vraagt de Commissie per omgaande een algemene strategie te ontwikkelen tegen hormoonontregelaars die, indien nodig, met name de tenuitvoerlegging van EU-wetgeving zou kunnen omvatten inzake het in de handel brengen van pesticiden en biociden, en die de regels betreffende de preventie van beroepsrisico's zou kunnen aanscherpen; benadrukt dat de EU-steun voor onderzoek naar veiliger alternatieven van essentieel belang is met het oog op de toepassing van het voorzorgs- en vervangingsbeginsel; |
| --- | --- |

28.

wijst de Commissie op het belang van de bevordering van de preventie van blootstelling op het werk aan hormoonontregelaars die vele schadelijke gevolgen hebben voor de gezondheid van vrouwelijke en mannelijke werknemers, alsook voor de gezondheid van hun nakomelingen (33); vraagt de Commissie per omgaande een algemene strategie te ontwikkelen tegen hormoonontregelaars die, indien nodig, met name de tenuitvoerlegging van EU-wetgeving zou kunnen omvatten inzake het in de handel brengen van pesticiden en biociden, en die de regels betreffende de preventie van beroepsrisico's zou kunnen aanscherpen; benadrukt dat de EU-steun voor onderzoek naar veiliger alternatieven van essentieel belang is met het oog op de toepassing van het voorzorgs- en vervangingsbeginsel;

| 29. | is verheugd over de betrokkenheid van de Commissie bij het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020 met het oog op het verbeteren van de preventie van arbeidsgerelateerde ziekten, met name op het gebied van nanotechnologie en biotechnologie; benadrukt de onzekerheid over de verspreiding en het gebruik van nanotechnologie en is van mening dat nader onderzoek naar de potentiële GVW-risico's die verband houden met nanotechnologie nodig is; is in dit verband van mening dat het voorzorgsbeginsel moet worden toegepast om potentiële risico's voor de gezondheid en veiligheid van werknemers die nanotechnologie toepassen te verminderen; |
| --- | --- |

29.

is verheugd over de betrokkenheid van de Commissie bij het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2014-2020 met het oog op het verbeteren van de preventie van arbeidsgerelateerde ziekten, met name op het gebied van nanotechnologie en biotechnologie; benadrukt de onzekerheid over de verspreiding en het gebruik van nanotechnologie en is van mening dat nader onderzoek naar de potentiële GVW-risico's die verband houden met nanotechnologie nodig is; is in dit verband van mening dat het voorzorgsbeginsel moet worden toegepast om potentiële risico's voor de gezondheid en veiligheid van werknemers die nanotechnologie toepassen te verminderen;

| 30. | vestigt de aandacht van de Commissie op het toegenomen aantal werknemers met chronische ziekten; is van mening dat toegankelijke en veilige banen beschikbaar moeten zijn voor mensen met terminale ziekten, chronische en langdurige aandoeningen, en mensen met een handicap; verzoekt de lidstaten zich op het vasthouden en integreren van mensen met een chronische ziekte te concentreren en de redelijke aanpassing van werkplekken te ondersteunen, waardoor mensen op het juiste tijdstip weer aan het werk gaan; dringt er bij de Commissie op aan integratie- en revalidatiemaatregelen voor mensen met een handicap te bevorderen en de inspanningen van lidstaten te steunen om de bewustwording te bevorderen en goede praktijken inzake voorzieningen en aanpassingen op de werkplek in kaart te brengen en uit te wisselen; verzoekt Eurofound de arbeidskansen en de mate van inzetbaarheid van mensen met chronische ziekten nader te onderzoeken en analyseren; |
| --- | --- |

30.

vestigt de aandacht van de Commissie op het toegenomen aantal werknemers met chronische ziekten; is van mening dat toegankelijke en veilige banen beschikbaar moeten zijn voor mensen met terminale ziekten, chronische en langdurige aandoeningen, en mensen met een handicap; verzoekt de lidstaten zich op het vasthouden en integreren van mensen met een chronische ziekte te concentreren en de redelijke aanpassing van werkplekken te ondersteunen, waardoor mensen op het juiste tijdstip weer aan het werk gaan; dringt er bij de Commissie op aan integratie- en revalidatiemaatregelen voor mensen met een handicap te bevorderen en de inspanningen van lidstaten te steunen om de bewustwording te bevorderen en goede praktijken inzake voorzieningen en aanpassingen op de werkplek in kaart te brengen en uit te wisselen; verzoekt Eurofound de arbeidskansen en de mate van inzetbaarheid van mensen met chronische ziekten nader te onderzoeken en analyseren;

| 31. | merkt op dat technologische vernieuwing de maatschappij als geheel ten goede kan komen; is evenwel bezorgd over de nieuwe risico's die het gevolg zijn van deze veranderingen; is in deze context ingenomen met het voornemen van de Commissie om een netwerk van GVW-deskundigen en -wetenschappers op te richten, teneinde toekomstige uitdagingen beter het hoofd te kunnen bieden; benadrukt het toenemende gebruik van slimme, op samenwerking gerichte robots, bijvoorbeeld in de industriële productie, ziekenhuizen en bejaardentehuizen; verzoekt de Commissie en de lidstaten de potentiële GVW-risico's die voortvloeien uit technologische vernieuwing op te sporen en passende maatregelen te nemen om hiertegen op te treden; |
| --- | --- |

31.

merkt op dat technologische vernieuwing de maatschappij als geheel ten goede kan komen; is evenwel bezorgd over de nieuwe risico's die het gevolg zijn van deze veranderingen; is in deze context ingenomen met het voornemen van de Commissie om een netwerk van GVW-deskundigen en -wetenschappers op te richten, teneinde toekomstige uitdagingen beter het hoofd te kunnen bieden; benadrukt het toenemende gebruik van slimme, op samenwerking gerichte robots, bijvoorbeeld in de industriële productie, ziekenhuizen en bejaardentehuizen; verzoekt de Commissie en de lidstaten de potentiële GVW-risico's die voortvloeien uit technologische vernieuwing op te sporen en passende maatregelen te nemen om hiertegen op te treden;

| 32. | dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan een programma te ontwikkelen en ten uitvoer te leggen voor stelselmatige monitoring, beheer en ondersteuning van werknemers met psychosociale risico's, inclusief stress, depressie en burn-out om, onder andere, doelmatige aanbevelingen en richtsnoeren op te stellen om deze risico's tegen te gaan; benadrukt dat stress op het werk erkend wordt als een belangrijke belemmerende factor voor de productiviteit en de levenskwaliteit; wijst er in dit verband op dat de geestelijke gezondheid en psychosociale risico's kunnen worden beïnvloed door vele factoren, die niet allemaal arbeidsgerelateerd zijn; wijst echter op het feit dat psychosociale risico's en arbeidsgerelateerde stress een structureel probleem vormen dat verband houdt met de arbeidsorganisatie en dat preventie en beheer van psychosociale risico's en arbeidsgerelateerde stress mogelijk is; benadrukt dat er studies moeten worden verricht, dat de preventie moet worden verbeterd en is van mening dat er nieuwe maatregelen moeten worden overwogen gebaseerd op de uitwisseling van beste praktijken en instrumenten voor reïntegratie op de arbeidsmarkt, bij de evaluatie van het strategisch GVW-kader in 2016; |
| --- | --- |

32.

dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan een programma te ontwikkelen en ten uitvoer te leggen voor stelselmatige monitoring, beheer en ondersteuning van werknemers met psychosociale risico's, inclusief stress, depressie en burn-out om, onder andere, doelmatige aanbevelingen en richtsnoeren op te stellen om deze risico's tegen te gaan; benadrukt dat stress op het werk erkend wordt als een belangrijke belemmerende factor voor de productiviteit en de levenskwaliteit; wijst er in dit verband op dat de geestelijke gezondheid en psychosociale risico's kunnen worden beïnvloed door vele factoren, die niet allemaal arbeidsgerelateerd zijn; wijst echter op het feit dat psychosociale risico's en arbeidsgerelateerde stress een structureel probleem vormen dat verband houdt met de arbeidsorganisatie en dat preventie en beheer van psychosociale risico's en arbeidsgerelateerde stress mogelijk is; benadrukt dat er studies moeten worden verricht, dat de preventie moet worden verbeterd en is van mening dat er nieuwe maatregelen moeten worden overwogen gebaseerd op de uitwisseling van beste praktijken en instrumenten voor reïntegratie op de arbeidsmarkt, bij de evaluatie van het strategisch GVW-kader in 2016;

| 33. | is ingenomen met de campagne „Healthy Workplaces Manage Stress” (Gezondheid op de werkplek: omgaan met stress); benadrukt dat de genderdimensie moet worden opgenomen in de initiatieven voor de aanpak van arbeidsgerelateerde stress, rekening houdend met de specifieke arbeidsomstandigheden van vrouwen; |
| --- | --- |

33.

is ingenomen met de campagne „Healthy Workplaces Manage Stress” (Gezondheid op de werkplek: omgaan met stress); benadrukt dat de genderdimensie moet worden opgenomen in de initiatieven voor de aanpak van arbeidsgerelateerde stress, rekening houdend met de specifieke arbeidsomstandigheden van vrouwen;

| 34. | vestigt de aandacht op het thema pesten en de mogelijke gevolgen ervan voor de psychosociale gezondheid; wijst op het belang van het bestrijden van pesterij en geweld op het werk en dringt er bij de Commissie op aan om, in nauwe samenwerking met de sociale partners, te overwegen een voorstel in te dienen voor een rechtsinstrument op basis van de kaderovereenkomst over geweld en pesterijen op het werk; dringt er bij de lidstaten op aan doeltreffende nationale strategieën te ontwikkelen ter bestrijding van geweld op het werk; |
| --- | --- |

34.

vestigt de aandacht op het thema pesten en de mogelijke gevolgen ervan voor de psychosociale gezondheid; wijst op het belang van het bestrijden van pesterij en geweld op het werk en dringt er bij de Commissie op aan om, in nauwe samenwerking met de sociale partners, te overwegen een voorstel in te dienen voor een rechtsinstrument op basis van de kaderovereenkomst over geweld en pesterijen op het werk; dringt er bij de lidstaten op aan doeltreffende nationale strategieën te ontwikkelen ter bestrijding van geweld op het werk;

| 35. | dringt er bij de Commissie op aan een gerichte benadering te kiezen om onzekere banen te elimineren en in het algemeen rekening te houden met de negatieve gevolgen van onzekere banen voor de gezondheid en de veiligheid op het werk; benadrukt dat werknemers met atypische contracten wellicht meer problemen ondervinden om toegang te krijgen tot opleiding en diensten inzake gezondheid en veiligheid op het werk; benadrukt dat het van vitaal belang is om de gezondheid en veiligheid van alle werknemers in alle dienstverbanden te verbeteren, in het bijzonder van werknemers die kwetsbaar kunnen zijn, zoals jongeren en mensen die eerder langdurig werkloos zijn geweest; dringt er bij de lidstaten op aan te voldoen aan de in Richtlijn 96/71/EG vastgelegde voorschriften inzake de bestrijding van sociale dumping en in dit verband alle nodige maatregelen te treffen met het oog op de handhaving en bescherming van het recht van gedetacheerde werknemers op gelijke behandeling met betrekking tot gezondheid en veiligheid op het werk; |
| --- | --- |

35.

dringt er bij de Commissie op aan een gerichte benadering te kiezen om onzekere banen te elimineren en in het algemeen rekening te houden met de negatieve gevolgen van onzekere banen voor de gezondheid en de veiligheid op het werk; benadrukt dat werknemers met atypische contracten wellicht meer problemen ondervinden om toegang te krijgen tot opleiding en diensten inzake gezondheid en veiligheid op het werk; benadrukt dat het van vitaal belang is om de gezondheid en veiligheid van alle werknemers in alle dienstverbanden te verbeteren, in het bijzonder van werknemers die kwetsbaar kunnen zijn, zoals jongeren en mensen die eerder langdurig werkloos zijn geweest; dringt er bij de lidstaten op aan te voldoen aan de in Richtlijn 96/71/EG vastgelegde voorschriften inzake de bestrijding van sociale dumping en in dit verband alle nodige maatregelen te treffen met het oog op de handhaving en bescherming van het recht van gedetacheerde werknemers op gelijke behandeling met betrekking tot gezondheid en veiligheid op het werk;

| 36. | benadrukt dat werk in de huishoudelijke sector moet worden meegenomen in de overwegingen betreffende de verbetering van de gezondheid en veiligheid op het werk; dringt er bij de werkgevers en beleidsmakers op aan een goed evenwicht tussen werk en privéleven te waarborgen en te vergemakkelijken, waarbij rekening wordt gehouden met het toenemende aantal werknemers dat werk en zorg moet combineren; benadrukt dat buitensporig lange werkdagen moeten worden tegengegaan om te zorgen voor een goed evenwicht tussen werk en privéleven; verzoekt de lidstaten Richtlijn 2003/88/EC volledig toe te passen en wijst in dit verband op het belang van toezicht op de naleving van de bepaling inzake het maximumaantal werkuren; |
| --- | --- |

36.

benadrukt dat werk in de huishoudelijke sector moet worden meegenomen in de overwegingen betreffende de verbetering van de gezondheid en veiligheid op het werk; dringt er bij de werkgevers en beleidsmakers op aan een goed evenwicht tussen werk en privéleven te waarborgen en te vergemakkelijken, waarbij rekening wordt gehouden met het toenemende aantal werknemers dat werk en zorg moet combineren; benadrukt dat buitensporig lange werkdagen moeten worden tegengegaan om te zorgen voor een goed evenwicht tussen werk en privéleven; verzoekt de lidstaten Richtlijn 2003/88/EC volledig toe te passen en wijst in dit verband op het belang van toezicht op de naleving van de bepaling inzake het maximumaantal werkuren;

| 37. | verzoekt de Commissie en de lidstaten passende maatregelen op te stellen met het oog op de aanpak van de vergrijzing van de werkende bevolking; wijst erop dat het GVW-regelgevingskader moet bijdragen tot de duurzaamheid van het arbeidsleven en gezond ouder worden; verzoekt de lidstaten revalidatie- en reïntegratiemaatregelen voor oudere werknemers te bevorderen door de resultaten van het proefproject inzake de gezondheid en veiligheid van oudere werknemers ten uitvoer te leggen; |
| --- | --- |

37.

verzoekt de Commissie en de lidstaten passende maatregelen op te stellen met het oog op de aanpak van de vergrijzing van de werkende bevolking; wijst erop dat het GVW-regelgevingskader moet bijdragen tot de duurzaamheid van het arbeidsleven en gezond ouder worden; verzoekt de lidstaten revalidatie- en reïntegratiemaatregelen voor oudere werknemers te bevorderen door de resultaten van het proefproject inzake de gezondheid en veiligheid van oudere werknemers ten uitvoer te leggen;

| 38. | benadrukt het belang van GVW-maatregelen om de specifieke uitdagingen en risico's aan te pakken waarmee vrouwen op de werkplek worden geconfronteerd, inclusief seksuele intimidatie; verzoekt de Commissie en de sociale partners ervoor te zorgen dat vrouwen en mannen in alle fasen van de sociale dialoog in gelijkere mate vertegenwoordigd zijn; dringt er bij de Commissie op aan rekening te houden met de gendergelijkheid bij de evaluatie van het strategisch GVW-kader in 2016; verzoekt de Commissie een Europese strategie te ontwikkelen ter bestrijding van geweld tegen vrouwen op de werkplek en in het kader hiervan na te gaan of Richtlijn 2006/54/EG moet worden herzien om het toepassingsgebied van de richtlijn uit te breiden zodat er nieuwe vormen van geweld en pesterij onder vallen; verzoekt de lidstaten Aanbeveling 92/131/EEG van de Commissie uit te voeren ter bevordering van de bewustwording van seksuele intimidatie en andere vormen van seksueel wangedrag; |
| --- | --- |

38.

benadrukt het belang van GVW-maatregelen om de specifieke uitdagingen en risico's aan te pakken waarmee vrouwen op de werkplek worden geconfronteerd, inclusief seksuele intimidatie; verzoekt de Commissie en de sociale partners ervoor te zorgen dat vrouwen en mannen in alle fasen van de sociale dialoog in gelijkere mate vertegenwoordigd zijn; dringt er bij de Commissie op aan rekening te houden met de gendergelijkheid bij de evaluatie van het strategisch GVW-kader in 2016; verzoekt de Commissie een Europese strategie te ontwikkelen ter bestrijding van geweld tegen vrouwen op de werkplek en in het kader hiervan na te gaan of Richtlijn 2006/54/EG moet worden herzien om het toepassingsgebied van de richtlijn uit te breiden zodat er nieuwe vormen van geweld en pesterij onder vallen; verzoekt de lidstaten Aanbeveling 92/131/EEG van de Commissie uit te voeren ter bevordering van de bewustwording van seksuele intimidatie en andere vormen van seksueel wangedrag;

| 39. | vestigt de aandacht van de Commissie op de rol die de sectorale comités van de sociale dialoog kunnen spelen bij de aanpak van sectorspecifieke GVW-risico's en bij het creëren van mogelijke toegevoegde waarde door afspraken tussen de sociale partners die gebruik maken van hun kennis van sectorspecifieke situaties; |
| --- | --- |

39.

vestigt de aandacht van de Commissie op de rol die de sectorale comités van de sociale dialoog kunnen spelen bij de aanpak van sectorspecifieke GVW-risico's en bij het creëren van mogelijke toegevoegde waarde door afspraken tussen de sociale partners die gebruik maken van hun kennis van sectorspecifieke situaties;

| 40. | onderstreept dat de Commissie de nodige statistische middelen moet ontwikkelen om, uitgesplitst naar geslacht en leeftijd, de preventie te evalueren, teneinde de specifieke problemen waar kwetsbare groepen, inclusief vrouwen, mee te maken krijgen aan te pakken; |
| --- | --- |

40.

onderstreept dat de Commissie de nodige statistische middelen moet ontwikkelen om, uitgesplitst naar geslacht en leeftijd, de preventie te evalueren, teneinde de specifieke problemen waar kwetsbare groepen, inclusief vrouwen, mee te maken krijgen aan te pakken;

| 41. | benadrukt dat er meer geïnvesteerd moet worden in risicopreventiebeleid alsmede in het bevorderen, ontwikkelen en ondersteunen van een preventiecultuur ten aanzien van gezondheid en veiligheid op het werk; verzoekt de lidstaten om de bewustmaking te bevorderen en om in schoolprogramma's op alle niveaus, onder meer in het leerlingwezen, een hogere prioriteit te geven aan preventie en gezondheid en veiligheid op het werk; is van mening dat het van belang is om zo vroeg mogelijk in het productieproces te focussen op preventie en om de tenuitvoerlegging van op risicobeoordelingen gebaseerde systematische risicopreventieprogramma's te bevorderen die werkgevers en werknemers aanmoedigen om bij te dragen tot een veilige en gezonde arbeidsomgeving; wijst erop dat de kwaliteit van de preventieve diensten in vele lidstaten van essentieel belang is voor de ondersteuning van bedrijven, met name mkb's, om risicobeoordelingen uit te voeren en passende preventiemaatregelen te treffen; verzoekt de Commissie te onderzoeken wat er door de lidstaten in de nationale wetgeving is vastgelegd over de taken en opleidingseisen van de preventieve diensten; |
| --- | --- |

41.

benadrukt dat er meer geïnvesteerd moet worden in risicopreventiebeleid alsmede in het bevorderen, ontwikkelen en ondersteunen van een preventiecultuur ten aanzien van gezondheid en veiligheid op het werk; verzoekt de lidstaten om de bewustmaking te bevorderen en om in schoolprogramma's op alle niveaus, onder meer in het leerlingwezen, een hogere prioriteit te geven aan preventie en gezondheid en veiligheid op het werk; is van mening dat het van belang is om zo vroeg mogelijk in het productieproces te focussen op preventie en om de tenuitvoerlegging van op risicobeoordelingen gebaseerde systematische risicopreventieprogramma's te bevorderen die werkgevers en werknemers aanmoedigen om bij te dragen tot een veilige en gezonde arbeidsomgeving; wijst erop dat de kwaliteit van de preventieve diensten in vele lidstaten van essentieel belang is voor de ondersteuning van bedrijven, met name mkb's, om risicobeoordelingen uit te voeren en passende preventiemaatregelen te treffen; verzoekt de Commissie te onderzoeken wat er door de lidstaten in de nationale wetgeving is vastgelegd over de taken en opleidingseisen van de preventieve diensten;

| 42. | benadrukt dat vrouwen bij de besluitvormingsprocessen moeten worden betrokken met betrekking tot de ontwikkeling van betere gezondheids- en veiligheidspraktijken in hun arbeidsomgeving; |
| --- | --- |

42.

benadrukt dat vrouwen bij de besluitvormingsprocessen moeten worden betrokken met betrekking tot de ontwikkeling van betere gezondheids- en veiligheidspraktijken in hun arbeidsomgeving;

| 43. | verzoekt de Commissie de kwestie van de ontwikkeling van specifieke carcinomen die verband houden met de werkplek niet uit het oog te verliezen, zoals neusholtetumoren, die vaker voorkomen als er niet voorzien wordt in een passende bescherming van de luchtwegen van de werknemer tegen relatief gewone soorten stof die voorkomen bij de verwerking van hout, leer, meel, stoffen, nikkel en andere materialen; |
| --- | --- |

43.

verzoekt de Commissie de kwestie van de ontwikkeling van specifieke carcinomen die verband houden met de werkplek niet uit het oog te verliezen, zoals neusholtetumoren, die vaker voorkomen als er niet voorzien wordt in een passende bescherming van de luchtwegen van de werknemer tegen relatief gewone soorten stof die voorkomen bij de verwerking van hout, leer, meel, stoffen, nikkel en andere materialen;

| 44. | moedigt de lidstaten aan te zorgen voor gelijke kansen voor al hun burgers bij de uitoefening van arbeidsrechten en de toegang tot de openbare gezondheidszorg, met name voor vrouwen in plattelandsgebieden en andere kwetsbare groepen burgers; |
| --- | --- |

44.

moedigt de lidstaten aan te zorgen voor gelijke kansen voor al hun burgers bij de uitoefening van arbeidsrechten en de toegang tot de openbare gezondheidszorg, met name voor vrouwen in plattelandsgebieden en andere kwetsbare groepen burgers;

Statistische gegevens

| 45. | dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de verzameling van betrouwbare en vergelijkbare gegevens over beroepsziekten en beroepsmatige blootstelling in alle sectoren, waaronder de openbare sector, te verbeteren om goede praktijken vast te stellen, benchlearning te bevorderen en om een gemeenschappelijke database voor beroepsmatige blootstellingen op te zetten, zonder dat dit tot buitensporige kosten leidt; benadrukt dat het van belang is er nationale deskundigen bij te betrekken en de database bij te werken; verzoekt de lidstaten en de Commissie meer gegevens te verzamelen over de risico's die verbonden zijn aan digitalisering, arbeidsgerelateerde verkeersveiligheid en de gevolgen die de crisis mogelijk heeft gehad voor de gezondheid en veiligheid op het werk; |
| --- | --- |

45.

dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de verzameling van betrouwbare en vergelijkbare gegevens over beroepsziekten en beroepsmatige blootstelling in alle sectoren, waaronder de openbare sector, te verbeteren om goede praktijken vast te stellen, benchlearning te bevorderen en om een gemeenschappelijke database voor beroepsmatige blootstellingen op te zetten, zonder dat dit tot buitensporige kosten leidt; benadrukt dat het van belang is er nationale deskundigen bij te betrekken en de database bij te werken; verzoekt de lidstaten en de Commissie meer gegevens te verzamelen over de risico's die verbonden zijn aan digitalisering, arbeidsgerelateerde verkeersveiligheid en de gevolgen die de crisis mogelijk heeft gehad voor de gezondheid en veiligheid op het werk;

| 46. | verzoekt de Commissie en de lidstaten hoogwaardige, specifiek naar geslacht en leeftijd uitgesplitste statistische gegevens inzake arbeidsgerelateerde ziekten te verzamelen, teneinde het wetgevingskader waar nodig te verbeteren en aan te passen, overeenkomstig de nieuwe en opkomende risico's; |
| --- | --- |

46.

verzoekt de Commissie en de lidstaten hoogwaardige, specifiek naar geslacht en leeftijd uitgesplitste statistische gegevens inzake arbeidsgerelateerde ziekten te verzamelen, teneinde het wetgevingskader waar nodig te verbeteren en aan te passen, overeenkomstig de nieuwe en opkomende risico's;

| 47. | verzoekt de lidstaten onderzoeken te verrichten naar het aantal gevallen van arbeidsgerelateerde spier- en skeletaandoeningen onder de beroepsbevolking op nationaal niveau, uitgesplitst naar geslacht, leeftijd en economische activiteit, om het opduiken van deze aandoeningen te voorkomen en te bestrijden; |
| --- | --- |

47.

verzoekt de lidstaten onderzoeken te verrichten naar het aantal gevallen van arbeidsgerelateerde spier- en skeletaandoeningen onder de beroepsbevolking op nationaal niveau, uitgesplitst naar geslacht, leeftijd en economische activiteit, om het opduiken van deze aandoeningen te voorkomen en te bestrijden;

| 48. | benadrukt dat het belangrijk is om te zorgen voor geüpdatete en gemeenschappelijke definities van arbeidsgerelateerde ziekten, inclusief stress op het werk, en EU-brede statistische gegevens om doelen te stellen teneinde het vóórkomen van beroepsziekten terug te dringen; |
| --- | --- |

48.

benadrukt dat het belangrijk is om te zorgen voor geüpdatete en gemeenschappelijke definities van arbeidsgerelateerde ziekten, inclusief stress op het werk, en EU-brede statistische gegevens om doelen te stellen teneinde het vóórkomen van beroepsziekten terug te dringen;

| 49. | onderstreept de problemen bij het verzamelen van gegevens in talrijke lidstaten; dringt erop aan het werk van EU-OSHA en Eurofound te intensiveren; verzoekt de lidstaten alle nodige maatregelen te treffen om te waarborgen dat werkgevers melding maken van ongevallen op het werk; |
| --- | --- |

49.

onderstreept de problemen bij het verzamelen van gegevens in talrijke lidstaten; dringt erop aan het werk van EU-OSHA en Eurofound te intensiveren; verzoekt de lidstaten alle nodige maatregelen te treffen om te waarborgen dat werkgevers melding maken van ongevallen op het werk;

Internationale inspanningen

| 50. | dringt er bij de Raad en de Commissie op aan ervoor te zorgen dat alle handelsovereenkomsten met derde landen een verbetering van de arbeidsomgeving met zich meebrengen, teneinde de gezondheid en veiligheid van de werknemers te beschermen; |
| --- | --- |

50.

dringt er bij de Raad en de Commissie op aan ervoor te zorgen dat alle handelsovereenkomsten met derde landen een verbetering van de arbeidsomgeving met zich meebrengen, teneinde de gezondheid en veiligheid van de werknemers te beschermen;

| 51. | benadrukt dat de EU er belang bij heeft en verplicht is om wereldwijd de arbeidsnormen te verhogen, ook met betrekking tot gezondheid en veiligheid op het werk; |
| --- | --- |

51.

benadrukt dat de EU er belang bij heeft en verplicht is om wereldwijd de arbeidsnormen te verhogen, ook met betrekking tot gezondheid en veiligheid op het werk;

| 52. | dringt er bij de Commissie op aan de samenwerking inzake gezondheid en veiligheid op het werk met internationale organisaties, waaronder de IAO, de OESO, de G20 en de WHO te versterken; |
| --- | --- |

52.

dringt er bij de Commissie op aan de samenwerking inzake gezondheid en veiligheid op het werk met internationale organisaties, waaronder de IAO, de OESO, de G20 en de WHO te versterken;

| 53. | betreurt het feit dat niet alle lidstaten IAO-Verdrag nr. 187 inzake het stimuleringskader voor de gezondheid en veiligheid op het werk hebben geratificeerd; verzoekt alle lidstaten het verdrag te ratificeren; |
| --- | --- |

53.

betreurt het feit dat niet alle lidstaten IAO-Verdrag nr. 187 inzake het stimuleringskader voor de gezondheid en veiligheid op het werk hebben geratificeerd; verzoekt alle lidstaten het verdrag te ratificeren;

o

o o

| 54. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

54.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

---

(1)  PB L 354 van 31.12.2008, blz. 70.

(2)  PB L 183 van 29.6.1989, blz. 1.

(3)  PB L 299 van 18.11.2003, blz. 9.

(4)  PB L 204 van 26.7.2006, blz. 23.

(5)  PB L 165 van 27.6.2007, blz. 21.

(6)  PB C 77 E van 28.3.2002, blz. 138.

(7)  PB C 304 E van 1.12.2005, blz. 400.

(8)  PB C 303 E van 13.12.2006, blz. 754.

(9)  PB C 102 E van 24.4.2008, blz. 321.

(10)  PB C 41 E van 19.2.2009, blz. 14.

(11)  PB C 99 E van 3.4.2012, blz. 101.

(12)  PB C 168 E van 14.6.2013, blz. 102.

(13)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0093.

(14)  Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0012.

(15)  Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, artikel 31, lid 1: Iedere werknemer heeft recht op gezonde, veilige en waardige arbeidsomstandigheden.

(16)  Tweede Europese bedrijvenenquête naar nieuwe en opkomende risico's (ESENER-2), EU-OSHA (2015).

(17)  Eurofound: „Arbeidsomstandigheden van een vergrijzende beroepsbevolking” Eurofound (2008).

(18)  Verklaring van de directeur van EU-OSHA, 18.11.2014.

(19)  Verslag over de kansen op werkgelegenheid voor mensen met chronische ziekten, Eurofound (2014).

(20)  Evaluatie van de Europese strategie voor de gezondheid en veiligheid op het werk 2007-2012, EC (2013) en Sociaal-economische kosten van ongevallen op de werkplek en arbeidsgerelateerde gezondheidsklachten, EC (2012).

(21)  Berechnung des internationalen „Return on Prevention” für Unternehmen: Kosten und. Nutzen von Investitionen in den betrieblichen Arbeits- und Gesundheitsschutz, DGUV (2013).

(22)  5th Working Conditions Survey, Overview Report, Eurofound (2012).

(23)  Tweede Europese bedrijvenenquête naar nieuwe en opkomende risico's (ESENER-2), EU-OSHA (2015)

(24)  Tweede Europese bedrijvenenquête naar nieuwe en opkomende risico's (ESENER-2), EU-OSHA (2015)

(25)  Vertegenwoordiging en raadpleging van de werknemers over gezondheid en veiligheid, EU-OSHA (2012)

(26)  Flexibele vormen van werk: 'zeer atypische' contractbepalingen, Eurofound (2010) en Gezondheid en welzijn op het werk: Een verslag dat gebaseerd is op de fifth European Working Conditions Survey, Eurofound (2012).

(27)  5th Working Conditions Survey, Overview Report, Eurofound (2012) en 3rd European Company Survey, Eurofound (2015).

(28)  Report on the current situation in relation to occupational diseases systems in EU Member States and EFTA/EEA countries, EC (2013).

(29)  EU-OSHA, 2013. Nieuwe risico's en trends op het gebied van veiligheid en gezondheid van vrouwen op het werk.

(30)  Occupational health and safety risks for the most vulnerable workers, EP-beleidsafdeling A, Economisch en wetenschappelijk beleid, 2011, blz. 40.

(31)  PB C 230 van 14.7.2015, blz. 82.

(32)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0093.

(33)  The Cost of Inaction, Nordon (2014) en Rapport sur les perturbateurs endocriniens, le temps de la précaution, Gilbert Barbier (2011).

---

Woensdag 25 november 2015

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/129 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/129

---

P8_TA(2015)0412

Afghanistan — met name de moorden in de provincie Zabul

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over Afghanistan — met name de moorden in de provincie Zabul (2015/2968(RSP))

(2017/C 366/10)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn resolutie van 15 december 2011 over de situatie van vrouwen in Afghanistan en Pakistan (1) en zijn resolutie van 13 juni 2013 over de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met Afghanistan (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 15 december 2011 over de situatie van vrouwen in Afghanistan en Pakistan (1) en zijn resolutie van 13 juni 2013 over de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met Afghanistan (2),

| — | gezien de lokale EU-strategie inzake mensenrechtenverdedigers in Afghanistan in 2014, |
| --- | --- |

—

gezien de lokale EU-strategie inzake mensenrechtenverdedigers in Afghanistan in 2014,

| — | gezien resolutie 2210 (2015) van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en het mandaat van de VN-bijstandmissie in Afghanistan (UNAMA), |
| --- | --- |

—

gezien resolutie 2210 (2015) van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en het mandaat van de VN-bijstandmissie in Afghanistan (UNAMA),

| — | gezien de conclusies van de Raad over Afghanistan van 20 juli 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad over Afghanistan van 20 juli 2015,

| — | gezien de Conferentie van 20 september 2015 over de tenuitvoerlegging en ondersteuning van het Nationale Actieplan (UNSCR 1325) betreffende vrouwen, vrede en veiligheid, |
| --- | --- |

—

gezien de Conferentie van 20 september 2015 over de tenuitvoerlegging en ondersteuning van het Nationale Actieplan (UNSCR 1325) betreffende vrouwen, vrede en veiligheid,

| — | gezien het verslag van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN (OHCHR) — UNAMA van augustus 2015 over de bescherming van burgers bij het gewapend conflict in Afghanistan voor 2015, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN (OHCHR) — UNAMA van augustus 2015 over de bescherming van burgers bij het gewapend conflict in Afghanistan voor 2015,

| — | gezien de conclusies van de Raad over Afghanistan van 26 oktober 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad over Afghanistan van 26 oktober 2015,

| — | gezien de verklaring van de VN-missie van 11 november 2015 waarin de „zinloze moord” op zeven civiele gijzelaars in Zabul wordt veroordeeld; |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de VN-missie van 11 november 2015 waarin de „zinloze moord” op zeven civiele gijzelaars in Zabul wordt veroordeeld;

| — | gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat er steeds meer bezorgdheid heerst over etnische en sektarische vervolging in Afghanistan, aangezien er al maandenlang ontvoeringen en aanslagen plaatsvinden tegen de Hazara's, die worden beschouwd als de op twee na grootste etnische groepering in het land, die als enige overwegend sjiitisch is; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat er steeds meer bezorgdheid heerst over etnische en sektarische vervolging in Afghanistan, aangezien er al maandenlang ontvoeringen en aanslagen plaatsvinden tegen de Hazara's, die worden beschouwd als de op twee na grootste etnische groepering in het land, die als enige overwegend sjiitisch is;

| B. | overwegende dat er in oktober 2015 zeven burgers ontvoerd werden en tussen 6 en 8 november 2015 terecht werden gesteld in het district Arghandab, en dat daar gewapende conflicten zijn gemeld tussen twee rivaliserende groepen van regeringsvijandige elementen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat er in oktober 2015 zeven burgers ontvoerd werden en tussen 6 en 8 november 2015 terecht werden gesteld in het district Arghandab, en dat daar gewapende conflicten zijn gemeld tussen twee rivaliserende groepen van regeringsvijandige elementen;

| C. | overwegende dat het overwegend sjiitische Hazaravolk een van de etnische minderheden is die in de nieuwe grondwet van Afghanistan worden erkend; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het overwegend sjiitische Hazaravolk een van de etnische minderheden is die in de nieuwe grondwet van Afghanistan worden erkend;

| D. | overwegende dat een groep van circa 30 Hazara's op 21 november 2015 werd beschoten toen zij op een autoweg in het zuiden reisden; dat ten minste vijf Hazara's die in een bus naar Kaboel zaten, gered werden door andere reizigers, die hun identiteit verborgen hielden toen de bus door militanten werd gestopt; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat een groep van circa 30 Hazara's op 21 november 2015 werd beschoten toen zij op een autoweg in het zuiden reisden; dat ten minste vijf Hazara's die in een bus naar Kaboel zaten, gered werden door andere reizigers, die hun identiteit verborgen hielden toen de bus door militanten werd gestopt;

| E. | overwegende dat uit de moorden in Zabul blijkt dat de Hazara's bijzonder veel gevaar lopen; dat bij een aantal incidenten in de afgelopen twee jaar Hazara's die met de bus reisden werden gescheiden van de overige reizigers en ontvoerd en in sommige gevallen vermoord werden; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat uit de moorden in Zabul blijkt dat de Hazara's bijzonder veel gevaar lopen; dat bij een aantal incidenten in de afgelopen twee jaar Hazara's die met de bus reisden werden gescheiden van de overige reizigers en ontvoerd en in sommige gevallen vermoord werden;

| F. | overwegende dat de moorden duidelijk maken dat burgers voortdurend aan terroristische bedreigingen blootstaan van de zijde van de Taliban en hun splintergroepen, waarvan sommige naar verluidt trouw hebben gezworen aan Da'esh/ISIL; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de moorden duidelijk maken dat burgers voortdurend aan terroristische bedreigingen blootstaan van de zijde van de Taliban en hun splintergroepen, waarvan sommige naar verluidt trouw hebben gezworen aan Da'esh/ISIL;

| G. | overwegende dat de Europese Unie de wederopbouw en ontwikkeling van Afghanistan sinds 2002 onafgebroken steunt en dat zij hecht aan een vreedzaam, stabiel en veilig Afghanistan; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de Europese Unie de wederopbouw en ontwikkeling van Afghanistan sinds 2002 onafgebroken steunt en dat zij hecht aan een vreedzaam, stabiel en veilig Afghanistan;

| H. | overwegende dat de EUPOL-missie die in 2007 gestart werd om de training van de Afghaanse politie te ondersteunen bijdraagt tot het opbouwen van een strafrechtelijk/gerechtelijk stelsel onder Afghaans bestuur; dat de Raad in december 2014 heeft besloten de missie tot 31 december 2016 te verlengen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de EUPOL-missie die in 2007 gestart werd om de training van de Afghaanse politie te ondersteunen bijdraagt tot het opbouwen van een strafrechtelijk/gerechtelijk stelsel onder Afghaans bestuur; dat de Raad in december 2014 heeft besloten de missie tot 31 december 2016 te verlengen;

| I. | overwegende dat de missie van de Internationale strijdmacht voor bijstand aan de veiligheid (ISAF) eind 2014 werd beëindigd; dat de nieuwe missie „Resolute Support” in januari 2015 werd gestart om door te gaan met het opleiden, adviseren en bijstaan van de Afghaanse veiligheidsdiensten en de instellingen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de missie van de Internationale strijdmacht voor bijstand aan de veiligheid (ISAF) eind 2014 werd beëindigd; dat de nieuwe missie „Resolute Support” in januari 2015 werd gestart om door te gaan met het opleiden, adviseren en bijstaan van de Afghaanse veiligheidsdiensten en de instellingen;

| J. | overwegende dat het vermoorden en gijzelen van burgers ernstige schendingen vormen van het internationaal humanitair recht dat door alle bij het gewapende conflict betrokken partijen, inclusief alle regeringsvijandige elementen, moet worden nageleefd; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat het vermoorden en gijzelen van burgers ernstige schendingen vormen van het internationaal humanitair recht dat door alle bij het gewapende conflict betrokken partijen, inclusief alle regeringsvijandige elementen, moet worden nageleefd;

| K. | overwegende dat de veiligheid in heel Afghanistan ernstig zorgen blijft baren vanwege de terroristische activiteiten van de Taliban; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de veiligheid in heel Afghanistan ernstig zorgen blijft baren vanwege de terroristische activiteiten van de Taliban;

| L. | overwegende dat er steeds weer „collaterale schade” optreedt en er dramatisch hoge aantallen onschuldige slachtoffers vallen onder burgers en medewerkers van humanitaire missies en zelfs van vredestroepen; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat er steeds weer „collaterale schade” optreedt en er dramatisch hoge aantallen onschuldige slachtoffers vallen onder burgers en medewerkers van humanitaire missies en zelfs van vredestroepen;

| M. | overwegende dat de recente oproep van Al-Qaeda-leider al-Zawahiri tot de ISIL-strijders om oorlog te voeren met de internationale coalitie een nieuwe bedreiging betekent voor de NAVO-strijdkrachten in Afghanistan en voor de veiligheid van het land; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de recente oproep van Al-Qaeda-leider al-Zawahiri tot de ISIL-strijders om oorlog te voeren met de internationale coalitie een nieuwe bedreiging betekent voor de NAVO-strijdkrachten in Afghanistan en voor de veiligheid van het land;

| 1. | veroordeelt met kracht de barbaarse moord en onthoofding van zeven Hazara's (twee vrouwen, vier mannen en een klein meisje) in Zabul, een provincie in het zuidoosten van Afghanistan op de grens met Pakistan; |
| --- | --- |

1.

veroordeelt met kracht de barbaarse moord en onthoofding van zeven Hazara's (twee vrouwen, vier mannen en een klein meisje) in Zabul, een provincie in het zuidoosten van Afghanistan op de grens met Pakistan;

| 2. | veroordeelt de aanslagen van de Taliban, Al Qaeda, ISIL en andere terroristische groeperingen op Afghaanse burgers, leden van de Afghaanse strijdkrachten en veiligheidsdiensten, democratische instellingen en maatschappelijke organisaties, waarbij een recordaantal slachtoffers vallen; benadrukt dat de bescherming van de Hazara-gemeenschap, die bijzonder zwaar te lijden heeft onder het terroristisch geweld van de Taliban en Da'esh-ISIL, voor de Afghaanse regering een prioriteit moet zijn; |
| --- | --- |

2.

veroordeelt de aanslagen van de Taliban, Al Qaeda, ISIL en andere terroristische groeperingen op Afghaanse burgers, leden van de Afghaanse strijdkrachten en veiligheidsdiensten, democratische instellingen en maatschappelijke organisaties, waarbij een recordaantal slachtoffers vallen; benadrukt dat de bescherming van de Hazara-gemeenschap, die bijzonder zwaar te lijden heeft onder het terroristisch geweld van de Taliban en Da'esh-ISIL, voor de Afghaanse regering een prioriteit moet zijn;

| 3. | betuigt zijn medeleven met de nabestaanden, met name die van de recente slachtoffers van de gruwelijke moorden in de Hazara-gemeenschap; |
| --- | --- |

3.

betuigt zijn medeleven met de nabestaanden, met name die van de recente slachtoffers van de gruwelijke moorden in de Hazara-gemeenschap;

| 4. | roept op tot steun aan de Afghaanse autoriteiten, zodat zij snel passende maatregelen kunnen nemen om ervoor te zorgen dat de moordenaars van onschuldige burgers berecht worden en de rechtsstaat in het land wordt bekrachtigd; |
| --- | --- |

