# Publicatieblad C 371/31 o

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 371 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 60e jaargang31 oktober 2017 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 371

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

60e jaargang31 oktober 2017

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | |
| 2017/C 371/01 | Bericht aan de lezer | 1 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

2017/C 371/01

Bericht aan de lezer

1

---

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Rekenkamer |
| 2017/C 371/02 | Verslag over de jaarrekening van de Europese Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 2016 | 2 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Rekenkamer

2017/C 371/02

Verslag over de jaarrekening van de Europese Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 2016

2

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

31.10.2017

| 31.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 371/1 |
| --- | --- | --- | --- |

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 371/1

---

BERICHT AAN DE LEZER

(2017/C 371/01)

Onverminderd het bepaalde in artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, waarin de verantwoordelijkheid voor de controle van alle ontvangsten en uitgaven van de Unie bij de Rekenkamer wordt gelegd, en het bepaalde in artikel 319 van voornoemd Verdrag betreffende de kwijtingverlening, laat de Rekenkamer sinds de afsluiting van het begrotingsjaar 1987 jaarlijks haar jaarrekening door een externe accountant controleren.

De verslagen die de externe accountant van de Rekenkamer heeft opgesteld over de rekeningen van de Rekenkamer voor de begrotingsjaren 1987-1991, werden alleen ter kennis gebracht van de voorzitter van de commissie Begrotingscontrole van het Europees Parlement.

Overeenkomstig het besluit van het college van de Rekenkamer op haar vergadering van 8 juli 1993 worden de verslagen van de externe accountant sindsdien in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt, met ingang van het verslag betreffende het begrotingsjaar 1992.

Voor de Rekenkamer

Eduardo RUIZ GARCÍA

Secretaris-generaal van de Europese Rekenkamer

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Rekenkamer

| 31.10.2017 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 371/2 |
| --- | --- | --- | --- |

31.10.2017

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 371/2

---

VERSLAG OVER DE JAARREKENING VAN DE EUROPESE REKENKAMER BETREFFENDE HET BEGROTINGSJAAR 2016

(2017/C 371/02)

INHOUD

| Certificering van de rekeningen | 3 |
| --- | --- |

| Verslag van de onafhankelijke accountant | 4 |
| --- | --- |

| Financiële staten en toelichting | 5 |
| --- | --- |

| Balans | 5 |
| --- | --- |

| Staat van de financiële resultaten | 6 |
| --- | --- |

| Tabel van de kasstromen | 7 |
| --- | --- |

| Staat van de veranderingen van de nettoactiva | 7 |
| --- | --- |

| Grondslagen voor financiële verslaglegging en toelichting bij de financiële staten | 8 |
| --- | --- |

| 1. | Algemeen | 8 |
| --- | --- | --- |

1.

| 2. | Rechtsgrondslag en boekhoudregels | 8 |
| --- | --- | --- |

2.

| 3. | Toelichting bij de balans | 10 |
| --- | --- | --- |

3.

| 4. | Toelichting bij de staat van de financiële resultaten | 12 |
| --- | --- | --- |

4.

| 5. | Andere significante vermeldingen | 13 |
| --- | --- | --- |

5.

| Begrotingsinformatie over het begrotingsjaar 2016 | 15 |
| --- | --- |

| A | Berekening van het begrotingsresultaat | 15 |
| --- | --- | --- |

A

| B | Aansluiting van het economisch resultaat met het begrotingsresultaat | 16 |
| --- | --- | --- |

B

| Onafhankelijk verslag over de betrouwbaarheid | 17 |
| --- | --- |

CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN

Certificering van de jaarrekening 2016 van de Europese Rekenkamer

De jaarrekening van de Europese Rekenkamer over het jaar 2016 is opgesteld overeenkomstig titel IX van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Unie, de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels en de door mijzelf vastgestelde boekhoudbeginselen en -methoden.

Ik erken mijn verantwoordelijkheid voor de opstelling en presentatie van de jaarrekening van de Europese Rekenkamer overeenkomstig artikel 68 van het Financieel Reglement.

Ik heb van de ordonnateur, die voor de betrouwbaarheid instond, alle inlichtingen verkregen die nodig zijn voor het opstellen van de jaarrekening, die een beeld geeft van de activa en de passiva van de Europese Rekenkamer en de uitvoering van de begroting.

Hierbij verklaar ik dat, op basis van deze inlichtingen en van de controles die ik noodzakelijk achtte voor het aftekenen van de rekeningen, ik redelijke zekerheid heb dat de rekeningen op alle materiële punten een getrouw beeld geven van de financiële positie, de resultaten van de verrichtingen en de kasstroom van de Europese Rekenkamer.

Luxemburg, 24 mei 2017.

Isidoro RODRÍGUEZ DE LAS PARRAS

Rekenplichtige van de Europese Rekenkamer

---

CONTROLEVERSLAG

Aan het management van

de Europese Rekenkamer

Wij hebben bijgaande financiële staten van de Europese Rekenkamer gecontroleerd, die de balans per 31 december 2016, de staat van de financiële resultaten, de tabel van de kasstromen en de staat van de veranderingen van de nettoactiva bevatten voor het per die datum afgesloten begrotingsjaar en een overzicht van belangrijke grondslagen voor financiële verslaglegging en andere toelichtingen, beginnend op bladzijde XX en eindigend op bladzijde YY.

Verantwoordelijkheid van het management voor de financiële staten

Het management is verantwoordelijk voor de opstelling en getrouwe weergave van deze financiële staten, overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en van de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1), hierna „Financieel Reglement”, en Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor het Financieel Reglement, alsmede voor de interne beheersing die het management noodzakelijk acht voor de opstelling van financiële staten die geen materiële onjuistheden als gevolg van fraude of fouten bevatten.

Verantwoordelijkheid van de registeraccountant

Het is onze verantwoordelijkheid om een oordeel over deze financiële staten af te geven op basis van onze controle. Wij hebben onze controle uitgevoerd overeenkomstig de internationale controlestandaarden zoals die voor Luxemburg zijn vastgesteld door de „Commission de Surveillance du Secteur Financier”. Op grond van deze standaarden dienen wij ons te houden aan de ethische vereisten en de controle te plannen en te verrichten om redelijke zekerheid te verkrijgen dat de financiële staten geen materiële afwijkingen bevatten.

Een controle houdt in dat procedures worden uitgevoerd om controle-informatie te verkrijgen over de in de financiële staten verstrekte bedragen en mededelingen. De keuze van de procedures, waaronder de beoordeling van de risico’s van materiële afwijkingen in de jaarrekening als gevolg van fraude of fouten, wordt bepaald door de registeraccountant („réviseur d’entreprises agréé”). Bij deze risicobeoordelingen houdt de registeraccountant rekening met de interne beheersing met betrekking tot de opstelling en getrouwe weergave van de jaarrekening van de entiteit om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn, maar niet met het oogmerk een oordeel over de doeltreffendheid van de interne beheersing van de entiteit uit te spreken. Een controle houdt tevens een beoordeling in van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaglegging en de redelijkheid van de door het management gemaakte boekhoudkundige schattingen, evenals een beoordeling van de algehele presentatie van de financiële staten.

Wij achten de verkregen controle-informatie toereikend en geschikt als grondslag voor ons controleoordeel.

