# Publicatieblad C 422/2019

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 422 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 62e jaargang16 december 2019 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 422

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

62e jaargang16 december 2019

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | II   Mededelingen |
| | GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARINGEN |
| | Raad |
| 2019/C 422/01 | Verklaring van de Commissie | 1 |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2019/C 422/02 | Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak M.9632 — E.ON/Berliner Stadtwerke/Tegel Energie) (
  1
  ) | 2 |
| 2019/C 422/03 | Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak M.9580 — Permira/Smith&Williamson) (
  1
  ) | 3 |
| 2019/C 422/04 | Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak M.9605 — DAK Americas/Lotte Chemical UK) (
  1
  ) | 4 |

Inhoud

Bladzijde

II   Mededelingen

GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARINGEN

Raad

2019/C 422/01

Verklaring van de Commissie

1

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2019/C 422/02

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak M.9632 — E.ON/Berliner Stadtwerke/Tegel Energie) (
  1
  )

1

2

2019/C 422/03

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak M.9580 — Permira/Smith&Williamson) (
  1
  )

1

3

2019/C 422/04

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak M.9605 — DAK Americas/Lotte Chemical UK) (
  1
  )

1

4

---

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Raad |
| 2019/C 422/05 | Conclusies van de Raad over de rechten van slachtoffers | 5 |
| 2019/C 422/06 | Conclusies van de Raad inzake maatregelen als alternatief voor detentie: het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen op strafrechtelijk gebied | 9 |
| | Europese Commissie |
| 2019/C 422/07 | Wisselkoersen van de euro — 13 december 2019 | 14 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Raad

2019/C 422/05

Conclusies van de Raad over de rechten van slachtoffers

5

2019/C 422/06

Conclusies van de Raad inzake maatregelen als alternatief voor detentie: het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen op strafrechtelijk gebied

9

Europese Commissie

2019/C 422/07

Wisselkoersen van de euro — 13 december 2019

14

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst. |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst.

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

II Mededelingen

GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARINGEN

Raad

| 16.12.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 422/1 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 422/1

---

Verklaring van de Commissie

(2019/C 422/01)

De Commissie is van mening dat het, met het oog op de verkeersveiligheid, consumentenbescherming, afvalbeperking en de circulaire economie, belangrijk is dat banden niet alleen in nieuwe, maar ook in versleten staat worden getest. Daartoe zal de Commissie in het kader van het Wereldforum voor de harmonisatie van de regelgeving voor motorvoertuigen van de Verenigde Naties de ontwikkeling van geschikte testprotocollen ondersteunen. Als dit proces echter niet is afgerond tegen juli 2023, wil de Commissie EU-wetgeving voorstellen die specifiek voorziet in het testen van banden in versleten staat.

---

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 16.12.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 422/2 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 422/2

---

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie

(Zaak M.9632 — E.ON/Berliner Stadtwerke/Tegel Energie)

(Voor de EER relevante tekst)

(2019/C 422/02)

Op 9 december 2019 heeft de Commissie besloten zich niet te verzetten tegen bovenvermelde aangemelde concentratie en deze verenigbaar met de interne markt te verklaren. Dit besluit is gebaseerd op artikel 6, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1). De volledige tekst van het besluit is slechts beschikbaar in het Engels en zal openbaar worden gemaakt na verwijdering van eventuele bedrijfsgeheimen. De tekst is beschikbaar:

| — | op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling Fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebesluiten op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector; |
| --- | --- |

—

op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling Fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebesluiten op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector;

| — | in elektronische vorm op de EUR‐Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl) onder document nr. 32019M9632. EUR‐Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving. |
| --- | --- |

—

in elektronische vorm op de EUR‐Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl) onder document nr. 32019M9632. EUR‐Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving.

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.

---

| 16.12.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 422/3 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 422/3

---

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie

(Zaak M.9580 — Permira/Smith&Williamson)

(Voor de EER relevante tekst)

(2019/C 422/03)

Op 3 december 2019 heeft de Commissie besloten zich niet te verzetten tegen bovenvermelde aangemelde concentratie en deze verenigbaar met de interne markt te verklaren. Dit besluit is gebaseerd op artikel 6, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1). De volledige tekst van het besluit is slechts beschikbaar in het Engels en zal openbaar worden gemaakt na verwijdering van eventuele bedrijfsgeheimen. De tekst is beschikbaar:

| — | op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling Fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebesluiten op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector; |
| --- | --- |

—

op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling Fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebesluiten op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector;

| — | in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl) onder document nr. 32019M9580. EUR-Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving. |
| --- | --- |

—

in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl) onder document nr. 32019M9580. EUR-Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving.

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.

---

| 16.12.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 422/4 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 422/4

---

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie

(Zaak M.9605 — DAK Americas/Lotte Chemical UK)

(Voor de EER relevante tekst)

(2019/C 422/04)

Op 3 december 2019 heeft de Commissie besloten zich niet te verzetten tegen bovenvermelde aangemelde concentratie en deze verenigbaar met de interne markt te verklaren. Dit besluit is gebaseerd op artikel 6, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1). De volledige tekst van het besluit is slechts beschikbaar in het Engels en zal openbaar worden gemaakt na verwijdering van eventuele bedrijfsgeheimen. De tekst is beschikbaar:

| — | op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling Fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebesluiten op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector; |
| --- | --- |

—

op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling Fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebesluiten op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector;

| — | in elektronische vorm op de EUR‐Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl) onder document nr. 32019M9605. EUR‐Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving. |
| --- | --- |

—

in elektronische vorm op de EUR‐Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl) onder document nr. 32019M9605. EUR‐Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving.

