# Publicatieblad C 327/2019

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 327 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 62e jaargang30 september 2019 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 327

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

62e jaargang30 september 2019

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | IV   Informatie |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2019/C 327/01 | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad en de Europese Rekenkamer Geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2018 | 1 |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| 2019/C 327/02 | De aan het Europees Parlement en de Raad voorgelegde betrouwbaarheidsverklaring van de Rekenkamer — Verslag van de onafhankelijke controleur | 168 |

Inhoud

Bladzijde

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2019/C 327/01

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad en de Europese Rekenkamer Geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2018

Geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2018

1

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

2019/C 327/02

De aan het Europees Parlement en de Raad voorgelegde betrouwbaarheidsverklaring van de Rekenkamer — Verslag van de onafhankelijke controleur

168

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 30.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 327/1 |
| --- | --- | --- | --- |

30.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 327/1

---

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD EN DE EUROPESE REKENKAMER

Geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2018

(2019/C 327/01)

INHOUDSOPGAVE

| VOORWOORD | 2 |
| --- | --- |

| POLITIEK EN FINANCIEEL KADER VAN DE EUROPESE UNIE, GOVERNANCE EN REKENING EN VERANTWOORDING | 3 |
| --- | --- |

| NOTA BIJ DE GECONSOLIDEERDE REKENINGEN | 9 |
| --- | --- |

| MARKANTE FEITEN BETREFFENDE HET BEGROTINGSJAAR 2018 | 10 |
| --- | --- |

| GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN EN TOELICHTINGEN DAARBIJ | 12 |
| --- | --- |

| BALANS | 13 |
| --- | --- |

| STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN | 14 |
| --- | --- |

| KASSTROOMOVERZICHT | 15 |
| --- | --- |

| MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA | 16 |
| --- | --- |

| TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE OVERZICHTEN | 17 |
| --- | --- |

| FINANCIEEL MEMORANDUM — BESPREKING EN ANALYSE | 90 |
| --- | --- |

| VERSLAGEN OVER DE UITVOERING VAN DE BEGROTING EN TOELICHTINGEN DAARBIJ | 104 |
| --- | --- |

| VERKLARENDE BEGRIPPENLIJST | 159 |
| --- | --- |

| LIJST VAN AFKORTINGEN | 163 |
| --- | --- |

VOORWOORD

Het is mij een genoegen de jaarrekening 2018 van de Europese Unie voor te stellen. Deze rekening geeft een compleet overzicht van de financiën van de EU en van de uitvoering van de EU-begroting voor het afgelopen jaar, inclusief informatie over de voorwaardelijke verplichtingen, de financiële vastleggingen en andere verplichtingen die de Unie is aangegaan. Conform het meerjarige karakter van de activiteiten van de Unie, worden toelichtingen verstrekt bij de financiële kerngegevens en de ontwikkeling ervan. De geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie maakt deel uit van het geïntegreerde pakket financiële en verantwoordingsverslagen van de Commissie en is een essentieel onderdeel van het sterk ontwikkelde systeem van financiële verantwoording.

Ondanks de relatief bescheiden omvang betekent de begroting van de EU heel wat voor miljoenen Europeanen. Zij vormt een aanvulling op de nationale begrotingen en ondersteunt de politieke prioriteiten waar zij een echte meerwaarde vormt en op de meest doeltreffende manier resultaten kan opleveren.

2018 was het vijfde jaar van het lopende meerjarig financieel kader (MFK); alle financieringsprogramma’s zijn volledig operationeel. Met de uitvoering van de EU-begroting was een bedrag gemoeid van in totaal 173,1 miljard EUR aan vastleggingskredieten en 156,7 miljard EUR aan betalingskredieten. Het hele jaar door werden door middel van de EU-begroting de uitdagingen van de complexe geopolitieke omgeving beantwoord en tegelijkertijd strategische investeringen en duurzame groei in Europa gerealiseerd.

Ongeveer de helft van de begrotingsmiddelen ging naar het stimuleren van groei, werkgelegenheid en concurrentievermogen. Er werd financiering verstrekt voor onderzoek en innovatie in het kader van Horizon 2020, voor kleine en middelgrote ondernemingen via het Cosme-programma en voor onderwijs via Erasmus+. Een belangrijke rol was eveneens weggelegd voor het Europees Fonds voor strategische investeringen, de Connecting Europe Facility en de Europese structuur- en investeringsfondsen. Ik nodig u uit om het verhaal achter tal van investeringen van de Unie te ontdekken op de portaalsite „InvestEU“ (https://europa.eu/investeu).

Krachtige ondersteuning uit de EU-begroting was er ook voor andere prioriteiten zoals de globale migratieaanpak van de EU, de veiligheidsunie en het externe optreden van de EU. Dit stelde de Unie in staat om een sterke speler buiten onze grenzen te zijn tijdens een turbulente periode in de nabuurschap van Europa en droeg bij tot het verwezenlijken van transversale beleidsdoelstellingen in verband met de klimaatverandering en biodiversiteit. In 2018 werd ruim 32 miljard EUR, of 20 % van de totale begroting, uitgetrokken voor mainstreaming van het klimaatbeleid.

Tot slot werd zoals voorheen steun verleend voor het bevorderen van duurzame groei en de instandhouding van de natuurlijke rijkdommen van Europa via het gemeenschappelijk landbouw- en visserijbeleid en klimaat- en milieumaatregelen via het LIFE-programma.

De geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie wordt opgesteld overeenkomstig de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector (International Public Sector Accounting Standards — IPSAS). Om aan deze normen te voldoen, verbetert de Commissie voortdurend haar regels en procedures, organisatiestructuur en flexibiliteit. Een consequente en effectieve rapportage versterkt de verantwoording van de EU-uitgaven, niet enkel vanuit een puur wettelijk oogpunt. Zij draagt bij tot de dialoog met de burgers en andere stakeholders en tot het op peil houden van het vertrouwen in de Europese Unie.

Günther H. OETTINGER

Commissaris voor Begroting en Personeelszaken

POLITIEK EN FINANCIEEL KADER VAN DE EUROPESE UNIE, GOVERNANCE EN REKENING EN VERANTWOORDING

De Europese Unie (EU) is een Unie waaraan de lidstaten bevoegdheden verlenen om hun gemeenschappelijke doelstellingen te verwezenlijken. De waarden waarop de Unie berust, zijn eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren. Deze waarden hebben de lidstaten gemeen in een samenleving die wordt gekenmerkt door pluralisme, non-discriminatie, verdraagzaamheid, rechtvaardigheid, solidariteit en gelijkheid van vrouwen en mannen.

1.   HET POLITIEK EN FINANCIEEL KADER

EU-Verdragen

De overkoepelende doelstellingen en beginselen van de Unie en de Europese instellingen zijn vastgelegd in de Verdragen. De Unie en de EU-instellingen mogen alleen optreden binnen de grenzen van de bevoegdheden die door de Verdragen zijn toegekend om de daarin bepaalde doelstellingen te verwezenlijken en moeten dit doen in overeenstemming met de beginselen (1) van subsidiariteit en evenredigheid. Om haar doelstellingen te verwezenlijken en haar beleid uit te voeren, voorziet de Unie zich van de nodige financiële middelen. De Commissie is verantwoordelijk voor de uitvoering van de doelstellingen in samenwerking met de lidstaten en in overeenstemming met het beginsel van goed financieel beheer.

De EU streeft de doelstellingen die worden genoemd in het Verdrag na met behulp van een aantal instrumenten, waaronder de begroting van de EU. Andere zijn bijvoorbeeld het voorstellen van wetgevingshandelingen of het uitvoeren van beleidsstrategieën.

Politieke prioriteiten van de Commissie

De politieke prioriteiten van de Commissie zijn vastgelegd in de politieke richtsnoeren van de voorzitter van de Commissie, die een routekaart vormen voor het optreden van de Commissie en volledig consistent en verenigbaar zijn met Europa 2020 als groeistrategie van de EU voor de lange termijn.

10 PRIORITEITEN

| — | Een nieuwe impuls voor banen, groei en investeringen |
| --- | --- |

—

Een nieuwe impuls voor banen, groei en investeringen

| — | Een evenwichtig en progressief handelsbeleid om de globalisering in goede banen te leiden |
| --- | --- |

—

Een evenwichtig en progressief handelsbeleid om de globalisering in goede banen te leiden

| — | Een connectieve digitale eengemaakte markt |
| --- | --- |

—

Een connectieve digitale eengemaakte markt

| — | Een op wederzijds vertrouwen gebaseerde ruimte van recht en grondrechten |
| --- | --- |

—

Een op wederzijds vertrouwen gebaseerde ruimte van recht en grondrechten

| — | Een veerkrachtige energie-unie en een toekomstgericht klimaatbeleid |
| --- | --- |

—

Een veerkrachtige energie-unie en een toekomstgericht klimaatbeleid

| — | Naar een nieuw beleid op het gebied van migratie |
| --- | --- |

—

Naar een nieuw beleid op het gebied van migratie

| — | Een diepere, billijkere interne markt met een versterkte industriële basis |
| --- | --- |

—

Een diepere, billijkere interne markt met een versterkte industriële basis

| — | Een krachtiger rol op het wereldtoneel |
| --- | --- |

—

Een krachtiger rol op het wereldtoneel

| — | Een diepere en billijkere economische en monetaire unie |
| --- | --- |

—

Een diepere en billijkere economische en monetaire unie

| — | Een Unie van democratische verandering |
| --- | --- |

—

Een Unie van democratische verandering

Europa 2020-strategie

De Europa 2020-strategie, in 2010 overeengekomen door de staatshoofden en regeringsleiders van de EU-lidstaten, is een strategisch tienjarenplan voor groei en werkgelegenheid voor de EU (2). De strategie omvat drie elkaar versterkende prioriteiten — slimme, duurzame en inclusieve groei — en vijf kerndoelen voor de EU.

De EU-begroting is een van de hefbomen van de EU die bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van Europa 2020. Een breed scala aan acties wordt ondernomen op nationaal, EU- en internationaal niveau om tastbare resultaten in samenhang met de Europa 2020-strategie voort te brengen.

Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling (3)

Duurzame ontwikkeling is van oudsher een centraal thema van het Europese project. In de EU-verdragen wordt de economische, maatschappelijke en milieudimensie hiervan erkend en deze dimensies moeten als één geheel worden aangepakt. De EU zet zich in voor een ontwikkeling die in de huidige behoeften voorziet zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen. De EU-begroting speelt een wezenlijke rol bij heel wat duurzaamheidsuitdagingen, zoals de jeugdwerkloosheid, de vergrijzing, de klimaatverandering, vervuiling, de energieproblematiek en migratie. De huidige Commissie heeft duurzame ontwikkeling geïntegreerd in belangrijke horizontale projecten en ook in sectorale beleidslijnen en initiatieven.

Het door de EU-begroting ondersteunde beleid wordt ten uitvoer gelegd in overeenstemming met het meerjarig financieel kader (MFK) en sectorale wetgeving waarbij de uitgavenprogramma’s worden vastgesteld.

Meerjarig financieel kader en uitgavenprogramma’s

Het meerjarig financieel kader zet de politieke prioriteiten van de EU om in financiële middelen, en dit over een periode die lang genoeg is om effectief te zijn en een coherente langetermijnvisie te bieden aan de begunstigden van EU-middelen en de medefinancierende nationale autoriteiten. Het bepaalt de jaarlijkse maximumbedragen (plafonds) voor de EU-uitgaven in hun totaliteit en voor de belangrijkste uitgavencategorieën (rubrieken). De som van de maxima van alle rubrieken vormt het totale maximum van de vastleggingskredieten. Het meerjarig financieel kader wordt unaniem aangenomen, om aan te geven dat alle lidstaten het eens zijn met de doelstellingen en de hoogte van de uitgaven (maxima van vastleggings- en betalingskredieten), en met instemming van het Europees Parlement.

Interinstitutioneel Akkoord

Het MFK wordt aangevuld door het Interinstitutioneel Akkoord (4); het betreft een politiek akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie. Het doel van dit akkoord, dat in 2013 is gesloten in overeenstemming met artikel 295 van het VWEU, is de begrotingsdiscipline toe te passen en het verloop van de jaarlijkse begrotingsprocedure en de interinstitutionele samenwerking op begrotingsgebied te verbeteren en goed financieel beheer te waarborgen.

Jaarlijkse begroting

De jaarlijkse begroting wordt door de Commissie voorbereid en normaal gezien midden december aangenomen door het Europees Parlement en de Raad volgens de procedure van artikel 314 VWEU. Overeenkomstig het evenwichtsbeginsel moeten de totale ontvangsten gelijk zijn aan de totale uitgaven (betalingskredieten) voor een bepaald begrotingsjaar.

De belangrijkste financieringsbron van de EU zijn ontvangsten uit eigen middelen, die worden aangevuld door andere inkomsten. Er zijn drie soorten eigen middelen: de traditionele eigen middelen (o.a. douanerechten en suikerheffingen), de eigen middelen gebaseerd op de belasting op de toegevoegde waarde (btw) en de middelen op basis van het bruto nationaal inkomen (bni). De diverse ontvangsten als gevolg van de activiteiten van de EU (bv. mededingingsgeldboeten) bedragen gewoonlijk minder dan 10 % van de totale ontvangsten. Het totale bedrag van de vereiste eigen middelen om de begroting te financieren wordt bepaald door de totale uitgaven min de overige ontvangsten. In het huidige MFK mag het totale bedrag aan eigen middelen niet meer bedragen dan 1,20 % van het totale bruto nationaal inkomen (bni) van de lidstaten.

De beleidsuitgaven van de EU strekken zich uit over de verschillende rubrieken van het meerjarig financieel kader en nemen verschillende vormen aan, afhankelijk van de wijze waarop de financiële middelen worden uitgekeerd en beheerd. De EU-begroting wordt uitgevoerd volgens een van de volgende drie beheersvormen:

| — | Gedeeld beheer: bij deze methode worden bepaalde taken tot uitvoering van de begroting aan de lidstaten gedelegeerd. Ongeveer 75 % van de uitgaven valt onder deze beheersvorm, bv. op gebieden als landbouwuitgaven en structurele maatregelen. |
| --- | --- |

—

Gedeeld beheer: bij deze methode worden bepaalde taken tot uitvoering van de begroting aan de lidstaten gedelegeerd. Ongeveer 75 % van de uitgaven valt onder deze beheersvorm, bv. op gebieden als landbouwuitgaven en structurele maatregelen.

| — | Direct beheer: in dit geval valt de begrotingsuitvoering rechtstreeks onder de verantwoordelijkheid van de diensten van de Commissie. |
| --- | --- |

—

Direct beheer: in dit geval valt de begrotingsuitvoering rechtstreeks onder de verantwoordelijkheid van de diensten van de Commissie.

| — | Indirect beheer: in dit geval vertrouwt de Commissie taken tot uitvoering van de begroting toe aan derde partijen, zoals de EU-agentschappen, of aan internationale organisaties. |
| --- | --- |

—

Indirect beheer: in dit geval vertrouwt de Commissie taken tot uitvoering van de begroting toe aan derde partijen, zoals de EU-agentschappen, of aan internationale organisaties.

Financieel Reglement

Het Financieel Reglement (FR) (5) van toepassing op de algemene begroting is een cruciaal onderdeel van het regelgevingskader voor de EU-financiën waarin de financiële spelregels voor de EU zijn vastgelegd.

2.   GOVERNANCE EN REKENING EN VERANTWOORDING

2.1.   INSTITUTIONELE STRUCTUUR

De organisatiestructuur van de EU bestaat uit de instellingen, agentschappen en andere instanties van de EU die vermeld staan in toelichting 9 van de toelichtingen bij de geconsolideerde financiële staten. De Europese Investeringsbank (EIB), het Europees Investeringsfonds (EIF) en de Europese Centrale Bank (ECB), vallen niet onder het toepassingsgebied van het Financieel Reglement. De belangrijkste instellingen op het vlak van verantwoordelijkheid voor het uitstippelen van beleid en het nemen van besluiten, zijn het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad en de Commissie.

De Europese Commissie vormt een unieke organisatie. Krachtens het Verdrag is de Commissie verantwoordelijk voor het plannen, voorbereiden en voorstellen van wetgeving, voor het beheer van het EU-beleid, met inbegrip van het toezicht op de tenuitvoerlegging van de EU-wetgeving en de handhaving ervan, voor de toekenning van EU-begrotingsmiddelen, en voor het vertegenwoordigen van de EU op internationaal vlak.

Het Verdrag (6) bepaalt dat de Commissie de begroting uitvoert in samenwerking met de lidstaten. Samen waken zij ervoer dat de kredieten worden gebruikt volgens de beginselen van goed financieel beheer. De met de uitvoering van de begroting verband houdende controle- en auditverplichtingen van de lidstaten en de daaruit voortvloeiende verantwoordelijkheden worden vastgesteld in verordeningen. Deze voorzien ook in de wijze waarop en de mate waarin iedere instelling haar eigen uitgaven doet.

De Commissie vervult deze taken op gezag van het College van commissarissen, dat de prioriteiten stelt en de algemene politieke verantwoordelijkheid draagt voor de besluiten van de Commissie. De voorzitter, wiens rol door de Verdragen van Nice en Lissabon werd versterkt, bepaalt de internationale organisatie van de Commissie en ziet erop toe dat zij consequent, doeltreffend en collegiaal optreedt.

De interne werking van de Commissie is gebaseerd op een aantal hoofdbeginselen van goed bestuur: duidelijke taken en verantwoordelijkheden, een sterke inzet voor resultaten en naleving van het wettelijke kader, duidelijke verantwoordingsmechanismen, een hoogwaardig en inclusief regelgevingskader, openheid en transparantie, en hoge ethische normen.

2.2.   DE GOVERNANCESTRUCTUUR VAN DE COMMISSIE

De Europese Commissie heeft een uniek governancesysteem, met een duidelijk onderscheid tussen politieke en administratieve toezichtsstructuren en duidelijk afgebakende verantwoordelijkheden en verplichtingen inzake financiële verantwoording (7). Het systeem is gebaseerd op de Verdragen en de structuur heeft zich aangepast aan een veranderende omgeving en om in overeenstemming te blijven met de goede werkmethoden zoals die zijn neergelegd in de relevante internationale normen (8).

In 2018 keurde de Commissie een „governancepakket“ (9) goed waarbij haar corporate governance verregaand werd gestroomlijnd en versterkt, en recente audits van de Europese Rekenkamer (10) en de dienst Interne Audit werden benut.

| — | Het College van commissarissen draagt collegiale politieke verantwoordelijkheid voor de werkzaamheden van de Commissie. De operationele uitvoering van de begroting wordt gedelegeerd aan de directeuren-generaal en diensthoofden, die bovenaan de administratieve structuur van de Commissie staan (11). |
| --- | --- |

—

Het College van commissarissen draagt collegiale politieke verantwoordelijkheid voor de werkzaamheden van de Commissie. De operationele uitvoering van de begroting wordt gedelegeerd aan de directeuren-generaal en diensthoofden, die bovenaan de administratieve structuur van de Commissie staan (11).

| — | Het college delegeert taken van financieel beheer aan de directeuren-generaal of diensthoofden, die daardoor gedelegeerde ordonnateurs worden. Deze taken kunnen verder worden gedelegeerd aan directeuren, eenheidshoofden en anderen, die zodoende gesubdelegeerd ordonnateur worden. De verantwoordelijkheid van de ordonnateurs omvat het hele beheersproces, vanaf het vaststellen wat er moet worden gedaan om de beleidsdoelstellingen te realiseren die door de instelling zijn vastgelegd tot het beheren van de activiteiten die gestart zijn, zowel vanuit operationeel als budgettair standpunt. |
| --- | --- |

—

Het college delegeert taken van financieel beheer aan de directeuren-generaal of diensthoofden, die daardoor gedelegeerde ordonnateurs worden. Deze taken kunnen verder worden gedelegeerd aan directeuren, eenheidshoofden en anderen, die zodoende gesubdelegeerd ordonnateur worden. De verantwoordelijkheid van de ordonnateurs omvat het hele beheersproces, vanaf het vaststellen wat er moet worden gedaan om de beleidsdoelstellingen te realiseren die door de instelling zijn vastgelegd tot het beheren van de activiteiten die gestart zijn, zowel vanuit operationeel als budgettair standpunt.

| — | Het Comité follow-up interne audit gaat na welk gevolg wordt gegeven aan audits, met name van de dienst Interne Audit, maar ook naar aanleiding van audits van de Europese Rekenkamer. |
| --- | --- |

—

Het Comité follow-up interne audit gaat na welk gevolg wordt gegeven aan audits, met name van de dienst Interne Audit, maar ook naar aanleiding van audits van de Europese Rekenkamer.

| — | Op gezag van de voorzitter komen in de Corporate Management Board, die wordt voorgezeten door de secretaris-generaal, de voor de begroting, personele middelen en beveiliging verantwoordelijke directeuren-generaal en de directeur-generaal van de Juridische Dienst op gezette tijden bijeen. Het (de) voor begroting en administratie verantwoordelijke lid (leden) van het kabinet van de voorzitter en het (de) hoofd(en) van het kabinet van het lid/de leden van de Commissie die verantwoordelijk zijn voor begroting en administratie nemen deel als waarnemers. De bestuursraad zorgt voor coördinatie van, toezicht op, advies over en strategische oriëntaties voor het management van de organisatie, onder andere wat betreft het beheer van de financiële en personele middelen, risicobeheer, prestatiebeheer, IT-governance, cyber- en persoonlijke veiligheid, bedrijfscontinuïteit en informatiebeheer. Daarbij waakt de bestuursraad erover dat de Commissie is toegerust met de nodige structuren, processen en administratieve regelingen om de politieke prioriteiten van het college te verwezenliken en de bij de Verdragen opgelegde taken op een doeltreffende wijze en effectief te vervullen. |
| --- | --- |

—

Op gezag van de voorzitter komen in de Corporate Management Board, die wordt voorgezeten door de secretaris-generaal, de voor de begroting, personele middelen en beveiliging verantwoordelijke directeuren-generaal en de directeur-generaal van de Juridische Dienst op gezette tijden bijeen. Het (de) voor begroting en administratie verantwoordelijke lid (leden) van het kabinet van de voorzitter en het (de) hoofd(en) van het kabinet van het lid/de leden van de Commissie die verantwoordelijk zijn voor begroting en administratie nemen deel als waarnemers. De bestuursraad zorgt voor coördinatie van, toezicht op, advies over en strategische oriëntaties voor het management van de organisatie, onder andere wat betreft het beheer van de financiële en personele middelen, risicobeheer, prestatiebeheer, IT-governance, cyber- en persoonlijke veiligheid, bedrijfscontinuïteit en informatiebeheer. Daarbij waakt de bestuursraad erover dat de Commissie is toegerust met de nodige structuren, processen en administratieve regelingen om de politieke prioriteiten van het college te verwezenliken en de bij de Verdragen opgelegde taken op een doeltreffende wijze en effectief te vervullen.

2.3.   HET FINANCIEEL BEHEER VAN DE COMMISSIE

Binnen de Commissie zijn de taken en verantwoordelijkheden op het gebied van financieel beheer, en de uitoefening ervan, duidelijk afgebakend (bv. door het Financieel Reglement). Dit is een decentrale aanpak met duidelijke verantwoordelijkheden met als doel een bestuurscultuur tot stand te brengen die ambtenaren aanmoedigt om verantwoordelijkheid te nemen voor activiteiten waarover zij controle hebben en om hen controle te geven over de activiteiten waarvoor zij verantwoordelijk zijn.

De Commissie kan tevens de uitvoering van welbepaalde programma’s delegeren aan uitvoerende agentschappen. Besluiten inzake uitgaven kunnen eveneens worden beheerd via, of samen met, andere instellingen of organen. Een groot deel van de begroting wordt beheerd volgens het stelsel van gedeeld beheer met de lidstaten, met name op het gebied van de structuurfondsen en landbouw.

Begrotingsuitvoeringstaken worden ook toevertrouwd aan:

| — | nationale agentschappen; |
| --- | --- |

—

nationale agentschappen;

| — | de Europese Investeringsbank Groep; |
| --- | --- |

—

de Europese Investeringsbank Groep;

| — | derde landen; |
| --- | --- |

—

derde landen;

| — | internationale organisaties (bv. de Wereldbank of de Verenigde Naties); |
| --- | --- |

—

internationale organisaties (bv. de Wereldbank of de Verenigde Naties);

| — | andere entiteiten. |
| --- | --- |

—

andere entiteiten.

Als gedelegeerd ordonnateur zijn de directeuren-generaal verantwoordelijk voor een goed financieel beheer van de middelen. De gedelegeerd ordonnateurs moeten bij de uitvoering van de EU-begroting de voorschriften van het Financieel Reglement naleven en een passend internecontrolekader instellen. De interne controle moet zich onder meer richten op:

| — | doeltreffendheid, efficiëntie en zuinigheid van de verrichtingen; |
| --- | --- |

—

doeltreffendheid, efficiëntie en zuinigheid van de verrichtingen;

| — | financiële controle en fraudebestrijding; |
| --- | --- |

—

financiële controle en fraudebestrijding;

| — | integriteit en ethisch gedrag; |
| --- | --- |

—

integriteit en ethisch gedrag;

| — | het beheer van de personele middelen; |
| --- | --- |

—

het beheer van de personele middelen;

| — | betrouwbare verslaglegging; |
| --- | --- |

—

betrouwbare verslaglegging;

| — | communicatie; |
| --- | --- |

—

communicatie;

| — | bescherming van activa en informatie. |
| --- | --- |

—

bescherming van activa en informatie.

Elke gedelegeerd ordonnateur kan het risicobeheer en de interne controle toevertrouwen aan één of twee leidinggevenden van het hoger of middenkader om toezicht te houden op de implementatie van de internecontrolesystemen. De centrale diensten van de Commissie geven richtsnoeren en advies, en bevorderen goede werkmethoden.

In het kader van de cyclus van strategische planning en programmering van de Commissie dient elke ordonnateur een „jaarlijks activiteitenverslag“ over de activiteiten en de beleidsverwezenlijkingen en resultaten van het jaar op te stellen. Daarin verklaart hij/zij dat de middelen zijn gebruikt overeenkomstig de beginselen van goed financieel beheer en dat hij/zij controleprocedures heeft ingesteld die de nodige garanties bieden betreffende de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Op het niveau van de Commissie is het jaarlijkse beheers- en prestatieverslag het belangrijkste instrument waarmee het College van commissarissen de politieke verantwoordelijkheid op zich neemt voor het begrotingsbeheer.

De rekenplichtige van de Commissie is op centraal niveau verantwoordelijk voor het beheer van de kasmiddelen en de terugvorderingsprocedures, stelt de boekhoudregels vast op basis van internationaal aanvaarde boekhoudnormen en methodes voor de overheidssector, valideert de boekhoudsystemen en stelt de rekeningen van de Commissie en de geconsolideerde jaarrekening van de EU op. Daarnaast dient de rekenplichtige de jaarrekening af te tekenen en daarbij te verklaren dat die in alle materiële aspecten een getrouw beeld van de vermogenspositie, de resultaten van de verrichtingen en de kasstroom van de Unie geeft. De jaarrekening wordt vastgesteld door het College van commissarissen. De rekenplichtige oefent zijn taak op onafhankelijke wijze uit en draagt een grote verantwoordelijkheid voor de financiële verslaglegging door de Commissie. De intern controleur van de Commissie bekleedt eveneens een onafhankelijke functie op centraal niveau en verstrekt onafhankelijke raadgevingen, adviezen en aanbevelingen over de kwaliteit en de werking van de internecontrolesystemen van de Commissie, de agentschappen van de EU en andere autonome organen.

2.4.   PRESTATIEKADER

De inachtneming van solide prestatiekaders is van essentieel belang voor een krachtige focus op resultaten, een EU-meerwaarde en goed beheer van de EU-programma’s. Het prestatiekader van de EU-begroting is zeer sterk gespecificeerd en scoort hoger dan dat van eender welk OESO-land in de gestandaardiseerde index voor kaders voor prestatiegerichte budgettering. Het prestatiekader van de EU-begroting omvat rapportering over verschillende soorten en niveaus van strategische doelen, waaronder de Europa 2020-strategie en andere politieke prioriteiten. Het moet eveneens rekening houden met de complementariteit en mainstreaming van beleid en programma’s en met de cruciale rol van de lidstaten bij de uitvoering van de EU-begroting.

| — | De doelstellingen en indicatoren hebben een prominente plaats in de rechtsgrondslagen van de programma’s en de Commissie brengt er jaarlijks verslag over uit in de programmaverklaringen die de ontwerpbegroting vergezellen. Deze bevatten alle essentiële informatie voor het nauwkeurig volgen van de programma’s en het meten van de prestaties: de financiële vastleggingen voor zeven jaar; de vertrekniveaus voor de programmaprestaties (de beginsituatie bij beleidsmaatregelen); de einddoelen (te bereiken op het einde van de meerjarige programmeringsperiode), en de tussentijdse ijkpunten. |
| --- | --- |

—

De doelstellingen en indicatoren hebben een prominente plaats in de rechtsgrondslagen van de programma’s en de Commissie brengt er jaarlijks verslag over uit in de programmaverklaringen die de ontwerpbegroting vergezellen. Deze bevatten alle essentiële informatie voor het nauwkeurig volgen van de programma’s en het meten van de prestaties: de financiële vastleggingen voor zeven jaar; de vertrekniveaus voor de programmaprestaties (de beginsituatie bij beleidsmaatregelen); de einddoelen (te bereiken op het einde van de meerjarige programmeringsperiode), en de tussentijdse ijkpunten.

| — | Opdat middelen aan prioriteiten worden toegewezen en elke actie uitstekende resultaten en een hoge toegevoegde waarde oplevert, bevordert de Commissie bij al haar diensten een prestatiegerichte cultuur. Bovendien heeft zij de afgelopen jaren een aanpak ontwikkeld waarbij naar een beter evenwicht tussen compliance en performance wordt gestreefd. |
| --- | --- |

—

Opdat middelen aan prioriteiten worden toegewezen en elke actie uitstekende resultaten en een hoge toegevoegde waarde oplevert, bevordert de Commissie bij al haar diensten een prestatiegerichte cultuur. Bovendien heeft zij de afgelopen jaren een aanpak ontwikkeld waarbij naar een beter evenwicht tussen compliance en performance wordt gestreefd.

| — | Het jaarlijks beheers- en prestatieverslag over de EU-begroting geeft een uitgebreid overzicht van de uitvoering, het beheer en de bescherming van de EU-begroting. Daarin wordt toegelicht hoe de politieke prioriteiten van de Europese Unie door de EU-begroting zijn ondersteund, welke resultaten met de EU-begroting zijn behaald en op welke wijze de Commissie de hoogste normen op het gebied van budgettair en financieel beheer heeft aangehouden. |
| --- | --- |

—

Het jaarlijks beheers- en prestatieverslag over de EU-begroting geeft een uitgebreid overzicht van de uitvoering, het beheer en de bescherming van de EU-begroting. Daarin wordt toegelicht hoe de politieke prioriteiten van de Europese Unie door de EU-begroting zijn ondersteund, welke resultaten met de EU-begroting zijn behaald en op welke wijze de Commissie de hoogste normen op het gebied van budgettair en financieel beheer heeft aangehouden.

| — | De Europese Rekenkamer beoordeelt op een systematische en grondige manier de kwaliteitsaspecten van de begrotingsuitvoering, met inbegrip van het prestatieaspect, in het kader van haar gewone jaarlijkse verslaggeving en in speciale verslagen. |
| --- | --- |

—

De Europese Rekenkamer beoordeelt op een systematische en grondige manier de kwaliteitsaspecten van de begrotingsuitvoering, met inbegrip van het prestatieaspect, in het kader van haar gewone jaarlijkse verslaggeving en in speciale verslagen.