Oordeel

De financiële staten geven naar ons oordeel een getrouw beeld van de financiële situatie van de Europese Rekenkamer per 31 december 2016, van haar financiële prestaties, haar kasstromen, en van de veranderingen van de nettoactiva voor het per die datum afgesloten begrotingsjaar, overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1), hierna het „Financieel Reglement”; en Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor het Financieel Reglement.

Luxemburg, 24 mei 2017.

PricewaterhouseCoopers, Société coopérative

vertegenwoordigd door

Rima ADAS

---

FINANCIËLE STATEN EN TOELICHTING (1)

Balans

| (euro) |
| --- |
| | Toelichting | 31 december 2016 | 31 december 2015 |
| Niet-vlottende activa | | | |
| Immateriële activa | 3.1. | 3 530 432 | 5 021 023 |
| Materiële vaste activa | 3.2. | 78 146 338 | 83 145 082 |
| Vorderingen | | — | — |
| | | 81 676 770 | 88 166 105 |
| Vlottende activa | | | |
| Vorderingen | 3.3. | 691 455 | 604 313 |
| Geldmiddelen en kasequivalenten | 3.4. | 8 356 341 | 7 215 048 |
| | | 9 047 796 | 7 819 361 |
| Totaal activa | | 90 724 566 | 95 985 466 |
| Vlottende passiva | | | |
| Voorzieningen | | — | 50 000 |
| Schulden | 3.5. | 5 354 888 | 6 982 008 |
| | | 5 354 888 | 7 032 008 |
| Totaal passiva | | 5 354 888 | 7 032 008 |
| Nettoactiva | | 85 369 678 | 88 953 458 |
| Gecumuleerd overschot/tekort | | 88 953 458 | 97 320 516 |
| Economisch resultaat over het jaar | | (3 583 780 ) | (8 367 058 ) |
| Nettoactiva | | 85 369 678 | 88 953 458 |

(euro)

Toelichting

31 december 2016

31 december 2015

Niet-vlottende activa

Immateriële activa

3.1.

3 530 432

5 021 023

Materiële vaste activa

3.2.

78 146 338

83 145 082

Vorderingen

—

—

81 676 770

88 166 105

Vlottende activa

Vorderingen

3.3.

691 455

604 313

Geldmiddelen en kasequivalenten

3.4.

8 356 341

7 215 048

9 047 796

7 819 361

Totaal activa

90 724 566

95 985 466

Vlottende passiva

Voorzieningen

—

50 000

Schulden

3.5.

5 354 888

6 982 008

5 354 888

7 032 008

Totaal passiva

5 354 888

7 032 008

Nettoactiva

85 369 678

88 953 458

Gecumuleerd overschot/tekort

88 953 458

97 320 516

Economisch resultaat over het jaar

(3 583 780 )

(8 367 058 )

Nettoactiva

85 369 678

88 953 458

Staat van de financiële resultaten

| (euro) |
| --- |
| | Toelichting | 2016 | 2015 |
| Door de Commissie aan andere instellingen overgedragen middelen | 4.1. | 116 700 000 | 106 700 000 |
| Ontvangsten uit administratieve verrichtingen | 4.2. | 20 234 812 | 19 326 442 |
| Overige operationele ontvangsten | 4.3. | 49 328 | 90 141 |
| Totaal operationele ontvangsten | 4.4. | 136 984 140 | 126 116 583 |
| Personeelsuitgaven | 4.5. | (112 410 058 ) | (106 959 858 ) |
| Uitgaven in verband met activa | 4.6. | (7 764 105 ) | (6 957 504 ) |
| Overige administratieve uitgaven | 4.7. | (20 351 775 ) | (20 519 950 ) |
| Operationele uitgaven | 4.8. | (25 270 ) | (31 295 ) |
| Totaal operationele uitgaven | | (140 551 208 ) | (134 468 607 ) |
| Overschot/(tekort) uit operationele activiteiten | | (3 567 068 ) | (8 352 024 ) |
| Financiële ontvangsten | 4.9. | — | 14 |
| Financiële uitgaven | 4.10. | (16 712 ) | (15 048 ) |
| Overschot/(tekort) uit niet-operationele activiteiten | | (16 712 ) | (15 034 ) |
| Economisch jaarresultaat | | (3 583 780 ) | (8 367 058 ) |

(euro)

Toelichting

2016

2015

Door de Commissie aan andere instellingen overgedragen middelen

4.1.

116 700 000

106 700 000

Ontvangsten uit administratieve verrichtingen

4.2.

20 234 812

19 326 442

Overige operationele ontvangsten

4.3.

49 328

90 141

Totaal operationele ontvangsten

4.4.

136 984 140

126 116 583

Personeelsuitgaven

4.5.

(112 410 058 )

(106 959 858 )

Uitgaven in verband met activa

4.6.

(7 764 105 )

(6 957 504 )

Overige administratieve uitgaven

4.7.

(20 351 775 )

(20 519 950 )

Operationele uitgaven

4.8.

(25 270 )

(31 295 )

Totaal operationele uitgaven

(140 551 208 )

(134 468 607 )

Overschot/(tekort) uit operationele activiteiten

(3 567 068 )

(8 352 024 )

Financiële ontvangsten

4.9.

—

14

Financiële uitgaven

4.10.

(16 712 )

(15 048 )

Overschot/(tekort) uit niet-operationele activiteiten

(16 712 )

(15 034 )

Economisch jaarresultaat

(3 583 780 )

(8 367 058 )

Tabel van de kasstromen

| (euro) |
| --- |
| | 2016 | 2015 |
| Economisch jaarresultaat | (3 583 780 ) | (8 367 058 ) |
| Operationele activiteiten — Aanpassingen | | |
| Afschrijvingen | 1 600 449 | 831 765 |
| Afwaardering | 6 146 461 | 6 120 197 |
| (Toename)/afname voorzieningen | (50 000 ) | 22 750 |
| Toename/(afname) vorderingen | (87 142 ) | 153 611 |
| (Toename)/afname schulden | (1 627 120 ) | (46 134 ) |
| Nettokasstroom uit operationele activiteiten | 2 398 868 | (1 284 869 ) |
| Kasstroom uit investeringsactiviteiten | | |
| Aanschaf van materiële vaste activa en immateriële activa (-) | (1 274 770 ) | (1 688 898 ) |
| Opbrengst van materiële vaste activa en immateriële activa (+) | 17 195 | 5 542 |
| Nettokasstroom uit investeringsactiviteiten | (1 257 575 ) | (1 683 356 ) |
| Toename/(afname) personeelsbeloningen | — | — |
| Netto toename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten | 1 141 293 | (2 968 225 ) |
| Geldmiddelen en kasequivalenten aan het begin van het jaar | 7 215 048 | 10 183 273 |
| Geldmiddelen en kasequivalenten aan het eind van het jaar | 8 356 341 | 7 215 048 |

(euro)

2016

2015

Economisch jaarresultaat

(3 583 780 )

(8 367 058 )

Operationele activiteiten — Aanpassingen

Afschrijvingen

1 600 449

831 765

Afwaardering

6 146 461

6 120 197

(Toename)/afname voorzieningen

(50 000 )

22 750

Toename/(afname) vorderingen

(87 142 )

153 611

(Toename)/afname schulden

(1 627 120 )

(46 134 )

Nettokasstroom uit operationele activiteiten

2 398 868

(1 284 869 )

Kasstroom uit investeringsactiviteiten

Aanschaf van materiële vaste activa en immateriële activa (-)

(1 274 770 )

(1 688 898 )

Opbrengst van materiële vaste activa en immateriële activa (+)

