# Publicatieblad C 386/2019

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 386 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 62e jaargang14 november 2019 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 386

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

62e jaargang14 november 2019

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | II   Mededelingen |
| | GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARINGEN |
| | Raad |
| 2019/C 386/01 | Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad | 1 |

Inhoud

Bladzijde

II   Mededelingen

GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARINGEN

Raad

2019/C 386/01

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad

1

---

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Raad |
| 2019/C 386/02 | De EU-lijst van jurisdicties die niet-coöperatief zijn op belastinggebied — Verslag van de Groep gedragscode (belastingregeling ondernemingen) met het voorstel om de bijlagen bij de conclusies van de Raad van 12 maart 2019 te wijzigen, met inbegrip van het schrappen van één jurisdictie van de lijst | 2 |
| | Europese Commissie |
| 2019/C 386/03 | Wisselkoersen van de euro — 13 november 2019 | 5 |
| 2019/C 386/04 | Mededeling van de Commissie Richtsnoeren inzake de uitvoer, wederuitvoer en invoer van en de handel binnen de Unie in hoorn van neushoorns | 6 |
| 2019/C 386/05 | Mededeling van de Commissie Richtsnoeren betreffende de toepassing van vrijstellingen op grond van de richtlijn milieueffectbeoordeling (Richtlijn 2011/92/EU van het Europees Parlement en de Raad, zoals gewijzigd bij Richtlijn 2014/52/EU) — artikel 1, lid 3, en artikel 2, leden 4 en 5 | 12 |
| 2019/C 386/06 | Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities, uitgebracht op zijn bijeenkomst van 5 juli 2019, betreffende een voorontwerp van besluit over zaak AT.40432 — Fanartikelen met figuren Verslaggever: Slovenië (
  1
  ) | 21 |
| 2019/C 386/07 | Eindverslag van de raadadviseur-auditeur Zaak AT.40432 — Fanartikelen met figuren (
  1
  ) | 22 |
| 2019/C 386/08 | Samenvatting van het besluit van de Commissie van 9 juli 2019 in verband met een procedure op grond van artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 53 van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (Zaak AT.40432 — Fanartikelen met figuren) (Kennisgeving geschied onder nummer C(2019) 5087 final)
   (
  1
  ) | 24 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Raad

2019/C 386/02

De EU-lijst van jurisdicties die niet-coöperatief zijn op belastinggebied — Verslag van de Groep gedragscode (belastingregeling ondernemingen) met het voorstel om de bijlagen bij de conclusies van de Raad van 12 maart 2019 te wijzigen, met inbegrip van het schrappen van één jurisdictie van de lijst

2

Europese Commissie

2019/C 386/03

Wisselkoersen van de euro — 13 november 2019

5

2019/C 386/04

Mededeling van de Commissie Richtsnoeren inzake de uitvoer, wederuitvoer en invoer van en de handel binnen de Unie in hoorn van neushoorns

6

2019/C 386/05

Mededeling van de Commissie Richtsnoeren betreffende de toepassing van vrijstellingen op grond van de richtlijn milieueffectbeoordeling (Richtlijn 2011/92/EU van het Europees Parlement en de Raad, zoals gewijzigd bij Richtlijn 2014/52/EU) — artikel 1, lid 3, en artikel 2, leden 4 en 5

12

2019/C 386/06

Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities, uitgebracht op zijn bijeenkomst van 5 juli 2019, betreffende een voorontwerp van besluit over zaak AT.40432 — Fanartikelen met figuren Verslaggever: Slovenië (
  1
  )

1

21

2019/C 386/07

Eindverslag van de raadadviseur-auditeur Zaak AT.40432 — Fanartikelen met figuren (
  1
  )

1

22

2019/C 386/08

Samenvatting van het besluit van de Commissie van 9 juli 2019 in verband met een procedure op grond van artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 53 van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (Zaak AT.40432 — Fanartikelen met figuren) (Kennisgeving geschied onder nummer C(2019) 5087 final)
   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2019) 5087 final)

1

24

---

| | V   Adviezen |
| --- | --- |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID |
| | Europese Commissie |
| 2019/C 386/09 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.9567 — PGGM/Macquarie/Genesee &Wyoming Australia) Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  ) | 28 |
| 2019/C 386/10 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.9580 — Permira/Smith & Wiliamson) Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  ) | 30 |
| 2019/C 386/11 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.9611 — Pavilion Energy/Iberdrola Group (European LNG Asset Portfolio)) Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  ) | 32 |

V   Adviezen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

2019/C 386/09

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.9567 — PGGM/Macquarie/Genesee &Wyoming Australia) Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  )

1

28

2019/C 386/10

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.9580 — Permira/Smith & Wiliamson) Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  )

1

30

2019/C 386/11

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.9611 — Pavilion Energy/Iberdrola Group (European LNG Asset Portfolio)) Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  )

1

32

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst. |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst.

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

II Mededelingen

GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARINGEN

Raad

| 14.11.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 386/1 |
| --- | --- | --- | --- |

14.11.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 386/1

---

Gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad

(2019/C 386/01)

Verwacht wordt dat het Europees Grens- en kustwachtagentschap de komende jaren, gezien de uitzonderlijke behoeften, moeilijkheden zal ondervinden om gekwalificeerd personeel met een zo breed mogelijke geografische spreiding aan te werven, op te leiden en te behouden. Gezien het mandaat van het Agentschap en het grote aantal personen dat daar werkzaam is, is het essentieel om naar mechanismen te zoeken die de aantrekkelijkheid van het Agentschap als werkgever kunnen waarborgen door de beloning van het personeel van het Agentschap in Warschau in overeenstemming met het toepasselijke Unierecht aan te passen.

Het Europees Parlement en de Raad roepen de Commissie dan ook op de grondslag en modaliteiten van een dergelijk passend mechanisme te beoordelen, met name bij het indienen van voorstellen voor de herziening van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Unie en de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Unie, vervat in Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 259/68 van de Raad (1). Dergelijke mechanismen zijn in verhouding tot het belang van de nagestreefde doelstellingen en geven geen aanleiding tot een ongelijke behandeling van het personeel van de instellingen, organen en instanties van de Unie als deze instellingen, organen en instanties van de Unie te maken krijgen met een soortgelijke situatie.

---

(1)  PB L 56 van 4.3.1968, blz. 1.

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Raad

| 14.11.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 386/2 |
| --- | --- | --- | --- |

14.11.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 386/2

---

De EU-lijst van jurisdicties die niet-coöperatief zijn op belastinggebied — Verslag van de Groep gedragscode (belastingregeling ondernemingen) met het voorstel om de bijlagen bij de conclusies van de Raad van 12 maart 2019 te wijzigen, met inbegrip van het schrappen van één jurisdictie van de lijst

(2019/C 386/02)

Met ingang van de dag van bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie worden de bijlagen I en II bij de conclusies van de Raad van 12 maart 2019 over de herziene EU-lijst van jurisdicties die niet-coöperatief zijn op belastinggebied (1), als gewijzigd op 22 mei 2019 (2), 21 juni 2019 (3) en 17 oktober 2019 (4), vervangen door de volgende nieuwe bijlagen I en II:

„BIJLAGE I

De EU-lijst van jurisdicties die niet-coöperatief zijn op belastinggebied

1.   Amerikaans Samoa

Amerikaans Samoa wisselt niet automatisch financiële inlichtingen uit, heeft het gewijzigde Multilateraal Verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken van de OESO niet ondertekend en geratificeerd, ook niet via de jurisdictie waarvan het afhankelijk is, heeft niet toegezegd de BEPS-minimumnormen toe te passen en heeft niet toegezegd deze punten aan te pakken.

2.   Fiji

Fiji heeft zijn schadelijke preferentiële belastingregeling nog niet gewijzigd of geschrapt.

De toezegging van Fiji om uiterlijk eind 2019 te voldoen aan de criteria 1.2, 1.3 en 3.1 zal verder worden gemonitord.

3.   Guam

Guam wisselt niet automatisch financiële inlichtingen uit, heeft het gewijzigde Multilateraal Verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken van de OESO niet ondertekend en geratificeerd, ook niet via de jurisdictie waarvan het afhankelijk is, heeft niet toegezegd de BEPS-minimumnormen toe te passen en heeft niet toegezegd deze punten aan te pakken.

4.   Oman

Oman wisselt niet automatisch financiële inlichtingen uit, heeft het gewijzigde Multilateraal Verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken van de OESO niet ondertekend en geratificeerd, en heeft deze punten nog niet opgelost.

5.   Samoa

Samoa heeft een schadelijke preferentiële belastingregeling en heeft niet toegezegd dit punt aan te pakken.

Voorts had Samoa toegezegd uiterlijk eind 2018 te voldoen aan criterium 3.1, maar dat is niet het geval.

6.   Trinidad en Tobago

Trinidad en Tobago heeft voor de uitwisseling van inlichtingen op verzoek een rating “non-compliant” (niet-conform) gekregen van het Mondiaal Forum inzake transparantie en uitwisseling van inlichtingen voor belastingdoeleinden.

De toezegging van Trinidad en Tobago om uiterlijk eind 2019 aan de criteria 1.1, 1.2, 1.3 en 2.1 te voldoen, zal worden gemonitord.

7.   Amerikaanse Maagdeneilanden

De Amerikaanse Maagdeneilanden wisselen niet automatisch financiële inlichtingen uit, hebben het gewijzigde Multilateraal Verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken van de OESO niet ondertekend en geratificeerd, ook niet via de jurisdictie waarvan zij afhankelijk zijn, hebben schadelijke preferentiële belastingregelingen, hebben niet toegezegd de BEPS-minimumnormen toe te passen en hebben niet toegezegd deze punten aan te pakken.

8.   Vanuatu

Vanuatu faciliteert offshoreconstructies en -regelingen waarmee winsten zonder reële economische substantie worden aangetrokken, en heeft dit punt nog niet opgelost.

„BIJLAGE II

Stand van zaken van de samenwerking met de EU in verband met de gedane toezeggingen inzake de toepassing van de beginselen inzake goed fiscaal bestuur

1.   Transparantie

1.1.   Toezegging om de automatische uitwisseling van inlichtingen in te voeren door de ondertekening van de multilaterale overeenkomst tussen bevoegde autoriteiten, of via bilaterale overeenkomsten

De volgende jurisdicties hebben toegezegd de automatische uitwisseling van inlichtingen uiterlijk eind 2019 in te voeren:

Palau en Turkije

1.2.   Lidmaatschap van het Mondiaal Forum inzake transparantie en uitwisseling van inlichtingen voor belastingdoeleinden (“Mondiaal Forum”) en een bevredigende rating inzake de uitwisseling van inlichtingen op verzoek

De volgende jurisdicties, die hadden toegezegd om uiterlijk eind 2018 een bevredigende rating te hebben, wachten op een aanvullende evaluatie door het Mondiaal Forum:

Anguilla, Marshalleilanden en Curaçao

De volgende jurisdicties hebben toegezegd om uiterlijk eind 2019 lid te worden van het Mondiaal Forum en/of een bevredigende rating te hebben:

Jordanië, Palau, Turkije en Vietnam

1.3.   Het Multilateraal Verdrag inzake wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken van de OESO (“het WABB-verdrag”) ondertekenen en ratificeren, of een netwerk van regelingen hebben dat alle EU-lidstaten omvat

De volgende jurisdicties hebben toegezegd om uiterlijk eind 2019 het WABB-verdrag te ondertekenen en te ratificeren, of over een netwerk van regelingen te beschikken dat alle EU-lidstaten omvat:

Armenië, Bosnië en Herzegovina, Botswana, Kaapverdië, Eswatini, Jordanië, Maldiven, Mongolië, Montenegro, Namibië, Palau, Thailand en Vietnam

2.   Eerlijke belastingheffing

2.1.   Schadelijke belastingregelingen

De volgende jurisdictie, die had toegezegd haar schadelijke belastingregelingen inzake productieactiviteiten en soortgelijke niet zeer mobiele activiteiten uiterlijk eind 2018 te wijzigen of op te heffen, en concrete vorderingen heeft aangetoond bij het doorvoeren van deze hervormingen in 2018, heeft tot eind 2019 gekregen om haar wetgeving aan te passen:

Marokko

De volgende jurisdicties, die hadden toegezegd hun schadelijke belastingregelingen uiterlijk eind 2018 te wijzigen of op te heffen maar dit, ondanks concrete vorderingen in 2018, niet konden vanwege echte institutionele of constitutionele kwesties, hebben tot eind 2019 gekregen om hun wetgeving aan te passen:

Cookeilanden en Maldiven.

De volgende jurisdicties hebben toegezegd schadelijke belastingregelingen uiterlijk 2019 te wijzigen of op te heffen:

Antigua en Barbuda, Australië, Belize, Curaçao, Marokko, Namibië, Saint Kitts en Nevis, Saint Lucia en Seychellen

De volgende jurisdictie heeft toegezegd een schadelijke belastingregeling uiterlijk eind 2020 te wijzigen of op te heffen:

Jordanië

2.2.   Belastingregelingen die offshoreconstructies faciliteren waarmee winsten worden aangetrokken zonder dat er sprake is van enige daadwerkelijke economische activiteit

De volgende jurisdicties, die hebben toegezegd de punten van zorg in verband met de economische substantie op het gebied van collectieve beleggingsfondsen aan te pakken, een positieve dialoog met de groep zijn aangegaan en bereid blijven tot samenwerking, hebben tot eind 2019 gekregen om hun wetgeving aan te passen:

Bahama's, Bermuda, Britse Maagdeneilanden en Kaaimaneilanden

De volgende jurisdictie heeft toegezegd de problemen met betrekking tot de economische substantie uiterlijk eind 2019 aan te pakken:

Barbados

3.   BEPS-bestrijdingsmaatregelen

3.1.   Lidmaatschap van het Inclusief Kader inzake BEPS of toezegging om OESO-minimumnormen inzake de bestrijding van BEPS in te voeren

De volgende jurisdicties hebben toegezegd uiterlijk eind 2019 lid te worden van het Inclusief Kader inzake BEPS, of OESO-minimumnormen inzake de bestrijding van BEPS in te voeren:

Jordanië en Montenegro

De volgende jurisdicties hebben toegezegd lid te worden van het Inclusief Kader inzake BEPS of OESO-minimumnormen inzake de bestrijding van BEPS in te voeren, indien en wanneer dit relevant wordt:

Nauru, Niue en Palau..

---

(1)  PB C 114 van 26.3.2019, blz. 2.

1

(2)  PB C 176 van 22.5.2019, blz. 2.

2

(3)  PB C 210 van 21.6.2019, blz. 8.

3

(4)  PB C 351 van 17.10.2019, blz. 7.