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Raad

| 16.12.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 422/5 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 422/5

---

Conclusies van de Raad over de rechten van slachtoffers

(2019/C 422/05)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

WIJZEND OP DE AANZIENLIJKE VOORUITGANG DIE IS GEBOEKT BIJ DE TOTSTANDBRENGING VAN EEN ALOMVATTEND EU-KADER OP HET GEBIED VAN DE RECHTEN VAN SLACHTOFFERS,

WIJZEND OP HET BELANG DIT KADER VERDER TE ONTWIKKELEN EN DE VLOTTE EN EFFICIËNTE UITVOERING ERVAN TE VERBETEREN, MET DEELNAME VAN ALLE BETROKKEN PARTIJEN,

(1)

HERHAALT dat het beschermen van de burgers en de vrijheden, zoals opgenomen in de nieuwe strategische agenda van de Europese Unie, een kernprioriteit is in het optreden van de Unie voor de periode 2019-2024. De Europese Raad stelt andermaal dat Europa een plaats moet zijn waar mensen zich vrij en veilig voelen.

(2)

NEEMT met tevredenheid NOTA van het werk van de Commissie, zowel wat de verdere verbetering van de rechten van slachtoffers betreft als waar het gaat om het vaststellen van de nodige verbeteringen bij de toegang tot schadevergoeding voor slachtoffers. De Raad is tevens van mening dat het verslag “Strengthening victims' rights: from compensation to reparation — For a new EU victims' rights strategy 2020-2025” (1) een goede basis is voor toekomstige werkzaamheden.

(3)

BETUIGT ZIJN ERKENTELIJKHEID voor het belangrijke werk dat het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) heeft verricht, vooral wat onderzoek en enquêtes betreft om tekortkomingen op het gebied van de rechten van slachtoffers vast te stellen en weg te werken, zoals in een serie van vier verslagen van april 2019 over gerechtigheid voor slachtoffers van geweldsmisdrijven. Op basis van de bevindingen in deze verslagen is het voor de Raad duidelijk dat er maatregelen nodig zijn om de toegang van slachtoffers tot de rechter en tot schadevergoeding te verbeteren.

(4)

HERINNERT AAN eerdere conclusies van de Raad, over terreurslachtoffers (2) en over preventie en bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes, met inbegrip van vrouwelijke genitale verminking uit 2014 (3).

(5)

ERKENT de tastbare resultaten die zijn bereikt dankzij het horizontale mandaat — overeenkomstig artikel 20 van de EU-richtlijn inzake de bestrijding van mensenhandel — van de EU-coördinator voor de bestrijding van mensenhandel, onder meer wat betreft de toegang tot en de verwezenlijking van de rechten van slachtoffers van mensenhandel, en in verband met de mededeling van 2017 “Verslag over de follow-up van de EU-strategie voor de uitroeiing van mensenhandel en het vaststellen van verdere concrete maatregelen”.

(6)

ACHT het bijzonder belangrijk dat het werk aan het verbeteren van de rechten van slachtoffers in de Europese Unie wordt voortgezet en geïntensiveerd. De nog lopende beoordeling van de uitvoering van de meest recente rechtsinstrumenten — zoals Richtlijn (EU) 2017/541 van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart 2017 inzake terrorismebestrijding (4), en Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/220/JBZ van de Raad (5) —, moet daarom spoedig worden voltooid. De Raad is van mening dat het gerechtvaardigd is om het slachtofferbeleid van de Europese Unie te blijven ontwikkelen in overeenstemming met de meest recente toepasselijke EU-statuten en in aansluiting op de behoeften en rechten van slachtoffers.

(7)

IS VAN OORDEEL dat de teruggave van bevroren voorwerpen aan het slachtoffer krachtens Verordening (EU) 2018/1805 van het Europees Parlement en de Raad van 14 november 2018 inzake de wederzijdse erkenning van bevriezingsbevelen en confiscatiebevelen (6) een belangrijk middel is om het slachtoffer als zodanig te erkennen.

(8)

ONDERSTREEPT het belang om statuten met betrekking tot de rechten van het slachtoffer beter om te zetten in beste praktijken van de lidstaten. Het is belangrijk dat slachtoffers merken dat hun rechten daadwerkelijk gelden, ongeacht in welke lidstaat het misdrijf heeft plaatsgevonden. Door de communicatie met het slachtoffer met alle passende middelen doelmatiger te maken moeten slachtoffers hun rechten kunnen uitoefenen. Daarnaast moeten de opleiding en deskundigheid van mensen die te maken hebben met slachtoffers voortdurend volledige screening doorstaan.

(9)

BENADRUKT het belang van EU-financiering om de rechten van slachtoffers van misdrijven in de lidstaten te bevorderen. De Raad acht het van essentieel belang dat het financieren van maatregelen en initiatieven gericht op het verbeteren van de rechten van slachtoffers wordt opgenomen in het programma Justitie, het programma Rechten en waarden en het Fonds voor interne veiligheid van het meerjarig financieel kader van de Unie voor 2021-2027.