Met al deze elementen beschikt de begrotingsautoriteit over een solide basis om terdege met de geleverde prestaties rekening te houden bij de vaststelling van de volgende jaarlijkse begroting.

2.5.   FINANCIËLE VERSLAGLEGGING

Het belangrijkste element van de financiële verslaglegging is het geïntegreerde pakket financiële en verantwoordingsverslagen van de EU, bestaande uit de geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie, het jaarlijks beheers- en prestatieverslag over de EU-begroting, inclusief het evaluatieverslag overeenkomstig artikel 247, lid 1, onder e), FR, het jaarlijks verslag over de resultaten van de interne controle, een langetermijnraming van toekomstige in- en uitstromen voor de volgende vijf jaar en het verslag over de follow-up van de kwijting. Het geïntegreerde pakket financiële en verantwoordingsverslagen verschaft het publiek jaarlijks een alomvattend beeld van de financiële en operationele situatie van de EU.

De geconsolideerde jaarrekening van de EU verstrekt financiële informatie over de activiteiten van de instellingen, agentschappen en andere organen van de EU, zowel bezien vanuit het oogpunt van de boekhouding op transactiebasis als vanuit begrotingsoogpunt. Deze rekening omvat niet de jaarrekeningen van de lidstaten.

De geconsolideerde jaarrekening van de EU bestaat uit twee afzonderlijke, maar aan elkaar gekoppelde delen:

| a) | de geconsolideerde financiële staten, en |
| --- | --- |

a)

de geconsolideerde financiële staten, en

| b) | verslagen over de uitvoering van de begroting, waarin die begrotingsuitvoering in haar totaliteit wordt beschreven. |
| --- | --- |

b)

verslagen over de uitvoering van de begroting, waarin die begrotingsuitvoering in haar totaliteit wordt beschreven.

De geconsolideerde jaarrekening van de EU gaat bovendien vergezeld van een sectie „Financiële staten — bespreking en analyse“, waarin belangrijke veranderingen en trends in de financiële staten beknopt worden beschreven en aanzienlijke risico’s en onzekerheden waarmee de EU is geconfronteerd en die zij in de toekomst moet aanpakken, worden toegelicht.

Verslaglegging en verantwoording in de Commissie:

| Geïntegreerd pakket financiële en verantwoordingsverslagen Artikel 247 FR | — | Geconsolideerde jaarrekening van de EU |
| --- | --- | --- |

Geïntegreerd pakket financiële en verantwoordingsverslagen Artikel 247 FR

—

Geconsolideerde jaarrekening van de EU

| — | Jaarlijks beheers- en prestatieverslag over de EU-begroting (incl. een evaluatie van de EU-financiën) |
| --- | --- |

—

Jaarlijks beheers- en prestatieverslag over de EU-begroting (incl. een evaluatie van de EU-financiën)

| — | Jaarlijks verslag over de resultaten van de interne controle |
| --- | --- |

—

Jaarlijks verslag over de resultaten van de interne controle

| — | Een langetermijnraming van toekomstige in- en uitstromen voor de volgende 5 jaar |
| --- | --- |

—

Een langetermijnraming van toekomstige in- en uitstromen voor de volgende 5 jaar

| — | Verslag over de follow-up van de kwijting |
| --- | --- |

—

Verslag over de follow-up van de kwijting

Andere verslagen

| — | Communicatiepakket ter gelegenheid van de toespraak over de Staat van de Unie |
| --- | --- |

—

Communicatiepakket ter gelegenheid van de toespraak over de Staat van de Unie

| — | Algemeen verslag over de werkzaamheden van de EU |
| --- | --- |

—

Algemeen verslag over de werkzaamheden van de EU

| — | De jaarlijkse activiteitenverslagen van de directoraten-generaal |
| --- | --- |

—

De jaarlijkse activiteitenverslagen van de directoraten-generaal

| — | Verslag over het begrotings- en financieel beheer |
| --- | --- |

—

Verslag over het begrotings- en financieel beheer

2.6.   EXTERNE CONTROLE EN KWIJTINGSPROCEDURE

Externe audit

De Europese Rekenkamer (ERK) is de externe controleur van de Europese instellingen (en organen). De ERK heeft als opdracht bij te dragen tot de verbetering van het financieel beheer van de EU, het afleggen van rekenschap en verantwoording en de transparantie te bevorderen, en op te treden als onafhankelijk hoedster van de financiële belangen van de burgers van de EU. De rol van de ERK als onafhankelijk extern controleur van de EU is na te gaan of de EU-middelen naar behoren zijn geboekt, of ze zijn geïnd en besteed in overeenstemming met de geldende regels en of ze kosteneffectief besteed zijn.

Als onderdeel van haar werkzaamheden stelt de ERK het volgende op ten behoeve van het Europees Parlement en de Raad:

| 1) | een jaarverslag over de activiteiten die gefinancierd zijn uit de algemene begroting, met gedetailleerde opmerkingen bij de jaarrekening en de onderliggende verrichtingen; |
| --- | --- |

1)

een jaarverslag over de activiteiten die gefinancierd zijn uit de algemene begroting, met gedetailleerde opmerkingen bij de jaarrekening en de onderliggende verrichtingen;

| 2) | een oordeel, dat gebaseerd is op haar controles en in het jaarverslag wordt opgenomen in de vorm van een betrouwbaarheidsverklaring over i) de betrouwbaarheid van de rekening en ii) de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen voor wat betreft de geïnde ontvangsten en de betalingen aan eindbegunstigden, en |
| --- | --- |

2)

een oordeel, dat gebaseerd is op haar controles en in het jaarverslag wordt opgenomen in de vorm van een betrouwbaarheidsverklaring over i) de betrouwbaarheid van de rekening en ii) de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen voor wat betreft de geïnde ontvangsten en de betalingen aan eindbegunstigden, en

| 3) | speciale verslagen over specifieke domeinen en specifieke jaarverslagen (over bijvoorbeeld het Europees Ontwikkelingsfonds en de EU-agentschappen). |
| --- | --- |

3)

speciale verslagen over specifieke domeinen en specifieke jaarverslagen (over bijvoorbeeld het Europees Ontwikkelingsfonds en de EU-agentschappen).

Kwijting

De laatste stap van de begrotingscyclus is de kwijtingsprocedure voor een bepaald begrotingsjaar. De kwijting vormt het politieke aspect van de externe controle van de uitvoering van de begroting. Het is het besluit waarmee de „kwijtingverlenende autoriteit“ (het Europees Parlement, op aanbeveling van de Raad), de Commissie (en andere EU-organen) „ontslaat“ van haar verantwoordelijkheid voor het beheer van een bepaalde begroting. Dit besluit stoelt op een onderzoek van de geconsolideerde jaarrekening van de EU en een pakket verslagen van de Commissie (het jaarlijks beheers- en prestatieverslag over de EU-begroting, het follow-upverslag inzake de kwijting van het vorige jaar en het jaarverslag aan de kwijtingsautoriteit over de uitgevoerde interne controles), alsmede op het jaarverslag, het auditoordeel (de betrouwbaarheidsverklaring („DAS“)) en speciale verslagen van de Europese Rekenkamer. Daarbij wordt ook rekening gehouden met schriftelijke antwoorden van de Commissie op vragen en andere verzoeken om informatie, en met hoorzittingen met de begrotingscommissaris en de bevoegde commissarissen voor de grote uitgavengebieden en de secretaris-generaal in de commissie Begrotingscontrole (CONT) van het Europees Parlement.

De uitkomst van de kwijtingsprocedure kan drieërlei zijn: het verlenen, het uitstellen of het weigeren van de kwijting. Het definitieve kwijtingsverslag bevat ook specifieke verzoeken van het Europees Parlement en de Raad. Deze verzoeken geven aanleiding tot een follow-upverslag waarin de Commissie uiteenzet welke concrete maatregelen zij heeft genomen of voornemens is te nemen.

NOTA BIJ DE GECONSOLIDEERDE REKENINGEN

De geconsolideerde jaarrekening van de Europese Unie voor het jaar 2018 is opgesteld op basis van de inlichtingen die de instellingen en organen overeenkomstig artikel 246, lid 2, van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Unie hebben verstrekt. Ik verklaar dat de jaarrekening is opgesteld overeenkomstig titel XIII van dit Financieel Reglement en de in de toelichtingen bij de financiële staten beschreven boekhoudbeginselen, regels en methoden.

Ik heb van de rekenplichtigen van deze instellingen en organen, die voor de betrouwbaarheid instaan, alle inlichtingen verkregen die nodig zijn voor het opstellen van de jaarrekening die een beeld van de activa en de passiva van de Europese Unie en de uitvoering van de begroting geeft.

Ik verklaar dat ik op basis van deze inlichtingen en op basis van de controles die ik noodzakelijk achtte om de jaarrekening van de Europese Commissie te kunnen aftekenen, redelijke zekerheid heb dat de jaarrekening in alle materiële opzichten een getrouw beeld van de vermogenspositie, de resultaten van de verrichtingen en de kasstromen van de Europese Unie geeft.

Rosa ALDEA BUSQUETS

Rekenplichtige van de Europese Commissie

21 juni 2019

MARKANTE FEITEN BETREFFENDE HET BEGROTINGSJAAR 2018

Uitvoering van de Uniebegroting 2018

Uitvoering van de Uniebegroting 2018

De goedgekeurde begroting voor 2018 focuste op twee grote beleidsprioriteiten voor Europa van de tien prioriteiten die voorzitter Juncker bij het begin van de ambtstermijn van deze Commissie had gesteld. Eén daarvan was een Europees antwoord formuleren op de nieuwe uitdagingen van de complexe geopolitieke omgeving, gaande van migratie tot de bescherming van de buitengrenzen van de EU en de veiligheid van de burgers. De andere was het verwezenlijken van strategische investeringen en duurzame groei ter ondersteuning van de economische cohesie, en het creëren van banen, met name voor jongeren. Behalve aan deze twee topprioriteiten, verleenden de EU-begroting en andere instrumenten ook in 2018 steun aan landbouwers en plattelandsontwikkeling, en aan het verdiepen en versterken van de Europese strategische interconnecties en netwerken tussen EU-landen door middel van de totstandbrenging van de digitale interne markt en de energie-unie. Daarnaast heeft de Commissie de externe dimensie van de EU, met name haar rol als belangrijke politieke en economische partner en toonaangevende internationale verstrekker van investeringen en humanitaire bijstand, verder ondersteund.

Met de uitvoering van de EU-begroting in 2018 was een bedrag gemoeid van in totaal 173,1 miljard EUR aan vastleggingskredieten en 156,7 miljard EUR aan betalingskredieten.

Ongeveer de helft van de middelen — 87,4 miljard EUR aan vastleggingskredieten — was bedoeld om slimme en inclusieve groei, werkgelegenheid, concurrentievermogen en cohesie te stimuleren. Dit omvatte financiering van onderzoek en innovatie (Horizon 2020), onderwijs (Erasmus+), kleine en middelgrote ondernemingen (Cosme-programma), de Connecting Europe Facility (CEF), het garantiefonds voor het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) — het instrument achter het Investeringsplan voor Europa, en de bevordering van de convergentie tussen lidstaten en regio’s via de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF). De steun aan de Europese landbouw uit de EU-begroting beliep 44,4 miljard EUR aan betalingen.

groei, werkgelegenheid, concurrentievermogen en cohesie

de Europese landbouw

Voorts werd de begroting gebruikt om de buitengrenzen van de Unie te versterken en de migratie- en vluchtelingencrisis aan te pakken, via financiering van acties zoals noodhulp, herplaatsing, grenscontrole, hervestiging, terugkeer en integratie van vluchtelingen en asielzoekers. Tot slot werden uit de begroting verder programma’s gefinancierd waarmee justitie, de bescherming van de grondrechten en sociale samenhang worden bevorderd, zodat onze Europese samenlevingen inclusief, vrij en rechtvaardig blijven.

buitengrenzen

migratie- en vluchtelingencrisis

De terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie

De terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie

Chronologisch overzicht

Chronologisch overzicht

Op 23 juni 2016 heeft een meerderheid van de burgers van het Verenigd Koninkrijk er in een referendum voor gekozen de EU te verlaten. Op 29 maart 2017 heeft het Verenigd Koninkrijk de Europese Raad formeel kennisgegeven van zijn voornemen de EU en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) te verlaten. Hierdoor is artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie in werking getreden, het artikel dat de procedure voor terugtrekking van een lidstaat uit de Unie regelt.

Het onderhandelingsproces

Het onderhandelingsproces

Op 19 maart 2018 heeft de Commissie een ontwerp van terugtrekkingsakkoord gepubliceerd waarin de voortgang in de onderhandelingen met het VK werd vastgelegd. In het deel van het terugtrekkingsakkoord over de financiële regeling goten de EU en het Verenigd Koninkrijk de in de eerste fase van de onderhandelingen bereikte vooruitgang in een juridische tekst.

Op 14 november 2018 werd een gezamenlijk verslag gepubliceerd over de overeenstemming op het niveau van de onderhandelaars over de volledige tekst van het ontwerp van terugtrekkingsakkoord en over de contouren van de politieke verklaring over het kader voor de toekomstige betrekkingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie. Dezelfde dag werd dit geactualiseerde en overeengekomen ontwerp van terugtrekkingsakkoord gepubliceerd, waarin het Verenigd Koninkrijk ermee instemde om alle verplichtingen uit hoofde van het huidige meerjarig financieel kader (MFK) en vroegere financiële vooruitzichten na te komen alsof het nog een lidstaat was, met inbegrip van zijn aandeel in de verplichtingen en voorwaardelijke verplichtingen van de Unie. De Britse regering keurde het ontwerpterugtrekkingsakkoord op 14 november goed en de Europese Raad bekrachtigde het op 25 november 2018. Op 11 januari 2019 werd het besluit betreffende de sluiting van het terugtrekkingsakkoord door de Raad (artikel 50) aangenomen en ter goedkeuring aan het Europees Parlement toegezonden. Op verzoek van het Verenigd Koninkrijk stemde de Europese Raad op 21 maart 2019 in overeenstemming met de procedure van artikel 50 VWEU ermee in de vertrekdatum voor het Verenigd Koninkrijk op te schuiven naar 22 mei 2019, op voorwaarde dat het Lagerhuis het terugtrekkingsakkoord uiterlijk op 29 maart 2019 goedkeurde, en in het andere geval naar 12 april 2019 (12). Vervolgens keurde het Lagerhuis het terugtrekkingsakkoord niet goed tegen 29 maart 2019 en zodoende stemde de Europese Raad, andermaal op verzoek van het Verenigd Koninkrijk, in met een verlenging van de termijn tot 31 oktober 2019 (13). De terugtrekking moet plaatsvinden op de eerste dag van de maand na die van de voltooiing van de ratificatieprocedures, dan wel op 1 november 2019, indien die datum eerder valt. Het Verenigd Koninkrijk blijft een lidstaat tot de nieuwe terugtrekkingsdatum, met volledige rechten en verplichtingen overeenkomstig artikel 50 VEU, en kan te allen tijde zijn kennisgeving intrekken.

12

13

De financiële regeling en de EU-jaarrekening 2018

De financiële regeling en de EU-jaarrekening 2018

Wat de financiële regeling betreft, bepaalde het op 14 november 2018 gepubliceerde ontwerp van terugtrekkingsakkoord dat het Verenigd Koninkrijk al zijn verplichtingen uit hoofde van het huidige MFK en eerdere financiële vooruitzichten zou nakomen alsof het nog een lidstaat was. Het ontwerp van terugtrekkingsakkoord bepaalt met name dat het Verenigd Koninkrijk aan de Unie in het bijzonder zijn aandeel verschuldigd is van:

| — | de op 31 december 2020 nog betaalbaar te stellen vastleggingen in de Uniebegroting en in de begrotingen van de gedecentraliseerde agentschappen van de Unie (artikel 140 van het ontwerp van terugtrekkingsakkoord); |
| --- | --- |

—

de op 31 december 2020 nog betaalbaar te stellen vastleggingen in de Uniebegroting en in de begrotingen van de gedecentraliseerde agentschappen van de Unie (artikel 140 van het ontwerp van terugtrekkingsakkoord);

| — | de financiering van de tot en met 31 december 2020 aangegane verplichtingen van de Unie, met bepaalde uitzonderingen (artikel 142); |
| --- | --- |

—

de financiering van de tot en met 31 december 2020 aangegane verplichtingen van de Unie, met bepaalde uitzonderingen (artikel 142);

| — | de voorwaardelijke financiële verplichtingen van de Unie voortvloeiend uit financiële verrichtingen waarvoor het besluit is genomen/de goedkeuring is gegeven vóór de terugtrekkingsdatum (artikelen 143 en 144), en |
| --- | --- |

—

de voorwaardelijke financiële verplichtingen van de Unie voortvloeiend uit financiële verrichtingen waarvoor het besluit is genomen/de goedkeuring is gegeven vóór de terugtrekkingsdatum (artikelen 143 en 144), en

| — | de ter voldoening van de voorwaardelijke verplichtingen van de Unie te verrichten betalingen die verschuldigd zijn in verband met rechtszaken betreffende de financiële belangen van de Unie (voor zover de feiten die het voorwerp van dergelijke zaken uitmaken, zich uiterlijk 31 december 2020 voordoen) (artikel 147). |
| --- | --- |

—

de ter voldoening van de voorwaardelijke verplichtingen van de Unie te verrichten betalingen die verschuldigd zijn in verband met rechtszaken betreffende de financiële belangen van de Unie (voor zover de feiten die het voorwerp van dergelijke zaken uitmaken, zich uiterlijk 31 december 2020 voordoen) (artikel 147).

Op het moment van aftekening van deze rekening zijn, bij gebreke van ratificatie door het Verenigd Koninkrijk, de exacte datum van het vertrek en de wijze waarop deze zal verlopen (met of zonder akkoord) nog onbekend. Zoals de situatie nu is, zijn er voor de geconsolideerde jaarrekening van de EU voor 2018 geen financiële gevolgen te vermelden.

GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN EN TOELICHTINGEN DAARBIJ (14)

14

INHOUDSOPGAVE

INHOUDSOPGAVE

| BALANS | 13 |
| --- | --- |

| STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN | 14 |
| --- | --- |

| KASSTROOMOVERZICHT | 15 |
| --- | --- |

| MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA | 16 |
| --- | --- |

| TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE OVERZICHTEN | 17 |
| --- | --- |

| 1. | BELANGRIJKSTE GEHANTEERDE GRONDSLAGEN VOOR FINANCIËLE VERSLAGLEGGING | 17 |
| --- | --- | --- |

1.

| 2. | TOELICHTINGEN BIJ DE BALANS | 30 |
| --- | --- | --- |

2.

| 3. | TOELICHTINGEN BIJ DE STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN | 57 |
| --- | --- | --- |

3.

| 4. | VOORWAARDELIJKE VERPLICHTINGEN EN ACTIVA | 65 |
| --- | --- | --- |

4.

| 5. | VASTLEGGINGEN IN DE BEGROTING EN JURIDISCHE VERBINTENISSEN | 69 |
| --- | --- | --- |

5.

| 6. | FINANCIEEL RISICOBEHEER | 73 |
| --- | --- | --- |

6.

| 7. | INFORMATIEVERSCHAFFING OVER VERBONDEN PARTIJEN | 84 |
| --- | --- | --- |

7.

| 8. | GEBEURTENISSEN NA DE BALANSDATUM | 86 |
| --- | --- | --- |

8.

| 9. | CONSOLIDATIEBEREIK | 86 |
| --- | --- | --- |

9.

BALANS

BALANS

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| NIET-VLOTTENDE ACTIVA | | | |
| Immateriële activa | 2.1 | 446 | 405 |
| Vaste bedrijfsmiddelen | 2.2 | 11 185 | 10 745 |
| Beleggingen verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode | 2.3 | 591 | 581 |
| Financiële activa | 2.4 | 65 231 | 59 980 |
| Voorfinanciering | 2.5 | 26 006 | 25 022 |
| Vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie | 2.6 | 416 | 611 |
| | | 103 875 | 97 344 |
| VLOTTENDE ACTIVA | | | |
| Financiële activa | 2.4 | 4 168 | 8 655 |
| Voorfinanciering | 2.5 | 23 968 | 24 005 |
| Vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie | 2.6 | 24 248 | 11 755 |
| Voorraden | 2.7 | 73 | 295 |
| Geldmiddelen en kasequivalenten | 2.8 | 18 113 | 24 111 |
| | | 70 570 | 68 821 |
| TOTAAL ACTIVA | | 174 444 | 166 165 |
| NIET-VLOTTENDE PASSIVA | | | |
| Pensioenen en andere personeelsbeloningen | 2.9 | (80 456 ) | (73 122 ) |
| Voorzieningen | 2.10 | (3 281 ) | (2 880 ) |
| Financiële verplichtingen | 2.11 | (53 289 ) | (50 063 ) |
| | | (137 025 ) | (126 065 ) |
| KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN | | | |
| Voorzieningen | 2.10 | (852) | (659) |
| Financiële verplichtingen | 2.11 | (2 617 ) | (6 850 ) |
| Crediteuren | 2.12 | (32 227 ) | (39 048 ) |
| Overlopende posten | 2.13 | (63 186 ) | (63 902 ) |
| | | (98 882 ) | (110 459 ) |
| TOTAAL PASSIVA | | (235 907 ) | (236 524 ) |
| NETTOACTIVA | | (61 463 ) | (70 359 ) |
| Reserves | 2.14 | 4 961 | 4 876 |
| Bij de lidstaten op te vragen bedragen
   (*1) | 2.15 | (66 424 ) | (75 234 ) |
| NETTOACTIVA | | (61 463 ) | (70 359 ) |

(in miljoen EUR)

Toelichting

31.12.2018

31.12.2017

NIET-VLOTTENDE ACTIVA

NIET-VLOTTENDE ACTIVA

Immateriële activa

Immateriële activa

2.1

2.1

446

446

405

405

Vaste bedrijfsmiddelen

Vaste bedrijfsmiddelen

2.2

2.2

11 185

11 185

10 745

10 745

Beleggingen verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode

Beleggingen verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode

2.3

2.3

591

591

581

581

Financiële activa

Financiële activa

2.4

2.4

65 231

65 231

59 980

59 980

Voorfinanciering

Voorfinanciering

2.5

2.5

26 006

26 006

25 022

25 022

Vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie

Vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie

2.6

2.6

416

416

611

611

103 875

103 875

97 344

97 344

VLOTTENDE ACTIVA

VLOTTENDE ACTIVA

Financiële activa

Financiële activa

2.4

2.4

4 168

4 168

8 655

8 655

Voorfinanciering

Voorfinanciering

2.5

2.5

23 968

23 968

24 005

24 005

Vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie

Vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie

2.6

2.6

24 248

24 248

11 755

11 755

Voorraden

Voorraden

2.7

2.7

73

73

295

295

Geldmiddelen en kasequivalenten

Geldmiddelen en kasequivalenten

2.8

2.8

18 113

18 113

24 111

24 111

70 570

70 570

68 821

68 821

TOTAAL ACTIVA

TOTAAL ACTIVA

174 444

174 444

166 165

166 165

NIET-VLOTTENDE PASSIVA

NIET-VLOTTENDE PASSIVA

Pensioenen en andere personeelsbeloningen

Pensioenen en andere personeelsbeloningen

2.9

2.9

(80 456 )

(80 456 )

(73 122 )

(73 122 )

Voorzieningen

Voorzieningen

2.10

2.10

(3 281 )

(3 281 )

(2 880 )

(2 880 )

Financiële verplichtingen

Financiële verplichtingen

2.11

2.11

(53 289 )

(53 289 )

(50 063 )

(50 063 )

(137 025 )

(137 025 )

(126 065 )

(126 065 )

KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN

KORTLOPENDE VERPLICHTINGEN

Voorzieningen

Voorzieningen

2.10

2.10

(852)

(852)

(659)

(659)

Financiële verplichtingen

Financiële verplichtingen

2.11

2.11

(2 617 )

(2 617 )

(6 850 )

(6 850 )

Crediteuren

Crediteuren

2.12

2.12

(32 227 )

(32 227 )

(39 048 )

(39 048 )

Overlopende posten

Overlopende posten

2.13

2.13

(63 186 )

(63 186 )

(63 902 )

(63 902 )

(98 882 )

(98 882 )

(110 459 )

(110 459 )

TOTAAL PASSIVA

TOTAAL PASSIVA

(235 907 )

(235 907 )

(236 524 )

(236 524 )

NETTOACTIVA

NETTOACTIVA

(61 463 )

(61 463 )

(70 359 )

(70 359 )

Reserves

Reserves

2.14

2.14

4 961

4 961

4 876

4 876

Bij de lidstaten op te vragen bedragen
   (*1)

Bij de lidstaten op te vragen bedragen

*1

2.15

2.15

(66 424 )

(66 424 )

(75 234 )

(75 234 )

NETTOACTIVA

NETTOACTIVA

(61 463 )

(61 463 )

(70 359 )

(70 359 )

STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 2018 | 2017 |
| ONTVANGSTEN | | | |
| Ontvangsten uit niet-ruiltransacties | | | |
| Bni-middelen | 3.1 | 105 780 | 78 620 |
| Traditionele eigen middelen | 3.2 | 22 767 | 20 520 |
| Btw-middelen | 3.3 | 17 624 | 16 947 |
| Geldboeten | 3.4 | 6 740 | 4 664 |
| Teruggevorderde uitgaven | 3.5 | 2 215 | 1 879 |
| Overige | 3.6 | 3 312 | 10 376 |
| | | 158 438 | 133 006 |
| Ontvangsten uit ruiltransacties | | | |
| Financiële ontvangsten | 3.7 | 3 115 | 1 845 |
| Overige | 3.8 | 1 379 | 1 332 |
| | | 4 494 | 3 177 |
| Totale ontvangsten | | 162 932 | 136 183 |
| UITGAVEN | | | |
| Uitgevoerd door de lidstaten | 3.9 | | |
| Europees Landbouwgarantiefonds | | (43 527 ) | (44 289 ) |
| Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en andere toepasselijke instrumenten voor plattelandsontwikkeling | | (13 149 ) | (11 359 ) |
| Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en Cohesiefonds | | (30 230 ) | (17 650 ) |
| Europees Sociaal Fonds | | (11 935 ) | (7 353 ) |
| Overige | | (2 826 ) | (1 253 ) |
| Uitgevoerd door de Commissie, de uitvoerende agentschappen en trustfondsen | 3.10 | (17 551 ) | (15 738 ) |
| Uitgevoerd door andere EU-agentschappen en organen | 3.11 | (3 396 ) | (2 667 ) |
| Uitgevoerd door derde landen en internationale organisaties | 3.11 | (4 016 ) | (4 115 ) |
| Uitgevoerd door andere entiteiten | 3.11 | (3 569 ) | (1 478 ) |
| Personeels- en pensioenkosten | 3.12 | (10 929 ) | (10 002 ) |
| Wijzigingen in actuariële veronderstellingen personeelsbeloningen | 3.13 | — | (3 544 ) |
| Financieringskosten | 3.14 | (1 677 ) | (1 896 ) |
| Overige uitgaven | 3.15 | (6 208 ) | (6 756 ) |
| Totale uitgaven | | (149 014 ) | (128 101 ) |
| ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET JAAR | | 13 918 | 8 082 |

(in miljoen EUR)

Toelichting

2018

2017

ONTVANGSTEN

ONTVANGSTEN

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

Bni-middelen

Bni-middelen

3.1

3.1

105 780

105 780

78 620

78 620

Traditionele eigen middelen

Traditionele eigen middelen

3.2

3.2

22 767

22 767

20 520

20 520

Btw-middelen

Btw-middelen

3.3

3.3

17 624

17 624

16 947

16 947

Geldboeten

Geldboeten

3.4

3.4

6 740

6 740

4 664

4 664

Teruggevorderde uitgaven

Teruggevorderde uitgaven

3.5

3.5

2 215

2 215

1 879

1 879

Overige

Overige

3.6

3.6

3 312

3 312

10 376

10 376

158 438

158 438

133 006

133 006

Ontvangsten uit ruiltransacties

Ontvangsten uit ruiltransacties

Financiële ontvangsten

Financiële ontvangsten

3.7

3.7

3 115

3 115

1 845

1 845

Overige

Overige

3.8

3.8

1 379

1 379

1 332

1 332

4 494

4 494

3 177

3 177

Totale ontvangsten

Totale ontvangsten

162 932

162 932

136 183

136 183

UITGAVEN

UITGAVEN

Uitgevoerd door de lidstaten

Uitgevoerd door de lidstaten

3.9

3.9

Europees Landbouwgarantiefonds

Europees Landbouwgarantiefonds

(43 527 )

(43 527 )

(44 289 )

(44 289 )

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en andere toepasselijke instrumenten voor plattelandsontwikkeling