4

---

Europese Commissie

| 14.11.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 386/5 |
| --- | --- | --- | --- |

14.11.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 386/5

---

Wisselkoersen van de euro (1)

13 november 2019

(2019/C 386/03)

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,1006 |
| JPY | Japanse yen | 119,79 |
| DKK | Deense kroon | 7,4725 |
| GBP | Pond sterling | 0,85760 |
| SEK | Zweedse kroon | 10,7353 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,0894 |
| ISK | IJslandse kroon | 137,70 |
| NOK | Noorse kroon | 10,1390 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 25,591 |
| HUF | Hongaarse forint | 334,75 |
| PLN | Poolse zloty | 4,2874 |
| RON | Roemeense leu | 4,7633 |
| TRY | Turkse lira | 6,3316 |
| AUD | Australische dollar | 1,6127 |
| CAD | Canadese dollar | 1,4592 |
| HKD | Hongkongse dollar | 8,6204 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,7228 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,5000 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 288,15 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 16,4441 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 7,7281 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,4415 |
| IDR | Indonesische roepia | 15 522,75 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,5713 |
| PHP | Filipijnse peso | 56,025 |
| RUB | Russische roebel | 70,8149 |
| THB | Thaise baht | 33,277 |
| BRL | Braziliaanse real | 4,6017 |
| MXN | Mexicaanse peso | 21,3723 |
| INR | Indiase roepie | 79,3190 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,1006

JPY

Japanse yen

119,79

DKK

Deense kroon

7,4725

GBP

Pond sterling

0,85760

SEK

Zweedse kroon

10,7353

CHF

Zwitserse frank

1,0894

ISK

IJslandse kroon

137,70

NOK

Noorse kroon

10,1390

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

25,591

HUF

Hongaarse forint

334,75

PLN

Poolse zloty

4,2874

RON

Roemeense leu

4,7633

TRY

Turkse lira

6,3316

AUD

Australische dollar

1,6127

CAD

Canadese dollar

1,4592

HKD

Hongkongse dollar

8,6204

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,7228

SGD

Singaporese dollar

1,5000

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 288,15

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

16,4441

CNY

Chinese yuan renminbi

7,7281

HRK

Kroatische kuna

7,4415

IDR

Indonesische roepia

15 522,75

MYR

Maleisische ringgit

4,5713

PHP

Filipijnse peso

56,025

RUB

Russische roebel

70,8149

THB

Thaise baht

33,277

BRL

Braziliaanse real

4,6017

MXN

Mexicaanse peso

21,3723

INR

Indiase roepie

79,3190

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

| 14.11.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 386/6 |
| --- | --- | --- | --- |

14.11.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 386/6

---

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE

Richtsnoeren inzake de uitvoer, wederuitvoer en invoer van en de handel binnen de Unie in hoorn van neushoorns

(2019/C 386/04)

1.   Achtergrondinformatie over het behoud van de neushoorn en de bedreigingen door de stroperijen de illegale handel

Alle neushoornsoorten zijn opgenomen in bijlage I bij Cites, met uitzondering van de populaties van de zuidelijke witte neushoorn (Ceratotherium simum simum) in Zuid-Afrika en Eswatini, die zijn opgenomen in bijlage II.

Het stropen van neushoorns in Afrika is gedurende zes opeenvolgende jaren, met name van 2009 tot 2015, gestegen, zij het langzamer in de periode van 2013 tot 2015, en bereikte in 2015 een piek van bijna 3,7 neushoorns per dag (1). Hoewel er sinds 2015 minder gevallen van stroperij worden gemeld, is de stroperij met ongeveer 3,1 neushoorns per dag in 2017 nog steeds op een hoog niveau. De dalende tendens sinds 2015 is ook in 2018 merkbaar: de eerste acht tot negen maanden van het jaar is het aantal gemelde gevallen van stroperij in veel landen in het verspreidingsgebied van de neushoorn laag gebleven of afgenomen (2). Desalniettemin blijven het stropen van neushoorns en de handel in hoorn van neushoorns bestaan, waardoor de eerdere groei van de populaties van de witte en zwarte neushoorn (Ceratotherium simum en Diceros biornis) dankzij de krachtige behoudsmaatregelen die de landen in het verspreidingsgebied, en in het bijzonder Zuid-Afrika, de jongste decennia hebben genomen, wordt ondermijnd.

De georganiseerde criminaliteit in de EU is ook actief bezig met de verwerving van en handel in hoorn van neushoorns. Het binnenbrengen van neushoorns en daarvan afgeleide producten in de EU voor commerciële doeleinden is niet toegestaan, maar kan onder bepaalde voorwaarden worden toegestaan voor bijvoorbeeld jachttrofeeën (3). Die jachttrofeeën worden als persoonlijke bezittingen en huisraad beschouwd op grond van artikel 57 van Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie (4). Zij mogen niet worden verkocht of anderszins voor commerciële doeleinden worden gebruikt en moeten na invoer eigendom van de jager blijven. Criminele netwerken hebben de jongste jaren de bepalingen inzake de handel in jachttrofeeën van neushoornspecimens opzettelijk misbruikt door jagers te betalen om op neushoornjacht te gaan naar bijvoorbeeld Zuid-Afrika. Uit onderzoeken in bepaalde lidstaten en derde landen is gebleken dat deze praktijk van het inhuren van “pseudojagers” en zelfs “bonafide jagers” op grote schaal wordt toegepast door criminele netwerken die in de EU actief zijn. Zodra de jagers de trofee hebben ingevoerd, nemen de netwerken de hoorns in bezit om ze vervolgens naar Azië te smokkelen.

Voordat de eerste versie van deze richtsnoeren in februari 2011 werd goedgekeurd, hadden enkele lidstaten een toename geconstateerd van de handel binnen de EU in en van de wederuitvoer van als “antiek” of “bewerkte specimens” gepresenteerde hoorns van neushoorns. In veel gevallen bleek uit onderzoek dat de motieven van de kopers weinig te maken hadden met de artistieke aard van de voorwerpen. Een aanwijzing hiervoor was dat de prijzen voor dergelijke producten hoofdzakelijk samenhingen met het gewicht ervan en niet met hun artistieke waarde.

In 2010 hebben twee lidstaten een strikte lezing van de EU-wetgeving inzake de wederuitvoer van neushoornproducten goedgekeurd. Andere lidstaten ontvingen daarna aanvragen voor wederuitvoer of verzoeken om informatie over de wijze waarop zij dergelijke aanvragen zouden behandelen. Dit wijst erop dat sommige handelaars probeerden om de twee regimes te omzeilen en andere manieren te vinden voor de wederuitvoer van de voorwerpen uit de EU.

Het aantal diefstallen van hoorns van neushoorns in musea, veilinghuizen en bij antiekwinkels en preparateurs neemt sinds kort aanzienlijk af, maar het feit dat in maart 2017 voor het eerst een neushoorn in een Europese dierentuin voor zijn hoorn werd gedood (5), wijst er eens te meer op dat de neushoorn aanhoudend wordt bedreigd.

Er bestaat een sterk vermoeden dat door de wederuitvoer van hoorns van neushoorns uit de EU de vraag naar hoorns van neushoorns, overwegend voor medisch gebruik, in Azië wordt aangewakkerd en de hoge prijzen in stand worden gehouden of zelfs nog worden opgedreven. Er lijkt in veel lidstaten sprake te zijn van gecoördineerde pogingen van enkele handelaars om hoorns van neushoorns te verwerven met als doel deze (weder) uit te voeren naar Azië. Een dergelijke grote vraag naar kostbare producten vormt op haar beurt ook een lucratieve markt die zeer aantrekkelijk is voor stropers en die illegale handel en criminele activiteiten in de hand werkt. Hierdoor is het behoud van de overgebleven neushoornpopulaties in gevaar.

2.   Doel en status van dit document

Het regelgevingskader van de Unie op het gebied van de handel in wilde dieren en planten moet worden geïnterpreteerd in het licht van de doelstellingen die ermee worden nagestreefd en het voorzorgsbeginsel en met inachtneming van recente ontwikkelingen. De lidstaten moeten de EU-wetgeving inzake de handel in wilde dieren en planten zodanig blijven toepassen dat de soort wordt beschermd en in stand wordt gehouden.

Er zijn richtsnoeren nodig om ervoor te zorgen dat alle lidstaten een gemeenschappelijke aanpak volgen voor de uitvoer en wederuitvoer van neushoornproducten (punt 3, a)), voor de handel binnen de EU in hoorn van neushoorns (punt 3, b)), voor de invoer in de EU van neushoornproducten die als “jachttrofeeën” zijn gedeclareerd (punt 4), en voor andere invoer in de EU van bewerkte en onbewerkte specimens van hoorn van neushoorns voor persoonlijk, niet-commercieel gebruik (punt 5).

Deze richtsnoeren zijn opgesteld door de diensten van de Commissie, en een ontwerp ervan werd goedgekeurd door het krachtens artikel 18 van Verordening (EG) nr. 338/97 (6) van de Raad (“de basisverordening”) opgerichte Comité voor de handel in wilde dier- en plantensoorten en daarmee door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten.

Het doel van deze richtsnoeren is de nationale autoriteiten te ondersteunen bij de toepassing van Verordening (EG) nr. 338/97. De richtsnoeren zijn niet juridisch bindend en hebben uitsluitend tot doel informatie te verstrekken over bepaalde aspecten van Verordening (EG) nr. 338/97 en Verordening (EG) nr. 865/2006 en over de maatregelen die als beste praktijk worden beschouwd. Het document treedt niet in de plaats van, voegt niets toe aan en wijzigt geen van de bepalingen van de toepasselijke Uniewetgeving. Evenmin mag het document op zichzelf worden beschouwd; het moet worden gezien in samenhang met de wetgeving, met inbegrip van andere relevante wetgeving inzake de invoer van dierlijke producten, en niet als “autonoom” referentiepunt. Alleen het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft de bevoegdheid om een bindende interpretatie van de Uniewetgeving te geven.

Het document wordt elektronisch bekendgemaakt door de diensten van de Commissie en mag door de lidstaten worden bekendgemaakt. Het Comité voor de handel in wilde dier- en plantensoorten van de Unie zal het document te zijner tijd herzien.

3.   Richtsnoeren voor de interpretatie van de EU-voorschriften inzake de uitvoer en wederuitvoer van en de handel binnen de EU in hoorn van neushoorns

Wetgevingshandelingen van de Unie moeten worden geïnterpreteerd overeenkomstig de doelstellingen ervan. Artikel 1 van Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad (“de basisverordening”) stelt dat die verordening ten doel heeft om “in het wild levende dier- en plantensoorten te beschermen en in stand te houden door de controle op het desbetreffende handelsverkeer”. De bepalingen van de verordening moeten derhalve worden uitgelegd op een wijze die in overeenstemming is met dat doel.

Bovendien bepaalt artikel 191, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dat het milieubeleid van de Unie gebaseerd moet zijn op het voorzorgsbeginsel. Dat houdt in dat indien maatregelen of beleid kunnen leiden tot ernstige en onomkeerbare schade voor de volksgezondheid of het milieu, het ontbreken van volledige wetenschappelijke zekerheid niet mag worden gebruikt als reden voor het uitstellen van kosteneffectieve maatregelen ter voorkoming van die schade. Het beginsel heeft tot doel een hoger niveau van bescherming van het milieu te waarborgen door preventieve besluitvorming in het geval van dergelijke risico’s.

Volgens de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie is het voorzorgsbeginsel onder andere van toepassing bij de interpretatie en toepassing van het milieuacquis van de Unie en derhalve ook bij de interpretatie en toepassing van de basisverordening. De lidstaten moeten het voorzorgsbeginsel toepassen bij de uitoefening van hun bevoegdheid op grond van de basisverordening (7).

a)   Aanvragen voor vergunningen of certificaten op grond van artikel 5 van Verordening (EG) nr. 338/97 (uitvoer en wederuitvoer)

Overeenkomstig artikel 5, lid 2, onder d), van de basisverordening moet bij de beoordeling van aanvragen voor de uitvoer en wederuitvoer van hoorns van neushoorns het volgende gelden: “De administratieve instantie van de lidstaat heeft via overleg met de bevoegde wetenschappelijke autoriteit de zekerheid verkregen dat er geen andere argumenten in verband met de instandhouding van de soort pleiten tegen afgifte van de uitvoervergunning” (cursivering toegevoegd). Die bepaling is van toepassing op aanvragen voor uitvoervergunningen en — op grond van artikel 5, lid 3 — op wederuitvoercertificaten voor specimens van de in de bijlagen A en B genoemde soorten. De voorwaarde geldt voor alle specimens van hoorn van neushoorns, ongeacht of deze al dan niet als “bewerkte specimens” worden beschouwd (8).

In de huidige omstandigheden, in het licht van het voorzorgsbeginsel en tenzij er sluitende wetenschappelijke bewijzen van het tegendeel aan het licht komen, moeten de lidstaten ermee rekening houden dat er inderdaad belangrijke argumenten in verband met de instandhouding van de neushoorn tegen de afgifte van uitvoervergunningen en wederuitvoercertificaten pleiten.

Het is derhalve gerechtvaardigd dat de lidstaten ervoor zorgen dat er, als tijdelijke maatregel, geen uitvoervergunningen of wederuitvoercertificaten worden afgegeven voor hoorn van neushoorns, behalve wanneer de administratieve instantie de zekerheid heeft verkregen dat de vergunning of het certificaat legitieme gebruiksdoeleinden heeft, zoals wanneer:

| i) | het voorwerp onderdeel uitmaakt van een echte uitwisseling van culturele of artistieke goederen tussen gerenommeerde instellingen (zoals musea); |
| --- | --- |

i)

het voorwerp onderdeel uitmaakt van een echte uitwisseling van culturele of artistieke goederen tussen gerenommeerde instellingen (zoals musea);

| ii) | het voorwerp een erkend kunstwerk is en de administratieve instantie ervan overtuigd is dat het door de waarde ervan zeker niet voor andere doeleinden zal worden gebruikt; |
| --- | --- |

ii)

het voorwerp een erkend kunstwerk is en de administratieve instantie ervan overtuigd is dat het door de waarde ervan zeker niet voor andere doeleinden zal worden gebruikt;

| iii) | het voorwerp niet is verkocht en een erfstuk is dat door de verhuizing van een familie of als onderdeel van een legaat wordt verhuisd, of |
| --- | --- |

iii)

het voorwerp niet is verkocht en een erfstuk is dat door de verhuizing van een familie of als onderdeel van een legaat wordt verhuisd, of

| iv) | het voorwerp onderdeel uitmaakt van een bonafide onderzoeksproject. |
| --- | --- |

iv)

het voorwerp onderdeel uitmaakt van een bonafide onderzoeksproject.

Ook moet rekening worden gehouden met eventuele strengere maatregelen van derde landen, zoals algemene invoerverboden voor hoorns van neushoorns. Voordat een lidstaat een uitvoervergunning of een wederuitvoercertificaat afgeeft onder de in dit punt vermelde voorwaarden, moet de betrokken lidstaat derhalve de Cites-autoriteiten van het land van bestemming in kennis te stellen van de transactie en hun verzoeken te controleren of zij akkoord gaan met de invoer van dat specimen.

De identiteit van zowel de exporteur als de importeur moet in elk geval worden gecontroleerd en geregistreerd (bv. door een kopie van hun identificatiedocumenten te bewaren).

b)   Aanvragen voor certificaten op grond van artikel 8, lid 3, van Verordening (EG) nr. 338/97 (handel binnen de EU)

De commerciële handel binnen de EU in de in bijlage A genoemde specimens is verboden op grond van artikel 8, lid 1, van de basisverordening. In artikel 8, lid 3, van de basisverordening is een uitzondering vastgesteld: de lidstaten kunnen van dit verbod afwijken indien aan bepaalde voorwaarden (vermeld onder a) tot en met h)) is voldaan (9). Het gebruik van het woord “kan” in artikel 8, lid 3, (10) impliceert dat de lidstaten in het algemeen niet verplicht zijn om een certificaat voor handel binnen de EU af te geven wanneer aan deze voorwaarden is voldaan, tenzij anders is voorgeschreven in de EU-wetgeving. Artikel 8, lid 3, verleent met andere woorden aan een aanvrager geen recht op een certificaat voor handel binnen de EU. De lidstaten kunnen weigeren een certificaat af te geven indien dit passend is om de soort te beschermen of het behoud ervan te garanderen, en indien de weigering niet verder gaat dan wat nodig is om dat doel te bereiken. De diensten van de Commissie en het Comité voor de handel in wilde dier- en plantensoorten van de Unie zijn van mening dat dit het geval is indien de rechtmatigheid van een transactie en de consistentie ervan met de doelstellingen van de basisverordening niet op overtuigende wijze door de aanvrager zijn aangetoond.