(10)

ERKENT dat kwesties in verband met de rechten van slachtoffers interinstitutioneel, interbestuurlijk en multidimensionaal zijn en coördinatie behoeven. Bij het ontwikkelen van de coördinatie op EU-niveau moeten ervaringen met coördinatietaken eerst worden geëvalueerd, voordat besloten wordt nieuwe coördinatiestructuren op te zetten of bestaande taken te veranderen. Vooral overlappingen met bestaande mandaten en coördinatiekaders op EU-niveau, die onder de EU-wetgeving zijn vastgesteld, moeten worden vermeden. Het is belangrijk dat de EU de grensoverschrijdende samenwerking tussen de lidstaten bevordert. De nationale coördinatiestructuren moeten echter onder de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten blijven vallen.

(11)

MERKT OP dat, ondanks aanzienlijke inspanningen om te zorgen dat de regels worden toegepast en de rechten worden gehandhaafd in cyberspace, alle vormen van cybercriminaliteit en schadelijk onlinegedrag blijven groeien, en slachtoffers van grondrechtenschending, economische verliezen, identiteitsdiefstal en reputatieschade dientengevolge over de grenzen heen moeten worden beschermd.

(12)

IS VAN MENING dat de samenwerking zowel op EU- als op nationaal niveau moet worden versterkt. Door gebruik te maken van de bestaande EU-netwerken moeten de lidstaten meer en efficiënter gaan samenwerken. Te denken valt aan samenwerking tussen het Europees netwerk voor de rechten van slachtoffers (ENVR) (7) en andere relevante EU-netwerken zoals het Europees justitieel netwerk (8) en het Europees netwerk inzake criminaliteitspreventie (ENCP) (9). De Raad is voorts van mening dat centrale contactpunten zoals gedefinieerd in de richtlijn schadeloosstelling regelmatiger zouden kunnen vergaderen, bijvoorbeeld in samenhang met de vergaderingen/activiteiten van het ENVR. Om het standpunt van de slachtoffers zwaar te laten meetellen en hun meer steun te verlenen, moet er meer gewerkt worden aan partnerschappen met organisaties en/of andere actoren die de slachtoffers steunen.

(13)

IS VAN OORDEEL dat een vergoeding van de schade die slachtoffers van een misdrijf hebben geleden tot de basisrechten van slachtoffers hoort. Hoewel de verplichting om slachtoffers daadwerkelijk schadeloos te stellen, in de eerste plaats bij de dader ligt, moeten in de nabije toekomst bijzondere inspanningen worden geleverd om ervoor te zorgen dat slachtoffers daadwerkelijk schadevergoeding krijgen van de staat, zoals voorgeschreven in de bepalingen inzake nationale schadeloosstellingsregelingen van Richtlijn 2004/80/EG van de Raad van 29 april 2004 betreffende de schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven (“richtlijn schadeloosstelling”) (10). Dit zal met name de situatie van slachtoffers van opzettelijke geweldsmisdrijven verbeteren.

(14)

IS VAN OORDEEL dat, om de toegang van slachtoffers tot schadevergoeding te verbeteren, passende maatregelen moeten worden overwogen. Een nauwere samenwerking op nationaal en EU-niveau kan hier bijvoorbeeld onder vallen. Afhankelijk van het resultaat van de lopende evaluatie, kan ook de herziening van de richtlijn schadeloosstelling worden overwogen. Bij een eventuele herziening moeten ook de taken van het nationale contactpunt nader omschreven worden. Bij het overwegen van toekomstige maatregelen inzake de toegang van slachtoffers tot schadevergoeding zou er voorts meer informatie moeten worden verstrekt over de moeilijkheden waarop men bij de implementatie van de richtlijn schadeloosstelling is gestuit. Daarnaast is er meer informatie nodig over nationale criteria voor schadevergoeding en over definities van opzettelijke geweldsmisdrijven in de lidstaten.

(15)

ONDERSTREEPT dat, om nationale schadeloosstellingsregelingen te vereenvoudigen en adequaat rekening te houden met de verschillen tussen de lidstaten, de schadevergoeding van financiële aard moet blijven. De lidstaten moeten door de juiste ondersteuning en bescherming ervoor zorgen dat slachtoffers, wanneer zij een schadevergoeding eisen, niet worden blootgesteld aan secundaire victimisatie. De Raad is van oordeel dat harmonisatie van schadevergoedingsregelingen en nationale schadeloosstellingsregelingen niet mogelijk is; er kan echter worden nagegaan of de definitie van slachtoffers die recht hebben op een schadevergoeding van de overheid tot op zekere hoogte kan worden geharmoniseerd.

DE EUROPESE COMMISSIE WORDT VERZOCHT OM:

1.

Een EU-strategie voor 2020-2024 over de rechten van slachtoffers OP TE STELLEN. Het moet gaan om een integrale strategie voor alle slachtoffers van misdrijven, met bijzondere aandacht voor slachtoffers van geweldsmisdrijven. Ze moet een systematische aanpak omvatten die slachtoffers daadwerkelijk toegang tot de rechter en tot schadevergoeding geeft.

2.

In deze strategie de volgende maatregelen OP TE NEMEN: het ingang doen vinden bij de lidstaten van beste praktijken wat betreft de toegang van slachtoffers tot informatie, steun en bescherming, nieuwe praktische initiatieven voor opleidingen, en het coördineren en versterken van activiteiten van bestaande EU-netwerken, zoals het Europees netwerk voor de rechten van slachtoffers en het netwerk van nationale contactpunten, opgericht krachtens artikel 16 van de richtlijn schadeloosstelling. De Commissie wordt in dit verband verzocht om de activiteiten en de waarde van de ENVR en het netwerk van nationale contactpunten te evalueren en te beoordelen of het zinvol is deze twee netwerken samen te voegen.