17 195

5 542

Nettokasstroom uit investeringsactiviteiten

(1 257 575 )

(1 683 356 )

Toename/(afname) personeelsbeloningen

—

—

Netto toename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten

1 141 293

(2 968 225 )

Geldmiddelen en kasequivalenten aan het begin van het jaar

7 215 048

10 183 273

Geldmiddelen en kasequivalenten aan het eind van het jaar

8 356 341

7 215 048

Staat van de veranderingen van de nettoactiva

| (euro) |
| --- |
| Nettoactiva | Gecumuleerd overschot/(tekort) | Economisch jaarresultaat | Totaal |
| Balans per 31.12.2015 | 97 320 516 | (8 367 058 ) | 88 953 458 |
| Toewijzing economisch resultaat uit voorgaand jaar | (8 367 058 ) | 8 367 058 | — |
| Economisch jaarresultaat | — | (3 583 780 ) | (3 583 780 ) |
| Balans per 31.12.2016 | 88 953 458 | (3 583 780 ) | 85 369 678 |

(euro)

Nettoactiva

Gecumuleerd overschot/(tekort)

Economisch jaarresultaat

Totaal

Balans per 31.12.2015

97 320 516

(8 367 058 )

88 953 458

Toewijzing economisch resultaat uit voorgaand jaar

(8 367 058 )

8 367 058

—

Economisch jaarresultaat

—

(3 583 780 )

(3 583 780 )

Balans per 31.12.2016

88 953 458

(3 583 780 )

85 369 678

Grondslagen voor financiële verslaglegging en toelichting bij de financiële staten

1.   
  Algemeen

De Europese Rekenkamer (hierna de „Rekenkamer”) werd opgericht bij het Verdrag van Brussel van 22 juli 1975 en begon haar werkzaamheden in oktober 1977; zij is gevestigd te Luxemburg.

| Taakomschrijving van de Europese Rekenkamer

  Het is de taak van de Europese Rekenkamer om bij te dragen tot de verbetering van het financieel beheer van de EU en om op te treden als onafhankelijk hoedster van de financiële belangen van de burgers van de Unie, waarbij zij de verantwoording en transparantie bevordert. In haar rol als onafhankelijke externe controleur van de EU gaat zij na of de EU-middelen naar behoren worden verantwoord, of zij worden geheven en uitgegeven overeenkomstig de regelgeving ter zake, en of zij waar voor geld opleveren.
  De ERK controleert of de begroting van de Europese Unie juist is uitgevoerd en of de EU-middelen op wettige wijze en in overeenstemming met de beginselen van goed financieel beheer zijn verkregen en uitgegeven.
  De ERK is de EU-instelling die de EU-financiën controleert en wil als efficiënte organisatie toonaangevend zijn in ontwikkelingen op het gebied van de controle van de openbare financiën en openbaar bestuur. |
| --- |

Taakomschrijving van de Europese Rekenkamer

Het is de taak van de Europese Rekenkamer om bij te dragen tot de verbetering van het financieel beheer van de EU en om op te treden als onafhankelijk hoedster van de financiële belangen van de burgers van de Unie, waarbij zij de verantwoording en transparantie bevordert. In haar rol als onafhankelijke externe controleur van de EU gaat zij na of de EU-middelen naar behoren worden verantwoord, of zij worden geheven en uitgegeven overeenkomstig de regelgeving ter zake, en of zij waar voor geld opleveren.

De ERK controleert of de begroting van de Europese Unie juist is uitgevoerd en of de EU-middelen op wettige wijze en in overeenstemming met de beginselen van goed financieel beheer zijn verkregen en uitgegeven.

De ERK is de EU-instelling die de EU-financiën controleert en wil als efficiënte organisatie toonaangevend zijn in ontwikkelingen op het gebied van de controle van de openbare financiën en openbaar bestuur.

Het begrotingsjaar van de Rekenkamer loopt van 1 januari tot 31 december.

2.   
  Rechtsgrondslag en boekhoudregels

2.1.   Basis van de presentatie

De financiële staten van de Rekenkamer worden opgesteld overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1) (hierna „Financieel Reglement”) en Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 (2) tot vaststelling van nadere uitvoeringsvoorschriften voor het Financieel Reglement.

2.2.   Boekhoudbeginselen

De financiële staten worden voorbereid op basis van boekhoudregels op transactiebasis die zijn afgeleid van de International Public Sector Accounting Standards (IPSAS). Deze EU-boekhoudregels zijn vastgesteld door de rekenplichtige van de Commissie na raadpleging van de andere instellingen.

De boekhoudbeginselen die moeten worden gevolgd bij de opstelling van de financiële staten zijn vastgesteld in EU-boekhoudregel nr. 1 „Financiële staten” en zijn dezelfde als die welke zijn beschreven in IPSAS 1, namelijk: getrouwe weergave, transactiebasis, continuïteit, consistentie van de presentatie, samenvoeging, verrekening en vergelijkende informatie. Volgens artikel 144 van het Financieel Reglement omvatten de kwalitatieve kenmerken van financiële verslaglegging relevantie, betrouwbaarheid, begrijpelijkheid en vergelijkbaarheid.

Overeenkomstig de IPSAS en algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen bevatten de financiële staten onvermijdelijk bedragen die steunen op ramingen en veronderstellingen die op basis van de meest betrouwbare beschikbare informatie door het management zijn gedaan.

2.3.   Munteenheid en omrekeningsbeginselen

De financiële staten zijn uitgedrukt in euro, aangezien de euro de functionele en rapporteringsvaluta van de EU is.

Transacties in vreemde valuta worden in euro omgerekend tegen de per de transactiedatum geldende wisselkoers.

Deviezenwinsten en -verliezen op de afsluiting van transacties in vreemde valuta en op de omrekening van in vreemde valuta uitgedrukte monetaire activa en passiva tegen de aan het eind van het jaar geldende wisselkoers worden opgenomen in de staat van de financiële resultaten.

De saldi aan het eind van het jaar van in vreemde valuta uitgedrukte monetaire activa en passiva worden in euro omgerekend tegen de op 31 december geldende wisselkoers.

2.4.   Immateriële activa

Aangekochte licenties voor computersoftware worden geboekt tegen historische kostprijs verminderd met de gecumuleerde afschrijvingen en waardeverminderingsverliezen. De activa worden lineair afgeschreven in de loop van vier jaar. Intern geproduceerde immateriële activa worden in rekeningen opgenomen wanneer zij aan de relevante criteria van de boekhoudregels van de EU voldoen. De activeerbare kosten omvatten alle direct toerekenbare kosten die nodig zijn om het activum te creëren, te produceren en voor te bereiden zodat het kan worden gebruikt op de door het management van de Rekenkamer beoogde wijze. De kosten voor onderzoeksactiviteiten en de niet geactiveerde kosten voor ontwikkeling en onderhoud worden als uitgaven geboekt wanneer zij worden gedaan.

2.5.   Materiële vaste activa

Alle materiële vaste activa worden geboekt tegen historische kostprijs verminderd met gecumuleerde afschrijvingen en waardeverminderingsverliezen. De historische kostprijs omvat uitgaven die direct aan de aanschaf of de bouw van het activum kunnen worden toegerekend.