Als gevolg van de in het eerste punt van dit document beschreven omstandigheden mogen de lidstaten, als tijdelijke maatregel, in beginsel geen certificaten voor handel binnen de EU in hoorn van neushoorns afgeven op grond van artikel 8, lid 3.

Wanneer de autoriteiten van een lidstaat door bepalingen van het nationale recht geen certificaataanvragen op grond van artikel 8, lid 3, voor commerciële handel binnen de EU in hoorns van neushoorns mogen weigeren zoals hierboven wordt aanbevolen, en wanneer specimens voor niet-commerciële doeleinden binnen de EU worden verhandeld (eigendomsoverdracht als gevolg van schenking of erfenis ten gunste van een particuliere of openbare entiteit zoals een museum), moet de Cites-beheersinstantie van de lidstaat een op risico’s gebaseerde aanpak hanteren en certificaataanvragen voor handel binnen de EU zeer zorgvuldig onderzoeken.

Indien een certificaat voor handel binnen de EU wordt afgegeven, moet dit het betrokken voorwerp voldoende gedetailleerd beschrijven zodat het uitsluitend voor het betrokken specimen kan worden gebruikt en niet kan worden gebruikt om andere specimens te legaliseren. Daarnaast, en indien de wetgeving dit toestaat, kunnen de lidstaten overwegen de identiteit van de aanvrager en van de koper na te gaan, te controleren en te registreren (bv. door een kopie van hun identificatiedocumenten te bewaren).

Tot slot moeten certificaten voor handel binnen de EU worden afgegeven per specifieke transactie — waarbij maar één transactie wordt toegestaan — om ervoor te zorgen dat het certificaat alleen geldig is voor de in vak 1 van het certificaat genoemde houder. Deze aanbeveling is gebaseerd op artikel 11, lid 3, tweede alinea, van Verordening (EG) nr. 865/2006, op grond waarvan een lidstaat een transactiespecifiek certificaat mag afgeven indien de lidstaat van oordeel is dat “er andere factoren in samenhang met de instandhouding van de soort pleiten tegen de afgifte van een specimenspecifiek certificaat”.

4.   Richtsnoeren betreffende de interpretatie van de EU-voorschriften inzake de invoer in de EU van “jachttrofeeën” van neushoorns op grond van artikel 57 van Verordening (EG) nr. 865/2006

Om het probleem van opzettelijk misbruik van de bepalingen inzake de handel in jachttrofeeën aan te pakken, heeft de uitvoeringstaakgroep neushoorns van Cites aanbevolen om “wetgeving en controles op de naleving ten uitvoer te leggen om te voorkomen dat hoorns die deel uitmaken van legaal verworven trofeeën, voor andere doeleinden worden gebruikt dan jachttrofeeën en om ervoor te zorgen dat deze trofeeën in bezit van de eigenaars blijven voor het in de uitvoervergunning van Cites aangegeven doel” (11).

In dat verband wordt de lidstaten aanbevolen om bij de behandeling van een aanvraag voor de invoer van jachttrofeeën afkomstig van specimens van neushoorns:

| i) | zoals altijd na te gaan of de wetenschappelijke autoriteiten hebben vastgesteld dat het binnenbrengen in de EU een schadelijk effect zal hebben op het behoud van de soort — er hoeven geen verdere maatregelen te worden genomen en de aanvraag moet worden afgewezen als niet kan worden vastgesteld dat er geen schadelijke effecten zijn; |
| --- | --- |

i)

zoals altijd na te gaan of de wetenschappelijke autoriteiten hebben vastgesteld dat het binnenbrengen in de EU een schadelijk effect zal hebben op het behoud van de soort — er hoeven geen verdere maatregelen te worden genomen en de aanvraag moet worden afgewezen als niet kan worden vastgesteld dat er geen schadelijke effecten zijn;

| ii) | bijzondere aandacht te besteden aan de jachtervaring van de aanvrager; |
| --- | --- |

ii)

bijzondere aandacht te besteden aan de jachtervaring van de aanvrager;

| iii) | de aanvrager ervan in kennis te stellen dat de invoer in de EU alleen voor persoonlijk gebruik kan worden toegestaan en dat de eigenaar van een jachttrofee op grond van artikel 8, lid 3, onder c), geen certificaat voor commerciële doeleinden in de Unie kan worden verleend; |
| --- | --- |

iii)

de aanvrager ervan in kennis te stellen dat de invoer in de EU alleen voor persoonlijk gebruik kan worden toegestaan en dat de eigenaar van een jachttrofee op grond van artikel 8, lid 3, onder c), geen certificaat voor commerciële doeleinden in de Unie kan worden verleend;

| iv) | indien nodig contact op te nemen met de Cites-beheersinstantie van het land van uitvoer om ervoor te zorgen dat zij op de hoogte is van de geplande jacht en beoogde uitvoer en om zich ervan te vergewissen dat zij niet over informatie beschikt die pleit tegen de afgifte van de invoervergunning; |
| --- | --- |

iv)

indien nodig contact op te nemen met de Cites-beheersinstantie van het land van uitvoer om ervoor te zorgen dat zij op de hoogte is van de geplande jacht en beoogde uitvoer en om zich ervan te vergewissen dat zij niet over informatie beschikt die pleit tegen de afgifte van de invoervergunning;

| v) | bij de afgifte van de invoervergunning (nadat naar behoren is gecontroleerd dat aan alle voorwaarden is voldaan overeenkomstig de basisverordening en aanverwante verordeningen van de Commissie) de volgende opmerking op te nemen: “Deze jachttrofee wordt uitsluitend voor persoonlijk gebruik ingevoerd. Het voorwerp blijft eigendom van de houder van deze vergunning. Het wordt desgevraagd aan de bevoegde autoriteiten getoond.”; |
| --- | --- |

v)

bij de afgifte van de invoervergunning (nadat naar behoren is gecontroleerd dat aan alle voorwaarden is voldaan overeenkomstig de basisverordening en aanverwante verordeningen van de Commissie) de volgende opmerking op te nemen: “Deze jachttrofee wordt uitsluitend voor persoonlijk gebruik ingevoerd. Het voorwerp blijft eigendom van de houder van deze vergunning. Het wordt desgevraagd aan de bevoegde autoriteiten getoond.”;

| vi) | indien mogelijk op grond van de nationale wetgeving op een risicoanalyse gebaseerde controles uit te voeren bij de personen die na 2009 neushoornjachttrofeeën hebben ingevoerd (12) om na te gaan of zij nog steeds in bezit zijn van de trofeeën. De resultaten van deze controles moeten met de andere EU-lidstaten, de Europese Commissie en het Cites-secretariaat worden gedeeld. |
| --- | --- |

vi)

indien mogelijk op grond van de nationale wetgeving op een risicoanalyse gebaseerde controles uit te voeren bij de personen die na 2009 neushoornjachttrofeeën hebben ingevoerd (12) om na te gaan of zij nog steeds in bezit zijn van de trofeeën. De resultaten van deze controles moeten met de andere EU-lidstaten, de Europese Commissie en het Cites-secretariaat worden gedeeld.

Wanneer een hoger risico bestaat dat een jachttrofee vervolgens zal worden misbruikt voor illegale handel, kunnen de lidstaten overwegen een invoervergunning af te geven voor een jachttrofee onder de voorwaarde dat de trofee de hoorn van de neushoorn niet bevat (door bv. een kunstmatige replica van de hoorn te gebruiken).

5.   Richtsnoeren betreffende de interpretatie van de EU-voorschriften inzake de invoer in de EU van bewerkte en onbewerkte specimens van hoorn van neushoorns voor andere typen persoonlijk, niet-commercieel gebruik

De lidstaten moeten bijzondere aandacht besteden aan en een grote waakzaamheid aan de dag leggen met betrekking tot alle aanvragen voor de invoer voor persoonlijke doeleinden van andere, zowel bewerkte als onbewerkte, specimens van hoorn van neushoorns dan jachttrofeeën. De richtsnoeren van de wetenschappelijke autoriteit (13) moeten in aanmerking worden genomen bij de beoordeling van de wijze waarop de voorschriften die van toepassing zijn op de invoer van in bijlage A genoemde specimens moeten worden geïnterpreteerd en welke “andere doeleinden” kunnen worden geacht niet schadelijk te zijn voor het behoud van de soort.

---

(1)  Emslie, R., Milliken, T. en Talukdar, B. (2016). African and Asian Rhinoceroses — Status, Conservation and Trade. Beschikbaar op https://rhinos.org/wp-content/uploads/2015/07/final-cop16-rhino-rpt.pdf

(2)  Rhinoceroses (Rhinocerotidae spp.) — Report of the Standing Committee and the Secretariat, CoP18 Doc. 83.1, beschikbaar op https://cites.org/sites/default/files/eng/cop/18/doc/E-CoP18-083-01.pdf

(3)  “Jachttrofee” is omschreven in artikel 1, punt 4 ter, van Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie.

(4)  PB L 166 van 19.6.2006, blz. 1.

(5)  https://www.bbc.com/news/world-europe-39194844

(6)  PB L 61 van 3.3.1997, blz. 1.

(7)  Voor verdere overwegingen over de toepassing van het voorzorgsbeginsel, zie ook de mededeling van de Commissie over het voorzorgsbeginsel van 2 februari 2000, COM(2000) 1 — https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=celex%3A52000DC0001

(8)  Zie de mededeling van de Commissie — Richtsnoeren voor bewerkte specimens op grond van de EU-verordeningen inzake de handel in wilde dieren en planten (PB C 154 van 17.5.2017, blz. 15) — https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:52017XC0517(02)

(9)  Zie punt 34 van het arrest van het Hof van Justitie in zaak C-510/99: “Ingevolge deze bepaling is ontheffing van het erin gestelde verbod toegestaan, maar niet verplicht.”

(10)  In artikel 8, lid 3, van Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad is het volgende bepaald: “In overeenstemming met de voorschriften van andere Gemeenschapswetgeving betreffende de instandhouding van wilde fauna en flora kan per geval ontheffing van de in lid 1 genoemde verbodsbepalingen worden verleend door afgifte van een daartoe strekkend certificaat door een administratieve instantie van de lidstaat waarin de specimens zich bevinden [...].”

(11)  Zie http://cites.org/sites/default/files/notif/E-Notif-2014-006A.pdf

(12)  Wat neushoornjachttrofeeën betreft die vóór de inwerkingtreding van de invoervergunningsverplichting zijn ingevoerd, moet bij de landen van uitvoer informatie over succesvolle aanvragers van invoervergunningen voor neushoornjachttrofeeën kunnen worden opgevraagd.

(13)  http://ec.europa.eu/environment/cites/pdf/srg/guidelines.pdf, blz. 11 en 12.

---

BIJLAGE

Desbetreffende Cites-besluiten en -aanbevelingen

Tijdens de Conferentie van de Partijen bij Cites in 2017 (CoP17) werd Resolutie Conf. 9.14 (Rev. CoP17) (1) gewijzigd en werden alle partijen aangespoord om:

| “1.






  a) | alomvattende wetgeving en controles op de naleving goed te keuren en ten uitvoer te leggen, met inbegrip van binnenlandse handelsbelemmeringen en sancties:






  i) | om de illegale handel in delen en afgeleide producten van neushoorns terug te dringen, met inbegrip van specimens waarvan op grond van een begeleidend document, de verpakking, een merkteken of etiket of enige andere omstandigheid moet worden aangenomen dat het gaat om delen of producten van een neushoorn; |
| --- | --- | --- |

“1.

a)

alomvattende wetgeving en controles op de naleving goed te keuren en ten uitvoer te leggen, met inbegrip van binnenlandse handelsbelemmeringen en sancties:

i)

om de illegale handel in delen en afgeleide producten van neushoorns terug te dringen, met inbegrip van specimens waarvan op grond van een begeleidend document, de verpakking, een merkteken of etiket of enige andere omstandigheid moet worden aangenomen dat het gaat om delen of producten van een neushoorn;

[...]

| i) | de invoering te overwegen van strengere binnenlandse maatregelen voor de regulering van de wederuitvoer van producten van hoorn van neushoorns uit welke bron dan ook.” |
| --- | --- |

i)

de invoering te overwegen van strengere binnenlandse maatregelen voor de regulering van de wederuitvoer van producten van hoorn van neushoorns uit welke bron dan ook.”

Tijdens Cites CoP17 werd ook Besluit 17.133 (2) vastgesteld, ingevolge waarvan de partijen:

“hun uitvoering van Resolutie Conf. 9.14 (Rev. CoP17) betreffende het behoud van en de handel in Afrikaanse en Aziatische neushoorns en van de strategieën en voorgestelde acties van de uitvoeringstaakgroep neushoorns van Cites in de bijlage bij de kennisgeving aan de partijen nr. 2014/006 van 23 januari 2014 moeten evalueren, om tot een goede uitvoering van de resolutie en de strategieën en voorgestelde acties te komen en de doeltreffendheid van de reactie van de rechtshandhavingsinstanties op de stroperij van neushoorns en de illegale handel in hoorn van neushoorns te vergroten.”

In de strategieën en de voorgestelde acties van de uitvoeringstaakgroep neushoorns van Cites (3) is het volgende bepaald:

3

| “1. | Alle partijen moeten: [...]






  k) | indien nodig maatregelen nemen om toezicht te houden op de activiteiten van veilinghuizen, veilers en de antiekhandel om de illegale handel in hoorn van neushoorns te voorkomen; |
| --- | --- | --- |

“1.

Alle partijen moeten: [...]

k)

indien nodig maatregelen nemen om toezicht te houden op de activiteiten van veilinghuizen, veilers en de antiekhandel om de illegale handel in hoorn van neushoorns te voorkomen;

[...]

| 2. | Alle landen die als land dat deel uitmaakt van het verspreidingsgebied of als land van doorvoer of bestemming betrokken zijn bij de illegale handel in hoorn van neushoorns, moeten:






  g) | wetgeving en controles op de naleving ten uitvoer leggen om te voorkomen dat hoorns die deel uitmaken van legaal verworven trofeeën, voor andere doeleinden dan als jachttrofeeën worden gebruikt en om ervoor te zorgen dat deze trofeeën in bezit van de eigenaars blijven voor het in de uitvoervergunning van Cites aangegeven doel”. |
| --- | --- | --- |

2.

Alle landen die als land dat deel uitmaakt van het verspreidingsgebied of als land van doorvoer of bestemming betrokken zijn bij de illegale handel in hoorn van neushoorns, moeten:

g)

wetgeving en controles op de naleving ten uitvoer leggen om te voorkomen dat hoorns die deel uitmaken van legaal verworven trofeeën, voor andere doeleinden dan als jachttrofeeën worden gebruikt en om ervoor te zorgen dat deze trofeeën in bezit van de eigenaars blijven voor het in de uitvoervergunning van Cites aangegeven doel”.