4.

roept op tot steun aan de Afghaanse autoriteiten, zodat zij snel passende maatregelen kunnen nemen om ervoor te zorgen dat de moordenaars van onschuldige burgers berecht worden en de rechtsstaat in het land wordt bekrachtigd;

| 5. | verzoekt de Afghaanse autoriteiten ervoor te zorgen dat er een geloofwaardig en onpartijdig onderzoek wordt ingesteld naar leden van veiligheidsdiensten die betrokken zijn bij ernstige mensenrechtenschendingen, met inbegrip van degenen die het bevel voeren over strijdkrachten die zich misdragen, en dat de schuldigen naar behoren bestraft of vervolgd worden; |
| --- | --- |

5.

verzoekt de Afghaanse autoriteiten ervoor te zorgen dat er een geloofwaardig en onpartijdig onderzoek wordt ingesteld naar leden van veiligheidsdiensten die betrokken zijn bij ernstige mensenrechtenschendingen, met inbegrip van degenen die het bevel voeren over strijdkrachten die zich misdragen, en dat de schuldigen naar behoren bestraft of vervolgd worden;

| 6. | is van mening dat moorden op gegijzelde burgers, waaronder vrouwen en kinderen, als oorlogsmisdaden moeten worden behandeld; herinnert eraan dat het Internationaal humanitair recht het doden van onschuldige burgers verbiedt; herinnert eraan dat alle bij het conflict betrokken partijen, en dus ook splintergroepen, dat recht moeten naleven; |
| --- | --- |

6.

is van mening dat moorden op gegijzelde burgers, waaronder vrouwen en kinderen, als oorlogsmisdaden moeten worden behandeld; herinnert eraan dat het Internationaal humanitair recht het doden van onschuldige burgers verbiedt; herinnert eraan dat alle bij het conflict betrokken partijen, en dus ook splintergroepen, dat recht moeten naleven;

| 7. | geeft uiting aan zijn diepe bezorgdheid over de ernstige veiligheidssituatie, de voortdurende toename van het geweld, de terreuracties die steeds meer slachtoffers eisen en de constante dreiging waaraan de bevolking, die in een klimaat van toenemende angst en intimidatie moet leven, is blootgesteld; |
| --- | --- |

7.

geeft uiting aan zijn diepe bezorgdheid over de ernstige veiligheidssituatie, de voortdurende toename van het geweld, de terreuracties die steeds meer slachtoffers eisen en de constante dreiging waaraan de bevolking, die in een klimaat van toenemende angst en intimidatie moet leven, is blootgesteld;

| 8. | is van mening dat nationale veiligheid een essentiële basis vormt voor sociale en economische ontwikkeling, politieke stabiliteit en de toekomst van Afghanistan; |
| --- | --- |

8.

is van mening dat nationale veiligheid een essentiële basis vormt voor sociale en economische ontwikkeling, politieke stabiliteit en de toekomst van Afghanistan;

| 9. | verzoekt de regering van Afghanistan intensiever samen te werken met de regering van Pakistan; benadrukt dat nauwere samenwerking op het gebied van veiligheid en bestuur in het belang van beide landen zou zijn en zou bijdragen tot de bevordering van vrede en stabiliteit in de regio; |
| --- | --- |

9.

verzoekt de regering van Afghanistan intensiever samen te werken met de regering van Pakistan; benadrukt dat nauwere samenwerking op het gebied van veiligheid en bestuur in het belang van beide landen zou zijn en zou bijdragen tot de bevordering van vrede en stabiliteit in de regio;

| 10. | verzoekt de lidstaten en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) zich ten volle te blijven inzetten en de regering van Afghanistan te steunen in haar strijd tegen de opstandelingen; |
| --- | --- |

10.

verzoekt de lidstaten en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) zich ten volle te blijven inzetten en de regering van Afghanistan te steunen in haar strijd tegen de opstandelingen;

| 11. | verklaart nogmaals dat het alle inspanningen om Afghanistan te bevrijden van terrorisme en extremisme steunt, en is van mening dat die inspanningen van vitaal belang zijn voor de regionale en wereldwijde veiligheid en voor het opbouwen van een inclusief, stabiel, democratisch en welvarender land; |
| --- | --- |

11.

verklaart nogmaals dat het alle inspanningen om Afghanistan te bevrijden van terrorisme en extremisme steunt, en is van mening dat die inspanningen van vitaal belang zijn voor de regionale en wereldwijde veiligheid en voor het opbouwen van een inclusief, stabiel, democratisch en welvarender land;

| 12. | zal de Afghaanse regering blijven steunen bij haar pogingen belangrijke hervormingen door te voeren, het bestuur en de rechtsstaat verder te verbeteren, de eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van de vrouwenrechten, te bevorderen, de corruptie te bestrijden, een eind te maken aan de productie van verdovende middelen, een duurzamer begrotingsbeleid te voeren en inclusieve economische groei te stimuleren; neemt nota van het voornemen van president Ashraf Ghani om van de strijd tegen corruptie een van zijn prioriteiten te maken; |
| --- | --- |

12.

zal de Afghaanse regering blijven steunen bij haar pogingen belangrijke hervormingen door te voeren, het bestuur en de rechtsstaat verder te verbeteren, de eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van de vrouwenrechten, te bevorderen, de corruptie te bestrijden, een eind te maken aan de productie van verdovende middelen, een duurzamer begrotingsbeleid te voeren en inclusieve economische groei te stimuleren; neemt nota van het voornemen van president Ashraf Ghani om van de strijd tegen corruptie een van zijn prioriteiten te maken;

| 13. | betuigt nogmaals zijn steun aan de Afghaanse regering en bevolking in deze kritieke fase; herinnert aan de doden die er onder de Afghaanse strijdkrachten en veiligheidsdiensten zijn gevallen sinds de ISAF-missie eind 2014 werd beëindigd; moedigt de regering ertoe aan te blijven streven naar meer doelmatigheid en operationele doeltreffendheid van leger en politie, zodat zij de hele bevolking veiligheid en stabiliteit kunnen bieden; |
| --- | --- |

13.

betuigt nogmaals zijn steun aan de Afghaanse regering en bevolking in deze kritieke fase; herinnert aan de doden die er onder de Afghaanse strijdkrachten en veiligheidsdiensten zijn gevallen sinds de ISAF-missie eind 2014 werd beëindigd; moedigt de regering ertoe aan te blijven streven naar meer doelmatigheid en operationele doeltreffendheid van leger en politie, zodat zij de hele bevolking veiligheid en stabiliteit kunnen bieden;

| 14. | blijft zich ernstig zorgen maken over de verslechtering van de mensenrechten- en veiligheidssituatie in Afghanistan, en met name over de gevolgen die dat kan hebben voor de rechten van vrouwen, religieuze en etnische minderheden, mensenrechtenactivisten en journalisten; |
| --- | --- |

14.

blijft zich ernstig zorgen maken over de verslechtering van de mensenrechten- en veiligheidssituatie in Afghanistan, en met name over de gevolgen die dat kan hebben voor de rechten van vrouwen, religieuze en etnische minderheden, mensenrechtenactivisten en journalisten;

| 15. | herinnert aan de historische wet op de uitbanning van geweld tegen vrouwen van 2009 en verzoekt de autoriteiten meer aandacht te schenken aan en middelen uit te trekken voor de bescherming van mensenrechtenactivisten die bedreigd of aangevallen worden; |
| --- | --- |

15.

herinnert aan de historische wet op de uitbanning van geweld tegen vrouwen van 2009 en verzoekt de autoriteiten meer aandacht te schenken aan en middelen uit te trekken voor de bescherming van mensenrechtenactivisten die bedreigd of aangevallen worden;

| 16. | verzoekt de regering van Afghanistan een uitvoeringsplan vast te stellen voor Nationaal Actieplan 1325, waarin onder meer wordt bepaald dat vrouwen ten volle deelnemen aan alle fasen van de vredesonderhandelingen; |
| --- | --- |

16.

verzoekt de regering van Afghanistan een uitvoeringsplan vast te stellen voor Nationaal Actieplan 1325, waarin onder meer wordt bepaald dat vrouwen ten volle deelnemen aan alle fasen van de vredesonderhandelingen;

| 17. | herinnert aan de toezeggingen die de Afghaanse regering aan de internationale gemeenschap heeft gedaan met betrekking tot de rechten en de bescherming van etnische, taalkundige, religieuze en andere minderheden; |
| --- | --- |

17.

herinnert aan de toezeggingen die de Afghaanse regering aan de internationale gemeenschap heeft gedaan met betrekking tot de rechten en de bescherming van etnische, taalkundige, religieuze en andere minderheden;

| 18. | veroordeelt met kracht de aanslagen die de Taliban onlangs in Kunduz hebben gepleegd en die slachtoffers hebben geëist onder de burgerbevolking en het leger en de politie van Afghanistan; is voorstander van een onafhankelijk onderzoek naar de aanslag op het ziekenhuis van Médecins Sans Frontières in Kunduz, en roept op tot eerbiediging van de neutraliteit van ziekenhuizen en medische faciliteiten; |
| --- | --- |

18.

veroordeelt met kracht de aanslagen die de Taliban onlangs in Kunduz hebben gepleegd en die slachtoffers hebben geëist onder de burgerbevolking en het leger en de politie van Afghanistan; is voorstander van een onafhankelijk onderzoek naar de aanslag op het ziekenhuis van Médecins Sans Frontières in Kunduz, en roept op tot eerbiediging van de neutraliteit van ziekenhuizen en medische faciliteiten;

| 19. | herhaalt dat het van het grootste belang is dat de Afghaanse regering en alle partners in de regio zich op geloofwaardige wijze inzetten voor de beëindiging van het conflict en voor een veilige omgeving zorgen; herhaalt dat een door Afghanen geleid en beheerst vredesproces de conditio qua non voor een duurzame en langdurige oplossing blijft; |
| --- | --- |

19.

herhaalt dat het van het grootste belang is dat de Afghaanse regering en alle partners in de regio zich op geloofwaardige wijze inzetten voor de beëindiging van het conflict en voor een veilige omgeving zorgen; herhaalt dat een door Afghanen geleid en beheerst vredesproces de conditio qua non voor een duurzame en langdurige oplossing blijft;

| 20. | is ingenomen met het besluit om in 2016 in Brussel een alomvattende ministeriële conferentie over Afghanistan te houden, als blijk van de internationale gemeenschap dat zij zich wil blijven inzetten voor de stabilisering en ontwikkeling van het land; verwacht dat die Conferentie het kader voor de regering van Afghanistan en de donoren tot 2020 vaststelt, dat geschraagd wordt door concrete toezeggingen van zowel de regering van Afghanistan als de internationale gemeenschap; |
| --- | --- |

20.

is ingenomen met het besluit om in 2016 in Brussel een alomvattende ministeriële conferentie over Afghanistan te houden, als blijk van de internationale gemeenschap dat zij zich wil blijven inzetten voor de stabilisering en ontwikkeling van het land; verwacht dat die Conferentie het kader voor de regering van Afghanistan en de donoren tot 2020 vaststelt, dat geschraagd wordt door concrete toezeggingen van zowel de regering van Afghanistan als de internationale gemeenschap;

| 21. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de regering en het parlement van Afghanistan. |
| --- | --- |

21.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en de regering en het parlement van Afghanistan.

---

(1)  PB C 168 E van 14.6.2013, blz. 119.

(2)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0282.

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/132 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/132

---

P8_TA(2015)0413

Cambodja

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over de politieke situatie in Cambodja (2015/2969(RSP))

(2017/C 366/11)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over Cambodja, |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over Cambodja,

| — | gezien de plaatselijke verklaring van de EU over de situatie in Cambodja van 27 oktober 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de plaatselijke verklaring van de EU over de situatie in Cambodja van 27 oktober 2015,

| — | gezien de verklaring van de woordvoerder van de secretaris-generaal van de VN over Cambodja van 17 november 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de woordvoerder van de secretaris-generaal van de VN over Cambodja van 17 november 2015,

| — | gezien de op 30 oktober 2015 door de woordvoerder van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de rechten van de mens, Ravina Shamdasani, afgelegde persverklaring, |
| --- | --- |

—

gezien de op 30 oktober 2015 door de woordvoerder van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de rechten van de mens, Ravina Shamdasani, afgelegde persverklaring,

| — | gezien de verklaringen van de speciale rapporteur van de Verenigde Naties voor de mensenrechtensituatie in Cambodja, professor Rhona Smith, van 23 november 2015 en 24 september 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaringen van de speciale rapporteur van de Verenigde Naties voor de mensenrechtensituatie in Cambodja, professor Rhona Smith, van 23 november 2015 en 24 september 2015,

| — | gezien het verslag van de speciale rapporteur voor de mensenrechtensituatie in Cambodja van 20 augustus 2015, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de speciale rapporteur voor de mensenrechtensituatie in Cambodja van 20 augustus 2015,

| — | gezien de resolutie van de VN-mensenrechtenraad van 2 oktober 2015 over Cambodja, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de VN-mensenrechtenraad van 2 oktober 2015 over Cambodja,

| — | gezien de verklaring van de woordvoerder van de EDEO van 15 juli 2015 over de wet inzake verenigingen en niet-gouvernementele organisaties in Cambodja, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de woordvoerder van de EDEO van 15 juli 2015 over de wet inzake verenigingen en niet-gouvernementele organisaties in Cambodja,

| — | gezien de verklaring van 22 juni 2015 van de speciale rapporteur van de VN voor de vrijheid van vreedzame vergadering en vereniging, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van 22 juni 2015 van de speciale rapporteur van de VN voor de vrijheid van vreedzame vergadering en vereniging,

| — | gezien de slotopmerkingen van het Mensenrechtencomité van de Verenigde Naties van 27 april 2015 over het tweede periodieke verslag over Cambodja, |
| --- | --- |

—

gezien de slotopmerkingen van het Mensenrechtencomité van de Verenigde Naties van 27 april 2015 over het tweede periodieke verslag over Cambodja,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 10 december 1948, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 10 december 1948,

| — | gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, |
| --- | --- |

—

gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966,

| — | gezien de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers uit 2008, |
| --- | --- |

—

gezien de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers uit 2008,

| — | gezien de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en het Koninkrijk Cambodja van 1997, |
| --- | --- |

—

gezien de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en het Koninkrijk Cambodja van 1997,

| — | gezien artikel 35 van de grondwet van Cambodja, dat het recht op vrijheid van vereniging en het recht op actieve deelname aan het politieke, economische, sociale en culturele leven van het land garandeert, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 35 van de grondwet van Cambodja, dat het recht op vrijheid van vereniging en het recht op actieve deelname aan het politieke, economische, sociale en culturele leven van het land garandeert,

| — | gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de Cambodjaanse autoriteiten op 13 november 2015 een arrestatiebevel hebben uitgevaardigd tegen Sam Rainsy, de leider van de belangrijkste oppositiepartij, de Nationale Reddingspartij van Cambodja (CNRP), die momenteel in het buitenland verblijft, en overwegende dat de nationale assemblee van Cambodja Rainsy op grond van een zeven jaar oude aanklacht wegens smaad op 16 november 2015 zijn parlementaire zetel heeft ontnomen en zijn parlementaire immuniteit heeft opgeheven, ten gevolge waarvan hij gearresteerd kan worden als hij naar Cambodja terugkeert; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de Cambodjaanse autoriteiten op 13 november 2015 een arrestatiebevel hebben uitgevaardigd tegen Sam Rainsy, de leider van de belangrijkste oppositiepartij, de Nationale Reddingspartij van Cambodja (CNRP), die momenteel in het buitenland verblijft, en overwegende dat de nationale assemblee van Cambodja Rainsy op grond van een zeven jaar oude aanklacht wegens smaad op 16 november 2015 zijn parlementaire zetel heeft ontnomen en zijn parlementaire immuniteit heeft opgeheven, ten gevolge waarvan hij gearresteerd kan worden als hij naar Cambodja terugkeert;

| B. | overwegende dat Sam Rainsy op 20 november 2015 door een rechtbank is opgeroepen om op 4 december 2015 te worden gehoord in verband met een post op zijn openbare Facebookpagina, geplaatst door senator Hong Sok Hour van de oppositie, die sinds augustus 2015 gevangen zit op verdenking van valsheid in geschrifte en opruiing, nadat hij op de Facebookpagina van Rainsy een video had geplaatst met daarin een beweerdelijk onjuist document met betrekking tot het grensverdrag met Vietnam uit 1979; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat Sam Rainsy op 20 november 2015 door een rechtbank is opgeroepen om op 4 december 2015 te worden gehoord in verband met een post op zijn openbare Facebookpagina, geplaatst door senator Hong Sok Hour van de oppositie, die sinds augustus 2015 gevangen zit op verdenking van valsheid in geschrifte en opruiing, nadat hij op de Facebookpagina van Rainsy een video had geplaatst met daarin een beweerdelijk onjuist document met betrekking tot het grensverdrag met Vietnam uit 1979;

| C. | overwegende dat een groep regeringsgezinde demonstranten op 26 oktober 2015 in Phnom Penh twee parlementsleden van de oppositiepartij (CNRP), Nhay Chamrouen en Kong Sakphea, hebben aangevallen en de veiligheid van de privéwoning van de eerste vicevoorzitter van de nationale assemblee hebben bedreigd; overwegende dat uit verslagen blijkt dat de politie en andere staatsveiligheidstroepen hierbij enkel toekeken; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat een groep regeringsgezinde demonstranten op 26 oktober 2015 in Phnom Penh twee parlementsleden van de oppositiepartij (CNRP), Nhay Chamrouen en Kong Sakphea, hebben aangevallen en de veiligheid van de privéwoning van de eerste vicevoorzitter van de nationale assemblee hebben bedreigd; overwegende dat uit verslagen blijkt dat de politie en andere staatsveiligheidstroepen hierbij enkel toekeken;

| D. | overwegende dat de leider van de oppositiepartij Kem Sokha op 30 oktober 2015, tijdens een vergadering die door de CNRP werd geboycot, door de regeringspartij Cambodjaanse Volkspartij (CPP) uit zijn functie van eerste vicevoorzitter van de nationale assemblee werd ontslagen; overwegende dat toekenning van de post van vicepresident aan de CNRP een van de belangrijkste concessies was die de regeringspartij CPP in juli 2014 aan de CNRP had gedaan om een einde te maken aan de boycot van die partij van het parlement sinds de verkiezingen van 2013, een jaar eerder; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de leider van de oppositiepartij Kem Sokha op 30 oktober 2015, tijdens een vergadering die door de CNRP werd geboycot, door de regeringspartij Cambodjaanse Volkspartij (CPP) uit zijn functie van eerste vicevoorzitter van de nationale assemblee werd ontslagen; overwegende dat toekenning van de post van vicepresident aan de CNRP een van de belangrijkste concessies was die de regeringspartij CPP in juli 2014 aan de CNRP had gedaan om een einde te maken aan de boycot van die partij van het parlement sinds de verkiezingen van 2013, een jaar eerder;

| E. | overwegende dat premier Hun Sen al meer dan 30 jaar aan de macht is en dat zijn veiligheidstroepen zich schuldig maken aan ernstige mensenrechtenschendingen, maar daarvoor vrijuit gaan; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat premier Hun Sen al meer dan 30 jaar aan de macht is en dat zijn veiligheidstroepen zich schuldig maken aan ernstige mensenrechtenschendingen, maar daarvoor vrijuit gaan;

| F. | overwegende dat 11 oppositieleden gevangenisstraffen uitzitten van tussen de zeven en 20 jaar wegens deelname aan of het leiden van een „opstand”; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat 11 oppositieleden gevangenisstraffen uitzitten van tussen de zeven en 20 jaar wegens deelname aan of het leiden van een „opstand”;

| G. | overwegende dat de twee politieke partijen CPP en CNRP in 2014 tot een politiek akkoord waren gekomen, waardoor de hoop werd gewekt dat er een nieuwe fase zou ingaan, waarin politieke onenigheden op constructieve wijze zouden worden opgelost; overwegende dat het politieke klimaat in Cambodja ondanks dit akkoord nog altijd gespannen is; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de twee politieke partijen CPP en CNRP in 2014 tot een politiek akkoord waren gekomen, waardoor de hoop werd gewekt dat er een nieuwe fase zou ingaan, waarin politieke onenigheden op constructieve wijze zouden worden opgelost; overwegende dat het politieke klimaat in Cambodja ondanks dit akkoord nog altijd gespannen is;

| H. | overwegende dat het recht op vrijheid van meningsuiting is neergelegd in artikel 41 van de grondwet van Cambodja en het recht op het ontplooien van politieke activiteiten in artikel 35 van de grondwet; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het recht op vrijheid van meningsuiting is neergelegd in artikel 41 van de grondwet van Cambodja en het recht op het ontplooien van politieke activiteiten in artikel 35 van de grondwet;

| I. | overwegende dat de vaststelling van de wet inzake verenigingen en niet-gouvernementele organisaties (LANGO) ondanks algemene kritiek vanuit het maatschappelijk middenveld en de internationale gemeenschap, ertoe heeft geleid dat overheidsorganen de bevoegdheid hebben naar eigen inzicht bestaande mensenrechtenorganisaties en de oprichting van nieuwe menenrechtenorganisaties te verbieden, en er nu reeds voor zorgt dat activiteiten op het gebied van de mensenrechten in Cambodja en acties van maatschappelijke organisaties onmogelijk worden gemaakt; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de vaststelling van de wet inzake verenigingen en niet-gouvernementele organisaties (LANGO) ondanks algemene kritiek vanuit het maatschappelijk middenveld en de internationale gemeenschap, ertoe heeft geleid dat overheidsorganen de bevoegdheid hebben naar eigen inzicht bestaande mensenrechtenorganisaties en de oprichting van nieuwe menenrechtenorganisaties te verbieden, en er nu reeds voor zorgt dat activiteiten op het gebied van de mensenrechten in Cambodja en acties van maatschappelijke organisaties onmogelijk worden gemaakt;

| J. | overwegende dat de speciale VN-rapporteur voor de vrijheid van vreedzame vergadering en vereniging heeft verklaard dat het maatschappelijk middenveld in Cambodja niet heeft mogen deelnemen aan de totstandbrenging van de LANGO; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de speciale VN-rapporteur voor de vrijheid van vreedzame vergadering en vereniging heeft verklaard dat het maatschappelijk middenveld in Cambodja niet heeft mogen deelnemen aan de totstandbrenging van de LANGO;

| K. | overwegende dat de regering van Cambodja op 13 november 2015 haar goedkeuring heeft gehecht aan de ontwerpwet inzake vakbonden; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de regering van Cambodja op 13 november 2015 haar goedkeuring heeft gehecht aan de ontwerpwet inzake vakbonden;

| L. | overwegende dat de EU de belangrijkste partner van Cambodja is als het gaat om ontwikkelingshulp, en dat voor de periode 2014 — 2020 een bedrag van 410 miljoen EUR aan Cambodja is toegewezen; overwegende dat de EU steun verleent aan diverse mensenrechteninitiatieven van Cambodjaanse niet-gouvernementele organisaties (ngo's) en andere maatschappelijke organisaties; overwegende dat Cambodja in hoge mate afhankelijk is van ontwikkelingshulp; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de EU de belangrijkste partner van Cambodja is als het gaat om ontwikkelingshulp, en dat voor de periode 2014 — 2020 een bedrag van 410 miljoen EUR aan Cambodja is toegewezen; overwegende dat de EU steun verleent aan diverse mensenrechteninitiatieven van Cambodjaanse niet-gouvernementele organisaties (ngo's) en andere maatschappelijke organisaties; overwegende dat Cambodja in hoge mate afhankelijk is van ontwikkelingshulp;

| 1. | spreekt zijn grote verontrusting uit over het verslechterende klimaat voor oppositieleden en activisten en mensenrechten-, maatschappelijke en milieuactivisten in Cambodja en veroordeelt elke vorm van geweld en alle politiek gemotiveerde aanklachten en uitspraken tegen en veroordeling van politieke tegenstanders, activisten en mensenrechtenactivisten in Cambodja; |
| --- | --- |

1.

spreekt zijn grote verontrusting uit over het verslechterende klimaat voor oppositieleden en activisten en mensenrechten-, maatschappelijke en milieuactivisten in Cambodja en veroordeelt elke vorm van geweld en alle politiek gemotiveerde aanklachten en uitspraken tegen en veroordeling van politieke tegenstanders, activisten en mensenrechtenactivisten in Cambodja;

| 2. | dringt er bij de Cambodjaanse autoriteiten op aan het arrestatiebevel en alle aanklachten tegen de oppositieleider Sam Rainsy en de CNRP-leden van de nationale assemblee en de senaat, waaronder senator Hong Sok Hour, en CNRP-activisten en -leiders in te trekken en hen in staat te stellen vrijelijk hun activiteiten te ontplooien zonder bang te hoeven zijn voor arrestatie of vervolging, en niet langer gebruik te maken van rechtbanken om mensen om politieke redenen of op grond van valse aanklachten te vervolgen; |
| --- | --- |

2.

dringt er bij de Cambodjaanse autoriteiten op aan het arrestatiebevel en alle aanklachten tegen de oppositieleider Sam Rainsy en de CNRP-leden van de nationale assemblee en de senaat, waaronder senator Hong Sok Hour, en CNRP-activisten en -leiders in te trekken en hen in staat te stellen vrijelijk hun activiteiten te ontplooien zonder bang te hoeven zijn voor arrestatie of vervolging, en niet langer gebruik te maken van rechtbanken om mensen om politieke redenen of op grond van valse aanklachten te vervolgen;

| 3. | dringt er bij de nationale assemblee op aan Sam Rainsy zijn parlementaire zetel onmiddellijk terug te geven en hem weer parlementaire immuniteit toe te kennen; |
| --- | --- |

3.

dringt er bij de nationale assemblee op aan Sam Rainsy zijn parlementaire zetel onmiddellijk terug te geven en hem weer parlementaire immuniteit toe te kennen;

| 4. | verzoekt de regering van Cambodja met klem de legitieme en nuttige rol die het maatschappelijk middenveld, de vakbonden en de politieke oppositie vervullen in de algemene economische en politieke ontwikkeling van Cambodja te erkennen; |
| --- | --- |

4.

verzoekt de regering van Cambodja met klem de legitieme en nuttige rol die het maatschappelijk middenveld, de vakbonden en de politieke oppositie vervullen in de algemene economische en politieke ontwikkeling van Cambodja te erkennen;

| 5. | dringt er bij de regering op aan aan te werken aan versterking van de democratie en de rechtsstaat, en de mensenrechten en fundamentele rechten te eerbiedigen, hetgeen ook inhoudt dat de grondwettelijke bepalingen die pluralisme en vrijheid van vereniging en meningsuiting garanderen, ten volle moeten worden nageleefd; |
| --- | --- |

5.

dringt er bij de regering op aan aan te werken aan versterking van de democratie en de rechtsstaat, en de mensenrechten en fundamentele rechten te eerbiedigen, hetgeen ook inhoudt dat de grondwettelijke bepalingen die pluralisme en vrijheid van vereniging en meningsuiting garanderen, ten volle moeten worden nageleefd;

| 6. | herinnert eraan dat een veilige omgeving voor het voeren van een democratische dialoog essentieel is voor politieke stabiliteit, democratie en een vreedzame samenleving in Cambodja en dringt er bij de regering op aan alle maatregelen te nemen die nodig zijn om de veiligheid van alle democratisch gekozen vertegenwoordigers van Cambodja, van welke politieke overtuiging dan ook, te garanderen; |
| --- | --- |

6.

herinnert eraan dat een veilige omgeving voor het voeren van een democratische dialoog essentieel is voor politieke stabiliteit, democratie en een vreedzame samenleving in Cambodja en dringt er bij de regering op aan alle maatregelen te nemen die nodig zijn om de veiligheid van alle democratisch gekozen vertegenwoordigers van Cambodja, van welke politieke overtuiging dan ook, te garanderen;

| 7. | merkt op dat de „cultuur van dialoog” die tussen de leiders van de CPP en de CNRP aanwezig was, de hoop wekte dat de democratie in Cambodja op de goede weg was; verzoekt de regering van Cambodja en de oppositie een serieuze en zinvolle dialoog aan te gaan; |
| --- | --- |

7.

merkt op dat de „cultuur van dialoog” die tussen de leiders van de CPP en de CNRP aanwezig was, de hoop wekte dat de democratie in Cambodja op de goede weg was; verzoekt de regering van Cambodja en de oppositie een serieuze en zinvolle dialoog aan te gaan;

| 8. | dringt er bij de regering op aan om in samenwerking met de Verenigde Naties een grondig en onpartijdig onderzoek uit te voeren, teneinde alle personen voor de rechter te brengen die verantwoordelijk zijn voor de recente brute aanval op de twee CNRP-leden van de nationale assemblee door leden van de strijdkrachten en voor het buitensporige geweld dat door het leger en de politie is gebruikt om een einde te maken aan demonstraties, stakingen en sociale onrust; |
| --- | --- |

8.

dringt er bij de regering op aan om in samenwerking met de Verenigde Naties een grondig en onpartijdig onderzoek uit te voeren, teneinde alle personen voor de rechter te brengen die verantwoordelijk zijn voor de recente brute aanval op de twee CNRP-leden van de nationale assemblee door leden van de strijdkrachten en voor het buitensporige geweld dat door het leger en de politie is gebruikt om een einde te maken aan demonstraties, stakingen en sociale onrust;

| 9. | dringt bij de regering aan op intrekking van de wet inzake verenigingen en niet-gouvernementele organisaties, die overheidsautoriteiten de bevoegdheid geeft om naar eigen inzicht bestaande mensenrechtenorganisaties of de oprichting van nieuwe mensenrechtenorganisaties te verbieden en die er nu reeds voor zorgt dat activiteiten op het gebied van de bescherming van de mensenrechten in Cambodja onmogelijk worden gemaakt; |
| --- | --- |

9.

dringt bij de regering aan op intrekking van de wet inzake verenigingen en niet-gouvernementele organisaties, die overheidsautoriteiten de bevoegdheid geeft om naar eigen inzicht bestaande mensenrechtenorganisaties of de oprichting van nieuwe mensenrechtenorganisaties te verbieden en die er nu reeds voor zorgt dat activiteiten op het gebied van de bescherming van de mensenrechten in Cambodja onmogelijk worden gemaakt;

| 10. | dringt er bij de regering en het parlement op aan te waarborgen dat iedereen die gevolgen zal ondervinden van nieuwe wetgeving, zoals de wetgeving inzake vakbonden en de wetgeving op het gebied van cybercrime en telecommunicatie, daadwerkelijk en op grondige wijze wordt geraadpleegd, en tevens te waarborgen dat de tekst van deze wetgeving strookt met de verplichtingen en verbintenissen van Cambodja op het gebied van de mensenrechten uit hoofde van het nationale en het internationale recht; |
| --- | --- |

10.

dringt er bij de regering en het parlement op aan te waarborgen dat iedereen die gevolgen zal ondervinden van nieuwe wetgeving, zoals de wetgeving inzake vakbonden en de wetgeving op het gebied van cybercrime en telecommunicatie, daadwerkelijk en op grondige wijze wordt geraadpleegd, en tevens te waarborgen dat de tekst van deze wetgeving strookt met de verplichtingen en verbintenissen van Cambodja op het gebied van de mensenrechten uit hoofde van het nationale en het internationale recht;

| 11. | verzoekt de Cambodjaanse regering een einde te maken aan willekeurige opsluitingen en verdwijningen onder verdachte omstandigheden, en vrijwilligers- en mensenrechtenorganisaties in staat te stellen vrijelijk hun activiteiten te ontplooien; verzoekt de Cambodjaanse regering een serieus onderzoek te starten naar de verdwijning van Khem Sapath; |
| --- | --- |

11.

verzoekt de Cambodjaanse regering een einde te maken aan willekeurige opsluitingen en verdwijningen onder verdachte omstandigheden, en vrijwilligers- en mensenrechtenorganisaties in staat te stellen vrijelijk hun activiteiten te ontplooien; verzoekt de Cambodjaanse regering een serieus onderzoek te starten naar de verdwijning van Khem Sapath;

| 12. | dringt er bij de bevoegde regeringsautoriteiten op aan te stoppen met het vervolgen van mensenrechtenactivisten op grond van andere geldende wetgeving, die wordt gebruikt om deze personen te vervolgen wegens hun activiteiten op het gebied van de mensenrechten, en alle personen die om politieke redenen of op grond van valse aanklachten gevangen zitten onmiddellijk en onvoorwaardelijk in vrijheid te stellen; |
| --- | --- |

12.

dringt er bij de bevoegde regeringsautoriteiten op aan te stoppen met het vervolgen van mensenrechtenactivisten op grond van andere geldende wetgeving, die wordt gebruikt om deze personen te vervolgen wegens hun activiteiten op het gebied van de mensenrechten, en alle personen die om politieke redenen of op grond van valse aanklachten gevangen zitten onmiddellijk en onvoorwaardelijk in vrijheid te stellen;

| 13. | verzoekt de lidstaten, de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, de Europese Dienst voor extern optreden en de Commissie, om in overeenstemming met het strategisch EU-kader voor mensenrechten en democratie, bovengenoemde punten van zorg en aanbevelingen onmiddellijk bij de Cambodjaanse autoriteiten aan te kaarten; |
| --- | --- |

13.

verzoekt de lidstaten, de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, de Europese Dienst voor extern optreden en de Commissie, om in overeenstemming met het strategisch EU-kader voor mensenrechten en democratie, bovengenoemde punten van zorg en aanbevelingen onmiddellijk bij de Cambodjaanse autoriteiten aan te kaarten;

| 14. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vice-voorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, het secretariaat van de Associatie van Zuidoost-Aziatische staten, de VN-mensenrechtenraad en de regering en de nationale assemblee van het Koninkrijk Cambodja. |
| --- | --- |

14.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vice-voorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, het secretariaat van de Associatie van Zuidoost-Aziatische staten, de VN-mensenrechtenraad en de regering en de nationale assemblee van het Koninkrijk Cambodja.

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/135 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/135

---

P8_TA(2015)0414

Vrijheid van meningsuiting in Bangladesh

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over de vrijheid van meningsuiting in Bangladesh (2015/2970(RSP))

(2017/C 366/12)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over Bangladesh, met name die van 21 november 2013 over Bangladesh: mensenrechten en komende verkiezingen (1), van 18 september 2014 over mensenrechtenschendingen in Bangladesh (2) en van 16 januari 2014 over recente verkiezingen in Bangladesh (3); |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over Bangladesh, met name die van 21 november 2013 over Bangladesh: mensenrechten en komende verkiezingen (1), van 18 september 2014 over mensenrechtenschendingen in Bangladesh (2) en van 16 januari 2014 over recente verkiezingen in Bangladesh (3);

| — | gezien zijn resolutie van 11 december 2012 over een strategie voor digitale vrijheid in het buitenlandbeleid van de EU (4) en zijn resolutie van 13 juni 2013 over vrijheid van pers en media in de wereld (5), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 11 december 2012 over een strategie voor digitale vrijheid in het buitenlandbeleid van de EU (4) en zijn resolutie van 13 juni 2013 over vrijheid van pers en media in de wereld (5),

| — | gezien de samenwerkingsovereenkomst van 2001 inzake partnerschap en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Volksrepubliek Bangladesh, |
| --- | --- |

—

gezien de samenwerkingsovereenkomst van 2001 inzake partnerschap en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de Volksrepubliek Bangladesh,

| — | gezien de verklaringen van 1 april 2015 en 9 augustus 2015 van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden over de moorden op bloggers in Bangladesh, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaringen van 1 april 2015 en 9 augustus 2015 van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden over de moorden op bloggers in Bangladesh,

| — | gezien de verklaring van 7 augustus 2015 waarin deskundigen van de Verenigde Naties de moord op blogger Niloy Neel veroordeelden, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van 7 augustus 2015 waarin deskundigen van de Verenigde Naties de moord op blogger Niloy Neel veroordeelden,

| — | gezien de verklaring van donderdag 5 november 2015 van de hoge commissaris voor mensenrechten van de VN, Zeid Ra'ad Al Hussein, waarin hij het harde optreden tegen het maatschappelijk middenveld en tegen onafhankelijke stemmen in Azerbeidzjan veroordeelt, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van donderdag 5 november 2015 van de hoge commissaris voor mensenrechten van de VN, Zeid Ra'ad Al Hussein, waarin hij het harde optreden tegen het maatschappelijk middenveld en tegen onafhankelijke stemmen in Azerbeidzjan veroordeelt,

| — | gezien de verklaring van de EU-delegatie in Bangladesh van 11 februari 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de EU-delegatie in Bangladesh van 11 februari 2015,

| — | gezien de verklaringen van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden over de moorden op bloggers die op 9 april 2015 in Bangladesh plaatsvonden, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaringen van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden over de moorden op bloggers die op 9 april 2015 in Bangladesh plaatsvonden,

| — | gezien de verklaring van woensdag 29 oktober 2014 van de EU-delegatie in Bangladesh over de doodstraf in dat land, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van woensdag 29 oktober 2014 van de EU-delegatie in Bangladesh over de doodstraf in dat land,

| — | gezien de voorlopige bevindingen van 9 september 2015 van de speciale VN-rapporteur inzake vrijheid van godsdienst en overtuiging bij diens bezoek aan Bangladesh, |
| --- | --- |

—

gezien de voorlopige bevindingen van 9 september 2015 van de speciale VN-rapporteur inzake vrijheid van godsdienst en overtuiging bij diens bezoek aan Bangladesh,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948,

| — | gezien het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie van 20 juli 2015, |
| --- | --- |

—

gezien het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie van 20 juli 2015,

| — | gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) van 1966, waarbij Bangladesh partij is, meer bepaald artikel 19 daarvan, |
| --- | --- |

—

gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) van 1966, waarbij Bangladesh partij is, meer bepaald artikel 19 daarvan,

| — | gezien de verklaring van de VN over verdedigers van de mensenrechten, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de VN over verdedigers van de mensenrechten,

| — | gezien de EU-richtsnoeren van 12 mei 2014 inzake de vrijheid van meningsuiting on- en offline, |
| --- | --- |

—

gezien de EU-richtsnoeren van 12 mei 2014 inzake de vrijheid van meningsuiting on- en offline,

| — | gezien de EU-richtsnoeren van 24 juni 2013 inzake bevordering en bescherming van de vrijheid van godsdienst of overtuiging, |
| --- | --- |

—

gezien de EU-richtsnoeren van 24 juni 2013 inzake bevordering en bescherming van de vrijheid van godsdienst of overtuiging,

| — | gezien de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers, |
| --- | --- |