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en andere toepasselijke instrumenten voor plattelandsontwikkeling

(13 149 )

(13 149 )

(11 359 )

(11 359 )

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en Cohesiefonds

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en Cohesiefonds

(30 230 )

(30 230 )

(17 650 )

(17 650 )

Europees Sociaal Fonds

Europees Sociaal Fonds

(11 935 )

(11 935 )

(7 353 )

(7 353 )

Overige

Overige

(2 826 )

(2 826 )

(1 253 )

(1 253 )

Uitgevoerd door de Commissie, de uitvoerende agentschappen en trustfondsen

Uitgevoerd door de Commissie, de uitvoerende agentschappen en trustfondsen

3.10

3.10

(17 551 )

(17 551 )

(15 738 )

(15 738 )

Uitgevoerd door andere EU-agentschappen en organen

Uitgevoerd door andere EU-agentschappen en organen

3.11

3.11

(3 396 )

(3 396 )

(2 667 )

(2 667 )

Uitgevoerd door derde landen en internationale organisaties

Uitgevoerd door derde landen en internationale organisaties

3.11

3.11

(4 016 )

(4 016 )

(4 115 )

(4 115 )

Uitgevoerd door andere entiteiten

Uitgevoerd door andere entiteiten

3.11

3.11

(3 569 )

(3 569 )

(1 478 )

(1 478 )

Personeels- en pensioenkosten

Personeels- en pensioenkosten

3.12

3.12

(10 929 )

(10 929 )

(10 002 )

(10 002 )

Wijzigingen in actuariële veronderstellingen personeelsbeloningen

Wijzigingen in actuariële veronderstellingen personeelsbeloningen

3.13

3.13

—

(3 544 )

(3 544 )

Financieringskosten

Financieringskosten

3.14

3.14

(1 677 )

(1 677 )

(1 896 )

(1 896 )

Overige uitgaven

Overige uitgaven

3.15

3.15

(6 208 )

(6 208 )

(6 756 )

(6 756 )

Totale uitgaven

Totale uitgaven

(149 014 )

(149 014 )

(128 101 )

(128 101 )

ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET JAAR

ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET JAAR

13 918

13 918

8 082

8 082

KASSTROOMOVERZICHT

KASSTROOMOVERZICHT

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Resultaat begrotingsjaar | 13 918 | 8 082 |
| Operationele activiteiten | | |
| Afschrijving | 104 | 99 |
| Waardevermindering | 998 | 888 |
| (Terugboeking van) waardeverminderingen op investeringen | — | — |
| (Toename)/afname leningen | 1 041 | 497 |
| (Toename)/afname voorfinanciering | (947) | (3 557 ) |
| (Toename)/afname van vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie | (12 299 ) | (745) |
| (Toename)/afname voorraden | 222 | (130) |
| Toename/(afname) verplichting pensioenen en andere personeelsbeloningen | 7 334 | 5 891 |
| Toename/(afname) voorzieningen | 594 | (928 |
| Toename/(afname) financiële verplichtingen | (1 007 ) | (438) |
| Toename/(afname) crediteuren | (6 821 ) | (957) |
| Toename/(afname) in overlopende posten | (716) | (3 678 ) |
| Begrotingsoverschot van vorig jaar opgevoerd als non-cash ontvangsten | (556) | (6 405 ) |
| Herwaardering van verplichtingen voor personeelsbeloningen (non-cash mutatie niet opgenomen in de staat van de financiële resultaten) | (4 396 ) | — |
| Overige non-cash mutaties | (71) | 3 |
| Investeringsactiviteiten | | |
| (Toename)/afname immateriële activa en vaste bedrijfsmiddelen | (1 583 ) | (1 687 ) |
| (Toename)/afname beleggingen verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode | (9) | (53) |
| (Toename)/afname voor verkoop beschikbare financiële activa | (1 811 ) | (3 190 ) |
| (Toename)/afname financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort | 7 | (22) |
| NETTOKASSTROOM | (5 998 ) | (4 474 ) |
| Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten | (5 998 ) | (4 474 ) |
| Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar | 24 111 | 28 585 |
| Geldmiddelen en daarmee gelijk te stellen middelen aan het einde van het jaar | 18 113 | 24 111 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Resultaat begrotingsjaar

Resultaat begrotingsjaar

13 918

13 918

8 082

8 082

Operationele activiteiten

Operationele activiteiten

Afschrijving

Afschrijving

104

104

99

99

Waardevermindering

Waardevermindering

998

998

888

888

(Terugboeking van) waardeverminderingen op investeringen

(Terugboeking van) waardeverminderingen op investeringen

—

—

(Toename)/afname leningen

(Toename)/afname leningen

1 041

1 041

497

497

(Toename)/afname voorfinanciering

(Toename)/afname voorfinanciering

(947)

(947)

(3 557 )

(3 557 )

(Toename)/afname van vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie

(Toename)/afname van vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie

(12 299 )

(12 299 )

(745)

(745)

(Toename)/afname voorraden

(Toename)/afname voorraden

222

222

(130)

(130)

Toename/(afname) verplichting pensioenen en andere personeelsbeloningen

Toename/(afname) verplichting pensioenen en andere personeelsbeloningen

7 334

7 334

5 891

5 891

Toename/(afname) voorzieningen

Toename/(afname) voorzieningen

594

594

(928

(928

Toename/(afname) financiële verplichtingen

Toename/(afname) financiële verplichtingen

(1 007 )

(1 007 )

(438)

(438)

Toename/(afname) crediteuren

Toename/(afname) crediteuren

(6 821 )

(6 821 )

(957)

(957)

Toename/(afname) in overlopende posten

Toename/(afname) in overlopende posten

(716)

(716)

(3 678 )

(3 678 )

Begrotingsoverschot van vorig jaar opgevoerd als non-cash ontvangsten

Begrotingsoverschot van vorig jaar opgevoerd als non-cash ontvangsten

(556)

(556)

(6 405 )

(6 405 )

Herwaardering van verplichtingen voor personeelsbeloningen (non-cash mutatie niet opgenomen in de staat van de financiële resultaten)

Herwaardering van verplichtingen voor personeelsbeloningen (non-cash mutatie niet opgenomen in de staat van de financiële resultaten)

(4 396 )

(4 396 )

—

Overige non-cash mutaties

Overige non-cash mutaties

(71)

(71)

3

3

Investeringsactiviteiten

Investeringsactiviteiten

(Toename)/afname immateriële activa en vaste bedrijfsmiddelen

(Toename)/afname immateriële activa en vaste bedrijfsmiddelen

(1 583 )

(1 583 )

(1 687 )

(1 687 )

(Toename)/afname beleggingen verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode

(Toename)/afname beleggingen verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode

(9)

(9)

(53)

(53)

(Toename)/afname voor verkoop beschikbare financiële activa

(Toename)/afname voor verkoop beschikbare financiële activa

(1 811 )

(1 811 )

(3 190 )

(3 190 )

(Toename)/afname financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort

(Toename)/afname financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort

7

7

(22)

(22)

NETTOKASSTROOM

NETTOKASSTROOM

(5 998 )

(5 998 )

(4 474 )

(4 474 )

Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten

Nettotoename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten

(5 998 )

(5 998 )

(4 474 )

(4 474 )

Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar

Geldmiddelen en kasequivalenten bij het begin van het jaar

24 111

24 111

28 585

28 585

Geldmiddelen en daarmee gelijk te stellen middelen aan het einde van het jaar

Geldmiddelen en daarmee gelijk te stellen middelen aan het einde van het jaar

18 113

18 113

24 111

24 111

MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA

MUTATIEOVERZICHT VAN DE NETTOACTIVA

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Bij de lidstaten op te vragen bedragen Cumulatief overschot/(tekort) | Andere reserves | Reëlewaarde-reserve | Nettoactiva |
| SALDO OP 31.12.2016 | (76 881 ) | 4 516 | 325 | (72 040 ) |
| Mutatie in reserve Garantiefonds | (20) | 20 | — | — |
| Mutaties reële waarde | — | — | (2) | (2) |
| Overige | (11) | 62 | (46) | 5 |
| Begrotingsresultaat 2016 gecrediteerd aan de lidstaten | (6 405 ) | — | — | (6 405 ) |
| Economisch resultaat voor het jaar | 8 082 | — | — | 8 082 |
| SALDO OP 31.12.2017 | (75 234 ) | 4 598 | 278 | (70 359 ) |
| Mutatie in reserve Garantiefonds | (186) | 186 | — | — |
| Mutaties reële waarde | — | — | (47) | (47) |
| Herwaarderingen in de verplichtingen personeelsbeloningen | (4 396 ) | — | — | (4 396 ) |
| Overige | 30 | (54) | — | 24) |
| Begrotingsresultaat 2017 gecrediteerd aan de lidstaten | (556) | — | — | (556) |
| Economisch resultaat voor het jaar | 13 918 | — | — | 13 918 |
| SALDO OP 31.12.2018 | (66 424 ) | 4 730 | 231 | (61 463 ) |

(in miljoen EUR)

Bij de lidstaten op te vragen bedragen Cumulatief overschot/(tekort)

Andere reserves

Reëlewaarde-reserve

Nettoactiva

SALDO OP 31.12.2016

SALDO OP 31.12.2016

(76 881 )

(76 881 )

4 516

4 516

325

325

(72 040 )

(72 040 )

Mutatie in reserve Garantiefonds

Mutatie in reserve Garantiefonds

(20)

(20)

20

20

—

—

Mutaties reële waarde

Mutaties reële waarde

—

—

(2)

(2)

(2)

(2)

Overige

Overige

(11)

(11)

62

62

(46)

(46)

5

5

Begrotingsresultaat 2016 gecrediteerd aan de lidstaten

Begrotingsresultaat 2016 gecrediteerd aan de lidstaten

(6 405 )

(6 405 )

—

—

(6 405 )

(6 405 )

Economisch resultaat voor het jaar

Economisch resultaat voor het jaar

8 082

8 082

—

—

8 082

8 082

SALDO OP 31.12.2017

SALDO OP 31.12.2017

(75 234 )

(75 234 )

4 598

4 598

278

278

(70 359 )

(70 359 )

Mutatie in reserve Garantiefonds

Mutatie in reserve Garantiefonds

(186)

(186)

186

186

—

—

Mutaties reële waarde

Mutaties reële waarde

—

—

(47)

(47)

(47)

(47)

Herwaarderingen in de verplichtingen personeelsbeloningen

Herwaarderingen in de verplichtingen personeelsbeloningen

(4 396 )

(4 396 )

—

—

(4 396 )

(4 396 )

Overige

Overige

30

30

(54)

(54)

—

24)

24)

Begrotingsresultaat 2017 gecrediteerd aan de lidstaten

Begrotingsresultaat 2017 gecrediteerd aan de lidstaten

(556)

(556)

—

—

(556)

(556)

Economisch resultaat voor het jaar

Economisch resultaat voor het jaar

13 918

13 918

—

—

13 918

13 918

SALDO OP 31.12.2018

SALDO OP 31.12.2018

(66 424 )

(66 424 )

4 730

4 730

231

231

(61 463 )

(61 463 )

TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE OVERZICHTEN

TOELICHTINGEN BIJ DE FINANCIËLE OVERZICHTEN

1.   BELANGRIJKSTE GEHANTEERDE GRONDSLAGEN VOOR FINANCIËLE VERSLAGLEGGING

1.1.   RECHTSGRONDSLAG EN BOEKHOUDREGELS

RECHTSGRONDSLAG EN BOEKHOUDREGELS

De boekhouding van de EU wordt gevoerd overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (15), hierna „het Financieel Reglement“ (FR) genoemd.

15

Overeenkomstig artikel 80 van het Financieel Reglement heeft de EU haar financiële staten voorbereid op grond van boekhoudregels op transactiebasis die zijn afgeleid van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector (Ipsas). De door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels moeten worden toegepast in alle Europese instellingen en organen die binnen het consolidatiebereik vallen en moeten uitgroeien tot een uniform kader voor het opstellen en presenteren van de rekeningen om tot een geharmoniseerde financiële verslaglegging en consolidatie te komen.

Toepassing van nieuwe en gewijzigde boekhoudregels van de Europese Unie (EAR)

Toepassing van nieuwe en gewijzigde boekhoudregels van de Europese Unie (EAR)

Herziene EAR van kracht voor jaarperioden die op of na 1 januari 2018 aanvangen

De volgende boekhoudregels, vastgesteld door de rekenplichtige van de Commissie, zijn in het lopende jaar van kracht geworden:

| — | Herziening van EAR 12 „Employee Benefits“: deze herziene regel is door de rekenplichtige vastgesteld in 2017, op basis van de nieuwe IPSAS 39 „Employee Benefits“, gepubliceerd in juli 2016. De eerste toepassing van de herziene EAR 12 had geen noemenswaardige gevolgen voor de geconsolideerde financiële staten van de EU, afgezien van de erkenning van winsten of verliezen als gevolg van veranderingen in de actuariële veronderstellingen, welke volgens de herziene EAR direct moeten worden opgenomen onder de nettoactiva, in tegenstelling tot de eerdere vereiste om ze te verwerken als overschot of tekort. |
| --- | --- |

—

Herziening van EAR 12 „Employee Benefits“: deze herziene regel is door de rekenplichtige vastgesteld in 2017, op basis van de nieuwe IPSAS 39 „Employee Benefits“, gepubliceerd in juli 2016. De eerste toepassing van de herziene EAR 12 had geen noemenswaardige gevolgen voor de geconsolideerde financiële staten van de EU, afgezien van de erkenning van winsten of verliezen als gevolg van veranderingen in de actuariële veronderstellingen, welke volgens de herziene EAR direct moeten worden opgenomen onder de nettoactiva, in tegenstelling tot de eerdere vereiste om ze te verwerken als overschot of tekort.

Nieuwe EAR vastgesteld, maar nog niet van kracht op 31 december 2018

De volgende nieuwe EAR, die door de rekenplichtige van de Commissie is vastgesteld maar die nog niet van kracht is, is niet toegepast door de EU:

| — | Nieuwe EAR 20 „Public Sector Combinations“ (van kracht voor jaarperioden die op of na 1 januari 2019 aanvangen): EAR 20, die gebaseerd is op IPSAS 40 „Public Sector Combinations“, betreft de indeling van publiekrechtelijke combinaties in twee categorieën, afhankelijk van de vraag of er bij de transactie sprake is van gezamenlijke zeggenschap of niet: i) een samenvoeging, waarbij de transactie plaatsvindt op basis van de boekwaarde van de entiteit die met de EU wordt samengevoegd, en ii) een overname, waarbij de transactie plaatsvindt op basis van de reële waarde op de overnamedatum van de entiteit die door de EU wordt verworven. Voor beide gelden verschillende vereisten en informatieverplichtingen die de gebruikers van de financiële staten van de EU meer inzicht moeten verschaffen in de gevolgen ervan.
  De impact op de financiële staten van de EU in het eerste jaar van toepassing zal afhangen van eventuele transacties inzake publiekrechtelijke combinaties waarbij de EU in die periode betrokken is. |
| --- | --- |

—

Nieuwe EAR 20 „Public Sector Combinations“ (van kracht voor jaarperioden die op of na 1 januari 2019 aanvangen): EAR 20, die gebaseerd is op IPSAS 40 „Public Sector Combinations“, betreft de indeling van publiekrechtelijke combinaties in twee categorieën, afhankelijk van de vraag of er bij de transactie sprake is van gezamenlijke zeggenschap of niet: i) een samenvoeging, waarbij de transactie plaatsvindt op basis van de boekwaarde van de entiteit die met de EU wordt samengevoegd, en ii) een overname, waarbij de transactie plaatsvindt op basis van de reële waarde op de overnamedatum van de entiteit die door de EU wordt verworven. Voor beide gelden verschillende vereisten en informatieverplichtingen die de gebruikers van de financiële staten van de EU meer inzicht moeten verschaffen in de gevolgen ervan.

De impact op de financiële staten van de EU in het eerste jaar van toepassing zal afhangen van eventuele transacties inzake publiekrechtelijke combinaties waarbij de EU in die periode betrokken is.

1.2.   BOEKHOUDBEGINSELEN

BOEKHOUDBEGINSELEN

De financiële staten zijn bedoeld om een breed scala aan gebruikers nuttige informatie te verschaffen over de vermogenspositie, de resultaten en de kasstromen van een bepaalde organisatie. Voor de EU als een organisatie in de openbare sector moeten deze staten meer in het bijzonder informatie verschaffen die nuttig is voor de besluitvorming en getuigen van de controleerbaarheid van de organisatie met betrekking tot de middelen die aan haar zijn toevertrouwd. Het spreekt voor zich dat dit document in deze geest is opgesteld.

De globale overwegingen (of boekhoudbeginselen) die bij de voorbereiding van de financiële staten moeten worden gevolgd, zijn vastgesteld in EU-boekhoudregel 1 over de financiële staten en zijn dezelfde als die welke in IPSAS 1 zijn beschreven, namelijk: juiste weergave, transactiebasis, continuïteit, consistentie van de presentatie, materialiteit, hergroepering, verrekening en vergelijkende informatie. De kwalitatieve kenmerken van de financiële verslaggeving zijn relevantie, betrouwbaarheid, begrijpelijkheid, tijdigheid, vergelijkbaarheid en verifieerbaarheid.

1.3.   CONSOLIDATIE

CONSOLIDATIE

Consolidatiebereik

Consolidatiebereik

De geconsolideerde financiële staten van de EU omvatten alle betekenisvolle entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend (d.w.z. de EU-instellingen (met inbegrip van de Commissie) en de EU-agentschappen), geassocieerde deelnemingen en gemeenschappelijke ondernemingen. De volledige lijst van geconsolideerde entiteiten kan worden gevonden in toelichting 9 bij de financiële staten van de EU. Zij telt thans 52 entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend en één geassocieerde deelneming. Entiteiten die onder de consolidatie vallen maar niet materieel zijn voor de geconsolideerde financiële EU-staten als geheel, moeten niet worden geconsolideerd of verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode indien dit disproportioneel veel tijd of middelen van de EU zou vergen. Deze entiteiten worden aangeduid als „kleine entiteiten“ en afzonderlijk vermeld in toelichting 9. In 2018 zijn 7 entiteiten ingedeeld als kleine entiteiten.

9

9

Entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend

Entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend

Het besluit een entiteit in het consolidatiebereik op te nemen, is gebaseerd op het concept „zeggenschap“. Entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend, omvatten alle entiteiten waarop de EU een blootstelling heeft of het recht op veranderlijke voordelen die uit haar betrokkenheid voortvloeien, en het vermogen om de aard en het bedrag van die voordelen te beïnvloeden vanwege haar zeggenschap over de andere entiteit. Deze macht moet actueel uitoefenbaar zijn en betrekking hebben op de activiteiten van de entiteit. Entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend, zijn volledig geconsolideerd. De consolidatie begint op de eerste datum waarop de zeggenschap bestaat, en eindigt wanneer die zeggenschap niet langer bestaat.

De meest gebruikelijke indicatoren van zeggenschap binnen de EU zijn de volgende: oprichting van de entiteit bij de oprichtingsverdragen of afgeleide wetgeving, financiering van de entiteit uit de algemene begroting, het bestaan van stemrechten in de bestuursorganen, controle door de Europese Rekenkamer en kwijting door het Europees Parlement. Voor elke entiteit apart wordt nagegaan of één of alle van de bovengenoemde criteria voldoende zijn om tot zeggenschap te leiden.

Vanuit deze optiek worden de EU-instellingen (met uitzondering van de Europese Centrale Bank) en agentschappen (met uitsluiting van de agentschappen van de vroegere tweede pijler) geacht onder de uitsluitende zeggenschap van de EU te staan. Daarom zijn zij in het consolidatiebereik opgenomen. Ook de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) wordt beschouwd als een entiteit waarover zeggenschap wordt uitgeoefend.

Alle materiële verrichtingen en posities tussen entiteiten waarover door de EU zeggenschap wordt uitgeoefend, zijn buiten beschouwing gelaten. Niet-gerealiseerde baten en verliezen op dergelijke verrichtingen zijn niet materieel en zijn daarom niet buiten beschouwing gelaten.

Gezamenlijke overeenkomsten

Gezamenlijke overeenkomsten

Een gezamenlijke overeenkomst is een overeenkomst waarover de EU en een of meer partijen gezamenlijke zeggenschap uitoefenen. Gezamenlijke zeggenschap is het contractueel afgesproken delen van de zeggenschap over een overeenkomst, waarvan slechts sprake is wanneer besluiten over de relevante activiteiten unanieme instemming vereisen van de partijen die de zeggenschap delen. Gezamenlijke overeenkomsten kunnen gezamenlijke bedrijfsactiviteiten of gemeenschappelijke ondernemingen zijn. Indien een gezamenlijke overeenkomst in een afzonderlijk vehikel is gestructureerd en de partijen bij de gezamenlijke overeenkomst rechten hebben op de nettoactiva van de overeenkomst, kan de gezamenlijke overeenkomst als een gemeenschappelijke onderneming worden bestempeld. Belangen in gemeenschappelijke ondernemingen worden verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode (zie toelichting 1.5.4). Wanneer de partijen rechten hebben op de activa en aansprakelijk zijn voor de verplichtingen die verband houden met de overeenkomst, wordt de gezamenlijke overeenkomst als een gezamenlijke bedrijfsactiviteit bestempeld. Met betrekking tot haar belang in gezamenlijke bedrijfsactiviteiten neemt de EU in haar financiële staten op: de activa en passiva, de inkomsten en uitgaven, evenals haar aandeel in de gezamenlijke activa, passiva, baten en lasten.

1.5.4

Geassocieerde deelnemingen

Geassocieerde deelnemingen

Geassocieerde deelnemingen zijn entiteiten waarover de EU geen zeggenschap uitoefent, maar waarin zij direct of indirect betekenisvolle invloed uitoefent. Er wordt aangenomen dat er sprake is van betekenisvolle invloed wanneer de EU direct of indirect 20 % of meer van de stemrechten bezit. Belangen in geassocieerde deelnemingen worden verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode (zie toelichting 1.5.4).

1.5.4

Niet-geconsolideerde entiteiten waarvan de Commissie de middelen beheert

Niet-geconsolideerde entiteiten waarvan de Commissie de middelen beheert

De middelen van het gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering voor personeelsleden van de EU, het Europees Ontwikkelingsfonds en het Garantiefonds voor deelnemers worden namens hen door de Commissie beheerd. Maar omdat deze entiteiten niet onder zeggenschap van de EU staan, worden zij niet in haar jaarrekening geconsolideerd.

1.4.   OPSTELLINGSGRONDSLAG

OPSTELLINGSGRONDSLAG

De financiële staten zijn per jaar. Het boekjaar begint op 1 januari en eindigt op 31 december.

1.4.1.   
  Munteenheid en omrekeningsbeginselen

Munteenheid en omrekeningsbeginselen

Functionele en rapporteringsvaluta

Functionele en rapporteringsvaluta

De financiële staten worden opgemaakt in miljoen euro, tenzij anders bepaald, aangezien de euro de functionele en rapporteringsvaluta van de EU is.

Verrichtingen en saldi

Verrichtingen en saldi

Verrichtingen in vreemde valuta worden omgerekend in euro tegen de op de transactiedatum geldende wisselkoers. Wisselkoersbaten en verliezen die voortvloeien uit de afwikkeling van verrichtingen in vreemde valuta’s en uit de omrekening per jaareinde van in vreemde valuta’s luidende monetaire activa en passiva worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen. Omrekeningsverschillen betreffende niet-monetaire financiële instrumenten die als voor verkoop beschikbare financiële activa staan aangemerkt, worden opgenomen in de reëlewaardereserve.

Er worden verschillende omrekeningsmethoden toegepast voor de vaste bedrijfsmiddelen en de immateriële activa, die hun waarde in euro behouden tegen de bij de aankoop geldende koers.

De saldi aan het einde van het jaar van in vreemde valuta’s luidende monetaire activa en passiva worden omgerekend in euro tegen de op 31 december geldende wisselkoersen van de Europese Centrale Bank (ECB).

Wisselkoersen met de euro

Wisselkoersen met de euro

| Valuta | 31.12.2018 | 31.12.2017 | Valuta | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| BGN | 1,9558 | 1,9558 | PLN | 4,3014 | 4,177 |
| CZK | 25,240 | 25,5350 | RON | 4,6635 | 4,6585 |
| DKK | 7,4673 | 7,4449 | SEK | 10,2548 | 9,8438 |
| GBP | 0,8945 | 0,8872 | CHF | 1,1269 | 1,1702 |
| HRK | 7,4125 | 7,4400 | JPY | 125,8500 | 135,01 |
| HUF | 320,9800 | 310,3300 | USD | 1,145 | 1,1993 |

Valuta

31.12.2018

31.12.2017

Valuta

31.12.2018

31.12.2017

BGN

BGN

1,9558

1,9558

1,9558

1,9558

PLN

PLN

4,3014

4,3014

4,177

4,177

CZK

CZK

25,240

25,240

25,5350

25,5350

RON

RON

4,6635

4,6635

4,6585

4,6585

DKK

DKK

7,4673

7,4673

7,4449

7,4449

SEK

SEK

10,2548

10,2548

9,8438

9,8438

GBP

GBP

0,8945

0,8945

0,8872

0,8872

CHF

CHF

1,1269

1,1269

1,1702

1,1702

HRK

HRK

7,4125

7,4125

7,4400

7,4400

JPY

JPY

125,8500

125,8500

135,01

135,01

HUF

HUF

320,9800

320,9800

310,3300

310,3300

USD

USD

1,145

1,145

1,1993

1,1993

1.4.2.   
  Gebruik van ramingen

Gebruik van ramingen

Overeenkomstig de IPSAS en algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen bevatten de financiële staten onvermijdelijk bedragen die steunen op ramingen en veronderstellingen die op basis van de meest betrouwbare beschikbare informatie door het management zijn gedaan. Belangrijke ramingen betreffen onder andere, maar niet uitsluitend: de bedragen voor verplichtingen inzake personeelsbeloningen, voorzieningen, financiële risico’s verbonden aan voorraden en vorderingen, toegerekende baten en lasten, voorwaardelijke activa en verplichtingen, waardeverminderingen van immateriële activa en vaste bedrijfsmiddelen en bedragen die in de toelichting over de financiële instrumenten zijn opgenomen. De werkelijke bedragen kunnen van deze ramingen afwijken. Veranderingen in ramingen worden weergegeven in de periode waarin zij bekend worden.

1.5.   BALANS

BALANS

1.5.1.   
  Immateriële activa

Immateriële activa

Aangekochte licenties voor computersoftware worden geboekt tegen kostprijs verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingsverliezen. De activa worden lineair afgeschreven over hun geraamde nuttige levensduur (311 jaar). De geraamde nuttige levensduur van immateriële activa hangt af van hun specifieke economische levensduur of van hun juridische levensduur op grond van een overeenkomst. Intern geproduceerde immateriële activa worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen als zij aan de relevante criteria van de EU-boekhoudregels voldoen en de kosten uitsluitend betrekking hebben op de ontwikkelingsfase van het actief. De opneembare kosten omvatten alle direct toerekenbare kosten die nodig zijn om het actief te creëren, te produceren en voor te bereiden zodat het kan worden gebruikt op de manier die het management beoogt. De kosten voor onderzoeksactiviteiten en de niet-opneembare kosten voor ontwikkeling en onderhoud worden als uitgaven geboekt wanneer zij zich voordoen.

1.5.2.   
  Vaste bedrijfsmiddelen

Vaste bedrijfsmiddelen

Alle materiële vaste activa worden geboekt tegen historische kostprijs verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingsverliezen. De historische kostprijs omvat uitgaven die direct aan de aanschaf, bouw of overdracht van het actief kunnen worden toegerekend.

De daarna gemaakte kosten worden, naargelang het geval, slechts in de boekwaarde van het actief opgenomen of als afzonderlijk actief geboekt wanneer het waarschijnlijk is dat de daaruit in de toekomst voortkomende economische baten of het daaruit voortkomende dienstenpotentieel aan de EU zullen toevloeien en de kosten op betrouwbare wijze kunnen worden gemeten. De herstel- en onderhoudskosten worden in de staat van de financiële resultaten geboekt tijdens de begrotingsperiode waarin ze zich voordoen.

Op terreinen en kunstwerken worden geen afschrijvingen toegepast, aangezien ervan wordt uitgegaan dat zij een onbeperkte levensduur hebben. Activa in aanbouw worden niet afgeschreven, aangezien deze activa nog niet beschikbaar zijn voor gebruik. De afschrijvingen op andere activa worden voor de toerekening van de kosten aan de restwaarde over hun geraamde levensduur als volgt berekend volgens de lineaire methode:

| Type actief | Lineair afschrijvingspercentage |
| --- | --- |
| Gebouwen | 4 % tot 10 % |
| Ruimte-objecten | 8 % tot 25 % |
| Materieel en apparatuur | 10 % tot 25 % |
| Meubilair en wagenpark | 0 % tot 25 % |
| Computerhardware | 25 % tot 33 % |
| Overige | 10 % tot 33 % |

Type actief

Lineair afschrijvingspercentage

Gebouwen

Gebouwen

4 % tot 10 %

4 % tot 10 %

Ruimte-objecten

Ruimte-objecten

8 % tot 25 %

8 % tot 25 %

Materieel en apparatuur

Materieel en apparatuur

10 % tot 25 %

10 % tot 25 %

Meubilair en wagenpark

Meubilair en wagenpark

0 % tot 25 %

0 % tot 25 %

Computerhardware

Computerhardware

25 % tot 33 %

25 % tot 33 %

Overige

Overige

10 % tot 33 %

10 % tot 33 %

Baten en verliezen van vervreemdingen worden bepaald door de opbrengsten verminderd met de verkoopkosten te vergelijken met de boekwaarde van het verkochte actief. Zij worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen.