---

(1)  Zie https://www.cites.org/sites/default/files/document/E-Res-09-14-R17.pdf

1

(2)  Zie https://cites.org/eng/dec/valid17/81850

2

(3)  Zie http://cites.org/sites/default/files/notif/E-Notif-2014-006A.pdf

3

---

| 14.11.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 386/12 |
| --- | --- | --- | --- |

14.11.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 386/12

---

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE

Richtsnoeren betreffende de toepassing van vrijstellingen op grond van de richtlijn milieueffectbeoordeling (Richtlijn 2011/92/EU van het Europees Parlement en de Raad, zoals gewijzigd bij Richtlijn 2014/52/EU) — artikel 1, lid 3, en artikel 2, leden 4 en 5

(2019/C 386/05)

Inhoudsopgave

Bladzijde

| 1. | Inleiding | 12 |
| --- | --- | --- |

1.

| 2. | Defensie en respons op civiele noodsituaties — artikel 1, lid 3, van de MEB-richtlijn | 13 |
| --- | --- | --- |

2.

| 3. | Uitzonderlijke gevallen — artikel 2, lid 4, van de MEB-richtlijn | 14 |
| --- | --- | --- |

3.

| | Bepalingen van de richtlijn | 15 |
| --- | --- | --- |

| | Omzetting | 15 |
| --- | --- | --- |

| | Betekenis van “uitzonderlijke gevallen” | 15 |
| --- | --- | --- |

| | Beperkingen in verband met geheimhouding | 16 |
| --- | --- | --- |

| | Voldoen aan de doelstellingen van de richtlijn | 17 |
| --- | --- | --- |

| | Andere vormen van beoordeling en inspraak van het publiek overwegen | 17 |
| --- | --- | --- |

| | Informatieplicht jegens de Commissie | 18 |
| --- | --- | --- |

| 4. | Wetgevingshandelingen — artikel 2, lid 5, van de MEB-richtlijn | 18 |
| --- | --- | --- |

4.

| | Omschrijving van projecten die middels een nationale wet zijn aangenomen | 19 |
| --- | --- | --- |

| | Rechterlijke toetsing van projecten die middels een nationale wet zijn aangenomen | 19 |
| --- | --- | --- |

| 5. | Samenvatting van de hoofdpunten | 20 |
| --- | --- | --- |

5.

1.   Inleiding

| 1.1. | Dit document bevat actuele informatie over de toepassing van artikel 1, lid 3, en artikel 2, leden 4 en 5, van Richtlijn 2011/92/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten, zoals gewijzigd bij Richtlijn 2014/52/EU (hierna: “MEB-richtlijn” of “de richtlijn”). Deze bepalingen voorzien in vrijstellingen van de MEB-richtlijn. Deze richtsnoeren bevatten een bijgewerkte versie van het vorige document van de Commissie getiteld “Clarification of the application of Article 2(3) of the Environmental Impact Assessment Directive” (toelichting op de toepassing van artikel 2, lid 3, van de MEB-richtlijn). |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Artikel 1, lid 3, van de MEB-richtlijn voorziet in mogelijkheden om projecten, of projectonderdelen, die uitsluitend bestemd zijn voor defensie of uitsluitend de respons op civiele noodsituaties tot doel hebben, buiten het toepassingsgebied van de richtlijn te doen vallen. Als aan de voorwaarden van die bepaling is voldaan, hoeven de lidstaten de richtlijn niet toe te passen. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Uit hoofde van artikel 2, lid 4, van de MEB-richtlijn kunnen de lidstaten in uitzonderlijke gevallen en op voorwaarde dat de doelstellingen van de richtlijn worden verwezenlijkt, voor bepaalde projecten vrijstelling verlenen van de bepalingen van de richtlijn, indien de toepassing van die bepalingen nadelige gevolgen zou hebben voor het doel van het project. De richtlijn regelt de procedures die de lidstaten en de Commissie moeten volgen wanneer een beroep wordt gedaan op artikel 2, lid 4, om vrijstelling te verlenen van de verplichting tot het beoordelen van de milieueffecten. De richtlijn bevat echter geen aanwijzing voor de wijze waarop de term “uitzonderlijke gevallen” moet worden uitgelegd en de ervaring heeft geleerd dat twijfel kan ontstaan over de omstandigheden waaronder de bepalingen van dit artikel rechtmatig kunnen worden ingeroepen. Aan de toepassing van deze vrijstelling zijn nog andere voorwaarden verbonden (onverminderd de bepalingen van artikel 7 en met de noodzaak om aan de doelstellingen van de richtlijn te voldoen). |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Artikel 2, lid 5, van de MEB-richtlijn voorziet in de mogelijkheid dat in gevallen waarin een project middels een specifieke nationale wet wordt aangenomen, voor dat project vrijstelling kan worden verleend van de bepalingen inzake openbare raadpleging. Net als bij de vrijstellingen van artikel 2, lid 4, geldt ook voor deze vrijstelling dat aan de toepassing ervan nog andere voorwaarden zijn verbonden (onverminderd de bepalingen van artikel 7 en met de noodzaak om aan de doelstellingen van de richtlijn te voldoen). |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Deze mededeling is bedoeld om de nationale autoriteiten te helpen bij de toepassing van de MEB-richtlijn. Alleen het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) is bevoegd tot bindende uitlegging van het recht van de Unie. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Om een beroep te kunnen doen op deze vrijstellingen, moeten de lidstaten de relevante bepalingen van de richtlijn volledig in nationaal recht omzetten. |
| --- | --- |

1.6.

2.   Defensie en respons op civiele noodsituaties — artikel 1, lid 3, van de MEB-richtlijn

| Artikel 1, lid 3, van Richtlijn 2011/92/EU, zoals gewijzigd bij Richtlijn 2014/52/EU
  Artikel 1, lid 3 – Indien hun nationale wetgeving in die mogelijkheid voorziet, kunnen de lidstaten per geval besluiten deze richtlijn niet toe te passen op projecten, of projectonderdelen, die uitsluitend bestemd zijn voor defensie, dan wel op projecten die uitsluitend de respons op civiele noodsituaties tot doel hebben, indien zij oordelen dat toepassing in die gevallen nadelige gevolgen zou hebben voor deze doeleinden.

  De onderstreepte tekst betreft de wijzigingen die bij Richtlijn 2014/52/EU zijn ingevoerd. |
| --- |

Artikel 1, lid 3, van Richtlijn 2011/92/EU, zoals gewijzigd bij Richtlijn 2014/52/EU

Artikel 1, lid 3 – Indien hun nationale wetgeving in die mogelijkheid voorziet, kunnen de lidstaten per geval besluiten deze richtlijn niet toe te passen op projecten, of projectonderdelen, die uitsluitend bestemd zijn voor defensie, dan wel op projecten die uitsluitend de respons op civiele noodsituaties tot doel hebben, indien zij oordelen dat toepassing in die gevallen nadelige gevolgen zou hebben voor deze doeleinden.

De onderstreepte tekst betreft de wijzigingen die bij Richtlijn 2014/52/EU zijn ingevoerd.

| 2.1. | Artikel 1, lid 3, van de richtlijn voorziet in de mogelijkheid voor de lidstaten om projecten of projectonderdelen uit te zonderen van het toepassingsgebied van de richtlijn en bijgevolg vrij te stellen van de verplichting tot het uitvoeren van een milieubeoordeling. Deze vrijstelling geldt alleen voor projecten of projectonderdelen die uitsluitend bestemd zijn voor defensie of de respons op civiele noodsituaties tot doel hebben. Lidstaten die deze vrijstelling toepassen, moeten aantonen dat toepassing van de richtlijn averechts zou werken voor het bewerkstellingen van die doelen. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Gebruik van de vrijstelling voor het waarborgen van defensiebelangen was ook al toegestaan in vorige versies van de richtlijn (Richtlijn 85/337/EG zoals gecodificeerd bij Richtlijn 2011/92/EU). Richtlijn 2014/52/EU verduidelijkt dat de lidstaat uitsluitend vrijstelling mag verlenen wanneer defensie het enige doel van het project is. Deze beperking moet interpretatieproblemen voorkomen (projecten met een gemengd karakter blijven binnen het toepassingsgebied van de richtlijn (1)) en voor een geharmoniseerde toepassing van de vrijstelling zorgen. De term “defensie” omvat ook “projecten met betrekking tot de activiteiten van geallieerde strijdkrachten op het grondgebied van de lidstaten overeenkomstig de internationale verplichtingen” (overweging 19 van Richtlijn 2014/52/EU). |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Het toepassingsgebied van artikel 1, lid 3, werd uitgebreid tot projecten die de respons op civiele noodsituaties (2) tot doel hebben. Deze wijziging is gebaseerd op ervaringen met de uitvoering, maar is ook bedoeld om de MEB-richtlijn in overeenstemming te brengen met Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma’s (hierna: “richtlijn strategische milieubeoordeling”) (3). Wat voor “defensie” geldt, geldt ook voor “respons op een civiele noodsituatie”: het moet het enige doel van het project zijn, wil een lidstaat dat project op grond van artikel 1, lid 3, kunnen vrijstellen van de richtlijn. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Voorheen konden de lidstaten projecten die op civiele noodsituaties betrekking hadden, in uitzonderlijk gevallen vrijstelling verlenen op grond van artikel 2, lid 4, van Richtlijn 2011/92/EU. Het feit dat deze mogelijkheid naar artikel 1, lid 3, is verplaatst, betekent dat, indien het project voldoet aan de voorwaarden van artikel 1, lid 3, de betreffende lidstaat niet aan de kennisgevingsprocedure wordt onderworpen of niet aan de doelstellingen van de MEB-richtlijn hoeft te voldoen. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | De vaste rechtspraak van het HvJ-EU met betrekking tot de vrijstellingen duidt er echter op dat deze bepaling restrictief moet worden uitgelegd. In de zaak Bolzano (C-435/97) deed het Hof de volgende uitspraak over artikel 1, lid 4 (nationale defensie) van Richtlijn 85/337/EG: “Deze uitsluiting vormt een uitzondering op de algemene regel van de richtlijn inzake de voorafgaande beoordeling van milieueffecten en moet daarom restrictief worden uitgelegd.” |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | De vrijstelling geldt bijgevolg alleen voor projecten waarmee wordt gereageerd op een civiele noodsituatie en niet op projecten met maatregelen ter voorkoming van het ontstaan van een civiele noodsituatie. Het verlenen van vrijstelling zou in het algemeen alleen gerechtvaardigd zijn indien de noodsituatie die aanleiding was voor het project niet voorzien had kunnen worden of, wanneer de noodsituatie wel voorzien had kunnen worden, het project niet eerder uitgevoerd had kunnen worden. Bijvoorbeeld een project om overstromingen te voorkomen kan alleen dan worden beschouwd als een maatregel om een potentiële noodsituatie het hoofd te bieden die voldoende dringend is om een beroep op de vrijstelling te kunnen rechtvaardigen, indien dat project onmogelijk eerder had kunnen worden uitgevoerd. Maar wanneer op de betreffende plek al vaker overstromingen hebben plaatsgevonden en het project feitelijk al eerder uitgevoerd had moeten worden om een potentiële toekomstige noodsituatie het hoofd te kunnen bieden, dan is het niet waarschijnlijk dat de vrijstelling gerechtvaardigd is. Er kunnen zich echter ook noodsituaties voordoen, waaronder noodsituaties door sommige natuurrampen, die wel voorzienbaar waren maar niet voorkomen hadden kunnen worden, en die aanleiding geven tot projecten (zoals urgente/onmiddellijke wederopbouwwerkzaamheden of werkzaamheden ter voorkoming van verdere schade) die wel voor de vrijstelling in aanmerking zouden kunnen komen. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | De Commissie heeft de belangrijkste arresten van het HvJ-EU op dit terrein voor de overheden van de lidstaten gebundeld (4). |
| --- | --- |

2.7.

3.   Uitzonderlijke gevallen — artikel 2, lid 4, van de MEB-richtlijn

| Artikel 2, lid 4, van Richtlijn 2011/92/EU, zoals gewijzigd bij Richtlijn 2014/52/EU
  Onverminderd de bepalingen van artikel 7 kunnen de lidstaten in uitzonderlijke gevallen voor een bepaald project vrijstelling verlenen van de bepalingen van deze richtlijn, indien de toepassing van deze bepalingen nadelige gevolgen zou hebben voor het doel van het project, mits aan de doelstellingen van deze richtlijn wordt voldaan.

  In dit geval:






  a) | gaan de lidstaten na of er geen andere vorm van beoordeling geschikt is; |
| --- | --- |

Artikel 2, lid 4, van Richtlijn 2011/92/EU, zoals gewijzigd bij Richtlijn 2014/52/EU

Onverminderd de bepalingen van artikel 7 kunnen de lidstaten in uitzonderlijke gevallen voor een bepaald project vrijstelling verlenen van de bepalingen van deze richtlijn, indien de toepassing van deze bepalingen nadelige gevolgen zou hebben voor het doel van het project, mits aan de doelstellingen van deze richtlijn wordt voldaan.

In dit geval:

a)

gaan de lidstaten na of er geen andere vorm van beoordeling geschikt is;

| b) | stellen zij de gegevens die zijn verzameld door andere vormen van beoordeling zoals bedoeld onder a), alsmede de gegevens over en de redenen van de vrijstelling ter beschikking van het betrokken publiek; |
| --- | --- |

b)

stellen zij de gegevens die zijn verzameld door andere vormen van beoordeling zoals bedoeld onder a), alsmede de gegevens over en de redenen van de vrijstelling ter beschikking van het betrokken publiek;

| c) | stellen zij de Commissie, voordat de vergunning wordt verleend, op de hoogte van de redenen waarom de vrijstelling is verleend, en verschaffen zij haar alle informatie die zij, waar dat van toepassing is, ter beschikking van hun eigen onderdanen stellen. |
| --- | --- |

c)

stellen zij de Commissie, voordat de vergunning wordt verleend, op de hoogte van de redenen waarom de vrijstelling is verleend, en verschaffen zij haar alle informatie die zij, waar dat van toepassing is, ter beschikking van hun eigen onderdanen stellen.

De Commissie zendt de ontvangen documenten onmiddellijk door aan de andere lidstaten.

De Commissie brengt elk jaar bij het Europees Parlement en de Raad verslag uit over de toepassing van dit lid.

- De onderstreepte tekst betreft de wijzigingen die bij Richtlijn 2014/52/EU zijn ingevoerd.

Bepalingen van de richtlijn

| 3.1. | Artikel 2, lid 4, van de MEB-richtlijn (ex artikel 2, lid 3, van Richtlijn 85/337/EG) voorziet in de mogelijkheid voor de lidstaten om in “uitzonderlijke gevallen” voor een bepaald project vrijstelling te verlenen van de vereisten van de richtlijn en in bedoelde gevallen een alternatieve vorm van beoordeling te gebruiken. Bedoelde vrijstelling zou bijgevolg per geval moeten worden toegepast en bijvoorbeeld niet op een hele categorie van projecten van toepassing kunnen worden verklaard. Het lid beschrijft de procedurele stappen die bij gebruik van de vrijstelling moeten worden genomen. Verder rust ingevolge dit lid op de Commissie de verplichting om elk jaar aan het Europees Parlement en de Raad verslag uit te brengen over de wijze waarop het is toegepast. Artikel 2, lid 3, werd licht gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG door invoeging van de woorden “onverminderd de bepalingen van artikel 7” (grensoverschrijdend overleg) en vervanging van “in voorkomend geval” in artikel 2, lid 3, onder c), door “waar dat van toepassing is”. Het lid werd verder gewijzigd bij Richtlijn 2003/35/EG, die op 25 juni 2005 in werking trad, teneinde de bepalingen van het Verdrag van Aarhus betreffende inspraak van het publiek en toegang tot de rechter op te nemen. Het belangrijkste gevolg van deze wijziging is dat de lidstaten niet langer de vrijheid hebben om zelf te bepalen of zij informatie over andere vormen van beoordeling aan het publiek beschikbaar stellen. Bij Richtlijn 2014/52/EU zijn twee voorwaarden toegevoegd voor toepassing van de vrijstelling van artikel 2, lid 4: “indien de toepassing van deze bepalingen [de bepalingen van de richtlijn] nadelige gevolgen zou hebben voor het doel van het project” en “mits aan de doelstellingen van deze richtlijn wordt voldaan”. |
| --- | --- |

3.1.

Omzetting

| 3.2. | Artikel 2, lid 4, biedt de lidstaten een optie voor het omzetten van de bepaling. Als van deze optie gebruik wordt gemaakt, moet de formulering van de omzettingswetgeving omwille van de rechtszekerheid zo dicht mogelijk die van de richtlijn volgen, zodat niet van de voorwaarden van de richtlijn wordt afgeweken. |
| --- | --- |

3.2.