—

gezien de EU-richtsnoeren over mensenrechtenverdedigers,

| — | gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat vrijheid van meningsuiting — waartoe ook pers- en mediavrijheid behoort — volgens de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens een onmisbare pijler is onder een democratische, pluralistische en open samenleving; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat vrijheid van meningsuiting — waartoe ook pers- en mediavrijheid behoort — volgens de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens een onmisbare pijler is onder een democratische, pluralistische en open samenleving;

| B. | overwegende dat bevordering en bescherming van de vrijheid van godsdienst of van overtuiging tot de belangrijkste prioriteiten behoort van het mensenrechtenbeleid van de EU, inclusief de volle onderschrijving van het beginsel van non-discriminatie en gelijke bescherming voor mensen met een non-theïstische of atheïstische levensovertuiging; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat bevordering en bescherming van de vrijheid van godsdienst of van overtuiging tot de belangrijkste prioriteiten behoort van het mensenrechtenbeleid van de EU, inclusief de volle onderschrijving van het beginsel van non-discriminatie en gelijke bescherming voor mensen met een non-theïstische of atheïstische levensovertuiging;

| C. | overwegende dat Bangladesh de laatste jaren beduidende vooruitgang heeft laten zien, met name in de richting van de Millenniumontwikkelingsdoelstellingen; overwegende dat de EU en Bangladesh al lang goede betrekkingen onderhouden, onder andere in de vorm van de samenwerkingsovereenkomst inzake partnerschap en ontwikkeling; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat Bangladesh de laatste jaren beduidende vooruitgang heeft laten zien, met name in de richting van de Millenniumontwikkelingsdoelstellingen; overwegende dat de EU en Bangladesh al lang goede betrekkingen onderhouden, onder andere in de vorm van de samenwerkingsovereenkomst inzake partnerschap en ontwikkeling;

| D. | overwegende dat de in 2014 aangenomen grondwet van Bangladesh fundamentele vrijheden vastlegt, waaronder de vrijheid van meningsuiting; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de in 2014 aangenomen grondwet van Bangladesh fundamentele vrijheden vastlegt, waaronder de vrijheid van meningsuiting;

| E. | overwegende dat schendingen van fundamentele vrijheden en mensenrechten — waaronder geweld, opstoken, haatzaaien, molesteren, intimideren, en censuur tegen journalisten en bloggers — nog steeds schering en inslag zijn in Bangladesh; overwegende dat Bangladesh de 146e plaats inneemt van de 180 plaatsen op de Wereldindex voor persvrijheid; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat schendingen van fundamentele vrijheden en mensenrechten — waaronder geweld, opstoken, haatzaaien, molesteren, intimideren, en censuur tegen journalisten en bloggers — nog steeds schering en inslag zijn in Bangladesh; overwegende dat Bangladesh de 146e plaats inneemt van de 180 plaatsen op de Wereldindex voor persvrijheid;

| F. | overwegende dat er spanningen gerezen zijn tussen seculiere en religieuze groepen en het geweld tegen andersdenkenden is toegenomen; overwegende dat groepen van fundamentalistische binnenlandse islamistische extremisten — met name de Ansarullah Bangla Team — een „trefferlijst” hebben gepubliceerd van mensen die kritisch heten te staan tegenover de Islam, waaronder de winnaar van de Sacharovprijs Taslima Nasreen, en aandringen op terechtstelling van seculiere bloggers en schrijvers, waarbij zij relatief straffeloos wrede moorden begaan; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat er spanningen gerezen zijn tussen seculiere en religieuze groepen en het geweld tegen andersdenkenden is toegenomen; overwegende dat groepen van fundamentalistische binnenlandse islamistische extremisten — met name de Ansarullah Bangla Team — een „trefferlijst” hebben gepubliceerd van mensen die kritisch heten te staan tegenover de Islam, waaronder de winnaar van de Sacharovprijs Taslima Nasreen, en aandringen op terechtstelling van seculiere bloggers en schrijvers, waarbij zij relatief straffeloos wrede moorden begaan;

| G. | overwegende dat Faisal Arefin Dipan, uitgever bij de firma Jagriti Prokashoni, op 31 oktober 2015 in zijn kantoor te Dhaka bruut met hakmessen werd vermoord; overwegende dat diezelfde dag nog een andere uitgever en twee schrijvers werden aangevallen en gewond, en anderen nog steeds met bedreigingen worden geconfronteerd; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat Faisal Arefin Dipan, uitgever bij de firma Jagriti Prokashoni, op 31 oktober 2015 in zijn kantoor te Dhaka bruut met hakmessen werd vermoord; overwegende dat diezelfde dag nog een andere uitgever en twee schrijvers werden aangevallen en gewond, en anderen nog steeds met bedreigingen worden geconfronteerd;

| H. | overwegende dat ten minste vijf seculiere bloggers en journalisten in het land dit jaar weren vermoord (Niloy Chatterjee alias Niloy Neel, Faisal Arefin Dipan, Ananta Bijoy Das, Washiqur Rahman Babu, Avijit Roy) omdat zij gebruik hadden gemaakt van hun fundamentele recht zich vrijelijk uit te laten over politieke, sociale en religieuze kwesties; overwegende dat islamistische extremisten de verantwoordelijkheid hebben geclaimd voor meerdere moordpartijen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat ten minste vijf seculiere bloggers en journalisten in het land dit jaar weren vermoord (Niloy Chatterjee alias Niloy Neel, Faisal Arefin Dipan, Ananta Bijoy Das, Washiqur Rahman Babu, Avijit Roy) omdat zij gebruik hadden gemaakt van hun fundamentele recht zich vrijelijk uit te laten over politieke, sociale en religieuze kwesties; overwegende dat islamistische extremisten de verantwoordelijkheid hebben geclaimd voor meerdere moordpartijen;

| I. | overwegende dat de bekende blogger Ahmed Rajib Haider in 2013 werd vermoord, en de universiteitsdocent A.K.M. Shafiul Islam in 2014; overwegende dat veel andere bloggers doodsbedreigingen hebben ontvangen via de sociale media — op Facebook zijn treflijsten gepubliceerd tegen seculiere auteurs — of moordaanslagen hebben overleefd, en verscheidenen hebben het schrijven gestaakt of zijn het land ontvlucht; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de bekende blogger Ahmed Rajib Haider in 2013 werd vermoord, en de universiteitsdocent A.K.M. Shafiul Islam in 2014; overwegende dat veel andere bloggers doodsbedreigingen hebben ontvangen via de sociale media — op Facebook zijn treflijsten gepubliceerd tegen seculiere auteurs — of moordaanslagen hebben overleefd, en verscheidenen hebben het schrijven gestaakt of zijn het land ontvlucht;

| J. | overwegende dat de eerste minister Sheikh Hasina het moorden heeft veroordeeld en de vastbeslotenheid van de regering heeft uitgesproken tot bestrijding van terreur en gewelddadig extremisme; overwegende dat zij een „zero-tolerance beleid” heeft aangekondigd jegens elke schending van de mensenrechten door de wethandhavingsinstanties en een wet ter hervorming van de politie heeft uitgevaardigd die in een gedragscode voorziet; overwegende dat zij niettemin haar steun heeft uitgesproken voor de arrestaties van seculiere bloggers door haar regering en voor oprichting van een inlichtingendienst die de sociale media moet afzoeken naar eventuele blasfemistische inhoud; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de eerste minister Sheikh Hasina het moorden heeft veroordeeld en de vastbeslotenheid van de regering heeft uitgesproken tot bestrijding van terreur en gewelddadig extremisme; overwegende dat zij een „zero-tolerance beleid” heeft aangekondigd jegens elke schending van de mensenrechten door de wethandhavingsinstanties en een wet ter hervorming van de politie heeft uitgevaardigd die in een gedragscode voorziet; overwegende dat zij niettemin haar steun heeft uitgesproken voor de arrestaties van seculiere bloggers door haar regering en voor oprichting van een inlichtingendienst die de sociale media moet afzoeken naar eventuele blasfemistische inhoud;

| K. | overwegende dat de regering van Bangladesh in augustus 2014 een nieuw mediabeleid heeft afgekondigd dat nog steeds het ergste doet vrezen voor de vrijheid van meningsuiting; overwegende dat bepaalde onderdelen van dit beleid de vrijheid van de media aan banden leggen door bijvoorbeeld een verbod uit te vaardigen op uitlatingen die „tegen de staat” gericht zijn, „de nationale ideologie bespotten” en „niet in overeenstemming zijn met de cultuur van Bangladesh”, en door verslaggeving over „anarchie, rebellie of geweld” te beperken; overwegende dat de regering van Bangladesh haar wurggreep op de sociale media nog heeft versterkt, met de tijdelijke of volledige sluiting van het hele internet, Facebook, WhatsApp, Viber en Messenger; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de regering van Bangladesh in augustus 2014 een nieuw mediabeleid heeft afgekondigd dat nog steeds het ergste doet vrezen voor de vrijheid van meningsuiting; overwegende dat bepaalde onderdelen van dit beleid de vrijheid van de media aan banden leggen door bijvoorbeeld een verbod uit te vaardigen op uitlatingen die „tegen de staat” gericht zijn, „de nationale ideologie bespotten” en „niet in overeenstemming zijn met de cultuur van Bangladesh”, en door verslaggeving over „anarchie, rebellie of geweld” te beperken; overwegende dat de regering van Bangladesh haar wurggreep op de sociale media nog heeft versterkt, met de tijdelijke of volledige sluiting van het hele internet, Facebook, WhatsApp, Viber en Messenger;

| L. | overwegende dat verschillende journalisten de afgelopen maanden werden gearresteerd en beschuldigd van overtreding van de Wet informatie- en communicatietechnologie (ICT Act), waarin smadelijke en „staatsvijandige” publicaties strafbaar worden gesteld; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat verschillende journalisten de afgelopen maanden werden gearresteerd en beschuldigd van overtreding van de Wet informatie- en communicatietechnologie (ICT Act), waarin smadelijke en „staatsvijandige” publicaties strafbaar worden gesteld;

| M. | overwegende dat intimidatie alarmerend is toegenomen sinds de invoering van willekeurige wetgeving in 2014; overwegende dat tegen 13 mensen die in de mediasector werkzaam zijn, vervolging is ingesteld wegens geringschatting van de rechtbank, wat een algehele sfeer van angst en intimidatie in de hand werkt en tot zelfcensuur leidt; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat intimidatie alarmerend is toegenomen sinds de invoering van willekeurige wetgeving in 2014; overwegende dat tegen 13 mensen die in de mediasector werkzaam zijn, vervolging is ingesteld wegens geringschatting van de rechtbank, wat een algehele sfeer van angst en intimidatie in de hand werkt en tot zelfcensuur leidt;

| N. | overwegende dat Probir Sikdar, journalist en eigenaar van de online krant Uttaradhikar Ekattor News, op 16 augustus 2015 werd gearresteerd op beschuldiging van smaad jegens een minister in de regering op Facebook; overwegende dat Shaukat Mahmud, voorzitter van de Bangladesh Federal Union of Journalists, op 18 augustus 2015 werd gearresteerd op beschuldiging van brandstichting in een bus, op 23 januari 2015, en in verband daarmee op drie punten werd aangeklaagd; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat Probir Sikdar, journalist en eigenaar van de online krant Uttaradhikar Ekattor News, op 16 augustus 2015 werd gearresteerd op beschuldiging van smaad jegens een minister in de regering op Facebook; overwegende dat Shaukat Mahmud, voorzitter van de Bangladesh Federal Union of Journalists, op 18 augustus 2015 werd gearresteerd op beschuldiging van brandstichting in een bus, op 23 januari 2015, en in verband daarmee op drie punten werd aangeklaagd;

| O. | overwegende dat de afgelopen jaren een aantal leden van de oppositiepartijen onder onduidelijke omstandigheden zijn verdwenen; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de afgelopen jaren een aantal leden van de oppositiepartijen onder onduidelijke omstandigheden zijn verdwenen;

| P. | overwegende dat de Europese Unie in alle gevallen en omstandigheden gekant is tegen de toepassing van de doodstraf, en altijd heeft opgeroepen tot de afschaffing ervan over de gehele wereld; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de Europese Unie in alle gevallen en omstandigheden gekant is tegen de toepassing van de doodstraf, en altijd heeft opgeroepen tot de afschaffing ervan over de gehele wereld;

| Q. | overwegende dat op 21 november 2015 twee prominente oppositieleiders in Bangladesh werden terechtgesteld wegens oorlogsmisdaden die zij in 1971 tijdens de onafhankelijkheidsoorlog met Pakistan zouden hebben begaan, nadat in laatste ressort hun gratieverzoeken waren afgewezen; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat op 21 november 2015 twee prominente oppositieleiders in Bangladesh werden terechtgesteld wegens oorlogsmisdaden die zij in 1971 tijdens de onafhankelijkheidsoorlog met Pakistan zouden hebben begaan, nadat in laatste ressort hun gratieverzoeken waren afgewezen;

| R. | overwegende dat op 18 november 2015 Piero Arolari, een Italiaanse priester en arts, werd neergeschoten, terwijl op 28 september 2015 de Italiaanse hulpverlener Cesare Tavella werd vermoord, en op 3 oktober 2015 de Japanse sociaal werker Hoshi Kunio, waarvoor de verantwoordelijkheid door strijders van de Islamitische Staat werd opgeëist, zoals ook voor de bomaanslagen tijdens de Ashura processie bij het belangrijkste heiligdom van de Shia Moslims in Dhaka op 24 oktober 2015, waarbij een jongen om het leven kwam en tientallen anderen werden gewond; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat op 18 november 2015 Piero Arolari, een Italiaanse priester en arts, werd neergeschoten, terwijl op 28 september 2015 de Italiaanse hulpverlener Cesare Tavella werd vermoord, en op 3 oktober 2015 de Japanse sociaal werker Hoshi Kunio, waarvoor de verantwoordelijkheid door strijders van de Islamitische Staat werd opgeëist, zoals ook voor de bomaanslagen tijdens de Ashura processie bij het belangrijkste heiligdom van de Shia Moslims in Dhaka op 24 oktober 2015, waarbij een jongen om het leven kwam en tientallen anderen werden gewond;

| S. | overwegende dat de regering een wetsontwerp heeft uitgevaardigd met een regeling voor donaties (voor vrijwilligerswerk) vanuit het buitenland, die het functioneren en de financiering moet regelen van groepen die buitenlandse subsidies ontvangen; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de regering een wetsontwerp heeft uitgevaardigd met een regeling voor donaties (voor vrijwilligerswerk) vanuit het buitenland, die het functioneren en de financiering moet regelen van groepen die buitenlandse subsidies ontvangen;

| 1. | veroordeelt de toenemende agressie van islamistische extremisten tegen seculiere schrijvers, bloggers, religieuze minderheden en buitenlandse hulpverleners; betreurt het verlies van mensenlevens en betuigt zijn oprechte deelneming aan de nabestaanden; |
| --- | --- |

1.

veroordeelt de toenemende agressie van islamistische extremisten tegen seculiere schrijvers, bloggers, religieuze minderheden en buitenlandse hulpverleners; betreurt het verlies van mensenlevens en betuigt zijn oprechte deelneming aan de nabestaanden;

| 2. | vraagt de autoriteiten van Bangladesh hun veroordeling uit te spreken over het huidige verschrikkelijke optreden tegen de vrijheid van meningsuiting en onmiddellijk een einde e maken aan alle geweld, molestering, intimidatie en censuur tegen journalisten, bloggers en maatschappelijke organisaties; |
| --- | --- |

2.

vraagt de autoriteiten van Bangladesh hun veroordeling uit te spreken over het huidige verschrikkelijke optreden tegen de vrijheid van meningsuiting en onmiddellijk een einde e maken aan alle geweld, molestering, intimidatie en censuur tegen journalisten, bloggers en maatschappelijke organisaties;

| 3. | betoont zich uiterst bezorgd over de verslechterende gesteldheid van het recht van vrije meningsuiting, die samenhangt met de opkomst van religieus fundamentalisme, intolerantie en extremistisch geweld in Bangladesh; vraagt de autoriteiten van Bangladesh om krachtiger inspanningen met het oog op een betere bescherming activisten en journalisten door de autoriteiten; vraagt alle politieke partijen en hun leiders om het extremistisch geweld ondubbelzinnig en zonder voorbehoud te veroordelen en zich uit te spreken voor het recht van vrije meningsuiting; |
| --- | --- |

3.

betoont zich uiterst bezorgd over de verslechterende gesteldheid van het recht van vrije meningsuiting, die samenhangt met de opkomst van religieus fundamentalisme, intolerantie en extremistisch geweld in Bangladesh; vraagt de autoriteiten van Bangladesh om krachtiger inspanningen met het oog op een betere bescherming activisten en journalisten door de autoriteiten; vraagt alle politieke partijen en hun leiders om het extremistisch geweld ondubbelzinnig en zonder voorbehoud te veroordelen en zich uit te spreken voor het recht van vrije meningsuiting;

| 4. | herinnert de bevoegde autoriteiten van Bangladesh aan hun nationale en internationale wettelijke verplichtingen waaronder hun verantwoordelijkheid voor zekerheid en veiligheid voor alle burgers, ongeacht hun politieke of religieuze opvattingen, en de garantie die zij moeten bieden dat de vrijheden van meningsuiting en de persvrijheid zonder willekeurige beperkingen en censuur kunnen worden uitgeoefend; |
| --- | --- |

4.

herinnert de bevoegde autoriteiten van Bangladesh aan hun nationale en internationale wettelijke verplichtingen waaronder hun verantwoordelijkheid voor zekerheid en veiligheid voor alle burgers, ongeacht hun politieke of religieuze opvattingen, en de garantie die zij moeten bieden dat de vrijheden van meningsuiting en de persvrijheid zonder willekeurige beperkingen en censuur kunnen worden uitgeoefend;

| 5. | vraagt de autoriteiten van Bangladesh erop toe te zien dat er onafhankelijk onderzoek wordt ingesteld naar en opheldering komt over het lot van de oppositieleden die de laatste jaren, met name in de maanden in de aanloop naar de verkiezingen van januari 2014 en de maanden daarna, zijn verdwenen; |
| --- | --- |

5.

vraagt de autoriteiten van Bangladesh erop toe te zien dat er onafhankelijk onderzoek wordt ingesteld naar en opheldering komt over het lot van de oppositieleden die de laatste jaren, met name in de maanden in de aanloop naar de verkiezingen van januari 2014 en de maanden daarna, zijn verdwenen;

| 6. | vraagt de autoriteiten van Bangladesh dringend om straffeloosheid te verhinderen en alles in het werk te stellen om alle aanslagplegers te achterhalen en voor de rechter te brengen, door middel van onafhankelijke, geloofwaardige en transparante naspeuringen, en daarbij te zorgen voor eerlijke processen, zonder toepassing van de doodstraf; |
| --- | --- |

6.

vraagt de autoriteiten van Bangladesh dringend om straffeloosheid te verhinderen en alles in het werk te stellen om alle aanslagplegers te achterhalen en voor de rechter te brengen, door middel van onafhankelijke, geloofwaardige en transparante naspeuringen, en daarbij te zorgen voor eerlijke processen, zonder toepassing van de doodstraf;

| 7. | neemt kennis van de moeite die wordt gedaan om tot arrestaties te komen in verband met de moordzaken Abhijit Roy, Washiqur Rahman Babu en Niladri Chatterjee; verwelkomt de voortgang in het strafrechtelijk onderzoek naar de dood van de Italiaan Cesare Tavella en van de Japanner Konio Hoshi; |
| --- | --- |

7.

neemt kennis van de moeite die wordt gedaan om tot arrestaties te komen in verband met de moordzaken Abhijit Roy, Washiqur Rahman Babu en Niladri Chatterjee; verwelkomt de voortgang in het strafrechtelijk onderzoek naar de dood van de Italiaan Cesare Tavella en van de Japanner Konio Hoshi;

| 8. | dringt er bij de regering van Bangladesh op aan de nodige maatregelen te nemen om nog meer moordpartijen te voorkomen, door effectieve bescherming te bieden aan schrijvers, uitgevers en andere mensen die bedreigingen ontvangen, niet alleen met speciale fysieke beschermingsmaatregelen voor degenen die mogelijk doelwit zijn, maar ook door het openbare debat te zoeken en daarin allerlei extremistische standpunten aan te vechten; |
| --- | --- |

8.

dringt er bij de regering van Bangladesh op aan de nodige maatregelen te nemen om nog meer moordpartijen te voorkomen, door effectieve bescherming te bieden aan schrijvers, uitgevers en andere mensen die bedreigingen ontvangen, niet alleen met speciale fysieke beschermingsmaatregelen voor degenen die mogelijk doelwit zijn, maar ook door het openbare debat te zoeken en daarin allerlei extremistische standpunten aan te vechten;

| 9. | vraagt de autoriteiten in Bangladesh de volle onafhankelijkheid van de media te herstellen, alle aanklachten te laten vallen tegen uitgevers en journalisten die kritisch commentaar op de regering hebben gepubliceerd, de onmiddellijke heropening toe te staan van alle mediabedrijven die werden gesloten, en onmiddellijk de volledige en onbelemmerde toegang tot alle vormen van publicatie, ook elektronische, te herstellen; |
| --- | --- |

9.

vraagt de autoriteiten in Bangladesh de volle onafhankelijkheid van de media te herstellen, alle aanklachten te laten vallen tegen uitgevers en journalisten die kritisch commentaar op de regering hebben gepubliceerd, de onmiddellijke heropening toe te staan van alle mediabedrijven die werden gesloten, en onmiddellijk de volledige en onbelemmerde toegang tot alle vormen van publicatie, ook elektronische, te herstellen;

| 10. | vraagt de autoriteiten in Bangladesh dringend hun toezeggingen gestand te doen en uitvoering te geven aan het in 2013 door hen onderschreven VN- Actieplan voor de veiligheid van journalisten en de kwestie van straffeloosheid; |
| --- | --- |

10.

vraagt de autoriteiten in Bangladesh dringend hun toezeggingen gestand te doen en uitvoering te geven aan het in 2013 door hen onderschreven VN- Actieplan voor de veiligheid van journalisten en de kwestie van straffeloosheid;

| 11. | roept de autoriteiten in Bangladesh op te zorgen voor onafhankelijkheid en onpartijdigheid van het rechtspraakstelsel en de wet op de informatie- en communicatietechnologie en de cyberveiligheidswet van 2015 te wijzigen en in overeenstemming te brengen met internationale normen van vrije meningsuiting, met schrapping van de strafbaarstelling van „staatsvijandige” geschriften; |
| --- | --- |

11.

roept de autoriteiten in Bangladesh op te zorgen voor onafhankelijkheid en onpartijdigheid van het rechtspraakstelsel en de wet op de informatie- en communicatietechnologie en de cyberveiligheidswet van 2015 te wijzigen en in overeenstemming te brengen met internationale normen van vrije meningsuiting, met schrapping van de strafbaarstelling van „staatsvijandige” geschriften;

| 12. | is zeer bezorgd over de zich steeds weer herhalende gevallen van etnisch en religieus gemotiveerd geweld, speciaal gendergebaseerd geweld tegen vrouwen en LGBTI-mensen; vraagt de regering van Bangladesh en de leiders van religieuze organisaties om een verzoeningsproces op gang te brengen; vraagt de regering van Bangladesh dringend het nodige te doen om de plegers van dit soort geweld voor de rechter te brengen; vraagt de regering van Bangladesh voorts om afdoende bescherming en waarborgen te bieden voor minderheden als Shia moslims, Ahmadiyya, hindoes, boeddhisten en christenen, en ook aan Biharis; |
| --- | --- |

12.

is zeer bezorgd over de zich steeds weer herhalende gevallen van etnisch en religieus gemotiveerd geweld, speciaal gendergebaseerd geweld tegen vrouwen en LGBTI-mensen; vraagt de regering van Bangladesh en de leiders van religieuze organisaties om een verzoeningsproces op gang te brengen; vraagt de regering van Bangladesh dringend het nodige te doen om de plegers van dit soort geweld voor de rechter te brengen; vraagt de regering van Bangladesh voorts om afdoende bescherming en waarborgen te bieden voor minderheden als Shia moslims, Ahmadiyya, hindoes, boeddhisten en christenen, en ook aan Biharis;

| 13. | merkt op dat de Wet ter regeling van buitenlandse donaties (vrijwilligerswerk) van 2014 in sommige gevallen ertoe leidt dat legitieme maatschappelijke organisaties onder willekeurige controle door de regering worden gesteld; vraagt de regering van Bangladesh deze wetgeving zodanig te herzien dat dit wordt verhinderd; |
| --- | --- |

13.

merkt op dat de Wet ter regeling van buitenlandse donaties (vrijwilligerswerk) van 2014 in sommige gevallen ertoe leidt dat legitieme maatschappelijke organisaties onder willekeurige controle door de regering worden gesteld; vraagt de regering van Bangladesh deze wetgeving zodanig te herzien dat dit wordt verhinderd;

| 14. | vraagt de autoriteiten in Bangladesh dringend hun toezeggingen gestand te doen en uitvoering te geven aan het in 2013 door hen onderschreven VN- Actieplan voor de veiligheid van journalisten en de kwestie van straffeloosheid; |
| --- | --- |

14.

vraagt de autoriteiten in Bangladesh dringend hun toezeggingen gestand te doen en uitvoering te geven aan het in 2013 door hen onderschreven VN- Actieplan voor de veiligheid van journalisten en de kwestie van straffeloosheid;

| 15. | vraagt de regering van Bangladesh om internationale ngo's tot het land toe te laten zodat zij hun taak kunnen vervullen en erop toe te zien dat alle mensenrechten- en maatschappelijke organisaties vrij van angst en repressie hun werk kunnen doen; |
| --- | --- |

15.

vraagt de regering van Bangladesh om internationale ngo's tot het land toe te laten zodat zij hun taak kunnen vervullen en erop toe te zien dat alle mensenrechten- en maatschappelijke organisaties vrij van angst en repressie hun werk kunnen doen;

| 16. | vraagt de Europese dienst voor extern optreden, de EU-delegatie in Bangladesh en de delegaties van de lidstaten de mensenrechtelijke en politieke situatie in Bangladesh op de voet te blijven volgen, met gebruikmaking van alle beschikbare instrumenten, zoals het Europees Instrument voor Democratie en mensenrechten; |
| --- | --- |

16.

vraagt de Europese dienst voor extern optreden, de EU-delegatie in Bangladesh en de delegaties van de lidstaten de mensenrechtelijke en politieke situatie in Bangladesh op de voet te blijven volgen, met gebruikmaking van alle beschikbare instrumenten, zoals het Europees Instrument voor Democratie en mensenrechten;

| 17. | verzoekt de EU om in overeenstemming met het strategisch EU-kader voor mensenrechten en democratie, bovengenoemde punten van zorg en aanbevelingen onmiddellijk bij de autoriteiten in Bangladesh aan te kaarten; |
| --- | --- |

17.

verzoekt de EU om in overeenstemming met het strategisch EU-kader voor mensenrechten en democratie, bovengenoemde punten van zorg en aanbevelingen onmiddellijk bij de autoriteiten in Bangladesh aan te kaarten;

| 18. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de parlementen en regeringen van de lidstaten, de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de regering en het parlement van Bangladesh. |
| --- | --- |

18.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de parlementen en regeringen van de lidstaten, de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de regering en het parlement van Bangladesh.

---

(1)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0516.

(2)  Aangenomen teksten, P8_TA(2014)0024.

(3)  Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0045.

(4)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0470.

(5)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0274.

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/140 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/140

---

P8_TA(2015)0415

Stand van zaken van de Doha-ontwikkelingsagenda aan de vooravond van de tiende Ministeriële Conferentie van de WTO

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over de stand van zaken met betrekking tot de Doha-ontwikkelingsagenda (DDA) aan de vooravond van de tiende Ministeriële Conferentie van de WTO (2015/2632(RSP))

(2017/C 366/13)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de ministeriële verklaring van Doha van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) van 14 november 2001 (1), |
| --- | --- |

—

gezien de ministeriële verklaring van Doha van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) van 14 november 2001 (1),

| — | gezien de ministeriële verklaring van Hongkong van de WTO van 18 december 2005 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de ministeriële verklaring van Hongkong van de WTO van 18 december 2005 (2),

| — | gezien zijn resolutie van 4 april 2006 over de evaluatie van de Doha-ronde na de ministersconferentie van de WTO in Hongkong (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 4 april 2006 over de evaluatie van de Doha-ronde na de ministersconferentie van de WTO in Hongkong (3),

| — | gezien zijn resolutie van 24 april 2008 over een routekaart voor hervorming van de Wereldhandelsorganisatie (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 24 april 2008 over een routekaart voor hervorming van de Wereldhandelsorganisatie (4),

| — | gezien zijn eerdere resoluties over de Doha-ontwikkelingsagenda (DDA), met name die van 9 oktober 2008 (5), 16 december 2009 (6), 14 september 2011 (7) en van 21 november 2013 (8), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over de Doha-ontwikkelingsagenda (DDA), met name die van 9 oktober 2008 (5), 16 december 2009 (6), 14 september 2011 (7) en van 21 november 2013 (8),

| — | gezien de resultaten van de negende Ministeriële Conferentie op Bali in december 2013 en met name de overeenkomst inzake handelsfacilitatie die daar is bereikt (9), |
| --- | --- |

—

gezien de resultaten van de negende Ministeriële Conferentie op Bali in december 2013 en met name de overeenkomst inzake handelsfacilitatie die daar is bereikt (9),

| — | gezien het slotdocument dat op 17 februari 2015 bij consensus werd goedgekeurd tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de Parlementaire Conferentie over de WTO in Genève (10), |
| --- | --- |

—

gezien het slotdocument dat op 17 februari 2015 bij consensus werd goedgekeurd tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de Parlementaire Conferentie over de WTO in Genève (10),

| — | gezien de verklaringen die zijn afgelegd tijdens de vergadering van de delegatiehoofden van de WTO op 17 juni 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaringen die zijn afgelegd tijdens de vergadering van de delegatiehoofden van de WTO op 17 juni 2015,

| — | gezien de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling van de Verenigde Naties (11), |
| --- | --- |

—

gezien de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling van de Verenigde Naties (11),

| — | gezien de vijfde mondiale evaluatie van Aid for Trade („hulp voor handel”), die van 30 juni t/m 2 juli 2015 plaatsvond in Genève (12), |
| --- | --- |

—

gezien de vijfde mondiale evaluatie van Aid for Trade („hulp voor handel”), die van 30 juni t/m 2 juli 2015 plaatsvond in Genève (12),

| — | gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de Doha-ronde in 2001 van start is gegaan, met als doel nieuwe kansen voor de handel te creëren, de multilaterale handelsregels te versterken en de onevenwichtigheden van het handelssysteem aan te pakken door de behoeften en belangen van de ontwikkelingslanden, en dan met name de minst ontwikkelde landen (MOL's), centraal te stellen in de onderhandelingen; overwegende dat deze doelstellingen voortkomen uit de overtuiging dat een multilateraal systeem, gebaseerd op eerlijkere en billijkere regels, kan bijdragen tot een eerlijke en vrije handel ten dienste van de ontwikkeling van alle continenten en de bestrijding van armoede; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de Doha-ronde in 2001 van start is gegaan, met als doel nieuwe kansen voor de handel te creëren, de multilaterale handelsregels te versterken en de onevenwichtigheden van het handelssysteem aan te pakken door de behoeften en belangen van de ontwikkelingslanden, en dan met name de minst ontwikkelde landen (MOL's), centraal te stellen in de onderhandelingen; overwegende dat deze doelstellingen voortkomen uit de overtuiging dat een multilateraal systeem, gebaseerd op eerlijkere en billijkere regels, kan bijdragen tot een eerlijke en vrije handel ten dienste van de ontwikkeling van alle continenten en de bestrijding van armoede;

| B. | overwegende dat de EU voortdurend heeft gepleit voor een sterke, op multilaterale regels gebaseerde benadering van handel, waarbij altijd werd erkend dat aanvullende benaderingen zoals bilaterale, regionale en multilaterale overeenkomsten ertoe kunnen bijdragen dat markten worden ontsloten en dat economieën worden ontwikkeld, met name door liberalisering te bewerkstelligen en de regels en disciplines aan te scherpen in beleidssectoren die minder uitgebreid aan bod komen in de WTO, en het multilaterale systeem kunnen ondersteunen, mits dergelijke overeenkomsten in overeenstemming zijn met de WTO, gebaseerd zijn op gedeelde regels en de voorwaarden creëren voor een mogelijke toekomstige multilateralisering; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de EU voortdurend heeft gepleit voor een sterke, op multilaterale regels gebaseerde benadering van handel, waarbij altijd werd erkend dat aanvullende benaderingen zoals bilaterale, regionale en multilaterale overeenkomsten ertoe kunnen bijdragen dat markten worden ontsloten en dat economieën worden ontwikkeld, met name door liberalisering te bewerkstelligen en de regels en disciplines aan te scherpen in beleidssectoren die minder uitgebreid aan bod komen in de WTO, en het multilaterale systeem kunnen ondersteunen, mits dergelijke overeenkomsten in overeenstemming zijn met de WTO, gebaseerd zijn op gedeelde regels en de voorwaarden creëren voor een mogelijke toekomstige multilateralisering;

| C. | overwegende dat, hoewel de WTO en de regels die zijn verankerd in de in WTO-verband gesloten overeenkomsten van essentieel belang zijn geweest om verstrekkend en wijdverbreid protectionisme tegen te gaan in reactie op de ernstigste financiële en economische crisis sinds de jaren 30 van de vorige eeuw, in een WTO-rapport van november 2014 wordt vermeld dat van de 1 244 beperkende maatregelen die sinds het begin van de crisis in 2008 zijn vastgelegd, er slechts 282 zijn opgeheven, waardoor de behoefte aan meer acties tegen dergelijke maatregelen toeneemt; overwegende dat er, als de regels niet worden aangescherpt, nieuwe en innovatieve manieren kunnen ontstaan om binnenlandse markten en producenten te beschermen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat, hoewel de WTO en de regels die zijn verankerd in de in WTO-verband gesloten overeenkomsten van essentieel belang zijn geweest om verstrekkend en wijdverbreid protectionisme tegen te gaan in reactie op de ernstigste financiële en economische crisis sinds de jaren 30 van de vorige eeuw, in een WTO-rapport van november 2014 wordt vermeld dat van de 1 244 beperkende maatregelen die sinds het begin van de crisis in 2008 zijn vastgelegd, er slechts 282 zijn opgeheven, waardoor de behoefte aan meer acties tegen dergelijke maatregelen toeneemt; overwegende dat er, als de regels niet worden aangescherpt, nieuwe en innovatieve manieren kunnen ontstaan om binnenlandse markten en producenten te beschermen;

| D. | overwegende dat open en eerlijke multilaterale handel sterker wordt belemmerd door verschillende niet-tarifaire belemmeringen (NTB's) dan door douanerechten, waarvan steeds vaker wordt afgezien ten gevolge van de globalisering; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat open en eerlijke multilaterale handel sterker wordt belemmerd door verschillende niet-tarifaire belemmeringen (NTB's) dan door douanerechten, waarvan steeds vaker wordt afgezien ten gevolge van de globalisering;

| E. | overwegende dat het niettemin belangrijk is rekening te houden met de gevoeligheid van bepaalde sectoren wat betreft de openstelling van de markt, met name van de landbouwsector; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het niettemin belangrijk is rekening te houden met de gevoeligheid van bepaalde sectoren wat betreft de openstelling van de markt, met name van de landbouwsector;

| F. | overwegende dat de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) de bijdrage van de Europese Unie vormt aan de verwachtingen van de Doha-ronde; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) de bijdrage van de Europese Unie vormt aan de verwachtingen van de Doha-ronde;

| G. | overwegende dat de resultaten van de negende Ministeriële Conferentie van 2013, en dan in het bijzonder de overeenkomst inzake handelsfacilitatie (TFA) die de geschiedenis zal ingaan als de eerste multilaterale overeenkomst van de WTO sinds haar oprichting in 1995, van systemisch belang zijn voor de organisatie; overwegende dat de Europese Unie de TFA op 5 oktober 2015 heeft geratificeerd; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de resultaten van de negende Ministeriële Conferentie van 2013, en dan in het bijzonder de overeenkomst inzake handelsfacilitatie (TFA) die de geschiedenis zal ingaan als de eerste multilaterale overeenkomst van de WTO sinds haar oprichting in 1995, van systemisch belang zijn voor de organisatie; overwegende dat de Europese Unie de TFA op 5 oktober 2015 heeft geratificeerd;

| H. | overwegende dat uit recente discussies over de voortgang van de DDA duidelijk is gebleken dat het ambitieniveau moet worden herzien met het oog op haalbare resultaten voor alle onderhandelingspijlers en dat hierbij ten volle rekening moet worden gehouden met de realiteit van het huidige handelsklimaat; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat uit recente discussies over de voortgang van de DDA duidelijk is gebleken dat het ambitieniveau moet worden herzien met het oog op haalbare resultaten voor alle onderhandelingspijlers en dat hierbij ten volle rekening moet worden gehouden met de realiteit van het huidige handelsklimaat;

| I. | overwegende dat de tiende Ministeriële Conferentie van de WTO van 15 t/m 18 december 2015 in Kenia zal plaatsvinden en dat dit de eerste ministeriële conferentie van de WTO zal zijn die plaatsvindt in een Afrikaans land; overwegende dat de EU zich nog steeds krachtig achter de DDA schaart en dat het sluiten van een politieke deal over de voortgang van de DDA van belang zal zijn om ervoor te zorgen dat de onderhandelingsfunctie van de WTO van essentieel belang blijft voor verdere liberalisering van de handel op mondiale schaal; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de tiende Ministeriële Conferentie van de WTO van 15 t/m 18 december 2015 in Kenia zal plaatsvinden en dat dit de eerste ministeriële conferentie van de WTO zal zijn die plaatsvindt in een Afrikaans land; overwegende dat de EU zich nog steeds krachtig achter de DDA schaart en dat het sluiten van een politieke deal over de voortgang van de DDA van belang zal zijn om ervoor te zorgen dat de onderhandelingsfunctie van de WTO van essentieel belang blijft voor verdere liberalisering van de handel op mondiale schaal;

| 1. | schaart zich andermaal volledig achter het multilaterale handelssysteem en verzoekt om een handelsagenda die gebaseerd is op vrije en eerlijke handel die eenieder ten goede komt en waarin ontwikkeling centraal staat; |
| --- | --- |

1.

schaart zich andermaal volledig achter het multilaterale handelssysteem en verzoekt om een handelsagenda die gebaseerd is op vrije en eerlijke handel die eenieder ten goede komt en waarin ontwikkeling centraal staat;

| 2. | benadrukt dat er in de onderhandelingen ten volle rekening moet worden gehouden met de speciale behoeften en belangen van de minst ontwikkelde landen (MOL's) en ontwikkelingslanden met lage inkomsten; acht een duidelijke definitie van ontwikkelingslanden met lage inkomsten en opkomende economieën noodzakelijk; onderstreept nogmaals dat het beginsel van speciale en gedifferentieerde behandeling (S&DT) een integraal onderdeel vormt van de onderhandelingen en dat het de uiteenlopende ontwikkelingsniveaus van WTO-leden als bedoeld in paragraaf 44 van de ministeriële verklaring van Doha weerspiegelt; is van mening dat zinvolle S&DT-bepalingen nauwkeuriger moeten worden geformuleerd, periodiek moeten worden herzien en gericht moeten zijn op de behoeften van de meest behoeftige ontwikkelingslanden en MOL's; prijst het voorbeeld dat de overeenkomst inzake handelsfacilitatie (TFA) biedt wat betreft de operationalisering van het S&DT-beginsel voor uitvoeringsfasen, wat nuttig kan zijn om de S&DT-bepalingen te herzien en te richten op de behoeften; |
| --- | --- |

2.

benadrukt dat er in de onderhandelingen ten volle rekening moet worden gehouden met de speciale behoeften en belangen van de minst ontwikkelde landen (MOL's) en ontwikkelingslanden met lage inkomsten; acht een duidelijke definitie van ontwikkelingslanden met lage inkomsten en opkomende economieën noodzakelijk; onderstreept nogmaals dat het beginsel van speciale en gedifferentieerde behandeling (S&DT) een integraal onderdeel vormt van de onderhandelingen en dat het de uiteenlopende ontwikkelingsniveaus van WTO-leden als bedoeld in paragraaf 44 van de ministeriële verklaring van Doha weerspiegelt; is van mening dat zinvolle S&DT-bepalingen nauwkeuriger moeten worden geformuleerd, periodiek moeten worden herzien en gericht moeten zijn op de behoeften van de meest behoeftige ontwikkelingslanden en MOL's; prijst het voorbeeld dat de overeenkomst inzake handelsfacilitatie (TFA) biedt wat betreft de operationalisering van het S&DT-beginsel voor uitvoeringsfasen, wat nuttig kan zijn om de S&DT-bepalingen te herzien en te richten op de behoeften;

| 3. | pleit voor een structurele hervorming van de WTO om betere waarborgen te bieden voor een op gemeenschappelijke en toegepaste regels gebaseerd, open, eerlijk en non-discriminatoir handelssysteem, dat meer rekening houdt met de rol en de belangen van een breed scala economische actoren zoals mkb's, micro-ondernemingen en innovatieve startups; |
| --- | --- |

3.

pleit voor een structurele hervorming van de WTO om betere waarborgen te bieden voor een op gemeenschappelijke en toegepaste regels gebaseerd, open, eerlijk en non-discriminatoir handelssysteem, dat meer rekening houdt met de rol en de belangen van een breed scala economische actoren zoals mkb's, micro-ondernemingen en innovatieve startups;

| 4. | wijst erop dat het van belang is voort te bouwen op de besluiten van de negende Ministeriële Conferentie van de WTO, teneinde substantiële vooruitgang te boeken tijdens de tiende Ministeriële Conferentie in Nairobi in december 2015 en een snelle afronding van de Doha-ronde mogelijk te maken; |
| --- | --- |

4.

wijst erop dat het van belang is voort te bouwen op de besluiten van de negende Ministeriële Conferentie van de WTO, teneinde substantiële vooruitgang te boeken tijdens de tiende Ministeriële Conferentie in Nairobi in december 2015 en een snelle afronding van de Doha-ronde mogelijk te maken;

| 5. | is van mening dat handelsliberalisering een belangrijk instrument is om duurzame economische groei en ontwikkeling te realiseren, maar dat die liberalisering gepaard moet gaan met het juiste flankerend beleid, waaronder macro- en micro-economische maatregelen, begrotingstransparantie, belastingmaatregelen, fiscale rechtvaardigheid, administratieve vereenvoudiging, onderwijs en opleiding, institutionele hervormingen en sociaal beleid, om de voordelen van handelshervormingen te maximaliseren en beter te spreiden en om negatieve gevolgen op effectieve wijze te compenseren; |
| --- | --- |

5.

is van mening dat handelsliberalisering een belangrijk instrument is om duurzame economische groei en ontwikkeling te realiseren, maar dat die liberalisering gepaard moet gaan met het juiste flankerend beleid, waaronder macro- en micro-economische maatregelen, begrotingstransparantie, belastingmaatregelen, fiscale rechtvaardigheid, administratieve vereenvoudiging, onderwijs en opleiding, institutionele hervormingen en sociaal beleid, om de voordelen van handelshervormingen te maximaliseren en beter te spreiden en om negatieve gevolgen op effectieve wijze te compenseren;

| 6. | vestigt de aandacht op de vijfde Aid for Trade-toetsingsconferentie, getiteld „reducing trade costs for inclusive, sustainable growth”, die in juli 2015 is gehouden in Genève en die voornamelijk gericht was op de tenuitvoerlegging van de overeenkomst inzake handelsfacilitatie; |
| --- | --- |

6.

vestigt de aandacht op de vijfde Aid for Trade-toetsingsconferentie, getiteld „reducing trade costs for inclusive, sustainable growth”, die in juli 2015 is gehouden in Genève en die voornamelijk gericht was op de tenuitvoerlegging van de overeenkomst inzake handelsfacilitatie;

| 7. | verzoekt alle WTO-leden om een snelle ratificatie en implementatie van de overeenkomst inzake handelsfacilitatie, zodat de overeenkomst nog vóór MC10 in werking kan treden; is van mening dat deze overeenkomst ten goede zal komen aan alle WTO-leden, en met name aan de ontwikkelingslanden en de betrokken marktdeelnemers, doordat er meer transparantie en rechtszekerheid zal komen en de administratieve kosten en de duur van de douaneprocedures zullen afnemen, hetgeen die landen in staat zal stellen optimaal te profiteren van de mogelijkheden die ontstaan als gevolg van het feit dat de toeleveringsketens steeds vaker regionaal en mondiaal zijn, terwijl de mkb's profijt zullen kunnen trekken uit meer open markten; wijst erop dat voor zowel ontwikkelingslanden als de minst ontwikkelde landen capaciteitsopbouw en technische bijstand beschikbaar moeten blijven, waarbij one-stop-shops en de vereenvoudiging van elektronische documentatie centraal moeten staan, zodat ze hun productiecapaciteit kunnen opvoeren en daardoor kunnen profiteren van een groter aandeel in de waardevermeerdering in de mondiale waardeketens; |
| --- | --- |

7.

verzoekt alle WTO-leden om een snelle ratificatie en implementatie van de overeenkomst inzake handelsfacilitatie, zodat de overeenkomst nog vóór MC10 in werking kan treden; is van mening dat deze overeenkomst ten goede zal komen aan alle WTO-leden, en met name aan de ontwikkelingslanden en de betrokken marktdeelnemers, doordat er meer transparantie en rechtszekerheid zal komen en de administratieve kosten en de duur van de douaneprocedures zullen afnemen, hetgeen die landen in staat zal stellen optimaal te profiteren van de mogelijkheden die ontstaan als gevolg van het feit dat de toeleveringsketens steeds vaker regionaal en mondiaal zijn, terwijl de mkb's profijt zullen kunnen trekken uit meer open markten; wijst erop dat voor zowel ontwikkelingslanden als de minst ontwikkelde landen capaciteitsopbouw en technische bijstand beschikbaar moeten blijven, waarbij one-stop-shops en de vereenvoudiging van elektronische documentatie centraal moeten staan, zodat ze hun productiecapaciteit kunnen opvoeren en daardoor kunnen profiteren van een groter aandeel in de waardevermeerdering in de mondiale waardeketens;

| 8. | moedigt de WTO-leden aan om op een proactieve manier steun te verlenen aan de inspanningen van de WTO om doeltreffende en nauwere samenwerking tot stand te brengen met andere internationale organisaties die een belangrijke rol spelen in mondiale handelsbesprekingen, met name de Internationale Arbeidsorganisatie, de Wereldgezondheidsorganisatie en de VN en haar agentschappen en organen, zoals de Conferentie voor handel en ontwikkeling, de Voedsel- en Landbouworganisatie, het Milieuprogramma, het Ontwikkelingsprogramma en het Raamverdrag inzake klimaatverandering, alsook het IMF, de Wereldbank en de OESO, teneinde te zorgen voor wederzijdse ondersteuning en synergie tussen handels- en niet handelsgerelateerde belangen; steunt het streven naar de vaststelling van internationale normen en samenwerking op regelgevingsgebied; |
| --- | --- |