3.

Het wetgevingskader over de rechten van slachtoffers als onderdeel van bovengenoemde strategie TE EVALUEREN. Hierbij verdient de herziening van EU-regelgeving inzake schadevergoeding, zoals de richtlijn schadeloosstelling, speciale aandacht. Ook de gevolgen die Kaderbesluit 2005/214/JBZ van de Raad van 24 februari 2005 inzake de toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning op geldelijke sancties (11) heeft voor de toegang van slachtoffers tot schadevergoeding, moeten worden onderzocht.

4.

Eurojust, het FRA, het Europees Instituut voor gendergelijkheid en het ENVR TE VERZOEKEN zich over de vraag te buigen hoe de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de bevoegde autoriteiten met betrekking tot slachtoffers van geweldsmisdrijven in grensoverschrijdende zaken kan worden verbeterd. Het Europees netwerk voor justitiële opleiding en het Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving kunnen eveneens, met name wat het opleiden van bevoegde autoriteiten betreft, een bijdrage leveren.

5.

TEN VOLLE GEBRUIK TE MAKEN van de financieringsinstrumenten van de EU voor de bevordering van de rechten van slachtoffers van misdrijven, en actief informatie te verspreiden over de financieringsmogelijkheden van de EU, gericht op de verbetering van de rechten van slachtoffers in de lidstaten.

DE LIDSTATEN WORDT VERZOCHT OM:

1.

TE ZORGEN voor de volledige en correcte omzetting en daadwerkelijke praktische uitvoering van de bestaande EU-wetgeving inzake de rechten van slachtoffers.

2.

Hun verplichtingen NA TE KOMEN om de maatregelen uit te voeren die zijn overeengekomen in de recente conclusies van de Raad over de rechten van slachtoffers.

3.

TE ZORGEN dat de nationale schadeloosstellingsinstanties, indien nodig, deelnemen aan nationale en bilaterale maatregelen en aan vergaderingen van nationale contactpunten om de samenwerking te verbeteren.

4.

TE ZORGEN voor een integrale, holistische benadering van de rechten van slachtoffers, waarbij alle actoren worden betrokken die met slachtoffers te maken kunnen hebben, en die ook de toegang van slachtoffers tot informatie over hun rechten, ondersteuning en bescherming op basis van hun individuele behoeften betreft.

5.

TE ZORGEN dat er een nationaal schadevergoedingsbeleid bestaat met betrekking tot de toegang van slachtoffers tot schadevergoeding en zo nodig maatregelen te ontwikkelen om dat beleid beter te laten functioneren. Een van de doelen daarbij kan zijn het beter benutten van nieuwe technologieën om slachtoffers beter te kunnen informeren over schadevergoeding. De informatie moet interactief, gebruiksvriendelijk en voor alle gebruikers toegankelijk zijn. lidstaten moeten overwegen of deze informatie behalve in de landstalen ten minste ook in het Engels beschikbaar is. Ook worden de lidstaten aangemoedigd om elektronische diensten en gebruiksvriendelijke formulieren te ontwikkelen om een schadevergoeding aan te vragen.

6.

De kennis over nationale compensatieregelingen van ambtenaren die met slachtoffers in contact kunnen komen TE VERBETEREN, bijvoorbeeld door opleidingen aan te bieden. De lidstaten wordt voorts verzocht om na te gaan of de opleiding in het kader van artikel 25 van de richtlijn over de rechten van slachtoffers, ook aan schadeloosstellingsinstanties moet worden gegeven.

7.

TEN VOLLE GEBRUIK TE MAKEN van de financieringsinstrumenten van de EU ter bevordering van de rechten van slachtoffers van misdrijven, bijvoorbeeld door interactieve en gebruikersvriendelijke nationale websites, telefonische hulplijnen en mobiele applicaties voor schadeloosstellingsinstanties in de lidstaten te ontwikkelen en in gebruik te nemen.

---

(1)  Dit verslag is te lezen in document 8629/19.

1

(2)  Doc. 9719/18.

2

(3)  Doc. 9543/14.

3

(4)  PB L 88 van 31.3.2017, blz. 6.

4

(5)  PB L 315 van 14.11.2012, blz. 57.

5

(6)  PB L 303 van 28.11.2018, blz. 1.

6

(7)  De ENVR werd opgericht om de conclusies van de Raad betreffende de oprichting van een Europees netwerk voor de rechten van slachtoffers, aangenomen in juni 2016 (doc. 9997/16), ten uitvoer te leggen.

7

(8)  Besluit 2008/976/JBZ van de Raad van 16 december 2008 betreffende het Europees justitieel netwerk (PB L 348 van 24.12.2008, blz. 130).

8

(9)  Besluit 2009/902/JBZ van de Raad van 30 november 2009 betreffende de oprichting van een Europees netwerk inzake criminaliteitspreventie (ENCP) en tot intrekking van Besluit 2001/427/JBZ (PB L 321 van 8.12.2009, blz. 44).

9

(10)  PB L 261 van 6.8.2004, blz. 15.

10

(11)  PB L 76 van 22.3.2005, blz. 16.