Betekenis van “uitzonderlijke gevallen”

| 3.3. | In de vorige versies van de MEB-richtlijn geeft artikel 2, lid 4, geen omschrijving van de term “uitzonderlijke gevallen” of voorbeelden van het soort gevallen dat daaronder zou kunnen vallen. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Het standpunt van het HvJ-EU is, dat “de termen van een bepaling van Gemeenschapsrecht die voor de vaststelling van haar betekenis en draagwijdte niet uitdrukkelijk naar het recht van de lidstaten verwijst, in de gehele Gemeenschap autonoom en op eenvormige wijze worden uitgelegd, waarbij rekening moet worden gehouden met de context van deze bepaling en met het doel van de betrokken regeling” (zie het arrest in de zaak C-201/02 (Delena Wells), punt 37). |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | De term “uitzonderlijke gevallen” wordt door het HvJ-EG eng uitgelegd, dat deze benadering heeft gevolgd met betrekking tot de vrijstellingen van artikel 1, lid 4 (nationale defensie) en artikel 1, lid 5 (projecten die middels een specifieke nationale wet worden aangenomen) van Richtlijn 85/337/EG. In Linster (C-287/98, punt 49) overwoog het Hof dat “[b]ij de uitlegging van artikel 1, lid 5, van de richtlijn moet worden gelet op de doelstellingen van de richtlijn alsmede op het feit, dat deze bepaling de werkingssfeer van de richtlijn beperkt en dus restrictief moet worden opgevat”. Uit de formulering van Richtlijn 2014/52/EU blijkt duidelijk dat uit het enkele feit dat een geval aantoonbaar “uitzonderlijk” is, niet automatisch kan worden afgeleid dat een beroep op de vrijstelling van artikel 2, lid 4, gerechtvaardigd is. Het zou onredelijk zijn om de vrijstelling toe te passen in een geval waarin de factoren die dat geval uitzonderlijk maken, een volledige naleving van de richtlijn niet in de weg staan. Met andere woorden: de vrijstelling moet verband houden met de onmogelijkheid om aan alle vereisten van de richtlijn te voldoen zonder het doel van het project in gevaar te brengen. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Het HvJ-EU heeft in zijn recente arrest Doel (C-411/17, punten 97 en 103) geoordeeld dat de noodzaak om de bevoorradingszekerheid inzake elektriciteit te waarborgen een “uitzonderlijk geval” kan zijn. Volgens het HvJ-EU zijn de lidstaten bij artikel 2, lid 4, verplicht om aan te tonen dat het risico voor deze bevoorradingszekerheid redelijk waarschijnlijk moet zijn (5) en dat het voorziene project voldoen dringend moet zijn om niet-uitvoering van de beoordeling te rechtvaardigen. Daarnaast kan de Commissie op basis van haar ervaringen met de kennisgevingen van vrijstellingen op grond van artikel 2, lid 4, wel voorbeelden geven van situaties die als een “uitzonderlijk geval” kunnen worden beschouwd. Tussen 2014 en 2017 heeft de Europese Commissie meerdere kennisgevingen ontvangen die vallen onder de categorie “uitzonderlijk gevallen”. Hoewel bij de meeste daarvan sprake was van een respons op een civiele noodsituatie, die ingevolge artikel 2, lid 4, van Richtlijn 2014/52/EU geen kennisgeving vereisen, waren sommige projecten van uitzonderlijke aard om een andere reden dan het feit dat het een respons op een civiele noodsituatie betrof. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | De vrijstelling van artikel 2, lid 4, voor “uitzonderlijke gevallen” werd tussen 2014 en 2017 bij drie projecten toegepast. In een van die gevallen bestond er een noodzaak van gasleveringszekerheid, in een ander een noodzaak van het verkrijgen van een strategisch belang in hernieuwbare energiebronnen, en in het derde geval een noodzaak om gevolg te geven aan een politieke toezegging op hoog overheidsniveau die was gedaan voor het creëren van vertrouwen tussen gemeenschappen in de context van bredere verzoeningsonderhandelingen. In al deze gevallen was de noodzaak en urgentie van het project zo groot dat een besluit om het geen doorgang te laten vinden tegen het algemeen belang zou zijn geweest en de politieke, bestuurlijke of economische stabiliteit en veiligheid in gevaar zou hebben gebracht. Als zich een dergelijke situatie voordoet, is er enige — zij het beperkte — ruimte voor het toepassen van de vrijstelling, mits aan alle voorwaarden wordt voldaan. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Zoals hierboven aangegeven, moeten de omstandigheden van een “uitzonderlijk geval” dusdanig zijn dat naleving van alle vereisten van de richtlijn daardoor onmogelijk of onpraktisch is en averechts zou werken wat het doel van het project betreft. Wanneer een project bijvoorbeeld zo snel moet worden goedgekeurd en voltooid dat er onvoldoende tijd is om alle krachtens artikel 5, lid 1, vereiste informatie te verzamelen of om voorafgaand aan het besluit om al dan niet met het project door te gaan een openbare raadpleging te houden. Artikel 2, lid 4, van de richtlijn is zo geformuleerd dat vrijstelling van de bepalingen van artikel 7 inzake grensoverschrijdend overleg zelfs in uitzonderlijke gevallen niet mogelijk is (6). |
| --- | --- |

3.8.

Beperkingen in verband met geheimhouding

| 3.9. | Er kunnen zich omstandigheden voordoen waarin de openbaarmaking van milieu-informatie niet in het algemeen belang is of de belangen die de MEB-richtlijn beoogt te beschermen, zelfs zou schaden. Bijvoorbeeld wanneer de noodzaak om een habitat te beschermen noodzakelijkerwijs meebrengt dat de ligging daarvan geheim wordt gehouden. In dergelijke gevallen is artikel 10 van toepassing. Dit artikel stelt dat de bepalingen van de richtlijn niet afdoen aan de verplichting van de bevoegde instanties tot “inachtneming van de door de nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen en de geldende rechtspraktijk opgelegde beperkingen ter bescherming van het industrieel en het handelsgeheim, met inbegrip van de intellectuele eigendom, en van het openbaar belang”. Er is een correlatie met maatregelen zoals die waarmee uitvoering wordt gegeven aan Richtlijn 2003/4/EG (7) inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie. Artikel 4 van die richtlijn voorziet in de mogelijkheid voor lidstaten om een verzoek om milieu-informatie te weigeren, indien openbaarmaking van die informatie nadelige gevolgen heeft voor, onder andere, “de bescherming van het milieu waarop die informatie betrekking heeft, zoals de habitat van zeldzame soorten”. In het artikel wordt verder benadrukt dat “[i]n elk afzonderlijk geval [...] het algemene belang dat is gediend met openbaarmaking [dient] te worden afgewogen tegen het specifieke belang dat is gediend met de weigering om openbaar te maken”. Voor zover de openbaarmaking van milieu-informatie door de gecombineerde werking van artikel 10 van de MEB-richtlijn en artikel 4 van Richtlijn 2003/4/EG kan worden tegengehouden, is het niet nodig om de vrijstelling van artikel 2, lid 4, in te roepen. |
| --- | --- |

3.9.

Voldoen aan de doelstellingen van de richtlijn

| 3.10. | Zoals opgemerkt in de punten 1.4 en 3.1 is een van de voorwaarden voor toepassing van de vrijstelling van artikel 2, lid 4, dat de lidstaten ervoor zorgen dat aan de doelstellingen van de richtlijn wordt voldaan. De lidstaten hebben dan ook een zekere beoordelingsvrijheid bij het vrijstellen van een bepaald project van de bepalingen van de richtlijn. Die vrijheid mag echter niet de kerndoelstelling van de richtlijn, zoals neergelegd in artikel 2, lid 1, ondergraven. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | De kerndoelstelling van de richtlijn, zoals neergelegd in artikel 2, lid 1, is dat maatregelen worden getroffen om te verzekeren dat een vergunning vereist is voor projecten die een aanzienlijk milieueffect kunnen hebben, en dat een beoordeling van hun effecten op het milieu plaatsvindt alvorens een vergunning wordt verleend. Dit omvat een proces waarbij aan een reeks van minimumeisen moet worden voldaan, wil die doelstelling worden bereikt. Tot die eisen behoren het opstellen van een milieurapport, het verstrekken van informatie, het houden van raadplegingen, het rekening houden met de resultaten van de milieubeoordeling, het communiceren van informatie over het besluit dat op basis daarvan is genomen, en het nemen van maatregelen om toegang tot de rechter te garanderen. Lidstaten die in “uitzonderlijke gevallen” als bedoeld in artikel 2, lid 4, niet aan deze reeks van minimumeisen kunnen voldoen, moeten aan de voorwaarden van artikel 2, lid 4, onder a), b) en c), voldoen, te weten: nagaan of geen andere vorm van beoordeling geschikt is, en het publiek en de Commissie informeren, zodat de kerndoelstelling van artikel 2, lid 1, wordt bereikt. Zoals het HvJ-EU in Doel (C-411/17, punt 99) heeft bevestigd, zijn deze verplichtingen geen loutere formaliteiten, maar voorwaarden die ervoor moeten zorgen dat de met de MEB-richtlijn nagestreefde doelstellingen zo veel mogelijk worden geëerbiedigd. |
| --- | --- |

3.11.

Andere vormen van beoordeling en inspraak van het publiek overwegen

| 3.12. | Een lidstaat die een beroep wil doen op vrijstelling krachtens artikel 2, lid 4, moet overwegen of een andere vorm van beoordeling geschikt is. Zoals hierboven uitgelegd, moeten lidstaten rekening houden met de doelstellingen van de richtlijn, wanneer zij nagaan of een andere vorm van beoordeling geschikt is. Wanneer een andere vorm van beoordeling mogelijk en geschikt wordt geacht, moet de daaruit verkregen informatie ter beschikking worden gesteld van het betrokken publiek en moet het betrokken publiek op de hoogte worden gesteld van het besluit tot vrijstelling en de redenen voor verlening van de vrijstelling. Gezien de gelijkenis met artikel 6, lid 3, van de richtlijn, zouden de lidstaten moeten overwegen om eventuele uit een andere beoordeling verkregen milieu-informatie op dezelfde wijze beschikbaar te maken. De toepassing van deze bepaling laat de beoordelingsverplichtingen die voortvloeien uit andere richtlijnen echter onverlet (bv. artikel 6, leden 3 en 4, van de habitatrichtlijn (8) of artikel 4, lid 7, van de kaderrichtlijn water (9)). |
| --- | --- |

3.12.

| 3.13. | Een dergelijke beoordeling kan verschillende vormen aannemen. Wanneer een project bijvoorbeeld uit verschillende fasen bestaat, kan het wegens de urgentie ervan passend zijn om slechts een gedeeltelijke milieueffectbeoordeling uit te voeren, die maar enkele van die fasen bestrijkt. Hoewel de urgentie naleving van de beoordelingsvereisten in de eerste fase in de weg zou staan, zou naleving in de daaropvolgende fasen volstrekt haalbaar kunnen zijn. Dit zou een evenredige oplossing zijn voor een uitzonderlijk geval, waarbij ervoor wordt gezorgd dat aan de vereisten van de richtlijn zo veel mogelijk wordt voldaan. |
| --- | --- |

3.13.

| 3.14. | Een gedeeltelijke milieueffectbeoordeling zou een geschikte vorm van beoordeling kunnen zijn wanneer bijvoorbeeld niet alle in bijlage IV bij de richtlijn genoemde elementen wegens uitzonderlijke omstandigheden in het milieueffectbeoordelingsrapport kunnen worden opgenomen. Dat zou bijvoorbeeld het geval kunnen zijn, wanneer maar enkele van de vereiste gegevens voor het identificeren en beoordelen van de belangrijkste milieueffecten van het project van het begin aan beschikbaar zijn (bijvoorbeeld wanneer onderzoek naar de mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten ten minste een jaar zou duren, maar het project wegens aantoonbare urgentie op een kortere termijn moet worden gestart). Een ander mogelijk voorbeeld is een situatie waarin een dringende en onverwachte noodzaak ontstaat tot het verwijderen van gevaarlijk afval en snel van een groot aantal mogelijke stortplaatsen de meest geschikte moet worden gekozen, maar onvoldoende tijd beschikbaar is om elke stortplaats aan een volledige beoordeling te onderwerpen. Hoewel een milieueffectbeoordeling zo volledig mogelijk moet zijn, zou in dit geval een beoordeling per locatie van slechts de meest urgente milieuoverwegingen, zoals de effecten op het grondwater, een geschikte vorm van beoordeling kunnen zijn. |
| --- | --- |

3.14.

Informatieplicht jegens de Commissie

| 3.15. | Ingevolge artikel 2, lid 4, onder c), is een lidstaat die de vrijstelling gebruikt, gehouden de Commissie voorafgaande aan de vergunningverlening op de hoogte te stellen. Meer in het bijzonder moet de lidstaat de Commissie schriftelijk op de hoogte stellen van de redenen waarom de vrijstelling is verleend, en haar, waar dat van toepassing is, alle informatie verschaffen die zij ter beschikking van het publiek heeft gesteld. |
| --- | --- |

3.15.

| 3.16. | Aangezien de vrijstelling vaak wordt ingeroepen in omstandigheden die onmiddellijke actie vereisen, wordt de lidstaten aanbevolen om interne procedures te ontwikkelen, mogelijk met gebruikmaking van standaardformulieren, zodat dit kennisgevingsvereiste niet over het hoofd wordt gezien. In de gedetailleerde beschrijving van de redenen waarom de vrijstelling is verleend, moet niet alleen worden uitgelegd waarom de situatie uitzonderlijk of urgent is, maar ook waarom naleving van de richtlijn niet mogelijk is. Aangezien deze informatie naar de Commissie moet worden gestuurd, voordat de vergunning voor het project wordt verleend, moeten de lidstaten snel handelen. Aanbevolen wordt om de Commissie behalve een formele brief ook een elektronisch kennisgeving te sturen. |
| --- | --- |

3.16.

| 3.17. | Aanbevolen wordt om voor het specificeren van het type project dat is vrijgesteld, te verwijzen naar de relevante bijlage bij de richtlijn. |
| --- | --- |

3.17.

| 3.18. | Krachtens artikel 2, lid 4, onder c), moet de Commissie de ontvangen documenten naar de andere lidstaten doorzenden. Er is geen specifieke bepaling betreffende het maken van opmerkingen door de andere lidstaten. In de praktijk stelt de Commissie de deskundigengroep milieueffectbeoordeling/strategische milieubeoordeling per e-mail op de hoogte en stuurt zij een kennisgeving aan de permanente vertegenwoordigingen van de lidstaten bij de Europese Unie. |
| --- | --- |

3.18.

4.   Wetgevingshandelingen — artikel 2, lid 5, van de MEB-richtlijn

| Artikel 2, lid 5, van Richtlijn 2011/92/EU, zoals gewijzigd bij Richtlijn 2014/52/EU

  Onverminderd artikel 7 kunnen de lidstaten in gevallen waarin een project middels een specifieke nationale wet wordt aangenomen, dat project vrijstelling verlenen van de bepalingen inzake openbare raadpleging zoals vastgelegd in deze richtlijn, mits aan de doelstellingen van deze richtlijn wordt voldaan.


  De lidstaten stellen de Commissie om de twee jaar na 16 mei 2017 in kennis van elk geval waarin zij de in de eerste alinea bedoelde vrijstelling hebben toegepast.


  - Nieuw artikel, ingevoerd bij Richtlijn 2014/52/EU |
| --- |

Artikel 2, lid 5, van Richtlijn 2011/92/EU, zoals gewijzigd bij Richtlijn 2014/52/EU

Onverminderd artikel 7 kunnen de lidstaten in gevallen waarin een project middels een specifieke nationale wet wordt aangenomen, dat project vrijstelling verlenen van de bepalingen inzake openbare raadpleging zoals vastgelegd in deze richtlijn, mits aan de doelstellingen van deze richtlijn wordt voldaan.