8.

moedigt de WTO-leden aan om op een proactieve manier steun te verlenen aan de inspanningen van de WTO om doeltreffende en nauwere samenwerking tot stand te brengen met andere internationale organisaties die een belangrijke rol spelen in mondiale handelsbesprekingen, met name de Internationale Arbeidsorganisatie, de Wereldgezondheidsorganisatie en de VN en haar agentschappen en organen, zoals de Conferentie voor handel en ontwikkeling, de Voedsel- en Landbouworganisatie, het Milieuprogramma, het Ontwikkelingsprogramma en het Raamverdrag inzake klimaatverandering, alsook het IMF, de Wereldbank en de OESO, teneinde te zorgen voor wederzijdse ondersteuning en synergie tussen handels- en niet handelsgerelateerde belangen; steunt het streven naar de vaststelling van internationale normen en samenwerking op regelgevingsgebied;

| 9. | verzoekt dat er grondig wordt nagedacht over hoe in de regels van de WTO beter rekening kan worden gehouden met andere dan handelsbelangen, zodat de WTO-leden legitieme beleidsdoelstellingen kunnen nastreven zonder de toegang tot de markt te belemmeren; benadrukt in dit verband dat inspanningen voor de vaststelling van internationale normen krachtig moeten worden ondersteund en dat aan ontwikkelingslanden de nodige hulp moet worden geboden om aan die normen te kunnen voldoen; |
| --- | --- |

9.

verzoekt dat er grondig wordt nagedacht over hoe in de regels van de WTO beter rekening kan worden gehouden met andere dan handelsbelangen, zodat de WTO-leden legitieme beleidsdoelstellingen kunnen nastreven zonder de toegang tot de markt te belemmeren; benadrukt in dit verband dat inspanningen voor de vaststelling van internationale normen krachtig moeten worden ondersteund en dat aan ontwikkelingslanden de nodige hulp moet worden geboden om aan die normen te kunnen voldoen;

| 10. | is ervan overtuigd dat doordat onvoldoende rekening wordt gehouden met de grote verschillen tussen ontwikkelingslanden in hun economische ontwikkelingsniveaus en specifieke behoeften, de vaststelling van doeltreffende maatregelen ten behoeve van deze landen conform het verklaarde doel van de Doha-ronde kan worden belemmerd en dat dit fnuikend is voor de meest behoeftige ontwikkelingslanden; vraagt de meer ontwikkelde ontwikkelingslanden met klem al in de huidige ronde hun deel van de verantwoordelijkheid op zich te nemen en een bijdrage te leveren die in verhouding staat tot hun ontwikkelingsniveau en sectorale concurrentiekracht; benadrukt bovendien dat er voor de differentiatie effectieve criteria moeten worden toegepast waarbij niet alleen rekening wordt gehouden met de groei van het bbp maar ook met indicatoren als de economische-kwetsbaarheidsindex en de handels- en ontwikkelingsindex; |
| --- | --- |

10.

is ervan overtuigd dat doordat onvoldoende rekening wordt gehouden met de grote verschillen tussen ontwikkelingslanden in hun economische ontwikkelingsniveaus en specifieke behoeften, de vaststelling van doeltreffende maatregelen ten behoeve van deze landen conform het verklaarde doel van de Doha-ronde kan worden belemmerd en dat dit fnuikend is voor de meest behoeftige ontwikkelingslanden; vraagt de meer ontwikkelde ontwikkelingslanden met klem al in de huidige ronde hun deel van de verantwoordelijkheid op zich te nemen en een bijdrage te leveren die in verhouding staat tot hun ontwikkelingsniveau en sectorale concurrentiekracht; benadrukt bovendien dat er voor de differentiatie effectieve criteria moeten worden toegepast waarbij niet alleen rekening wordt gehouden met de groei van het bbp maar ook met indicatoren als de economische-kwetsbaarheidsindex en de handels- en ontwikkelingsindex;

| 11. | acht het van essentieel belang dat de jarenlange Doha-ronde met een vervuld ontwikkelingsmandaat wordt afgerond; dringt er derhalve bij alle WTO-leden op aan met dat einddoel voor ogen alle mogelijke opties na te gaan om een ambitieus, mondiaal, evenwichtig en realistisch resultaat te behalen; |
| --- | --- |

11.

acht het van essentieel belang dat de jarenlange Doha-ronde met een vervuld ontwikkelingsmandaat wordt afgerond; dringt er derhalve bij alle WTO-leden op aan met dat einddoel voor ogen alle mogelijke opties na te gaan om een ambitieus, mondiaal, evenwichtig en realistisch resultaat te behalen;

| 12. | is ingenomen met de tot op heden geboekte vorderingen met betrekking tot plurilaterale initiatieven, zoals de overeenkomst inzake milieugoederen en de informatietechnologieovereenkomst, en initiatieven zoals de overeenkomst betreffende de handel in diensten (TiSA); meent dat plurilaterale overeenkomsten een aanvulling kunnen vormen op de multilaterale benadering en deze kunnen bevorderen, met als uiteindelijk doel een kritische massa van leden binnen te halen en vervolgens tot multilateralisering over te gaan; |
| --- | --- |

12.

is ingenomen met de tot op heden geboekte vorderingen met betrekking tot plurilaterale initiatieven, zoals de overeenkomst inzake milieugoederen en de informatietechnologieovereenkomst, en initiatieven zoals de overeenkomst betreffende de handel in diensten (TiSA); meent dat plurilaterale overeenkomsten een aanvulling kunnen vormen op de multilaterale benadering en deze kunnen bevorderen, met als uiteindelijk doel een kritische massa van leden binnen te halen en vervolgens tot multilateralisering over te gaan;

| 13. | dringt erop aan dat de EU een leidende rol blijft spelen bij de bevordering van tastbare voortgang tijdens de lopende WTO-onderhandelingen, opdat de ontwikkelingsronde van Doha spoedig volledig kan worden afgerond, alsook bij het vergemakkelijken van de volledige deelname van de MOL's aan de wereldhandel door te bemiddelen tussen de verschillende standpunten van WTO-leden; |
| --- | --- |

13.

dringt erop aan dat de EU een leidende rol blijft spelen bij de bevordering van tastbare voortgang tijdens de lopende WTO-onderhandelingen, opdat de ontwikkelingsronde van Doha spoedig volledig kan worden afgerond, alsook bij het vergemakkelijken van de volledige deelname van de MOL's aan de wereldhandel door te bemiddelen tussen de verschillende standpunten van WTO-leden;

| 14. | benadrukt dat de WTO niet alleen een doorslaggevende rol speelt ten aanzien van een op regels gebaseerde wereldhandel en bij de uitvoering en naleving van bindende toezeggingen en de beslechting van handelsgeschillen, maar ook een unieke bijdrage levert aan de bevordering van transparantie en onderlinge evaluatie, met name door middel van de regeling inzake toetsing van het handelsbeleid (TPRM); |
| --- | --- |

14.

benadrukt dat de WTO niet alleen een doorslaggevende rol speelt ten aanzien van een op regels gebaseerde wereldhandel en bij de uitvoering en naleving van bindende toezeggingen en de beslechting van handelsgeschillen, maar ook een unieke bijdrage levert aan de bevordering van transparantie en onderlinge evaluatie, met name door middel van de regeling inzake toetsing van het handelsbeleid (TPRM);

| 15. | verzoekt de Commissie en de Raad ervoor te zorgen dat het Parlement nauw betrokken blijft bij de voorbereidingen van de tiende Ministeriële Conferentie, voortdurend op de hoogte wordt gehouden en indien nodig tijdens de Ministeriële Conferentie wordt geraadpleegd; verzoekt de Commissie andere WTO-leden te blijven wijzen op het belang van een sterkere parlementaire dimensie van de WTO; |
| --- | --- |

15.

verzoekt de Commissie en de Raad ervoor te zorgen dat het Parlement nauw betrokken blijft bij de voorbereidingen van de tiende Ministeriële Conferentie, voortdurend op de hoogte wordt gehouden en indien nodig tijdens de Ministeriële Conferentie wordt geraadpleegd; verzoekt de Commissie andere WTO-leden te blijven wijzen op het belang van een sterkere parlementaire dimensie van de WTO;

| 16. | roept de WTO-leden op de democratische legitimiteit en transparantie te waarborgen door de parlementaire dimensie van de WTO te versterken; benadrukt in dit verband dat parlementsleden betere toegang moeten krijgen tot handelsbesprekingen en moeten worden betrokken bij de formulering en uitvoering van WTO-besluiten, en dat handelsbeleid in het belang van de burgers naar behoren moet worden getoetst; |
| --- | --- |

16.

roept de WTO-leden op de democratische legitimiteit en transparantie te waarborgen door de parlementaire dimensie van de WTO te versterken; benadrukt in dit verband dat parlementsleden betere toegang moeten krijgen tot handelsbesprekingen en moeten worden betrokken bij de formulering en uitvoering van WTO-besluiten, en dat handelsbeleid in het belang van de burgers naar behoren moet worden getoetst;

| 17. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en de parlementen van de lidstaten en de directeur-generaal van de WTO. |
| --- | --- |

17.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de regeringen en de parlementen van de lidstaten en de directeur-generaal van de WTO.

---

(1)  Ministeriële Conferentie van de WTO, Doha, 2001: ministeriële verklaring WT/MIN(01)/DEC/1 van 20 november 2001

https://www.wto.org/english/thewto_e/minist_e/min01_e/mindecl_e.htm

(2)  Ministeriële verklaring van Hongkong WT/MIN(05)/DEC, van 18 december 2005

https://www.wto.org/english/thewto_e/minist_e/min05_e/final_text_e.htm

(3)  PB C 293 E van 2.12.2006, blz. 155.

(4)  PB C 259 E van 29.10.2009, blz. 77.

(5)  PB C 9 E van 15.1.2010, blz. 31.

(6)  PB C 286 E van 22.10.2010, blz. 1.

(7)  PB C 51 E van 22.2.2013, blz. 84.

(8)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0511.

(9)  Ministeriële verklaring van Bali (WT/MIN(13)/DEC) van 7 december 2013

https://www.wto.org/english/thewto_e/minist_e/mc9_e/balideclaration_e.htm

(10)  http://www.ipu.org/splz-e/trade15/outcome.pdf

(11)  http://www.un.org/millenniumgoals/

(12)  https://www.wto.org/english/tratop_e/devel_e/a4t_e/ global_review15prog_e/global_review15prog_e.htm

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/144 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/144

---

P8_TA(2015)0416

Toetreding van Ecuador tot de handelsovereenkomst tussen de EU en Colombia en Peru

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over de toetreding van Ecuador tot de handelsovereenkomst tussen de EU en haar lidstaten, enerzijds, en Colombia en Peru, anderzijds (2015/2656(RSP))

(2017/C 366/14)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de afronding van de onderhandelingen tussen de EU en Ecuador over de toetreding van dat land tot de op 17 juli 2014 tussen de EU enerzijds en Colombia en Peru anderzijds gesloten handelsovereenkomst, |
| --- | --- |

—

gezien de afronding van de onderhandelingen tussen de EU en Ecuador over de toetreding van dat land tot de op 17 juli 2014 tussen de EU enerzijds en Colombia en Peru anderzijds gesloten handelsovereenkomst,

| — | gezien de parafering — op 12 december 2014 — van het protocol dat Ecuador in staat zal stellen om, net als zijn buren Colombia en Peru, een preferentiële handelsrelatie met de EU aan te gaan, |
| --- | --- |

—

gezien de parafering — op 12 december 2014 — van het protocol dat Ecuador in staat zal stellen om, net als zijn buren Colombia en Peru, een preferentiële handelsrelatie met de EU aan te gaan,

| — | gezien zijn standpunt in eerste lezing van woensdag 17 december 2014 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de tariefbehandeling van goederen van oorsprong uit Ecuador (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn standpunt in eerste lezing van woensdag 17 december 2014 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de tariefbehandeling van goederen van oorsprong uit Ecuador (1),

| — | gezien zijn wetgevingsresolutie van 11 december 2012 over het ontwerpbesluit van de Raad tot sluiting van de handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Colombia en Peru, anderzijds (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn wetgevingsresolutie van 11 december 2012 over het ontwerpbesluit van de Raad tot sluiting van de handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Colombia en Peru, anderzijds (2),

| — | gezien zijn standpunt in eerste lezing van 11 december 2012 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot uitvoering van de bilaterale vrijwaringsclausule en het stabiliteitsmechanisme voor bananen in de handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en Colombia en Peru (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn standpunt in eerste lezing van 11 december 2012 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot uitvoering van de bilaterale vrijwaringsclausule en het stabiliteitsmechanisme voor bananen in de handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en Colombia en Peru (3),

| — | gezien zijn resolutie van 13 juni 2012 over de handelsovereenkomst tussen de EU enerzijds en Colombia en Peru anderzijds (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 13 juni 2012 over de handelsovereenkomst tussen de EU enerzijds en Colombia en Peru anderzijds (4),

| — | gezien zijn resoluties van 5 mei 2010 over de strategie van de EU voor de betrekkingen met Latijns-Amerika (5) en van 21 oktober 2010 over de handelsbetrekkingen tussen de EU en Latijns-Amerika (6), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resoluties van 5 mei 2010 over de strategie van de EU voor de betrekkingen met Latijns-Amerika (5) en van 21 oktober 2010 over de handelsbetrekkingen tussen de EU en Latijns-Amerika (6),

| — | gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de toetreding van Ecuador tot de handelsovereenkomst met Colombia en Peru een nieuwe beslissende stap voorwaarts is in de totstandbrenging van een bondgenootschap met belangrijke, gelijkgezinde en snelgroeiende landen in een regio die zich steeds meer aan het richten is op Azië en de Stille Oceaan; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de toetreding van Ecuador tot de handelsovereenkomst met Colombia en Peru een nieuwe beslissende stap voorwaarts is in de totstandbrenging van een bondgenootschap met belangrijke, gelijkgezinde en snelgroeiende landen in een regio die zich steeds meer aan het richten is op Azië en de Stille Oceaan;

| B. | overwegende dat de tekst van het protocol betreffende de toetreding van Ecuador tot de handelsovereenkomst met Colombia en Peru strookt met de ambities van zowel de EU als Ecuador, omdat rekening wordt gehouden met de — voor Ecuador gunstige — asymmetrische verhouding op het gebied van de geboden markttoegang en de tekst weliswaar is afgestemd op de inhoud van de overeenkomst, maar tegelijkertijd ook de door Ecuador gevraagde specifieke aanpassingen bevat; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de tekst van het protocol betreffende de toetreding van Ecuador tot de handelsovereenkomst met Colombia en Peru strookt met de ambities van zowel de EU als Ecuador, omdat rekening wordt gehouden met de — voor Ecuador gunstige — asymmetrische verhouding op het gebied van de geboden markttoegang en de tekst weliswaar is afgestemd op de inhoud van de overeenkomst, maar tegelijkertijd ook de door Ecuador gevraagde specifieke aanpassingen bevat;

| C. | overwegende dat de regering van Ecuador de afgelopen acht jaar 40,8 miljard USD heeft geïnvesteerd in de sociale sector — toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en sociale zekerheid — met specifieke programma's ten behoeve van de meest kwetsbare groepen, zoals kinderen, ouderen en personen met een handicap; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de regering van Ecuador de afgelopen acht jaar 40,8 miljard USD heeft geïnvesteerd in de sociale sector — toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en sociale zekerheid — met specifieke programma's ten behoeve van de meest kwetsbare groepen, zoals kinderen, ouderen en personen met een handicap;

| 1. | is ingenomen met de afronding van de onderhandelingen met Ecuador over het protocol betreffende de toetreding van dat land tot de handelsovereenkomst tussen de EU, Colombia en Peru, in het besef dat dit de uitvoer van Ecuador naar de EU zeer ten goede zal komen, te meer nu het land niet meer kan profiteren van het unilaterale EU-stelsel van algemene preferenties; pleit voor de spoedige en volledige inwerkingtreding en tenuitvoerlegging van deze overeenkomst, die het hoogste niveau van bescherming van burgers en het milieu zal waarborgen; meent dat deze overeenkomst de handel en investeringen aan beide zijden zal bevorderen en diversifiëren, een belangrijke stimulans zal vormen voor economische en sociale ontwikkeling en bij zal dragen aan de verlichting van armoede en de vermindering van ongelijkheid; |
| --- | --- |

1.

is ingenomen met de afronding van de onderhandelingen met Ecuador over het protocol betreffende de toetreding van dat land tot de handelsovereenkomst tussen de EU, Colombia en Peru, in het besef dat dit de uitvoer van Ecuador naar de EU zeer ten goede zal komen, te meer nu het land niet meer kan profiteren van het unilaterale EU-stelsel van algemene preferenties; pleit voor de spoedige en volledige inwerkingtreding en tenuitvoerlegging van deze overeenkomst, die het hoogste niveau van bescherming van burgers en het milieu zal waarborgen; meent dat deze overeenkomst de handel en investeringen aan beide zijden zal bevorderen en diversifiëren, een belangrijke stimulans zal vormen voor economische en sociale ontwikkeling en bij zal dragen aan de verlichting van armoede en de vermindering van ongelijkheid;

| 2. | brengt in herinnering dat het Parlement, alvorens op 11 december 2012 met de handelsovereenkomst in te stemmen, de landen van de Andes in zijn bovengenoemde resolutie van 13 juni 2012 had opgeroepen te werken aan een transparante en bindende routekaart betreffende mensen-, milieu- en arbeidsrechten, en dat de regeringen van Colombia en Peru nog vóór de instemming van het Parlement actieplannen betreffende duurzame ontwikkeling hadden gepresenteerd; spoort alle partners aan zich in te zetten voor een doeltreffende uitvoering van de gepresenteerde actieplannen betreffende mensen-, milieu- en arbeidsrechten; |
| --- | --- |

2.

brengt in herinnering dat het Parlement, alvorens op 11 december 2012 met de handelsovereenkomst in te stemmen, de landen van de Andes in zijn bovengenoemde resolutie van 13 juni 2012 had opgeroepen te werken aan een transparante en bindende routekaart betreffende mensen-, milieu- en arbeidsrechten, en dat de regeringen van Colombia en Peru nog vóór de instemming van het Parlement actieplannen betreffende duurzame ontwikkeling hadden gepresenteerd; spoort alle partners aan zich in te zetten voor een doeltreffende uitvoering van de gepresenteerde actieplannen betreffende mensen-, milieu- en arbeidsrechten;

| 3. | benadrukt dat het van belang is dat Ecuador ervoor zorgt dat zijn beleid in overeenstemming is met de verbintenissen die het in de Wereldhandelsorganisatie en in handelsovereenkomsten is aangegaan, en dat het zorgt voor transparantie en brede raadpleging van belanghebbenden alvorens dat beleid vast te stellen; verzoekt Ecuador in dit verband onverwijld iets te doen aan de gesignaleerde resterende obstakels die de toegang tot de markt belemmeren; |
| --- | --- |

3.

benadrukt dat het van belang is dat Ecuador ervoor zorgt dat zijn beleid in overeenstemming is met de verbintenissen die het in de Wereldhandelsorganisatie en in handelsovereenkomsten is aangegaan, en dat het zorgt voor transparantie en brede raadpleging van belanghebbenden alvorens dat beleid vast te stellen; verzoekt Ecuador in dit verband onverwijld iets te doen aan de gesignaleerde resterende obstakels die de toegang tot de markt belemmeren;

| 4. | herinnert de Commissie en de EDEO eraan dat zij erop moeten toezien dat de actieplannen doeltreffend worden toegepast; herinnert de Commissie eraan dat zij het Parlement op passende wijze moet informeren over de toepassing van de actieplannen en over de getroffen maatregelen om de uitvoering ervan te waarborgen; |
| --- | --- |

4.

herinnert de Commissie en de EDEO eraan dat zij erop moeten toezien dat de actieplannen doeltreffend worden toegepast; herinnert de Commissie eraan dat zij het Parlement op passende wijze moet informeren over de toepassing van de actieplannen en over de getroffen maatregelen om de uitvoering ervan te waarborgen;

| 5. | verzoekt de Commissie en de EDEO het Parlement een alomvattend verslag te doen toekomen over de maatregelen die de Commissie heeft genomen in het kader van samenwerkingsprogramma's, met name op het gebied van onderwijs, opleiding, samenwerking op regelgevingsgebied en het scheppen van sociaal-economische kansen voor de meest behoeftigen, alsook de bevordering van vooruitgang op het gebied van de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten, werknemersrechten en de bescherming van het milieu; dringt er in dit verband bij de Commissie op aan dat zij ten volle gebruik maakt van het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI) en het Europees instrument voor democratie en mensenrechten (EIDHR); |
| --- | --- |

5.

verzoekt de Commissie en de EDEO het Parlement een alomvattend verslag te doen toekomen over de maatregelen die de Commissie heeft genomen in het kader van samenwerkingsprogramma's, met name op het gebied van onderwijs, opleiding, samenwerking op regelgevingsgebied en het scheppen van sociaal-economische kansen voor de meest behoeftigen, alsook de bevordering van vooruitgang op het gebied van de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten, werknemersrechten en de bescherming van het milieu; dringt er in dit verband bij de Commissie op aan dat zij ten volle gebruik maakt van het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI) en het Europees instrument voor democratie en mensenrechten (EIDHR);

| 6. | spoort de regering van Ecuador aan nota te nemen van de door Colombia en Peru gepresenteerde actieplannen en vergelijkbare maatregelen te nemen, aangezien dit een kans is om de algemene leefomstandigheden van de Ecuadorianen, evenals de situatie van de mensen- en arbeidsrechten en het milieu, te verbeteren; |
| --- | --- |

6.

spoort de regering van Ecuador aan nota te nemen van de door Colombia en Peru gepresenteerde actieplannen en vergelijkbare maatregelen te nemen, aangezien dit een kans is om de algemene leefomstandigheden van de Ecuadorianen, evenals de situatie van de mensen- en arbeidsrechten en het milieu, te verbeteren;

| 7. | onderstreept dat mensenrechten en democratie wezenlijke onderdelen zijn van de betrekkingen tussen de EU en de landen van de Andes; dringt er derhalve bij alle partners op dat zij alle in het internationaal recht neergelegde rechten en vrijheden bevorderen en erop toezien dat die overal volledig worden geëerbiedigd; |
| --- | --- |

7.

onderstreept dat mensenrechten en democratie wezenlijke onderdelen zijn van de betrekkingen tussen de EU en de landen van de Andes; dringt er derhalve bij alle partners op dat zij alle in het internationaal recht neergelegde rechten en vrijheden bevorderen en erop toezien dat die overal volledig worden geëerbiedigd;

| 8. | benadrukt dat de economie van Ecuador de afgelopen jaren sterk is gegroeid en erkent het inclusieve karakter van die groei; erkent dat die groei de armoede — met name de extreme armoede — en de ongelijkheden rechtstreeks heeft gereduceerd en de middenklasse heeft vergroot; juicht toe dat de armoede in Ecuador volgens de laatste cijfers van de Wereldbank tussen 2006 en 2014 is afgenomen van 37,6 % tot 22,5 %, terwijl extreme armoede is afgenomen van 16,9 % tot 7,7 %; |
| --- | --- |

8.

benadrukt dat de economie van Ecuador de afgelopen jaren sterk is gegroeid en erkent het inclusieve karakter van die groei; erkent dat die groei de armoede — met name de extreme armoede — en de ongelijkheden rechtstreeks heeft gereduceerd en de middenklasse heeft vergroot; juicht toe dat de armoede in Ecuador volgens de laatste cijfers van de Wereldbank tussen 2006 en 2014 is afgenomen van 37,6 % tot 22,5 %, terwijl extreme armoede is afgenomen van 16,9 % tot 7,7 %;

| 9. | prijst de Ecuadoriaanse regering voor de investering van 40 miljard USD die zij de afgelopen acht jaar in de sociale sector heeft gedaan; spoort Ecuador ertoe aan om zijn succesvolle, progressieve beleid op het gebied van sociale en duurzame ontwikkeling voort te zetten; |
| --- | --- |

9.

prijst de Ecuadoriaanse regering voor de investering van 40 miljard USD die zij de afgelopen acht jaar in de sociale sector heeft gedaan; spoort Ecuador ertoe aan om zijn succesvolle, progressieve beleid op het gebied van sociale en duurzame ontwikkeling voort te zetten;

| 10. | neemt kennis van de grote investeringen die Ecuador de afgelopen jaren heeft gedaan; betuigt zijn steun voor alle wetgevings- en niet-wetgevingsmaatregelen die de regering en de plaatselijke autoriteiten van Ecuador hebben genomen ter bestrijding van armoede, ongelijkheid, alle vormen van geweld, straffeloosheid, corruptie en georganiseerde misdaad, met name de drugshandel, en voor al hun maatregelen met het oog op een behoorlijke bescherming van de rechten van werknemers en van de meest kwetsbare personen en groepen, zoals kinderen, vrouwen, minderheden en inheemse volkeren, teneinde een duurzame en inclusieve sociaal-economische ontwikkeling tot stand te brengen; verzoekt Ecuador zijn inspanningen op het gebied van de rechten van kinderen voort te zetten en krachtigere maatregelen te nemen op het vlak van de toegang tot onderwijs en de bestrijding van kinderarbeid; |
| --- | --- |

10.

neemt kennis van de grote investeringen die Ecuador de afgelopen jaren heeft gedaan; betuigt zijn steun voor alle wetgevings- en niet-wetgevingsmaatregelen die de regering en de plaatselijke autoriteiten van Ecuador hebben genomen ter bestrijding van armoede, ongelijkheid, alle vormen van geweld, straffeloosheid, corruptie en georganiseerde misdaad, met name de drugshandel, en voor al hun maatregelen met het oog op een behoorlijke bescherming van de rechten van werknemers en van de meest kwetsbare personen en groepen, zoals kinderen, vrouwen, minderheden en inheemse volkeren, teneinde een duurzame en inclusieve sociaal-economische ontwikkeling tot stand te brengen; verzoekt Ecuador zijn inspanningen op het gebied van de rechten van kinderen voort te zetten en krachtigere maatregelen te nemen op het vlak van de toegang tot onderwijs en de bestrijding van kinderarbeid;

| 11. | verzoekt de Commissie onderzoek te doen naar compatibiliteitsproblemen die voortkomen uit verschillen tussen oorsprongsregels en sanitaire en fytosanitaire maatregelen met betrekking tot de handel tussen de Andesregio en de EU en de handel tussen de Andesregio en Mercosur; verzoekt de Commissie om indien nodig technische bijstand te verlenen met het oog op de voldoening aan uiteenlopende vereisten, om ongewenste verstoring van regionale integratieprocessen in Zuid-Amerika te voorkomen; |
| --- | --- |

11.

verzoekt de Commissie onderzoek te doen naar compatibiliteitsproblemen die voortkomen uit verschillen tussen oorsprongsregels en sanitaire en fytosanitaire maatregelen met betrekking tot de handel tussen de Andesregio en de EU en de handel tussen de Andesregio en Mercosur; verzoekt de Commissie om indien nodig technische bijstand te verlenen met het oog op de voldoening aan uiteenlopende vereisten, om ongewenste verstoring van regionale integratieprocessen in Zuid-Amerika te voorkomen;

| 12. | herinnert aan de doelstelling van de Unie om in alle handelsovereenkomsten met geïndustrialiseerde of niet-geïndustrialiseerde partners een bindend hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling op te nemen; is in dit verband voorstander van de opname van een hoofdstuk over duurzame ontwikkeling in de handelsovereenkomst tussen de EU en Ecuador waarin tot uiting komt dat beide partners zich willen inzetten voor de eerbiediging, de inachtneming en de volledige en correcte handhaving van internationale mensenrechtenovereenkomsten, IAO-verdragen en belangrijke multilaterale milieuovereenkomsten, zoals de Overeenkomst inzake de handel in bedreigde dier- en plantensoorten (CITES); |
| --- | --- |

12.

herinnert aan de doelstelling van de Unie om in alle handelsovereenkomsten met geïndustrialiseerde of niet-geïndustrialiseerde partners een bindend hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling op te nemen; is in dit verband voorstander van de opname van een hoofdstuk over duurzame ontwikkeling in de handelsovereenkomst tussen de EU en Ecuador waarin tot uiting komt dat beide partners zich willen inzetten voor de eerbiediging, de inachtneming en de volledige en correcte handhaving van internationale mensenrechtenovereenkomsten, IAO-verdragen en belangrijke multilaterale milieuovereenkomsten, zoals de Overeenkomst inzake de handel in bedreigde dier- en plantensoorten (CITES);

| 13. | is ingenomen met de recente brief van het Ecuadoriaanse Ministerie voor Buitenlandse Handel, waarin de gendersituatie in Ecuador wordt geanalyseerd; verzoekt om een specifieke beoordeling van de gevolgen van vrijhandelsbeleid voor vrouwen, met name in de armere gebieden; wenst dat de rechten van vrouwen meer algemeen worden geëerbiedigd, in het bijzonder wanneer die rechten worden beïnvloed door of verband houden met het handelsbeleid en de effecten daarvan; |
| --- | --- |

13.

is ingenomen met de recente brief van het Ecuadoriaanse Ministerie voor Buitenlandse Handel, waarin de gendersituatie in Ecuador wordt geanalyseerd; verzoekt om een specifieke beoordeling van de gevolgen van vrijhandelsbeleid voor vrouwen, met name in de armere gebieden; wenst dat de rechten van vrouwen meer algemeen worden geëerbiedigd, in het bijzonder wanneer die rechten worden beïnvloed door of verband houden met het handelsbeleid en de effecten daarvan;

| 14. | merkt op dat het hoofdstuk over geschillenbeslechting in de vrijhandelsovereenkomst niet de bepalingen bevat zoals opgenomen in het hoofdstuk over duurzame ontwikkeling; |
| --- | --- |

14.

merkt op dat het hoofdstuk over geschillenbeslechting in de vrijhandelsovereenkomst niet de bepalingen bevat zoals opgenomen in het hoofdstuk over duurzame ontwikkeling;

| 15. | is er verheugd over dat Ecuador alle acht fundamentele IAO-verdragen heeft geratificeerd; benadrukt het belang van een snelle ratificatie en doeltreffende uitvoering van alle IAO-verdragen door Ecuador en alle EU-lidstaten; betreurt het dat Ecuador IAO-verdrag nr. 129 nog niet heeft geratificeerd en verzoekt de Commissie de inspanningen van Ecuador op weg naar de daadwerkelijke toepassing van dit verdrag te ondersteunen; roept de regering van Ecuador op gevolg te geven aan de aanbevelingen van het Comité van deskundigen van de IAO voor de doeltreffende toepassing van IAO-verdragen nr. 87 en nr. 98 en onderstreept het belang van de mogelijkheid dat werknemers omwille van redenen die met onafhankelijkheid, doeltreffendheid en ook ideologie verband houden van vakbond kunnen veranderen of nieuwe vakbonden kunnen oprichten, en herinnert er met name aan dat de IAO de regering van Ecuador heeft gevraagd de nodige wetgevingsmaatregelen te nemen om te voldoen aan de bepalingen van artikel 2 van het verdrag; |
| --- | --- |

15.

is er verheugd over dat Ecuador alle acht fundamentele IAO-verdragen heeft geratificeerd; benadrukt het belang van een snelle ratificatie en doeltreffende uitvoering van alle IAO-verdragen door Ecuador en alle EU-lidstaten; betreurt het dat Ecuador IAO-verdrag nr. 129 nog niet heeft geratificeerd en verzoekt de Commissie de inspanningen van Ecuador op weg naar de daadwerkelijke toepassing van dit verdrag te ondersteunen; roept de regering van Ecuador op gevolg te geven aan de aanbevelingen van het Comité van deskundigen van de IAO voor de doeltreffende toepassing van IAO-verdragen nr. 87 en nr. 98 en onderstreept het belang van de mogelijkheid dat werknemers omwille van redenen die met onafhankelijkheid, doeltreffendheid en ook ideologie verband houden van vakbond kunnen veranderen of nieuwe vakbonden kunnen oprichten, en herinnert er met name aan dat de IAO de regering van Ecuador heeft gevraagd de nodige wetgevingsmaatregelen te nemen om te voldoen aan de bepalingen van artikel 2 van het verdrag;

| 16. | is er verheugd over dat de partijen bevestigen door te zullen gaan met het beschermen en op duurzame wijze gebruiken van de biologische diversiteit, in overeenstemming met het juridisch bindende Verdrag inzake biologische diversiteit en andere internationale overeenkomsten op dit gebied waar de partijen hun handtekening onder hebben gezet; |
| --- | --- |

16.

is er verheugd over dat de partijen bevestigen door te zullen gaan met het beschermen en op duurzame wijze gebruiken van de biologische diversiteit, in overeenstemming met het juridisch bindende Verdrag inzake biologische diversiteit en andere internationale overeenkomsten op dit gebied waar de partijen hun handtekening onder hebben gezet;

| 17. | neemt er nota van dat Ecuador tot de 17 landen met de grootste diversiteit ter wereld behoort en de grootste concentratie van soorten kent (tussen de 5 % en de 10 % van de mondiale biodiversiteit); |
| --- | --- |

17.

neemt er nota van dat Ecuador tot de 17 landen met de grootste diversiteit ter wereld behoort en de grootste concentratie van soorten kent (tussen de 5 % en de 10 % van de mondiale biodiversiteit);

| 18. | brengt in herinnering dat de regering van Ecuador uitdrukkelijk erkent dat de ontwikkeling van eerlijke handel een van de voornaamste doelstellingen is van het Ecuadoriaanse handelsbeleid; verzoekt de Commissie om met de regering van Ecuador gemeenschappelijke projecten op te zetten op het gebied van eerlijke handel; |
| --- | --- |

18.

brengt in herinnering dat de regering van Ecuador uitdrukkelijk erkent dat de ontwikkeling van eerlijke handel een van de voornaamste doelstellingen is van het Ecuadoriaanse handelsbeleid; verzoekt de Commissie om met de regering van Ecuador gemeenschappelijke projecten op te zetten op het gebied van eerlijke handel;

| 19. | is ingenomen met de grote inspanningen die Ecuador zich heeft getroost op milieugebied, inspanningen die in het kader van de VN zijn erkend; maakt zich er zorgen over dat Ecuador en zijn buurlanden, ondanks de geleverde inspanningen op het gebied van milieukwesties, te kampen hebben met grootschalige ontbossing, een aanzienlijk verlies van biodiversiteit, bodem- en watervervuiling en erosie; verzoekt de Commissie in dit verband specifieke strategieën en programma's op internationale, regionale en lokale schaal te ondersteunen, opdat er gezorgd wordt voor synergie tussen en verantwoordelijke betrokkenheid van alle betrokken publieke en private actoren; |
| --- | --- |

19.

is ingenomen met de grote inspanningen die Ecuador zich heeft getroost op milieugebied, inspanningen die in het kader van de VN zijn erkend; maakt zich er zorgen over dat Ecuador en zijn buurlanden, ondanks de geleverde inspanningen op het gebied van milieukwesties, te kampen hebben met grootschalige ontbossing, een aanzienlijk verlies van biodiversiteit, bodem- en watervervuiling en erosie; verzoekt de Commissie in dit verband specifieke strategieën en programma's op internationale, regionale en lokale schaal te ondersteunen, opdat er gezorgd wordt voor synergie tussen en verantwoordelijke betrokkenheid van alle betrokken publieke en private actoren;

| 20. | pleit voor een samenwerkingsovereenkomst tussen Ecuador en de EU ter ondersteuning van specifieke milieuprogramma's en is ingenomen met de reeds door de regering van Ecuador getoonde interesse in een samenwerkingsovereenkomst met de EU ter ondersteuning van ontbossingsprogramma's; deelt het standpunt dat ontbossing een thema is waarvoor de internationale gemeenschap in haar geheel verantwoordelijk is; |
| --- | --- |

20.

pleit voor een samenwerkingsovereenkomst tussen Ecuador en de EU ter ondersteuning van specifieke milieuprogramma's en is ingenomen met de reeds door de regering van Ecuador getoonde interesse in een samenwerkingsovereenkomst met de EU ter ondersteuning van ontbossingsprogramma's; deelt het standpunt dat ontbossing een thema is waarvoor de internationale gemeenschap in haar geheel verantwoordelijk is;

| 21. | herinnert eraan dat de duurzaamheidseffectbeoordeling EU-Andeslanden (2009) ontbossing en verminderde biodiversiteit in het vooruitzicht stelde als gevolg van de voorspelde uitbreiding van de landbouw en de houtindustrie, alsook sociale conflicten als gevolg van de uitbreiding van de mijnbouw, de winning van koolwaterstoffen en bosexploitatieactiviteiten in plattelandsgebieden; |
| --- | --- |

21.

herinnert eraan dat de duurzaamheidseffectbeoordeling EU-Andeslanden (2009) ontbossing en verminderde biodiversiteit in het vooruitzicht stelde als gevolg van de voorspelde uitbreiding van de landbouw en de houtindustrie, alsook sociale conflicten als gevolg van de uitbreiding van de mijnbouw, de winning van koolwaterstoffen en bosexploitatieactiviteiten in plattelandsgebieden;

| 22. | verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de Commissie bij de ontwikkeling en uitvoering van alle door de Commissie gefinancierde samenwerkingsactiviteiten bijzondere aandacht te besteden aan milieuduurzaamheid, en vraagt alle partijen te werken aan de bevordering van optimale werkwijzen op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen, in overeenstemming met de VN-richtsnoeren inzake bedrijfsleven en mensenrechten, de OESO-richtlijnen inzake maatschappelijk verantwoord ondernemen en de mededeling van de Commissie van 25 oktober 2011 over een nieuwe EU-strategie inzake maatschappelijk verantwoord ondernemen voor de periode 2011-2014 (COM(2011)0681); |
| --- | --- |

22.

verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de Commissie bij de ontwikkeling en uitvoering van alle door de Commissie gefinancierde samenwerkingsactiviteiten bijzondere aandacht te besteden aan milieuduurzaamheid, en vraagt alle partijen te werken aan de bevordering van optimale werkwijzen op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen, in overeenstemming met de VN-richtsnoeren inzake bedrijfsleven en mensenrechten, de OESO-richtlijnen inzake maatschappelijk verantwoord ondernemen en de mededeling van de Commissie van 25 oktober 2011 over een nieuwe EU-strategie inzake maatschappelijk verantwoord ondernemen voor de periode 2011-2014 (COM(2011)0681);

| 23. | moedigt de Ecuadoriaanse gemeenten aan gebruik te maken van de kansen die het nieuwe handelskader biedt om rechtstreeks samen te werken met gemeenten in de EU teneinde eerlijke handel te bevorderen en nieuwe netwerken voor eerlijke handel op te zetten; |
| --- | --- |

23.

moedigt de Ecuadoriaanse gemeenten aan gebruik te maken van de kansen die het nieuwe handelskader biedt om rechtstreeks samen te werken met gemeenten in de EU teneinde eerlijke handel te bevorderen en nieuwe netwerken voor eerlijke handel op te zetten;

| 24. | is verheugd over en steunt het besluit van de VN-mensenrechtenraad (UNHRC) om, zoals voorgesteld door Ecuador, Zuid-Afrika en een groot aantal andere landen, een intergouvernementele werkgroep over transnationale ondernemingen en mensenrechten in het leven te roepen; verzoekt de Commissie om een positieve en opbouwende rol te spelen bij de lopende onderhandelingen in Genève; |
| --- | --- |

24.

is verheugd over en steunt het besluit van de VN-mensenrechtenraad (UNHRC) om, zoals voorgesteld door Ecuador, Zuid-Afrika en een groot aantal andere landen, een intergouvernementele werkgroep over transnationale ondernemingen en mensenrechten in het leven te roepen; verzoekt de Commissie om een positieve en opbouwende rol te spelen bij de lopende onderhandelingen in Genève;

| 25. | verzoekt de EDEO en de Commissie de regering van Ecuador te steunen bij haar inspanningen om zowel in het algemeen als met betrekking tot gevoelige gebieden, zoals het Amazonegebied en de Galápagoseilanden, een doeltreffend milieubeheer te ontwikkelen en behouden, aangezien het veiligstellen van de toekomst van onze planeet een gedeelde verantwoordelijkheid is; |
| --- | --- |

25.

verzoekt de EDEO en de Commissie de regering van Ecuador te steunen bij haar inspanningen om zowel in het algemeen als met betrekking tot gevoelige gebieden, zoals het Amazonegebied en de Galápagoseilanden, een doeltreffend milieubeheer te ontwikkelen en behouden, aangezien het veiligstellen van de toekomst van onze planeet een gedeelde verantwoordelijkheid is;

| 26. | herinnert eraan dat Yasuni, een deel van het Amazonegebied, het woongebied is van meerdere inheemse stammen, honderden inheemse boomsoorten en tientallen bedreigde diersoorten; wijst op het belang van dit gebied voor de mens en het mondiaal natuurlijk erfgoed, ook voor toekomstige generaties; |
| --- | --- |

26.

herinnert eraan dat Yasuni, een deel van het Amazonegebied, het woongebied is van meerdere inheemse stammen, honderden inheemse boomsoorten en tientallen bedreigde diersoorten; wijst op het belang van dit gebied voor de mens en het mondiaal natuurlijk erfgoed, ook voor toekomstige generaties;

| 27. | vindt het betreurenswaardig dat het concept van het verlenen van steun voor milieubescherming door middel van het compenseren van potentiële lagere inkomsten uit handel, en van het medefinancieren van de oprichting van het Yasuni Ishpingo Tambococha Tiputini (ITT) Trust Fund onder auspiciën van het ontwikkelingsprogramma van de VN (UNDP), zoals voorgesteld door de regering van Ecuador, dat was bedoeld om de bevolking van Ecuador te compenseren voor het afzien van het naar boven halen van olie uit de olievelden in het Yasuni-natuurpark, is mislukt vanwege tegenvallende economische resultaten; |
| --- | --- |