Leaseovereenkomsten

Leaseovereenkomsten

Leases van materiële activa waarbij de EU in wezen alle aan eigendom verbonden risico’s en voordelen heeft, worden ingedeeld als financiële leases. Financiële leases worden gekapitaliseerd bij het begin van de leaseovereenkomst tegen de reële waarde van het geleasede actief of de huidige waarde van de minimale leasebetalingen, afhankelijk van welke waarde de laagste is. Het rentebestanddeel van de leasebetalingen wordt gespreid over de leaseperiode ten laste van de uitgaven gebracht volgens een constant periodiek percentage in verhouding tot het uitstaande saldo. De huurverplichtingen, zonder financieringslasten, worden opgenomen onder financiële verplichtingen (vlottend en niet-vlottend). Het rentebestanddeel van de financieringslasten wordt gespreid over de leaseperiode in de staat van de financiële resultaten opgenomen, zodat voor elke periode een constante periodieke rente over het resterende saldo van de verplichting wordt verkregen. De via financiële lease verkregen activa worden afgeschreven over de levensduur van het actief of de leaseperiode, afhankelijk van welke periode het kortst is.

Leases waarbij de leasegever een significant deel van de aan eigendom verbonden risico’s en voordelen behoudt, worden als operationele leases ingedeeld. Operationele-leasebetalingen worden als last opgenomen in de staat van de financiële resultaten, lineair gespreid over de leaseperiode.

1.5.3.   
  Waardevermindering van niet-financiële activa

Waardevermindering van niet-financiële activa

Op activa zonder beperkte levensduur worden geen afschrijvingen/waardeverminderingen toegepast; zij worden jaarlijks op waardevermindering beoordeeld. Activa waarop afschrijvingen/waardeverminderingen worden toegepast, worden op waardevermindering gecontroleerd telkens als er op grond van gebeurtenissen of veranderde omstandigheden aanleiding is om te veronderstellen dat de boekwaarde niet realiseerbaar is. Een waardeverminderingsverlies is het bedrag waarmee de boekwaarde van een actief zijn realiseerbare (dienst)waarde overtreft. De realiseerbare (dienst)waarde is de reële waarde van een actief verminderd met de verkoopkosten of de gebruikswaarde ervan, afhankelijk van welke waarde het hoogst is.

De restwaarde en de nuttige levensduur van de immateriële activa en de vaste bedrijfsmiddelen worden ten minste éénmaal per jaar beoordeeld en zo nodig aangepast. De boekwaarde van een actief wordt onmiddellijk verminderd tot de realiseerbare waarde indien de boekwaarde groter is dan de geraamde realiseerbare (dienst)waarde. Indien de gronden voor waardeverminderingen waarmee tijdens de vorige jaren rekening is gehouden, niet langer gelden, worden de waardeverminderingsverliezen dienovereenkomstig teruggeboekt.

1.5.4.   
  Beleggingen verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode

Beleggingen verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode

Participaties in geassocieerde deelnemingen en gemeenschappelijke ondernemingen

Participaties in geassocieerde deelnemingen en gemeenschappelijke ondernemingen

Beleggingen verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode worden de eerste keer opgenomen tegen kostprijs, zijnde de boekwaarde verhoogd of verlaagd in verhouding tot het aandeel van de EU in het overschot of het tekort van de deelneming na de aanschafdatum. Het aandeel van de EU in het overschot of het tekort van de deelneming wordt opgenomen in de staat van de financiële resultaten, en haar aandeel in vermogensmutaties van de deelneming in de reserves onder de nettoactiva. De boekwaarde van de belegging in de financiële staten op balansdatum wordt bepaald door de oorspronkelijke kostprijs plus alle mutaties (verdere bijdragen, aandeel in de economische resultaten en mutaties van de reserves, waardeverminderingen en dividenden). Uitkeringen die op een belegging worden ontvangen, verlagen de boekwaarde van het actief.

Indien het aandeel van de EU in de tekorten van een belegging verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode gelijk is aan of groter is dan haar belang in de belegging, neemt de EU haar aandeel in verdere verliezen niet langer op („verborgen verliezen“). Nadat het belang van de EU tot nul is afgeboekt, worden additionele verliezen voorzien en wordt er een verplichting opgenomen, uitsluitend voor zover de EU wettelijke of feitelijke verplichtingen is aangegaan of betalingen heeft gedaan namens de entiteit.

Indien er aanwijzingen van waardeverminderingen bestaan, moet worden afgeschreven tot de laagst mogelijke realiseerbare waarde. De realiseerbare waarde wordt bepaald zoals beschreven in toelichting 1.5.3. Indien de grond voor waardevermindering later niet meer geldt, wordt het waardeverminderingsverlies teruggeboekt tot de boekwaarde die zou zijn bepaald als er geen waardeverminderingsverlies was geboekt.

1.5.3

Bij participaties van 20 % of meer in een durfkapitaalfonds streeft de EU er niet naar betekenisvolle invloed uit te oefenen. Dergelijke fondsen worden daarom als financiële instrumenten behandeld en als voor verkoop beschikbare financiële activa ingedeeld.

Geassocieerde deelnemingen en gemeenschappelijke ondernemingen ingedeeld als kleine entiteiten worden niet verwerkt volgens de vermogensmutatiemethode. EU-bijdragen aan deze entiteiten worden geboekt als uitgave van de periode.

1.5.5.   
  Financiële activa

Financiële activa

Indeling

Indeling

De EU deelt haar financiële activa in de volgende categorieën in: financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort; leningen en vorderingen; tot einde looptijd aangehouden beleggingen, en voor verkoop beschikbare financiële activa. De indeling van de financiële instrumenten wordt bepaald bij de eerste opname en op elke balansdatum herbekeken.

i)   Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

Financiële activa worden in deze categorie ingedeeld als zij hoofdzakelijk zijn verworven om op korte termijn te worden verkocht of als zij als zodanig door de entiteit zijn aangewezen. Derivaten worden ook in deze categorie ingedeeld. Activa in deze categorie worden ingedeeld als vlottende activa indien verwacht wordt dat zij binnen de twaalf maanden na de balansdatum zullen worden gerealiseerd.

ii)   Leningen en kortlopende vorderingen

Leningen en kortlopende vorderingen

Leningen en vorderingen zijn niet-afgeleide financiële activa met vaste of voorzienbare betalingen die niet op een actieve markt zijn genoteerd. Zij ontstaan wanneer de EU geld, goederen of diensten rechtstreeks aan een debiteur verstrekt zonder de bedoeling de vordering te verhandelen, of indien de EU is gesubrogeerd in de rechten van de oorspronkelijke kredietverstrekker na een betaling door de EU in het kader van een garantieovereenkomst. Betalingen die verschuldigd zijn binnen twaalf maanden na de balansdatum worden ingedeeld als vlottende activa. Betalingen die verschuldigd zijn binnen meer dan twaalf maanden na de balansdatum worden ingedeeld als niet-vlottende (vaste) activa. Leningen en kortlopende vorderingen omvatten termijndeposito’s met een oorspronkelijke looptijd van meer dan drie maanden.

iii)   Tot einde looptijd aangehouden beleggingen

Tot einde looptijd aangehouden beleggingen

Tot einde looptijd aangehouden beleggingen zijn niet-afgeleide financiële activa met vaste of te verwachten betalingen en vaste vervaldagen, die de EU voornemens en bij machte is om tot het einde van de looptijd aan te houden. De EU had in dit begrotingsjaar geen beleggingen van deze categorie.

iv)   Voor verkoop beschikbare financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa zijn niet-afgeleide instrumenten die in deze categorie zijn ingedeeld of die niet in een van de andere categorieën zijn ingedeeld. Ze worden opgenomen onder de vlottende of niet-vlottende activa, naargelang de termijn waarbinnen de EU verwacht om ze van de hand te doen. Investeringen in entiteiten die noch geconsolideerd, noch verwerkt worden volgens de vermogensmutatiemethode en andere investeringen van het type eigen vermogen (bv. durfkapitaalverrichtingen), worden ook ingedeeld als voor verkoop beschikbare financiële activa.

Eerste opname en waardering

Eerste opname en waardering

Aan- en verkopen van financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort, tot einde looptijd aangehouden beleggingen en voor verkoop beschikbare financiële activa worden opgenomen op de transactiedag, de dag waarop de EU tot de aankoop of de verkoop van het actief overgaat. Kasequivalenten en leningen worden opgenomen wanneer geld wordt gedeponeerd bij een financiële instelling of uitbetaald aan de ontlener. Financiële instrumenten worden voor het eerst opgenomen tegen reële waarde. In het geval van financiële activa die niet worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort, wordt de reële waarde bij de eerste opname met de transactiekosten vermeerderd. Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort worden voor het eerst opgenomen tegen reële waarde en de transactiekosten worden onder de uitgaven opgenomen in de staat van de financiële resultaten.

De reële waarde van een financieel actief bij de eerste opname is gewoonlijk de transactieprijs (d.w.z. de reële waarde van de ontvangen vergoeding), tenzij de reële waarde van dat instrument wordt gestaafd door een vergelijking met andere waarneembare actuele markttransacties in hetzelfde instrument, of op basis van een waarderingstechniek waarvan de variabelen alleen uit gegevens van waarneembare markten bestaan (bijvoorbeeld in het geval van sommige derivatencontracten). Wanneer een langlopende lening echter renteloos of tegen een rentevoet beneden de marktvoorwaarden wordt verstrekt, kan de reële waarde worden geraamd als de contante waarde van alle toekomstige ontvangsten van kasmiddelen, verdisconteerd met de geldende marktrentevoet voor een vergelijkbaar instrument met een vergelijkbare kredietrating.

Leningen die worden verstrekt, worden gewaardeerd tegen hun nominale bedrag, dat geacht wordt de reële waarde van de lening te zijn. De redenen hiervoor zijn de volgende:

| — | De „marktomgeving“ waarin de EU leningen opneemt, is zeer specifiek en verschilt van de kapitaalmarkt die wordt gebruikt om bedrijfs- of staatsobligaties uit te geven. Omdat de leners op deze markten uit verschillende beleggingen kunnen kiezen, wordt de opportuniteitskost in de marktprijzen verrekend. De EU kan echter niet uit verschillende beleggingen kiezen, omdat zij geen geld mag beleggen op de kapitaalmarkten. Zij neemt alleen leningen op om leningen te verstrekken tegen hetzelfde tarief. Dit betekent dat de EU voor de geleende bedragen niet over alternatieve leningen of beleggingen beschikt. Er is dus geen opportuniteitskost en daarom geen grondslag voor vergelijking met de markttarieven. De leningsoperatie van de EU vormt in feite op zichzelf de markt. Omdat de „optie“ van de opportuniteitskost niet van toepassing is, weerspiegelt de marktprijs niet correct het wezen van de leningstransacties van de EU. Daarom is het niet aangewezen om de reële waarde van de door de EU opgenomen leningen te bepalen door naar bedrijfs- of staatsobligaties te verwijzen. |
| --- | --- |

—

De „marktomgeving“ waarin de EU leningen opneemt, is zeer specifiek en verschilt van de kapitaalmarkt die wordt gebruikt om bedrijfs- of staatsobligaties uit te geven. Omdat de leners op deze markten uit verschillende beleggingen kunnen kiezen, wordt de opportuniteitskost in de marktprijzen verrekend. De EU kan echter niet uit verschillende beleggingen kiezen, omdat zij geen geld mag beleggen op de kapitaalmarkten. Zij neemt alleen leningen op om leningen te verstrekken tegen hetzelfde tarief. Dit betekent dat de EU voor de geleende bedragen niet over alternatieve leningen of beleggingen beschikt. Er is dus geen opportuniteitskost en daarom geen grondslag voor vergelijking met de markttarieven. De leningsoperatie van de EU vormt in feite op zichzelf de markt. Omdat de „optie“ van de opportuniteitskost niet van toepassing is, weerspiegelt de marktprijs niet correct het wezen van de leningstransacties van de EU. Daarom is het niet aangewezen om de reële waarde van de door de EU opgenomen leningen te bepalen door naar bedrijfs- of staatsobligaties te verwijzen.

| — | Aangezien er geen actieve markt of soortgelijke transacties zijn om mee te vergelijken, moet de rentevoet die de EU moet gebruiken om de reële waarde van haar leningsoperaties in het kader van het Europees financieel stabilisatiemechanisme of betalingsbalans of van soortgelijke leningen te bepalen, de aangerekende rentevoet zijn. |
| --- | --- |

—

Aangezien er geen actieve markt of soortgelijke transacties zijn om mee te vergelijken, moet de rentevoet die de EU moet gebruiken om de reële waarde van haar leningsoperaties in het kader van het Europees financieel stabilisatiemechanisme of betalingsbalans of van soortgelijke leningen te bepalen, de aangerekende rentevoet zijn.

| — | Daarnaast is er voor deze leningen het effect van compensatie tussen de opgenomen en de verstrekte leningen, omdat het om back-to-backverrichtingen gaat. De werkelijke rentevoet van de verstrekte lening is gelijk aan de rentevoet waartegen de lening wordt opgenomen. De transactiekosten van de EU die aan de begunstigde van de lening in rekening worden gebracht, worden direct in de staat van de financiële resultaten opgenomen. |
| --- | --- |

—

Daarnaast is er voor deze leningen het effect van compensatie tussen de opgenomen en de verstrekte leningen, omdat het om back-to-backverrichtingen gaat. De werkelijke rentevoet van de verstrekte lening is gelijk aan de rentevoet waartegen de lening wordt opgenomen. De transactiekosten van de EU die aan de begunstigde van de lening in rekening worden gebracht, worden direct in de staat van de financiële resultaten opgenomen.

Financiële instrumenten worden uitgeboekt wanneer de rechten op kasstromen uit de beleggingen zijn vervallen en de EU in wezen alle aan eigendom verbonden risico’s en voordelen aan een andere partij heeft overgedragen.

Waardering na eerste opname

Waardering na eerste opname

| a) | Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort worden vervolgens tegen reële waarde gewaardeerd. Baten en verliezen als gevolg van veranderingen in de reële waarde van de categorie „financiële instrumenten gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort“ worden opgenomen in de economische resultatenrekening van de periode waarin zij zich voordoen. |
| --- | --- |

a)

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort worden vervolgens tegen reële waarde gewaardeerd. Baten en verliezen als gevolg van veranderingen in de reële waarde van de categorie „financiële instrumenten gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort“ worden opgenomen in de economische resultatenrekening van de periode waarin zij zich voordoen.

| b) | Leningen en kortlopende vorderingen worden opgenomen tegen geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieverentemethode. In het geval van leningen die verstrekt worden uit geleende middelen, wordt dezelfde effectieverentemethode op beide leningen toegepast, aangezien deze leningen de kenmerken hebben van back-to-backverrichtingen en de verschillen tussen de voorwaarden van beide leningen niet materieel zijn. De transactiekosten van de EU die aan de begunstigde van de lening in rekening worden gebracht, worden direct in de staat van de financiële resultaten opgenomen. |
| --- | --- |

b)

Leningen en kortlopende vorderingen worden opgenomen tegen geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieverentemethode. In het geval van leningen die verstrekt worden uit geleende middelen, wordt dezelfde effectieverentemethode op beide leningen toegepast, aangezien deze leningen de kenmerken hebben van back-to-backverrichtingen en de verschillen tussen de voorwaarden van beide leningen niet materieel zijn. De transactiekosten van de EU die aan de begunstigde van de lening in rekening worden gebracht, worden direct in de staat van de financiële resultaten opgenomen.

| c) | Tot einde looptijd aangehouden activa worden opgenomen tegen geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieverentemethode. De EU heeft momenteel geen tot einde looptijd aangehouden beleggingen. |
| --- | --- |

c)

Tot einde looptijd aangehouden activa worden opgenomen tegen geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieverentemethode. De EU heeft momenteel geen tot einde looptijd aangehouden beleggingen.

| d) | Voor verkoop beschikbare financiële activa worden vervolgens tegen reële waarde gewaardeerd. Baten en verliezen als gevolg van veranderingen in de reële waarde van voor verkoop beschikbare activa worden opgenomen in de reëlewaardereserve, behalve voor omrekeningsverschillen op monetaire activa die worden opgenomen in de staat van de financiële resultaten. Wanneer activa die als voor verkoop beschikbare financiële activa zijn ingedeeld, worden uitgeboekt of in waarde worden verminderd, worden de voordien in de reëlewaardereserve opgenomen gecumuleerde waardeaanpassingen opgenomen in de staat van de financiële resultaten. Rente over voor verkoop beschikbare financiële activa die volgens de effectieverentemethode is berekend, wordt in de staat van de financiële resultaten opgenomen. Dividenden op voor verkoop beschikbare vermogensinstrumenten worden opgenomen wanneer het recht van de EU om de betaling te ontvangen is vastgesteld. |
| --- | --- |

d)

Voor verkoop beschikbare financiële activa worden vervolgens tegen reële waarde gewaardeerd. Baten en verliezen als gevolg van veranderingen in de reële waarde van voor verkoop beschikbare activa worden opgenomen in de reëlewaardereserve, behalve voor omrekeningsverschillen op monetaire activa die worden opgenomen in de staat van de financiële resultaten. Wanneer activa die als voor verkoop beschikbare financiële activa zijn ingedeeld, worden uitgeboekt of in waarde worden verminderd, worden de voordien in de reëlewaardereserve opgenomen gecumuleerde waardeaanpassingen opgenomen in de staat van de financiële resultaten. Rente over voor verkoop beschikbare financiële activa die volgens de effectieverentemethode is berekend, wordt in de staat van de financiële resultaten opgenomen. Dividenden op voor verkoop beschikbare vermogensinstrumenten worden opgenomen wanneer het recht van de EU om de betaling te ontvangen is vastgesteld.

De reële waarden van op actieve markten genoteerde beleggingen is gebaseerd op de actuele biedkoers. Indien de markt voor een financieel actief niet actief is (en voor niet-genoteerde effecten en OTC-derivaten), stelt de EU een reële waarde vast met gebruikmaking van waarderingstechnieken. Daarbij gaat het onder meer om het gebruik van recente, vergelijkbare zakelijke verrichtingen als vergelijkingsbasis, vergelijking met de actuele marktwaarde van een ander instrument dat in wezen hetzelfde is, contantewaardeberekeningen en optiewaarderingsmodellen en andere courant door marktdeelnemers gebruikte waarderingstechnieken.

Investeringen in durfkapitaalfondsen, ingedeeld als voor verkoop beschikbare financiële activa, die geen genoteerde marktprijs op een actieve markt hebben, worden gewaardeerd tegen de toerekenbare intrinsieke waarde, die moet worden beschouwd als een equivalent van hun reële waarde.

Wanneer de reële waarde van beleggingen in vermogensinstrumenten die niet op een actieve markt zijn genoteerd niet op betrouwbare wijze kan worden vastgesteld, worden de betrokken beleggingen gewaardeerd tegen kostprijs verminderd met waardeverminderingsverliezen.

Waardevermindering van financiële activa

Waardevermindering van financiële activa

De waarde van een financieel actief is verminderd en een verlies wordt opgenomen als, en alleen dan, er objectief bewijs voorhanden is van een waardevermindering als gevolg van gebeurtenissen na de eerste opname van het actief die een weerslag hebben op de op betrouwbare wijze geraamde toekomstige kasstromen van dat financieel actief. De EU gaat op elke verslagdatum na of er objectief bewijs voorhanden is om te besluiten dat de waarde van een financieel actief verminderd is.

a)   Activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

Activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

Indien er objectief bewijs voorhanden is dat een waardeverminderingsverlies is geleden op leningen, vorderingen of tot einde looptijd aangehouden beleggingen die tegen geamortiseerde kostprijs zijn gewaardeerd, is het bedrag van dat verlies het verschil tussen de boekwaarde van het actief en de contante waarde van geraamde toekomstige kasstromen (exclusief toekomstige kredietverliezen), verdisconteerd met de oorspronkelijke effectieve rentevoet van het financiële instrument (realiseerbare waarde). De boekwaarde van het actief wordt verlaagd en het bedrag van het verlies wordt opgenomen in de staat van de financiële resultaten. Indien een lening of tot einde looptijd aangehouden belegging een variabele rente draagt, is de disconteringsvoet voor het bepalen van een eventueel waardeverminderingsverlies de actuele effectieve rentevoet bepaald op basis van het contract. In de berekening van de contante waarde van geschatte toekomstige kasstromen van een financieel actief tegen onderpand wordt rekening gehouden met de kasstromen die uit executie kunnen voortvloeien, verminderd met de kosten van het verwerven en verkopen van het onderpand, ongeacht of executie waarschijnlijk is. Indien in een volgende periode het bedrag van de bijzondere waardeverminderingen afneemt en de daling objectief in verband kan worden gebracht met een gebeurtenis die plaatsvond na de afboeking, wordt de afboeking van het financieel actief teruggeboekt via de staat van de financiële resultaten.

b)   Activa geboekt tegen reële waarde

Activa geboekt tegen reële waarde

In het geval van als voor verkoop beschikbare financiële activa ingedeelde beleggingen in eigenvermogensinstrumenten wordt rekening gehouden met een significante of blijvende (aanhoudende) afname van de reële waarde van het instrument beneden de kostprijs om te bepalen of er sprake is van een waardevermindering. Indien dergelijk bewijs aanwezig is met betrekking tot voor verkoop beschikbare financiële activa wordt het cumulatieve verlies — gewaardeerd als het verschil tussen de verwervingsprijs en de actuele reële waarde verminderd met eventuele eerder in de staat van de financiële resultaten opgenomen waardeverminderingsverliezen op die activa — uit de reserves verwijderd en in de staat van de financiële resultaten opgenomen. In de staat van de financiële resultaten opgenomen waardeverminderingsverliezen worden niet teruggeboekt via de staat van de financiële resultaten. Indien in een latere periode de reële waarde van een schuldinstrument dat als voor verkoop beschikbaar financieel actief is ingedeeld, toeneemt en de toename objectief in verband kan worden gebracht met een gebeurtenis die plaatsvond na opname van het verlies, dient het verlies te worden teruggeboekt via de staat van de financiële resultaten.

1.5.6.   
  Voorraden

Voorraden

Voorraden worden gewaardeerd tegen kostprijs of de realiseerbare nettowaarde, afhankelijk van welke waarde het laagst is. De kostprijs wordt bepaald aan de hand van de FIFO-methode (first in, first out). De kosten van afgewerkte goederen en werk in uitvoering omvatten de grondstoffen, directe arbeidskosten, andere directe kosten en gerelateerde indirecte productiekosten (gebaseerd op de normale bedrijfscapaciteit). De realiseerbare nettowaarde is de geraamde verkoopprijs in het gewone zakelijke verkeer, verminderd met de afwerkings- en verkoopkosten. Wanneer de voorraden worden aangehouden voor distributie zonder kosten of tegen een nominaal bedrag, worden ze gewaardeerd tegen kostprijs of tegen de actuele vervangingswaarde. De actuele vervangingswaarde is wat de EU zou moeten betalen om het actief op de verslagdatum aan te schaffen.

1.5.7.   
  Voorfinanciering

Voorfinanciering

Voorfinanciering heeft ten doel de begunstigde te voorzien van een kasvoorschot, dus van contante middelen. Zij kan worden opgesplitst in een aantal betalingen gedurende een periode die in het desbetreffende contract, besluit, overeenkomst of basisrechtshandeling is vastgesteld. Het voorschot wordt gebruikt voor het doel waarvoor het gedurende de in de overeenkomst vastgestelde periode is verstrekt of wordt teruggestort. Indien de begunstigde geen subsidiabele uitgaven doet, moet hij de voorfinanciering aan de EU terugbetalen. Het voorfinancieringsbedrag kan (geheel of gedeeltelijk) worden verminderd naarmate subsidiabele kosten worden aanvaard (die als uitgaven worden opgenomen).

Voorfinanciering wordt op latere balansdata gewaardeerd tegen het bedrag dat oorspronkelijk is opgenomen op de balans min subsidiabele uitgaven (inclusief geschatte bedragen waar nodig) gedurende de periode.

Rente op voorfinancieringen wordt opgenomen wanneer ze verworven is volgens de bepalingen van de desbetreffende overeenkomst. Aan het einde van het jaar wordt op basis van de meest betrouwbare informatie een raming van de aan de periode toerekenbare renteopbrengsten gemaakt, die in de balans wordt opgenomen.

Andere voorschotten aan lidstaten die afkomstig zijn van terugbetaling door de EU van de door de lidstaten als voorschot aan hun begunstigden betaalde bedragen (met inbegrip van „financieringsinstrumenten onder gedeeld beheer“) worden opgenomen als activa en in de rubriek voorfinanciering opgevoerd. Andere voorschotten aan de lidstaten worden vervolgens gewaardeerd tegen het bedrag dat oorspronkelijk is opgenomen op de balans, verminderd met een beste raming van de subsidiabele uitgaven die door de eindbegunstigden zijn gedaan, berekend op basis van redelijke en gefundeerde hypothesen.

De EU-bijdragen aan de trustfondsen van het Europees Ontwikkelingsfonds of andere niet-geconsolideerde entiteiten worden ook ingedeeld als voorfinanciering, aangezien zij tot doel hebben contante middelen te geven aan het trustfonds om specifieke acties te financieren in het kader van de doelstellingen van het trustfonds. De EU-bijdragen aan de trustfondsen worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke bedrag van de EU-bijdrage min subsidiabele uitgaven, waar nodig inclusief geschatte bedragen, door het trustfonds gedaan tijdens de verslagperiode en toegerekend aan de EU-bijdrage in overeenstemming met de onderliggende overeenkomst.

1.5.8.   
  Vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie

Vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie

Omdat de boekhoudregels van de EU vereisen dat ruil- en niet-ruiltransacties afzonderlijk worden weergegeven, worden vorderingen voor het opstellen van de rekening omschreven als afkomstig van ruiltransacties en verhaalbare bedragen als afkomstig van niet-ruiltransacties (waarbij de EU waarde van een andere entiteit ontvangt zonder onmiddellijk een gelijkwaardige tegenprestatie te leveren) die niet voortvloeien uit een contract (bv. op de lidstaten verhaalbare bedragen betreffende de eigen middelen).

Vorderingen uit ruiltransacties voldoen aan de definitie van financiële instrumenten en worden dus beschouwd als leningen en vorderingen en worden dienovereenkomstig gemeten (zie toelichting 1.5.5). De in de toelichting op de financiële instrumenten vermelde informatie over vorderingen op ruiltransacties bevat overlopende posten van ruiltransacties omdat zij niet materieel zijn. Daarnaast wordt op basis van vroegere ervaringen een algemene waardevermindering opgenomen voor uitstaande invorderingsopdrachten waarvoor nog geen specifieke waardevermindering is toegepast.

1.5.5

Verhaalbare bedragen uit niet-ruiltransacties worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke bedrag (gecorrigeerd voor rente en boeten) minus waardeverminderingen. Er wordt een waardevermindering op verhaalbare bedragen op niet-ruiltransacties geboekt wanneer er objectief bewijs bestaat dat de EU niet alle volgens de oorspronkelijke voorwaarden verschuldigde bedragen zal kunnen innen. De waardevermindering is het verschil tussen de boekwaarde van het actief en het realiseerbare bedrag. De waardevermindering wordt opgenomen in de staat van de financiële resultaten. Daarnaast wordt op basis van vroegere ervaringen een algemene waardevermindering opgenomen voor uitstaande invorderingsopdrachten waarvoor nog geen specifieke waardevermindering is toegepast. Zie toelichting 1.5.14 betreffende de behandeling van aan de periode toerekenbare ontvangsten aan het einde van het jaar. Bedragen weergegeven en opgevoerd als vorderingen op niet-ruiltransacties zijn geen financiële instrumenten omdat zij niet voortvloeien uit een contract waaruit een financiële verplichting of eigenvermogensinstrument ontstaat. In de toelichting bij de financiële staten worden vorderingen op niet-ruiltransacties echter in voorkomend geval samen met vorderingen op ruiltransacties opgevoerd.

1.5.14

1.5.9.   
  Geldmiddelen en kasequivalenten

Geldmiddelen en kasequivalenten

Geldmiddelen en kasequivalenten zijn financiële instrumenten en omvatten liquide middelen, bij banken onmiddellijk of op korte termijn opvraagbare deposito’s en andere kortlopende, zeer liquide beleggingen met een oorspronkelijke looptijd van ten hoogste drie maanden.

1.5.10.   
  Personeelsbeloningen

Personeelsbeloningen

De grondslag voor financiële verslaggeving betreffende personeelsbeloningen is aangepast om te voldoen aan de herziene, op de nieuwe in juli 2016 gepubliceerde IPSAS 39 (Employee Benefits) gebaseerde boekhoudregel EAR 12 „Employee Benefits“, die van toepassing is voor tijdvakken beginnend op of na 1 januari 2018. De voornaamste wijziging die voortvloeit uit de herziening van boekhoudregel 12 is de opvoering van de actuariële winsten en verliezen onder de nettoactiva in plaats van in de staat van de financiële resultaten.

Het boeken van toegezegdpensioenregelingen is complex omdat voor het berekenen van de verplichting actuariële veronderstellingen en schattingen nodig zijn. Bij de toepassing van de herziene boekhoudregel heeft de EU de gebruikte schattingen herbekeken, in het bijzonder de raming van de uiteindelijke kosten van de aan het personeel toegezegde prestatie. Dit heeft ertoe geleid dat de geschiktheid van de geraamde periode in actieve dienst van het personeelslid als grondslag voor de toekenning van prestaties aan dienstperioden is bevestigd. De prestaties waarop personeelsleden van de EU recht hebben, zijn gebaseerd op één enkel plan, uitgesplitst in twee regelingen, en moeten gelijk worden behandeld om een getrouw beeld van de situatie te geven en de economische realiteit te weerspiegelen.

De EU biedt haar personeelsleden een aantal prestaties (salarissen en sociale verzekering). Voor boekhoudkundige doeleinden moeten deze worden ingedeeld in kortetermijn- en langetermijnbeloningen.

Kortetermijnpersoneelsbeloningen

Kortetermijnpersoneelsbeloningen

Kortetermijnpersoneelsbeloningen zijn die welke moeten worden afgewikkeld binnen twaalf maanden na het einde van de verslagperiode waarin personeelsleden de dienst hebben verricht, zoals salarissen, jaarlijks en betaald ziekteverlof, en andere kortetermijnvergoedingen. Kortetermijnpersoneelsbeloningen worden opgenomen als uitgave op het moment waarop de betrokken dienst wordt verricht. Er wordt een verplichting opgenomen voor het bedrag dat naar verwachting zal worden betaald indien de EU een bestaande in rechte afdwingbare of feitelijke betalingsverplichting heeft wegens in het verleden door het personeelslid verrichte diensten en de verplichting betrouwbaar kan worden geraamd.