De lidstaten stellen de Commissie om de twee jaar na 16 mei 2017 in kennis van elk geval waarin zij de in de eerste alinea bedoelde vrijstelling hebben toegepast.

- Nieuw artikel, ingevoerd bij Richtlijn 2014/52/EU

| 4.1. | Dit artikel voorziet in de mogelijkheid voor lidstaten om een project vrij te stellen van de bepalingen inzake openbare raadpleging van de MEB-richtlijn, als dat project wordt aangenomen middels een specifieke nationale wet en het nationale wetgevingsproces aan de doelstellingen van de richtlijn voldoet. De rechtvaardiging voor deze vrijstelling is, dat de doelstellingen van de richtlijn met betrekking tot openbare raadpleging in dat geval via het wetgevingsproces worden bereikt (zie overweging 24 van Richtlijn 2014/52/EU). Deze vrijstelling laat onverlet de verplichting van de lidstaat om te voorzien in grensoverschrijdend overleg overeenkomstig artikel 7, voor zover van toepassing. lidstaten die gebruikmaken van artikel 2, lid 5, moeten de Commissie vanaf 16 mei 2017 om de twee jaar in kennis stellen van elk geval waarin zij de vrijstelling hebben toegepast. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | De vrijstelling voor projecten die middels een nationale wet zijn aangenomen, was voorheen geregeld in artikel 1, lid 4, van Richtlijn 2011/92/EU (respectievelijk artikel 1, lid 5, van Richtlijn 85/337/EG). De bepaling was van algemene aard en voorzag in de mogelijkheid om bedoelde projecten volledig van het toepassingsgebied van die richtlijn uit te sluiten. In de MEB-richtlijn, zoals gewijzigd bij Richtlijn 2014/52/EU, heeft de inhoud van deze vrijstelling thans alleen nog maar betrekking op de openbare raadpleging. Bijgevolg moeten alle verplichtingen in verband met de voorlichting van het publiek en het overleg met regionale/lokale milieuautoriteiten (zie artikel 6, lid 1, van de richtlijn) worden nageleefd. |
| --- | --- |

4.2.

Omschrijving van projecten die middels een nationale wet zijn aangenomen

| 4.3. | Om de vrijstelling op de juiste wijze overeenkomstig artikel 2, lid 5, van de richtlijn te kunnen toepassen, moeten de vereisten worden nageleefd waaraan een nationale wet en de procedure tot aanneming van die wet voor de toepassing van deze vrijstelling moeten voldoen, zoals omschreven in de relevante arresten van het HvJ-EU (10). |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Wat de vereiste mate van precisie van de wetgevingshandeling betreft, moet duidelijk zijn dat het moet gaan om een specifieke wet waarbij het project in detail wordt aangenomen middels het wetgevingsproces. Ook moet uit de formulering van de wetgevingshandeling blijken dat met betrekking tot het project in kwestie de doelstellingen van de richtlijn met betrekking tot openbare raadpleging zijn gerealiseerd. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Het is belangrijk om op te merken dat het loutere bestaan van een bestuurlijke procedure niet automatisch betekent dat het project wordt beschouwd als een project dat in detail is aangenomen middels een specifieke wetgevingshandeling overeenkomstig artikel 2, lid 5. Daarvoor is het nodig dat de maatregel wordt aangenomen door een wetgevend lichaam, bijvoorbeeld een nationaal of regionaal parlement, na een openbaar parlementair debat. Bovendien moet de aanneming ervan aan de volgende twee voorwaarden voldoen:






  1) | De eerste voorwaarde is, dat het project in detail wordt aangenomen via een specifieke wetgevingshandeling. Er zij op gewezen dat de termen “project” en “vergunning” in artikel 1, lid 2, van de MEB-richtlijn worden omschreven. Een wetgevingshandeling waarbij een project wordt aangenomen, moet, om binnen de werkingssfeer van artikel 2, lid 5, van de MEB-richtlijn te vallen, specifiek zijn en dezelfde kenmerken hebben als een vergunning van dat type. Meer in het bijzonder moet de wetgevingshandeling de opdrachtgever het recht geven om het project uit te voeren, zonder dat er nog andere maatregelen moeten worden aangenomen om de opdrachtgever dat recht te verschaffen. |
| --- | --- | --- |

4.5.

1)

De eerste voorwaarde is, dat het project in detail wordt aangenomen via een specifieke wetgevingshandeling. Er zij op gewezen dat de termen “project” en “vergunning” in artikel 1, lid 2, van de MEB-richtlijn worden omschreven. Een wetgevingshandeling waarbij een project wordt aangenomen, moet, om binnen de werkingssfeer van artikel 2, lid 5, van de MEB-richtlijn te vallen, specifiek zijn en dezelfde kenmerken hebben als een vergunning van dat type. Meer in het bijzonder moet de wetgevingshandeling de opdrachtgever het recht geven om het project uit te voeren, zonder dat er nog andere maatregelen moeten worden aangenomen om de opdrachtgever dat recht te verschaffen.

| 2) | De tweede voorwaarde is, dat de doelstellingen van de richtlijn (11), waaronder de verstrekking van gegevens, via de wetgevingsprocedure worden bereikt. Bijgevolg moet de nationale wetgever op het moment dat het project wordt aangenomen, over voldoende informatie beschikken en moet deze informatie gelijkwaardig zijn aan die welke in een normale vergunningprocedure aan de bevoegde instantie zou zijn voorgelegd overeenkomstig artikel 5, lid 1, van de MEB-richtlijn en bijlage IV bij die richtlijn. |
| --- | --- |

2)

De tweede voorwaarde is, dat de doelstellingen van de richtlijn (11), waaronder de verstrekking van gegevens, via de wetgevingsprocedure worden bereikt. Bijgevolg moet de nationale wetgever op het moment dat het project wordt aangenomen, over voldoende informatie beschikken en moet deze informatie gelijkwaardig zijn aan die welke in een normale vergunningprocedure aan de bevoegde instantie zou zijn voorgelegd overeenkomstig artikel 5, lid 1, van de MEB-richtlijn en bijlage IV bij die richtlijn.

| 4.6. | Een wetgevingshandeling die een reeds bestaande bestuurshandeling eenvoudigweg ratificeert, en daarbij slechts gewag maakt van dringende redenen van algemeen belang, zonder dat eerst een wetgevingsprocedure ten gronde is gevoerd en zonder dat aan de twee in de vorige paragraaf genoemde voorwaarden wordt voldaan, kan niet als een specifieke wetgevingshandeling in de zin van artikel 2, lid 5, worden aangemerkt. |
| --- | --- |

4.6.

Rechterlijke toetsing van projecten die middels een nationale wet zijn aangenomen

| 4.7. | Een ander belangrijk aspect van de toepassing van vrijstellingen op grond van artikel 2, lid 5, is het vereiste dat wetgevingshandelingen als hier bedoeld, op materiële of formele gronden aanvechtbaar moeten zijn, volgens de nationale procedureregels, voor een nationale rechterlijke instantie of een ander bij wet ingesteld onafhankelijk en onpartijdig orgaan, overeenkomstig artikel 11 van de MEB-richtlijn. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.8. | Ingeval tegen een dergelijke handeling geen beroep mogelijk is, moet elke op grond van haar bevoegdheid aangezochte nationale rechterlijke instantie een dergelijke toetsing verrichten en in voorkomend geval daar als gevolg aan te verbinden dat die wetgevingshandeling buiten toepassing wordt gelaten (12). |
| --- | --- |

4.8.

5.   Samenvatting van de hoofdpunten

| — | Vrijstellingen van algemene voorschriften moeten restrictief worden uitgelegd en toegepast. |
| --- | --- |

—

Vrijstellingen van algemene voorschriften moeten restrictief worden uitgelegd en toegepast.

| — | Om de algemene vrijstelling van de richtlijn te kunnen toepassen, moet defensie of respons op een civiele noodsituatie, zoals bedoeld in artikel 1, lid 3, het uitsluitend doel van het project zijn. |
| --- | --- |

—

Om de algemene vrijstelling van de richtlijn te kunnen toepassen, moet defensie of respons op een civiele noodsituatie, zoals bedoeld in artikel 1, lid 3, het uitsluitend doel van het project zijn.

| — | Vrijstelling op grond van “respons op een civiele noodsituatie” is waarschijnlijk niet gerechtvaardigd, als het project bedoeld is voor een situatie die zowel te voorspellen als te voorkomen was. |
| --- | --- |

—

Vrijstelling op grond van “respons op een civiele noodsituatie” is waarschijnlijk niet gerechtvaardigd, als het project bedoeld is voor een situatie die zowel te voorspellen als te voorkomen was.

| — | De term “uitzonderlijke gevallen” in artikel 2, lid 4, moet restrictief worden uitgelegd; om als “uitzonderlijk” te worden beschouwd moet door de lidstaat worden aangetoond dat het verbonden risico (bijv. voor de bevoorradingszekerheid van elektriciteit) “redelijk waarschijnlijk” is en dat het voorziene project voldoende urgent is. |
| --- | --- |

—

De term “uitzonderlijke gevallen” in artikel 2, lid 4, moet restrictief worden uitgelegd; om als “uitzonderlijk” te worden beschouwd moet door de lidstaat worden aangetoond dat het verbonden risico (bijv. voor de bevoorradingszekerheid van elektriciteit) “redelijk waarschijnlijk” is en dat het voorziene project voldoende urgent is.

| — | Een belangrijk criterium voor rechtvaardiging van het gebruik van artikel 2, lid 4, is, dat volledige naleving van de richtlijn niet mogelijk is. De uitzonderlijkheid van een geval is op zichzelf onvoldoende grond voor vrijstelling. |
| --- | --- |

—

Een belangrijk criterium voor rechtvaardiging van het gebruik van artikel 2, lid 4, is, dat volledige naleving van de richtlijn niet mogelijk is. De uitzonderlijkheid van een geval is op zichzelf onvoldoende grond voor vrijstelling.

| — | Wanneer gebruik van artikel 2, lid 4, wordt overwogen, moet worden nagedacht over de mogelijkheid van een gedeeltelijke of andere vorm van beoordeling. Voorwaarde is dat aan de doelstellingen van de richtlijn wordt voldaan. |
| --- | --- |

—

Wanneer gebruik van artikel 2, lid 4, wordt overwogen, moet worden nagedacht over de mogelijkheid van een gedeeltelijke of andere vorm van beoordeling. Voorwaarde is dat aan de doelstellingen van de richtlijn wordt voldaan.

| — | De lidstaten moet de Commissie snel (in ieder geval voordat de vergunning is verleend) op de hoogte stellen van de redenen waarom de vrijstelling is verleend. |
| --- | --- |

—

De lidstaten moet de Commissie snel (in ieder geval voordat de vergunning is verleend) op de hoogte stellen van de redenen waarom de vrijstelling is verleend.

| — | De vrijstelling van artikel 2, lid 5, heeft uitsluitend betrekking op de vereisten in verband met openbare raadpleging. |
| --- | --- |

—

De vrijstelling van artikel 2, lid 5, heeft uitsluitend betrekking op de vereisten in verband met openbare raadpleging.

| — | Het toepassen van een vrijstelling ontheft een lidstaat niet van andere verplichtingen van de richtlijn (bv. grensoverschrijdend overleg, toegang tot de rechter) of voorschriften van andere richtlijnen waaraan voldaan moet worden. |
| --- | --- |

—

Het toepassen van een vrijstelling ontheft een lidstaat niet van andere verplichtingen van de richtlijn (bv. grensoverschrijdend overleg, toegang tot de rechter) of voorschriften van andere richtlijnen waaraan voldaan moet worden.

---

(1)  Volgens het HvJ-EU moet artikel 1, lid 4, van Richtlijn 85/337/EG aldus worden uitgelegd dat “een vliegveld dat zowel voor de burgerluchtvaart als voor de militaire luchtvaart kan dienen, doch dat hoofdzakelijk voor commerciële doeleinden wordt gebruikt, binnen de werkingssfeer van de richtlijn valt” (C-435/97, WWF e.a., punten 65, 66 en 67).

(2)  De term “civiele noodsituatie” is ingevoerd bij Richtlijn 2014/52/EU op basis van ervaringen met de uitvoering van Richtlijn 2011/92/EU. Gebleken was dat toepassing van Richtlijn 2011/92/EU op projecten die uitsluitend de respons op een civiele noodsituatie tot doel hadden, nadelige gevolgen kon hebben, onder meer voor het milieu. De MEB-richtlijn bevat geen definitie voor de term “civiele noodsituatie”. In het werkdocument van de diensten van de Commissie getiteld “Overview of Natural and Man-made Disasters Risks the European Union may face” (Overzicht van de risico’s op natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen waarmee de Unie geconfronteerd kan worden) staat een reeks voorbeelden van het soort gebeurtenissen dat een civiele noodsituatie kan veroorzaken: overstromingen, aardbevingen, industriële ongevallen enz.

https://ec.europa.eu/echo/sites/echo-site/files/swd_2017_176_overview_of_risks_2.pdf

(3)  Artikel 3, lid 8, van de richtlijn strategische milieubeoordeling bevat een vrijstelling voor plannen en programma’s die uitsluitend bestemd zijn voor civiele noodsituaties. Hoewel de MEB-richtlijn en de richtlijn strategische milieubeoordeling een verschillende achtergrond hebben, is er in zoverre een verband tussen de twee dat de richtlijn strategische milieubeoordeling geldt voor plannen en programma’s in de kernsectoren die het kader vormen voor de vergunningverlening voor projecten krachtens de MEB-richtlijn.

(4)  Arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie http://ec.europa.eu/environment/eia/pdf/EIA_rulings_web.pdf blz. 26.

(5)  Zie arrest C-411/17, punt 101.

(6)  Zie arrest C-411/17, punt 101.

(7)  Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2003 inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie en tot intrekking van Richtlijn 90/313/EEG van de Raad.

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?qid=1558533359746&uri=CELEX:32003L0004

(8)  PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7.

(9)  PB L 327 van 22.12.2000, blz. 1.

(10)  In 2017 hebben de diensten van de Commissie een document gepubliceerd waarin een samenvatting wordt gegeven van de rechtspraak van het HvJ-EU, met onder meer een paragraaf waarin het concept van projecten die middels een nationale wet zijn aangenomen, wordt behandeld in relatie tot Richtlijn 2011/92/EU (respectievelijk Richtlijn 85/337/EG), aangezien de bepaling in kwestie het voorwerp van verschillende arresten van het Hof was. Hoewel de arresten betrekking hebben op de bepalingen van vóór de wijzigingen bij Richtlijn 2014/52/EU, zijn de daarin verwoorde algemene beginselen nog steeds van toepassing. Voor de paragraaf over wetgevingshandelingen zie blz. 33-35. http://ec.europa.eu/environment/eia/pdf/EIA_rulings_web.pdf. Het Hof heeft de jurisprudentie bovendien recent bevestigd in Doel (C-411/17, punten 104-111).

(11)  De kerndoelstelling van de MEB-richtlijn, zoals neergelegd in artikel 2, lid 1, is dat maatregelen worden getroffen om te verzekeren dat een vergunning vereist is voor projecten die een aanzienlijk milieueffect kunnen hebben, onder meer gezien hun aard, omvang of ligging, en dat een beoordeling van hun effecten op het milieu plaatsvindt, alvorens een vergunning wordt verleend.

(12)  C-128/09, Boxus e.a., punten 52 tot en met 55 en punt 57; C-182/10, Solvay e.a., punt 52.