27.

vindt het betreurenswaardig dat het concept van het verlenen van steun voor milieubescherming door middel van het compenseren van potentiële lagere inkomsten uit handel, en van het medefinancieren van de oprichting van het Yasuni Ishpingo Tambococha Tiputini (ITT) Trust Fund onder auspiciën van het ontwikkelingsprogramma van de VN (UNDP), zoals voorgesteld door de regering van Ecuador, dat was bedoeld om de bevolking van Ecuador te compenseren voor het afzien van het naar boven halen van olie uit de olievelden in het Yasuni-natuurpark, is mislukt vanwege tegenvallende economische resultaten;

| 28. | erkent de inspanningen die Ecuador verricht heeft om de inheemse gemeenschappen beter te beschermen, en verzoekt de regering te voorkomen dat haar beleid, en met name haar mijnbouwstrategie, op enigerlei wijze ten koste gaat van de inheemse bevolkingsgroepen; |
| --- | --- |

28.

erkent de inspanningen die Ecuador verricht heeft om de inheemse gemeenschappen beter te beschermen, en verzoekt de regering te voorkomen dat haar beleid, en met name haar mijnbouwstrategie, op enigerlei wijze ten koste gaat van de inheemse bevolkingsgroepen;

| 29. | onderstreept dat het belangrijk is inheemse en plaatselijke gemeenschappen, mét hun traditionele levensstijlen, in stand te houden en te beschermen, en onderstreept hun relevantie voor de instandhouding en het duurzame gebruik van de biodiversiteit in de landen van de Andes; |
| --- | --- |

29.

onderstreept dat het belangrijk is inheemse en plaatselijke gemeenschappen, mét hun traditionele levensstijlen, in stand te houden en te beschermen, en onderstreept hun relevantie voor de instandhouding en het duurzame gebruik van de biodiversiteit in de landen van de Andes;

| 30. | is ingenomen met het feit dat Ecuador IAO-verdrag nr. 169 over inheemse en tribale volkeren heeft geratificeerd, maar merkt op dat de handelsovereenkomst geen enkele verwijzing naar dat verdrag bevat; |
| --- | --- |

30.

is ingenomen met het feit dat Ecuador IAO-verdrag nr. 169 over inheemse en tribale volkeren heeft geratificeerd, maar merkt op dat de handelsovereenkomst geen enkele verwijzing naar dat verdrag bevat;

| 31. | verzoekt de regering van Ecuador de huidige binnenlandse mechanismen en dialoog met het maatschappelijk middenveld binnen het toezichtskader van het Civil Society Mechanism verder te verbeteren en een grootschalige informatie- en reclamecampagne te organiseren, zodat een zo groot mogelijk aantal betrokkenen aan het Civil Society Mechanism zal deelnemen; brengt in herinnering dat Ecuador er op grond van de handelsovereenkomst toe gehouden is uiterlijk een jaar na de inwerkingtreding van de overeenkomst dergelijke mechanismen op te zetten; |
| --- | --- |

31.

verzoekt de regering van Ecuador de huidige binnenlandse mechanismen en dialoog met het maatschappelijk middenveld binnen het toezichtskader van het Civil Society Mechanism verder te verbeteren en een grootschalige informatie- en reclamecampagne te organiseren, zodat een zo groot mogelijk aantal betrokkenen aan het Civil Society Mechanism zal deelnemen; brengt in herinnering dat Ecuador er op grond van de handelsovereenkomst toe gehouden is uiterlijk een jaar na de inwerkingtreding van de overeenkomst dergelijke mechanismen op te zetten;

| 32. | verzoekt de betrokken partijen maatregelen te nemen om de werking van de binnenlandse adviesgroepen te verbeteren; is van oordeel dat alle binnenlandse adviesgroepen volledig onafhankelijk dienen te zijn; |
| --- | --- |

32.

verzoekt de betrokken partijen maatregelen te nemen om de werking van de binnenlandse adviesgroepen te verbeteren; is van oordeel dat alle binnenlandse adviesgroepen volledig onafhankelijk dienen te zijn;

| 33. | verzoekt de binnenlandse adviesgroep van de EU het Parlement regelmatig een verslag ter beoordeling te doen toekomen; |
| --- | --- |

33.

verzoekt de binnenlandse adviesgroep van de EU het Parlement regelmatig een verslag ter beoordeling te doen toekomen;

| 34. | onderstreept hoe belangrijk het is dat maatschappelijke organisaties in voldoende mate deelnemen aan de jaarlijkse bijeenkomst met organisaties van het maatschappelijk middenveld en het grote publiek, zoals voorzien in de overeenkomst; |
| --- | --- |

34.

onderstreept hoe belangrijk het is dat maatschappelijke organisaties in voldoende mate deelnemen aan de jaarlijkse bijeenkomst met organisaties van het maatschappelijk middenveld en het grote publiek, zoals voorzien in de overeenkomst;

| 35. | is ingenomen met de door de regering van Ecuador genomen initiatieven, zoals de oprichting van een Ecuadoriaanse Raad voor burgerparticipatie en maatschappelijke verantwoordingsplicht, als integratiemiddel en met het oog op het versterken en stimuleren van de participatie van het maatschappelijk middenveld, het bevorderen van transparantie en het uitbannen van corruptie; wijst er andermaal op hoe belangrijk het is doeltreffende dialoogmechanismen op te zetten waar deze niet bestaan, om het recht van burgers en sociale partners om collectief of individueel deel te nemen aan besluitvormings- en uitvoeringsprocessen te waarborgen; |
| --- | --- |

35.

is ingenomen met de door de regering van Ecuador genomen initiatieven, zoals de oprichting van een Ecuadoriaanse Raad voor burgerparticipatie en maatschappelijke verantwoordingsplicht, als integratiemiddel en met het oog op het versterken en stimuleren van de participatie van het maatschappelijk middenveld, het bevorderen van transparantie en het uitbannen van corruptie; wijst er andermaal op hoe belangrijk het is doeltreffende dialoogmechanismen op te zetten waar deze niet bestaan, om het recht van burgers en sociale partners om collectief of individueel deel te nemen aan besluitvormings- en uitvoeringsprocessen te waarborgen;

| 36. | onderstreept het belang van de Gemengde Subcommissie voor handelszaken en duurzame ontwikkeling, aangezien dit het enige in de handelsovereenkomst voorziene mechanisme is voor toezicht op de naleving van de verplichtingen op het gebied van duurzame ontwikkeling door zowel de staten die partij bij de overeenkomst zijn, als het bedrijfsleven; |
| --- | --- |

36.

onderstreept het belang van de Gemengde Subcommissie voor handelszaken en duurzame ontwikkeling, aangezien dit het enige in de handelsovereenkomst voorziene mechanisme is voor toezicht op de naleving van de verplichtingen op het gebied van duurzame ontwikkeling door zowel de staten die partij bij de overeenkomst zijn, als het bedrijfsleven;

| 37. | verzoekt de Commissie het Parlement alle agenda's en notulen van de vergaderingen van de subcommissie te doen toekomen; |
| --- | --- |

37.

verzoekt de Commissie het Parlement alle agenda's en notulen van de vergaderingen van de subcommissie te doen toekomen;

| 38. | neemt nota van de invoering van de betalingsbalansbescherming door Ecuador; verzoekt Ecuador onmiddellijk in te gaan op de zorgen die daarover tijdens de raadpleging geuit zijn door andere WTO-leden in het Betalingsbalanscomité in Genève; |
| --- | --- |

38.

neemt nota van de invoering van de betalingsbalansbescherming door Ecuador; verzoekt Ecuador onmiddellijk in te gaan op de zorgen die daarover tijdens de raadpleging geuit zijn door andere WTO-leden in het Betalingsbalanscomité in Genève;

| 39. | wijst erop dat Ecuador naast Colombia en Peru een van de grootste bananenproducenten ter wereld is; verzoekt de Commissie derhalve erop toe te zien dat de in het stabilisatiemechanisme vastgelegde reactievolumes voor de invoer van bananen in acht worden genomen; verzoekt de Commissie het Parlement regelmatig en onverwijld te informeren, in elk geval wanneer de invoer van bananen zich zo ontwikkelt dat de reactievolumes bereikt zouden kunnen worden, en gegevens te verstrekken over de directe en indirecte effecten van de invoer van bananen uit die landen; verzoekt de Commissie eveneens de vrijstelling van invoerrechten voor de uit die landen ingevoerde bananen op te schorten indien de invoer op onevenredige wijze toeneemt, en ernstige schade — zoals het verlies van banen — toebrengt of dreigt toe te brengen aan de economie van de producerende regio's in de EU; |
| --- | --- |

39.

wijst erop dat Ecuador naast Colombia en Peru een van de grootste bananenproducenten ter wereld is; verzoekt de Commissie derhalve erop toe te zien dat de in het stabilisatiemechanisme vastgelegde reactievolumes voor de invoer van bananen in acht worden genomen; verzoekt de Commissie het Parlement regelmatig en onverwijld te informeren, in elk geval wanneer de invoer van bananen zich zo ontwikkelt dat de reactievolumes bereikt zouden kunnen worden, en gegevens te verstrekken over de directe en indirecte effecten van de invoer van bananen uit die landen; verzoekt de Commissie eveneens de vrijstelling van invoerrechten voor de uit die landen ingevoerde bananen op te schorten indien de invoer op onevenredige wijze toeneemt, en ernstige schade — zoals het verlies van banen — toebrengt of dreigt toe te brengen aan de economie van de producerende regio's in de EU;

| 40. | verzoekt de partijen ervoor te zorgen dat alle bepalingen van de overeenkomst daadwerkelijk worden toegepast zodra de overeenkomst in werking treedt; |
| --- | --- |

40.

verzoekt de partijen ervoor te zorgen dat alle bepalingen van de overeenkomst daadwerkelijk worden toegepast zodra de overeenkomst in werking treedt;

| 41. | is ervan overtuigd dat er aan beide zijden gelijktijdig vrijwaringsclausules moeten worden vastgesteld om de nationale productie te beschermen tegen plotselinge stijgingen van de invoer die ernstige schade kunnen veroorzaken; |
| --- | --- |

41.

is ervan overtuigd dat er aan beide zijden gelijktijdig vrijwaringsclausules moeten worden vastgesteld om de nationale productie te beschermen tegen plotselinge stijgingen van de invoer die ernstige schade kunnen veroorzaken;

| 42. | verzoekt zowel DG Handel als de Ecuadoriaanse regering om overtuigende antwoorden te geven op de gestelde vragen en de aan de orde gestelde punten van zorg voordat het Parlement stemt over de toetreding van Ecuador tot de handelsovereenkomst; |
| --- | --- |

42.

verzoekt zowel DG Handel als de Ecuadoriaanse regering om overtuigende antwoorden te geven op de gestelde vragen en de aan de orde gestelde punten van zorg voordat het Parlement stemt over de toetreding van Ecuador tot de handelsovereenkomst;

| 43. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van Ecuador, Colombia en Peru. |
| --- | --- |

43.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van Ecuador, Colombia en Peru.

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2014)0087.

(2)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0481.

(3)  Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0480.

(4)  PB C 332 E van 15.11.2013, blz. 52.

(5)  PB C 81 E van 15.3.2011, blz. 54.

(6)  PB C 70 E van 8.3.2012, blz. 79.

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/149 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/149

---

P8_TA(2015)0417

Een nieuwe dierenwelzijnstrategie voor de periode 2016-2020

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over een nieuwe strategie voor het welzijn van dieren voor de periode 2016-2020 (2015/2957(RSP))

(2017/C 366/15)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 13 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 13 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien artikel 43 VWEU over de werking van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het gemeenschappelijk visserijbeleid, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 43 VWEU over de werking van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het gemeenschappelijk visserijbeleid,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 15 februari 2012 over de strategie van de EU voor de bescherming en het welzijn van dieren 2012-2015 (COM(2012)0006), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 15 februari 2012 over de strategie van de EU voor de bescherming en het welzijn van dieren 2012-2015 (COM(2012)0006),

| — | gezien zijn resolutie van 4 juli 2012 over de strategie van de Europese Unie voor de bescherming en het welzijn van dieren 2012-2015 (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 4 juli 2012 over de strategie van de Europese Unie voor de bescherming en het welzijn van dieren 2012-2015 (1),

| — | gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de EU-wetgeving op het gebied van dierenwelzijn bijdraagt aan het creëren van gelijke voorwaarden binnen de Unie en daardoor aan een goed functionerende interne markt; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de EU-wetgeving op het gebied van dierenwelzijn bijdraagt aan het creëren van gelijke voorwaarden binnen de Unie en daardoor aan een goed functionerende interne markt;

| B. | overwegende dat Europese burgers veel belang hechten aan dierenwelzijn en als consumenten in staat willen zijn met meer kennis van zaken keuzes te maken; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat Europese burgers veel belang hechten aan dierenwelzijn en als consumenten in staat willen zijn met meer kennis van zaken keuzes te maken;

| C. | overwegende dat nationale regels inzake dierenwelzijn niet in strijd mogen zijn met de beginselen van de Europese interne markt; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat nationale regels inzake dierenwelzijn niet in strijd mogen zijn met de beginselen van de Europese interne markt;

| D. | overwegende dat dierenwelzijn nauw samenhangt met dier- en volksgezondheid; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat dierenwelzijn nauw samenhangt met dier- en volksgezondheid;

| E. | overwegende dat de EU-regels en nationale regels inzake dierenwelzijn wegens hun complexe aard en uiteenlopende interpretaties voor rechtsonzekerheid zorgen en producenten in bepaalde lidstaten een aanzienlijk concurrentienadeel kunnen opleveren; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de EU-regels en nationale regels inzake dierenwelzijn wegens hun complexe aard en uiteenlopende interpretaties voor rechtsonzekerheid zorgen en producenten in bepaalde lidstaten een aanzienlijk concurrentienadeel kunnen opleveren;

| F. | overwegende dat het niveau van dierenwelzijn bijna nergens in de wereld hoger is dan in de Unie; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat het niveau van dierenwelzijn bijna nergens in de wereld hoger is dan in de Unie;

| G. | overwegende dat dierenwelzijn verder verbeterd moet worden op basis van heersende wetenschappelijke bevindingen en met de nodige aandacht voor de efficiëntie en het concurrentievermogen van de agrarische veehouderij; overwegende dat een definitie van goede dierhouderijpraktijken kan bijdragen aan coherente dierenwelzijnsnormen in de hele EU; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat dierenwelzijn verder verbeterd moet worden op basis van heersende wetenschappelijke bevindingen en met de nodige aandacht voor de efficiëntie en het concurrentievermogen van de agrarische veehouderij; overwegende dat een definitie van goede dierhouderijpraktijken kan bijdragen aan coherente dierenwelzijnsnormen in de hele EU;

| H. | overwegende dat een hoog niveau van dierenwelzijn belangrijk is om duurzaamheid te waarborgen, hoewel dit investeringen en bijkomende operationele kosten met zich meebrengt die niet proportioneel verdeeld zijn over de gehele voedselketen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat een hoog niveau van dierenwelzijn belangrijk is om duurzaamheid te waarborgen, hoewel dit investeringen en bijkomende operationele kosten met zich meebrengt die niet proportioneel verdeeld zijn over de gehele voedselketen;

| 1. | verzoekt de Commissie met klem om de nog openstaande punten van de strategie van de Europese Unie voor de bescherming en het welzijn van dieren 2012-2015 onmiddellijk ten uitvoer te leggen; |
| --- | --- |

1.

verzoekt de Commissie met klem om de nog openstaande punten van de strategie van de Europese Unie voor de bescherming en het welzijn van dieren 2012-2015 onmiddellijk ten uitvoer te leggen;

| 2. | dringt er bij de Commissie op aan de bestaande strategie te evalueren en een nieuwe en ambitieuze strategie uit te werken voor de bescherming en het welzijn van dieren voor de periode 2016-2020, teneinde voort te bouwen op het werk van de vorige strategie en ervoor te zorgen dat er een kader blijft bestaan om in alle lidstaten aan hoge normen voor dierenwelzijn te voldoen; |
| --- | --- |

2.

dringt er bij de Commissie op aan de bestaande strategie te evalueren en een nieuwe en ambitieuze strategie uit te werken voor de bescherming en het welzijn van dieren voor de periode 2016-2020, teneinde voort te bouwen op het werk van de vorige strategie en ervoor te zorgen dat er een kader blijft bestaan om in alle lidstaten aan hoge normen voor dierenwelzijn te voldoen;

| 3. | verzoekt de Commissie om te zorgen voor een geharmoniseerd, geactualiseerd, alomvattend en eenduidig wetgevingskader voor de volledige tenuitvoerlegging van het bepaalde in artikel 13 VWEU; wijst er echter nogmaals op dat dierenwelzijnsniveaus onder geen beding verlaagd mogen worden met het oog op administratieve vereenvoudiging; benadrukt dat deze doelstellingen elkaar niet uitsluiten; |
| --- | --- |

3.

verzoekt de Commissie om te zorgen voor een geharmoniseerd, geactualiseerd, alomvattend en eenduidig wetgevingskader voor de volledige tenuitvoerlegging van het bepaalde in artikel 13 VWEU; wijst er echter nogmaals op dat dierenwelzijnsniveaus onder geen beding verlaagd mogen worden met het oog op administratieve vereenvoudiging; benadrukt dat deze doelstellingen elkaar niet uitsluiten;

| 4. | herinnert eraan dat artikel 13 VWEU van algemene strekking is en een horizontaal karakter heeft, en als zodanig even belangrijk is als de bepalingen inzake landbouw, milieu en consumentenbescherming; |
| --- | --- |

4.

herinnert eraan dat artikel 13 VWEU van algemene strekking is en een horizontaal karakter heeft, en als zodanig even belangrijk is als de bepalingen inzake landbouw, milieu en consumentenbescherming;

| 5. | herinnert eraan dat het Parlement betrokken is bij lopende onderhandelingen en delen van wetgeving heeft aangenomen voor de aanpak van kwesties in verband met dierenwelzijn, zoals diergezondheid, zoötechnische omstandigheden, organische productie en officiële controles; |
| --- | --- |

5.

herinnert eraan dat het Parlement betrokken is bij lopende onderhandelingen en delen van wetgeving heeft aangenomen voor de aanpak van kwesties in verband met dierenwelzijn, zoals diergezondheid, zoötechnische omstandigheden, organische productie en officiële controles;

| 6. | heeft waardering voor de inspanningen die boeren in de diverse lidstaten op het gebied van dierenwelzijn reeds hebben geleverd; |
| --- | --- |

6.

heeft waardering voor de inspanningen die boeren in de diverse lidstaten op het gebied van dierenwelzijn reeds hebben geleverd;

| 7. | dringt er bij de Commissie op aan om daar waar uit duidelijk wetenschappelijk bewijs blijkt dat er sprake is van problemen op het gebied van dierenwelzijn, de beleidsinstrumenten aan te passen of nieuwe in te voeren om deze problemen op te lossen; verzoekt de Commissie de tenuitvoerlegging in de lidstaten van EU-wetgeving inzake dierenwelzijn nauwlettend in het oog te houden; |
| --- | --- |

7.

dringt er bij de Commissie op aan om daar waar uit duidelijk wetenschappelijk bewijs blijkt dat er sprake is van problemen op het gebied van dierenwelzijn, de beleidsinstrumenten aan te passen of nieuwe in te voeren om deze problemen op te lossen; verzoekt de Commissie de tenuitvoerlegging in de lidstaten van EU-wetgeving inzake dierenwelzijn nauwlettend in het oog te houden;

| 8. | spreekt zijn bezorgdheid uit over de doeltreffende tenuitvoerlegging en handhaving van de geldende EU-wetgeving betreffende dierenwelzijn, gezien de complexiteit en het grote aantal wetgevingshandelingen ter zake; benadrukt dat een betere handhaving en naleving van bestaande wetgeving het voornaamste doel moet zijn van alle regelgeving inzake gezondheid en welzijn van dieren; |
| --- | --- |

8.

spreekt zijn bezorgdheid uit over de doeltreffende tenuitvoerlegging en handhaving van de geldende EU-wetgeving betreffende dierenwelzijn, gezien de complexiteit en het grote aantal wetgevingshandelingen ter zake; benadrukt dat een betere handhaving en naleving van bestaande wetgeving het voornaamste doel moet zijn van alle regelgeving inzake gezondheid en welzijn van dieren;

| 9. | dringt er bij de Commissie tegelijkertijd op aan meer ambitie aan de dag te leggen om de wederkerigheid van normen voor dierenwelzijn als een niet-commerciële overweging op te nemen en tot prioriteit te maken in het handelsbeleid en de onderhandelingen met betrekking tot internationale handelsovereenkomsten, en om dierenwelzijn in derde landen te bevorderen door te eisen dat voor ingevoerde dieren en producten gelijkwaardige welzijnsnormen gelden en dat dit streng wordt gecontroleerd; |
| --- | --- |

9.

dringt er bij de Commissie tegelijkertijd op aan meer ambitie aan de dag te leggen om de wederkerigheid van normen voor dierenwelzijn als een niet-commerciële overweging op te nemen en tot prioriteit te maken in het handelsbeleid en de onderhandelingen met betrekking tot internationale handelsovereenkomsten, en om dierenwelzijn in derde landen te bevorderen door te eisen dat voor ingevoerde dieren en producten gelijkwaardige welzijnsnormen gelden en dat dit streng wordt gecontroleerd;

| 10. | benadrukt dat het belangrijk is om voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid financiering beschikbaar te stellen die toereikend is en in overeenstemming is met onze ambities, zodat voorkomen wordt dat de productie en de handel worden verplaatst naar landen en continenten met lagere dierenwelzijnsnormen; |
| --- | --- |

10.

benadrukt dat het belangrijk is om voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid financiering beschikbaar te stellen die toereikend is en in overeenstemming is met onze ambities, zodat voorkomen wordt dat de productie en de handel worden verplaatst naar landen en continenten met lagere dierenwelzijnsnormen;

| 11. | verzoekt de Commissie wetenschappelijk onderbouwde beste praktijken te ontwikkelen, uit te wisselen en te verspreiden en innovatie en onderzoek te steunen voor de ontwikkeling van nieuwe technieken en technologieën op het gebied van dierenwelzijn; |
| --- | --- |

11.

verzoekt de Commissie wetenschappelijk onderbouwde beste praktijken te ontwikkelen, uit te wisselen en te verspreiden en innovatie en onderzoek te steunen voor de ontwikkeling van nieuwe technieken en technologieën op het gebied van dierenwelzijn;

| 12. | herinnert eraan dat er sprake is van onevenwichtigheden in de voedselketen, die nadelig zijn voor de primaire producenten, en dat deze situatie de investeringen in dierenwelzijn op het niveau van landbouwbedrijven beperkt; |
| --- | --- |

12.

herinnert eraan dat er sprake is van onevenwichtigheden in de voedselketen, die nadelig zijn voor de primaire producenten, en dat deze situatie de investeringen in dierenwelzijn op het niveau van landbouwbedrijven beperkt;

| 13. | herinnert eraan dat producenten overbelast worden met administratieve verplichtingen en dat in het kader van de niet aflatende zoektocht naar administratieve vereenvoudiging de bestaande last met deze Europese strategie niet groter mag worden; wijst op de noodzaak de stabiliteit en voorspelbaarheid van investeringen in deze sector te waarborgen, en tevens te zorgen voor eerlijke internationale concurrentie; |
| --- | --- |

13.

herinnert eraan dat producenten overbelast worden met administratieve verplichtingen en dat in het kader van de niet aflatende zoektocht naar administratieve vereenvoudiging de bestaande last met deze Europese strategie niet groter mag worden; wijst op de noodzaak de stabiliteit en voorspelbaarheid van investeringen in deze sector te waarborgen, en tevens te zorgen voor eerlijke internationale concurrentie;

| 14. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

14.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

---

(1)  PB C 349 E van 29.11.2013, blz. 62.

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/151 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/151

---

P8_TA(2015)0418

Onderwijs voor kinderen in noodsituaties en aanhoudende crises

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over onderwijs aan kinderen in noodsituaties en aanhoudende crises (2015/2977(RSP))

(2017/C 366/16)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Verdrag van 1951 betreffende de status van vluchtelingen, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van 1951 betreffende de status van vluchtelingen,

| — | gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989 en het bijbehorende Facultatief Protocol inzake de betrokkenheid van kinderen bij gewapende conflicten van mei 2000, het Facultatief Protocol inzake de verkoop van kinderen, kinderprostitutie en kinderpornografie van januari 2002 en het Facultatief Protocol inzake een communicatieprocedure van december 2011, |
| --- | --- |

—

gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 20 november 1989 en het bijbehorende Facultatief Protocol inzake de betrokkenheid van kinderen bij gewapende conflicten van mei 2000, het Facultatief Protocol inzake de verkoop van kinderen, kinderprostitutie en kinderpornografie van januari 2002 en het Facultatief Protocol inzake een communicatieprocedure van december 2011,

| — | gezien de beginselen en richtsnoeren van de VN van februari 2007 inzake kinderen die verbonden zijn aan strijdkrachten of gewapende groepen (de beginselen van Parijs), |
| --- | --- |

—

gezien de beginselen en richtsnoeren van de VN van februari 2007 inzake kinderen die verbonden zijn aan strijdkrachten of gewapende groepen (de beginselen van Parijs),

| — | gezien algemene opmerking nr. 14 (2013) van het VN-Comité voor de rechten van het kind, inhoudende dat het belang van het kind voorop dient te staan, |
| --- | --- |

—

gezien algemene opmerking nr. 14 (2013) van het VN-Comité voor de rechten van het kind, inhoudende dat het belang van het kind voorop dient te staan,

| — | gezien het actieplan van de VN getiteld „A World fit for Children”, |
| --- | --- |

—

gezien het actieplan van de VN getiteld „A World fit for Children”,

| — | gezien artikel 208 van het Verdrag van Lissabon, waarin het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling is vastgelegd, op grond waarvan bij de uitvoering van beleid dat gevolgen kan hebben voor ontwikkelingslanden, rekening moet worden gehouden met de doelstellingen van ontwikkelingssamenwerking, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 208 van het Verdrag van Lissabon, waarin het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling is vastgelegd, op grond waarvan bij de uitvoering van beleid dat gevolgen kan hebben voor ontwikkelingslanden, rekening moet worden gehouden met de doelstellingen van ontwikkelingssamenwerking,

| — | gezien de gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Europees Parlement en de Europese Commissie met de titel „De Europese consensus betreffende humanitaire hulp” van 30 januari 2008, |
| --- | --- |

—

gezien de gemeenschappelijke verklaring van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, het Europees Parlement en de Europese Commissie met de titel „De Europese consensus betreffende humanitaire hulp” van 30 januari 2008,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 5 februari 2008 getiteld „Een bijzondere plaats voor kinderen in het externe optreden van de EU” (COM(2008)0055), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 5 februari 2008 getiteld „Een bijzondere plaats voor kinderen in het externe optreden van de EU” (COM(2008)0055),

| — | gezien de EU-richtsnoeren inzake kinderen en gewapende conflicten (geactualiseerd in 2008), |
| --- | --- |

—

gezien de EU-richtsnoeren inzake kinderen en gewapende conflicten (geactualiseerd in 2008),

| — | gezien Richtlijn 2013/33/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 tot vaststelling van normen voor de opvang van verzoekers om internationale bescherming (herschikking), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2013/33/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 tot vaststelling van normen voor de opvang van verzoekers om internationale bescherming (herschikking),

| — | gezien de Nobelprijs voor de vrede die de Europese Unie op 10 december 2012 heeft ontvangen en de bijbehorende geldprijs die werd besteed aan het EU-initiatief Vredeskinderen, |
| --- | --- |

—

gezien de Nobelprijs voor de vrede die de Europese Unie op 10 december 2012 heeft ontvangen en de bijbehorende geldprijs die werd besteed aan het EU-initiatief Vredeskinderen,

| — | gezien resolutie 64/290 van de Algemene Vergadering van de VN van 9 juli 2010 over het recht op onderwijs in noodsituaties en de betreffende richtsnoeren, waaronder die van UNICEF en UNESCO, |
| --- | --- |

—

gezien resolutie 64/290 van de Algemene Vergadering van de VN van 9 juli 2010 over het recht op onderwijs in noodsituaties en de betreffende richtsnoeren, waaronder die van UNICEF en UNESCO,

| — | gezien het Actiekader van Dakar, vastgesteld door het Wereldonderwijsforum van 26-28 april 2000, en de Millenniumverklaring van de Verenigde Naties van 8 september 2000, |
| --- | --- |

—

gezien het Actiekader van Dakar, vastgesteld door het Wereldonderwijsforum van 26-28 april 2000, en de Millenniumverklaring van de Verenigde Naties van 8 september 2000,

| — | gezien de Verklaring van Incheon: Onderwijs 2030, vastgesteld door het Wereldonderwijsforum van 19-22 mei 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de Verklaring van Incheon: Onderwijs 2030, vastgesteld door het Wereldonderwijsforum van 19-22 mei 2015,

| — | gezien de Verklaring van Oslo, goedgekeurd op de Top van Oslo over onderwijs en ontwikkeling van 6-7 juli 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de Verklaring van Oslo, goedgekeurd op de Top van Oslo over onderwijs en ontwikkeling van 6-7 juli 2015,

| — | gezien de mondelinge vraag aan de Commissie over onderwijs voor kinderen in noodsituaties en langdurige crisissen (O-000147/2015 — B8-1108/2015), |
| --- | --- |

—

gezien de mondelinge vraag aan de Commissie over onderwijs voor kinderen in noodsituaties en langdurige crisissen (O-000147/2015 — B8-1108/2015),

| — | gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat er volgens schattingen van de VN één miljard kinderen in conflictgebieden wonen, dat een kwart daarvan jonger is dan 5 jaar en dat deze kinderen verstoken zijn van hun fundamentele recht op onderwijs; overwegende dat naar schatting 65 miljoen kinderen tussen 3 en 15 jaar getroffen zijn door noodsituaties en aanhoudende crises, waardoor hun opleiding dreigt te worden verstoord, en dat ca. 37 miljoen kinderen in de lagere of middelbareschoolleeftijd in de getroffen landen niet naar school gaan; overwegende dat ongeveer de helft van de kinderen die wereldwijd niet naar school gaan in conflictgebieden woont; overwegende dat 87 % van de kinderen die in de Arabische landen niet naar school gaan, zich in een conflictsituatie bevindt, en dat naar schatting 175 miljoen kinderen elk jaar het risico lopen door een natuurramp te worden getroffen; overwegende dat bepaalde groepen, zoals arme kinderen, meisjes en kinderen met een handicap, hun toch al schaarse toekomstperspectieven nog verder zien verslechteren in conflictgebieden of precaire situaties; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat er volgens schattingen van de VN één miljard kinderen in conflictgebieden wonen, dat een kwart daarvan jonger is dan 5 jaar en dat deze kinderen verstoken zijn van hun fundamentele recht op onderwijs; overwegende dat naar schatting 65 miljoen kinderen tussen 3 en 15 jaar getroffen zijn door noodsituaties en aanhoudende crises, waardoor hun opleiding dreigt te worden verstoord, en dat ca. 37 miljoen kinderen in de lagere of middelbareschoolleeftijd in de getroffen landen niet naar school gaan; overwegende dat ongeveer de helft van de kinderen die wereldwijd niet naar school gaan in conflictgebieden woont; overwegende dat 87 % van de kinderen die in de Arabische landen niet naar school gaan, zich in een conflictsituatie bevindt, en dat naar schatting 175 miljoen kinderen elk jaar het risico lopen door een natuurramp te worden getroffen; overwegende dat bepaalde groepen, zoals arme kinderen, meisjes en kinderen met een handicap, hun toch al schaarse toekomstperspectieven nog verder zien verslechteren in conflictgebieden of precaire situaties;

| B. | overwegende dat er bijna 10 miljoen vluchtelingenkinderen zijn en dat er wereldwijd naar schatting 19 miljoen kinderen intern ontheemd zijn als gevolg van conflicten; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat er bijna 10 miljoen vluchtelingenkinderen zijn en dat er wereldwijd naar schatting 19 miljoen kinderen intern ontheemd zijn als gevolg van conflicten;

| C. | overwegende dat elke minderjarige in de allereerste plaats een kind is wiens rechten moeten worden geëerbiedigd zonder enige vorm van discriminatie, en ongeacht de etnische afkomst, de nationaliteit of de maatschappelijke, migratie- of verblijfsstatus van de minderjarige of diens ouders; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat elke minderjarige in de allereerste plaats een kind is wiens rechten moeten worden geëerbiedigd zonder enige vorm van discriminatie, en ongeacht de etnische afkomst, de nationaliteit of de maatschappelijke, migratie- of verblijfsstatus van de minderjarige of diens ouders;

| D. | overwegende dat onderwijs een fundamenteel mensenrecht is en een recht van ieder kind, overwegende dat onderwijs essentieel is om volledig te kunnen genieten van alle andere sociale, economische, culturele en politieke rechten; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat onderwijs een fundamenteel mensenrecht is en een recht van ieder kind, overwegende dat onderwijs essentieel is om volledig te kunnen genieten van alle andere sociale, economische, culturele en politieke rechten;

| E. | overwegende dat onderwijs de grondslag vormt voor een verantwoordelijk burgerschap, dat het een samenleving kan veranderen en kan bijdragen tot sociale, economische, politieke en gendergelijkheid, en dat onderwijs van fundamenteel belang is voor de emancipatie van meisjes en vrouwen op sociaal, cultureel en beroepsgebied en voor het voorkomen van geweld tegen vrouwen en meisjes; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat onderwijs de grondslag vormt voor een verantwoordelijk burgerschap, dat het een samenleving kan veranderen en kan bijdragen tot sociale, economische, politieke en gendergelijkheid, en dat onderwijs van fundamenteel belang is voor de emancipatie van meisjes en vrouwen op sociaal, cultureel en beroepsgebied en voor het voorkomen van geweld tegen vrouwen en meisjes;

| F. | overwegende dat onderwijs van wezenlijk belang is voor de integratie en de verbetering van de levensomstandigheden van kinderen met een handicap en/of speciale onderwijsbehoeften; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat onderwijs van wezenlijk belang is voor de integratie en de verbetering van de levensomstandigheden van kinderen met een handicap en/of speciale onderwijsbehoeften;

| G. | overwegende dat gratis lager onderwijs voor alle kinderen een fundamenteel recht is dat regeringen krachtens het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 1989 dienen te eerbiedigen; overwegende dat de doelstelling voor 2015 luidt dat alle jongens en meisjes een volledig basisonderwijstraject volgen; overwegende dat er in de ontwikkelingslanden weliswaar enige vooruitgang is geboekt, maar dat dit doel nog bij lange na niet bereikt is; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat gratis lager onderwijs voor alle kinderen een fundamenteel recht is dat regeringen krachtens het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind van 1989 dienen te eerbiedigen; overwegende dat de doelstelling voor 2015 luidt dat alle jongens en meisjes een volledig basisonderwijstraject volgen; overwegende dat er in de ontwikkelingslanden weliswaar enige vooruitgang is geboekt, maar dat dit doel nog bij lange na niet bereikt is;

| H. | overwegende dat het Actiekader van Dakar en de millenniumontwikkelingsdoelstellingen (MDG's) de internationale gemeenschap hebben aangezet om zich in te zetten voor universele toegang tot basisonderwijs, gendergelijkheid en hoogwaardig onderwijs, maar dat geen enkele van deze doelstellingen tegen de beoogde termijn van 2015 verwezenlijkt zal zijn; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het Actiekader van Dakar en de millenniumontwikkelingsdoelstellingen (MDG's) de internationale gemeenschap hebben aangezet om zich in te zetten voor universele toegang tot basisonderwijs, gendergelijkheid en hoogwaardig onderwijs, maar dat geen enkele van deze doelstellingen tegen de beoogde termijn van 2015 verwezenlijkt zal zijn;

| I. | overwegende dat er in minstens 30 landen in de wereld door nationale strijdkrachten en gewapende niet-statelijke groeperingen aanvallen worden gepleegd op onderwijsinstellingen; overwegende dat de bescherming van scholen tegen aanvallen en militair gebruik door nationale en niet-statelijke gewapende groeperingen in overeenstemming is met de Verklaring inzake veilige scholen en de richtsnoeren voor de bescherming van scholen en universiteiten tegen militair gebruik tijdens gewapende conflicten; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat er in minstens 30 landen in de wereld door nationale strijdkrachten en gewapende niet-statelijke groeperingen aanvallen worden gepleegd op onderwijsinstellingen; overwegende dat de bescherming van scholen tegen aanvallen en militair gebruik door nationale en niet-statelijke gewapende groeperingen in overeenstemming is met de Verklaring inzake veilige scholen en de richtsnoeren voor de bescherming van scholen en universiteiten tegen militair gebruik tijdens gewapende conflicten;

| J. | overwegende dat kinderen, adolescenten en jongeren steeds meer gevaar lopen en onevenredig hard getroffen worden, vooral in onstabiele landen; overwegende dat kinderen en adolescenten die niet naar school gaan meer risico lopen op vroege huwelijken, zwangerschap of recrutering door strijdkrachten of gewapende groeperingen, en meer gevaar lopen het slachtoffer te worden van mensenhandel en arbeidsuitbuiting; overwegende dat kinderen in conflictgebieden vaak alleen dankzij humanitaire hulp hun opleiding kunnen voortzetten en hun toekomstperspectieven kunnen verbeteren, waardoor zij tevens minder gevaar lopen het slachtoffer te worden van misbruik en uitbuiting; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat kinderen, adolescenten en jongeren steeds meer gevaar lopen en onevenredig hard getroffen worden, vooral in onstabiele landen; overwegende dat kinderen en adolescenten die niet naar school gaan meer risico lopen op vroege huwelijken, zwangerschap of recrutering door strijdkrachten of gewapende groeperingen, en meer gevaar lopen het slachtoffer te worden van mensenhandel en arbeidsuitbuiting; overwegende dat kinderen in conflictgebieden vaak alleen dankzij humanitaire hulp hun opleiding kunnen voortzetten en hun toekomstperspectieven kunnen verbeteren, waardoor zij tevens minder gevaar lopen het slachtoffer te worden van misbruik en uitbuiting;

| K. | overwegende dat het aanbieden van hoogwaardig onderwijs in crisissituaties niet stelselmatig deel uitmaakt van de humanitaire respons, zich hoofdzakelijk richt op basisonderwijs en nog altijd gezien wordt als minder belangrijk dan de verstrekking van voedsel, water, medische hulp en onderdak, en overwegende dat kinderen die getroffen worden door conflicten of natuurrampen daardoor verstoken blijven van onderwijs; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat het aanbieden van hoogwaardig onderwijs in crisissituaties niet stelselmatig deel uitmaakt van de humanitaire respons, zich hoofdzakelijk richt op basisonderwijs en nog altijd gezien wordt als minder belangrijk dan de verstrekking van voedsel, water, medische hulp en onderdak, en overwegende dat kinderen die getroffen worden door conflicten of natuurrampen daardoor verstoken blijven van onderwijs;

| L. | overwegende dat er slechts weinig humanitaire hulp wordt verstrekt voor onderwijs en dat ruimhartiger ontwikkelingshulp vaak te laat of in het geheel niet komt; overwegende dat er een gebrek is aan coördinatie bij de verstrekking van deze hulp en dat er vaak sprake is van hoge transactiekosten en dat er tevens een gebrek is aan actoren met de juiste responscapaciteiten; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat er slechts weinig humanitaire hulp wordt verstrekt voor onderwijs en dat ruimhartiger ontwikkelingshulp vaak te laat of in het geheel niet komt; overwegende dat er een gebrek is aan coördinatie bij de verstrekking van deze hulp en dat er vaak sprake is van hoge transactiekosten en dat er tevens een gebrek is aan actoren met de juiste responscapaciteiten;

| M. | overwegende dat de kwaliteit van de onderwijsprogramma's ten behoeve van vluchtelingen over het algemeen slecht is, dat er soms slechts één leerkracht beschikbaar is per 70 leerlingen en dat veel leerkrachten niet over de juiste kwalificaties beschikken; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de kwaliteit van de onderwijsprogramma's ten behoeve van vluchtelingen over het algemeen slecht is, dat er soms slechts één leerkracht beschikbaar is per 70 leerlingen en dat veel leerkrachten niet over de juiste kwalificaties beschikken;

| N. | overwegende dat de nieuwe doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG's) en aanverwante doelen een holistische, ambitieuze, nieuwe agenda voor onderwijs vaststellen, die tegen 2030 in praktijk moet worden gebracht; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de nieuwe doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG's) en aanverwante doelen een holistische, ambitieuze, nieuwe agenda voor onderwijs vaststellen, die tegen 2030 in praktijk moet worden gebracht;

| O. | overwegende dat toegang voor iedereen tot hoogwaardig openbaar onderwijs, niet alleen tot basisonderwijs maar eveneens en in gelijke mate tot secundair en hoger onderwijs, van essentieel belang is om ongelijkheid uit te bannen en de SDG's te verwezenlijken; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat toegang voor iedereen tot hoogwaardig openbaar onderwijs, niet alleen tot basisonderwijs maar eveneens en in gelijke mate tot secundair en hoger onderwijs, van essentieel belang is om ongelijkheid uit te bannen en de SDG's te verwezenlijken;

| P. | overwegende dat de EU in de periode 2014-2020 4,7 miljard EUR zal investeren in onderwijs in ontwikkelingslanden, een stijging ten opzichte van de 4,4 miljard EUR die in de periode 2007-2013 werd geïnvesteerd; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de EU in de periode 2014-2020 4,7 miljard EUR zal investeren in onderwijs in ontwikkelingslanden, een stijging ten opzichte van de 4,4 miljard EUR die in de periode 2007-2013 werd geïnvesteerd;

| Q. | overwegende dat in de Verklaring van Incheon met bezorgdheid wordt geconstateerd dat onderwijs en ontwikkeling door conflicten, natuurrampen en andere crises worden verstoord, wordt gesteld dat er inclusievere, flexibeler en veerkrachtiger onderwijsstelsels zullen worden ontwikkeld, en wordt benadrukt dat onderwijs moet worden verstrekt in een veilige, positieve en geweldloze leeromgeving; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat in de Verklaring van Incheon met bezorgdheid wordt geconstateerd dat onderwijs en ontwikkeling door conflicten, natuurrampen en andere crises worden verstoord, wordt gesteld dat er inclusievere, flexibeler en veerkrachtiger onderwijsstelsels zullen worden ontwikkeld, en wordt benadrukt dat onderwijs moet worden verstrekt in een veilige, positieve en geweldloze leeromgeving;

| R. | overwegende dat het EU-initiatief Vredeskinderen ca. 1,5 miljoen kinderen in conflict- en crisisgebieden in 26 landen toegang geeft tot scholen, waar zij in een veilige omgeving kunnen leren en psychologische steun kunnen krijgen; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat het EU-initiatief Vredeskinderen ca. 1,5 miljoen kinderen in conflict- en crisisgebieden in 26 landen toegang geeft tot scholen, waar zij in een veilige omgeving kunnen leren en psychologische steun kunnen krijgen;

| S. | overwegende dat diverse EU-partners, zoals de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA), innovatieve, inclusieve en holistische benaderingen van onderwijs in noodsituaties hebben ontwikkeld, om vluchtelingenkinderen die het slachtoffer zijn van de huidige conflicten toegang te bieden tot hoogwaardig onderwijs; overwegende dat binnen deze benaderingen ruimte is voor zowel de humanitaire behoeften van kinderen op de korte termijn als de ontwikkelingsbehoeften van kinderen op de lange termijn en dat er tevens aandacht wordt besteed aan de ontwikkeling van interactief lesmateriaal voor zelfstudie, psychosociale ondersteuning, veilige leer- en recreatieruimten, alsmede activiteiten op het gebied van voorlichting en capaciteitsopbouw op het gebied van veiligheids- en zekerheidsvraagstukken; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat diverse EU-partners, zoals de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen in het Nabije Oosten (UNRWA), innovatieve, inclusieve en holistische benaderingen van onderwijs in noodsituaties hebben ontwikkeld, om vluchtelingenkinderen die het slachtoffer zijn van de huidige conflicten toegang te bieden tot hoogwaardig onderwijs; overwegende dat binnen deze benaderingen ruimte is voor zowel de humanitaire behoeften van kinderen op de korte termijn als de ontwikkelingsbehoeften van kinderen op de lange termijn en dat er tevens aandacht wordt besteed aan de ontwikkeling van interactief lesmateriaal voor zelfstudie, psychosociale ondersteuning, veilige leer- en recreatieruimten, alsmede activiteiten op het gebied van voorlichting en capaciteitsopbouw op het gebied van veiligheids- en zekerheidsvraagstukken;

| T. | overwegende dat naar schatting 8 miljard USD per jaar nodig is voor educatieve steun ten behoeve van kinderen in crisissituaties, en dat de eigen bijdragen van de getroffen regeringen onvoldoende zijn en er daarom een financieel tekort is van 4,8 miljard USD voor onderwijs in crisisgebieden; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat naar schatting 8 miljard USD per jaar nodig is voor educatieve steun ten behoeve van kinderen in crisissituaties, en dat de eigen bijdragen van de getroffen regeringen onvoldoende zijn en er daarom een financieel tekort is van 4,8 miljard USD voor onderwijs in crisisgebieden;

| U. | overwegende dat een verhoging van de ontwikkelingsfinanciering en humanitaire hulp noodzakelijk is om dit tekort op te heffen en dat ook de fragiele staten zelf meer overheidsmiddelen aan onderwijs moeten besteden; overwegende dat het aandeel van de overheidsuitgaven voor onderwijs in fragiele staten de afgelopen jaren is afgenomen en nog altijd ver verwijderd is van het internationaal aanbevolen streefcijfer van 20 %; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat een verhoging van de ontwikkelingsfinanciering en humanitaire hulp noodzakelijk is om dit tekort op te heffen en dat ook de fragiele staten zelf meer overheidsmiddelen aan onderwijs moeten besteden; overwegende dat het aandeel van de overheidsuitgaven voor onderwijs in fragiele staten de afgelopen jaren is afgenomen en nog altijd ver verwijderd is van het internationaal aanbevolen streefcijfer van 20 %;

| V. | overwegende dat in de Verklaring van Oslo wordt benadrukt dat de mondiale steunmechanismen tegen het licht moeten worden gehouden om de kloof tussen humanitaire respons en langetermijnacties voor ontwikkeling op het gebied van onderwijs te dichten en dat tevens wordt voorgesteld hiervoor een nieuw platform op te zetten en een specifiek fonds of nieuw instrument voor onderwijs in crisissituaties in het leven te roepen ter gelegenheid van de wereldtop voor humanitaire hulp in 2016; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat in de Verklaring van Oslo wordt benadrukt dat de mondiale steunmechanismen tegen het licht moeten worden gehouden om de kloof tussen humanitaire respons en langetermijnacties voor ontwikkeling op het gebied van onderwijs te dichten en dat tevens wordt voorgesteld hiervoor een nieuw platform op te zetten en een specifiek fonds of nieuw instrument voor onderwijs in crisissituaties in het leven te roepen ter gelegenheid van de wereldtop voor humanitaire hulp in 2016;

| 1. | benadrukt het belang van hoogwaardig openbaar onderwijs voor iedereen, omdat onderwijs als katalysator fungeert op het gebied van ontwikkeling, waardoor betere perspectieven worden gecreëerd voor andere acties op het gebied van gezondheidszorg, sanitaire voorzieningen, beperking van het risico op rampen, werkgelegenheid, armoedebestrijding en economische ontwikkeling; benadrukt dat onderwijs ook belangrijk is om het gevoel te geven dat de situatie normaal is, meer bekendheid te geven aan de rechten van kinderen, en kinderen, adolescenten en jongeren te helpen bij het verwerken van traumatische gebeurtenissen, bij de re-integratie in de samenleving na afloop van een conflict en bij het verwerven van de vaardigheden die zij nodig hebben om hun samenleving weer op te bouwen, en om een bijdrage te leveren aan vredesopbouw en verzoening; |
| --- | --- |