De daarna gemaakte kosten worden, naargelang van het geval, slechts in de boekwaarde van het activum opgenomen of als afzonderlijk activum geboekt wanneer het waarschijnlijk is dat de daaruit in de toekomst voortkomende economische baten of het daaruit voortkomende dienstenpotentieel aan de Rekenkamer zullen toevloeien en de kosten op betrouwbare wijze kunnen worden gemeten. De herstel- en onderhoudskosten worden in de staat van de financiële resultaten geboekt tijdens de begrotingsperiode waarin zij zich voordoen. Aangezien de Rekenkamer geen geld leent om de aankoop van materiële vaste activa te financieren, gaan dergelijke aankopen niet gepaard met financieringskosten.

Activa waarop afschrijvingen worden toegepast, worden op waardevermindering gecontroleerd telkens wanneer er op grond van gebeurtenissen of veranderde omstandigheden aanleiding is om te veronderstellen dat de boekwaarde niet realiseerbaar is. Een waardeverminderingsverlies is het bedrag waarmee de boekwaarde van een activum zijn realiseerbare waarde overtreft.

Op terreinen en kunstwerken worden geen afschrijvingen toegepast, aangezien ervan wordt uitgegaan dat zij een onbeperkte levensduur hebben. Activa in aanbouw worden niet afgeschreven, aangezien deze activa nog niet beschikbaar zijn voor gebruik. De afschrijvingen op andere activa worden voor de toerekening van de kosten aan de restwaarde over hun geraamde levensduur als volgt berekend volgens de lineaire methode:

| Gebouwen | 4 % |
| --- | --- |
| Installaties, machines en uitrusting | 12,5  % tot 25 % |
| Meubilair en wagenpark | 10 % tot 25 % |
| Computerapparatuur | 25 % |
| Andere installaties | 12,5  % tot 25 % |

Gebouwen

4 %

Installaties, machines en uitrusting

12,5  % tot 25 %

Meubilair en wagenpark

10 % tot 25 %

Computerapparatuur

25 %

Andere installaties

12,5  % tot 25 %

2.6.   Voorzieningen

Voorzieningen worden opgenomen wanneer de Rekenkamer een bestaande, in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting tegenover derden heeft als gevolg van gebeurtenissen in het verleden, het zeer waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen nodig zal zijn om de verplichting af te wikkelen en het bedrag op betrouwbare wijze kan worden geraamd. Voor toekomstige exploitatieverliezen worden geen voorzieningen opgenomen. Het bedrag van de voorziening is de beste raming van de uitgaven die naar verwachting nodig zullen zijn om de huidige verplichting op de verslagdatum af te wikkelen.

2.7.   Opname van uitgaven

Overeenkomstig de boekhoudregels van de EU worden transacties en gebeurtenissen in de financiële staten opgenomen in de periode waarop zij betrekking hebben. Aan het eind van de boekhoudperiode worden te betalen kosten opgenomen op basis van een geschat bedrag voor de verschuldigde overdracht voor de periode. De berekening van de te betalen kosten verloopt volgens gedetailleerde operationele en praktische richtsnoeren die zijn uitgegeven door de rekenplichtige en die moeten waarborgen dat de financiële staten een getrouw beeld geven.

2.8.   Voorwaardelijke verplichtingen

Een voorwaardelijke verplichting is een mogelijke verplichting die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van één of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de EU niet de volledige controle heeft, of een bestaande verbintenis die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden, maar die niet wordt opgenomen omdat het niet waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen vereist zal zijn om de verbintenis af te wikkelen of, in zeldzame omstandigheden, omdat het bedrag van de verbintenis niet betrouwbaar genoeg kan worden bepaald.

3.   
  Toelichting bij de balans

NIET-VLOTTENDE ACTIVA

3.1.   Immateriële activa

De mutaties in de immateriële activa gedurende het jaar 2016 waren:

| (euro) |
| --- |
| Brutoboekwaarde op 31.12.2015 | 7 667 601 |
| Toevoegingen | 109 858 |
| Vervreemdingen | — |
| Overdrachten tussen categorieën van activa | — |
| Andere wijzigingen | — |
| Brutoboekwaarde per 31.12.2016 | 7 777 459 |
| Gecumuleerde afschrijving per 31.12.2015 | (2 646 578 ) |
| Afschrijvingskosten voor het jaar | (1 600 449 ) |
| Teruggeboekte afschrijvingen | — |
| Vervreemdingen | — |
| Overdrachten tussen categorieën van activa | — |
| Gecumuleerde afschrijving per 31.12.2016 | (4 247 027 ) |
| Nettoboekwaarde per 31.12.2016 | 3 530 432 |
| Nettoboekwaarde per 31.12.2015 | 5 021 023 |

(euro)

Brutoboekwaarde op 31.12.2015

7 667 601

Toevoegingen

109 858

Vervreemdingen

—

Overdrachten tussen categorieën van activa

—

Andere wijzigingen

—

Brutoboekwaarde per 31.12.2016

7 777 459

Gecumuleerde afschrijving per 31.12.2015

(2 646 578 )

Afschrijvingskosten voor het jaar

(1 600 449 )

Teruggeboekte afschrijvingen

—

Vervreemdingen

—

Overdrachten tussen categorieën van activa

—

Gecumuleerde afschrijving per 31.12.2016

(4 247 027 )

Nettoboekwaarde per 31.12.2016

3 530 432

Nettoboekwaarde per 31.12.2015

5 021 023

De bovenstaande bedragen hebben in de eerste plaats betrekking op computersoftware.

In 2016 werden er geen kosten in verband met onderzoeksactiviteiten opgenomen.

3.2.   Materiële vaste activa

De mutaties in de materiële vaste activa gedurende het jaar 2016 waren:

| (euro) |
| --- |
| | Terreinen en gebouwen | Installatie en uitrusting | Meubilair en wagenpark | Computerapparatuur | Andere installaties | Materiële activa in aanbouw | Totaal |
| Brutoboekwaarde op 31.12.2015 | 125 117 299 | 885 583 | 4 881 674 | 4 092 395 | 2 261 979 | — | 137 238 930 |
| Toevoegingen | 62 007 | 61 727 | 378 085 | 527 504 | 126 589 | 9 000 | 1 164 912 |
| Vervreemdingen | — | (8 050 ) | (36 904 ) | (198 485 ) | (125 611 ) | — | (369 050 ) |
| Overdrachten tussen categorieën van activa | — | — | — | — | — | — | — |
| Andere wijzigingen | — | — | — | — | — | — | — |
| Brutoboekwaarde per 31.12.2016 | 125 179 306 | 939 260 | 5 222 855 | 4 421 414 | 2 262 957 | 9 000 | 138 034 792 |
| Gecumuleerde afwaardering per 31.12.2015 | (46 453 274 ) | (641 813 ) | (2 480 283 ) | (2 847 133 ) | (1 671 344 ) | — | (54 093 847 ) |
| Afwaarderingskosten voor het jaar | (4 608 357 ) | (120 064 ) | (456 007 ) | (746 416 ) | (215 617 ) | — | (6 146 461 ) |
| Teruggeboekte afwaarderingen | — | 7 595 | 32 035 | 190 708 | 121 517 | — | 351 855 |
| Vervreemdingen | — | — | — | — | — | — | — |
| Overdrachten tussen categorieën van activa | — | — | — | — | — | — | — |
| Gecumuleerde afwaardering per 31.12.2016 | (51 061 631 ) | (754 282 ) | (2 904 255 ) | (3 402 841 ) | (1 765 444 ) | — | (59 888 453 ) |
| Nettoboekwaarde per 31.12.2016 | 74 117 675 | 184 978 | 2 318 600 | 1 018 573 | 497 513 | 9 000 | 78 146 339 |
| Nettoboekwaarde per 31.12.2015 | 78 664 025 | 243 770 | 2 401 391 | 1 245 262 | 590 635 | — | 83 145 083 |