---

| 14.11.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 386/21 |
| --- | --- | --- | --- |

14.11.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 386/21

---

Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities, uitgebracht op zijn bijeenkomst van 5 juli 2019, betreffende een voorontwerp van besluit over zaak AT.40432 — Fanartikelen met figuren

Verslaggever: Slovenië

(Voor de EER relevante tekst)

(2019/C 386/06)

1.

Het Adviescomité (7 lidstaten) is het met de Commissie eens dat de gedragingen waarop het ontwerpbesluit betrekking heeft, een inbreuk vormen op artikel 101 van het Verdrag en artikel 53 van de EER-overeenkomst.

2.

Het Adviescomité (7 lidstaten) is het eens met de beoordeling van de Commissie in het ontwerpbesluit ten aanzien van de duur van de inbreuk.

3.

Het Adviescomité (7 lidstaten) is het met de Commissie eens dat de geadresseerden van het ontwerpbesluit een geldboete moet worden opgelegd.

4.

Het Adviescomité (7 lidstaten) is het met de Commissie eens over het definitieve bedrag van de geldboete, met inbegrip van de vermindering ervan op grond van punt 37 van de richtsnoeren van 2006 voor de berekening van uit hoofde van artikel 23, lid 2, onder a), van Verordening (EG) nr. 1/2003 opgelegde geldboeten.

5.

Het Adviescomité (7 lidstaten) beveelt aan dat zijn advies wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

---

| 14.11.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 386/22 |
| --- | --- | --- | --- |

14.11.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 386/22

---

Eindverslag van de raadadviseur-auditeur (1)

Zaak AT.40432 — Fanartikelen met figuren

(Voor de EER relevante tekst)

(2019/C 386/07)

(1)

In het ontwerpbesluit gericht tot Sanrio Company, Ltd, Sanrio GmbH en Mister Men Limited (gezamenlijk “de geadresseerden” genoemd) wordt vastgesteld dat de geadresseerden (“Sanrio”) inbreuk hebben gemaakt op artikel 101, lid 1, VWEU en artikel 53 van de EER-overeenkomst wegens de uitvoering en handhaving in de EER van een reeks overeenkomsten en/of onderling afgestemde gedragingen ter beperking van de grensoverschrijdende verkoop van gelicentieerde fanartikelen, zowel offline als online.

(2)

Bij besluit van 14 juni 2017 heeft de Commissie de procedure van artikel 2, lid 1, van Verordening (EG) nr. 773/2004 (2) ingeleid tegen Sanrio Company, Ltd en alle rechtspersonen waarover laatstgenoemde rechtstreeks of middellijk zeggenschap uitoefent, met inbegrip van Sanrio GmbH. Op 29 mei 2019 heeft de Commissie een aanvullend besluit vastgesteld tot inleiding van een procedure overeenkomstig artikel 2, lid 1, van die verordening tegen Mister Men Limited.

(3)

| — | een duidelijke, ondubbelzinnige erkenning door de geadresseerden van hun hoofdelijke aansprakelijkheid voor de in die verklaring beschreven inbreuk, met inbegrip van feiten, juridische voorbehouden, de respectieve rollen van de geadresseerden in de inbreuk en de duur van hun betrokkenheid bij de inbreuk; |
| --- | --- |

—

een duidelijke, ondubbelzinnige erkenning door de geadresseerden van hun hoofdelijke aansprakelijkheid voor de in die verklaring beschreven inbreuk, met inbegrip van feiten, juridische voorbehouden, de respectieve rollen van de geadresseerden in de inbreuk en de duur van hun betrokkenheid bij de inbreuk;

| — | een indicatie van de maximale geldboete die de geadresseerden zouden aanvaarden in het kader van een samenwerkingsprocedure; |
| --- | --- |

—

een indicatie van de maximale geldboete die de geadresseerden zouden aanvaarden in het kader van een samenwerkingsprocedure;

| — | de bevestiging dat de geadresseerden voldoende in kennis zijn gesteld van de bezwaren die de Commissie voornemens is tegen hen te maken en dat hun voldoende gelegenheid is geboden om hun standpunt kenbaar te maken aan de Commissie; |
| --- | --- |

—

de bevestiging dat de geadresseerden voldoende in kennis zijn gesteld van de bezwaren die de Commissie voornemens is tegen hen te maken en dat hun voldoende gelegenheid is geboden om hun standpunt kenbaar te maken aan de Commissie;

| — | een bevestiging dat de geadresseerden voldoende gelegenheid is geboden om het bewijs voor de potentiële bezwaren en alle overige documenten in het dossier van de Commissie in te zien, en dat zij niet overwegen te verzoeken om nadere inzage in het dossier of om nader verhoor in een hoorzitting, tenzij de Commissie de verklaring met het oog op een schikking niet weergeeft in de mededeling van punten van bezwaar en het besluit, en |
| --- | --- |

—

een bevestiging dat de geadresseerden voldoende gelegenheid is geboden om het bewijs voor de potentiële bezwaren en alle overige documenten in het dossier van de Commissie in te zien, en dat zij niet overwegen te verzoeken om nadere inzage in het dossier of om nader verhoor in een hoorzitting, tenzij de Commissie de verklaring met het oog op een schikking niet weergeeft in de mededeling van punten van bezwaar en het besluit, en

| — | de instemming van de geadresseerden de mededeling van punten van bezwaar en het definitieve besluit op grond van de artikelen 7 en 23 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad (3) in het Engels te ontvangen. |
| --- | --- |

—

de instemming van de geadresseerden de mededeling van punten van bezwaar en het definitieve besluit op grond van de artikelen 7 en 23 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad (3) in het Engels te ontvangen.

(4)

Op 29 mei 2019 heeft de Commissie een mededeling van punten van bezwaar vastgesteld, waarop de drie geadresseerden hebben geantwoord met de bevestiging dat die mededeling de inhoud van de verklaring met het oog op een schikking weergeeft, waarbij zij opnieuw hebben toegezegd de samenwerkingsprocedure te zullen volgen op de voorwaarden van de mededeling van punten van bezwaar en waarbij zij verklaren dat zij niet opnieuw willen worden gehoord door de Commissie.

(5)

De in het ontwerpbesluit vastgestelde inbreuken en opgelegde geldboeten komen overeen met die welke zijn erkend en aanvaard in de mededeling van punten van bezwaar. Het bedrag van de geldboeten wordt verlaagd met 40 %, omdat Sanrio doeltreffend en tijdig heeft meegewerkt met de Commissie door: i) nog vóór inleiding van een formele procedure de werknemers van de Europese vestigingen van Sanrio richtsnoeren te vertrekken over praktijken die in overeenstemming zijn met het mededingingsrecht van de Unie en zijn modelovereenkomst aan te passen door de concurrentiebeperkende clausules te schrappen; ii) alle licentienemers van wie het contract nog niet was aangepast aan de gewijzigde modelovereenkomst, per brief toelichtingen toe te zenden, en iii) aanvullend bewijs te verstrekken waarmee de duur van de inbreuk wordt verlengd en voor de gehele periode het bestaan van een enkele, voortdurende inbreuk te erkennen.

(6)

Overeenkomstig artikel 16 van Besluit 2011/695/EU heb ik onderzocht of in het ontwerpbesluit alleen de bezwaren worden behandeld waarover Sanrio opmerkingen heeft kunnen formuleren. Ik ben tot de conclusie gekomen dat dit inderdaad het geval is.

(7)

Alles in aanmerking genomen, ben ik van oordeel dat de procedurele rechten in deze zaak daadwerkelijk konden worden uitgeoefend.

Brussel, 8 juli 2019.

Wouter WILS

---

(1)  Opgesteld overeenkomstig de artikelen 16 en 17 van Besluit 2011/695/EU van de voorzitter van de Europese Commissie van 13 oktober 2011 betreffende de functie en het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures (PB L 275 van 20.10.2011, blz. 29) (hierna “Besluit 2011/695/EU” genoemd).

1

(2)  Verordening (EG) nr. 773/2004 van de Commissie van 7 april 2004 betreffende procedures van de Commissie op grond van de artikelen 81 en 82 van het EG-verdrag (PB L 123 van 27.4.2004, blz. 18), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EU) 2015/1348 van de Commissie van 3 augustus 2015 (PB L 208 van 5.8.2015, blz. 3).

2

(3)  Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad van 16 december 2002 betreffende de uitvoering van de mededingingsregels van de artikelen 81 en 82 van het Verdrag (PB L 1 van 4.1.2003, blz. 1).

3

---

| 14.11.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 386/24 |
| --- | --- | --- | --- |

14.11.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 386/24

---

Samenvatting van het besluit van de Commissie

van 9 juli 2019

in verband met een procedure op grond van artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 53 van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte

(Zaak AT.40432 — Fanartikelen met figuren)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2019) 5087 final)

(Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2019/C 386/08)

Op 9 juli 2019 heeft de Commissie een besluit vastgesteld in verband met een procedure op grond van artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 53 van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte. Overeenkomstig artikel 30 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad (1)
  publiceert de Commissie hierbij de namen van de partijen en de belangrijkste punten van het besluit, waaronder de opgelegde sancties, rekening houdende met het rechtmatige belang van de ondernemingen inzake de bescherming van hun bedrijfsgeheimen.

1.   INLEIDING

| (1) | Het besluit is gericht tot Sanrio Company, Ltd en diens Europese dochterondernemingen Sanrio GmbH en Mister Men Limited (hierna “Sanrio” genoemd) wegens inbreuk op artikel 101 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hierna het “Verdrag” genoemd) en artikel 53 van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (hierna “de EER-overeenkomst” genoemd). |
| --- | --- |

(1)

| (2) | Sanrio (dat eigenaar is van onder meer het figuurtje Hello Kitty) ontwerpt, licentieert, produceert en verkoopt producten in de Japanse artistieke en culturele kawaii-stijl. Sinds 5 december 2011 is Sanrio tevens licentiegever voor de Mister Men-figuren. Tussen 1 januari 2008 en 21 december 2018 heeft Sanrio deelgenomen aan een enkele, voortdurende inbreuk waarbij binnen de EER een reeks praktijken ter beperking van de actieve, passieve en online grensoverschrijdende verkoop van gelicentieerde fanartikelen werden uitgevoerd en gehandhaafd. |
| --- | --- |

(2)

2.   BESCHRIJVING VAN DE ZAAK

2.1.   Betrokken producten

| (3) | Het besluit heeft betrekking op de activiteiten van Sanrio als licentiegever voor de figuren waarvan het eigenaar is. Sanrio geeft licenties op zijn figuren aan andere ondernemingen die verschillende fanartikelen met de in licentie gegeven figuren vervaardigen en distribueren. Het besluit heeft betrekking op producten van uiteenlopende aard, gaande van bijvoorbeeld kantoorbenodigdheden, schoolmateriaal, geschenkartikelen en accessoires, die voornamelijk, maar niet uitsluitend, voor kinderen worden verkocht. |
| --- | --- |

(3)

| (4) | Sanrio geeft licenties op zijn figuren doorgaans rechtstreeks of via een agent. Ongeacht het systeem dat voor het verlenen van licenties wordt gebruikt, bevatten de overeenkomsten met de licentienemer doorgaans bepalingen die betrekking hebben op de distributie van de producten waarop het in licentie gegeven intellectuele-eigendomsrecht zal worden toegepast. Andere elementen die altijd aanwezig zijn in de licentieovereenkomsten van Sanrio omvatten:






  a) | geografisch toepassingsgebied: Sanrio verleent alle licenties in de EER doorgaans voor een of meer specifieke landen op niet-exclusieve basis; |
| --- | --- | --- |

(4)

a)

geografisch toepassingsgebied: Sanrio verleent alle licenties in de EER doorgaans voor een of meer specifieke landen op niet-exclusieve basis;

| b) | financiële vergoeding die door de licentienemer moet worden betaald: in de licentieovereenkomsten van Sanrio is bepaald dat de licentienemers Sanrio een bepaalde vergoeding moeten betalen als tegenprestatie voor het verlenen van de licentie op de intellectuele-eigendomsrechten. |
| --- | --- |

b)

financiële vergoeding die door de licentienemer moet worden betaald: in de licentieovereenkomsten van Sanrio is bepaald dat de licentienemers Sanrio een bepaalde vergoeding moeten betalen als tegenprestatie voor het verlenen van de licentie op de intellectuele-eigendomsrechten.

| (5) | In het besluit ligt de nadruk op deze licentieovereenkomsten en, meer in het algemeen, op de relaties die op basis van die overeenkomsten zijn opgebouwd. |
| --- | --- |

(5)

2.2.   De procedure

| (6) | In september 2016 heeft de Commissie onaangekondigd inspecties verricht op het kantoor van Sanrio GmbH in Milaan, Italië. |
| --- | --- |

(6)

| (7) | Bij besluit van 14 juni 2017 heeft de Commissie de procedure overeenkomstig artikel 2, lid 1, van Verordening nr. 773/2004 van de Commissie ingeleid tegen Sanrio Company, Ltd en alle rechtspersonen waarover laatstgenoemde rechtstreeks of middellijk zeggenschap uitoefent, met inbegrip van Sanrio GmbH. Die procedure had als doel te onderzoeken of Sanrio beschikte over overeenkomsten en/of praktijken om de verkoop van gelicentieerde fanartikelen in de EER te verhinderen of te beperken. Op 29 mei 2019 heeft de Commissie een aanvullend besluit vastgesteld tot inleiding van een procedure overeenkomstig artikel 2, lid 1, van die verordening tegen Mister Men Limited. |
| --- | --- |

(7)

| (8) | Vervolgens heeft Sanrio een formeel aanbod tot medewerking ingediend met het oog op de vaststelling van een besluit op grond van de artikelen 7 en 23 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad (hierna “verklaring met het oog op een schikking” genoemd). |
| --- | --- |

(8)

| (9) | Op 29 mei 2019 heeft de Commissie een aan Sanrio gerichte mededeling van punten van bezwaar aangenomen. Op 11 juni 2019 heeft Sanrio zijn antwoord op de mededeling van punten van bezwaar ingediend. |
| --- | --- |

(9)

| (10) | Het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities heeft op 5 juli 2019 een positief advies uitgebracht. |
| --- | --- |

(10)

| (11) | De raadadviseur-auditeur heeft op 8 juli 2019 zijn eindverslag uitgebracht. |
| --- | --- |

(11)

| (12) | De Commissie heeft dit besluit op 9 juli 2019 vastgesteld. |
| --- | --- |

(12)

2.3.   Samenvatting van de inbreuk

| (13) | Voor zijn activiteiten op het gebied van fanartikelen volgde Sanrio een reeks praktijken om de actieve en passieve grensoverschrijdende verkoop van gelicentieerde fanartikelen te beperken. Die praktijken betroffen zowel de offline- als de onlineverkoop van gelicentieerde fanartikelen in de hele EER. Dit besluit heeft betrekking op de volgende soorten beperking:






  a) | directe maatregelen ter beperking van verkoop buiten het grondgebied door licentienemers, zoals i) het verbod op passieve verkoop buiten het grondgebied; ii) het verbod op actieve verkoop buiten het grondgebied; iii) het verbod op online verkoop buiten het grondgebied; iv) verplichtingen om bestellingen buiten het grondgebied aan Sanrio te melden; v) het gebruik van taalvoorschriften om de verkoop buiten het grondgebied te beperken; |
| --- | --- | --- |