11

---

| 16.12.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 422/9 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 422/9

---

Conclusies van de Raad inzake maatregelen als alternatief voor detentie: het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen op strafrechtelijk gebied

(2019/C 422/06)

Inleiding

| 1. | Volgens de nieuwe strategische agenda 2019-2024, die de Europese Raad op 20 juni 2019 heeft aangenomen, is de bescherming van burgers en vrijheden een kernprioriteit voor de komende institutionele cyclus. De Europese Unie is vastbesloten om de strijd tegen terrorisme en grensoverschrijdende criminaliteit op te voeren en te versterken, en daartoe beter samen te werken. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Effectieve strafrechtelijke sanctiesystemen spelen een belangrijke rol bij het beschermen van de burgers en het waarborgen van veiligheid. De toegepaste strafrechtelijke sancties en maatregelen, en de manier waarop zij worden uitgevoerd, dragen bij aan de preventie van recidive en beïnvloeden derhalve de veiligheid van de samenleving. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De tenuitvoerlegging van strafrechtelijke sancties en maatregelen moet uitgaan van onderzoeksgebaseerde kennis waaruit blijkt dat de toegepaste sancties en maatregelen recidive verminderen en veiligheidsbevorderend werken. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Ernstige strafbare feiten vereisen een passende respons, en detentie is een noodzakelijk instrument in strafrechtelijke sanctiesystemen. Er bestaat echter een brede consensus dat detentie slechts als uiterste middel mag worden gebruikt (ultima ratio) (1). De toepassing van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen — in plaats van detentie — kan, in voorkomend geval en rekening houdend met de specifieke omstandigheden, meerdere voordelen bieden, zoals binnen de lange onderzoekstraditie is vastgesteld. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De belangrijkste doelstellingen wanneer maatregelen als alternatief voor detentie worden toegepast, zijn het bevorderen van de sociale rehabilitatie en re-integratie van de delinquent (2). Daarnaast hebben deze alternatieve maatregelen ook andere voordelen, doordat zij recidive verminderen en dus de openbare veiligheid bevorderen. Zij kunnen worden toegepast in het belang van de delinquent, maar ook in het belang van de slachtoffers, potentiële toekomstige slachtoffers en, meer in het algemeen, van de samenleving. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Maatregelen als alternatief voor detentie bestaan in alle lidstaten, bijvoorbeeld in de vorm van voorwaardelijke gevangenisstraffen, gemeenschapsdienst, geldboetes en elektronisch toezicht. Voorts kunnen nieuwe ontwikkelingen op het gebied van technologie en digitalisering in de toekomst bijdragen tot een effectiever systeem van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Ook is het van bijzonder belang dat rekening wordt gehouden met slachtoffers van misdrijven. Voor strafbare feiten die zich lenen tot bemiddeling, kan herstelrecht mogelijkheden bieden met betrekking tot de manier waarop de strafbare feiten worden behandeld, door de rol van het slachtoffer en de samenleving als geheel te erkennen en door herstel van de door de delinquent veroorzaakte schade centraal te stellen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Detentie wordt niet alleen als strafrechtelijke sanctie toegepast, maar is ook veelgebruikt in de strafrechtelijke procedure vóór het proces. Derhalve moeten maatregelen als alternatief voor detentie in de hele strafrechtelijke keten in overweging worden genomen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Voor individuele gevallen bepalen de bevoegde autoriteiten de passende sanctie of maatregel. Algemeen beschouwd kunnen lidstaten onderzoeken welke voordelen het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen tijdens strafrechtelijke procedures biedt, en het gebruik ervan bevorderen, wanneer zij dit passend en doeltreffend achten. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het strafrechtelijke sanctiesysteem valt onder de bevoegdheid van de lidstaten en de systemen variëren van lidstaat tot lidstaat. Daarom moet op EU-niveau de aandacht naar niet-wetgevingsmaatregelen gaan. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Naast de bovengenoemde voordelen wordt verwacht dat een beter gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen ook positieve effecten kan hebben op de overbevolking van gevangenissen, ontoereikende detentieomstandigheden, radicalisering in gevangenissen en belemmeringen bij wederzijdse erkenning in strafzaken. Al deze vraagstukken zijn de afgelopen jaren in verschillende EU-fora aan de orde gesteld. |
| --- | --- |

11.

Maatregelen als alternatief voor detentie — beleidsachtergrond

| 12. | Maatregelen als alternatief voor detentie staan reeds vele jaren en in vele contexten, zij het expliciet of impliciet, op de EU-agenda. Detentie en alternatieven voor detentie werden in het Haags programma (2004) en in het programma van Stockholm (2009) erkend als belangrijke gebieden van EU-justitiebeleid. |
| --- | --- |

12.

| 13. | In 2011 heeft de Commissie een groenboek gepresenteerd over de toepassing van EU-strafwetgeving op het gebied van detentie (3). In het groenboek staat onder andere dat, tenzij er meer inspanningen worden geleverd om detentieomstandigheden te verbeteren en alternatieven voor hechtenis te bevorderen, de ontwikkeling van nauwere justitiële samenwerking tussen de lidstaten moeilijk zou kunnen zijn. |
| --- | --- |

13.