(euro)

Terreinen en gebouwen

Installatie en uitrusting

Meubilair en wagenpark

Computerapparatuur

Andere installaties

Materiële activa in aanbouw

Totaal

Brutoboekwaarde op 31.12.2015

125 117 299

885 583

4 881 674

4 092 395

2 261 979

—

137 238 930

Toevoegingen

62 007

61 727

378 085

527 504

126 589

9 000

1 164 912

Vervreemdingen

—

(8 050 )

(36 904 )

(198 485 )

(125 611 )

—

(369 050 )

Overdrachten tussen categorieën van activa

—

—

—

—

—

—

—

Andere wijzigingen

—

—

—

—

—

—

—

Brutoboekwaarde per 31.12.2016

125 179 306

939 260

5 222 855

4 421 414

2 262 957

9 000

138 034 792

Gecumuleerde afwaardering per 31.12.2015

(46 453 274 )

(641 813 )

(2 480 283 )

(2 847 133 )

(1 671 344 )

—

(54 093 847 )

Afwaarderingskosten voor het jaar

(4 608 357 )

(120 064 )

(456 007 )

(746 416 )

(215 617 )

—

(6 146 461 )

Teruggeboekte afwaarderingen

—

7 595

32 035

190 708

121 517

—

351 855

Vervreemdingen

—

—

—

—

—

—

—

Overdrachten tussen categorieën van activa

—

—

—

—

—

—

—

Gecumuleerde afwaardering per 31.12.2016

(51 061 631 )

(754 282 )

(2 904 255 )

(3 402 841 )

(1 765 444 )

—

(59 888 453 )

Nettoboekwaarde per 31.12.2016

74 117 675

184 978

2 318 600

1 018 573

497 513

9 000

78 146 339

Nettoboekwaarde per 31.12.2015

78 664 025

243 770

2 401 391

1 245 262

590 635

—

83 145 083

VLOTTENDE ACTIVA

3.3.   Vorderingen

| (euro) |
| --- |
| | 31 december 2016 | 31 december 2015 |
| Lopende vorderingen, hoofdzakelijk in verband met de overdracht van nationale pensioenrechten door personeelsleden | (4 123 ) | 3 795 |
| Diverse vorderingen, met name in verband met voorschotten op salarissen en dienstreizen | 134 738 | 66 833 |
| Uitgestelde lasten voor huur van gebouwen en IT-contracten | 551 166 | 533 685 |
| Vorderingen op EU-entiteiten | 9 674 | — |
| Totaal | 691 455 | 604 313 |

(euro)

31 december 2016

31 december 2015

Lopende vorderingen, hoofdzakelijk in verband met de overdracht van nationale pensioenrechten door personeelsleden

(4 123 )

3 795

Diverse vorderingen, met name in verband met voorschotten op salarissen en dienstreizen

134 738

66 833

Uitgestelde lasten voor huur van gebouwen en IT-contracten

551 166

533 685

Vorderingen op EU-entiteiten

9 674

—

Totaal

691 455

604 313

3.4.   Geldmiddelen en kasequivalenten

| (euro) |
| --- |
| | 31 december 2016 | 31 december 2015 |
| Kleine kas | 1 000 | 1 000 |
| Lopende bankrekening | 1 447 332 | 180 564 |
| Trustrekening | 6 908 009 | 7 033 484 |
| Totaal | 8 356 341 | 7 215 048 |

(euro)

31 december 2016

31 december 2015

Kleine kas

1 000

1 000

Lopende bankrekening

1 447 332

180 564

Trustrekening

6 908 009

7 033 484

Totaal

8 356 341

7 215 048

Op 27 januari 2010 opende de Europese Rekenkamer een trustrekening bij de Banque et Caisse d’Épargne de l’État te Luxemburg. Door middel van deze trustrekening kon de Rekenkamer het door de begrotingsautoriteit voor het K3-bouwproject toegekende budget beheren (zie toelichting 5.3). Op 14 maart 2014 verzocht de Rekenkamer het Europees Parlement en de Raad om het geraamde resterende budget voor het K3-project (7 miljoen euro) te mogen gebruiken voor de noodzakelijke en verplichte technische modernisering van het K2-gebouw van de Rekenkamer. Dit voorstel werd op 1 april 2014 goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad. Op 23 maart 2015 heeft de Rekenkamer aan het Europees Parlement en de Raad medegedeeld dat het definitieve resterende budget voor het K3-project 9,4 miljoen euro bedroeg en op 12 mei 2015 werd 2,4 miljoen euro teruggeboekt naar de EU-begroting, aangezien de geraamde kosten voor de modernisering van de het K2-gebouw 7 miljoen euro bedroegen. De betalingen in 2016 voor het K2-gebouw bedroegen 125 475,01 euro.

VLOTTENDE PASSIVA

3.5.   Schulden

| (euro) |
| --- |
| | 31 december 2016 | 31 december 2015 |
| Lopende schulden | 88 815 | 61 781 |
| Diverse schulden in verband met salarissen en personeel | (14 199 ) | (30 952 ) |
| Te betalen lasten | 5 148 263 | 6 791 296 |
| Aan geconsolideerde EU-entiteiten te betalen posten, met name aan de Europese Raad en het Europees Parlement | 132 009 | 159 883 |
| Totaal | 5 354 888 | 6 982 008 |

(euro)

31 december 2016

31 december 2015

Lopende schulden

88 815

61 781

Diverse schulden in verband met salarissen en personeel

(14 199 )

(30 952 )

Te betalen lasten

5 148 263

6 791 296

Aan geconsolideerde EU-entiteiten te betalen posten, met name aan de Europese Raad en het Europees Parlement

132 009

159 883

Totaal

5 354 888

6 982 008

4.   
  Toelichting bij de staat van de financiële resultaten

| 4.1. | „Door de Commissie aan andere instellingen overgedragen middelen”: het bedrag komt overeen met de door de Rekenkamer aan de Commissie gerichte maandelijkse verzoeken tot storting om haar bankrekening aan te vullen. |
| --- | --- |

4.1.

„Door de Commissie aan andere instellingen overgedragen middelen”: het bedrag komt overeen met de door de Rekenkamer aan de Commissie gerichte maandelijkse verzoeken tot storting om haar bankrekening aan te vullen.

| 4.2. | „Ontvangsten uit administratieve verrichtingen”: voor het grootste gedeelte bestaat deze rubriek uit inhoudingen op salarissen van leden en personeel in verband met belasting en sociale bijdragen. |
| --- | --- |

4.2.

„Ontvangsten uit administratieve verrichtingen”: voor het grootste gedeelte bestaat deze rubriek uit inhoudingen op salarissen van leden en personeel in verband met belasting en sociale bijdragen.

| 4.3. | „Overige operationele ontvangsten” ontstaan onder meer uit wisselkoerswinsten. |
| --- | --- |

4.3.

„Overige operationele ontvangsten” ontstaan onder meer uit wisselkoerswinsten.

| 4.4. | Ontvangsten werden als volgt door wissel- en niet-wisseltransacties gegenereerd:







  (euro) |
| --- | --- |
| | 2016 | 2015 |
| Ontvangsten uit ruiltransacties | 59 002 | 90 155 |
| Ontvangsten uit niet-ruiltransacties | 136 925 138 | 126 026 442 |
| Totale ontvangsten | 136 984 140 | 126 116 597 |

4.4.