1.

benadrukt het belang van hoogwaardig openbaar onderwijs voor iedereen, omdat onderwijs als katalysator fungeert op het gebied van ontwikkeling, waardoor betere perspectieven worden gecreëerd voor andere acties op het gebied van gezondheidszorg, sanitaire voorzieningen, beperking van het risico op rampen, werkgelegenheid, armoedebestrijding en economische ontwikkeling; benadrukt dat onderwijs ook belangrijk is om het gevoel te geven dat de situatie normaal is, meer bekendheid te geven aan de rechten van kinderen, en kinderen, adolescenten en jongeren te helpen bij het verwerken van traumatische gebeurtenissen, bij de re-integratie in de samenleving na afloop van een conflict en bij het verwerven van de vaardigheden die zij nodig hebben om hun samenleving weer op te bouwen, en om een bijdrage te leveren aan vredesopbouw en verzoening;

| 2. | benadrukt dat hoogwaardig onderwijs op de langere termijn een doorslaggevende bijdrage kan leveren aan de wederopbouw van de maatschappij na het conflict, aangezien het kinderen meer kansen biedt om in de toekomst geld te gaan verdienen, waardoor zij een bijdrage kunnen leveren aan de gezondheid van hun familie en de armoedecirkel kunnen doorbreken; |
| --- | --- |

2.

benadrukt dat hoogwaardig onderwijs op de langere termijn een doorslaggevende bijdrage kan leveren aan de wederopbouw van de maatschappij na het conflict, aangezien het kinderen meer kansen biedt om in de toekomst geld te gaan verdienen, waardoor zij een bijdrage kunnen leveren aan de gezondheid van hun familie en de armoedecirkel kunnen doorbreken;

| 3. | benadrukt dat meisjes en andere kansarme kinderen, waaronder kinderen met een handicap, bij de toegang tot goed onderwijs in crisissituaties nooit gediscrimineerd mogen worden; |
| --- | --- |

3.

benadrukt dat meisjes en andere kansarme kinderen, waaronder kinderen met een handicap, bij de toegang tot goed onderwijs in crisissituaties nooit gediscrimineerd mogen worden;

| 4. | benadrukt de positieve rol van het onderwijs voor de ontwikkeling en het welzijn van kinderen en wijst op het belang van ononderbroken, levenslange scholing voor adolescenten; meent dat dit ook de kans verkleint dat zij zich aansluiten bij gewapende groeperingen of betrokken raken bij extremisme; |
| --- | --- |

4.

benadrukt de positieve rol van het onderwijs voor de ontwikkeling en het welzijn van kinderen en wijst op het belang van ononderbroken, levenslange scholing voor adolescenten; meent dat dit ook de kans verkleint dat zij zich aansluiten bij gewapende groeperingen of betrokken raken bij extremisme;

| 5. | beseft dat er sinds de vaststelling van de MDG's vooruitgang is geboekt, maar betreurt dat de gestelde doelen in 2015 niet zullen worden bereikt; verzoekt de Europese Unie en haar lidstaten om van deze doelstellingen de topprioriteit van hun intern beleid en van hun betrekkingen met derde landen te maken; benadrukt dat die doelen, en met name armoedebestrijding, toegang tot onderwijs voor iedereen en gendergelijkheid, alleen kunnen worden verwezenlijkt door middel van de ontwikkeling van voor iedereen toegankelijke openbare diensten; verwelkomt de nieuwe onderwijsagenda die is vastgesteld in de SDG's en blijft hameren op het belang van gelijke toegang tot hoogwaardig onderwijs voor de meest kwetsbare bevolkingsgroepen; |
| --- | --- |

5.

beseft dat er sinds de vaststelling van de MDG's vooruitgang is geboekt, maar betreurt dat de gestelde doelen in 2015 niet zullen worden bereikt; verzoekt de Europese Unie en haar lidstaten om van deze doelstellingen de topprioriteit van hun intern beleid en van hun betrekkingen met derde landen te maken; benadrukt dat die doelen, en met name armoedebestrijding, toegang tot onderwijs voor iedereen en gendergelijkheid, alleen kunnen worden verwezenlijkt door middel van de ontwikkeling van voor iedereen toegankelijke openbare diensten; verwelkomt de nieuwe onderwijsagenda die is vastgesteld in de SDG's en blijft hameren op het belang van gelijke toegang tot hoogwaardig onderwijs voor de meest kwetsbare bevolkingsgroepen;

| 6. | constateert met bezorgdheid dat er in door conflicten getroffen landen en in fragiele of door conflicten getroffen staten nauwelijks of helemaal geen sprake is van vooruitgang op het gebied van onderwijs, en benadrukt dat de veerkracht van de onderwijsstelsels in deze landen versterkt moet worden en dat ononderbroken scholing in tijden van crisis gewaarborgd moet worden; benadrukt derhalve dat de EU, haar lidstaten en alle betrokken spelers op de diverse niveaus zich meer moeten inzetten voor het beschikbaar maken van instrumenten die borg kunnen staan voor de ontwikkeling en verspreiding van het onderwijs in die crisislanden; |
| --- | --- |

6.

constateert met bezorgdheid dat er in door conflicten getroffen landen en in fragiele of door conflicten getroffen staten nauwelijks of helemaal geen sprake is van vooruitgang op het gebied van onderwijs, en benadrukt dat de veerkracht van de onderwijsstelsels in deze landen versterkt moet worden en dat ononderbroken scholing in tijden van crisis gewaarborgd moet worden; benadrukt derhalve dat de EU, haar lidstaten en alle betrokken spelers op de diverse niveaus zich meer moeten inzetten voor het beschikbaar maken van instrumenten die borg kunnen staan voor de ontwikkeling en verspreiding van het onderwijs in die crisislanden;

| 7. | wijst erop dat miljoenen kinderen gedwongen op de vlucht zijn en benadrukt dat toegang tot onderwijs voor vluchtelingenkinderen van het allergrootste belang is; dringt er bij de landen die vluchtelingen opvangen op aan vluchtelingenkinderen volledige toegang tot onderwijs te garanderen en hun integratie en inclusie in nationale onderwijsstelsels zo veel mogelijk te bevorderen; dringt er voorts bij humanitaire en ontwikkelingsorganisaties op aan meer aandacht te besteden aan het onderwijs en de opleiding van leraren van zowel ontheemde bevolkingsgroepen als gastgemeenschappen, en verzoekt de internationale donoren bij de aanpak van vluchtelingencrises meer aandacht te besteden aan onderwijs, door middel van programma's die tot doel hebben minderjarige migranten te bereiken en psychologisch te ondersteunen en hun de taal van het gastland te leren, met het oog op een betere integratie van vluchtelingenkinderen; |
| --- | --- |

7.

wijst erop dat miljoenen kinderen gedwongen op de vlucht zijn en benadrukt dat toegang tot onderwijs voor vluchtelingenkinderen van het allergrootste belang is; dringt er bij de landen die vluchtelingen opvangen op aan vluchtelingenkinderen volledige toegang tot onderwijs te garanderen en hun integratie en inclusie in nationale onderwijsstelsels zo veel mogelijk te bevorderen; dringt er voorts bij humanitaire en ontwikkelingsorganisaties op aan meer aandacht te besteden aan het onderwijs en de opleiding van leraren van zowel ontheemde bevolkingsgroepen als gastgemeenschappen, en verzoekt de internationale donoren bij de aanpak van vluchtelingencrises meer aandacht te besteden aan onderwijs, door middel van programma's die tot doel hebben minderjarige migranten te bereiken en psychologisch te ondersteunen en hun de taal van het gastland te leren, met het oog op een betere integratie van vluchtelingenkinderen;

| 8. | benadrukt dat er niet alleen aandacht besteed moet worden aan basisonderwijs, maar ook aan secundair onderwijs en beroepsonderwijs; vestigt de aandacht op het feit dat jongeren tussen 12 en 20 jaar binnen vluchtelingengemeenschappen slechts zeer beperkte mogelijkheden hebben, maar dat zij wel de grootste kans lopen gerecruteerd te worden voor militaire activiteiten of anderszins ingezet te worden bij gewapende conflicten; haalt het voorbeeld aan van Afghanistan, een land met een enorme beroepsbevolking, waar volgens de Wereldbank slechts ongeveer 30 % van de personen ouder dan 15 jaar kan lezen en schrijven en waar tientallen jaren van oorlog geleid hebben tot een ernstig tekort aan geschoolde arbeidskrachten; |
| --- | --- |

8.

benadrukt dat er niet alleen aandacht besteed moet worden aan basisonderwijs, maar ook aan secundair onderwijs en beroepsonderwijs; vestigt de aandacht op het feit dat jongeren tussen 12 en 20 jaar binnen vluchtelingengemeenschappen slechts zeer beperkte mogelijkheden hebben, maar dat zij wel de grootste kans lopen gerecruteerd te worden voor militaire activiteiten of anderszins ingezet te worden bij gewapende conflicten; haalt het voorbeeld aan van Afghanistan, een land met een enorme beroepsbevolking, waar volgens de Wereldbank slechts ongeveer 30 % van de personen ouder dan 15 jaar kan lezen en schrijven en waar tientallen jaren van oorlog geleid hebben tot een ernstig tekort aan geschoolde arbeidskrachten;

| 9. | verzoekt de lidstaten speciale opvangregelingen voor niet-begeleide minderjarigen en alleenstaande vrouwen met kinderen te ontwikkelen; |
| --- | --- |

9.

verzoekt de lidstaten speciale opvangregelingen voor niet-begeleide minderjarigen en alleenstaande vrouwen met kinderen te ontwikkelen;

| 10. | herinnert de lidstaten eraan dat het voor de bescherming van minderjarigen en het voorkomen van kindermisbruik en kinderhandel essentieel is dat kinderen naar school gaan en onderwijs genieten en dat daarvoor vastomlijnde normen voor opvang, integratie en taalkundige ondersteuning nodig zijn, zoals bepaald in Richtlijn 2013/33/EU; |
| --- | --- |

10.

herinnert de lidstaten eraan dat het voor de bescherming van minderjarigen en het voorkomen van kindermisbruik en kinderhandel essentieel is dat kinderen naar school gaan en onderwijs genieten en dat daarvoor vastomlijnde normen voor opvang, integratie en taalkundige ondersteuning nodig zijn, zoals bepaald in Richtlijn 2013/33/EU;

| 11. | verzoekt de Commissie en de lidstaten nadrukkelijk gevluchte studenten op doorreis te helpen, onder meer door middel van samenwerking met de diverse internationale organisaties; |
| --- | --- |

11.

verzoekt de Commissie en de lidstaten nadrukkelijk gevluchte studenten op doorreis te helpen, onder meer door middel van samenwerking met de diverse internationale organisaties;

| 12. | verzoekt de Commissie en de lidstaten „onderwijscorridors” in het leven te roepen, zodat studenten uit conflictlanden, met name Syrië, Irak en Eritrea, worden toegelaten tot universitair onderwijs; |
| --- | --- |

12.

verzoekt de Commissie en de lidstaten „onderwijscorridors” in het leven te roepen, zodat studenten uit conflictlanden, met name Syrië, Irak en Eritrea, worden toegelaten tot universitair onderwijs;

| 13. | verzoekt de EU en haar humanitaire agentschappen om het onderwijs aan en de bescherming van kinderen stelselmatig op te nemen in de hele maatregelencyclus voor crisissituaties en te zorgen dat er flexibele meerjarenfondsen beschikbaar zijn voor langdurige crises; |
| --- | --- |

13.

verzoekt de EU en haar humanitaire agentschappen om het onderwijs aan en de bescherming van kinderen stelselmatig op te nemen in de hele maatregelencyclus voor crisissituaties en te zorgen dat er flexibele meerjarenfondsen beschikbaar zijn voor langdurige crises;

| 14. | is ingenomen met de instelling van het Bekou Trust Fund, het Madad Trust Fund en het noodtrustfonds voor Afrika, omdat dat doeltreffende middelen zijn voor het aanpakken van de tweedeling tussen humanitaire en ontwikkelingsfondsen in complexe en langdurige crisissituaties waar politieke, economische en humanitaire aspecten met elkaar verweven zijn; verzoekt de EU en haar lidstaten onderwijs voor kinderen bij de toewijzing van middelen uit de EU-trustfondsen tot prioriteit te maken; |
| --- | --- |

14.

is ingenomen met de instelling van het Bekou Trust Fund, het Madad Trust Fund en het noodtrustfonds voor Afrika, omdat dat doeltreffende middelen zijn voor het aanpakken van de tweedeling tussen humanitaire en ontwikkelingsfondsen in complexe en langdurige crisissituaties waar politieke, economische en humanitaire aspecten met elkaar verweven zijn; verzoekt de EU en haar lidstaten onderwijs voor kinderen bij de toewijzing van middelen uit de EU-trustfondsen tot prioriteit te maken;

| 15. | is van oordeel dat de respons op crisissituaties wat betreft het onderwijs zorgwekkend tekortschiet, te meer omdat snel optreden niet alleen de getroffen kinderen ten goede komt, maar ook de doeltreffendheid van de humanitaire respons in brede zin kan verbeteren; herhaalt zijn standpunt dat scholen voor kinderen veilige plaatsen moeten zijn, en benadrukt in dit verband dat het belangrijk is dat onderwijsinstellingen niet het doelwit zijn van aanvallen; verzoekt de EU en haar lidstaten zich te verbinden tot onverkorte ondersteuning van de beginselen van het Comprehensive School Safety Framework en de bescherming van het onderwijs tegen aanvallen en militair gebruik, overeenkomstig de Verklaring inzake veilige scholen en de richtsnoeren voor de bescherming van scholen en universiteiten tegen militair gebruik tijdens gewapende conflicten; |
| --- | --- |

15.

is van oordeel dat de respons op crisissituaties wat betreft het onderwijs zorgwekkend tekortschiet, te meer omdat snel optreden niet alleen de getroffen kinderen ten goede komt, maar ook de doeltreffendheid van de humanitaire respons in brede zin kan verbeteren; herhaalt zijn standpunt dat scholen voor kinderen veilige plaatsen moeten zijn, en benadrukt in dit verband dat het belangrijk is dat onderwijsinstellingen niet het doelwit zijn van aanvallen; verzoekt de EU en haar lidstaten zich te verbinden tot onverkorte ondersteuning van de beginselen van het Comprehensive School Safety Framework en de bescherming van het onderwijs tegen aanvallen en militair gebruik, overeenkomstig de Verklaring inzake veilige scholen en de richtsnoeren voor de bescherming van scholen en universiteiten tegen militair gebruik tijdens gewapende conflicten;

| 16. | verzoekt de EU om met partnerlanden, andere donoren, de particuliere sector en het maatschappelijk middenveld te werken aan verbetering van de onderwijskansen voor jongeren in conflict- en andere noodsituaties, aangezien jongeren een cruciale rol kunnen spelen in de stabiliteit na het conflict dankzij de vaardigheden die zij hebben kunnen opbouwen op het gebied van de wederopbouw van infrastructuur, basisdiensten, de gezondheidszorg en het onderwijsstelsel, terwijl niet-werkende jongeren maatschappelijke onrust kunnen veroorzaken of het risico lopen terug te vallen in de vicieuze cirkel van geweld; |
| --- | --- |

16.

verzoekt de EU om met partnerlanden, andere donoren, de particuliere sector en het maatschappelijk middenveld te werken aan verbetering van de onderwijskansen voor jongeren in conflict- en andere noodsituaties, aangezien jongeren een cruciale rol kunnen spelen in de stabiliteit na het conflict dankzij de vaardigheden die zij hebben kunnen opbouwen op het gebied van de wederopbouw van infrastructuur, basisdiensten, de gezondheidszorg en het onderwijsstelsel, terwijl niet-werkende jongeren maatschappelijke onrust kunnen veroorzaken of het risico lopen terug te vallen in de vicieuze cirkel van geweld;

| 17. | looft het EU-initiatief Vredeskinderen, dat zich ten doel stelt humanitaire onderwijsprojecten in noodsituaties te financieren, en verzoekt de Commissie dit initiatief uit te breiden; is ingenomen met het No Lost Generation-initiatief dat gelanceerd is door een aantal donoren en humanitaire en ontwikkelingsinstanties, waaronder de EU, en dat tot doel heeft miljoenen kinderen in Syrië en zijn buurlanden toegang tot onderwijs te bieden; |
| --- | --- |

17.

looft het EU-initiatief Vredeskinderen, dat zich ten doel stelt humanitaire onderwijsprojecten in noodsituaties te financieren, en verzoekt de Commissie dit initiatief uit te breiden; is ingenomen met het No Lost Generation-initiatief dat gelanceerd is door een aantal donoren en humanitaire en ontwikkelingsinstanties, waaronder de EU, en dat tot doel heeft miljoenen kinderen in Syrië en zijn buurlanden toegang tot onderwijs te bieden;

| 18. | betreurt dat ondanks de belangrijke rol die onderwijs in crisissituaties speelt, minder dan 2 % van alle humanitaire steun in 2014 aan onderwijs werd besteed; spreekt derhalve de wens uit dat in het kader van het nieuwe herschikkingsprogramma voor de Europese fondsen meer middelen worden vrijgemaakt voor programma's ter verbreiding van het onderwijs aan minderjarigen, onder meer in derde landen die in oorlog of andere noodsituaties verkeren; |
| --- | --- |

18.

betreurt dat ondanks de belangrijke rol die onderwijs in crisissituaties speelt, minder dan 2 % van alle humanitaire steun in 2014 aan onderwijs werd besteed; spreekt derhalve de wens uit dat in het kader van het nieuwe herschikkingsprogramma voor de Europese fondsen meer middelen worden vrijgemaakt voor programma's ter verbreiding van het onderwijs aan minderjarigen, onder meer in derde landen die in oorlog of andere noodsituaties verkeren;

| 19. | verzoekt alle humanitaire spelers om, gelet op de duur van de huidige crises, onderwijs integraal deel te laten uitmaken van hun humanitaire respons en zich nog meer in te zetten voor onderwijs, door bij crisissituaties al in een vroege fase onderwijsmaatregelen te nemen en ervoor te zorgen dat hiervoor voldoende middelen worden uitgetrokken; verzoekt ze voorts bijzondere aandacht te besteden aan kwetsbare groepen zoals meisjes, gehandicapten en armen, rekening te houden met ontheemde kinderen en jongeren die onderdak hebben gevonden in gastgemeenschappen, en gepaste aandacht te schenken aan secundair onderwijs, zodat adolescenten niet worden uitgesloten van onderwijs; |
| --- | --- |

19.

verzoekt alle humanitaire spelers om, gelet op de duur van de huidige crises, onderwijs integraal deel te laten uitmaken van hun humanitaire respons en zich nog meer in te zetten voor onderwijs, door bij crisissituaties al in een vroege fase onderwijsmaatregelen te nemen en ervoor te zorgen dat hiervoor voldoende middelen worden uitgetrokken; verzoekt ze voorts bijzondere aandacht te besteden aan kwetsbare groepen zoals meisjes, gehandicapten en armen, rekening te houden met ontheemde kinderen en jongeren die onderdak hebben gevonden in gastgemeenschappen, en gepaste aandacht te schenken aan secundair onderwijs, zodat adolescenten niet worden uitgesloten van onderwijs;

| 20. | verwelkomt de toenemende internationale belangstelling voor onderwijs in crisissituaties en met name het door de EU-commissaris voor Humanitaire Hulp en Crisisbeheersing uitgesproken streven om tegen 2019 4 % van het EU-budget voor humanitaire hulp uit te trekken voor onderwijs aan kinderen in noodsituaties; |
| --- | --- |

20.

verwelkomt de toenemende internationale belangstelling voor onderwijs in crisissituaties en met name het door de EU-commissaris voor Humanitaire Hulp en Crisisbeheersing uitgesproken streven om tegen 2019 4 % van het EU-budget voor humanitaire hulp uit te trekken voor onderwijs aan kinderen in noodsituaties;

| 21. | verzoekt de EU-lidstaten de doelstelling van de Commissie om het aandeel van de humanitaire hulp dat besteed wordt aan onderwijs in crisissituaties te verhogen tot 4 % van de humanitaire hulp te steunen, omdat dat de investering is die minimaal nodig is om toegang tot hoogwaardig onderwijs voor kinderen in crisissituaties en langdurige crises te waarborgen; verzoekt de lidstaten om ook in het kader van hun eigen humanitaire maatregelen meer aandacht te besteden aan en meer middelen beschikbaar te stellen voor onderwijs, maar benadrukt daarbij dat dat niet ten koste mag gaan van andere basisbehoeften; verzoekt de EU bij de betrokken landen goede praktijken te bevorderen op het gebied van paraatheids- en responsstrategieën voor het ondersteunen van het onderwijs bij crises, en te helpen bij het opbouwen van de daarvoor benodigde capaciteiten, bijvoorbeeld door middel van begrotingsondersteuningsprogramma's; |
| --- | --- |

21.

verzoekt de EU-lidstaten de doelstelling van de Commissie om het aandeel van de humanitaire hulp dat besteed wordt aan onderwijs in crisissituaties te verhogen tot 4 % van de humanitaire hulp te steunen, omdat dat de investering is die minimaal nodig is om toegang tot hoogwaardig onderwijs voor kinderen in crisissituaties en langdurige crises te waarborgen; verzoekt de lidstaten om ook in het kader van hun eigen humanitaire maatregelen meer aandacht te besteden aan en meer middelen beschikbaar te stellen voor onderwijs, maar benadrukt daarbij dat dat niet ten koste mag gaan van andere basisbehoeften; verzoekt de EU bij de betrokken landen goede praktijken te bevorderen op het gebied van paraatheids- en responsstrategieën voor het ondersteunen van het onderwijs bij crises, en te helpen bij het opbouwen van de daarvoor benodigde capaciteiten, bijvoorbeeld door middel van begrotingsondersteuningsprogramma's;

| 22. | benadrukt dat nieuwe informatie- en communicatietechnologieën (ICT) een steeds belangrijker rol zijn gaan spelen in het onderwijs in crisissituaties, en het werk van leerkrachten in dergelijke situaties kunnen verbeteren, onder meer door middel van platforms voor e-onderwijs; |
| --- | --- |

22.

benadrukt dat nieuwe informatie- en communicatietechnologieën (ICT) een steeds belangrijker rol zijn gaan spelen in het onderwijs in crisissituaties, en het werk van leerkrachten in dergelijke situaties kunnen verbeteren, onder meer door middel van platforms voor e-onderwijs;

| 23. | wijst erop dat een verhoging van de humanitaire hulp noodzakelijk is, maar ontoereikend zal zijn om de financieringskloof te dichten; verzoekt de EU en andere donoren om onderwijs in het kader van de ontwikkelingssamenwerking met fragiele staten sterker te profileren, teneinde de veerkracht van de nationale onderwijsstelsels te verbeteren; verzoekt de Commissie en de lidstaten, alsook de andere humanitaire spelers, bij te dragen aan de uitbreiding van voor iedereen toegankelijk openbaar onderwijs, met inbegrip van secundair en hoger onderwijs, als middel om de programmering van de crisisrespons beter te laten aansluiten bij de langetermijnplanning voor duurzame ontwikkeling; |
| --- | --- |

23.

wijst erop dat een verhoging van de humanitaire hulp noodzakelijk is, maar ontoereikend zal zijn om de financieringskloof te dichten; verzoekt de EU en andere donoren om onderwijs in het kader van de ontwikkelingssamenwerking met fragiele staten sterker te profileren, teneinde de veerkracht van de nationale onderwijsstelsels te verbeteren; verzoekt de Commissie en de lidstaten, alsook de andere humanitaire spelers, bij te dragen aan de uitbreiding van voor iedereen toegankelijk openbaar onderwijs, met inbegrip van secundair en hoger onderwijs, als middel om de programmering van de crisisrespons beter te laten aansluiten bij de langetermijnplanning voor duurzame ontwikkeling;

| 24. | verzoekt de EU de toezeggingen te steunen die de regeringen van derde landen hebben gedaan om nationale rechtskaders te zullen ontwikkelen voor reactievermogen, preventie en rampen- en risicobeheer, op basis van het internationale programma met regels, wetten en beginselen voor internationale acties bij rampen, en om ervoor te zullen zorgen dat er bij de diverse overheidsdiensten, bedrijfstakken en het maatschappelijk middenveld voldoende capaciteit op het gebied van risicobeheer voorhanden is om te waarborgen dat kinderen kunnen terugkeren naar school; |
| --- | --- |

24.

verzoekt de EU de toezeggingen te steunen die de regeringen van derde landen hebben gedaan om nationale rechtskaders te zullen ontwikkelen voor reactievermogen, preventie en rampen- en risicobeheer, op basis van het internationale programma met regels, wetten en beginselen voor internationale acties bij rampen, en om ervoor te zullen zorgen dat er bij de diverse overheidsdiensten, bedrijfstakken en het maatschappelijk middenveld voldoende capaciteit op het gebied van risicobeheer voorhanden is om te waarborgen dat kinderen kunnen terugkeren naar school;

| 25. | benadrukt het belang van de particuliere sector als potentiële bron van innovatieve financiering voor onderwijs, zodat de mogelijke kloof tussen onderwijs en opleiding enerzijds en de toekomstige vraag van de arbeidsmarkt anderzijds gedicht wordt; verzoekt om nieuwe allianties en nieuwe vormen van partnerschap met de particuliere sector in onderwijsprocessen, die waardevolle bronnen van innovatie en technologische flexibiliteit kunnen vormen en talrijke vormen kunnen aannemen (gebouwen, elektronische apparatuur, e-learningprogramma's, vervoer en accommodatie voor leerkrachten, enz.); |
| --- | --- |

25.

benadrukt het belang van de particuliere sector als potentiële bron van innovatieve financiering voor onderwijs, zodat de mogelijke kloof tussen onderwijs en opleiding enerzijds en de toekomstige vraag van de arbeidsmarkt anderzijds gedicht wordt; verzoekt om nieuwe allianties en nieuwe vormen van partnerschap met de particuliere sector in onderwijsprocessen, die waardevolle bronnen van innovatie en technologische flexibiliteit kunnen vormen en talrijke vormen kunnen aannemen (gebouwen, elektronische apparatuur, e-learningprogramma's, vervoer en accommodatie voor leerkrachten, enz.);

| 26. | wijst erop dat onderwijs in crisissituaties en instabiele contexten een concreet gebied is waarop actoren die zich met humanitair en ontwikkelingswerk bezighouden moeten samenwerken om noodhulp, herstel en ontwikkeling aan elkaar te koppelen (LRRD); verzoekt de Commissie mechanismen uit te werken om dit in haar eigen activiteiten en die van haar partners in praktijk te brengen, en mee te werken aan het internationale platform dat voor de wereldtop inzake humanitaire hulp in 2016 specifieke instrumenten voor onderwijs in het leven zal roepen; is voorstander van coördinatie van de bestaande fondsen en van de instelling van een wereldwijd financieringsmechanisme voor onderwijs in crisissituaties; |
| --- | --- |

26.

wijst erop dat onderwijs in crisissituaties en instabiele contexten een concreet gebied is waarop actoren die zich met humanitair en ontwikkelingswerk bezighouden moeten samenwerken om noodhulp, herstel en ontwikkeling aan elkaar te koppelen (LRRD); verzoekt de Commissie mechanismen uit te werken om dit in haar eigen activiteiten en die van haar partners in praktijk te brengen, en mee te werken aan het internationale platform dat voor de wereldtop inzake humanitaire hulp in 2016 specifieke instrumenten voor onderwijs in het leven zal roepen; is voorstander van coördinatie van de bestaande fondsen en van de instelling van een wereldwijd financieringsmechanisme voor onderwijs in crisissituaties;

| 27. | verzoekt de EU en haar lidstaten het onderwerp onderwijs voor kinderen in crisissituaties en langdurige crises tijdens de wereldtop inzake humanitaire hulp onder de aandacht te brengen, en ervoor te zorgen dat dit onderwerp in het slotdocument de plaats krijgt die het verdient; verzoekt de EU en de lidstaten te pleiten voor een kader van gemeenschappelijke normen voor leren, en de uitwisseling van beste praktijken op het gebied van alternatieve leermethoden, zoals leermateriaal voor zelfstudie of leren op afstand, te bevorderen; benadrukt dat er mechanismen, instrumenten en capaciteiten moeten worden ontwikkeld voor de onderlinge afstemming van onderwijsplannen en -begrotingen bij alle maatregelen op het gebied van humanitaire respons, herstel/overgang en ontwikkeling; |
| --- | --- |

27.

verzoekt de EU en haar lidstaten het onderwerp onderwijs voor kinderen in crisissituaties en langdurige crises tijdens de wereldtop inzake humanitaire hulp onder de aandacht te brengen, en ervoor te zorgen dat dit onderwerp in het slotdocument de plaats krijgt die het verdient; verzoekt de EU en de lidstaten te pleiten voor een kader van gemeenschappelijke normen voor leren, en de uitwisseling van beste praktijken op het gebied van alternatieve leermethoden, zoals leermateriaal voor zelfstudie of leren op afstand, te bevorderen; benadrukt dat er mechanismen, instrumenten en capaciteiten moeten worden ontwikkeld voor de onderlinge afstemming van onderwijsplannen en -begrotingen bij alle maatregelen op het gebied van humanitaire respons, herstel/overgang en ontwikkeling;

| 28. | wijst erop dat de internationale gemeenschap, in het licht van het toenemende aantal humanitaire crises en het hoogste aantal vluchtelingen en ontheemden sinds de Tweede Wereldoorlog, onderwijs moet beschouwen als een centraal element in haar humanitaire respons, aangezien onderwijs fungeert als katalysator die de doeltreffendheid van de algemene respons kan verbeteren en tevens kan bijdragen tot de ontwikkeling van de getroffen bevolkingsgroepen op middellange en lange termijn; |
| --- | --- |

28.

wijst erop dat de internationale gemeenschap, in het licht van het toenemende aantal humanitaire crises en het hoogste aantal vluchtelingen en ontheemden sinds de Tweede Wereldoorlog, onderwijs moet beschouwen als een centraal element in haar humanitaire respons, aangezien onderwijs fungeert als katalysator die de doeltreffendheid van de algemene respons kan verbeteren en tevens kan bijdragen tot de ontwikkeling van de getroffen bevolkingsgroepen op middellange en lange termijn;

| 29. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

29.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/157 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/157

---

P8_TA(2015)0419

Naar vereenvoudiging en prestatiegerichtheid van het cohesiebeleid 2014-2020

Resolutie van het Europees Parlement van 26 november 2015 over „Naar vereenvoudiging en prestatiegerichtheid van het cohesiebeleid 2014-2020” (2015/2772(RSP))

(2017/C 366/17)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de artikelen 174 en 175 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 174 en 175 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (de GB-verordening), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (de GB-verordening),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002, en gezien Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002, en gezien Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie,

| — | gezien het Zesde verslag inzake economische, sociale en territoriale cohesie (COM(2014)0473), |
| --- | --- |

—

gezien het Zesde verslag inzake economische, sociale en territoriale cohesie (COM(2014)0473),

| — | gezien het jaarverslag 2014 van de Rekenkamer, |
| --- | --- |

—

gezien het jaarverslag 2014 van de Rekenkamer,

| — | gezien de mondelinge vraag aan de Commissie over „Naar vereenvoudiging en prestatiegerichtheid van het cohesiebeleid 2014-2020” (O-000127/2015 — B8-1103/2015), |
| --- | --- |

—

gezien de mondelinge vraag aan de Commissie over „Naar vereenvoudiging en prestatiegerichtheid van het cohesiebeleid 2014-2020” (O-000127/2015 — B8-1103/2015),

| — | gezien de ontwerpresolutie van de Commissie regionale ontwikkeling, |
| --- | --- |

—

gezien de ontwerpresolutie van de Commissie regionale ontwikkeling,

| — | gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat het Parlement zich bewust is van het belang van de aanzienlijke stappen die de EU-instellingen hebben genomen op weg naar vereenvoudiging, zoals de agenda voor vereenvoudiging met betrekking tot het meerjarig financieel kader 2014- 2020, de aanwijzing van een vicevoorzitter van de Europese Commissie belast met betere regelgeving, de oprichting binnen de Commissie van een groep op hoog niveau van onafhankelijke deskundigen, belast met het monitoren van vereenvoudiging ten behoeve van begunstigden van de Europese structuur- en investeringsfondsen en de herziening van het Financieel Reglement en de GB-verordening; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het Parlement zich bewust is van het belang van de aanzienlijke stappen die de EU-instellingen hebben genomen op weg naar vereenvoudiging, zoals de agenda voor vereenvoudiging met betrekking tot het meerjarig financieel kader 2014- 2020, de aanwijzing van een vicevoorzitter van de Europese Commissie belast met betere regelgeving, de oprichting binnen de Commissie van een groep op hoog niveau van onafhankelijke deskundigen, belast met het monitoren van vereenvoudiging ten behoeve van begunstigden van de Europese structuur- en investeringsfondsen en de herziening van het Financieel Reglement en de GB-verordening;

| B. | overwegende dat ondanks de hervorming van het cohesiebeleid voor de programmeerperiode 2014 — 2020, waarbij een aantal vereenvoudigingen zijn doorgevoerd, de toepassing en het beheer van, de verslaglegging over en het toezicht op de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF) nog altijd problemen opleveren voor zowel begunstigden als beheersautoriteiten, vooral die met een geringere administratieve en financiële capaciteit; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat ondanks de hervorming van het cohesiebeleid voor de programmeerperiode 2014 — 2020, waarbij een aantal vereenvoudigingen zijn doorgevoerd, de toepassing en het beheer van, de verslaglegging over en het toezicht op de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF) nog altijd problemen opleveren voor zowel begunstigden als beheersautoriteiten, vooral die met een geringere administratieve en financiële capaciteit;

| C. | overwegende dat de huidige overregulering, onder meer bij de omzetting van de regelgeving in nationale wetgeving, een vertragende werking heeft en ervoor zorgt dat potentiële begunstigden die EU-middelen aanvragen langer afwezig zijn van de markt en indirecte kosten hebben, waardoor de investeringsopbrengsten van EU-middelen dalen en begunstigden, burgers en ondernemingen in de EU, met name kleine en middelgrote ondernemingen, te maken krijgen met belemmeringen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de huidige overregulering, onder meer bij de omzetting van de regelgeving in nationale wetgeving, een vertragende werking heeft en ervoor zorgt dat potentiële begunstigden die EU-middelen aanvragen langer afwezig zijn van de markt en indirecte kosten hebben, waardoor de investeringsopbrengsten van EU-middelen dalen en begunstigden, burgers en ondernemingen in de EU, met name kleine en middelgrote ondernemingen, te maken krijgen met belemmeringen;

| D. | overwegende dat ingewikkelde procedures voor begunstigden die EU-steun nodig hebben, en met name kleine en middelgrote ondernemingen, ngo's en gemeenten, een aanzienlijke last kunnen betekenen en overwegende dat deze entiteiten over het algemeen niet de financiële en personele middelen, noch de ervaring hebben om met succes een aanvraag in te dienen voor EU-subsidie en de middelen op de juiste wijze te beheren; overwegende dat de Commissie en de lidstaten wordt gevraagd zich te blijven inspannen om het risicoscore-instrument Arachne operationeel te maken en gemakkelijker in gebruik te maken voor de beheersautoriteiten en voor de controlesystemen van de operationele programma's, waarbij er gezorgd moet worden voor een juiste balans tussen enerzijds vereenvoudiging en anderzijds de opsporing en voorkoming van onregelmatigheden, waaronder fraude; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat ingewikkelde procedures voor begunstigden die EU-steun nodig hebben, en met name kleine en middelgrote ondernemingen, ngo's en gemeenten, een aanzienlijke last kunnen betekenen en overwegende dat deze entiteiten over het algemeen niet de financiële en personele middelen, noch de ervaring hebben om met succes een aanvraag in te dienen voor EU-subsidie en de middelen op de juiste wijze te beheren; overwegende dat de Commissie en de lidstaten wordt gevraagd zich te blijven inspannen om het risicoscore-instrument Arachne operationeel te maken en gemakkelijker in gebruik te maken voor de beheersautoriteiten en voor de controlesystemen van de operationele programma's, waarbij er gezorgd moet worden voor een juiste balans tussen enerzijds vereenvoudiging en anderzijds de opsporing en voorkoming van onregelmatigheden, waaronder fraude;

| E. | overwegende dat de noodzaak om dubbele audits te voorkomen en het feit dat er op het gebied van audits verschillende methoden en benaderingen worden gehanteerd, maken dat het „single audit”-beginsel moet worden ingevoerd en dat de nadruk meer moet komen te liggen op doelmatigheidscontroles, omdat de doeltreffendheid en de efficiëntie van operaties op die manier veel beter kunnen worden beoordeeld en er op basis daarvan voorstellen tot vereenvoudiging kunnen worden gedaan; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de noodzaak om dubbele audits te voorkomen en het feit dat er op het gebied van audits verschillende methoden en benaderingen worden gehanteerd, maken dat het „single audit”-beginsel moet worden ingevoerd en dat de nadruk meer moet komen te liggen op doelmatigheidscontroles, omdat de doeltreffendheid en de efficiëntie van operaties op die manier veel beter kunnen worden beoordeeld en er op basis daarvan voorstellen tot vereenvoudiging kunnen worden gedaan;

| 1. | is van oordeel dat de Commissie gedetailleerde richtsnoeren voor vereenvoudiging moet voorstellen, om de lidstaten en hun regio's ervan te doordringen dat zij administratieve lasten en overregulering op nationaal en lokaal niveau bij aanbestedingen, selectie van projectvoorstellen en toetsings- en controleactiviteiten moeten afschaffen of in ieder geval aanzienlijk moeten verminderen, dat zij veelvuldige wijzigingen van de regelgeving moeten voorkomen, eenvoudige taal moeten gebruiken en moeten zorgen voor gestandaardiseerde procedures en tevens moeten waarborgen dat EU-middelen concrete resultaten opleveren; ziet daarnaast mogelijkheden voor verstrekking van regionale EU-financiering als geïntegreerd pakket via een enkele interface of „one stop shop”, om op die manier, daar waar dat kan, een stap te maken in de richting van gemeenschappelijke processen en procedures; |
| --- | --- |

1.

is van oordeel dat de Commissie gedetailleerde richtsnoeren voor vereenvoudiging moet voorstellen, om de lidstaten en hun regio's ervan te doordringen dat zij administratieve lasten en overregulering op nationaal en lokaal niveau bij aanbestedingen, selectie van projectvoorstellen en toetsings- en controleactiviteiten moeten afschaffen of in ieder geval aanzienlijk moeten verminderen, dat zij veelvuldige wijzigingen van de regelgeving moeten voorkomen, eenvoudige taal moeten gebruiken en moeten zorgen voor gestandaardiseerde procedures en tevens moeten waarborgen dat EU-middelen concrete resultaten opleveren; ziet daarnaast mogelijkheden voor verstrekking van regionale EU-financiering als geïntegreerd pakket via een enkele interface of „one stop shop”, om op die manier, daar waar dat kan, een stap te maken in de richting van gemeenschappelijke processen en procedures;

| 2. | verzoekt de Commissie om de lidstaten en hun regio's een routekaart te verstrekken voor het stroomlijnen en vereenvoudigen van hun activiteiten op het gebied van toezicht, monitoring en verslaglegging, ook voor de begunstigden, om de huidige knelpunten te verbeteren; |
| --- | --- |

2.

verzoekt de Commissie om de lidstaten en hun regio's een routekaart te verstrekken voor het stroomlijnen en vereenvoudigen van hun activiteiten op het gebied van toezicht, monitoring en verslaglegging, ook voor de begunstigden, om de huidige knelpunten te verbeteren;

| 3. | verzoekt de Commissie en de lidstaten de in artikel 122, lid 3, van de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen (de GB-verordening) bedoelde streefdatum van 31 december 2015 aan te houden bij het overstappen naar e-cohesie, omdat alleen op die manier de periode tussen aanvraag en toekenning aanzienlijk kan worden verkort; |
| --- | --- |

3.

verzoekt de Commissie en de lidstaten de in artikel 122, lid 3, van de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen (de GB-verordening) bedoelde streefdatum van 31 december 2015 aan te houden bij het overstappen naar e-cohesie, omdat alleen op die manier de periode tussen aanvraag en toekenning aanzienlijk kan worden verkort;

| 4. | verzoekt de Commissie om, in samenwerking met de lidstaten en in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel, een zachte aanpak te kiezen en te volgen ten aanzien van de voorschriften voor begunstigden op het gebied van gegevens- en informatieverstrekking tijdens de aanvraagfase en tijdens de verslaglegging in verband met EU-financiering in gedeeld beheer, en de uitwisseling van goede praktijken te bevorderen; |
| --- | --- |

4.

verzoekt de Commissie om, in samenwerking met de lidstaten en in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel, een zachte aanpak te kiezen en te volgen ten aanzien van de voorschriften voor begunstigden op het gebied van gegevens- en informatieverstrekking tijdens de aanvraagfase en tijdens de verslaglegging in verband met EU-financiering in gedeeld beheer, en de uitwisseling van goede praktijken te bevorderen;

| 5. | dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan te werken aan vereenvoudiging van de regels inzake financiële instrumenten binnen de ESI-fondsen, om deze instrumenten beter te laten aansluiten op de behoeften van begunstigden en er op die manier voor te zorgen dat ze beter worden benut; |
| --- | --- |

5.

dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan te werken aan vereenvoudiging van de regels inzake financiële instrumenten binnen de ESI-fondsen, om deze instrumenten beter te laten aansluiten op de behoeften van begunstigden en er op die manier voor te zorgen dat ze beter worden benut;

| 6. | verzoekt de Commissie en de lidstaten vaker een meerfondsenaanpak te hanteren, rekening houdend met de behoeften van de begunstigden; |
| --- | --- |

6.

verzoekt de Commissie en de lidstaten vaker een meerfondsenaanpak te hanteren, rekening houdend met de behoeften van de begunstigden;

| 7. | verzoekt de Commissie om met het Parlement, het Comité van de Regio's en andere belanghebbenden een gestructureerde en permanente dialoog aan te gaan over alle aspecten van deze vereenvoudigingsoperatie; |
| --- | --- |

7.

verzoekt de Commissie om met het Parlement, het Comité van de Regio's en andere belanghebbenden een gestructureerde en permanente dialoog aan te gaan over alle aspecten van deze vereenvoudigingsoperatie;

| 8. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, en de lidstaten en hun regio's. |
| --- | --- |

8.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, en de lidstaten en hun regio's.