| 14. | In de resolutie van het Europees Parlement van 5 oktober 2017 over penitentiaire systemen en de omstandigheden in de gevangenis (4) werd opgemerkt dat het probleem van overbevolkte gevangenissen in Europa erg wijdverbreid is, maar dat capaciteitsuitbreiding van gevangenissen als enige oplossing voor overbevolking niet volstaat. Het Parlement drong voorts aan op een doeltreffend langetermijnbeheer van penitentiaire stelsels, met minder gedetineerden doordat vaker gebruik wordt gemaakt van niet-vrijheidsbenemende straffen. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Voorts vermeldden de conclusies van de Raad over een krachtiger strafrechtelijke reactie op radicalisering tot terrorisme en gewelddadig extremisme van 20 november 2015 (5) alternatieven voor detentie in alle fasen van strafrechtelijke procedures als een van de mogelijke strafrechtelijke antwoorden op radicalisering. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Overeenkomstig artikel 82, lid 1, VWEU berust de justitiële samenwerking in strafzaken in de Unie op het beginsel van de wederzijdse erkenning van rechterlijke uitspraken en beslissingen. Het beginsel van wederzijdse erkenning berust op wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten. In zijn arrest van 5 april 2016 Aranyosi en Căldăraru (6) heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie gesteld dat povere detentieomstandigheden in de lidstaten wederzijds vertrouwen in de weg kunnen staan en wederzijdse erkenning kunnen ondermijnen, en heeft het benadrukt dat onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen door het Handvest van de grondrechten worden verboden. Op grond van het arrest heeft de Raad — tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad — in december 2018 conclusies aangenomen over het “bevorderen van wederzijdse erkenning door vergroten van het wederzijds vertrouwen” (7). In deze conclusies worden lidstaten ertoe aangespoord wetgeving op te stellen om afhankelijk van het geval maatregelen als alternatief voor detentie te kunnen gebruiken teneinde het aantal gedetineerden in hun detentiecentra te verminderen, en daarbij het doel van sociale rehabilitatie dichterbij te brengen en tevens iets te doen aan het feit dat povere detentieomstandigheden en het probleem van overbevolkte gevangenissen het wederzijds vertrouwen vaak in de weg staan. Het Hof van Justitie heeft de vereisten van het arrest Aranyosi en Căldăraru recent toegelicht in het arrest Dorobantu (8). |
| --- | --- |

16.

| 17. | De Raad van Europa heeft veel ervaring met detentievraagstukken en het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen, en heeft tevens grondige kennis over dit onderwerp opgebouwd. De EU zou in dit verband profijt kunnen trekken van een nauwere samenwerking met de Raad van Europa. |
| --- | --- |

17.

Volgende stappen

| 18. | De ministers van Justitie en de ministers van Binnenlandse Zaken hebben tijdens hun bijeenkomst in juli 2019 bevestigd dat de complexe vraagstukken die verband houden met detentieomstandigheden, overbevolking van gevangenissen, radicalisering in gevangenissen en samenwerking in strafzaken moeten worden aangepakt. De ministers benadrukten tevens dat het belangrijk is om in de komende jaren beter gebruik te gaan maken van maatregelen als alternatief voor detentie, en wezen op de mogelijke voordelen van dergelijke maatregelen. |
| --- | --- |

18.

| 19. | De door de lidstaten reeds geboekte vooruitgang bij het gebruik van maatregelen als alternatief voor detentie, zowel in de fase voor als na een proces, wordt toegejuicht. Een verdere toename van het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen als alternatieven voor detentie tijdens strafrechtelijke procedures moet, indien dit passend wordt geacht, de komende jaren een gemeenschappelijk doel zijn in de hele EU. |
| --- | --- |

19.

| 20. | De negende ronde van wederzijdse evaluaties zal onder meer de kaderbesluiten inzake proeftijd en alternatieve straffen (2008/947/JBZ) en inzake het Europees toezichtbevel (2009/829/JBZ) analyseren en zal waardevolle informatie verzamelen omtrent de redenen waarom deze instrumenten tot nu toe in beperkte mate zijn gebruikt. Er moet echter meer informatie worden verzameld over het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen in de lidstaten, en de verschillende mogelijke voordelen daarvan moeten worden besproken. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het uitwisselen van beste praktijken is een nuttige manier waarop de lidstaten van elkaar kunnen leren en hun eigen wetgeving, procedures en praktijken kunnen verbeteren. De EU kan eveneens profijt trekken van een nauwere samenwerking met de Raad van Europa en andere organisaties ter zake. |
| --- | --- |

21.