Ontvangsten werden als volgt door wissel- en niet-wisseltransacties gegenereerd:

(euro)

2016

2015

Ontvangsten uit ruiltransacties

59 002

90 155

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

136 925 138

126 026 442

Totale ontvangsten

136 984 140

126 116 597

| 4.5. | „Personeelsuitgaven” omvatten de salarissen van leden, statutair personeel, arbeidscontractanten en tijdelijk personeel. |
| --- | --- |

4.5.

„Personeelsuitgaven” omvatten de salarissen van leden, statutair personeel, arbeidscontractanten en tijdelijk personeel.

| 4.6. | De „uitgaven in verband met activa” bestaan uit de waardevermindering/afschrijving van de materiële en immateriële activa. |
| --- | --- |

4.6.

De „uitgaven in verband met activa” bestaan uit de waardevermindering/afschrijving van de materiële en immateriële activa.

| 4.7. | De voornaamste posten van de rubriek „Overige administratieve uitgaven” waren: |
| --- | --- |

4.7.

De voornaamste posten van de rubriek „Overige administratieve uitgaven” waren:

| — | informatica en telecommunicatie |
| --- | --- |

—

informatica en telecommunicatie

| — | kosten van dienstreizen |
| --- | --- |

—

kosten van dienstreizen

| — | schoonmaak- en beveiligingsdiensten. |
| --- | --- |

—

schoonmaak- en beveiligingsdiensten.

| 4.8. | „Operationele uitgaven” ontstaan onder meer uit wisselkoersverliezen. |
| --- | --- |

4.8.

„Operationele uitgaven” ontstaan onder meer uit wisselkoersverliezen.

| 4.9. | „Financiële ontvangsten” bestaan uit op de lopende rekening en de trustrekening van de Rekenkamer ontvangen bankrente. |
| --- | --- |

4.9.

„Financiële ontvangsten” bestaan uit op de lopende rekening en de trustrekening van de Rekenkamer ontvangen bankrente.

| 4.10. | „Financiële uitgaven” zijn over de lopende rekening en de trustrekening van de Rekenkamer geheven bankkosten. |
| --- | --- |

4.10.

„Financiële uitgaven” zijn over de lopende rekening en de trustrekening van de Rekenkamer geheven bankkosten.

5.   
  Andere significante vermeldingen

5.1.   Voorwaardelijke activa

De volgende bankgaranties zijn ingevolge contractuele verplichtingen door dienstverleners verstrekt:

| (euro) |
| --- |
| | 31 december 2016 | 31 december 2015 |
| Renovatie gebouw | 251 139 | 80 353 |
| Projectbeheer K3-gebouw | 10 339 | 110 339 |
| Verzekeringsmaatschappij | 1 361 | 1 361 |
| Telecommunicatie | 20 000 | 20 000 |
| Methodologische steun voor EMAS | 4 680 | 4 680 |
| Totaal | 287 519 | 216 733 |

(euro)

31 december 2016

31 december 2015

Renovatie gebouw

251 139

80 353

Projectbeheer K3-gebouw

10 339

110 339

Verzekeringsmaatschappij

1 361

1 361

Telecommunicatie

20 000

20 000

Methodologische steun voor EMAS

4 680

4 680

Totaal

287 519

216 733

5.2.   Vastleggingen voor toekomstige financiering

| (euro) |
| --- |
| | 31 december 2016 | 31 december 2015 |
| Operationele lease voor gebouwen | 875 000 | 797 500 |
| Operationele lease voor IT-materiaal, auto's en andere uitrusting | 2 156 313 | 1 350 635 |
| Subtotaal | 3 031 313 | 2 148 135 |
| Vastleggingen ten laste van nog niet gebruikte kredieten — RAL („Restant à liquider”) — na aftrek van te betalen kosten voor 2016 | 8 166 271 | 7 253 338 |
| Totaal | 11 197 584 | 9 401 473 |

(euro)

31 december 2016

31 december 2015

Operationele lease voor gebouwen

875 000

797 500

Operationele lease voor IT-materiaal, auto's en andere uitrusting

2 156 313

1 350 635

Subtotaal

3 031 313

2 148 135

Vastleggingen ten laste van nog niet gebruikte kredieten — RAL („Restant à liquider”) — na aftrek van te betalen kosten voor 2016

8 166 271

7 253 338

Totaal

11 197 584

9 401 473

De RAL is een element van de begrotingsboekhouding dat de waarde van de nog af te wikkelen vastleggingen weergeeft. Dat is het verschil tussen de aangegane verbintenissen en de betalingen, dat ontstaat door het tijdsverloop tussen het aangaan van een verbintenis en het verrichten van de desbetreffende betaling.

5.3.   Bouwprojecten van de Rekenkamer

De Rekenkamer nam haar hoofdkantoor (het „K1”-gebouw) in 1988 in gebruik en kocht dit en de grond waarop het staat in 1990 aan. In 1999 tekende de Rekenkamer een kaderovereenkomst met de Luxemburgse staat waarmee zij het recht verkreeg een tweede stuk grond gedurende 49 jaar (eenmaal te verlengen) te gebruiken voor de bouw van een uitbreiding (het „K2”-gebouw) in ruil voor de betaling van één euro. Voor de tweede uitbreiding, het „K3”-gebouw, moesten de Luxemburgse staat en de Rekenkamer echter een nieuwe kaderovereenkomst sluiten vanwege verschillende regelingen voor de projectuitvoering; dat gebeurde op 22 februari 2008.

De beide terreinen voor de bovengenoemde twee uitbreidingen („K2” en „K3”) heeft de staat verkocht aan de Rekenkamer voor het symbolische bedrag van één euro.

Mocht de Rekenkamer harerzijds ooit overwegen een van de gebouwen aan een andere partij dan een uniaal orgaan of instelling af te staan, dan zal zij voor het symbolische bedrag van één euro het terrein in eigendom teruggeven aan de staat; deze beschikt tevens over een optie, het gebouw voor een door een onafhankelijke deskundige vast te stellen bedrag te kopen. Ingeval de staat besluit van deze optie geen gebruik te maken, zal hij het recht om het terrein te gebruiken aan de kopers van het gebouw overdragen.

5.4.   Voorwaardelijke verplichtingen

Er zijn geen voorwaardelijke verplichtingen.

---

(1)  De bijgevoegde toelichting maakt integrerend deel uit van deze financiële staten.

(1)  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

(2)  PB L 362 van 31.12.2012, blz. 1.