Vergoedingen na uitdiensttreding

Vergoedingen na uitdiensttreding

Personeelsleden van de EU genieten een aantal prestaties na uitdiensttreding, zoals ouderdoms-, invaliditeits- en overlevingspensioenen en vergoeding van ziektekosten (zie toelichting 2.9).

2.9

De EU biedt haar personeelsleden een vergoedingsplan na uitdiensttreding dat het volgende omvat:

| i. | Pensioenregeling van de Europese ambtenaren („de pensioenregeling“): de onder deze notioneel gefinancierde (16) regeling toegekende prestaties omvatten ouderdoms-, invaliditeits- en overlevingspensioenen, gezinstoelagen, uitkeringen bij overlijden vóór de pensionering van personeelsleden die werken of gewerkt hebben bij de instellingen en ander organen van de EU of die nabestaanden zijn van overleden ambtenaren of gepensioneerden. Personeelsleden dragen een derde van de verwachte kosten van deze prestaties bij uit hun salaris. |
| --- | --- |

i.

Pensioenregeling van de Europese ambtenaren („de pensioenregeling“): de onder deze notioneel gefinancierde (16) regeling toegekende prestaties omvatten ouderdoms-, invaliditeits- en overlevingspensioenen, gezinstoelagen, uitkeringen bij overlijden vóór de pensionering van personeelsleden die werken of gewerkt hebben bij de instellingen en ander organen van de EU of die nabestaanden zijn van overleden ambtenaren of gepensioneerden. Personeelsleden dragen een derde van de verwachte kosten van deze prestaties bij uit hun salaris.

16

| ii. | Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering (GSVZ): via dit stelsel biedt de EU gezondheidszorgdekking aan personeelsleden van de Europese Commissie, de instellingen en andere organen van de EU door middel van vergoeding van medische kosten. De prestaties die worden toegekend aan „inactieven“ (gepensioneerden, wezen, enz.), worden als „personeelsbeloningen na uitdiensttreding“ ingedeeld. |
| --- | --- |

ii.

Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering (GSVZ): via dit stelsel biedt de EU gezondheidszorgdekking aan personeelsleden van de Europese Commissie, de instellingen en andere organen van de EU door middel van vergoeding van medische kosten. De prestaties die worden toegekend aan „inactieven“ (gepensioneerden, wezen, enz.), worden als „personeelsbeloningen na uitdiensttreding“ ingedeeld.

De EU biedt ook voordelen na uitdiensttreding aan de leden van de EU-instellingen via afzonderlijke pensioenregelingen. Deze worden onder de rubriek „Andere pensioenstelsels“ opgenomen. De desbetreffende regelingen gelden voor de leden van de Commissie, het Hof van Justitie en het Gerecht van de EU, de Rekenkamer, de Raad, het Europees Parlement, de Ombudsman, de Toezichthouder voor gegevensbescherming en het Gerecht voor ambtenarenzaken. De leden van de EU-instellingen zijn verzekerd tegen medische kosten via het GSZV.

Al deze prestaties na uitdiensttreding vormen voor de EU verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten en worden op elke verslagdatum berekend door middel van raming van het bedrag van de toekomstige rechten die personeelsleden in de lopende en voorgaande perioden hebben verworven, verdiscontering en aftrek van de reële waarde van planactiva. De verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten worden jaarlijks berekend volgens de methode op basis van opgebouwde rechten („projected unit credit method“). De contante waarde van de verplichtingen wordt bepaald door verrekening van de geraamde toekomstige betalingen met de rente op staatsobligaties luidend in de valuta waarin de prestatie zal worden uitbetaald en met een looptijd die vergelijkbaar is met die van de overeenkomstige pensioenverplichting.

De vergoedingen na uitdiensttreding van EU-personeelsleden zijn ondergebracht in één enkel plan dat zowel een pensioenregeling als een ziektekostenverzekering (GSZV) omvat, waarbij het recht op dekking door het GSZV afhankelijk is van het verworven hebben van pensioenrechten. Volgens de planvoorwaarden, zoals bepaald in het Statuut, zijn sommige rechten, zoals het recht op een uitgesteld en verlaagd pensioen overeenkomstig de pensioenregeling, verworven na tien dienstjaren. De rechten die personeelsleden voor de dienstjaren daarna verwerven, zijn wezenlijk hoger dan die oorspronkelijke rechten zoals uit de daaropvolgende jaarlijks opgebouwde pensioenrechten blijkt.

Daarom, teneinde de economische realiteit van de onderliggende transactie te weerspiegelen overeenkomstig het kwalitatieve vereiste van getrouwe weergave van de financiële verslaglegging dat zowel in EAR 1 als in het IPSAS Conceptual Framework is neergelegd, worden de kosten lineair toegerekend voor de hele geraamde actieve periode van het personeelslid, d.w.z. de periode vanaf de datum waarop de dienstverrichting door het personeelslid de eerste planvoordelen oplevert (ongeacht of die voordelen afhankelijk zijn van verdere dienstverrichtingen) tot de datum waarop verdere dienstverrichtingen geen verdere planvoordelen van materiële betekenis, andere dan salarisverhogingen, opleveren. Deze benadering wordt consequent toegepast op de voordelen waarin het enkel plan voorziet.

Herwaarderingen van de nettoverplichting uit hoofde van toegezegde rechten omvatten actuariële winsten en verliezen en de opbrengst van planactiva, en worden direct onder de nettoactiva opgenomen.

De EU neemt de netto rentelasten (baten) en andere kosten in verband met de toegezegdpensioenregelingen op in de staat van de financiële resultaten, onder de post „Personeels- en pensioenkosten“.

Wanneer de toe te kennen vergoedingen worden gewijzigd of gekort, worden de desbetreffende mutatie die verband houdt met verrichtingen van verstreken diensttijd, dan wel de winsten of verliezen van de korting, onmiddellijk opgenomen in de staat van de financiële resultaten. Winsten en verliezen bij afwikkeling worden opgenomen wanneer de afwikkeling plaatsvindt. De kosten van verstreken diensttijd worden onmiddellijk in de staat van de financiële resultaten opgenomen, tenzij personeelsleden gedurende een bepaalde periode in dienst moeten blijven voordat de veranderingen effectief worden.

1.5.11.   
  Voorzieningen

Voorzieningen

Voorzieningen worden opgenomen wanneer de EU een bestaande in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting tegenover derden heeft als gevolg van gebeurtenissen in het verleden, het zeer waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen nodig zal zijn om de verplichting af te wikkelen en het bedrag op betrouwbare wijze kan worden geraamd. Voor toekomstige exploitatieverliezen moeten geen voorzieningen worden opgenomen. Het bedrag van de voorziening is de beste raming van de uitgaven die naar verwachting nodig zullen zijn om de huidige verplichting op de verslagdatum af te wikkelen. Indien de te waarderen voorziening een groot aantal posten omvat, wordt de verplichting geraamd door alle mogelijke uitkomsten te wegen volgens de waarschijnlijkheid dat ze zich zullen voordoen.

Voorzieningen voor verlieslatende contracten worden gewaardeerd tegen de contante waarde van de verwachte kosten om de overeenkomst te beëindigen of de verwachte nettokosten om de overeenkomst voort te zetten, afhankelijk van welk bedrag het laagst is.

1.5.12.   
  Financiële verplichtingen

Financiële verplichtingen

Financiële verplichtingen worden ingedeeld als financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeverminderingen in overschot of tekort, als financiële verplichtingen die tegen geamortiseerde kostprijs gewaardeerd zijn of als financiële verplichtingen in verband met garanties.

Opgenomen leningen omvatten leningen van kredietinstellingen en in een waardepapier belichaamde schulden. Zij worden de eerste maal opgenomen tegen reële waarde, zijnde de opbrengsten van de emissie (reële waarde van de ontvangen vergoeding), verminderd met de transactiekosten, en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs aan de hand van de effectieverentemethode; verschillen tussen de opbrengsten verminderd met de transactiekosten en de aflossingswaarde worden gedurende de looptijd van de leningen opgenomen in de staat van de financiële resultaten met gebruikmaking van de effectieverentemethode. In het geval van leningen die uit geleende middelen worden verstrekt, mag de effectieverentemethode om materialiteitsoverwegingen niet afzonderlijk voor opgenomen en verstrekte leningen worden toegepast. De transactiekosten van de EU die aan de begunstigde van de lening in rekening worden gebracht, worden direct in de staat van de financiële resultaten opgenomen.

Financiële verplichtingen die zijn ingedeeld tegen reële waarde met verwerking van waardeverminderingen in overschot of tekort omvatten derivaten wanneer de reële waarde negatief is. Zij worden boekhoudkundig op dezelfde manier verwerkt als financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort (zie toelichting 1.5.5).

1.5.5

Financiële verplichtingen in verband met garanties worden een eerste keer opgenomen tegen de reële waarde, zijnde de waarde van de ontvangen premie. Op latere balansdata worden de financiële verplichtingen in verband met garanties geherwaardeerd tegen de verwachte verliezen of het bedrag dat oorspronkelijk is opgenomen, afhankelijk van wat het hoogste is, in voorkomend geval verminderd met de cumulatieve afschrijvingen. De EU neemt een financiële verplichting in verband met een garantie op wanneer het een tegenprestatie tegen marktvoorwaarden ontvangt voor het verstrekken van de garantie of de reële waarde van de garantie op betrouwbare wijze kan worden gemeten. Wanneer er geen actieve markt voor gelijkwaardige garantieovereenkomsten bestaat, vermeldt de EU de verstrekte garantie als voorwaardelijke verplichting (zie toelichting 1.7.2) of — wanneer het zeer waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen nodig zal zijn om de verbintenis af te wikkelen — neemt de EU een voorziening op (zie toelichting 1.5.11).

1.7.2

1.5.11

Financiële verplichtingen worden onder de niet-vlottende activa opgenomen, tenzij de looptijd binnen de twaalf maanden na de balansdatum verstrijkt.

EU-trustfondsen beschouwd als deel uitmakend van de operationele activiteiten van de Commissie worden opgenomen in de boeken van de Commissie en vervolgens geconsolideerd in de jaarrekening van de EU. Bijdragen van andere donoren aan de EU-trustfondsen voldoen derhalve aan de criteria van ontvangsten uit niet-ruiltransacties onder bepaalde voorwaarden en worden vermeld als financiële passiva totdat aan de voorwaarden voor de bijdragen is voldaan d.w.z. de subsidiabele uitgaven door het trustfonds zijn gedaan. Trustfondsen zijn opgericht om specifieke projecten te financieren en moeten resterende middelen terugstorten op het moment van afwikkeling. Op de balansdatum worden de uitstaande bijdrageverplichtingen gewaardeerd als de ontvangen bijdragen minus de door het trustfonds gedane uitgaven, inclusief waar nodig geschatte bedragen. Voor verslagleggingsdoeleinden worden de netto-uitgaven toegerekend aan de bijdragen van andere donors in verhouding tot de nettobijdragen per 31 december. Deze toerekening van bijdragen is louter indicatief. Bij de afwikkeling van het trustfonds wordt over de precieze verdeling van de resterende middelen beslist door de raad van beheer van het trustfonds.

1.5.13.   
  Crediteuren

Crediteuren

Een aanzienlijk bedrag van de post crediteuren van de EU betreft onvereffende kostendeclaraties van begunstigden van subsidies of andere vormen van EU-financiering (niet-ruiltransacties). Zij worden geregistreerd als crediteuren voor het gevraagde bedrag wanneer de kostendeclaratie wordt ontvangen. Na verificatie en aanvaarding van de subsidiabele kosten, worden de crediteuren gewaardeerd tegen het aanvaarde en subsidiabele bedrag.

Te betalen posten die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden bij ontvangst van de factuur opgenomen voor het oorspronkelijke bedrag en de overeenkomstige uitgaven worden in de boeken opgenomen wanneer de goederen of diensten worden geleverd en door de EU worden aanvaard.

1.5.14.   
  Overlopende posten

Overlopende posten

Transacties en gebeurtenissen worden in de financiële staten opgenomen in de periode waarop zij betrekking hebben. Wanneer er aan het einde van het jaar geen factuur is opgesteld en de dienst is verstrekt of de goederen zijn geleverd door de EU of er een contractuele overeenkomst bestaat (bv. op grond van een verdrag) worden de aan de periode toerekenbare inkomsten in de financiële staten opgenomen. Wanneer er bovendien aan het einde van het jaar een factuur is opgesteld, maar de dienst nog niet is verstrekt of de goederen nog niet zijn geleverd, worden de ontvangsten uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode geboekt.

Ook uitgaven worden geboekt in de periode waarop zij betrekking hebben. Aan het einde van de boekhoudkundige periode worden de toegerekende uitgaven opgenomen tegen het geraamde bedrag van de voor de periode verschuldigde overdracht. De berekening van toegerekende uitgaven gebeurt volgens gedetailleerde operationele en praktische richtsnoeren die zijn gepubliceerd door de Commissie en die tot doel hebben te waarborgen dat de financiële staten een getrouw beeld geven van de economische en andere bijzonderheden die zij willen weergeven. Naar analogie zal voor vooruitbetaling van goederen en diensten die nog niet zijn ontvangen, de uitgave worden uitgesteld en in de volgende boekhoudkundige periode worden geboekt.

1.6.   STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

1.6.1.   
  Ontvangsten

Ontvangsten

ONTVANGSTEN UIT NIET-RUILTRANSACTIES

ONTVANGSTEN UIT NIET-RUILTRANSACTIES

De overgrote meerderheid van de ontvangsten van de EU heeft betrekking op niet-ruiltransacties:

Bni- en btw-middelen

Bni- en btw-middelen

De ontvangsten worden opgenomen voor de periode waarvoor de Commissie de door de lidstaten bij te dragen bedragen opvraagt. Zij worden gewaardeerd tegen het „opgevraagde bedrag“. Omdat de btw- en bni-middelen op ramingen van de gegevens voor het betrokken begrotingsjaar gebaseerd zijn, zijn zij — totdat de lidstaten de definitieve gegevens verstrekken — voor herziening vatbaar naarmate veranderingen optreden. Het effect van een verandering in de raming wordt opgenomen wanneer het netto-overschot of tekort voor de periode waarin de verandering is opgetreden, wordt bepaald.

Traditionele eigen middelen

Traditionele eigen middelen

De vorderingen op niet-ruiltransacties en de daarmee samenhangende ontvangsten worden opgenomen wanneer de desbetreffende maandelijkse Aboekhouding (met de geïnde rechten en verschuldigde bedragen die gewaarborgd en niet betwist zijn) van de lidstaten wordt ontvangen. Op de verslagdatum worden de voor de periode door de lidstaten geïnde ontvangsten die nog niet aan de Commissie zijn gestort, geraamd en opgenomen als toegerekende baten. De driemaandelijkse Bboekhouding (met de rechten die niet geïnd noch gewaarborgd zijn, en de gewaarborgde bedragen die door de schuldenaar worden betwist) die van de lidstaten is ontvangen, wordt als ontvangsten opgenomen verminderd met de inningskosten waarop de lidstaten recht hebben. Bovendien wordt een waardevermindering opgenomen ten bedrage van het geraamde oninbare gedeelte.

Geldboeten

Geldboeten

Ontvangsten uit geldboeten worden opgenomen wanneer het besluit van de EU om een geldboete op te leggen is genomen en officieel ter kennis is gebracht van de betrokkene. Wanneer er twijfel bestaat omtrent de solvabiliteit van de onderneming, wordt een waardevermindering op het recht opgenomen. Na de kennisgeving van het besluit waarbij een geldboete is opgelegd, heeft de debiteur twee maanden de tijd om:

| a) | hetzij het besluit te aanvaarden, waarna hij de geldboete binnen de gestelde termijn moet betalen en het bedrag definitief wordt geïnd door de EU; |
| --- | --- |

a)

hetzij het besluit te aanvaarden, waarna hij de geldboete binnen de gestelde termijn moet betalen en het bedrag definitief wordt geïnd door de EU;

| b) | hetzij het besluit niet te aanvaarden, hetgeen betekent dat hij beroep instelt op grond van de EU-wetgeving. |
| --- | --- |

b)

hetzij het besluit niet te aanvaarden, hetgeen betekent dat hij beroep instelt op grond van de EU-wetgeving.

Zelfs indien er beroep is ingesteld, moet de hoofdsom van de geldboete binnen de gestelde termijn van drie maanden worden betaald, want het beroep heeft geen schorsende werking (artikel 278 van het EU-Verdrag). Onder bepaalde omstandigheden kan de onderneming met instemming van de rekenplichtige van de Commissie een bankgarantie voor het bedrag geven.

Indien de onderneming tegen het besluit beroep instelt en de geldboete al voorlopig heeft betaald, wordt het bedrag als een voorwaardelijk passief opgenomen. Aangezien een beroep tegen een besluit van de EU echter geen schorsende werking heeft, wordt het ontvangen geld wel gebruikt om de vordering af te wikkelen. Indien in plaats van betaling een bankgarantie is gegeven, blijft de geldboete een vordering. Indien de kans bestaat dat het Gerecht van eerste aanleg zich ten nadele van de EU uitspreekt, wordt een voorziening opgenomen die dit risico dekt. Indien een bankgarantie is gegeven, wordt de uitstaande vordering afgeschreven zoals vereist. De cumulatieve rente die de Commissie ontvangt op de bankrekeningen waarop de ontvangen betalingen worden gestort, wordt als ontvangsten opgenomen en eventuele voorwaardelijke verplichtingen worden evenredig verhoogd.

Sedert 2010 worden alle voorlopig geïnde geldboeten door de Commissie beheerd in een speciaal daartoe opgericht fonds, BUFI genoemd, en belegd in financiële instrumenten.

ONTVANGSTEN UIT RUILTRANSACTIES

ONTVANGSTEN UIT RUILTRANSACTIES

Ontvangsten uit de verkoop van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de beduidende risico’s en voordelen verbonden aan de eigendom van de goederen op de koper zijn overgegaan. Baten uit een verrichting die de levering van diensten behelst, worden opgenomen in verhouding tot de mate van voltooiing van de verrichting op de verslagdatum.

Rentebaten en lasten

Rentebaten en lasten

Rentebaten en lasten worden in de staat van de financiële resultaten opgenomen volgens de effectieverentemethode. Dit is een methode om de geamortiseerde kostprijs van een financieel actief of een financiële verplichting te berekenen en om de rentebaten of lasten toe te rekenen aan de periode waarop ze betrekking hebben. Bij de berekening van de effectieve rente raamt de EU de kasstromen waarbij rekening wordt gehouden met alle contractvoorwaarden van het financieel instrument (bv. vooruitbetalingsopties), maar laat zij toekomstige kredietverliezen buiten beschouwing. Alle vergoedingen betaald of ontvangen door de partijen bij het contract die integraal deel uitmaken van de effectieve rente, transactiekosten en alle andere premies of kortingen, worden in de berekening opgenomen.

Wanneer de boekwaarde van een financieel actief of een groep verwante financiële activa is verlaagd als gevolg van een waardeverminderingsverlies, worden rentebaten opgenomen, vastgesteld aan de hand van de rentevoet waarmee de toekomstige kasstromen zijn verdisconteerd om het waardeverminderingsverlies te bepalen.

Dividendinkomsten

Dividendinkomsten

Inkomsten uit dividenden worden opgenomen wanneer het recht om betaling te ontvangen is vastgesteld.

1.6.2.   
  Uitgaven

Uitgaven

De kosten van niet-ruiltransacties maken het merendeel van de uitgaven van de EU uit. Het gaat om overdrachten aan begunstigden, die van drieërlei aard kunnen zijn: rechten, overdrachten bij overeenkomst en subsidies, bijdragen en giften.

Overdrachten worden als uitgaven opgenomen in de periode waarin de gebeurtenissen die aanleiding geven tot de overdracht zich voordoen, mits de overdracht bij besluit (Financieel Reglement, Statuut of ander besluit) is toegestaan of een overeenkomst is ondertekend waarbij de overdracht wordt toegestaan, de begunstigde heeft voldaan aan eventuele subsidiabiliteitscriteria en van het bedrag een redelijke raming kan worden gemaakt.

Betalingsverzoeken of kostendeclaraties die aan de voorwaarden voor erkenning voldoen, worden als uitgaven opgenomen voor het in aanmerking komende bedrag. Aan het einde van het jaar worden in aanmerking komende bedragen die aan de begunstigden verschuldigd zijn, maar waarvoor nog geen declaratie heeft plaatsgevonden, geraamd en geboekt als toegerekende uitgaven.

De kosten van ruiltransacties die voortvloeien uit de aanschaf van goederen en diensten worden opgenomen wanneer de goederen zijn geleverd en door de EU zijn aanvaard. Ze worden gewaardeerd tegen het oorspronkelijke factuurbedrag. Voorts worden op de balansdatum de uitgaven voor dienstprestaties gedurende de periode waarvoor nog geen factuur is ontvangen of aanvaard, geraamd en opgenomen in de staat van de financiële resultaten.

1.7.   VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN

VOORWAARDELIJKE ACTIVA EN VERPLICHTINGEN

1.7.1.   
  Voorwaardelijke activa

Voorwaardelijke activa

Een voorwaardelijk actief is een mogelijk actief dat voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de EU niet de volledige controle heeft. Een voorwaardelijk actief wordt vermeld wanneer een instroom van economische voordelen of dienstenpotentieel waarschijnlijk is geworden.

1.7.2.   
  Voorwaardelijke verplichtingen

Voorwaardelijke verplichtingen

Een voorwaardelijke verplichting is een mogelijke verplichting die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen zal worden bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van een of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de EU niet de volledige controle heeft; of een bestaande verplichting die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden, maar die niet is opgenomen omdat: het niet waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen vereist zal zijn om de verplichting af te wikkelen of, in zeldzame omstandigheden, omdat het bedrag van de verplichting onvoldoende betrouwbaar kan worden bepaald.

1.8.   KASSTROOMOVERZICHT

KASSTROOMOVERZICHT

Informatie over de kasstroom wordt gebruikt om een basis te verschaffen voor het beoordelen van het vermogen van de EU om geldmiddelen en kasequivalenten te genereren, en van haar behoeften om deze kasstromen te gebruiken.

Voor het opstellen van het kasstroomoverzicht is gebruikgemaakt van de indirecte methode. Dat betekent dat het economisch resultaat voor het begrotingsjaar wordt aangepast om rekening te houden met de gevolgen van transacties van niet-contante aard, latenties of voorzieningen voor reeds of nog te ontvangen of betalen kasstromen uit de exploitatieactiviteiten, en baten of lasten die verband houden met investerings- of financieringskasstromen.

Kasstromen die voortkomen uit transacties in vreemde valuta moeten worden gepresenteerd in de rapporteringsvaluta van de EU (de euro) door op het bedrag in de vreemde valuta de wisselkoers toe te passen die op de datum van de kasstroom geldt tussen de euro en de vreemde valuta.

Het kasstroomoverzicht geeft een overzicht van de kasstromen tijdens de periode, ingedeeld volgens exploitatieactiviteiten en investeringsactiviteiten (de EU heeft geen financieringsactiviteiten).

Exploitatieactiviteiten zijn de activiteiten van de EU die geen investeringsactiviteiten zijn. Het betreft het grootste deel van de activiteiten. Aan begunstigden verstrekte leningen (en de daarmee samenhangende opgenomen leningen, indien van toepassing) worden niet beschouwd als investerings- of financieringsactiviteiten, aangezien zij deel uitmaken van de algemene doelstellingen en daarom van de dagelijkse activiteiten van de EU.

Investeringsactiviteiten zijn de verwerving en vervreemding van immateriële activa en vaste bedrijfsmiddelen en van andere beleggingen die niet in kasequivalenten zijn vervat. Aan begunstigden verstrekte leningen vallen niet onder de investeringsactiviteiten. Het doel is een overzicht te geven van de echte investeringen van de EU.

2.   TOELICHTINGEN BIJ DE BALANS

ACTIVA

ACTIVA

2.1.   IMMATERIËLE ACTIVA

IMMATERIËLE ACTIVA

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Brutoboekwaarde op 31.12.2017 | 940 |
| Toevoegingen | 152 |
| Vervreemdingen | (16) |
| Overdrachten tussen categorieën van activa | 0 |
| Overige mutaties | (2) |
| Brutoboekwaarde op 31.12.2018 | 1 073 |
| Cumulatieve afschrijving op 31.12.2017 | (535) |
| Afschrijvingskosten voor het jaar | (105) |
| Teruggeboekte afschrijving | 1 |
| Vervreemdingen | 13 |
| Overdrachten tussen categorieën van activa | — |
| Overige mutaties | (1) |
| Cumulatieve afschrijving op 31.12.2018 | (627) |
| Nettoboekwaarde op 31.12.2018 | 446 |
| Nettoboekwaarde op 31.12.2017 | 405 |

(in miljoen EUR)

Brutoboekwaarde op 31.12.2017

Brutoboekwaarde op 31.12.2017

940

940

Toevoegingen

Toevoegingen

152

152

Vervreemdingen

Vervreemdingen

(16)

(16)

Overdrachten tussen categorieën van activa

Overdrachten tussen categorieën van activa

0

0

Overige mutaties

Overige mutaties

(2)

(2)

Brutoboekwaarde op 31.12.2018

Brutoboekwaarde op 31.12.2018

1 073

1 073

Cumulatieve afschrijving op 31.12.2017

Cumulatieve afschrijving op 31.12.2017

(535)

(535)

Afschrijvingskosten voor het jaar

Afschrijvingskosten voor het jaar

(105)

(105)

Teruggeboekte afschrijving

Teruggeboekte afschrijving

1

1

Vervreemdingen

Vervreemdingen

13

13

Overdrachten tussen categorieën van activa

Overdrachten tussen categorieën van activa

—

Overige mutaties

Overige mutaties

(1)

(1)

Cumulatieve afschrijving op 31.12.2018

Cumulatieve afschrijving op 31.12.2018

(627)

(627)

Nettoboekwaarde op 31.12.2018

Nettoboekwaarde op 31.12.2018

446

446

Nettoboekwaarde op 31.12.2017

Nettoboekwaarde op 31.12.2017

405

405

Deze bedragen hebben hoofdzakelijk te maken met computersoftware.

2.2.   VASTE BEDRIJFSMIDDELEN

VASTE BEDRIJFSMIDDELEN

De categorie ruimteobjecten omvat operationele vaste activa met betrekking tot de twee ruimteprogramma’s van de EU: de wereldwijde satellietnavigatiesystemen (GNSS) — Galileo en Egnos, en Copernicus, het Europees programma voor aardobservatie. Activa van de ruimtesystemen die nog niet operationeel zijn, zijn opgenomen onder de activa in aanbouw.

Voor Galileo zijn in 2018 vier nieuwe satellieten aan de operationele constellatie toegevoegd, wat het totaal op 22 brengt. De operationele vaste activa van Galileo, bestaande uit satellieten en installaties op de grond, werden op 31 december 2018 gewaardeerd op 2 410 miljoen EUR na afschrijvingen (2017: 2 276 miljoen EUR). De resterende activa in aanbouw van in totaal 1 324 miljoen EUR (2017: 1 026 miljoen EUR) omvatten de vier in juli 2018 gelanceerde satellieten waarvan de tests in de omloopbaan op de balansdatum nog niet waren voltooid. De ontwikkeling van het Galileosysteem gaat door totdat het systeem zijn volledige operationele capaciteit heeft bereikt. De voltooide Galileoconstellatie zal 24 operationele satellieten en 6 reservesatellieten tellen.

Voor Copernicus werden in 2018 twee nieuwe satellieten (Sentinel 5P en 3B) in bedrijf genomen, naast de vijf andere reeds operationele satellieten, waardoor de totale waarde van de operationele vaste activa van Copernicus toenam tot 1 455 miljoen EUR na afschrijvingen (2017: 1 140 miljoen EUR). Nog eens 1 207 miljoen EUR in verband met Copernicus-satellieten is geboekt als activa in aanbouw (2017: 1 443 miljoen EUR).

Vaste activa in verband met grondinfrastructuur van het European Geostationary Navigation Overlay System (Egnos) zijn voor 52 miljoen EUR (2017: 67 miljoen EUR) eveneens onder de rubriek ruimteobjecten geboekt. De Egnos-activa in aanbouw bedragen 130 miljoen EUR (2017: 52 miljoen EUR).

De activa in verband met de ruimteprogramma’s van de EU worden gebouwd met assistentie van het Europees Ruimteagentschap (ESA).