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE IS DERHALVE TOT DE VOLGENDE CONCLUSIES GEKOMEN

I.   Acties op nationaal niveau

| 1. | De lidstaten worden aangemoedigd de mogelijkheden te verkennen om, waar passend, beter gebruik te maken van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen, zoals voorwaardelijke gevangenisstraffen, gemeenschapsdienst, geldboetes, elektronisch toezicht en gelijkaardige maatregelen die gebaseerd zijn op nieuwe technologieën. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De lidstaten worden aangemoedigd het gebruik van verschillende vormen van vervroegde of voorwaardelijke invrijheidstelling in overweging te nemen. Doel is om delinquenten beter voor te bereiden op hun re-integratie in de maatschappij en om recidive te helpen voorkomen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De lidstaten worden aangemoedigd de mogelijkheden en de voordelen van herstelrecht in overweging te nemen. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De lidstaten worden aangemoedigd om in hun wetgeving de mogelijkheid op te nemen om niet tot vrijheidsbeneming strekkende maatregelen eveneens toe te passen in de strafrechtelijke procedure vóór het proces. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De lidstaten worden aangemoedigd ervoor te zorgen dat informatie over de wetgeving inzake niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen gemakkelijk beschikbaar is voor beroepsbeoefenaars tijdens strafrechtelijke procedures. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De lidstaten worden aangemoedigd om beoefenaars van juridische beroepen bewust te maken van de voordelen van maatregelen als alternatief voor detentie en van de beschikbaarheid en de technische kenmerken van bestaande instrumenten, zoals elektronisch toezicht. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De lidstaten worden aangemoedigd om beoefenaars van juridische beroepen opleiding te verstrekken over het gebruik van maatregelen als alternatief voor detentie, met inbegrip van herstelrecht, en van bestaande door de Raad van Europa ontwikkelde aanbevelingen over dit onderwerp. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De lidstaten worden aangemoedigd om opleidingen voor gevangenis- en reclasseringspersoneel, rechters, aanklagers en advocaten over de inhoud en het gebruik van kaderbesluiten inzake proeftijd en alternatieve straffen (2008/947/JBZ) en inzake het Europees toezichtbevel (2009/829/JBZ) te ontwikkelen of te verbeteren, en om de mogelijkheden van het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen tijdens strafrechtelijke procedures onder de aandacht te brengen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Wat het gebruik van maatregelen als alternatief voor detentie betreft, worden de lidstaten aangemoedigd bijzondere aandacht te besteden aan de behoeften van kwetsbare personen zoals kinderen, personen met een handicap, en vrouwen tijdens de zwangerschap en na de bevalling. |
| --- | --- |

9.

| 10. | De lidstaten worden aangemoedigd om gegevens over het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen, en over de toepassing van kaderbesluiten inzake proeftijd en alternatieve straffen (2008/947/JBZ) en inzake het Europees toezichtbevel (2009/829/JBZ) beter te verzamelen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | De lidstaten worden aangemoedigd de capaciteit voor reclasseringsdiensten, met inbegrip van het toezicht op niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties, te verbeteren. |
| --- | --- |

11.

| 12. | De lidstaten worden aangemoedigd om beste praktijken over alle aspecten van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen met elkaar en met de Commissie te delen, teneinde van elkaar te leren. |
| --- | --- |

12.

| 13. | De lidstaten worden tevens aangemoedigd inspanningen te blijven leveren om de detentieomstandigheden te verbeteren, overbevolking in gevangenissen tegen te gaan en de re-integratie van delinquenten in de maatschappij te bevorderen, daarbij rekening houdend met het effect op vermindering van recidive en van het risico op radicalisering in gevangenissen. |
| --- | --- |

13.

II.   Acties op EU-niveau

| 1. | De Commissie wordt verzocht de mogelijkheden te onderzoeken om het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen hoger op haar agenda de plaatsen en om de voordelen van dergelijke sancties en maatregelen meer onder de aandacht te brengen van beleidsmakers en beroepsbeoefenaars. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De Commissie wordt verzocht de noodzaak na te gaan van een vergelijkende studie naar het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen in alle lidstaten, ter ondersteuning van de verspreiding van nationale beste praktijken. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De Commissie wordt verzocht de uitvoering van beide kaderbesluiten, inzake proeftijd en alternatieve straffen (2008/947/JBZ) en inzake het Europees toezichtbevel (2009/829/JBZ), te blijven verbeteren, rekening houdend met de tijdens de negende ronde van wederzijde evaluaties verzamelde informatie. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De Commissie wordt verzocht opleidingen te ontwikkelen voor rechters en aanklagers via het Europees netwerk voor justitiële opleiding (ENJO), en voor gevangenis- en reclasseringspersoneel op EU-niveau via het Europees netwerk van opleidingscentra voor gevangenispersoneel (EPTA), dat momenteel gefinancierd wordt door het programma “Justitie”. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De Commissie wordt verzocht regelmatig bijeenkomsten van deskundigen inzake detentie en niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen te organiseren, teneinde de uitwisseling van beste praktijken op het gebied van nationale beleidsmaatregelen en praktijken tussen deskundigen en beroepsbeoefenaars in alle lidstaten aan te moedigen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De Commissie wordt verzocht na te gaan hoe de lidstaten financiering kunnen krijgen voor de verdere ontwikkeling van reclasseringsdiensten, met inbegrip van toezicht op niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen, en voor de verbetering van de strafinrichtingen. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De Commissie wordt verzocht steun te blijven verlenen aan de Europese Organisatie van gevangenis- en correctionele diensten (EuroPris), de Europese Reclasseringsorganisatie (CEP) en het Europees forum voor herstelrecht (EFRJ), momenteel gefinancierd door het programma “Justitie”. Zij wordt verzocht de mogelijkheden te onderzoeken om nauwer samen te werken met deze organisaties, met name door het werk van de CEP bij het verzamelen van gegevens over alternatieven voor detentie in de lidstaten te ondersteunen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het Europees justitieel netwerk (EJN) wordt aangespoord de besprekingen voort te zetten tijdens zijn bijeenkomsten over het gebruik van de kaderbesluiten inzake proeftijd en alternatieve straffen (2008/947/JBZ) en inzake het Europees toezichtbevel (2009/829/JBZ). Het doel is om vast te stellen wat de praktische toepassing van de instrumenten belemmert en te zoeken naar manieren om het gebruik van dergelijke instrumenten te verhogen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het EJN wordt aangemoedigd om de Europese justitiële atlas regelmatig te blijven actualiseren. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het EJN wordt verzocht te overwegen om op zijn website informatie te verzamelen over de verschillende niet tot vrijheidsbeneming strekkende acties en maatregelen in elke lidstaat. Daartoe kan worden overwogen om samen te werken met alle relevante organisaties, met inbegrip van de Europese Reclasseringsorganisatie (CEP). |
| --- | --- |

10.