---

BEGROTINGSINFORMATIE OVER HET BEGROTINGSJAAR 2016

A.   Berekening van het begrotingsresultaat

Het begrotingsresultaat van het jaar wordt berekend op basis van de cijfers van de begrotingsuitvoering.

| (euro) |
| --- |
| Betalingen ten laste van kredieten van het jaar 2016 | (126 932 174 ) |
| Betalingen ten laste van overgedragen betalingskredieten | (8 724 144 ) |
| Betalingen ten laste van kredieten i.v.m. bestemmingsontvangsten | (24 845 ) |
| Invorderingsopdrachten van het jaar, geïnd tijdens het jaar 2016 | 20 272 767 |
| Budgettaire invorderingsopdrachten afgegeven vóór 2016 en geïnd gedurende 2016 | 6 250 |
| Aanpassing van invorderingsopdrachten van voorgaande jaren | — |
| Naar 2016 overgedragen betalingskredieten | (9 303 863 ) |
| Uit voorgaande jaren overgedragen kredieten | 9 235 061 |
| Aanpassing in verband met overdrachten uit het voorgaande jaar van per 31.12 beschikbare kredieten afkomstig uit bestemmingsontvangsten | 62 478 |
| Begrotingsresultaat | (115 408 470 ) |

(euro)

Betalingen ten laste van kredieten van het jaar 2016

(126 932 174 )

Betalingen ten laste van overgedragen betalingskredieten

(8 724 144 )

Betalingen ten laste van kredieten i.v.m. bestemmingsontvangsten

(24 845 )

Invorderingsopdrachten van het jaar, geïnd tijdens het jaar 2016

20 272 767

Budgettaire invorderingsopdrachten afgegeven vóór 2016 en geïnd gedurende 2016

6 250

Aanpassing van invorderingsopdrachten van voorgaande jaren

—

Naar 2016 overgedragen betalingskredieten

(9 303 863 )

Uit voorgaande jaren overgedragen kredieten

9 235 061

Aanpassing in verband met overdrachten uit het voorgaande jaar van per 31.12 beschikbare kredieten afkomstig uit bestemmingsontvangsten

62 478

Begrotingsresultaat

(115 408 470 )

B.   Aansluiting van het economisch resultaat met het begrotingsresultaat

| (euro) |
| --- |
| Economisch jaarresultaat | (3 583 780 ) |
| Aanpassing voor posten in het economisch resultaat maar niet in het begrotingsresultaat | (101 600 197 ) |
| | Verschil transitorische posten eind voorgaand jaar/eind lopend jaar | (1 274 563 ) |
| | Bedrag uit verbindingsrekening met de Commissie, geboekt op de economische resultatenrekening | (116 700 000 ) |
| | Onbetaalde facturen aan het eind van het jaar, geboekt onder lasten (klasse 6) | (407 496 ) |
| | Waardevermindering immateriële en materiële vaste activa | 7 989 618 |
| | Voorzieningen | — |
| | Waardevermindering | — |
| | Nog niet geïnde, in 2016 afgegeven invorderingsopdrachten in klasse 7 | — |
| | Betalingen ten laste van overgedragen betalingskredieten | 8 724 144 |
| | Overig | 85 193 |
| | Wisselkoersverschillen | (17 093 ) |
| Aanpassing voor posten in het begrotingsresultaat maar niet in het economisch resultaat | (10 224 493 ) |
| | Verwerving van activa (betaald gedurende het jaar) | (1 500 283 ) |
| | Vóór 2016 afgegeven invorderingsopdrachten, geïnd tijdens het jaar | 6 250 |
| | Naar 2016 overgedragen betalingskredieten | (9 303 863 ) |
| | Annulering van ongebruikte, uit het voorgaande jaar overgedragen betalingskredieten | 510 917 |
| | Aanpassing in verband met overdrachten uit het voorgaande jaar van per 31.12 beschikbare kredieten afkomstig uit bestemmingsontvangsten | 62 479 |
| | Betalingen voor pensioenen (dit zijn begrotingsbetalingen, maar geboekt ten laste van voorzieningen) | — |
| | Overig | 7 |
| Begrotingsresultaat | (115 408 470 ) |

(euro)

Economisch jaarresultaat

(3 583 780 )

Aanpassing voor posten in het economisch resultaat maar niet in het begrotingsresultaat

(101 600 197 )

Verschil transitorische posten eind voorgaand jaar/eind lopend jaar

(1 274 563 )

Bedrag uit verbindingsrekening met de Commissie, geboekt op de economische resultatenrekening

(116 700 000 )

Onbetaalde facturen aan het eind van het jaar, geboekt onder lasten (klasse 6)

(407 496 )

Waardevermindering immateriële en materiële vaste activa

7 989 618

Voorzieningen

—

Waardevermindering

—

Nog niet geïnde, in 2016 afgegeven invorderingsopdrachten in klasse 7

—

Betalingen ten laste van overgedragen betalingskredieten

8 724 144

Overig

85 193

Wisselkoersverschillen

(17 093 )

Aanpassing voor posten in het begrotingsresultaat maar niet in het economisch resultaat

(10 224 493 )

Verwerving van activa (betaald gedurende het jaar)

(1 500 283 )

Vóór 2016 afgegeven invorderingsopdrachten, geïnd tijdens het jaar

6 250

Naar 2016 overgedragen betalingskredieten

(9 303 863 )

Annulering van ongebruikte, uit het voorgaande jaar overgedragen betalingskredieten

510 917

Aanpassing in verband met overdrachten uit het voorgaande jaar van per 31.12 beschikbare kredieten afkomstig uit bestemmingsontvangsten

62 479

Betalingen voor pensioenen (dit zijn begrotingsbetalingen, maar geboekt ten laste van voorzieningen)

—

Overig

7

Begrotingsresultaat

(115 408 470 )

---

ONAFHANKELIJK VERSLAG OVER DE BETROUWBAARHEID

Aan het management van

de Europese Rekenkamer

Wij hebben onderzocht of de door de Europese Commissie aan de Europese Rekenkamer (hierna de „Rekenkamer”) toegewezen financiële middelen voor de gestelde doelen zijn gebruikt en of de door de ordonnateurs ingestelde controleprocedures de nodige waarborgen bieden betreffende de conformiteit van de financiële verrichtingen met de toepasselijke voorschriften en regelgeving voor de financiële middelen die ter beschikking werden gesteld en werden gebruikt voor de periode van 1 januari 2016 tot 31 december 2016.

Het voeren van de boekhouding en de administratie en het vaststellen en in stand houden van passende controles valt onder de verantwoordelijkheid van het management van de Rekenkamer. Onze verantwoordelijkheid bestaat in het geven van een oordeel op basis van ons onderzoek.

Wij verrichtten ons onderzoek overeenkomstig de internationale standaard inzake controleopdrachten „controleopdrachten buiten controles of beoordelingen van historische financiële informatie” (ISAE 3000), zoals vastgesteld door de „Commission de Surveillance du Secteur Financier”. Deze standaard schrijft voor dat wij ons onderzoek zodanig plannen en verrichten dat er redelijke zekerheid bestaat dat misbruik van de middelen dat van materieel belang is voor de boekhouding van de Rekenkamer, wordt ontdekt. Ons werk bestond hoofdzakelijk in het toetsings- en steekproefsgewijs onderzoeken van bewijs ter onderbouwing van het feit dat:

| — | de aan de Rekenkamer toegewezen middelen voor de gestelde doelen zijn gebruikt; |
| --- | --- |

—

de aan de Rekenkamer toegewezen middelen voor de gestelde doelen zijn gebruikt;

| — | de bestaande controleprocedures de noodzakelijke waarborgen bieden betreffende de conformiteit van de financiële verrichtingen met de toepasselijke voorschriften en regelgeving. |
| --- | --- |

—

de bestaande controleprocedures de noodzakelijke waarborgen bieden betreffende de conformiteit van de financiële verrichtingen met de toepasselijke voorschriften en regelgeving.