Vaste bedrijfsmiddelen

Vaste bedrijfsmiddelen

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Grond en gebouwen | Ruimte-objecten | Installaties en uitrusting | Meubilair en wagenpark | Computer-hardware | Overige | Financiële leasing | Activa in aanbouw | Totaal |
| Brutoboekwaarde op 31.12.2017 | 5 456 | 4 264 | 597 | 266 | 675 | 309 | 2 787 | 2 920 | 17 273 |
| Toevoegingen | 38 | 14 | 48 | 13 | 55 | 20 | 10 | 1 311 | 1 509 |
| Vervreemdingen | (39) | (0) | (22) | (10) | (103) | (5) | (9) | (8) | (196) |
| Overdrachten tussen categorieën van activa | 202 | 982 | 0 | 0 | 5 | 3 | (170) | (1 023 ) | 0 |
| Overige mutaties | (31) | 0 | 17 | 0 | 2 | 0 | 1 | 0 | (11) |
| Brutoboekwaarde op 31.12.2018 | 5 626 | 5 259 | 641 | 270 | 634 | 327 | 2 620 | 3 199 | 18 575 |
| Cumulatieve afschrijving op 31.12.2017 | (3 035 ) | (780) | (502) | (188) | (553) | (226) | (1 244 ) | | (6 528 ) |
| Afschrijvingskosten voor het jaar | (180) | (561) | (47) | (19) | (63) | (34) | (98) | | (1 003 ) |
| Teruggeboekte afschrijving | — | — | 0 | 0 | 5 | 0 | — | | 6 |
| Vervreemdingen | 10 | 0 | 14 | 9 | 96 | 5 | 7 | | 142 |
| Overdrachten tussen categorieën van activa | (74) | — | (0) | (0) | (5) | (0) | 79 | | — |
| Overige mutaties | 0 | (0) | (5) | (0) | (1) | (0) | (1) | | (7) |
| Cumulatieve afschrijving op 31.12.2018 | (3 279 ) | (1 342 ) | (540) | (198) | (521) | (255) | (1 257 ) | | (7 390 ) |
| NETTOBOEKWAARDE OP 31.12.2018 | 2 347 | 3 917 | 101 | 72 | 113 | 72 | 1 363 | 3 199 | 11 185 |
| NETTOBOEKWAARDE OP 31.12.2017 | 2 422 | 3 484 | 95 | 78 | 122 | 83 | 1 543 | 2 920 | 10 745 |

(in miljoen EUR)

Grond en gebouwen

Ruimte-objecten

Installaties en uitrusting

Meubilair en wagenpark

Computer-hardware

Overige

Financiële leasing

Activa in aanbouw

Totaal

Brutoboekwaarde op 31.12.2017

Brutoboekwaarde op 31.12.2017

5 456

5 456

4 264

4 264

597

597

266

266

675

675

309

309

2 787

2 787

2 920

2 920

17 273

17 273

Toevoegingen

Toevoegingen

38

38

14

14

48

48

13

13

55

55

20

20

10

10

1 311

1 311

1 509

1 509

Vervreemdingen

Vervreemdingen

(39)

(39)

(0)

(0)

(22)

(22)

(10)

(10)

(103)

(103)

(5)

(5)

(9)

(9)

(8)

(8)

(196)

(196)

Overdrachten tussen categorieën van activa

Overdrachten tussen categorieën van activa

202

202

982

982

0

0

0

0

5

5

3

3

(170)

(170)

(1 023 )

(1 023 )

0

0

Overige mutaties

Overige mutaties

(31)

(31)

0

0

17

17

0

0

2

2

0

0

1

1

0

0

(11)

(11)

Brutoboekwaarde op 31.12.2018

Brutoboekwaarde op 31.12.2018

5 626

5 626

5 259

5 259

641

641

270

270

634

634

327

327

2 620

2 620

3 199

3 199

18 575

18 575

Cumulatieve afschrijving op 31.12.2017

Cumulatieve afschrijving op 31.12.2017

(3 035 )

(3 035 )

(780)

(780)

(502)

(502)

(188)

(188)

(553)

(553)

(226)

(226)

(1 244 )

(1 244 )

(6 528 )

(6 528 )

Afschrijvingskosten voor het jaar

Afschrijvingskosten voor het jaar

(180)

(180)

(561)

(561)

(47)

(47)

(19)

(19)

(63)

(63)

(34)

(34)

(98)

(98)

(1 003 )

(1 003 )

Teruggeboekte afschrijving

Teruggeboekte afschrijving

—

—

0

0

0

0

5

5

0

0

—

6

6

Vervreemdingen

Vervreemdingen

10

10

0

0

14

14

9

9

96

96

5

5

7

7

142

142

Overdrachten tussen categorieën van activa

Overdrachten tussen categorieën van activa

(74)

(74)

—

(0)

(0)

(0)

(0)

(5)

(5)

(0)

(0)

79

79

—

Overige mutaties

Overige mutaties

0

0

(0)

(0)

(5)

(5)

(0)

(0)

(1)

(1)

(0)

(0)

(1)

(1)

(7)

(7)

Cumulatieve afschrijving op 31.12.2018

Cumulatieve afschrijving op 31.12.2018

(3 279 )

(3 279 )

(1 342 )

(1 342 )

(540)

(540)

(198)

(198)

(521)

(521)

(255)

(255)

(1 257 )

(1 257 )

(7 390 )

(7 390 )

NETTOBOEKWAARDE OP 31.12.2018

NETTOBOEKWAARDE OP 31.12.2018

2 347

2 347

3 917

3 917

101

101

72

72

113

113

72

72

1 363

1 363

3 199

3 199

11 185

11 185

NETTOBOEKWAARDE OP 31.12.2017

NETTOBOEKWAARDE OP 31.12.2017

2 422

2 422

3 484

3 484

95

95

78

78

122

122

83

83

1 543

1 543

2 920

2 920

10 745

10 745

2.3.   BELEGGINGEN DIE WORDEN VERWERKT VOLGENS DE VERMOGENSMUTATIEMETHODE

BELEGGINGEN DIE WORDEN VERWERKT VOLGENS DE VERMOGENSMUTATIEMETHODE

Het belang van de EU, vertegenwoordigd door de Commissie, in het Europees Investeringsfonds (EIF) wordt aangemerkt als een geassocieerde deelneming volgens de vermogensmutatiemethode. Het EIF is de financiële instelling van de EU die gespecialiseerd is in het verstrekken van durfkapitaal en garanties aan kleine en middelgrote ondernemingen. Het EIF is gevestigd in Luxemburg en werkt als publiek-privaat partnerschap, met de Europese Investeringsbank (EIB), de EU en een groep van financiële instellingen als partners. Op 31 december 2018 had de EU een belang van 29,7 % in het EIF (2017: 29,7 %) en 29,7 % van de stemrechten (2017: 29,7 % %). Overeenkomstig de statuten moet het EIF ten minste 20 % van zijn jaarlijks nettoresultaat in een verplichte reserve storten totdat de reserve in totaal 10 % van het geplaatste kapitaal bedraagt. Deze reserve is niet uitkeerbaar.

| (in miljoen EUR) Europees Investeringsfonds |
| --- |
| Belang op 31.12.2017 | 581 |
| Bijdragen | — |
| Ontvangen dividenden | (3) |
| Aandeel van het nettoresultaat | 37 |
| Aandeel in de nettoactiva | (24) |
| Belang op 31.12.2018 | 591 |

(in miljoen EUR) Europees Investeringsfonds

Belang op 31.12.2017

Belang op 31.12.2017

581

581

Bijdragen

Bijdragen

—

Ontvangen dividenden

Ontvangen dividenden

(3)

(3)

Aandeel van het nettoresultaat

Aandeel van het nettoresultaat

37

37

Aandeel in de nettoactiva

Aandeel in de nettoactiva

(24)

(24)

Belang op 31.12.2018

Belang op 31.12.2018

591

591

De volgende bedragen kunnen aan de EU worden toegerekend op basis van het percentage van haar participatie:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| | Totaal EIF | Totaal EIF |
| Activa | 2 662 | 2 488 |
| Verplichtingen | (674) | (532) |
| Ontvangsten | 291 | 263 |
| Uitgaven | (167) | (153) |
| Overschot/(tekort) | 124 | 110 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Totaal EIF

Totaal EIF

Activa

Activa

2 662

2 662

2 488

2 488

Verplichtingen

Verplichtingen

(674)

(674)

(532)

(532)

Ontvangsten

Ontvangsten

291

291

263

263

Uitgaven

Uitgaven

(167)

(167)

(153)

(153)

Overschot/(tekort)

Overschot/(tekort)

124

124

110

110

De aansluiting van de hierboven samengevatte financiële informatie met de boekwaarde van het belang in het EIF is als volgt:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Nettoactiva van de geassocieerde deelneming | 1 988 | 1 956 |
| Belang EC in EIF | 29,7 % | 29,7 % |
| Boekwaarde | 591 | 581 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Nettoactiva van de geassocieerde deelneming

Nettoactiva van de geassocieerde deelneming

1 988

1 988

1 956

1 956

Belang EC in EIF

Belang EC in EIF

29,7 %

29,7 %

29,7 %

29,7 %

Boekwaarde

Boekwaarde

591

591

581

581

De EU, vertegenwoordigd door de Commissie, heeft op 31 december 2018 20 % van haar belang in het EIF-kapitaal gestort en het niet-opgevraagde saldo bedroeg:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Totaal kapitaal EIF | EU-inschrijving |
| Totaal aandelenkapitaal | 4 500 | 1 337 |
| Volgestort | (900) | (267) |
| Niet-opgevraagd | 3 600 | 1 070 |

(in miljoen EUR)

Totaal kapitaal EIF

EU-inschrijving

Totaal aandelenkapitaal

Totaal aandelenkapitaal

4 500

4 500

1 337

1 337

Volgestort

Volgestort

(900)

(900)

(267)

(267)

Niet-opgevraagd

Niet-opgevraagd

3 600

3 600

1 070

1 070

2.4.   FINANCIËLE ACTIVA

FINANCIËLE ACTIVA

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Vaste financiële activa | | | |
| Voor verkoop beschikbare financiële activa | 2.4.1 | 13 657 | 11 758 |
| Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort | 2.4.2 | 14 | 16 |
| Verstrekte leningen | 2.4.3 | 51 560 | 48 205 |
| | | 65 231 | 59 980 |
| Vlottende financiële activa | | | |
| Voor verkoop beschikbare financiële activa | 2.4.1 | 1 786 | 1 873 |
| Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort | 2.4.2 | 2 | 6 |
| Verstrekte leningen | 2.4.3 | 2 380 | 6 776 |
| | | 4 168 | 8 655 |
| Totaal | | 69 398 | 68 635 |

(in miljoen EUR)

Toelichting

31.12.2018

31.12.2017

Vaste financiële activa

Vaste financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa

2.4.1

2.4.1

13 657

13 657

11 758

11 758

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

2.4.2

2.4.2

14

14

16

16

Verstrekte leningen

Verstrekte leningen

2.4.3

2.4.3

51 560

51 560

48 205

48 205

65 231

65 231

59 980

59 980

Vlottende financiële activa

Vlottende financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa

2.4.1

2.4.1

1 786

1 786

1 873

1 873

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

2.4.2

2.4.2

2

2

6

6

Verstrekte leningen

Verstrekte leningen

2.4.3

2.4.3

2 380

2 380

6 776

6 776

4 168

4 168

8 655

8 655

Totaal

Totaal

69 398

69 398

68 635

68 635

2.4.1.   
  Voor verkoop beschikbare financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| BUFI-beleggingen | 1 888 | 2 158 |
| EGKS in liquidatie | 1 506 | 1 658 |
| Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling | 188 | 188 |
| | 3 582 | 4 004 |
| Garantiefondsen voor garanties uit de begroting: | | |
| EFSI-garantiefonds | 5 000 | 3 414 |
| Garantiefonds voor externe acties | 2 465 | 2 199 |
| EFDO-garantiefonds | 9 | — |
| | 7 474 | 5 613 |
| Financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd: | | |
| Horizon 2020 | 2 031 | 1 730 |
| Financieringsfaciliteit met risicodeling | 679 | 665 |
| Connecting Europe Facility | 540 | 482 |
| EU eigenvermogensfaciliteiten voor het mkb | 464 | 508 |
| Europees Fonds voor Zuidoost-Europa | 113 | 119 |
| Verrichtingen met risicodragend kapitaal | 115 | 113 |
| Overige | 444 | 397 |
| | 4 386 | 4 014 |
| Totaal | 15 443 | 13 632 |
| Langlopend | 13 657 | 11 758 |
| Kortlopend | 1 786 | 1 873 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

BUFI-beleggingen

BUFI-beleggingen

1 888

1 888

2 158

2 158

EGKS in liquidatie

EGKS in liquidatie

1 506

1 506

1 658

1 658

Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling

Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling

188

188

188

188

3 582

3 582

4 004

4 004

Garantiefondsen voor garanties uit de begroting:

Garantiefondsen voor garanties uit de begroting:

EFSI-garantiefonds

EFSI-garantiefonds

5 000

5 000

3 414

3 414

Garantiefonds voor externe acties

Garantiefonds voor externe acties

2 465

2 465

2 199

2 199

EFDO-garantiefonds

EFDO-garantiefonds

9

9

—

7 474

7 474

5 613

5 613

Financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd:

Financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd:

Horizon 2020

Horizon 2020

2 031

2 031

1 730

1 730

Financieringsfaciliteit met risicodeling

Financieringsfaciliteit met risicodeling

679

679

665

665

Connecting Europe Facility

Connecting Europe Facility

540

540

482

482

EU eigenvermogensfaciliteiten voor het mkb

EU eigenvermogensfaciliteiten voor het mkb

464

464

508

508

Europees Fonds voor Zuidoost-Europa

Europees Fonds voor Zuidoost-Europa

113

113

119

119

Verrichtingen met risicodragend kapitaal

Verrichtingen met risicodragend kapitaal

115

115

113

113

Overige

Overige

444

444

397

397

4 386

4 386

4 014

4 014

Totaal

Totaal

15 443

15 443

13 632

13 632

Langlopend

Langlopend

13 657

13 657

11 758

11 758

Kortlopend

Kortlopend

1 786

1 786

1 873

1 873

Op een totaal van 15 443 miljoen EUR heeft de EU voor verkoop beschikbare financiële activa in de vorm van schuldtitels (zoals obligaties) ten belope van 13 993 miljoen EUR (2017: 12 048 miljoen EUR), eigenvermogensinstrumenten van 1 365 miljoen EUR(2017: 1 333 miljoen EUR) en beleggingen in het EIB Unitary Fund (een geldmarktfonds) van 85 miljoen EUR (2017: 251 miljoen EUR). De schuldtitels en de eenheden in het EIB Unitary Fund worden voornamelijk gebruikt om aan de EU-garantie- en risicodelingsinstrumenten toegewezen bedragen tijdelijk te beleggen zolang zij niet worden gebruikt om de aanspraken op garanties te voldoen.

BUFI-beleggingen

BUFI-beleggingen

Voorlopig geïnde geldboeten in mededingingszaken worden in een speciaal fonds (BUFI — „Budget Fines“) gestort en door de Commissie belegd in schuldinstrumenten die als voor verkoop beschikbare financiële activa worden ingedeeld.

EGKS in liquidatie

EGKS in liquidatie

Alle voor verkoop beschikbare financiële activa betreffende de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal in liquidatie zijn schuldtitels in euro die genoteerd zijn op actieve markten.

Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling

Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling

De EU heeft een financiële participatie in het kapitaal van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO) die op 31 december 2018 bestond uit 90 044aandelen (2017: 90 044) oftewel 3 % van het totaal geplaatste aandelenkapitaal. De EU heeft ingeschreven voor een totaal bedrag van 900 miljoen EUR, waarvan tot op heden 713 miljoen EUR niet opgevraagd is. Overeenkomstig de oprichtingsovereenkomst van de EBWO gelden voor de aandeelhouders enkele contractuele beperkingen: zo zijn de aandelen niet overdraagbaar en is de terugbetaling beperkt tot de oorspronkelijke aanschaffingskosten.

De EU waardeert het belang in de EBWO tegen de reële waarde. De oorspronkelijke aanschaffingskosten worden beschouwd als de beste raming van de reële waarde, met name gelet op de contractuele beperkingen waarnaar hierboven is verwezen. Hoewel de EBWO-aandelen op geen enkele aandelenbeurs genoteerd zijn, zijn er recentelijk transacties geweest (uitgifte van aandelen a pari) die aantonen dat de aanschaffingskosten de beste raming van de reële waarde opleveren in deze omstandigheden.

GARANTIEFONDSEN VOOR BEGROTINGSGARANTIES

GARANTIEFONDSEN VOOR BEGROTINGSGARANTIES

EFSI-garantiefonds

EFSI-garantiefonds

Volgens de EFSI-verordening (Verordening (EU) 2015/2017) moet het EFSI-garantiefonds voor een liquiditeitsbuffer zorgen tegen mogelijke verliezen van de EIB op haar financierings- en investeringsverrichtingen die op grond van de EFSI-overeenkomst in aanmerking komen voor de EU-EFSI-garantie (zie toelichting 4.1.1). Het EFSI-garantiefonds wordt gefinancierd met bijdragen uit de EU-begroting. Het wordt ook gevuld met de opbrengsten van belegde middelen van het garantiefonds, inkomsten die de EU op grond van de EFSI-overeenkomst als vergoeding voor de garantie ontvangt, alsook door de EIB uit hoofde van eerdere garantie-aanspraken van in gebreke blijvende debiteuren gevorderde bedragen. Het fonds wordt beheerd door de Commissie, die gemachtigd is tot het investeren van de activa van het EFSI-garantiefonds op de financiële markten in overeenstemming met het beginsel van goed financieel beheer en met inachtneming van adequate prudentiële regels. Het EFSI-garantiefonds is in april 2016 operationeel geworden. Overeenkomstig de EFSI-verordening, zoals gewijzigd in 2017 (Verordening (EU) 2017/2396) (17), zal het fonds progressief worden voorzien van middelen tot een bedrag van 9,1 miljard EUR, zijnde 35 % van het totale bedrag van de EU-EFSI-garantieverplichtingen.

4.1.1

17

Garantiefonds voor externe acties

Garantiefonds voor externe acties

Het Garantiefonds voor externe acties dekt de door de EU-begroting gegarandeerde leningen, met name leningsoperaties van de EIB buiten de EU, gefinancierd uit de eigen middelen van de EIB, alsmede leningen in het kader van macrofinanciële bijstand (MFB-leningen) en leningen van Euratom buiten de EU (zie toelichting 4.1.1). Het is een langlopend instrument (vast deel: 2 275 miljoen EUR), beheerd door de EIB en bedoeld om de door de EU gegarandeerde leningen waarvoor van wanbetaling sprake is, te dekken. Het fonds wordt gevoed met betalingen uit de EU-begroting, met de rente op de belegging van de beschikbare middelen van het fonds en met de bij de in gebreke gebleven debiteuren teruggevorderde bedragen voor wie het fonds tot uitbetaling heeft moeten overgaan in verband met een afgegeven garantie. Het streefdoel is een fonds van 9 % van de per jaareinde uitstaande gegarandeerde leningen. Het verschil tussen het streefbedrag en de waarde van de activa van het fonds aan het einde van het jaar wordt gedekt uit de EU-begroting in jaar n+2; eventuele overschotten worden teruggestort aan de EU-begroting.

4.1.1

EFDO-garantiefonds

EFDO-garantiefonds

Zoals bepaald in de EFDO-verordening (Verordening (EU) 2017/1601) (18), is het EFDO-garantiefonds opgericht om te voorzien in een liquiditeitsbuffer voor het geval dat de garantie van de Unie wordt aangesproken overeenkomstig de EFDO-garantieovereenkomsten. Het EFDO-garantiefonds wordt gefinancierd met bijdragen uit de EU-begroting, bijdragen uit het 11e EOF aan de EU-begroting en vrijwillige bijdragen van lidstaten en andere contribuanten. Het wordt ook gevuld met de opbrengsten van belegde middelen, bij in gebreke blijvende schuldenaren teruggevorderde bedragen, inkomsten en andere betalingen die de EU op grond van de EFDO-garantieovereenkomsten ontvangt. Het fonds wordt beheerd door de Commissie, die gemachtigd is de activa van het fonds te beleggen in overeenstemming met het beginsel van goed financieel beheer en met inachtneming van adequate prudentiële regels. Het EFDO-garantiefonds ontving de eerste bijdragen uit de EU-begroting in augustus 2018. In 2018 is in totaal 275,1 miljoen EUR aan betalingen ontvangen, waarvan 9 miljoen EUR wordt geïnvesteerd in de verkoop van financiële activa per 31 december 2018, terwijl nog eens 325 miljoen EUR (2017: 275 miljoen EUR) is vastgelegd, maar nog niet betaald, en is opgenomen in het bedrag van de „RAL“ in toelichting 5.1. Het EFDO-garantiefonds zal progressief worden voorzien van middelen tot een bedrag van 750 miljoen EUR, zijnde 50 % van de totale toekomstige EFDO-garantieverplichtingen die de EU-begroting zal dekken, en kan verder worden verhoogd met andere bijdragen.

18

5.1

FINANCIERINGSINSTRUMENTEN DIE UIT DE EU-BEGROTING WORDEN GEFINANCIERD

FINANCIERINGSINSTRUMENTEN DIE UIT DE EU-BEGROTING WORDEN GEFINANCIERD

Horizon 2020

Horizon 2020

Bij de EU-verordening tot vaststelling van Horizon 2020 — het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014-2020), zijn nieuwe financieringsinstrumenten ingesteld om de toegang tot financiering te verbeteren voor entiteiten die aan onderzoek en innovatie (O&I) doen. Deze instrumenten zijn: de InnovFin Leningen- en garantiedienst voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie waarmee de Commissie een deel van de financiële risico’s die verbonden zijn aan een portefeuille nieuwe, door de EIB aangegane financieringsoperaties op zich neemt; de InnovFin-garantieregeling voor kmo’s, met inbegrip van het instrument voor onbeperkte garantie in het kader van het kmo-initiatief (SIUGI) — door het EIF beheerde faciliteiten voor het verstrekken van garanties en tegengaranties aan financiële intermediairs voor nieuwe portefeuilles leningen (via SIUGI deelt de Commissie het financiële risico verbonden aan de garantie met de lidstaten, het EIF en de EIB), en de InnovFin eigenvermogensfaciliteit voor onderzoek en innovatie, die belegt in risicokapitaalfondsen en beheerd wordt door het EIF.

Risicodelende financieringsfaciliteit

Risicodelende financieringsfaciliteit

De financieringsfaciliteit met risicodeling (RSFF) wordt door de EIB beheerd en de beleggingsportefeuille van de Commissie wordt gebruikt om voorzieningen aan te leggen voor financiële risico’s in verband met leningen en garanties die door de EIB worden gegeven aan onderzoeksprojecten die daarvoor in aanmerking komen. In totaal heeft de EU in het MFK 2007-2013 tot 1 miljard EUR uitgetrokken voor de RSFF. In het MFK 2014-2020 zijn er geen nieuwe RSFF-bijdragen uit de begroting gepland. Het globale risico voor de EU is beperkt tot haar inbreng in de faciliteit.

Connecting Europe Facility

Connecting Europe Facility

Zoals in Verordening (EU) nr. 1316/2013 (19) is bepaald, heeft de Connecting Europe Facility (CEF) tot doel het vinden van financiering voor infrastructuurprojecten in de sectoren vervoer, telecommunicatie en energie te vergemakkelijken. De faciliteit wordt beheerd door de EIB op grond van een overeenkomst met de EU. Het CEF-financieel schuldinstrument is de voortzetting van het leninggarantie-instrument voor TENT-projecten (LGTT) en van de proeffase van het initiatief inzake projectobligaties (PBI). De LGTT- en PBI-portefeuilles zijn met ingang van 1 januari 2016 samengevoegd in het CEF-financieringsinstrument. Het biedt risicodeling voor schuldfinanciering aan in de vorm van niet-achtergestelde en achtergestelde schulden of garanties, evenals ondersteuning van projectobligaties.

19

EU-eigenvermogensfaciliteiten voor het mkb

EU-eigenvermogensfaciliteiten voor het mkb

Dit betreft eigenvermogensinstrumenten die worden gefinancierd door de programma’s Cosme, CIP en MAP en het proefproject technologieoverdracht, administratief beheerd door het EIF, ter ondersteuning van de oprichting en financiering van kleine en middelgrote ondernemingen in de EU in de begin- (start-up) en groeifase door middel van investeringen in geschikte gespecialiseerde durfkapitaalfondsen.

2.4.2.   
  Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Soort derivaat | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Notionele waarde | Reële waarde | Notionele waarde | Reële waarde |
| Termijncontracten in vreemde valuta | 476 | 2 | 634 | 6 |
| Garantie op de aandelenportefeuille | 674 | 14 | 258 | 16 |
| Totaal | 1 150 | 16 | 892 | 23 |
| Langlopend | 674 | 14 | 258 | 16 |
| Kortlopend | 476 | 2 | 634 | 6 |

(in miljoen EUR)

Soort derivaat

31.12.2018

31.12.2017

Notionele waarde

Reële waarde

Notionele waarde

Reële waarde

Termijncontracten in vreemde valuta

Termijncontracten in vreemde valuta

476

476

2

2

634

634

6

6

Garantie op de aandelenportefeuille

Garantie op de aandelenportefeuille

674

674

14

14

258

258

16

16

Totaal

Totaal

1 150

1 150

16

16

892

892

23

23

Langlopend

Langlopend

674

674

14

14

258

258

16

16

Kortlopend

Kortlopend

476

476

2

2

634

634

6

6

De EU sluit valutatermijncontracten af ter afdekking van het valutarisico verbonden aan schuldtitels in USD in het EFSI-garantiefonds. Overeenkomstig de valutatermijncontracten levert de EU het contractueel overeengekomen notionele bedrag in vreemde valuta („pay leg“), zoals weergegeven in de bovenstaande tabel, en ontvangt zij het notionele bedrag in EUR („receive leg“) op de vervaldatum. Deze derivatencontracten worden gewaardeerd tegen reële waarde op de balansdatum en ingedeeld als financiële activa of financiële verplichtingen tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort al naargelang hun reële waarde positief of negatief uitvalt.

De EFSI-garantie van de EU aan de EIB-groep in verband met de portefeuilles eigenvermogensinvesteringen is ingedeeld als afgeleid financieel instrument en geboekt als financieel actief of financiële verplichting tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort (zie toelichting 4.1.1). Op 31 december 2018 vertegenwoordigden de onderliggende eigenvermogensinvesteringen door de EIB en het EIF een bedrag van 674 miljoen EUR en de reële waarde van de EU-garantie op de EFSI-eigenvermogensportefeuilles in totaal 14 miljoen EUR.

4.1.1

Reëlewaardehiërarchie van financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde

Reëlewaardehiërarchie van financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Niveau 1: prijsnoteringen op actieve markten | 13 993 | 11 983 |
| Niveau 2: waarneembare input, anders dan prijsnoteringen | 275 | 510 |
| Niveau 3: waarderingstechnieken met niet op waarneembare marktgegevens gebaseerde input | 1 191 | 1 161 |
| Totaal | 15 459 | 13 654 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Niveau 1: prijsnoteringen op actieve markten

Niveau 1: prijsnoteringen op actieve markten

13 993

13 993

11 983

11 983

Niveau 2: waarneembare input, anders dan prijsnoteringen

Niveau 2: waarneembare input, anders dan prijsnoteringen

275

275

510

510

Niveau 3: waarderingstechnieken met niet op waarneembare marktgegevens gebaseerde input

Niveau 3: waarderingstechnieken met niet op waarneembare marktgegevens gebaseerde input

1 191

1 191

1 161

1 161

Totaal

Totaal

15 459

15 459

13 654

13 654

Er hebben in de verslagperiode geen overdrachten tussen niveau 1 en niveau 2 plaatsgevonden.

Aansluiting van financiële activa, gewaardeerd aan de hand van waarderingstechnieken met niet op waarneembare marktgegevens gebaseerde input (niveau 3)

Aansluiting van financiële activa, gewaardeerd aan de hand van waarderingstechnieken met niet op waarneembare marktgegevens gebaseerde input (niveau 3)

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Beginbalans op 1.1.2018 | 1 161 |
| Aan- en verkopen, uitgiften en afwikkelingen | 104 |
| Winsten of verliezen over de periode in financiële inkomsten of financieringskosten | 36) |
| Baten en verliezen die in de nettoactiva zijn opgenomen | (37) |
| Overdrachten naar niveau 3 | — |
| Overdrachten vanuit niveau 3 | — |
| Overige | — |
| Eindbalans op 31.12.2018 | 1 191 |

(in miljoen EUR)

Beginbalans op 1.1.2018

Beginbalans op 1.1.2018

1 161

1 161

Aan- en verkopen, uitgiften en afwikkelingen

Aan- en verkopen, uitgiften en afwikkelingen

104

104

Winsten of verliezen over de periode in financiële inkomsten of financieringskosten

Winsten of verliezen over de periode in financiële inkomsten of financieringskosten

36)

36)

Baten en verliezen die in de nettoactiva zijn opgenomen

Baten en verliezen die in de nettoactiva zijn opgenomen

(37)

(37)

Overdrachten naar niveau 3

Overdrachten naar niveau 3

—

Overdrachten vanuit niveau 3

Overdrachten vanuit niveau 3

—

Overige

Overige

—

Eindbalans op 31.12.2018

Eindbalans op 31.12.2018

1 191

1 191

2.4.3.   
  Verstrekte leningen

Verstrekte leningen

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Leningen voor financiële bijstand | 2.4.3.1 | 53 873 | 54 844 |
| Overige leningen | 2.4.3.2 | 67 | 137 |
| Totaal | | 53 939 | 54 981 |
| Langlopend | | 51 560 | 48 205 |
| Kortlopend | | 2 380 | 6 776 |

(in miljoen EUR)

Toelichting

31.12.2018

31.12.2017

Leningen voor financiële bijstand

Leningen voor financiële bijstand

2.4.3.1

2.4.3.1

53 873

53 873

54 844

54 844

Overige leningen

Overige leningen

2.4.3.2

2.4.3.2

67

67

137

137

Totaal

Totaal

53 939

53 939

54 981

54 981

Langlopend

Langlopend

51 560

51 560

48 205

48 205

Kortlopend

Kortlopend

2 380

2 380

6 776

6 776

2.4.3.1.   Leningen voor financiële bijstand

Leningen voor financiële bijstand

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | EFSM | Betalingsbalanssteun (BB) | MFB | Euratom | EGKS in liquidatie | Totaal |
| Totaal op 31.12.2017 | 47 456 | 3 114 | 3 924 | 250 | 100 | 54 844 |
| Nieuwe leningen | 4 500 | — | 515 | 50 | — | 5 065 |
| Aflossingen | (4 500 ) | (1 350 ) | (56) | (46) | — | (5 952 ) |
| Wisselkoersverschillen | — | — | — | (0) | (1) | (1) |
| Veranderingen in boekwaarde | (56) | (30) | 5 | 0 | (2) | (84) |
| Bijzondere waardevermindering | — | — | — | — | — | — |
| Totaal op 31.12.2018 | 47 400 | 1 734 | 4 388 | 254 | 98 | 53 873 |
| Langlopend | 46 800 | 200 | 4 309 | 213 | — | 51 521 |
| Kortlopend | 600 | 1 534 | 79 | 41 | 98 | 2 351 |

(in miljoen EUR)

EFSM

Betalingsbalanssteun (BB)

MFB

Euratom

EGKS in liquidatie

Totaal

Totaal op 31.12.2017

Totaal op 31.12.2017

47 456

47 456

3 114

3 114

3 924

3 924

250

250

100

100

54 844

54 844

Nieuwe leningen

Nieuwe leningen

4 500

4 500

—

515

515

50

50

—

5 065

5 065

Aflossingen

Aflossingen

(4 500 )

(4 500 )

(1 350 )

(1 350 )

(56)

(56)

(46)

(46)

—

(5 952 )

(5 952 )

Wisselkoersverschillen

Wisselkoersverschillen

—

—

—

(0)

(0)

(1)

(1)

(1)

(1)

Veranderingen in boekwaarde

Veranderingen in boekwaarde

(56)

(56)

(30)

(30)

5

5

0

0

(2)

(2)

(84)

(84)

Bijzondere waardevermindering

Bijzondere waardevermindering

—

—

—

—

—

—

Totaal op 31.12.2018

Totaal op 31.12.2018

47 400

47 400

1 734

1 734

4 388

4 388

254

254

98

98

53 873

53 873

Langlopend

Langlopend

46 800

46 800

200

200

4 309

4 309

213

213

—

51 521

51 521

Kortlopend

Kortlopend

600

600

1 534

1 534

79

79

41

41

98

98

2 351

2 351

De totale nominale waarde van de leningen voor financiële bijstand, inclusief de leningen EGKS in liquidatie, op 31 december 2018 is 53 206 miljoen EUR (2017: 54 093 miljoen EUR). De veranderingen in boekwaarde stemmen overeen met de veranderingen in de vervallen rente.