III.   Acties voor betere samenwerking met de Raad van Europa en andere relevante organisaties

| 1. | De EU moet nauw samenwerken met de Raad van Europa en andere relevante organisaties om synergie tot stand te brengen over werkzaamheden in verband met detentie en het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De Commissie en de lidstaten worden aangemoedigd om beter samen te werken met de Raad van Europa en andere relevante organisaties, teneinde de voordelen van het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen onder de aandacht te brengen. De Commissie wordt verzocht om de samenwerking met de Raad van Europa voort te zetten door financiële steun te verlenen voor het verzamelen van statistieken op het gebied van het gevangeniswezen en reclassering (SPACE Statistics) en de werking van het EU-netwerk van nationale preventiemechanismen (EU NPM’s). |
| --- | --- |

2.

| 3. | De Commissie en de lidstaten wordt verzocht zich te beraden over manieren om de verspreiding te bevorderen van de normatieve teksten van de Raad van Europa, de toepasselijke jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, en de aanbevelingen van het Europees Comité inzake de voorkoming van folteringen en onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen (CPT) wat betreft detentie en het gebruik van niet tot vrijheidsbeneming strekkende sancties en maatregelen. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Zie bijvoorbeeld punt 4 van de overwegingen van de Aanbeveling van de Raad van Europa Rec(2006)2 van het Comité van ministers aan de lidstaten inzake de Europese gevangenisregels, waarin bepaald is dat niemand zijn vrijheid mag worden ontnomen, behalve als uiterste middel en overeenkomstig een wettelijk voorgeschreven procedure. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft in zijn jurisprudentie meer dan duizend keer naar deze aanbevelingen verwezen.

(2)  Zie ook de conclusies van de Raad van 8 maart 2018: “Bevorderen van alternatieven voor repressieve straffen voor drugsdelinquenten” (doc. 6931/18), evenals de “EU-drugsstrategie (2013-2020)” (PB C 402 van 29.12.2012, blz. 1) en het “EU-actieplan inzake drugs (2017-2020)” (PB C 215 van 5.7.2017, blz. 21).

(3)  COM(2011) 327 definitief.

(4)  Doc. A8‐0251/2017.

(5)  Doc. 14419/15 van 20 november 2015.

(6)  Arrest van 5 april 2016 in de gevoegde zaken C‐404/15 en C‐659/15, Aranyosi en Căldăraru.

(7)  PB C 449 van 13.12.2018, blz. 6.

(8)  Arrest van 15 oktober 2019 in zaak C‐128/18, Dorobantu, waarin het Hof de vereisten verduidelijkt voor de uitvoerende rechterlijke autoriteit in zaken betreffende Europese aanhoudingsbevelen en procedures van overlevering tussen de lidstaten.

---

Europese Commissie

| 16.12.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 422/14 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 422/14

---

Wisselkoersen van de euro (1)

13 december 2019

(2019/C 422/07)

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,1174 |
| JPY | Japanse yen | 122,43 |
| DKK | Deense kroon | 7,4731 |
| GBP | Pond sterling | 0,83508 |
| SEK | Zweedse kroon | 10,4490 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,0982 |
| ISK | IJslandse kroon | 137,00 |
| NOK | Noorse kroon | 10,0630 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 25,508 |
| HUF | Hongaarse forint | 328,85 |
| PLN | Poolse zloty | 4,2726 |
| RON | Roemeense leu | 4,7795 |
| TRY | Turkse lira | 6,4822 |
| AUD | Australische dollar | 1,6159 |
| CAD | Canadese dollar | 1,4712 |
| HKD | Hongkongse dollar | 8,7062 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,6873 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,5106 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 308,97 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 16,1393 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 7,7900 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,4398 |
| IDR | Indonesische roepia | 15 626,84 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,6199 |
| PHP | Filipijnse peso | 56,441 |
| RUB | Russische roebel | 69,9930 |
| THB | Thaise baht | 33,729 |
| BRL | Braziliaanse real | 4,5664 |
| MXN | Mexicaanse peso | 21,2518 |
| INR | Indiase roepie | 79,0610 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,1174

JPY

Japanse yen

122,43

DKK

Deense kroon

7,4731

GBP

Pond sterling

0,83508

SEK

Zweedse kroon

10,4490

CHF

Zwitserse frank

1,0982

ISK

IJslandse kroon

137,00

NOK

Noorse kroon

10,0630

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

25,508

HUF

Hongaarse forint

328,85

PLN

Poolse zloty

4,2726

RON

Roemeense leu

4,7795

TRY

Turkse lira

6,4822

AUD

Australische dollar

1,6159

CAD

Canadese dollar

1,4712

HKD

Hongkongse dollar

8,7062

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,6873

SGD

Singaporese dollar

1,5106

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 308,97

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

16,1393

CNY

Chinese yuan renminbi

7,7900

HRK

Kroatische kuna

7,4398

IDR

Indonesische roepia

15 626,84

MYR

Maleisische ringgit

4,6199

PHP

Filipijnse peso

56,441

RUB

Russische roebel

69,9930

THB

Thaise baht

33,729

BRL

Braziliaanse real

4,5664

MXN

Mexicaanse peso

21,2518

INR

Indiase roepie

79,0610

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---