Als criteria hebben wij voor ons onderzoek de volgende voorschriften en regelgeving gehanteerd:

| — | Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (hierna „begroting”) en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (hierna het „Financieel Reglement”); |
| --- | --- |

—

Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (hierna „begroting”) en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (hierna het „Financieel Reglement”);

| — | Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (hierna de „uitvoeringsvoorschriften”); |
| --- | --- |

—

Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (hierna de „uitvoeringsvoorschriften”);

| — | Reglement van orde van de Rekenkamer van 11 maart 2010, met name artikel 15 daarvan, en Besluit nr. 26-2010 van 11 maart 2010, zoals gewijzigd door de Rekenkamer op 3 april 2014 tot vaststelling van de uitvoeringsvoorschriften voor het reglement van orde, met name artikel 38 van dat besluit; |
| --- | --- |

—

Reglement van orde van de Rekenkamer van 11 maart 2010, met name artikel 15 daarvan, en Besluit nr. 26-2010 van 11 maart 2010, zoals gewijzigd door de Rekenkamer op 3 april 2014 tot vaststelling van de uitvoeringsvoorschriften voor het reglement van orde, met name artikel 38 van dat besluit;

| — | Besluit nr. 54-2016 van de Europese Rekenkamer van 12 september 2016 betreffende de interne regels voor de uitvoering van haar begroting. Deze bepalingen maken deel uit van de in de Verdragen vastgelegde procedures of de op grond daarvan gesloten overeenkomsten welke betrekking hebben op de operationele procedure in verband met de begrotingsuitvoering. |
| --- | --- |

—

Besluit nr. 54-2016 van de Europese Rekenkamer van 12 september 2016 betreffende de interne regels voor de uitvoering van haar begroting. Deze bepalingen maken deel uit van de in de Verdragen vastgelegde procedures of de op grond daarvan gesloten overeenkomsten welke betrekking hebben op de operationele procedure in verband met de begrotingsuitvoering.

Met name de volgende interne regels zijn als criteria gehanteerd:

| — | Artikel 7.1 — Ondertekening — „Elk van de partijen die zijn betrokken bij het voorbereiden, controleren en registreren van verrichtingen ter vaststelling en invordering van ontvangsten, of ter vastlegging van bedragen en ter verrichting van betalingen, tekent voor deze betrokkenheid met vermelding van de datum”. |
| --- | --- |

—

Artikel 7.1 — Ondertekening — „Elk van de partijen die zijn betrokken bij het voorbereiden, controleren en registreren van verrichtingen ter vaststelling en invordering van ontvangsten, of ter vastlegging van bedragen en ter verrichting van betalingen, tekent voor deze betrokkenheid met vermelding van de datum”.

| — | Artikel 8 — Bouwprojecten — „De president dient elk bouwproject dat waarschijnlijk aanzienlijke financiële gevolgen zal hebben voor de begroting van de Rekenkamer voor te leggen aan het Europees Parlement en de Raad. Voordat de Rekenkamer enige contractuele verbintenis inzake een dergelijk project goedkeurt, moet de bevoegde dienst een verklarend document afgeven waarin de verenigbaarheid van het project met het financiële kader wordt aangetoond”. |
| --- | --- |

—

Artikel 8 — Bouwprojecten — „De president dient elk bouwproject dat waarschijnlijk aanzienlijke financiële gevolgen zal hebben voor de begroting van de Rekenkamer voor te leggen aan het Europees Parlement en de Raad. Voordat de Rekenkamer enige contractuele verbintenis inzake een dergelijk project goedkeurt, moet de bevoegde dienst een verklarend document afgeven waarin de verenigbaarheid van het project met het financiële kader wordt aangetoond”.

| — | Artikel 11.2 — „De personen die gemachtigd zijn tot ondertekening van overschrijvingsopdrachten moeten, alvorens te ondertekenen, specifiek nagaan of de overschrijvingsopdrachten overeenstemmen met de betalingsopdracht”. |
| --- | --- |

—

Artikel 11.2 — „De personen die gemachtigd zijn tot ondertekening van overschrijvingsopdrachten moeten, alvorens te ondertekenen, specifiek nagaan of de overschrijvingsopdrachten overeenstemmen met de betalingsopdracht”.

| — | Artikel 17.2 — „Het verzoek om overschrijving moet vergezeld gaan van de in artikel 17, lid 2, genoemde informatie”. |
| --- | --- |

—

Artikel 17.2 — „Het verzoek om overschrijving moet vergezeld gaan van de in artikel 17, lid 2, genoemde informatie”.

| — | Artikel 18.4 — „De rekenplichtige geeft de ordonnateurs via het centrale IT-systeem een lijst van over te dragen bedragen. Het is de verantwoordelijkheid van de ordonnateurs ervoor te zorgen dat aan het eind van het jaar alleen die bedragen worden overgedragen waarvoor hiertoe een wettelijke verplichting bestaat”. |
| --- | --- |

—

Artikel 18.4 — „De rekenplichtige geeft de ordonnateurs via het centrale IT-systeem een lijst van over te dragen bedragen. Het is de verantwoordelijkheid van de ordonnateurs ervoor te zorgen dat aan het eind van het jaar alleen die bedragen worden overgedragen waarvoor hiertoe een wettelijke verplichting bestaat”.

| — | Artikel 20.1 — Eigendomsinventaris — „Overeenkomstig de door de secretaris-generaal na overleg met de rekenplichtige vastgestelde procedures wordt een voor alle ordonnateurs gemeenschappelijke inventaris van de materiële activa bijgehouden”. |
| --- | --- |

—

Artikel 20.1 — Eigendomsinventaris — „Overeenkomstig de door de secretaris-generaal na overleg met de rekenplichtige vastgestelde procedures wordt een voor alle ordonnateurs gemeenschappelijke inventaris van de materiële activa bijgehouden”.

| — | Artikel 22.1 — Minimumprocedures voor beheer en interne beheersing — „De procedures voor beheer en interne beheersing worden door de ordonnateurs opgesteld met inachtneming van de door de Rekenkamer vastgestelde minimumnormen voor de interne beheersing.” |
| --- | --- |

—

Artikel 22.1 — Minimumprocedures voor beheer en interne beheersing — „De procedures voor beheer en interne beheersing worden door de ordonnateurs opgesteld met inachtneming van de door de Rekenkamer vastgestelde minimumnormen voor de interne beheersing.”

Wij zijn van mening dat met ons onderzoek een redelijke grondslag is gelegd ter onderbouwing van ons oordeel.

Op basis van onze in dit verslag omschreven werkzaamheden is niets onder onze aandacht gekomen dat ons in enig materieel opzicht en op grond van de hiervoor vermelde criteria doet aannemen:

| — | dat de aan de Rekenkamer toegewezen middelen niet voor de gestelde doelen zijn gebruikt; |
| --- | --- |

—

dat de aan de Rekenkamer toegewezen middelen niet voor de gestelde doelen zijn gebruikt;

| — | dat de bestaande controleprocedures niet de noodzakelijke waarborgen bieden dat de financiële verrichtingen in overeenstemming zijn met de toepasselijke voorschriften en regelgeving. |
| --- | --- |

—

dat de bestaande controleprocedures niet de noodzakelijke waarborgen bieden dat de financiële verrichtingen in overeenstemming zijn met de toepasselijke voorschriften en regelgeving.

Ons verslag heeft slechts het in de eerste alinea gestelde doel en dient uitsluitend te uwer informatie, en mag voor geen enkel ander doel worden gebruikt, noch worden verspreid onder derden, behoudens ter bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Luxemburg, 24 mei 2017.

PricewaterhouseCoopers, Société coopérative

Réviseur d’entreprises

vertegenwoordigd door

Rima ADAS

---