Het EFSM maakt het mogelijk financiële bijstand te verlenen aan een lidstaat in geval van moeilijkheden of ernstige dreiging van grote moeilijkheden veroorzaakt door buitengewone gebeurtenissen die deze lidstaat niet kan beheersen. De bijstand kan de vorm aannemen van een lening of een kredietlijn. Volgens de conclusies van de Raad (Ecofin) van 9 mei 2010 bedragen de middelen van de faciliteit ten hoogste 60 miljard EUR, maar bij wettelijke bepaling wordt het uitstaande bedrag aan leningen of kredietlijnen beperkt tot de marge die beschikbaar is onder het plafond van de eigen middelen. De leningen die worden opgenomen om in het kader van het EFSM leningen te verstrekken, worden door de EU-begroting gewaarborgd. Er zijn geen plannen waarbij het EFSM nieuwe financieringsprogramma’s zou aangaan of nieuwe leningfaciliteitsovereenkomsten zou sluiten. Tijdens het op 31 december 2018 afgesloten jaar hebben beide begunstigde landen — Ierland en Portugal — verzocht om een verlenging van de looptijd van hun in 2018 aflopende leningen voor bedragen van respectievelijk 3,9 en 0,6 miljard EUR.

De betalingsbalansfaciliteit, een financieel beleidsinstrument, biedt de lidstaten van de EU die niet voor de euro hebben gekozen financiële bijstand op middellange termijn. Er kunnen leningen worden verstrekt aan lidstaten die zich voor feitelijke of ernstig dreigende moeilijkheden met betrekking tot hun betalingsbalans of kapitaalverkeer gesteld zien. Het maximale uitstaande bedrag van in het kader van het instrument toegekende leningen is beperkt tot 50 miljard EUR. De leningen die worden opgenomen ten behoeve van het betalingsbalansmechanisme, worden door de EU-begroting gewaarborgd.

MFB is een vorm van financiële bijstand van de EU aan partnerlanden die een de betalingsbalanscrisis doormaken. Macrofinanciële bijstand wordt verstrekt in de vorm van middellange- of langetermijnleningen of subsidies, of een combinatie daarvan, en dient in het algemeen ter aanvulling van de financiering in het kader van een door het IMF gesteund aanpassings- en hervormingsprogramma. Die leningen zijn gewaarborgd door het Garantiefonds voor externe maatregelen. Tijdens het op 31 december 2018 afgesloten jaar zijn verdere MFB-leningen verstrekt voor een totaalbedrag van 515 miljoen EUR, namelijk 500 miljoen EUR aan Oekraïne en 15 miljoen EUR aan Georgië (zie ook toelichting 4.1.2).

4.1.2

De Europese Gemeenschap voor atoomenergie (Euratom, vertegenwoordigd door de Commissie) verstrekt leningen aan lidstaten en niet-lidstaten, alsook aan entiteiten van beide, voor de financiering van projecten in verband met energie-installaties. Voor de dekking van Euratom-leningen zijn garanties van derden ten belope van 254 miljoen EUR (2017: 250 miljoen EUR) ontvangen (zie toelichting 4.1.2).

4.1.2

De leningen EGKS in liquidatie zijn geen leningen voor financiële bijstand, maar promessen om de kasstromen gelijk te houden met de opgenomen leningen. Naar analogie van de leningen voor financiële bijstand zijn zij overeenkomstig de artikelen 54 en 56 van het EGKS-Verdrag uit geleende middelen verstrekt voor projectfinanciering.

Effectieve rentevoeten van leningen (uitgedrukt als een rente-interval)

Effectieve rentevoeten van leningen (uitgedrukt als een rente-interval)

| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| --- | --- | --- |
| Macrofinanciële bijstand (MFB) | 0 %-3,82 % | 0 %-4,54 % |
| Euratom | 0,08 %-5,76 % | 0,08 %-5,76 % |
| Betalingsbalans | 2,88 %-3,38 % | 2,88 %-3,38 % |
| Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM) | 0,50 %-3,75 % | 0,62 %-3,75 % |
| EGKS in liquidatie | 5,23 %-5,81 % | 5,23 %-5,81 % |

31.12.2018

31.12.2017

Macrofinanciële bijstand (MFB)

Macrofinanciële bijstand (MFB)

0 %-3,82 %

0 %-3,82 %

0 %-4,54 %

0 %-4,54 %

Euratom

Euratom

0,08 %-5,76 %

0,08 %-5,76 %

0,08 %-5,76 %

0,08 %-5,76 %

Betalingsbalans

Betalingsbalans

2,88 %-3,38 %

2,88 %-3,38 %

2,88 %-3,38 %

2,88 %-3,38 %

Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM)

Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM)

0,50 %-3,75 %

0,50 %-3,75 %

0,62 %-3,75 %

0,62 %-3,75 %

EGKS in liquidatie

EGKS in liquidatie

5,23 %-5,81 %

5,23 %-5,81 %

5,23 %-5,81 %

5,23 %-5,81 %

2.4.3.2.   Overige leningen

Overige leningen

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Leningen met bijzondere voorwaarden | 64 | 78 |
| Door de EGKS in liquidatie verstrekte woningleningen | 2 | 4 |
| Termijndeposito’s | 0 | 55 |
| Totaal | 67 | 137 |
| Langlopend | 38 | 61 |
| Kortlopend | 28 | 76 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Leningen met bijzondere voorwaarden

Leningen met bijzondere voorwaarden

64

64

78

78

Door de EGKS in liquidatie verstrekte woningleningen

Door de EGKS in liquidatie verstrekte woningleningen

2

2

4

4

Termijndeposito’s

Termijndeposito’s

0

0

55

55

Totaal

Totaal

67

67

137

137

Langlopend

Langlopend

38

38

61

61

Kortlopend

Kortlopend

28

28

76

76

De totale nominale waarde van overige leningen bedroeg op 31 december 2018 617 miljoen EUR (2017: 561 miljoen EUR).

Leningen met bijzondere voorwaarden omvatten voornamelijk leningen met een speciale rentevoet die in het kader van de samenwerking met niet-lidstaten zijn verstrekt.

Termijndeposito’s omvatten voornamelijk bedragen met een looptijd tussen drie en twaalf maanden die niet onder de definitie van kasequivalenten vallen.

Waardevermindering op andere leningen

Waardevermindering op andere leningen

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2017 | Toevoegingen | Terugnemingen | Afschrijving | Overige | 31.12.2018 |
| Leningen met bijzondere voorwaarden | 8 | 1 | — | (0) | — | 8 |
| Gesubrogeerde leningen | 432 | 147 | — | — | — | 579 |
| Totaal | 440 | 148 | — | (0) | — | 587 |

(in miljoen EUR)

31.12.2017

Toevoegingen

Terugnemingen

Afschrijving

Overige

31.12.2018

Leningen met bijzondere voorwaarden

Leningen met bijzondere voorwaarden

8

8

1

1

—

(0)

(0)

—

8

8

Gesubrogeerde leningen

Gesubrogeerde leningen

432

432

147

147

—

—

—

579

579

Totaal

Totaal

440

440

148

148

—

(0)

(0)

—

587

587

Gesubrogeerde leningen zijn oninbare leningen die werden verstrekt door de EIB en gewaarborgd door de EU-begroting, en waarvoor alle rechten zijn gesubrogeerd aan de EU na betaling uit het Garantiefonds voor externe acties of het EFSI-garantiefonds. Deze leningen zijn volledig afgeschreven voor een bedrag van 579 miljoen EUR (2017: 432 miljoen EUR). De garantieclaims in 2018 waren gedeeltelijk gedekt door in eerdere jaren aangelegde financiële voorzieningen. Volgens de desbetreffende overeenkomsten tussen de EU en de EIB stelt deze laatste namens de EU de procedures in om alle verschuldigde sommen terug te vorderen.

2.5.   VOORFINANCIERING

VOORFINANCIERING

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Langlopende voorfinanciering | | | |
| Voorfinanciering | 2.5.1 | 21 814 | 21 939 |
| Overige voorschotten voor de lidstaten | 2.5.2 | 4 122 | 3 018 |
| Bijdragen aan trustfondsen | | 71 | 64 |
| | | 26 006 | 25 022 |
| Kortlopende voorfinanciering | | | |
| Voorfinanciering | 2.5.1 | 21 572 | 22 361 |
| Overige voorschotten voor de lidstaten | 2.5.2 | 2 396 | 1 645 |
| | | 23 968 | 24 005 |
| Totaal | | 49 974 | 49 027 |

(in miljoen EUR)

Toelichting

31.12.2018

31.12.2017

Langlopende voorfinanciering

Langlopende voorfinanciering

Voorfinanciering

Voorfinanciering

2.5.1

2.5.1

21 814

21 814

21 939

21 939

Overige voorschotten voor de lidstaten

Overige voorschotten voor de lidstaten

2.5.2

2.5.2

4 122

4 122

3 018

3 018

Bijdragen aan trustfondsen

Bijdragen aan trustfondsen

71

71

64

64

26 006

26 006

25 022

25 022

Kortlopende voorfinanciering

Kortlopende voorfinanciering

Voorfinanciering

Voorfinanciering

2.5.1

2.5.1

21 572

21 572

22 361

22 361

Overige voorschotten voor de lidstaten

Overige voorschotten voor de lidstaten

2.5.2

2.5.2

2 396

2 396

1 645

1 645

23 968

23 968

24 005

24 005

Totaal

Totaal

49 974

49 974

49 027

49 027

Het niveau van de voorfinancieringen in de verschillende programma’s moet toereikend zijn om de begunstigden te kunnen voorzien van de middelen die zij nodig hebben om hun projecten te kunnen opstarten, maar tegelijkertijd moeten de financiële belangen van de EU worden gevrijwaard en moet er rekening worden gehouden met juridische en operationele beperkingen en overwegingen in verband met kosteneffectiviteit. De toename van het totale bedrag aan voorfinancieringen is voornamelijk toe te schrijven aan de stijging van de „overige voorschotten voor de lidstaten“ (zie toelichting 2.5.2).

2.5.2

2.5.1.   
  Voorfinanciering

Voorfinanciering

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Brutobedrag | Afgewikkeld in het kader van afsluiting | Nettobedrag op 31.12.2018 | Brutobedrag | Afgewikkeld in het kader van afsluiting | Nettobedrag op 31.12.2017 |
| Gedeeld beheer | | | | | | |
| Elfpo en andere instrumenten voor plattelands-ontwikkeling | 3 743 | | 3 743 | 3 735 | — | 3 735 |
| EFRO & CF | 18 088 | (3 461 ) | 14 627 | 20 561 | (5 678 ) | 14 883 |
| ESF | 6 548 | (1 147 ) | 5 401 | 6 792 | (1 182 ) | 5 610 |
| Overige | 4 684 | (2 498 ) | 2 186 | 5 037 | (2 267 ) | 2 770 |
| | 33 063 | (7 105 ) | 25 958 | 36 125 | (9 127 ) | 26 998 |
| Direct beheer | | | | | | |
| Uitgevoerd door: | | | | | | |
| Commissie | 12 531 | (8 262 ) | 4 269 | 12 165 | (8 331 ) | 3 834 |
| Uitvoerende agentschappen van de EU | 15 012 | (9 540 ) | 5 472 | 13 843 | (8 749 ) | 5 094 |
| trustfondsen | 585 | (433) | 152 | 440 | (212) | 228 |
| | 28 127 | (18 234 ) | 9 893 | 26 447 | (17 292 ) | 9 155 |
| Indirect beheer | | | | | | |
| Uitgevoerd door: | | | | | | |
| andere EU-agentschappen & organen | 762 | (207) | 555 | 723 | (148) | 575 |
| Derde landen | 1 546 | (879) | 667 | 1 586 | (956) | 630 |
| Internationale organisaties | 7 684 | (5 053 ) | 2 631 | 9 000 | (5 879 ) | 3 121 |
| Andere entiteiten | 9 107 | (5 426 ) | 3 681 | 7 753 | (3 933 ) | 3 820 |
| | 19 099 | (11 565 ) | 7 534 | 19 062 | (10 916 ) | 8 146 |
| Totaal | 80 289 | (36 904 ) | 43 386 | 81 635 | (37 335 ) | 44 300 |
| Langlopend | 21 814 | — | 21 814 | 21 939 | — | 21 939 |
| Kortlopend | 58 476 | (36 904 ) | 21 572 | 59 696 | (37 335 ) | 22 361 |

(in miljoen EUR)

Brutobedrag

Afgewikkeld in het kader van afsluiting

Nettobedrag op 31.12.2018

Brutobedrag

Afgewikkeld in het kader van afsluiting

Nettobedrag op 31.12.2017

Gedeeld beheer

Gedeeld beheer

Elfpo en andere instrumenten voor plattelands-ontwikkeling

Elfpo en andere instrumenten voor plattelands-ontwikkeling

3 743

3 743

3 743

3 743

3 735

3 735

—

3 735

3 735

EFRO & CF

EFRO & CF

18 088

18 088

(3 461 )

(3 461 )

14 627

14 627

20 561

20 561

(5 678 )

(5 678 )

14 883

14 883

ESF

ESF

6 548

6 548

(1 147 )

(1 147 )

5 401

5 401

6 792

6 792

(1 182 )

(1 182 )

5 610

5 610

Overige

Overige

4 684

4 684

(2 498 )

(2 498 )

2 186

2 186

5 037

5 037

(2 267 )

(2 267 )

2 770

2 770

33 063

33 063

(7 105 )

(7 105 )

25 958

25 958

36 125

36 125

(9 127 )

(9 127 )

26 998

26 998

Direct beheer

Direct beheer

Uitgevoerd door:

Uitgevoerd door:

Commissie

Commissie

12 531

12 531

(8 262 )

(8 262 )

4 269

4 269

12 165

12 165

(8 331 )

(8 331 )

3 834

3 834

Uitvoerende agentschappen van de EU

Uitvoerende agentschappen van de EU

15 012

15 012

(9 540 )

(9 540 )

5 472

5 472

13 843

13 843

(8 749 )

(8 749 )

5 094

5 094

trustfondsen

trustfondsen

585

585

(433)

(433)

152

152

440

440

(212)

(212)

228

228

28 127

28 127

(18 234 )

(18 234 )

9 893

9 893

26 447

26 447

(17 292 )

(17 292 )

9 155

9 155

Indirect beheer

Indirect beheer

Uitgevoerd door:

Uitgevoerd door:

andere EU-agentschappen & organen

andere EU-agentschappen & organen

762

762

(207)

(207)

555

555

723

723

(148)

(148)

575

575

Derde landen

Derde landen

1 546

1 546

(879)

(879)

667

667

1 586

1 586

(956)

(956)

630

630

Internationale organisaties

Internationale organisaties

7 684

7 684

(5 053 )

(5 053 )

2 631

2 631

9 000

9 000

(5 879 )

(5 879 )

3 121

3 121

Andere entiteiten

Andere entiteiten

9 107

9 107

(5 426 )

(5 426 )

3 681

3 681

7 753

7 753

(3 933 )

(3 933 )

3 820

3 820

19 099

19 099

(11 565 )

(11 565 )

7 534

7 534

19 062

19 062

(10 916 )

(10 916 )

8 146

8 146

Totaal

Totaal

80 289

80 289

(36 904 )

(36 904 )

43 386

43 386

81 635

81 635

(37 335 )

(37 335 )

44 300

44 300

Langlopend

Langlopend

21 814

21 814

—

21 814

21 814

21 939

21 939

—

21 939

21 939

Kortlopend

Kortlopend

58 476

58 476

(36 904 )

(36 904 )

21 572

21 572

59 696

59 696

(37 335 )

(37 335 )

22 361

22 361

Bij voorfinanciering wordt geld uitbetaald, wat betekent dat er betalingskredieten worden gebruikt. Zoals wordt verduidelijkt in toelichting 1.5.7, betreft het voorschotten die nog niet als uitgave worden geboekt. Voorfinancieringen verminderen dus de nog betaalbaar te stellen vastleggingen (RAL — zie toelichting 5.1), maar vertegenwoordigen in de staat van de financiële resultaten nog te erkennen uitgaven.

1.5.7

5.1

Wat gedeeld beheer betreft, hebben nagenoeg alle voorfinancieringen betrekking op de lopende programmeringsperiode. Er is een eerste voorfinanciering die niet zal worden vereffend vóór het einde van de periode en als langlopend wordt geboekt. Er is ook een jaarlijkse voorfinanciering die jaarlijks wordt vereffend en als kortlopend wordt geboekt. In 2018 is voor 10 miljard EUR nieuwe voorfinanciering uitbetaald. De voorfinancieringsbedragen betreffende gedeeld beheer zijn stabiel in vergelijking met 2017, met uitzondering van een daling van de post „Overige“. Deze betreft het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (steunbedragen voor wederopbouw na de aardbevingen van 2016/2017 in Italië). De betrokken bedragen zijn in 2017 als voorfinanciering betaald en in 2018 als uitgaven geboekt.

Onder direct beheer houden de voorfinancieringsbedragen voornamelijk verband met Horizon 2020 en de Connecting Europe Facility.

De voorfinanciering onder indirect beheer betreft voornamelijk programma’s van intern beleid zoals Erasmus, Galileo en Egnos, naast instrumenten van het extern beleid zoals het ENI (Europees nabuurschapsinstrument), DCI (instrument voor ontwikkelingssamenwerking) en humanitaire hulp.

Ontvangen garanties op voorfinanciering

Ontvangen garanties op voorfinanciering

Dit zijn garanties die de Commissie in bepaalde gevallen verlangt bij de betaling van voorschotten (voorfinanciering) aan begunstigden die geen lidstaten zijn. Voor dit soort garantie moeten twee waarden worden opgenomen: de „nominale waarde“ en de „lopende waarde“. Voor de „nominale“ waarde hangt het ontstaansfeit samen met het bestaan van de waarborg. Voor de „lopende“ waarde is het ontstaansfeit voor de waarborg de betaling van voorfinanciering en/of latere verrekeningen. Op 31 december 2018 beliep de „nominale waarde“ van de ontvangen garanties in verband met voorfinanciering 516 miljoen EUR en de „lopende waarde“ van die garanties 420 miljoen EUR (in 2017: respectievelijk 620 miljoen EUR en 462 miljoen EUR).

Bepaalde voorfinancieringen die in het kader van het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (KP7) en in het kader van Horizon 2020 worden betaald, worden daadwerkelijk gedekt door het Garantiefonds voor deelnemers. Het Garantiefonds voor deelnemers is een instrument voor onderlinge verzekering, dat is opgezet om de risico’s te dekken met betrekking tot bedragen die niet worden betaald door deelnemers tijdens de uitvoering van indirecte maatregelen van KP7 en Horizon 2020. Alle deelnemers aan indirecte maatregelen die een subsidie van de EU ontvangen, dragen 5 % van de totale ontvangen som bij aan het kapitaal van het Garantiefonds voor deelnemers.

Op 31 december 2018 bedroegen de door het Garantiefonds voor de deelnemers gedekte voorfinancieringen in totaal 2 miljard EUR (2017: 1,9 miljard EUR). De EU (vertegenwoordigd door de Commissie) treedt op als uitvoerend orgaan van de deelnemers van het Garantiefonds voor de deelnemers, maar het Fonds is eigendom van de deelnemers.

Per jaareinde bedroegen de activa van het Garantiefonds in totaal 2,1 miljard EUR (2017: 2,0 miljard EUR). De activa van het Garantiefonds voor de deelnemers bevatten ook financiële activa die door het directoraat-generaal Economische en Financiële Zaken van de Commissie worden beheerd. Omdat het Garantiefonds voor de deelnemers een aparte entiteit is, worden de activa van het fonds niet in deze EU-jaarrekening geconsolideerd.

2.5.2.   
  Overige voorschotten voor de lidstaten

Overige voorschotten voor de lidstaten

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Voorschotten aan de lidstaten voor financieringsinstrumenten onder gedeeld beheer | 3 675 | 2 768 |
| Steunregelingen | 2 843 | 1 895 |
| Totaal | 6 518 | 4 663 |
| Langlopend | 4 122 | 3 018 |
| Kortlopend | 2 396 | 1 645 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Voorschotten aan de lidstaten voor financieringsinstrumenten onder gedeeld beheer

Voorschotten aan de lidstaten voor financieringsinstrumenten onder gedeeld beheer

3 675

3 675

2 768

2 768

Steunregelingen

Steunregelingen

2 843

2 843

1 895

1 895

Totaal

Totaal

6 518

6 518

4 663

4 663

Langlopend

Langlopend

4 122

4 122

3 018

3 018

Kortlopend

Kortlopend

2 396

2 396

1 645

1 645

Voorschotten aan de lidstaten voor financieringsinstrumenten onder gedeeld beheer

Voorschotten aan de lidstaten voor financieringsinstrumenten onder gedeeld beheer

In het kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF) is het mogelijk om uit de EU-begroting voorschotten te betalen aan de lidstaten om hen in staat te stellen bij te dragen aan financieringsinstrumenten (d.w.z. leningen, eigen vermogen of garanties). Deze financieringsinstrumenten worden opgezet en beheerd onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten, niet van de Commissie. Bedragen die aan het einde van het jaar niet door deze instrumenten zijn gebruikt, zijn evenwel eigendom van de EU (zoals bij alle voorfinanciering) en worden daarom als actief in de balans van de EU opgenomen.

Periode 2014-2020:

Periode 2014-2020:

M.b.t. het cohesiebeleid wordt geschat dat van het uitbetaalde bedrag van 5 790 miljoen EUR, er op 31 december 20183 590 miljoen EUR niet was gebruikt. Dit omvat de bijdrage van de lidstaten aan het initiatief voor kleine en middelgrote ondernemingen, dat is opgezet om de kredietverstrekking door de banksector aan het mkb aan te zwengelen (1 213 miljoen EUR uitbetaald, waarvan naar schatting 391 miljoen EUR ongebruikt is).

Voor plattelandsontwikkeling bleef per jaareinde 83 miljoen EUR nog ongebruikt.

Periode 2007-2013:

Periode 2007-2013:

Alle bedragen betreffende het cohesiebeleid worden geacht te zijn geïmplementeerd of herschikt ten behoeve van andere maatregelen, zodat op 31 december 2018 geen activa op de balans overblijven. Er zij vermeld dat de daadwerkelijke implementatie via de verschillende instrumenten zal worden onderzocht in het kader van het afsluitingsproces van de programma’s.

Steunregelingen

Steunregelingen

Net als de bedragen hierboven worden de door de lidstaten voor de diverse steunregelingen (staatssteun, marktmaatregelen van het ELGF of investeringsmaatregelen van het Elfpo) betaalde voorschotten die aan het einde van het jaar niet zijn gebruikt, als activa (voorschotten) opgenomen in de balans van de Commissie. De Commissie heeft de waarde van die voorschotten gebaseerd op informatie die door de lidstaten is verstrekt: de daaruit voortvloeiende bedragen zijn opgenomen onder de subrubrieken steunregelingen hierboven.

Periode 2014-2020:

Periode 2014-2020:

De op het einde van het jaar ongebruikte bedragen werden geraamd op 1 477 miljoen EUR voor het cohesiebeleid en 1 171 miljoen EUR voor het landbouwbeleid en plattelandsontwikkeling.

Periode 2007-2013:

Periode 2007-2013:

Geraamd wordt dat 195 miljoen EUR voor plattelandsontwikkeling eind 2018 ongebruikt is gebleven.

2.6.   VORDERINGEN MET TEGENPRESTATIE EN VERHAALBARE BEDRAGEN ZONDER TEGENPRESTATIE

VORDERINGEN MET TEGENPRESTATIE EN VERHAALBARE BEDRAGEN ZONDER TEGENPRESTATIE

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Langlopend | | | |
| Op niet-ruiltransacties verhaalbare bedragen | 2.6.1 | 397 | 594 |
| Vorderingen op ruiltransacties | 2.6.2 | 19 | 17 |
| | | 416 | 611 |
| Kortlopend | | | |
| Op niet-ruiltransacties verhaalbare bedragen | 2.6.1 | 22 212 | 11 065 |
| Vorderingen op ruiltransacties | 2.6.2 | 2 036 | 689 |
| | | 24 248 | 11 755 |
| Totaal | | 24 664 | 12 366 |

(in miljoen EUR)

Toelichting

31.12.2018

31.12.2017

Langlopend

Langlopend

Op niet-ruiltransacties verhaalbare bedragen

Op niet-ruiltransacties verhaalbare bedragen

2.6.1

2.6.1

397

397

594

594

Vorderingen op ruiltransacties

Vorderingen op ruiltransacties

2.6.2

2.6.2

19

19

17

17

416

416

611

611

Kortlopend

Kortlopend

Op niet-ruiltransacties verhaalbare bedragen

Op niet-ruiltransacties verhaalbare bedragen

2.6.1

2.6.1

22 212

22 212

11 065

11 065

Vorderingen op ruiltransacties

Vorderingen op ruiltransacties

2.6.2

2.6.2

2 036

2 036

689

689

24 248

24 248

11 755

11 755

Totaal

Totaal

24 664

24 664

12 366

12 366

2.6.1.   
  Op niet-ruiltransacties verhaalbare bedragen

Op niet-ruiltransacties verhaalbare bedragen

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Langlopend | | | |
| Lidstaten | 2.6.1.1 | 397 | 594 |
| | | 397 | 594 |
| Kortlopend | | | |
| Lidstaten | 2.6.1.1 | 10 900 | 6 190 |
| Mededingingsboeten | 2.6.1.2 | 9 727 | 4 225 |
| Overlopende posten | 2.6.1.3 | 1 511 | 570 |
| Andere verhaalbare bedragen | | 74 | 81 |
| | | 22 212 | 11 065 |
| Totaal | | 22 609 | 11 659 |

(in miljoen EUR)

Toelichting

31.12.2018

31.12.2017

Langlopend

Langlopend

Lidstaten

Lidstaten

2.6.1.1

2.6.1.1

397

397

594

594

397

397

594

594

Kortlopend

Kortlopend

Lidstaten

Lidstaten

2.6.1.1

2.6.1.1

10 900

10 900

6 190

6 190

Mededingingsboeten

Mededingingsboeten

2.6.1.2

2.6.1.2

9 727

9 727

4 225

4 225

Overlopende posten

Overlopende posten

2.6.1.3

2.6.1.3

1 511

1 511

570

570

Andere verhaalbare bedragen

Andere verhaalbare bedragen

74

74

81

81

22 212

22 212

11 065

11 065

Totaal

Totaal

22 609

22 609

11 659

11 659

2.6.1.1.   Op de lidstaten verhaalbare bedragen

Op de lidstaten verhaalbare bedragen

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| TEM vastgesteld in de Aboekhouding | 5 609 | 3 113 |
| TEM vastgesteld in de specifieke boekhouding | 1 612 | 1 617 |
| Te ontvangen eigen middelen | 2 758 | 46 |
| Afwaardering | (991) | (997) |
| Overige | 86 | 56 |
| Verhaalbare bedragen eigen middelen | 9 075 | 3 836 |
| Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) | 1 708 | 2 280 |
| Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (Elfpo) | 859 | 955 |
| Tijdelijk instrument voor plattelandsontwikkeling | 13 | 16 |
| Speciaal toetredingsprogramma op het gebied van landbouw en plattelandstonwikkeling (Sapard) | 82 | 136 |
| Afwaardering | (788) | (804) |
| Verhaalbare bedragen ELGF en plattelandsontwikkeling | 1 875 | 2 583 |
| Verwachte terugvordering van voorfinanciering | 145 | 182 |
| Betaalde en terugvorderbare btw | 45 | 64 |
| Overige op de lidstaten verhaalbare bedragen | 158 | 120 |
| Totaal | 11 297 | 6 784 |
| Langlopend | 397 | 594 |
| Kortlopend | 10 900 | 6 190 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

TEM vastgesteld in de Aboekhouding

TEM vastgesteld in de Aboekhouding

5 609

5 609

3 113

3 113

TEM vastgesteld in de specifieke boekhouding

TEM vastgesteld in de specifieke boekhouding

1 612

1 612

1 617

1 617

Te ontvangen eigen middelen

Te ontvangen eigen middelen

2 758

2 758

46

46

Afwaardering

Afwaardering

(991)

(991)

(997)

(997)

Overige

Overige

86

86

56

56

Verhaalbare bedragen eigen middelen

Verhaalbare bedragen eigen middelen

9 075

9 075

3 836

3 836

Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF)

Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF)

1 708

1 708

2 280

2 280

Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (Elfpo)

Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (Elfpo)

859

859

955

955

Tijdelijk instrument voor plattelandsontwikkeling

Tijdelijk instrument voor plattelandsontwikkeling

13

13

16

16

Speciaal toetredingsprogramma op het gebied van landbouw en plattelandstonwikkeling (Sapard)

Speciaal toetredingsprogramma op het gebied van landbouw en plattelandstonwikkeling (Sapard)

82

82

136

136

Afwaardering

Afwaardering

(788)

(788)

(804)

(804)

Verhaalbare bedragen ELGF en plattelandsontwikkeling

Verhaalbare bedragen ELGF en plattelandsontwikkeling

1 875

1 875

2 583

2 583

Verwachte terugvordering van voorfinanciering

Verwachte terugvordering van voorfinanciering

145

145

182

182

Betaalde en terugvorderbare btw

Betaalde en terugvorderbare btw

45

45

64

64

Overige op de lidstaten verhaalbare bedragen

Overige op de lidstaten verhaalbare bedragen

158

158

120

120

Totaal

Totaal

11 297

11 297

6 784

6 784

Langlopend

Langlopend

397

397

594

594

Kortlopend

Kortlopend

10 900

10 900

6 190

6 190

De door de lidstaten verschuldigde langlopende bedragen houden verband met niet-uitgevoerde besluiten tot goedkeuring van de rekeningen voor het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo). De desbetreffende bedragen worden in jaarlijkse tranches teruggevorderd.