---

III Voorbereidende handelingen

EUROPEES PARLEMENT

Donderdag 26 november 2015

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/159 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/159

---

P8_TA(2015)0393

Interoperabiliteitsoplossingen als middel om de overheidssector te moderniseren ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 11 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma inzake interoperabiliteitsoplossingen voor overheidsdiensten, bedrijven en burgers (ISA2) in Europa — Interoperabiliteit als middel om de overheidssector te moderniseren (COM(2014)0367 — C8-0037/2014 — 2014/0185(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2017/C 366/18)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2014)0367), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2014)0367),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 172 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0037/2014), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 172 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0037/2014),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 15 oktober 2014 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 15 oktober 2014 (1),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's van 12 februari 2015 (2), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's van 12 februari 2015 (2),

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 23 september 2015 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 23 september 2015 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A8-0225/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de adviezen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A8-0225/2015),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 12 van 15.1.2015, blz. 99.

(2)  PB C 140 van 28.4.2015, blz. 47.

---

P8_TC1-COD(2014)0185

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 11 november 2015 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2015/... van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een programma inzake interoperabiliteitsoplossingen en gemeenschappelijke kaders voor Europese overheidsdiensten, bedrijven en burgers (ISA2-programma) als middel om de overheidssector te moderniseren

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Besluit (EU) 2015/2240.)

---

Dinsdag 24 november 2015

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/161 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/161

---

P8_TA(2015)0396

Intrekking van een aantal rechtshandelingen uit het Schengenacquis ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad houdende intrekking van een aantal rechtshandelingen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (COM(2014)0713 — C8-0277/2014 — 2014/0337(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2017/C 366/19)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2014)0713), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2014)0713),

| — | gezien artikel 294, lid 2, artikel 77, lid 2, onder a), b) en d), artikel 78, lid 2, onder e) en g), artikel 79, lid 2, onder c) en d) en artikel 87, lid 2, onder a) van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0277/2014), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, artikel 77, lid 2, onder a), b) en d), artikel 78, lid 2, onder e) en g), artikel 79, lid 2, onder c) en d) en artikel 87, lid 2, onder a) van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0277/2014),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 21 oktober 2015 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 21 oktober 2015 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 59 en artikel 50, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 en artikel 50, lid 2, van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A8-0250/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A8-0250/2015),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

P8_TC1-COD(2014)0337

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2015 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2016/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van een aantal handelingen uit het Schengenacquis

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2016/93.)

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/162 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/162

---

P8_TA(2015)0397

Intrekking van bepaalde handelingen uit het Schengenacquis op het gebied van politiële en justitiële samenwerking ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken (COM(2014)0714 — C8-0279/2014 — 2014/0338(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2017/C 366/20)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2014)0714), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2014)0714),

| — | gezien artikel 294, lid 2, artikel 82, lid 1, onder d) en artikel 87, lid 2, onder a) en c), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0279/2014), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, artikel 82, lid 1, onder d) en artikel 87, lid 2, onder a) en c), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0279/2014),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 21 oktober 2015 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 21 oktober 2015 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 59 en artikel 50, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 en artikel 50, lid 2, van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A8-0251/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A8-0251/2015),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

P8_TC1-COD(2014)0338

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2015 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2016/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van bepaalde handelingen van het Schengenacquis op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2016/94.)

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/163 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/163

---

P8_TA(2015)0398

Intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van politiële samenwerking en justitiële samenwerking in strafzaken (COM(2014)0715 — C8-0280/2014 — 2014/0339(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2017/C 366/21)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2014)0715), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2014)0715),

| — | gezien artikel 294, lid 2, artikel 82, lid 1, artikel 83, lid 1, artikel 87, lid 2, en artikel 88, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0280/2014), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, artikel 82, lid 1, artikel 83, lid 1, artikel 87, lid 2, en artikel 88, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0280/2014),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 21 oktober 2015 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 21 oktober 2015 om het standpunt van het Europees Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 59 en artikel 50, lid 2 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 en artikel 50, lid 2 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A8-0252/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A8-0252/2015),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

P8_TC1-COD(2014)0339

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2015 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2016/... van het Europees Parlement en de Raad tot intrekking van bepaalde handelingen op het gebied van politiële en justitiële samenwerking in strafzaken

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2016/95.)

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/164 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/164

---

P8_TA(2015)0399

Toetreding tot de Uitgebreide Commissie van het Verdrag voor de instandhouding van de zuidelijke blauwvintonijn ***

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de Overeenkomst in de vorm van een briefwisseling tussen de Europese Unie en de Commissie voor de instandhouding van de zuidelijke blauwvintonijn (CCSBT) betreffende het lidmaatschap van de Unie in de Uitgebreide Commissie van het Verdrag voor de instandhouding van de zuidelijke blauwvintonijn (07134/2015 — C8-0323/2015 — 2015/0036(NLE))

(Goedkeuring)

(2017/C 366/22)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van besluit van de Raad (07134/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van besluit van de Raad (07134/2015),

| — | gezien de briefwisseling ter verkrijging van het lidmaatschap van de Uitgebreide Commissie van het Verdrag voor de instandhouding van de zuidelijke blauwvintonijn, |
| --- | --- |

—

gezien de briefwisseling ter verkrijging van het lidmaatschap van de Uitgebreide Commissie van het Verdrag voor de instandhouding van de zuidelijke blauwvintonijn,

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 43, lid 2, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8-0323/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 43, lid 2, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8-0323/2015),

| — | gezien artikel 99, lid 1, eerste en derde alinea, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 99, lid 1, eerste en derde alinea, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie visserij (A8-0318/2015), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie visserij (A8-0318/2015),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de Overeenkomst; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de Overeenkomst;

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en aan de Commissie voor de instandhouding van de zuidelijke blauwvintonijn. |
| --- | --- |

2.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en aan de Commissie voor de instandhouding van de zuidelijke blauwvintonijn.

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/165 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/165

---

P8_TA(2015)0400

Verzekeringsbemiddeling ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 24 november 2015 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende verzekeringsbemiddeling (herschikking) (COM(2012)0360 — C7-0180/2012 — 2012/0175(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: herschikking)

(2017/C 366/23)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2012)0360), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2012)0360),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 53, lid 1 en 62 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0180/2012), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en de artikelen 53, lid 1 en 62 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7-0180/2012),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van de Commissie economische en monetaire zaken van 13 december 2012 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie economische en monetaire zaken van 13 december 2012 (1),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 28 november 2001 over een systematischer gebruik van de herschikking van besluiten (2), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 28 november 2001 over een systematischer gebruik van de herschikking van besluiten (2),

| — | gezien de brief d.d. 9 november 2012 van de Commissie juridische zaken aan de Commissie economische en monetaire zaken overeenkomstig artikel 104, lid 3, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de brief d.d. 9 november 2012 van de Commissie juridische zaken aan de Commissie economische en monetaire zaken overeenkomstig artikel 104, lid 3, van zijn Reglement,

| — | gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 22 juli 2015 om het standpunt van het Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de schriftelijke toezegging van de vertegenwoordiger van de Raad van 22 juli 2015 om het standpunt van het Parlement goed te keuren, overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de artikelen 104 en 59 en artikel 61, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 104 en 59 en artikel 61, lid 2, van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en de adviezen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie juridische zaken (A7-0085/2014), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en de adviezen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de Commissie juridische zaken (A7-0085/2014),

| — | gezien de op zijn plenaire vergadering van 26 februari 2014 aangenomen amendementen (3), |
| --- | --- |

—

gezien de op zijn plenaire vergadering van 26 februari 2014 aangenomen amendementen (3),

| — | gezien het besluit van de Conferentie van voorzitters van 18 september 2014 inzake onafgedane zaken van de zevende zittingsperiode, |
| --- | --- |

—

gezien het besluit van de Conferentie van voorzitters van 18 september 2014 inzake onafgedane zaken van de zevende zittingsperiode,

| — | gezien het aanvullend verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A8-0315/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het aanvullend verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A8-0315/2015),

| A. | overwegende dat het voorstel van de Commissie volgens de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie geen andere inhoudelijke wijzigingen bevat dan die welke als zodanig in het voorstel worden vermeld en dat met betrekking tot de codificatie van de ongewijzigde bepalingen van de eerdere handelingen met die wijzigingen kan worden geconstateerd dat het voorstel een loutere codificatie van de bestaande teksten behelst, zonder inhoudelijke wijzigingen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het voorstel van de Commissie volgens de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie geen andere inhoudelijke wijzigingen bevat dan die welke als zodanig in het voorstel worden vermeld en dat met betrekking tot de codificatie van de ongewijzigde bepalingen van de eerdere handelingen met die wijzigingen kan worden geconstateerd dat het voorstel een loutere codificatie van de bestaande teksten behelst, zonder inhoudelijke wijzigingen;

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast, rekening houdend met de aanbevelingen van de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie; |
| --- | --- |

1.

stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast, rekening houdend met de aanbevelingen van de adviesgroep van de juridische diensten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie;

| 2. | verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen; |
| --- | --- |

2.

verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB C 44 van 15.2.2013, blz. 95.

(2)  PB C 77 van 28.3.2002, blz. 1.

(3)  Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0155.

---

P8_TC1-COD(2012)0175

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 24 november 2015 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2016/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende verzekeringsdistributie (herschikking)

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2016/97.)

---

Dinsdag 24 november 2015

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/167 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/167

---

P8_TA(2015)0404

Ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015: eigen middelen en Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2015, Eigen middelen en Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (13439/2015 — C8-0341/2015 — 2015/2269(BUD))

(2017/C 366/24)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1), met name artikel 41, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1), met name artikel 41,

| — | gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2015, definitief vastgesteld op 17 december 2014 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2015, definitief vastgesteld op 17 december 2014 (2),

| — | gezien de gewijzigde begroting nr. 1/2015, definitief vastgesteld op 28 april 2015 (3), |
| --- | --- |

—

gezien de gewijzigde begroting nr. 1/2015, definitief vastgesteld op 28 april 2015 (3),

| — | gezien de gewijzigde begroting nr. 2/2015, nr. 3/2015, nr. 4/2015 en nr. 5/2015, definitief vastgesteld op 7 juli 2015 (4), |
| --- | --- |

—

gezien de gewijzigde begroting nr. 2/2015, nr. 3/2015, nr. 4/2015 en nr. 5/2015, definitief vastgesteld op 7 juli 2015 (4),

| — | gezien de gewijzigde begroting nr. 6/2015 en nr. 7/2015, definitief vastgesteld op 14 oktober 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de gewijzigde begroting nr. 6/2015 en nr. 7/2015, definitief vastgesteld op 14 oktober 2015,

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (5), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (5),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 2015/623 van de Raad van 21 april 2015 houdende wijziging van Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (6), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 2015/623 van de Raad van 21 april 2015 houdende wijziging van Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (6),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (7), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (7),

| — | gezien Besluit 2007/436/EG, Euratom van de Raad van 7 juni 2007 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (8), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2007/436/EG, Euratom van de Raad van 7 juni 2007 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (8),

| — | gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015, goedgekeurd door de Commissie op 19 oktober 2015 (COM(2015)0545), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015, goedgekeurd door de Commissie op 19 oktober 2015 (COM(2015)0545),

| — | gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015, vastgesteld door de Raad op 10 november 2015 en op dezelfde dag toegezonden aan het Europees Parlement (13439/2015 — C8-0341/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015, vastgesteld door de Raad op 10 november 2015 en op dezelfde dag toegezonden aan het Europees Parlement (13439/2015 — C8-0341/2015),

| — | gezien de artikelen 88 en 91 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 88 en 91 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A8-0337/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A8-0337/2015),

| A. | overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 een herziening betreft van de raming van de traditionele eigen middelen (douanerechten), de budgettering van de rest van de saldi van de btw- en bni-middelen voor 2014 en de budgettering van de saldi van de btw- en bni-middelen voor 2015; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 een herziening betreft van de raming van de traditionele eigen middelen (douanerechten), de budgettering van de rest van de saldi van de btw- en bni-middelen voor 2014 en de budgettering van de saldi van de btw- en bni-middelen voor 2015;

| B. | overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 ook een actualisering van de raming van andere ontvangsten betreft; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 ook een actualisering van de raming van andere ontvangsten betreft;

| C. | overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 voorts voorziet in een vermindering van zowel de vastleggings- als de betalingskredieten in de begroting van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming met 123 474 EUR; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 voorts voorziet in een vermindering van zowel de vastleggings- als de betalingskredieten in de begroting van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming met 123 474 EUR;

| D. | overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 resulteert in een vermindering van de op het bni gebaseerde bijdragen van de lidstaten met 9,4 miljard EUR; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 resulteert in een vermindering van de op het bni gebaseerde bijdragen van de lidstaten met 9,4 miljard EUR;

| 1. | neemt kennis van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015, zoals door de Commissie ingediend, en van het standpunt van de Raad daarover; |
| --- | --- |

1.

neemt kennis van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015, zoals door de Commissie ingediend, en van het standpunt van de Raad daarover;

| 2. | merkt op dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015, in al zijn onderdelen, een vermindering tot gevolg heeft van de bijdragen van de lidstaten aan de begroting van de Unie met 9 403,4 miljoen EUR; |
| --- | --- |

2.

merkt op dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015, in al zijn onderdelen, een vermindering tot gevolg heeft van de bijdragen van de lidstaten aan de begroting van de Unie met 9 403,4 miljoen EUR;

| 3. | benadrukt dat aanzienlijke aanvullende financiële middelen nodig zijn om de huidige vluchtelingencrisis aan te pakken; |
| --- | --- |

3.

benadrukt dat aanzienlijke aanvullende financiële middelen nodig zijn om de huidige vluchtelingencrisis aan te pakken;

| 4. | merkt op dat de lidstaten hun financiële toezeggingen voor het trustfonds voor Afrika, het trustfonds voor Syrië en de VN-agentschappen die hulp verlenen aan vluchtelingen, zoals opnieuw bevestigd tijdens de informele bijeenkomst van de staats- en regeringsleiders over migratie op 23 september 2015, op de Europese Raad van 15 oktober 2015 en tijdens de top van Valletta van 11 en 12 november 2015, nog niet zijn nagekomen; betreurt het dat, volgens de gegevens van de Commissie, de lidstaten begin november 2015 een betalingsachterstand hadden van 2,3 miljard EUR; |
| --- | --- |

4.

merkt op dat de lidstaten hun financiële toezeggingen voor het trustfonds voor Afrika, het trustfonds voor Syrië en de VN-agentschappen die hulp verlenen aan vluchtelingen, zoals opnieuw bevestigd tijdens de informele bijeenkomst van de staats- en regeringsleiders over migratie op 23 september 2015, op de Europese Raad van 15 oktober 2015 en tijdens de top van Valletta van 11 en 12 november 2015, nog niet zijn nagekomen; betreurt het dat, volgens de gegevens van de Commissie, de lidstaten begin november 2015 een betalingsachterstand hadden van 2,3 miljard EUR;

| 5. | merkt op dat meer financiële inspanningen nodig zijn om humanitaire hulp te verlenen langs de transitroutes en om aan de uitdagingen die het ongekende aantal vluchtelingen in de Europese steden en regio's stelt, het hoofd te bieden; |
| --- | --- |

5.

merkt op dat meer financiële inspanningen nodig zijn om humanitaire hulp te verlenen langs de transitroutes en om aan de uitdagingen die het ongekende aantal vluchtelingen in de Europese steden en regio's stelt, het hoofd te bieden;

| 6. | betreurt het ten zeerste dat men tijdens de bemiddeling niet tot harde compromisafspraken heeft kunnen komen om de terugvloeiende middelen van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 te gebruiken voor de aanpak van de vluchtelingencrisis; verwacht niettemin dat de lidstaten hun eerdere toezeggingen volledig zullen nakomen; |
| --- | --- |

6.

betreurt het ten zeerste dat men tijdens de bemiddeling niet tot harde compromisafspraken heeft kunnen komen om de terugvloeiende middelen van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 te gebruiken voor de aanpak van de vluchtelingencrisis; verwacht niettemin dat de lidstaten hun eerdere toezeggingen volledig zullen nakomen;

| 7. | keurt het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 goed; |
| --- | --- |

7.

keurt het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2015 goed;

| 8. | verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de gewijzigde begroting nr. 8/2015 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

8.

verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de gewijzigde begroting nr. 8/2015 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie;

| 9. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Rekenkamer alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

9.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Rekenkamer alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

(2)  PB L 69 van 13.3.2015, blz. 1.

(3)  PB L 190 van 17.7.2015, blz. 1.

(4)  PB L 261 van 7.10.2015.

(5)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884.

(6)  PB L 103 van 22.4.2015, blz. 1.

(7)  PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

(8)  PB L 163 van 23.6.2007, blz. 17.

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/169 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/169

---

P8_TA(2015)0405

Terbeschikkingstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument voor onmiddellijke budgettaire maatregelen voor de aanpak van de vluchtelingencrisis

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument voor onmiddellijke budgettaire maatregelen voor de aanpak van de vluchtelingencrisis, overeenkomstig punt 12 van het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (COM(2015)0514 — C8-0308/2015 — 2015/2264(BUD))

(2017/C 366/25)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2015)0514 — C8-0308/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2015)0514 — C8-0308/2015),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (1), en met name artikel 11, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (1), en met name artikel 11,

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) 2015/623 van 21 april 2015 tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (2), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) 2015/623 van 21 april 2015 tot wijziging van Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (2),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (3), en met name punt 12, |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (3), en met name punt 12,

| — | gezien het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016, goedgekeurd door de Commissie op 24 juni 2015 (COM(2015)0300), als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nr. 1/2016 (COM(2015)0317) en nr. 2/2016 (COM(2015)0513), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016, goedgekeurd door de Commissie op 24 juni 2015 (COM(2015)0300), als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nr. 1/2016 (COM(2015)0317) en nr. 2/2016 (COM(2015)0513),

| — | gezien het standpunt inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016, vastgesteld door de Raad op 4 september 2015 en toegezonden aan het Europees Parlement op 17 september 2015 (11706/2015 — C8-0274/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016, vastgesteld door de Raad op 4 september 2015 en toegezonden aan het Europees Parlement op 17 september 2015 (11706/2015 — C8-0274/2015),

| — | gezien zijn standpunt inzake het ontwerp van algemene begroting 2016, vastgesteld op 28 oktober 2015 (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn standpunt inzake het ontwerp van algemene begroting 2016, vastgesteld op 28 oktober 2015 (4),

| — | gezien de door het bemiddelingscomité op 14 november 2015 goedgekeurde gemeenschappelijke tekst (14195/2015 — C8-0353/2015), |
| --- | --- |

—

gezien de door het bemiddelingscomité op 14 november 2015 goedgekeurde gemeenschappelijke tekst (14195/2015 — C8-0353/2015),

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A8-0336/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A8-0336/2015),

| A. | overwegende dat het, na alle mogelijkheden voor een herschikking van vastleggingskredieten binnen rubriek 3 en 4 te hebben onderzocht, nodig is middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen ten behoeve van vastleggingskredieten; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het, na alle mogelijkheden voor een herschikking van vastleggingskredieten binnen rubriek 3 en 4 te hebben onderzocht, nodig is middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen ten behoeve van vastleggingskredieten;

| B. | overwegende dat de Commissie had voorgesteld middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen ter aanvulling van de financiering op de algemene begroting van de Unie voor het begrotingsjaar 2016 boven het maximum van rubriek 3 voor een bedrag van 1 504 miljoen EUR aan vastleggingskredieten ter financiering van maatregelen in het kader van de Europese migratieagenda; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de Commissie had voorgesteld middelen uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen ter aanvulling van de financiering op de algemene begroting van de Unie voor het begrotingsjaar 2016 boven het maximum van rubriek 3 voor een bedrag van 1 504 miljoen EUR aan vastleggingskredieten ter financiering van maatregelen in het kader van de Europese migratieagenda;

| C. | overwegende dat, naast het definitieve bedrag van 1 506 miljoen EUR boven het maximum voor rubriek 3, het Bemiddelingscomité dat bijeen was in het kader van de begroting 2016 instemde met het voorstel van de delegatie van het Parlement om nog eens een bedrag uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen ter hoogte van 24 miljoen EUR boven het plafond van rubriek 4, voor het nemen van maatregelen in verband met de externe dimensie van de uitdagingen die de vluchtelingencrisis met zich meebrengt; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat, naast het definitieve bedrag van 1 506 miljoen EUR boven het maximum voor rubriek 3, het Bemiddelingscomité dat bijeen was in het kader van de begroting 2016 instemde met het voorstel van de delegatie van het Parlement om nog eens een bedrag uit het flexibiliteitsinstrument beschikbaar te stellen ter hoogte van 24 miljoen EUR boven het plafond van rubriek 4, voor het nemen van maatregelen in verband met de externe dimensie van de uitdagingen die de vluchtelingencrisis met zich meebrengt;

| D. | overwegende dat het totaalbedrag van het flexibiliteitsinstrument voor het begrotingsjaar 2016, met inbegrip van de ongebruikte bedragen van de begrotingsjaren 2014 en 2015, daarmee volledig is gebruikt; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het totaalbedrag van het flexibiliteitsinstrument voor het begrotingsjaar 2016, met inbegrip van de ongebruikte bedragen van de begrotingsjaren 2014 en 2015, daarmee volledig is gebruikt;

| 1. | wijst erop dat de maxima voor 2016 voor rubriek 3 en 4 geen ruimte bieden voor een adequate financiering van urgente maatregelen op het gebied van migratie en vluchtelingen; |
| --- | --- |

1.

wijst erop dat de maxima voor 2016 voor rubriek 3 en 4 geen ruimte bieden voor een adequate financiering van urgente maatregelen op het gebied van migratie en vluchtelingen;

| 2. | stemt er daarom mee in middelen uit het flexibiliteitsinstrument ter beschikking te stellen voor een bedrag van 1 530 miljoen EUR aan vastleggingskredieten; |
| --- | --- |

2.

stemt er daarom mee in middelen uit het flexibiliteitsinstrument ter beschikking te stellen voor een bedrag van 1 530 miljoen EUR aan vastleggingskredieten;

| 3. | stemt verder in met de voorgestelde toewijzing van de overeenkomstige betalingskredieten, te weten 734,2 miljoen EUR in 2016, 654,2 miljoen EUR in 2017, 83 miljoen EUR in 2018 en 58,6 miljoen EUR in 2019; |
| --- | --- |

3.

stemt verder in met de voorgestelde toewijzing van de overeenkomstige betalingskredieten, te weten 734,2 miljoen EUR in 2016, 654,2 miljoen EUR in 2017, 83 miljoen EUR in 2018 en 58,6 miljoen EUR in 2019;

| 4. | herhaalt dat het gebruik van dit instrument, waar artikel 11 van de MFK-verordening in voorziet, eens te meer aantoont dat de begroting van de Unie absoluut flexibeler moet zijn; wijst erop dat de beschikbaarstelling van deze bijkomende kredieten slechts mogelijk is dankzij de overdracht van ongebruikte bedragen van het flexibiliteitsinstrument in de begrotingsjaren 2014 en 2015; benadrukt dat geen bedrag overgedragen zal worden naar het begrotingsjaar 2017, waarmee de beschikbaarstelling van bedragen uit het flexibiliteitsinstrument in 2017 beperkt zal blijven tot het jaarlijkse maximum van 471 miljoen EUR (in prijzen van 2011); |
| --- | --- |

4.

herhaalt dat het gebruik van dit instrument, waar artikel 11 van de MFK-verordening in voorziet, eens te meer aantoont dat de begroting van de Unie absoluut flexibeler moet zijn; wijst erop dat de beschikbaarstelling van deze bijkomende kredieten slechts mogelijk is dankzij de overdracht van ongebruikte bedragen van het flexibiliteitsinstrument in de begrotingsjaren 2014 en 2015; benadrukt dat geen bedrag overgedragen zal worden naar het begrotingsjaar 2017, waarmee de beschikbaarstelling van bedragen uit het flexibiliteitsinstrument in 2017 beperkt zal blijven tot het jaarlijkse maximum van 471 miljoen EUR (in prijzen van 2011);

| 5. | herhaalt zijn traditionele standpunt dat, onverminderd de mogelijkheid om via het flexibiliteitsinstrument betalingskredieten voor specifieke begrotingslijnen beschikbaar te stellen zonder eerst middelen vast te leggen, de betalingen die voortvloeien uit eerder via het flexibiliteitsinstrument beschikbaar gestelde vastleggingskredieten alleen buiten de maxima kunnen worden geboekt; |
| --- | --- |

5.

herhaalt zijn traditionele standpunt dat, onverminderd de mogelijkheid om via het flexibiliteitsinstrument betalingskredieten voor specifieke begrotingslijnen beschikbaar te stellen zonder eerst middelen vast te leggen, de betalingen die voortvloeien uit eerder via het flexibiliteitsinstrument beschikbaar gestelde vastleggingskredieten alleen buiten de maxima kunnen worden geboekt;

| 6. | hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; |
| --- | --- |

6.

hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit;

| 7. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

7.

verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie;

| 8. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

8.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

---

(1)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884.

(2)  PB L 103 van 22.4.2015, blz. 1.

(3)  PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

(4)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0376.

---

BIJLAGE

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

betreffende de terbeschikkingstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument voor onmiddellijke budgettaire maatregelen voor de aanpak van de vluchtelingencrisis

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Besluit (EU) 2016/253.)

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/171 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/171

---

P8_TA(2015)0406

Beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de EU met het oog op de betaling van voorschotten in het kader van de begroting voor 2016

Resolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het voorstel voor een besluit van het Europeess Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie, overeenkomstig punt 11 van het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer, met het oog op de betaling van voorschotten in het kader van de begroting voor 2016 (COM(2015)0281 — C8-0133/2015 — 2015/2123(BUD))

(2017/C 366/26)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2015)0281 — C8-0133/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2015)0281 — C8-0133/2015),

| — | gezien Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (1), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (1),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (2), en met name artikel 10 hiervan, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (2), en met name artikel 10 hiervan,

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (3), en met name punt 11 hiervan, |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (3), en met name punt 11 hiervan,

| — | gezien de door het bemiddelingscomité op 14 november 2015 goedgekeurde gemeenschappelijke tekst (14195/2015 — C8-0353/2015), |
| --- | --- |

—

gezien de door het bemiddelingscomité op 14 november 2015 goedgekeurde gemeenschappelijke tekst (14195/2015 — C8-0353/2015),

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A8-0335/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A8-0335/2015),

| A. | overwegende dat overeenkomstig Artikel 4 bis, lid 4, van Verordening (EG) nr. 2012/2002 een bedrag van 50 000 000 EUR beschikbaar is gesteld voor de betaling van voorschotten door de betrokken kredieten in de algemene begroting van de Unie op te nemen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat overeenkomstig Artikel 4 bis, lid 4, van Verordening (EG) nr. 2012/2002 een bedrag van 50 000 000 EUR beschikbaar is gesteld voor de betaling van voorschotten door de betrokken kredieten in de algemene begroting van de Unie op te nemen;

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; |
| --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit;

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

2.

verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie;

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

3.

verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

---

(1)  PB L 311 van 14.11.2002, blz. 3.

(2)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884.

(3)  PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

---

BIJLAGE

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voor de betaling van voorschotten

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Besluit (EU) 2016/252.)

---

| 27.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 366/172 |
| --- | --- | --- | --- |

27.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 366/172

---

P8_TA(2015)0407

Begrotingsprocedure 2016: gemeenschappelijke tekst

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 25 november 2015 over het gemeenschappelijk ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016, goedgekeurd door het bemiddelingscomité in het kader van de begrotingsprocedure (14195/2015 — C8-0353/2015 — 2015/2132(BUD))

(2017/C 366/27)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerp en de verklaringen van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (14195/2015 — C8-0353/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerp en de verklaringen van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (14195/2015 — C8-0353/2015),

| — | gezien het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016, goedgekeurd door de Commissie op 24 juni 2015 (COM(2015)0300), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016, goedgekeurd door de Commissie op 24 juni 2015 (COM(2015)0300),

| — | gezien het standpunt inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016, vastgesteld door de Raad op 4 september 2015 en toegezonden aan het Europees Parlement op 17 september 2015 (11706/2015 — C8-0274/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016, vastgesteld door de Raad op 4 september 2015 en toegezonden aan het Europees Parlement op 17 september 2015 (11706/2015 — C8-0274/2015),

| — | gezien de nota's van wijzigingen nrs. 1/2016 (COM(2015)0317) en 2/2016 (COM(2015)0513) bij het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016, |
| --- | --- |

—

gezien de nota's van wijzigingen nrs. 1/2016 (COM(2015)0317) en 2/2016 (COM(2015)0513) bij het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016,

| — | gezien zijn resolutie van 28 oktober 2015 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016 (1) en de daarin opgenomen begrotingsamendementen, |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 28 oktober 2015 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016 (1) en de daarin opgenomen begrotingsamendementen,

| — | gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

| — | gezien Besluit 2007/436/EG, Euratom van de Raad van 7 juni 2007 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (2), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2007/436/EG, Euratom van de Raad van 7 juni 2007 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen (2),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (3), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (3),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (4), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (4),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (5), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (5),

| — | gezien de artikelen 90 en 91 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 90 en 91 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A8-0333/2015), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van zijn delegatie in het bemiddelingscomité (A8-0333/2015),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke tekst, die uit de volgende documenten bestaat:






  — | een lijst van ongewijzigde begrotingslijnen ten opzichte van de ontwerpbegroting of het standpunt van de Raad; |
| --- | --- | --- |

1.

hecht zijn goedkeuring aan de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke tekst, die uit de volgende documenten bestaat:

—

een lijst van ongewijzigde begrotingslijnen ten opzichte van de ontwerpbegroting of het standpunt van de Raad;

| — | samenvattende cijfers per rubriek van het financieel kader; |
| --- | --- |

—

samenvattende cijfers per rubriek van het financieel kader;

| — | cijfers per lijn voor alle begrotingsonderdelen; |
| --- | --- |

—

cijfers per lijn voor alle begrotingsonderdelen;

| — | een geconsolideerd document met de cijfers en de definitieve tekst van alle lijnen die tijdens de bemiddeling werden gewijzigd; |
| --- | --- |

—

een geconsolideerd document met de cijfers en de definitieve tekst van alle lijnen die tijdens de bemiddeling werden gewijzigd;

| 2. | bevestigt de aan deze resolutie gehechte gemeenschappelijke verklaringen van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie; |
| --- | --- |

2.

bevestigt de aan deze resolutie gehechte gemeenschappelijke verklaringen van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie;

| 3. | bevestigt zijn verklaring over de toepassing van punt 27 van het Interinstitutioneel Akkoord; |
| --- | --- |

3.

bevestigt zijn verklaring over de toepassing van punt 27 van het Interinstitutioneel Akkoord;

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

4.

verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2016 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie;

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de overige instellingen en de betrokken organen, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

verzoekt zijn Voorzitter deze wetgevingsresolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de overige instellingen en de betrokken organen, alsmede aan de nationale parlementen.

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0376.

(2)  PB L 163 van 23.6.2007, blz. 17.

(3)  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

(4)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884.

(5)  PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

---

BIJLAGE

DEFINITIEVE VERSIE 14.11.2015

Begroting 2016 — Gezamenlijke conclusies

Deze gezamenlijke conclusies hebben betrekking op de volgende onderwerpen:

| 1. | Begroting 2016 |
| --- | --- |

1.

Begroting 2016

| 2. | Begroting 2015 — Gewijzigde begroting 8/2015 |
| --- | --- |

2.

Begroting 2015 — Gewijzigde begroting 8/2015

| 3. | Gezamenlijke verklaringen |
| --- | --- |

3.

Gezamenlijke verklaringen

Samenvatting

A.   Begroting 2016

Volgens de elementen voor gezamenlijke conclusies:

| — | De totale hoogte van de vastleggingskredieten in de begroting 2016 bedraagt 155 004,2 miljoen EUR. Daardoor resteert onder de MFK-plafonds voor 2016 een marge van in totaal 2 331,4 miljoen EUR aan vastleggingskredieten. |
| --- | --- |

—

De totale hoogte van de vastleggingskredieten in de begroting 2016 bedraagt 155 004,2 miljoen EUR. Daardoor resteert onder de MFK-plafonds voor 2016 een marge van in totaal 2 331,4 miljoen EUR aan vastleggingskredieten.

| — | De totale hoogte van de betalingskredieten in de begroting 2016 bedraagt 143 885,3 miljoen EUR. |
| --- | --- |

—

De totale hoogte van de betalingskredieten in de begroting 2016 bedraagt 143 885,3 miljoen EUR.

| — | Uit het flexibiliteitsinstrument voor 2016 wordt een bedrag beschikbaar gesteld van 1 506 miljoen EUR aan vastleggingskredieten voor rubriek 3 „Veiligheid en burgerschap” en van 24 miljoen EUR aan vastleggingskredieten voor rubriek 4 „Europa als wereldspeler”. |
| --- | --- |

—

Uit het flexibiliteitsinstrument voor 2016 wordt een bedrag beschikbaar gesteld van 1 506 miljoen EUR aan vastleggingskredieten voor rubriek 3 „Veiligheid en burgerschap” en van 24 miljoen EUR aan vastleggingskredieten voor rubriek 4 „Europa als wereldspeler”.

| — | De betalingskredieten voor 2016 in verband met de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument in 2014, 2015 en 2016 worden door de Commissie geraamd op 832,8 miljoen EUR. |
| --- | --- |

—

De betalingskredieten voor 2016 in verband met de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument in 2014, 2015 en 2016 worden door de Commissie geraamd op 832,8 miljoen EUR.

B.   Begroting 2015

Volgens de elementen voor gezamenlijke conclusies:

| — | Het ontwerp van gewijzigde begroting 8/2015 als voorgesteld door de Commissie wordt zonder wijzigingen aanvaard. |
| --- | --- |

—

Het ontwerp van gewijzigde begroting 8/2015 als voorgesteld door de Commissie wordt zonder wijzigingen aanvaard.

1.   Begroting 2016

1.1.   „Afgesloten” lijnen

Tenzij verder in deze conclusies anders is vermeld, worden alle begrotingslijnen bevestigd die noch de Raad noch het Parlement in hun respectieve lezing hebben geamendeerd en waarvoor het Parlement met de amendementen van de Raad heeft ingestemd.

Voor de overige begrotingslijnen heeft het bemiddelingscomité overeenstemming bereikt over de conclusies in de punten 1.2 tot 1.6 hierna.

1.2.   Horizontale kwesties

Gedecentraliseerde agentschappen

De bijdrage van de EU (vastleggings- en betalingskredieten) en het aantal posten voor alle gedecentraliseerde agentschappen wordt bepaald op de hoogte die de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nrs.1 en 2/2016 , met de volgende aanpassingen, als overeengekomen door het bemiddelingscomité:

| — | Verhoging van het aantal posten (uit vergoedingen betaald) voor het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA Biociden, + 3 posten) en verlaging van de kredieten met 1 350 000 EUR; |
| --- | --- |

—

Verhoging van het aantal posten (uit vergoedingen betaald) voor het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA Biociden, + 3 posten) en verlaging van de kredieten met 1 350 000 EUR;

| — | Verhoging van het aantal posten (uit vergoedingen betaald) voor het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA, + 6 posten); |
| --- | --- |

—

Verhoging van het aantal posten (uit vergoedingen betaald) voor het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA, + 6 posten);

| — | Verhoging van het aantal posten (uit vergoedingen betaald) voor het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA, + 3 posten); |
| --- | --- |

—

Verhoging van het aantal posten (uit vergoedingen betaald) voor het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA, + 3 posten);

| — | Verhoging van het aantal posten en daarmee verband houdende kredieten voor het Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators (ACER, + 5 posten en + 325 000 EUR); |
| --- | --- |

—

Verhoging van het aantal posten en daarmee verband houdende kredieten voor het Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators (ACER, + 5 posten en + 325 000 EUR);

| — | Verhoging van het aantal posten en daarmee verband houdende kredieten voor het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA, + 2 posten en + 130 000 EUR); |
| --- | --- |

—

Verhoging van het aantal posten en daarmee verband houdende kredieten voor het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA, + 2 posten en + 130 000 EUR);

| — | Verhoging van het aantal posten en daarmee verband houdende kredieten voor Eurojust (+ 2 posten en + 130 000 EUR); |
| --- | --- |

—

Verhoging van het aantal posten en daarmee verband houdende kredieten voor Eurojust (+ 2 posten en + 130 000 EUR);

| — | Verhoging van de kredieten voor de Europese Bankautoriteit (EBA, + 928 000 EUR); |
| --- | --- |

—

Verhoging van de kredieten voor de Europese Bankautoriteit (EBA, + 928 000 EUR);

| — | Verlaging van de kredieten voor het Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu.LISA, - 260 000 EUR). |
| --- | --- |

—

Verlaging van de kredieten voor het Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu.LISA, - 260 000 EUR).