(13)

a)

directe maatregelen ter beperking van verkoop buiten het grondgebied door licentienemers, zoals i) het verbod op passieve verkoop buiten het grondgebied; ii) het verbod op actieve verkoop buiten het grondgebied; iii) het verbod op online verkoop buiten het grondgebied; iv) verplichtingen om bestellingen buiten het grondgebied aan Sanrio te melden; v) het gebruik van taalvoorschriften om de verkoop buiten het grondgebied te beperken;

| b) | indirecte maatregelen ter beperking van verkopen door licentienemers buiten hun grondgebied: Soms werd ook een reeds maatregelen gebruikt om indirect de naleving van de beperkingen op activiteiten buiten het grondgebied aan te moedigen. Daartoe behoorden het verrichten van audits en het niet verlengen van contracten. |
| --- | --- |

b)

indirecte maatregelen ter beperking van verkopen door licentienemers buiten hun grondgebied: Soms werd ook een reeds maatregelen gebruikt om indirect de naleving van de beperkingen op activiteiten buiten het grondgebied aan te moedigen. Daartoe behoorden het verrichten van audits en het niet verlengen van contracten.

| (14) | Door deze reeks praktijken beperkte Sanrio licentienemers in hun mogelijkheden om de gelicentieerde fanartikelen grensoverschrijdend te verkopen. Die enkele, voortdurende inbreuk droeg bij tot het herstel van de barrières tussen nationale markten en leidde mogelijkerwijs tot minder keuze voor de consument en tot hogere prijzen als direct gevolg van de afgenomen mededinging. Deze gedraging diende door haar aard een mededingingsbeperkend doel in de zin van artikel 101, lid 1, van het Verdrag en artikel 53, lid 1, van de EER-overeenkomst. |
| --- | --- |

(14)

| (15) | In het besluit wordt tevens vastgesteld dat deze gedragingen niet voldoen aan de voorwaarden voor vrijstelling van artikel 101, lid 3, van het Verdrag en artikel 53, lid 3, van de EER-overeenkomst. |
| --- | --- |

(15)

2.4.   Geadresseerden en duur van de inbreuk

| (16) | Het besluit is gericht tot Sanrio Company, Ltd, de uiteindelijke moederonderneming van de Sanrio-groep, en tot bepaalde dochterondernemingen die betrokken zijn bij de handel in fanartikelen: Sanrio GmbH en Mister Men Limited. |
| --- | --- |

(16)

| (17) | De duur van de enkele, voortdurende inbreuk loopt van 1 januari 2008 tot en met 21 december 2018, de datum waarop Sanrio de laatste brief aan zijn licentienemers heeft toegezonden over de niet-toepasselijkheid van alle eventuele in haar overeenkomsten opgenomen beperkingen op activiteiten buiten het grondgebied. |
| --- | --- |

(17)

2.5.   Maatregelen en geldboeten

| (18) | De conclusie van het besluit luidt dat Sanrio de inbreuk op 21 december 2018 heeft beëindigd en zich moet onthouden van alle overeenkomsten of onderling afgestemde feitelijke gedragingen die hetzelfde of een soortgelijk doel of gevolg kunnen hebben. De Commissie is verder van mening dat de inbreuk het gevolg was van opzet, of toch minstens van onachtzaamheid, en dat er een geldboete moet worden opgelegd. |
| --- | --- |

(18)

2.5.1.   Basisbedrag van de geldboete

| (19) | In het besluit wordt de geldboete bepaald op basis van de royalty’s die Sanrio heeft geïnd in het laatste volledige jaar van de inbreuk (2017). De waarde van de verkoop is gebaseerd op de royalty’s die Sanrio van zijn licentienemers heeft ontvangen voor de verkoop van gelicentieerde fanartikelen in de EER. Deze royalty’s (met inbegrip van minimumgaranties) vormen de inkomsten van Sanrio uit zijn activiteiten op het gebied van gelicentieerde fanartikelen en worden aan Sanrio betaald als tegenprestatie voor het gebruik van de gelicentieerde intellectuele-eigendomsrechten. |
| --- | --- |

(19)

| (20) | Beperkingen op verkopen buiten het grondgebied houden door hun aard een beperking van de mededinging in de zin van artikel 101, lid 1, van het Verdrag in. Verticale beperkingen zijn doorgaans echter minder schadelijk dan horizontale. Het percentage voor de ernst van de inbreuk is bepaald op 8 % van de waarde van de verkoop van Sanrio. |
| --- | --- |

(20)

2.5.2.   Verzwarende of verzachtende omstandigheden

| (21) | In deze zaak is geen sprake van verzwarende of verzachtende omstandigheden. |
| --- | --- |

(21)

2.5.3.   Afschrikking

| (22) | De Commissie heeft geen afschrikkingsfactor toegepast omdat de wereldwijde omzet van Sanrio daartoe geen aanleiding geeft. |
| --- | --- |

(22)

2.5.4.   Toepassing van het 10%-omzetplafond

| (23) | De berekende boete bedraagt niet meer dan 10 % van de totale wereldwijde omzet van Sanrio. |
| --- | --- |

(23)

2.5.5.   Verlaging van de geldboete in het licht van de medewerking

| (24) | Voor de door Sanrio verleende medewerking wordt het boetebedrag in het besluit overeenkomstig punt 37 van de richtsnoeren inzake geldboeten met 40 % verlaagd. In zijn verklaring met het oog op een schikking erkent Sanrio de feiten, de juridische kwalificatie ervan, en de aansprakelijkheid voor de inbreuk, zoals deze werden beschreven. Sanrio toonde zich in een vroeg stadium bereid tot samenwerking, heeft tijdens de procedure zorgvuldig meegewerkt en heeft aanvullend bewijs verstrekt waarmee de duur van de inbreuk kon worden verlengd. |
| --- | --- |

(24)

3.   CONCLUSIE

| (25) | Sanrio heeft inbreuk gemaakt op artikel 101, lid 1, van het Verdrag en artikel 53 van de EER-overeenkomst door deel te nemen aan een enkele, voortdurende inbreuk in verband met gelicentieerde fanartikelen. De inbreuk bestreek de gehele Europese Economische Ruimte en bestond in de uitvoering en handhaving van een reeks overeenkomsten en praktijken ter beperking van de grensoverschrijdende verkoop van gelicentieerde fanartikelen, zowel offline als online. |
| --- | --- |

(25)

| (26) | De definitieve geldboete die op grond van artikel 23, lid 2, onder a), van Verordening (EG) nr. 1/2003 aan Sanrio dient te worden opgelegd is 6 222 000 EUR. |
| --- | --- |

(26)

| (27) | Sanrio Company, Ltd en Sanrio GmbH zijn hoofdelijk gehouden tot het totale bedrag van deze geldboete, terwijl Mister Men Limited slechts hoofdelijk gehouden is tot het bedrag van 3 993 000 EUR, dat proportioneel overeenstemt met de periode die aanvangt op 5 december 2011, de datum waarop het door Sanrio Company, Ltd werd overgenomen. |
| --- | --- |

(27)

---

(1)  PB L 1 van 4.1.2003, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 411/2004 (PB L 68 van 6.3.2004, blz. 1).

---

V Adviezen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

| 14.11.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 386/28 |
| --- | --- | --- | --- |

14.11.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 386/28

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak M.9567 — PGGM/Macquarie/Genesee &Wyoming Australia)

Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak

(Voor de EER relevante tekst)

(2019/C 386/09)

1.

Op 6 november 2019 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen.

Deze aanmelding betreft de volgende ondernemingen:

| — | PGGM Infrastructure Fund (“PGGM”, Nederland), die deel uitmaakt van degroep PGGM; |
| --- | --- |

—

PGGM Infrastructure Fund (“PGGM”, Nederland), die deel uitmaakt van degroep PGGM;

| — | Macquarie Corporate Holdings Pty Limited, (“MCHPL”, Australië), die deel uitmaakt van de groep Macquarie group (“Macquarie”, Australië); |
| --- | --- |

—

Macquarie Corporate Holdings Pty Limited, (“MCHPL”, Australië), die deel uitmaakt van de groep Macquarie group (“Macquarie”, Australië);

| — | Genesee &Wyoming Australia Holdings LP (“GWA”, Australië). |
| --- | --- |

—

Genesee &Wyoming Australia Holdings LP (“GWA”, Australië).

PGGM en Macquarie verkrijgen gezamenlijke zeggenschap in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening over het geheel van GWA.

De concentratie komt tot stand door de verwerving van aandelen.

2.

| — | PGGM: aanbieder van pensioenfondsdiensten, waaronder beheer van pensioenfondsen, beleidsadvies en managementondersteuning; |
| --- | --- |

—

PGGM: aanbieder van pensioenfondsdiensten, waaronder beheer van pensioenfondsen, beleidsadvies en managementondersteuning;

| — | MCHPL: holding en exploitatiemaatschappij die deel uitmaakt van Macquarie Group, een wereldwijde financiële groep en aanbieder van investeringsdiensten voor institutionele investeerders op de volgende markten: infrastructuur, vastgoed, landbouw en energie; |
| --- | --- |

—

MCHPL: holding en exploitatiemaatschappij die deel uitmaakt van Macquarie Group, een wereldwijde financiële groep en aanbieder van investeringsdiensten voor institutionele investeerders op de volgende markten: infrastructuur, vastgoed, landbouw en energie;

| — | GWA: aanbieder en exploitant van goederenvervoer per spoor in Australië. |
| --- | --- |

—

GWA: aanbieder en exploitant van goederenvervoer per spoor in Australië.

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden.

Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking komt voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (2).

2

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na de datum van deze bekendmaking hebben bereikt. De volgende referentie moet altijd worden vermeld:

M.9567 — PGGM/Macquarie/Genesee &Wyoming Australia

Opmerkingen kunnen per e-mail, per fax of per post aan de Commissie worden toegezonden. Gelieve de onderstaande contactgegevens te gebruiken:

Email: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu

Fax +32 22964301

Postadres:

| Europese Commissie |
| --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (“de concentratieverordening”).

1

(2)  PB C 366 van 14.12.2013, blz. 5.

2

---

| 14.11.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 386/30 |
| --- | --- | --- | --- |

14.11.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 386/30

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak M.9580 — Permira/Smith & Wiliamson)

Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak

(Voor de EER relevante tekst)

(2019/C 386/10)

1.

Deze aanmelding betreft de volgende ondernemingen:

| — | Tilney Group Limited (“Tilney”, Verenigd Koninkrijk), die onder uiteindelijke zeggenschap staat van Permira Holdings Limited (“Permira”, Guernsey); |
| --- | --- |

—

Tilney Group Limited (“Tilney”, Verenigd Koninkrijk), die onder uiteindelijke zeggenschap staat van Permira Holdings Limited (“Permira”, Guernsey);

| — | Smith & Williamson Holdings Limited (“Smith & Williamson”, Verenigd Koninkrijk). |
| --- | --- |

—

Smith & Williamson Holdings Limited (“Smith & Williamson”, Verenigd Koninkrijk).

Tilney verkrijgt zeggenschap in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening over het geheel van Smith & Williamson.

De concentratie komt tot stand door de verwerving van aandelen.

2.

| — | Permira: private-equityonderneming die beleggingsbeheerdiensten verleent aan een aantal beleggingsfondsen. Permira heeft zeggenschap over een aantal portefeuilleondernemingen die actief zijn in diverse sectoren in verschillende rechtsgebieden; |
| --- | --- |

—

Permira: private-equityonderneming die beleggingsbeheerdiensten verleent aan een aantal beleggingsfondsen. Permira heeft zeggenschap over een aantal portefeuilleondernemingen die actief zijn in diverse sectoren in verschillende rechtsgebieden;

| — | Tilney: onafhankelijke vermogensbeheeronderneming met kantoren verspreid over het Verenigd Koninkrijk. Zij is hoofdzakelijk actief op het gebied van financiële planning, beleggingsbeheer en adviesdiensten aan particuliere klanten; |
| --- | --- |

—

Tilney: onafhankelijke vermogensbeheeronderneming met kantoren verspreid over het Verenigd Koninkrijk. Zij is hoofdzakelijk actief op het gebied van financiële planning, beleggingsbeheer en adviesdiensten aan particuliere klanten;

| — | Smith & Williamson: onafhankelijke onderneming die financiële en professionele diensten aanbiedt met kantoren verspreid over het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Smith & Williamson verleent professionele, financiële en beleggingsbeheerdiensten aan particulieren en ondernemingen. |
| --- | --- |

—

Smith & Williamson: onafhankelijke onderneming die financiële en professionele diensten aanbiedt met kantoren verspreid over het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Smith & Williamson verleent professionele, financiële en beleggingsbeheerdiensten aan particulieren en ondernemingen.

3.

Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking komt voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (2).

4.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na de datum van deze bekendmaking hebben bereikt. De volgende referentie moet altijd worden vermeld:

M.9580 — Permira/Smith & Wiliamson

Opmerkingen kunnen per e-mail, per fax of per post aan de Commissie worden toegezonden. Gelieve de onderstaande contactgegevens te gebruiken:

E-mail: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu

Fax + 32 22964301

Postadres:

| Europese Commissie |
| --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (“de concentratieverordening”).

1

(2)  PB C 366 van 14.12.2013, blz. 5.

2

---

| 14.11.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 386/32 |
| --- | --- | --- | --- |

14.11.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 386/32

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak M.9611 — Pavilion Energy/Iberdrola Group (European LNG Asset Portfolio))

Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak

(Voor de EER relevante tekst)

(2019/C 386/11)

1.

Deze aanmelding betreft de volgende ondernemingen:

| — | Pavilion Energy Pte. Ltd (Singapore), die onder zeggenschap staat van Temasek Holdings Private Limited (Singapore); |
| --- | --- |

—

Pavilion Energy Pte. Ltd (Singapore), die onder zeggenschap staat van Temasek Holdings Private Limited (Singapore);

| — | European LNG Asset Portfolio (Spanje) die deel uitmaakt van de groep Iberdrola (“Iberdrola”, Spanje). |
| --- | --- |

—

European LNG Asset Portfolio (Spanje) die deel uitmaakt van de groep Iberdrola (“Iberdrola”, Spanje).

Pavilion Energy verkrijgt zeggenschap in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening over een deel/delen van Iberdrola. De concentratie komt tot stand door de verwerving van vermogensbestanddelen.

2.

| — | Pavilion Energy: in Singapore gevestigde geïntegreerde LNG-wereldspeler die actief is in de LNG-handel, alsook in opslag, verwerking en verscheping. Zij is een volle dochteronderneming van Temasek, een beleggingsonderneming; |
| --- | --- |

—

Pavilion Energy: in Singapore gevestigde geïntegreerde LNG-wereldspeler die actief is in de LNG-handel, alsook in opslag, verwerking en verscheping. Zij is een volle dochteronderneming van Temasek, een beleggingsonderneming;

| — | European LNG Asset Portfolio: omvat verschillende LNG-activa, waaronder een portefeuille langlopende LNG-verkoop- en bevoorradingscontracten, alsook verschillende aanvullende contracten voor hervergassingscapaciteit in het Verenigd Koninkrijk en Spanje, pijpleidingcapaciteit aan de Spaans-Franse grens, alsook het tijdcharter van een nieuw gebouwd MEGI-LNG-schip. |
| --- | --- |

—

European LNG Asset Portfolio: omvat verschillende LNG-activa, waaronder een portefeuille langlopende LNG-verkoop- en bevoorradingscontracten, alsook verschillende aanvullende contracten voor hervergassingscapaciteit in het Verenigd Koninkrijk en Spanje, pijpleidingcapaciteit aan de Spaans-Franse grens, alsook het tijdcharter van een nieuw gebouwd MEGI-LNG-schip.

3.

Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking komt voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (2).

4.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na de datum van deze bekendmaking hebben bereikt. De volgende referentie moet altijd worden vermeld:

M.9611 — Pavilion Energy/Iberdrola Group (European LNG Asset Portfolio)

Opmerkingen kunnen per e-mail, per fax of per post aan de Commissie worden toegezonden. Gelieve de onderstaande contactgegevens te gebruiken:

E-mail: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu

Fax +32 22964301

Postadres:

| Europese Commissie |
| --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (“de concentratieverordening”).

1

(2)  PB C 366 van 14.12.2013, blz. 5.

2

---