Uitvoerende agentschappen

De EU-bijdrage (in vastleggings- en betalingskredieten) en het aantal posten voor de uitvoerende agentschappen worden vastgesteld op het door de Commissie in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nrs. 1 en 2/2016, voorgestelde niveau.

Proefprojecten/Voorbereidende acties

Er is overeenstemming bereikt over een omvattend pakket van 89 proefprojecten/voorbereidende acties (PP/VA) voor een bedrag van 64,9 miljoen EUR aan vastleggingskredieten, zoals voorgesteld door het Parlement.

Wanneer een proefproject of een voorbereidende actie gedekt blijkt te zijn door een bestaande rechtsgrond, kan de Commissie voorstellen de kredieten over te schrijven naar de overeenkomstige rechtsgrond om de uitvoering van de actie te vergemakkelijken.

Dit pakket laat de maxima voor proefprojecten en voorbereidende acties waarin het Financieel Reglement voorziet volledig onverlet.

1.3.   Uitgavenrubrieken van het financieel kader — vastleggingskredieten

Met inachtneming van de bovenstaande conclusies betreffende de „afgesloten” begrotingslijnen, de agentschappen en de proefprojecten en voorbereidende acties, heeft het bemiddelingscomité overeenstemming bereikt over de volgende punten:

Rubriek 1a

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie in de ontwerpbegroting heeft voorgesteld, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nrs. 1 en 2/2016, maar met de volgende wijzigingen waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt:

| — | De vastleggingen voor „Horizon 2020” worden verhoogd, met de volgende onderverdeling: |
| --- | --- |

—

De vastleggingen voor „Horizon 2020” worden verhoogd, met de volgende onderverdeling:

| In EUR |
| --- |
| Begrotingsonderdeel | Naam | OB 2016 (incl. Nvw 1&2) | Begroting 2016 | Verschil |
| 02 04 02 01 | Leiderschap in de ruimte | 158 446 652 | 159 792 893 | 1 346 241 |
| 02 04 02 03 | Stimuleren van innovatie in kleine en middelgrote ondernemingen (mkb/kmo) | 35 643 862 | 35 738 414 | 94 552 |
| 02 04 03 01 | Een hulpbronefficiënte en klimaatbestendige economie en een duurzame grondstoffenbevoorrading tot stand brengen | 74 701 325 | 75 016 498 | 315 173 |
| 05 09 03 01 | Een toereikend aanbod van veilige en hoogwaardige voedsel- en andere producten van biologische origine verzekeren | 212 854 525 | 214 205 269 | 1 350 744 |
| 06 03 03 01 | Realiseren van een hulpbronefficiënt, milieuvriendelijk, veilig en naadloos geïntegreerd Europees vervoerssysteem | 109 250 820 | 110 916 737 | 1 665 917 |
| 08 02 01 03 | Versterken van Europese onderzoeksinfrastructuren, waaronder e-infrastructuren | 183 108 382 | 183 905 321 | 796 939 |
| 08 02 02 01 | Leiderschap in nanotechnologie, geavanceerde materialen, lasers, biotechnologie en geavanceerde fabricage- en verwerkingsprocessen | 502 450 912 | 504 175 361 | 1 724 449 |
| 08 02 02 03 | Stimuleren van innovatie in kleine en middelgrote ondernemingen (mkb/kmo) | 35 967 483 | 36 120 567 | 153 084 |
| 08 02 03 01 | Verbeteren van gezondheid en welzijn gedurende het hele leven | 522 476 023 | 524 745 272 | 2 269 249 |
| 08 02 03 02 | Een toereikend aanbod van veilige, gezonde en kwalitatief hoogwaardige voedselproducten en andere biogebaseerde producten verzekeren | 141 851 093 | 142 233 804 | 382 711 |
| 08 02 03 03 | Overschakelen naar een betrouwbaar, duurzaam en concurrerend energiesysteem | 333 977 808 | 335 369 074 | 1 391 266 |
| 08 02 03 04 | Realiseren van een hulpbronefficiënt, milieuvriendelijk, veilig en naadloos geïntegreerd Europees vervoerssysteem | 330 992 583 | 331 555 393 | 562 810 |
| 08 02 03 05 | Een hulpbronefficiënte en klimaatbestendige economie en een duurzame grondstoffenbevoorrading tot stand brengen | 283 265 173 | 284 530 369 | 1 265 196 |
| 08 02 03 06 | Inclusieve, innovatieve en reflexieve Europese samenlevingen bevorderen | 111 929 624 | 112 411 389 | 481 765 |
| 08 02 06 | Wetenschap met en voor de samenleving | 53 267 640 | 53 497 266 | 229 626 |
| 09 04 01 01 | Stimuleren van onderzoek in toekomstige en opkomende technologieën | 213 825 023 | 215 400 890 | 1 575 867 |
| 09 04 01 02 | Versterken van Europese onderzoeksinfrastructuur, waaronder e-infrastructuur | 97 173 367 | 97 889 261 | 715 894 |
| 09 04 02 01 | Leiderschap op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie | 718 265 330 | 723 681 812 | 5 416 482 |
| 09 04 03 01 | Verbeteren van gezondheid en welzijn gedurende het hele leven | 117 323 526 | 118 188 002 | 864 476 |
| 09 04 03 02 | Inclusieve, innovatieve en reflexieve Europese samenlevingen bevorderen | 36 289 820 | 36 564 471 | 274 651 |
| 09 04 03 03 | Veilige Europese samenlevingen bevorderen | 45 457 909 | 45 791 092 | 333 183 |
| 10 02 01 | Horizon 2020 — Klantgestuurde wetenschappelijke en technische ondersteuning van EU-beleid | 24 646 400 | 25 186 697 | 540 297 |
| 15 03 05 | Europees Instituut voor innovatie en technologie — De kennisdriehoek van hoger onderwijs, onderzoek en innovatie integreren | 219 788 046 | 224 938 881 | 5 150 835 |
| 18 05 03 01 | Veilige Europese samenlevingen bevorderen | 134 966 551 | 136 092 171 | 1 125 620 |
| 32 04 03 01 | Overschakelen naar een betrouwbaar, duurzaam en concurrerend energiesysteem | 322 875 370 | 324 676 361 | 1 800 991 |
| | Totaal | | | 31 828 018 |

In EUR

Begrotingsonderdeel

Naam

OB 2016 (incl. Nvw 1&2)

Begroting 2016

Verschil

02 04 02 01

Leiderschap in de ruimte

158 446 652

159 792 893

1 346 241

02 04 02 03

Stimuleren van innovatie in kleine en middelgrote ondernemingen (mkb/kmo)

35 643 862

35 738 414

94 552

02 04 03 01

Een hulpbronefficiënte en klimaatbestendige economie en een duurzame grondstoffenbevoorrading tot stand brengen

74 701 325

75 016 498

315 173

05 09 03 01

Een toereikend aanbod van veilige en hoogwaardige voedsel- en andere producten van biologische origine verzekeren

212 854 525

214 205 269

1 350 744

06 03 03 01

Realiseren van een hulpbronefficiënt, milieuvriendelijk, veilig en naadloos geïntegreerd Europees vervoerssysteem

109 250 820

110 916 737

1 665 917

08 02 01 03

Versterken van Europese onderzoeksinfrastructuren, waaronder e-infrastructuren

183 108 382

183 905 321

796 939

08 02 02 01

Leiderschap in nanotechnologie, geavanceerde materialen, lasers, biotechnologie en geavanceerde fabricage- en verwerkingsprocessen

502 450 912

504 175 361

1 724 449

08 02 02 03

Stimuleren van innovatie in kleine en middelgrote ondernemingen (mkb/kmo)

35 967 483

36 120 567

153 084

08 02 03 01

Verbeteren van gezondheid en welzijn gedurende het hele leven

522 476 023

524 745 272

2 269 249

08 02 03 02

Een toereikend aanbod van veilige, gezonde en kwalitatief hoogwaardige voedselproducten en andere biogebaseerde producten verzekeren

141 851 093

142 233 804

382 711

08 02 03 03

Overschakelen naar een betrouwbaar, duurzaam en concurrerend energiesysteem

333 977 808

335 369 074

1 391 266

08 02 03 04

Realiseren van een hulpbronefficiënt, milieuvriendelijk, veilig en naadloos geïntegreerd Europees vervoerssysteem

330 992 583

331 555 393

562 810

08 02 03 05

Een hulpbronefficiënte en klimaatbestendige economie en een duurzame grondstoffenbevoorrading tot stand brengen

283 265 173

284 530 369

1 265 196

08 02 03 06

Inclusieve, innovatieve en reflexieve Europese samenlevingen bevorderen

111 929 624

112 411 389

481 765

08 02 06

Wetenschap met en voor de samenleving

53 267 640

53 497 266

229 626

09 04 01 01

Stimuleren van onderzoek in toekomstige en opkomende technologieën

213 825 023

215 400 890

1 575 867

09 04 01 02

Versterken van Europese onderzoeksinfrastructuur, waaronder e-infrastructuur

97 173 367

97 889 261

715 894

09 04 02 01

Leiderschap op het gebied van de informatie- en communicatietechnologie

718 265 330

723 681 812

5 416 482

09 04 03 01

Verbeteren van gezondheid en welzijn gedurende het hele leven

117 323 526

118 188 002

864 476

09 04 03 02

Inclusieve, innovatieve en reflexieve Europese samenlevingen bevorderen

36 289 820

36 564 471

274 651

09 04 03 03

Veilige Europese samenlevingen bevorderen

45 457 909

45 791 092

333 183

10 02 01

Horizon 2020 — Klantgestuurde wetenschappelijke en technische ondersteuning van EU-beleid

24 646 400

25 186 697

540 297

15 03 05

Europees Instituut voor innovatie en technologie — De kennisdriehoek van hoger onderwijs, onderzoek en innovatie integreren

219 788 046

224 938 881

5 150 835

18 05 03 01

Veilige Europese samenlevingen bevorderen

134 966 551

136 092 171

1 125 620

32 04 03 01

Overschakelen naar een betrouwbaar, duurzaam en concurrerend energiesysteem

322 875 370

324 676 361

1 800 991

Totaal

31 828 018

| — | De vastleggingen voor „COSME” worden verhoogd, met de volgende onderverdeling: |
| --- | --- |

—

De vastleggingen voor „COSME” worden verhoogd, met de volgende onderverdeling:

| In EUR |
| --- |
| Begrotingsonderdeel | Naam | OB 2016 (incl. Nvw 1&2) | Begroting 2016 | Verschil |
| 02 02 01 | Ondernemerschap bevorderen en het concurrentievermogen en de toegang tot markten van ondernemingen in de Unie verbeteren | 108 375 000 | 110 264 720 | 1 889 720 |
| 02 02 02 | Kleine en middelgrote ondernemingen meer toegang geven tot financiering in de vorm van eigen vermogen en schuld | 160 447 967 | 172 842 972 | 12 395 005 |
| | Totaal | | | 14 284 725 |

In EUR

Begrotingsonderdeel

Naam

OB 2016 (incl. Nvw 1&2)

Begroting 2016

Verschil

02 02 01

Ondernemerschap bevorderen en het concurrentievermogen en de toegang tot markten van ondernemingen in de Unie verbeteren

108 375 000

110 264 720

1 889 720

02 02 02

Kleine en middelgrote ondernemingen meer toegang geven tot financiering in de vorm van eigen vermogen en schuld

160 447 967

172 842 972

12 395 005

Totaal

14 284 725

| — | De vastleggingen voor „Erasmus+” worden verhoogd, met de volgende onderverdeling: |
| --- | --- |

—

De vastleggingen voor „Erasmus+” worden verhoogd, met de volgende onderverdeling:

| In EUR |
| --- |
| Begrotingsonderdeel | Naam | OB 2016 (incl. Nvw 1&2) | Begroting 2016 | Verschil |
| 15 02 01 01 | Bevordering van uitmuntendheid en samenwerking in de Europese onderwijs- en opleidingssector en het belang daarvan voor de arbeidsmarkt | 1 451 010 600 | 1 457 638 273 | 6 627 673 |
| | Totaal | | | 6 627 673 |

In EUR

Begrotingsonderdeel

Naam

OB 2016 (incl. Nvw 1&2)

Begroting 2016

Verschil

15 02 01 01

Bevordering van uitmuntendheid en samenwerking in de Europese onderwijs- en opleidingssector en het belang daarvan voor de arbeidsmarkt

1 451 010 600

1 457 638 273

6 627 673

Totaal

6 627 673

Bijgevolg, en rekening houdend met de gecentraliseerde agentschappen en de proefprojecten en voorbereidende acties, is de overeengekomen hoogte van de vastleggingskredieten 19 010 miljoen EUR, zonder resterende marge onder het uitgavenplafond van rubriek 1a en met gebruikmaking van de overkoepelende marge voor vastleggingen voor een bedrag van 543 miljoen EUR.

Rubriek 1b

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau als voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nrs. 1 en 2/2016.

Rekening houdend met de proefprojecten en de voorbereidende acties, is de overeengekomen hoogte van de vastleggingskredieten bepaald op 50 831,2 miljoen EUR, waardoor er een marge van 5,8 miljoen EUR onder het uitgavenplafond van rubriek 1b overblijft.

Rubriek 2

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nrs. 1 en 2/2016, met een bijkomende verlaging van 140 miljoen EUR voortvloeiend uit een stijging van de bestemmingsontvangsten van het ELGF en een verhoging van begrotingslijn 11 06 62 01. Bijgevolg heeft het bemiddelingscomité overeenstemming bereikt over het volgend:

| In EUR |
| --- |
| Begrotingsonderdeel | Naam | OB 2016 (incl. Nvw 1&2) | Begroting 2016 | Verschil |
| 05 03 01 10 | Basisbetalingsregeling (BBR) | 16 067 000 000 | 15 927 000 000 | - 140 000 000 |
| 11 06 62 01 | Wetenschappelijk advies en wetenschappelijke kennis | 8 485 701 | 8 680 015 | 194 314 |
| | Totaal | | | - 139 805 686 |

In EUR

Begrotingsonderdeel

Naam

OB 2016 (incl. Nvw 1&2)

Begroting 2016

Verschil

05 03 01 10

Basisbetalingsregeling (BBR)

16 067 000 000

15 927 000 000

- 140 000 000

11 06 62 01

Wetenschappelijk advies en wetenschappelijke kennis

8 485 701

8 680 015

194 314

Totaal

- 139 805 686

Rekening houdend met de gedecentraliseerde agentschappen en de proefprojecten en voorbereidende acties, is de overeengekomen hoogte van de vastleggingskredieten bepaald op 62 484,2 miljoen EUR, waardoor er een marge van 1 777,8 miljoen EUR onder het uitgavenplafond van rubriek 2 overblijft.

Rubriek 3

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie in de ontwerpbegroting heeft voorgesteld, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nrs. 1 en 2/2016, maar met de volgende wijziging waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt:

| In EUR |
| --- |
| Begrotingsonderdeel | Naam | OB 2016 (incl. Nvw 1&2) | Begroting 2016 | Verschil |
| 09 05 05 | Multimedia-acties | 24 186 500 | 26 186 500 | 2 000 000 |
| 17 04 01 | Een hogere diergezondheidsstatus en een hoog niveau van bescherming van dieren in de Unie garanderen | 177 000 000 | 171 925 000 | -5 075 000 |
| 17 04 02 | De tijdige detectie en uitroeiing van voor planten schadelijke organismen garanderen | 14 000 000 | 12 000 000 | -2 000 000 |
| 17 04 03 | Doeltreffende, doelmatige en betrouwbare controles garanderen | 50 401 000 | 47 401 000 | -3 000 000 |
| 17 04 04 | Fonds voor noodmaatregelen in verband met dier- en plantgezondheid | 20 000 000 | 19 000 000 | -1 000 000 |
| | Totaal | | | -9 075 000 |

In EUR

Begrotingsonderdeel

Naam

OB 2016 (incl. Nvw 1&2)

Begroting 2016

Verschil

09 05 05

Multimedia-acties

24 186 500

26 186 500

2 000 000

17 04 01

Een hogere diergezondheidsstatus en een hoog niveau van bescherming van dieren in de Unie garanderen

177 000 000

171 925 000

-5 075 000

17 04 02

De tijdige detectie en uitroeiing van voor planten schadelijke organismen garanderen

14 000 000

12 000 000

-2 000 000

17 04 03

Doeltreffende, doelmatige en betrouwbare controles garanderen

50 401 000

47 401 000

-3 000 000

17 04 04

Fonds voor noodmaatregelen in verband met dier- en plantgezondheid

20 000 000

19 000 000

-1 000 000

Totaal

-9 075 000

Bijgevolg, en rekening houdend met de gecentraliseerde agentschappen, de proefprojecten en voorbereidende acties en de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument voor migratie, is de overeengekomen hoogte van de vastleggingskredieten 4 052 miljoen EUR, zonder resterende marge onder het uitgavenplafond van rubriek 3 en met de beschikbaarstelling van middelen ter hoogte van 1 506 miljoen EUR uit het flexibiliteitsinstrument.

Rubriek 4

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie in de ontwerpbegroting heeft voorgesteld, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nrs. 1 en 2/2016, maar met de volgende wijzigingen waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt:

| In EUR |
| --- |
| Begrotingsonderdeel | Naam | OB 2016 (incl. Nvw 1&2) | Begroting 2016 | Verschil |
| 13 07 01 | Financiële steun ten behoeve van de bevordering van de economische ontwikkeling van de Turks-Cypriotische gemeenschap | 31 212 000 | 33 212 000 | 2 000 000 |
| 21 02 07 03 | Menselijke ontwikkeling | 161 633 821 | 163 633 821 | 2 000 000 |
| 21 02 07 04 | Voedsel- en voedingszekerheid en duurzame landbouw | 187 495 232 | 189 495 232 | 2 000 000 |
| 21 02 07 05 | Migratie en asiel | 45 257 470 | 57 257 470 | 12 000 000 |
| 22 02 01 01 | Steun voor politieke hervormingen en een daarmee verband houdende geleidelijke afstemming op het acquis van de Unie | 188 000 000 | 190 000 000 | 2 000 000 |
| 22 02 01 02 | Steun voor economische, sociale en territoriale ontwikkeling en een daarmee verband houdende geleidelijke afstemming op het acquis van de Unie | 326 960 000 | 327 960 000 | 1 000 000 |
| 22 02 03 01 | Steun voor politieke hervormingen en een daarmee verband houdende geleidelijke afstemming op het acquis van de Unie | 240 300 000 | 255 300 000 | 15 000 000 |
| 22 02 03 02 | Steun voor economische, sociale en territoriale ontwikkeling en een daarmee verband houdende geleidelijke afstemming op het acquis van de Unie | 321 484 000 | 340 484 000 | 19 000 000 |
| 22 04 01 01 | Mediterrane landen — Goed bestuur, mensenrechten en mobiliteit | 135 000 000 | 144 000 000 | 9 000 000 |
| 22 04 01 02 | Mediterrane landen — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling | 636 900 000 | 640 900 000 | 4 000 000 |
| 22 04 01 03 | Mediterrane landen — Vertrouwensopbouw, veiligheid en het voorkomen en oplossen van conflicten | 116 000 000 | 131 000 000 | 15 000 000 |
| 22 04 01 04 | Ondersteuning van het vredesproces en financiële bijstand aan Palestina en aan de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen (UNRWA) | 272 100 000 | 290 100 000 | 18 000 000 |
| 22 04 02 03 | Oostelijk Partnerschap — Vertrouwensopbouw, veiligheid en het voorkomen en oplossen van conflicten | 8 000 000 | 9 300 000 | 1 300 000 |
| 22 04 03 03 | Steun aan andere op meerdere landen gerichte samenwerking in de nabuurschap — Overkoepelend programma | 189 500 000 | 193 500 000 | 4 000 000 |
| 23 02 01 | Verstrekking van snelle, doeltreffende en op behoeften gebaseerde humanitaire hulp en voedselhulp | 1 035 818 000 | 1 061 821 941 | 26 003 941 |
| | Totaal | | | 132 303 941 |

In EUR

Begrotingsonderdeel

Naam

OB 2016 (incl. Nvw 1&2)

Begroting 2016

Verschil

13 07 01

Financiële steun ten behoeve van de bevordering van de economische ontwikkeling van de Turks-Cypriotische gemeenschap

31 212 000

33 212 000

2 000 000

21 02 07 03

Menselijke ontwikkeling

161 633 821

163 633 821

2 000 000

21 02 07 04

Voedsel- en voedingszekerheid en duurzame landbouw

187 495 232

189 495 232

2 000 000

21 02 07 05

Migratie en asiel

45 257 470

57 257 470

12 000 000

22 02 01 01

Steun voor politieke hervormingen en een daarmee verband houdende geleidelijke afstemming op het acquis van de Unie

188 000 000

190 000 000

2 000 000

22 02 01 02

Steun voor economische, sociale en territoriale ontwikkeling en een daarmee verband houdende geleidelijke afstemming op het acquis van de Unie

326 960 000

327 960 000

1 000 000

22 02 03 01

Steun voor politieke hervormingen en een daarmee verband houdende geleidelijke afstemming op het acquis van de Unie

240 300 000

255 300 000

15 000 000

22 02 03 02

Steun voor economische, sociale en territoriale ontwikkeling en een daarmee verband houdende geleidelijke afstemming op het acquis van de Unie

321 484 000

340 484 000

19 000 000

22 04 01 01

Mediterrane landen — Goed bestuur, mensenrechten en mobiliteit

135 000 000

144 000 000

9 000 000

22 04 01 02

Mediterrane landen — Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling

636 900 000

640 900 000

4 000 000

22 04 01 03

Mediterrane landen — Vertrouwensopbouw, veiligheid en het voorkomen en oplossen van conflicten

116 000 000

131 000 000

15 000 000

22 04 01 04

Ondersteuning van het vredesproces en financiële bijstand aan Palestina en aan de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen (UNRWA)

272 100 000

290 100 000

18 000 000

22 04 02 03

Oostelijk Partnerschap — Vertrouwensopbouw, veiligheid en het voorkomen en oplossen van conflicten

8 000 000

9 300 000

1 300 000

22 04 03 03

Steun aan andere op meerdere landen gerichte samenwerking in de nabuurschap — Overkoepelend programma

189 500 000

193 500 000

4 000 000

23 02 01

Verstrekking van snelle, doeltreffende en op behoeften gebaseerde humanitaire hulp en voedselhulp

1 035 818 000

1 061 821 941

26 003 941

Totaal

132 303 941

Bijgevolg, en rekening houdend met de proefprojecten en voorbereidende acties, is de overeengekomen hoogte van de vastleggingskredieten 9 167 miljoen EUR, zonder resterende marge onder het uitgavenplafond van rubriek 4 en met de beschikbaarstelling van middelen ter hoogte van 24 miljoen EUR uit het flexibiliteitsinstrument.

Rubriek 5

Het aantal posten in de personeelsformatie van de instellingen en de kredieten als voorgesteld door de Commissie in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nrs. 1 en 2/2016, worden goedgekeurd, met de volgende uitzonderingen:

| — | Het Europees Parlement, wiens lezing wordt goedgekeurd, met een vermindering van 9 posten; |
| --- | --- |

—

Het Europees Parlement, wiens lezing wordt goedgekeurd, met een vermindering van 9 posten;

| — | De Raad, wiens lezing wordt goedgekeurd; |
| --- | --- |

—

De Raad, wiens lezing wordt goedgekeurd;

| — | Het Hof van Justitie, aan wie 7 bijkomende posten worden toegekend (+ 300 000 EUR); |
| --- | --- |

—

Het Hof van Justitie, aan wie 7 bijkomende posten worden toegekend (+ 300 000 EUR);

| — | Het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, waarvoor de lezing van het Europees Parlement wordt goedgekeurd. |
| --- | --- |

—

Het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, waarvoor de lezing van het Europees Parlement wordt goedgekeurd.

Op 26 november 2015 zal de Commissie naar verwachting het verslag over de budgettaire gevolgen van de salarisaanpassing van 2015 goedkeuren, die gevolgen met terugwerkende kracht zal hebben vanaf 1 juli 2015 op de bezoldiging van het personeel van alle EU-instellingen, alsmede op de pensioenen.

Bijgevolg, en rekening houdend met de proefprojecten en de voorbereidende acties, is de overeengekomen hoogte van de vastleggingskredieten bepaald op 8 935,2 miljoen EUR, waardoor er een marge van 547,8 miljoen EUR onder het uitgavenplafond van rubriek 5 overblijft.

Solidariteitsfonds van de Europese Unie

De vastleggingskredieten worden vastgesteld op het niveau dat de Commissie heeft voorgesteld in de ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nrs. 1 en 2/2016, met inbegrip van de beschikbaarstelling van 50 miljoen EUR van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voor de betaling van voorschotten.

1.4.   Betalingskredieten

De totale hoogte van de betalingskredieten in de begroting 2016 bedraagt 143 885,3 miljoen EUR, met inbegrip van 832,8 miljoen EUR in verband met de beschikbaarstelling van middelen uit het flexibiliteitsinstrument.

De onderverdeling van de betalingskredieten wordt vastgesteld op het niveau dat de Commissie in de ontwerpbegroting heeft voorgesteld, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nrs. 1 en 2/2016, maar met de volgende wijzigingen waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt:

| 1. | In de eerste plaats wordt rekening gehouden met het overeengekomen niveau van vastleggingskredieten voor niet-gesplitste uitgaven, waarvoor het niveau van betalingskredieten gelijk is aan dat van de vastleggingen. Dit omvat ook de gedecentraliseerde agentschappen, waarvoor de EU-bijdrage in betalingskredieten is vastgesteld op het in punt 1.2 hierboven voorgestelde niveau. Het gezamenlijk gevolg is een verlaging van 140 miljoen EUR. |
| --- | --- |

1.

In de eerste plaats wordt rekening gehouden met het overeengekomen niveau van vastleggingskredieten voor niet-gesplitste uitgaven, waarvoor het niveau van betalingskredieten gelijk is aan dat van de vastleggingen. Dit omvat ook de gedecentraliseerde agentschappen, waarvoor de EU-bijdrage in betalingskredieten is vastgesteld op het in punt 1.2 hierboven voorgestelde niveau. Het gezamenlijk gevolg is een verlaging van 140 miljoen EUR.

| 2. | De betalingskredieten voor alle nieuwe proefprojecten en voorbereidende acties worden vastgesteld op 50 % van de overeenkomstige vastleggingskredieten of op het door het Parlement voorgestelde niveau indien dit lager is. Bij verlenging van bestaande proefprojecten en voorbereidende acties is het niveau van de betalingen het niveau dat in de ontwerpbegroting is vastgelegd plus 50 % van de overeenkomstige nieuwe vastleggingen, of het door het Parlement voorgestelde niveau indien dit lager is. Het gezamenlijk gevolg is een verhoging van 29,5 miljoen EUR. |
| --- | --- |

2.

De betalingskredieten voor alle nieuwe proefprojecten en voorbereidende acties worden vastgesteld op 50 % van de overeenkomstige vastleggingskredieten of op het door het Parlement voorgestelde niveau indien dit lager is. Bij verlenging van bestaande proefprojecten en voorbereidende acties is het niveau van de betalingen het niveau dat in de ontwerpbegroting is vastgelegd plus 50 % van de overeenkomstige nieuwe vastleggingen, of het door het Parlement voorgestelde niveau indien dit lager is. Het gezamenlijk gevolg is een verhoging van 29,5 miljoen EUR.

| 3. | De uitgaven voor betalingskredieten worden verlaagd met 460,1 miljoen EUR, en wel als volgt:









  In EUR |
| --- | --- |
| Begrotingsonderdeel | Naam | OB 2016 (incl. Nvw 1&2) | Begroting 2016 | Verschil |
| 02 05 01 | Ontwikkeling en levering van mondiale satellietnavigatie-infrastructuur en -diensten (Galileo) tegen 2020 | 308 000 000 | 297 000 000 | -11 000 000 |
| 02 05 02 | Levering van satellietdiensten die de prestaties van het gps-systeem verbeteren om tegen 2020 geleidelijk de hele regio van de Europese Burgerluchtvaartconferentie (European Civil Aviation Conference — ECAC) te bestrijken (Egnos) | 215 000 000 | 207 000 000 | -8 000 000 |
| 02 05 51 | Voltooiing van Europese programma’s voor navigatie per satelliet (Egnos en Galileo) | 17 000 000 | 16 000 000 | -1 000 000 |
| 02 06 01 | Operationele diensten leveren die op observaties vanuit de ruimte en in-situgegevens berusten (Copernicus) | 125 000 000 | 121 000 000 | -4 000 000 |
| 02 06 02 | Bouwen aan een autonome aardobservatiecapaciteit van de Unie (Copernicus) | 475 000 000 | 459 000 000 | -16 000 000 |
| 04 02 19 | Voltooiing van het Europees Sociaal Fonds — Regionaal concurrentievermogen en werkgelegenheid (2007-2013) | 1 130 000 000 | 1 109 595 811 | -20 404 189 |
| 04 02 61 | Europees Sociaal Fonds — Overgangsregio's — Doelstelling investeren in groei en werkgelegenheid | 930 000 000 | 927 965 850 | -2 034 150 |
| 04 02 62 | Europees Sociaal Fonds — Meer ontwikkelde regio's — Doelstelling investeren in groei en werkgelegenheid | 2 200 000 000 | 2 178 091 258 | -21 908 742 |
| 04 02 63 01 | Europees Sociaal Fonds — Operationele technische bijstand | 12 000 000 | 7 200 000 | -4 800 000 |
| 05 04 05 01 | Programma's voor plattelandsontwikkeling | 3 268 000 000 | 3 235 000 000 | -33 000 000 |
| 05 04 60 01 | Bevordering van de duurzame ontwikkeling van het platteland en van een territoriaal en ecologisch evenwichtigere, klimaatvriendelijkere en innovatievere landbouwsector van de Unie | 8 574 000 000 | 8 487 000 000 | -87 000 000 |
| 13 03 18 | Voltooiing van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) — Regionaal concurrentievermogen en werkgelegenheid | 2 345 348 000 | 2 302 998 509 | -42 349 491 |
| 13 03 61 | Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) — Overgangsregio's — Doelstelling investeren in groei en werkgelegenheid | 1 863 122 000 | 1 860 036 800 | -3 085 200 |
| 13 03 62 | Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) — Meer ontwikkelde regio's — Doelstelling investeren in groei en werkgelegenheid | 2 775 630 000 | 2 750 605 336 | -25 024 664 |
| 13 03 64 01 | Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) — Europese territoriale samenwerking | 328 430 000 | 284 930 000 | -43 500 000 |
| 13 03 65 01 | Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) — Operationele technische bijstand | 66 215 941 | 57 415 941 | -8 800 000 |
| 13 03 66 | Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) — Innovatieve acties op het gebied van duurzame stedelijke ontwikkeling | 53 149 262 | 48 649 262 | -4 500 000 |
| 13 04 01 | Voltooiing van projecten van het Cohesiefonds (van vóór 2007) | 90 000 000 | 70 000 000 | -20 000 000 |
| 13 04 60 | Cohesiefonds — Doelstelling investeren in groei en werkgelegenheid | 4 100 000 000 | 4 077 806 436 | -22 193 564 |
| 13 04 61 01 | Cohesiefonds — Operationele technische bijstand | 22 106 496 | 20 606 496 | -1 500 000 |
| 32 05 01 02 | Bouw, inbedrijfstelling en exploitatie van de ITER-faciliteiten — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie — Fusion for Energy (F4E) | 150 000 000 | 131 000 000 | -19 000 000 |
| 32 05 51 | Voltooiing van Europese Gemeenschappelijke Onderneming voor ITER — Fusion for Energy (F4E) (2007-2013) | 350 000 000 | 289 000 000 | -61 000 000 |
| | Totaal | | | - 460 100 000 |

3.

De uitgaven voor betalingskredieten worden verlaagd met 460,1 miljoen EUR, en wel als volgt:

In EUR

Begrotingsonderdeel

Naam

OB 2016 (incl. Nvw 1&2)

Begroting 2016

Verschil

02 05 01

Ontwikkeling en levering van mondiale satellietnavigatie-infrastructuur en -diensten (Galileo) tegen 2020

308 000 000

297 000 000

-11 000 000

02 05 02

Levering van satellietdiensten die de prestaties van het gps-systeem verbeteren om tegen 2020 geleidelijk de hele regio van de Europese Burgerluchtvaartconferentie (European Civil Aviation Conference — ECAC) te bestrijken (Egnos)

215 000 000

207 000 000

-8 000 000

02 05 51

Voltooiing van Europese programma’s voor navigatie per satelliet (Egnos en Galileo)

17 000 000

16 000 000

-1 000 000

02 06 01

Operationele diensten leveren die op observaties vanuit de ruimte en in-situgegevens berusten (Copernicus)

125 000 000

121 000 000

-4 000 000

02 06 02

Bouwen aan een autonome aardobservatiecapaciteit van de Unie (Copernicus)

475 000 000

459 000 000

-16 000 000

04 02 19

Voltooiing van het Europees Sociaal Fonds — Regionaal concurrentievermogen en werkgelegenheid (2007-2013)

1 130 000 000

1 109 595 811

-20 404 189

04 02 61

Europees Sociaal Fonds — Overgangsregio's — Doelstelling investeren in groei en werkgelegenheid

930 000 000

927 965 850

-2 034 150

04 02 62

Europees Sociaal Fonds — Meer ontwikkelde regio's — Doelstelling investeren in groei en werkgelegenheid

2 200 000 000

2 178 091 258

-21 908 742

04 02 63 01

Europees Sociaal Fonds — Operationele technische bijstand

12 000 000

7 200 000

-4 800 000

05 04 05 01

Programma's voor plattelandsontwikkeling

3 268 000 000

3 235 000 000

-33 000 000

05 04 60 01

Bevordering van de duurzame ontwikkeling van het platteland en van een territoriaal en ecologisch evenwichtigere, klimaatvriendelijkere en innovatievere landbouwsector van de Unie

8 574 000 000

8 487 000 000

-87 000 000

13 03 18

Voltooiing van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) — Regionaal concurrentievermogen en werkgelegenheid

2 345 348 000

2 302 998 509

-42 349 491

13 03 61

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) — Overgangsregio's — Doelstelling investeren in groei en werkgelegenheid

1 863 122 000

1 860 036 800

-3 085 200

13 03 62

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) — Meer ontwikkelde regio's — Doelstelling investeren in groei en werkgelegenheid

2 775 630 000

2 750 605 336

-25 024 664

13 03 64 01

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) — Europese territoriale samenwerking

328 430 000

284 930 000

-43 500 000

13 03 65 01

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) — Operationele technische bijstand

66 215 941

57 415 941

-8 800 000

13 03 66

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) — Innovatieve acties op het gebied van duurzame stedelijke ontwikkeling

53 149 262

48 649 262

-4 500 000

13 04 01

Voltooiing van projecten van het Cohesiefonds (van vóór 2007)

90 000 000

70 000 000

-20 000 000

13 04 60

Cohesiefonds — Doelstelling investeren in groei en werkgelegenheid

4 100 000 000

4 077 806 436

-22 193 564

13 04 61 01

Cohesiefonds — Operationele technische bijstand

22 106 496

20 606 496

-1 500 000

32 05 01 02

Bouw, inbedrijfstelling en exploitatie van de ITER-faciliteiten — Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie — Fusion for Energy (F4E)

150 000 000

131 000 000

-19 000 000

32 05 51

Voltooiing van Europese Gemeenschappelijke Onderneming voor ITER — Fusion for Energy (F4E) (2007-2013)

350 000 000

289 000 000

-61 000 000

Totaal

- 460 100 000

| 4. | Het gezamenlijke niveau van de betalingskredieten vastgesteld in de paragrafen 1-3 hierboven is 570,6 miljoen EUR lager dan door de Commissie voorgesteld in haar ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen 1 en 2/2016, voor de desbetreffende uitgavenposten. |
| --- | --- |

4.

Het gezamenlijke niveau van de betalingskredieten vastgesteld in de paragrafen 1-3 hierboven is 570,6 miljoen EUR lager dan door de Commissie voorgesteld in haar ontwerpbegroting, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen 1 en 2/2016, voor de desbetreffende uitgavenposten.

1.5.   Toelichtingen

Wijzigingen van de tekst van de toelichtingen als voorgesteld door het Europees Parlement en de Raad worden goedgekeurd, mits daarmee de reikwijdte van de bestaande rechtsgronden niet wordt gewijzigd of uitgebreid, de administratieve autonomie van de instellingen niet wordt aangetast, geen operationele problemen ontstaan, en op voorwaarde dat er geen reeds bestaande alternatieven voor zijn (als aangegeven in de bijlage bij de uitvoerbaarheidsnota).

1.6.   Nieuwe begrotingslijnen

Tenzij anders vermeld in de gezamenlijke conclusies waarover het bemiddelingscomité overeenstemming heeft bereikt of in gezamenlijke overeenkomsten van beide takken van de begrotingsautoriteit in het kader van hun respectieve lezing, blijft de begrotingsnomenclatuur die de Commissie in haar OB, als gewijzigd bij nota's van wijzigingen nrs. 1 en 2/2016, heeft voorgesteld ongewijzigd, met uitzondering van proefprojecten en voorbereidende acties en de opsplitsing van artikel 18 04 01 Europees burgerinitiatief in twee posten: 18 04 01 01 Europa voor de burger — Het gedenken en de capaciteit voor burgerparticipatie op het niveau van de Unie versterken, en 18 04 01 02 Europees burgerinitiatief.

2.   Begroting 2015

Het ontwerp van gewijzigde begroting (OGB) 8/2015 als voorgesteld door de Commissie wordt zonder wijzigingen goedgekeurd.

3.   Gezamenlijke verklaringen

3.1.   Gezamenlijke verklaring van het Parlement, de Raad en de Commissie over het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie brengen in herinnering dat het terugdringen van de jeugdwerkloosheid voor elk van de drie instellingen hoog op de politieke agenda staat, en uiten daarom nogmaals hun vastberadenheid om de daartoe beschikbare middelen, en in het bijzonder het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief, optimaal te benutten.

Zij wijzen erop dat, overeenkomstig artikel 14, lid 1, van Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020, „marges die beschikbaar blijven onder de MFK-maxima voor vastleggingskredieten voor de jaren 2014-2017 een overkoepelende MFK-marge vormen voor vastleggingen, die beschikbaar worden gesteld boven de maxima die in het MFK zijn vastgesteld voor de jaren 2016 tot en met 2020 voor beleidsdoelstellingen met betrekking tot groei en werkgelegenheid, in het bijzonder voor jongeren”.

In het kader van de tussentijdse evaluatie/herziening van het MFK zal de Commissie lering trekken uit de resultaten van de evaluatie van het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief die, in voorkomend geval, gepaard gaan met voorstellen voor de voortzetting van het initiatief tot 2020.

De Raad en het Parlement zullen de voorstellen die de Commissie in dit verband heeft gedaan, spoedig onderzoeken.

3.2.   Gezamenlijke verklaring over een betalingsprognose 2016-2020

Gezamenlijke verklaring over een betalingsprognose 2016-2020

Voortbouwend op de bestaande overeenkomst inzake een betalingsplan 2015-2016 onderkennen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie de stappen die zijn genomen om de achterstand op het gebied van uitstaande betalingsaanvragen in het kader van de cohesieprogramma's voor de periode 2007-2013 geleidelijk aan weg te werken en om mogelijke betalingsachterstand in alle rubrieken beter te volgen. Zij bevestigen ernaar te streven een dergelijke opbouw van betalingsachterstand in de toekomst te voorkomen, onder meer door een systeem van vroegtijdige waarschuwing op te zetten.

Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie zullen, in overeenstemming met het overeengekomen betalingsplan, gedurende het gehele jaar actief toezien op de stand van uitvoering van de begroting 2016; met name door de in de begroting 2016 opgenomen kredieten zal de Commissie de achterstand op het eind van het jaar wat betreft uitstaande betalingsaanvragen voor de cohesieprogramma's voor de periode 2007-2013 kunnen terugbrengen tot een niveau van ongeveer 2 miljard EUR aan het eind van 2016.

Overeenkomstig punt 36 van de bijlage bij het Interinstitutioneel Akkoord zullen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie de uitvoering van de betalingen en de geactualiseerde prognoses blijven inventariseren tijdens specifieke interinstitutionele bijeenkomsten, die in 2016 ten minste drie keer op politiek niveau moeten plaatsvinden.

In deze context wijzen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie erop dat tijdens dergelijke bijeenkomsten ook moet worden gesproken over de prognoses op langere termijn inzake de verwachte evolutie van de betalingen tot het einde van het MFK 2014-2020.

3.3.   Verklaring van het Europees Parlement over de toepassing van punt 27 van het Interinstitutioneel Akkoord

Verklaring van het Europees Parlement over de toepassing van punt 27 van het Interinstitutioneel Akkoord

Het Europees Parlement verbindt zich ertoe de vermindering van het totaal aantal posten in zijn personeelsbestand voort te zetten en dit proces in 2019 te zullen afronden, overeenkomstig onderstaand tijdschema, rekening houdend met een netto vermindering met 18 posten in 2016:

Jaarlijkse netto vermindering van het totaal aantal goedgekeurde posten in het personeelsbestand van het Europees Parlement ten opzichte van het voorgaande jaar

Jaarlijkse netto vermindering van het totaal aantal goedgekeurde posten in het personeelsbestand van het Europees Parlement ten opzichte van het voorgaande jaar

| Nog te verwezenlijken vermindering voor het bereiken van het streefdoel van 5 % (1) | 2017 | 2018 | 2019 | 2017-2019 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 179 | -60 | -60 | -59 | -179 |

Nog te verwezenlijken vermindering voor het bereiken van het streefdoel van 5 % (1)

1

2017

2017

2018

2018

2019

2019

2017-2019

2017-2019

179

-60

-60

-59

-179

---

(1)  Het Europees Parlement is van mening dat de vermindering met 5 % niet van toepassing is op tijdelijke posten van fracties zoals aangegeven in zijn personeelsbestand.

1

---