Verhaalbare bedragen eigen middelen

Verhaalbare bedragen eigen middelen

De „Aboekhouding“ is de term gebruikt voor de maandelijkse overzichten waarmee de lidstaten de vastgestelde, maar nog niet geïnde traditionele eigen middelen (TEM) aan de Commissie meedelen. De TEM omvatten de douanerechten en suikerheffingen, geïnd door de lidstaten namens de Commissie.

Voor 2018 bevat het cijfer van de Aboekhouding TEM afkomstig van de hierna toegelichte inbreukzaak en naar aanleiding van inspectieverslagen. De toename van de rubriek „Aboekhouding“ heeft te maken met deze zaken. Omdat er vertragingsrente van 1,3 miljard EUR van toepassing is, worden die bedragen ook in deze jaarrekening vermeld (zie toelichtingen 2.6.2 en 3.7).

2.6.2

3.7

In het geval van de inbreukzaak, zond de Europese Commissie het Verenigd Koninkrijk op 8 maart 2018 een ingebrekestelling (Inbreuk nr. 2018/2008) omdat het weigert douanerechten af te dragen aan de EU-begroting, zoals het EU-recht voorschrijft. Bij gebrek aan een bevredigend antwoord van het VK zond de Commissie op 24 september 2018 een met redenen omkleed advies en besloot zij op 19 december 2018 de zaak voor te leggen aan het Hof van Justitie van de EU. Het VK antwoordde op 11 februari 2019 op het met redenen omkleed advies. Dit antwoord werd opnieuw onbevredigend geacht en de Commissie bevestigde op 6 maart 2019 haar besluit om de inbreuk voor te leggen aan het Hof van Justitie van de EU. Het verzoekschrift werd ingediend op 7 maart 2019. In een verslag van OLAF uit 2017 werd vastgesteld dat importeurs in het VK een groot bedrag aan douanerechten ontdoken met behulp van fictieve en valse facturen en onjuiste aangiften inzake de douanewaarde bij invoer. Volgens een door OLAF en het JRC ontwikkelde methode raamt de Commissie dat de EU-begroting als gevolg van de inbreuk op de EU-wetgeving door het VK in de periode van november 2011 tot oktober 2017 2,1 miljard EUR aan inkomsten is misgelopen (netto, d.w.z. na aftrek van inningskosten die het VK mag inhouden op het brutobedrag van 2,7 miljard EUR). Het VK betwist de door de Commissie gebruikte taxatiemethode.

Voor nam de Commissie in de rekeningen een managementraming op van 0,7 miljard EUR (voor het merendeel bestaande uit rente) voor vastgestelde douanerechten. Het VK betwist dit bedrag.

„Specifieke boekhouding“ is de term die wordt gebruikt voor de vastgestelde rechten die niet in de „Aboekhouding“ zijn opgenomen, omdat zij nog niet zijn ingevorderd door lidstaten en er geen zekerheid voor is gesteld (of die, als er wel zekerheid voor is gesteld, worden betwist). Op deze rechten wordt een afwaardering toegepast op basis van informatie die jaarlijks door de lidstaten wordt verstrekt.

„Te ontvangen eigen middelen“ zijn verhaalbare bedragen die voortvloeien uit gewijzigde begroting nr. 6/2018 van 12 december 2018. De bedragen dienden door de lidstaten te worden geboekt op de eerste werkdag in januari 2019.

Verhaalbare bedragen ELGF en plattelandsontwikkeling

Verhaalbare bedragen ELGF en plattelandsontwikkeling

Deze post betreft voornamelijk de bedragen die op 31 december 2018 verschuldigd zijn door de lidstaten, zoals die op 15 oktober 2018 door de lidstaten zijn ingediend en gecertificeerd. Er werd een raming gemaakt voor de te ontvangen bedragen die in de periode gaande van de indiening tot 31 december 2018 ontstonden. De Commissie raamt ook een afschrijving van de bedragen die begunstigden verschuldigd zijn en die zij waarschijnlijk niet zal kunnen innen. Dat een dergelijke aanpassing wordt gedaan, betekent niet dat de Commissie afziet van een toekomstige inning van de betrokken bedragen. In de aanpassing is ook een vermindering van 20 % opgenomen, die overeenstemt met het bedrag dat de lidstaten mogen inhouden om de administratieve kosten te dekken.

2.6.1.2.   Verhaalbare bedragen in verband met mededingingsboeten

Verhaalbare bedragen in verband met mededingingsboeten

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Verhaalbaar brutobedrag uit geldboeten | 13 022 | 7 679 |
| Voorlopige betalingen | (3 131 ) | (3 282 ) |
| Afwaardering | (164) | (172) |
| Totaal | 9 727 | 4 225 |
| Langlopend | — | — |
| Kortlopend | 9 727 | 4 225 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Verhaalbaar brutobedrag uit geldboeten

Verhaalbaar brutobedrag uit geldboeten

13 022

13 022

7 679

7 679

Voorlopige betalingen

Voorlopige betalingen

(3 131 )

(3 131 )

(3 282 )

(3 282 )

Afwaardering

Afwaardering

(164)

(164)

(172)

(172)

Totaal

Totaal

9 727

9 727

4 225

4 225

Langlopend

Langlopend

—

—

Kortlopend

Kortlopend

9 727

9 727

4 225

4 225

De voorlopige betalingen betreffen voornamelijk ontvangsten van ondernemingen die niettemin bezwaar hebben aangetekend of nog de mogelijkheid hebben in beroep te gaan tegen het boetebesluit bij het gerecht van de EU. Er is een voorwaardelijke verplichting opgenomen om de betrokken bedragen aan de ondernemingen te kunnen terugbetalen (zie toelichting 4.1.4).

4.1.4

Beboete ondernemingen die bezwaar hebben aangetekend of voornemens zijn dat te doen, kunnen ofwel een voorlopige betaling doen, ofwel een bankgarantie aan de Commissie verstrekken. Voor 9 354 miljoen EUR (in 2017: 4 004 miljoen EUR) per jaareinde onbetaalde boetes heeft de Commissie garanties aanvaard.

De wegens afwaardering afgeschreven bedragen weerspiegelen het oordeel van de Commissie over elke niet-geïnde of niet door een garantie gedekte boete die zij als oninbaar beschouwt.

De toename van de verhaalbare bedragen voor mededingingsboeten is voornamelijk toe te schrijven aan twee aanzienlijke boetes (van in totaal 5 339 miljoen EUR) waarbij de betrokken ondernemingen de boete hebben afgedekt met door de Commissie aanvaarde bankgaranties.

2.6.1.3.   Overlopende posten

Overlopende posten

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Overige toegerekende baten | 1 240 | 328 |
| Uitgestelde lasten in verband met niet-ruiltransacties | 272 | 241 |
| Totaal | 1 511 | 570 |
| Langlopend | — | — |
| Kortlopend | 1 511 | 570 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Overige toegerekende baten

Overige toegerekende baten

1 240

1 240

328

328

Uitgestelde lasten in verband met niet-ruiltransacties

Uitgestelde lasten in verband met niet-ruiltransacties

272

272

241

241

Totaal

Totaal

1 511

1 511

570

570

Langlopend

Langlopend

—

—

Kortlopend

Kortlopend

1 511

1 511

570

570

Overige toegerekende baten omvat 1 146 miljoen EUR die de Commissie verwacht te zullen terugvorderen van de lidstaten op het gebied van het cohesiebeleid. De terugvordering zal plaatsvinden naar aanleiding van het onderzoek en de goedkeuring van de jaarrekeningen die de lidstaten tegen 15 februari 2019 indienen. Deze procedure voor de goedkeuring van de jaarrekeningen van de lidstaten is op het gebied van het cohesiebeleid geïntroduceerd voor de programmeringsperiode 2014-2020.

2.6.2.   
  Vorderingen op ruiltransacties

Vorderingen op ruiltransacties

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Langlopend | | |
| Andere vorderingen | 19 | 17 |
| | 19 | 17 |
| Kortlopend | | |
| Afnemers | 232 | 241 |
| Waardevermindering van vorderingen op afnemers | (143) | (141) |
| Uitgestelde lasten in verband met ruiltransacties | 243 | 259 |
| Overige | 1 704 | 331 |
| | 2 036 | 689 |
| Totaal | 2 055 | 707 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Langlopend

Langlopend

Andere vorderingen

Andere vorderingen

19

19

17

17

19

19

17

17

Kortlopend

Kortlopend

Afnemers

Afnemers

232

232

241

241

Waardevermindering van vorderingen op afnemers

Waardevermindering van vorderingen op afnemers

(143)

(143)

(141)

(141)

Uitgestelde lasten in verband met ruiltransacties

Uitgestelde lasten in verband met ruiltransacties

243

243

259

259

Overige

Overige

1 704

1 704

331

331

2 036

2 036

689

689

Totaal

Totaal

2 055

2 055

707

707

De vorderingen onder de rubriek „Overige“ omvatten 1,4 miljard EUR aan toegerekende baten uit vertragingsrente op eigen middelen, waarvan 1,3 miljard EUR betreffende de eerder in toelichting 2.6.1.1 vermelde zaken.

2.6.1.1

2.7.   VOORRADEN

VOORRADEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Wetenschappelijk materieel | 52 | 45 |
| Overige | 21 | 250 |
| Totaal | 73 | 295 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Wetenschappelijk materieel

Wetenschappelijk materieel

52

52

45

45

Overige

Overige

21

21

250

250

Totaal

Totaal

73

73

295

295

2.8.   GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN

GELDMIDDELEN EN KASEQUIVALENTEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Rekeningen bij schatkisten en centrale banken | | 12 932 | 20 078 |
| Rekeningen-courant | | 79 | 152 |
| Gelden ter goede rekening | | 5 | 5 |
| Transfers (geld in omloop) | | 0 | 0 |
| Bankrekeningen voor de begrotingsuitvoering | 2.8.1 | 13 017 | 20 236 |
| Geldmiddelen van financieringsinstrumenten | 2.8.2 | 2 377 | 1 608 |
| Geldmiddelen met betrekking tot geldboeten | 2.8.3 | 1 438 | 1 234 |
| Geldmiddelen met betrekking tot andere instellingen, agentschappen en organen | | 1 167 | 999 |
| Geldmiddelen van trustfondsen | | 114 | 34 |
| Totaal | | 18 113 | 24 111 |

(in miljoen EUR)

Toelichting

31.12.2018

31.12.2017

Rekeningen bij schatkisten en centrale banken

Rekeningen bij schatkisten en centrale banken

12 932

12 932

20 078

20 078

Rekeningen-courant

Rekeningen-courant

79

79

152

152

Gelden ter goede rekening

Gelden ter goede rekening

5

5

5

5

Transfers (geld in omloop)

Transfers (geld in omloop)

0

0

0

0

Bankrekeningen voor de begrotingsuitvoering

Bankrekeningen voor de begrotingsuitvoering

2.8.1

13 017

13 017

20 236

20 236

Geldmiddelen van financieringsinstrumenten

Geldmiddelen van financieringsinstrumenten

2.8.2

2 377

2 377

1 608

1 608

Geldmiddelen met betrekking tot geldboeten

Geldmiddelen met betrekking tot geldboeten

2.8.3

1 438

1 438

1 234

1 234

Geldmiddelen met betrekking tot andere instellingen, agentschappen en organen

Geldmiddelen met betrekking tot andere instellingen, agentschappen en organen

1 167

1 167

999

999

Geldmiddelen van trustfondsen

Geldmiddelen van trustfondsen

114

114

34

34

Totaal

Totaal

18 113

18 113

24 111

24 111

2.8.1.   
  Bankrekeningen voor de begrotingsuitvoering

Bankrekeningen voor de begrotingsuitvoering

Deze rubriek omvat de middelen van de Commissie op haar rekeningen in de lidstaten en de EVA-landen (bij de schatkist of de centrale bank), op zichtrekeningen bij commerciële banken, haar gelden ter goede rekening en kleine kassen. Het kassaldo per jaareinde 2018 is hoofdzakelijk te wijten aan de volgende factoren:

| — | Wat de eigen middelen betreft, bevat het kassaldo per jaareinde 0,75 miljard EUR door sommige lidstaten vooruitbetaald in verband met gewijzigde begroting nr. 6 van 2018. |
| --- | --- |

—

Wat de eigen middelen betreft, bevat het kassaldo per jaareinde 0,75 miljard EUR door sommige lidstaten vooruitbetaald in verband met gewijzigde begroting nr. 6 van 2018.

| — | Het kassaldo per jaareinde omvat ook 1,4 miljard EUR door de Commissie wegens inbreuk op de mededingingsregels opgelegde geldboeten, definitief geïnd in 2018 en nog niet in een gewijzigde begroting opgenomen. |
| --- | --- |

—

Het kassaldo per jaareinde omvat ook 1,4 miljard EUR door de Commissie wegens inbreuk op de mededingingsregels opgelegde geldboeten, definitief geïnd in 2018 en nog niet in een gewijzigde begroting opgenomen.

| — | Daarnaast omvat het kassaldo ook bestemmingsontvangsten en andere betalingskredieten ten belope van 7,4 miljard EUR. |
| --- | --- |

—

Daarnaast omvat het kassaldo ook bestemmingsontvangsten en andere betalingskredieten ten belope van 7,4 miljard EUR.

2.8.2.   
  Geldmiddelen van financieringsinstrumenten

Geldmiddelen van financieringsinstrumenten

De bedragen in deze rubriek betreffen voornamelijk kasequivalenten die namens de Commissie door fiduciaires worden beheerd voor de uitvoering van bepaalde programma’s met financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd, en geldmiddelen en kasequivalenten aangehouden in de garantiefondsen in verband met begrotingsgaranties (zie toelichting 2.4.1). De tot financieringsinstrumenten behorende geldmiddelen kunnen alleen worden gebruikt voor het betrokken programma.

2.4.1

2.8.3.   
  Geldmiddelen met betrekking tot geldboeten

Geldmiddelen met betrekking tot geldboeten

Dit zijn geldmiddelen die worden ontvangen uit door de Commissie opgelegde geldboeten in nog niet afgesloten zaken. Deze bedragen staan op speciaal daarvoor bestemde rekeningen die niet voor andere activiteiten worden gebruikt. Wanneer beroep is aangetekend of wanneer het niet bekend is of door de andere partij beroep zal worden aangetekend, wordt het onderliggende bedrag getoond als voorwaardelijke verplichting in toelichting 4.1.4.

4.1.4

Sinds 2010 worden alle voorlopig geïnde geldboeten door de Commissie beheerd in het BUFI-fonds en belegd in financiële instrumenten die als voor verkoop beschikbare activa worden ingedeeld (zie toelichting 2.4.1).

2.4.1

VERPLICHTINGEN

VERPLICHTINGEN

2.9.   PENSIOENEN EN ANDERE PERSONEELSBELONINGEN

PENSIOENEN EN ANDERE PERSONEELSBELONINGEN

Nettoverplichtingen voor personeelsbeloningen

Nettoverplichtingen voor personeelsbeloningen

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Pensioenregeling van de Europese ambtenaren | Andere pensioenstelsels | Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering | Totaal op 31.12.2018 | Totaal op  31.12.2017 |
| Verplichtingen uit hoofde van op vaste toezeggingen gebaseerde regelingen | 70 017 | 1 865 | 8 990 | 80 871 | 73 560 |
| Fondsbeleggingen | n.v.t. | (119) | (296) | (415) | (438) |
| Netto-verplichtingen | 70 017 | 1 746 | 8 694 | 80 456 | 73 122 |

(in miljoen EUR)

Pensioenregeling van de Europese ambtenaren

Andere pensioenstelsels

Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering

Totaal op 31.12.2018

Totaal op  31.12.2017

Verplichtingen uit hoofde van op vaste toezeggingen gebaseerde regelingen

Verplichtingen uit hoofde van op vaste toezeggingen gebaseerde regelingen

70 017

70 017

1 865

1 865

8 990

8 990

80 871

80 871

73 560

73 560

Fondsbeleggingen

Fondsbeleggingen

n.v.t.

n.v.t.

(119)

(119)

(296)

(296)

(415)

(415)

(438)

(438)

Netto-verplichtingen

Netto-verplichtingen

70 017

70 017

1 746

1 746

8 694

8 694

80 456

80 456

73 122

73 122

De toename van de totale verplichtingen voor personeelsbeloningen is vooral toe te schrijven aan de stijging van de nettoverplichtingen voor de pensioenregeling van de Europese ambtenaren. De rechten tijdens het jaar opgebouwd wegens dienstprestaties zijn groter dan de uitbetalingen. Daarenboven zijn er jaarlijkse rentelasten (actualisering van de verplichting) en actuariële verliezen uit ervaringsaanpassingen, waarvoor een aanzienlijk bedrag verband houdt met de in toelichting 2.9.1 vermelde verbetering.

2.9.1

2.9.1.   
  Pensioenregeling van de Europese ambtenaren

Pensioenregeling van de Europese ambtenaren

Deze verplichting uit hoofde van toegezegde pensioenrechten is de contante waarde van verwachte toekomstige betalingen die vereist zijn om de verplichting af te wikkelen die resulteert uit werknemersprestaties in de lopende periode en in voorgaande perioden. Omdat de regeling doorlopend is, worden alle uit hoofde ervan in een gegeven jaar te verrichten betalingen in de EU-jaarbegroting opgenomen.

Zoals artikel 83 van het ambtenarenstatuut bepaalt, komen de uitkeringen krachtens de pensioenregeling ten laste van de begroting van de EU. Er is voor deze regeling geen kapitaaldekking en de lidstaten waarborgen gezamenlijk de betaling. Op het basissalaris van actieve personeelsleden wordt een verplichte pensioenbijdrage ingehouden die momenteel 10,0 % bedraagt. Deze bijdragen worden behandeld als begrotingsontvangsten van het jaar en dragen bij aan de financiering van de EU-uitgaven in het algemeen (zie ook toelichting 3.6).

3.6

De verplichtingen van de pensioenregeling werden geëvalueerd op basis van het aantal personeelsleden en gepensioneerden op 31 december 2018 en de regels van het op die datum van toepassing zijnde statuut. Deze waardering werd uitgevoerd volgens de methodiek van IPSAS 39 (en daarom ook boekhoudregel EAR 12 van de EU). Zoals in de jaarrekening 2017 reeds werd vermeld, hebben de bevoegde diensten van de Commissie de werkzaamheden voortgezet om de gegevensverzamelingsmethoden te versterken en de veronderstellingen en berekeningsmethoden te verbeteren. Eén van de resultaten daarvan is een nauwkeurigere waardering van de verplichting voor de uitkeringen aan overlevende personen (d.w.z. wanneer het personeelslid overleden is) met gebruikmaking van de meest recente actuariële praktijk. Het effect van deze verbeterde methode op de verplichting voor 2018 is een stijging van 2,1 miljard EUR. Mocht deze methode in 2017 gebruikt zijn, dan zou de verplichting 2,3 miljard EUR hoger zijn uitgevallen dan bij de vorige methode.

2.9.2.   
  Andere pensioenstelsels

Andere pensioenstelsels

Dit betreft de verplichting opgenomen betreffende de pensioenverplichtingen voor de leden en gewezen leden van de Commissie, het Hof van Justitie (en het Gerecht van eerste aanleg), de Rekenkamer, de Raad, de Ombudsman, de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming en het Gerecht voor ambtenarenzaken van de Europese Unie. In deze rubriek is ook een verplichting opgenomen betreffende de pensioenen van bepaalde Parlementsleden.

2.9.3.   
  Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering

Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering

Niet alleen voor de pensioenstelsels, maar voor het gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering (GSZV) wordt een waardering gemaakt van de geraamde verplichting van de EU met betrekking tot de medische kosten van personeelsleden die niet meer in actieve dienst zijn (na aftrek van hun bijdragen). Zoals gezegd in toelichting 1.5.10, wordt voor de berekening van deze verplichting rekening gehouden met de volledige periode in actieve dienst, waarbij het gehele vergoedinsplan voor personeelsleden na uitdiensttreding (zowel de pensioenregeling als de ziektekostenverzekering) consequent in aanmerking wordt genomen. Gelet op het vereiste van zowel de EAR als de IPSAS om een getrouw beeld te geven van de economische realiteit van de onderliggende situatie, hebben wij de IPSAS 39 niet in engere zin geïnterpreteerd bij de toerekening van de vergoedingen aan de dienstperioden. De volledige toerekening van de kosten van het GSZV over een periode van tien jaar voor alle ambtenaren, in plaats van de periode van actieve dienst van het personeelslid, zou meebrengen dat de verplichting uit hoofde van toegezegde rechten per jaareinde 3 miljard EUR hoger uitvalt. Deze engere benadering zou evenwel, zoals eerder aangegeven, niet sporen met het kwalitatieve kenmerk van een getrouw beeld en bijgevolg niet worden geacht betrouwbare informatie te verstrekken zoals voorgeschreven door EAR 1 en het IPSAS Conceptual Framework. Deze raming is heel erg afhankelijk van de ontwikkeling van de administratieve status van het huidige personeel (in het bijzonder het aantal personeelsleden met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd dat in de toekomst vaste ambtenaar zou worden).

1.5.10

Mutatie in contante waarde van de brutoverplichting personeelsbeloningen

Mutatie in contante waarde van de brutoverplichting personeelsbeloningen

De contante waarde van de brutoverplichting uit hoofde van toegezegde rechten is de verdisconteerde waarde van verwachte toekomstige betalingen die vereist zijn om de verplichting af te wikkelen die resulteert uit werknemersprestaties in de lopende periode en in voorgaande perioden.

De mutatie voor het lopende jaar van de brutoverplichting uit hoofde van toegezegde rechten is als volgt:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Pensioenregeling van de Europese ambtenaren | Andere pensioenstelsels | Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering | Totaal |
| Actuele waarde op 31.12.2017 | 63 951 | 1 854 | 7 756 | 73 560 |
| Opgenomen in de staat van de financiële resultaten | | | | |
| Aan het dienstjaar toegerekende kosten | 2 716 | 87 | 270 | 3 074 |
| Rentekosten | 1 215 | 32 | 155 | 1 402 |
| Opgenomen onder de nettoactiva | | | | |
| Herwaarderingen in de verplichtingen personeelsbeloningen | | | | |
| Actuariële (winsten)/verliezen uit ervaringsaanpassingen | 3 380 | (15) | 4 | 3 369 |
| Actuariële (winsten)/verliezen i.v.m. demografische veronderstellingen | — | 1 | — | 1 |
| Actuariële (winsten)/verliezen i.v.m. financiële veronderstellingen | 251 | (36) | 901 | 1 115 |
| Overige | | | | |
| Betaalde uitkeringen | (1 496 ) | (58) | (96) | (1 650 ) |
| Actuele waarde op 31.12.2018 | 70 017 | 1 865 | 8 990 | 80 872 |

(in miljoen EUR)

Pensioenregeling van de Europese ambtenaren

Andere pensioenstelsels

Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering

Totaal

Actuele waarde op 31.12.2017

Actuele waarde op 31.12.2017

63 951

63 951

1 854

1 854

7 756

7 756

73 560

73 560

Opgenomen in de staat van de financiële resultaten

Opgenomen in de staat van de financiële resultaten

Aan het dienstjaar toegerekende kosten

Aan het dienstjaar toegerekende kosten

2 716

2 716

87

87

270

270

3 074

3 074

Rentekosten

Rentekosten

1 215

1 215

32

32

155

155

1 402

1 402

Opgenomen onder de nettoactiva

Opgenomen onder de nettoactiva

Herwaarderingen in de verplichtingen personeelsbeloningen

Herwaarderingen in de verplichtingen personeelsbeloningen

Actuariële (winsten)/verliezen uit ervaringsaanpassingen

Actuariële (winsten)/verliezen uit ervaringsaanpassingen

3 380

3 380

(15)

(15)

4

4

3 369

3 369

Actuariële (winsten)/verliezen i.v.m. demografische veronderstellingen

Actuariële (winsten)/verliezen i.v.m. demografische veronderstellingen

—

1

1

—

1

1

Actuariële (winsten)/verliezen i.v.m. financiële veronderstellingen

Actuariële (winsten)/verliezen i.v.m. financiële veronderstellingen

251

251

(36)

(36)

901

901

1 115

1 115

Overige

Overige

Betaalde uitkeringen

Betaalde uitkeringen

(1 496 )

(1 496 )

(58)

(58)

(96)

(96)

(1 650 )

(1 650 )

Actuele waarde op 31.12.2018

Actuele waarde op 31.12.2018

70 017

70 017

1 865

1 865

8 990

8 990

80 872

80 872

De aan het dienstjaar toegerekende kosten vertegenwoordigen de toename van de contante waarde van de verplichting uit hoofde van toegezegde rechten van de huidige leden in de lopende periode.

Rentekosten verwijst naar de toename tijdens de verslagperiode van de contante waarde van de verplichting uit hoofde van toegezegde rechten omdat de vergoedingen één periode dichter bij de afwikkeling liggen.

Actuariële winsten en verliezen uit ervaringsaanpassingen betreffen de gevolgen van verschillen tussen de voorgaande actuariële veronderstellingen voor 2018 en wat er daadwerkelijk heeft plaatsgevonden in 2018. In dit bedrag is de verbetering waarvan sprake in toelichting 2.9.1 opgenomen.

2.9.1

Actuariële winsten en verliezen in verband met de actuariële veronderstellingen (demografische en financiële zoals disconteringsvoeten en verwachte loonsverhogingen) doen zich voor wanneer de veronderstellingen worden geactualiseerd ter weerspiegeling van veranderingen in de onderliggende omstandigheden.

Uitkeringen (bv. pensioenen of vergoeding van medische kosten) vinden plaats gedurende het jaar volgens de regels van het stelsel. Deze betaalde uitkeringen leiden tot een afname van de verplichting uit hoofde van toegezegde rechten.

Fondsbeleggingen

Fondsbeleggingen

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Andere pensioenstelsels | Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering | Totaal |
| Actuele waarde op 31.12.2017 | 137 | 301 | 438 |
| Nettomutatie van fondsbeleggingen | (18) | (5) | (23) |
| Actuele waarde op 31.12.2018 | 119 | 296 | 415 |

(in miljoen EUR)

Andere pensioenstelsels

Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering

Totaal

Actuele waarde op 31.12.2017

Actuele waarde op 31.12.2017

137

137

301

301

438

438

Nettomutatie van fondsbeleggingen

Nettomutatie van fondsbeleggingen

(18)

(18)

(5)

(5)

(23)

(23)

Actuele waarde op 31.12.2018

Actuele waarde op 31.12.2018

119

119

296

296

415

415

Actuariële veronderstellingen — personeelsbeloningen

Actuariële veronderstellingen — personeelsbeloningen

De belangrijkste actuariële veronderstellingen die zijn gebruikt bij de waardering van de twee belangrijkste regelingen van de EU, worden in de tabel hierna weergegeven:

| | Pensioenregeling van de Europese ambtenaren | Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering |
| --- | --- | --- |
| 2018 | | |
| Nominale disconteringsvoet | 1,9 % | 2,0 % |
| Verwacht inflatiepercentage | 1,4 % | 1,5 % |
| Reële disconteringsvoet | 0,5 % | 0,5 % |
| Verwacht percentage van loonsverhogingen | 1,9 % | 1,8 % |
| Trend van de medische kosten | n.v.t. | 3,0 % |
| Pensioengerechtigde leeftijd | 63/64/66 | 63/64/66 |
| 2017 | | |
| Nominale disconteringsvoet | 1,9 % | 2,0 % |
| Verwacht inflatiepercentage | 1,5 % | 1,6 % |
| Reële disconteringsvoet | 0,4 % | 0,4 % |
| Verwacht percentage van loonsverhogingen | 1,8 % | 1,7 % |
| Trend van de medische kosten | n.v.t. | 3,0 % |
| Pensioengerechtigde leeftijd | 63/64/66 | 63/64/66 |

Pensioenregeling van de Europese ambtenaren

Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering

2018

2018

Nominale disconteringsvoet

Nominale disconteringsvoet

1,9 %

1,9 %

2,0 %

2,0 %

Verwacht inflatiepercentage

Verwacht inflatiepercentage

1,4 %

1,4 %

1,5 %

1,5 %

Reële disconteringsvoet

Reële disconteringsvoet

0,5 %

0,5 %

0,5 %

0,5 %

Verwacht percentage van loonsverhogingen

Verwacht percentage van loonsverhogingen

1,9 %

1,9 %

1,8 %

1,8 %

Trend van de medische kosten

Trend van de medische kosten

n.v.t.

n.v.t.

3,0 %

3,0 %

Pensioengerechtigde leeftijd

Pensioengerechtigde leeftijd

63/64/66

63/64/66

63/64/66

63/64/66

2017

2017

Nominale disconteringsvoet

Nominale disconteringsvoet

1,9 %

1,9 %

2,0 %

2,0 %

Verwacht inflatiepercentage

Verwacht inflatiepercentage

1,5 %

1,5 %

1,6 %

1,6 %

Reële disconteringsvoet

Reële disconteringsvoet

0,4 %

0,4 %

0,4 %

0,4 %

Verwacht percentage van loonsverhogingen

Verwacht percentage van loonsverhogingen

1,8 %

1,8 %

1,7 %

1,7 %

Trend van de medische kosten

Trend van de medische kosten

n.v.t.

n.v.t.

3,0 %

3,0 %

Pensioengerechtigde leeftijd

Pensioengerechtigde leeftijd

63/64/66

63/64/66

63/64/66

63/64/66

Sterftecijfers voor 2017 en 2018 gebaseerd op de EU Civil Servants Life Table — EULT 2018.

De nominale disconteringsvoet wordt bepaald aan de hand van de waarde van de nulcouponobligaties in euro (met een looptijd van 20 jaar, in december 2018, voor het pensioenstelsel van de Europese ambtenaren en een looptijd van 25 jaar voor het gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering). De inflatie is de verwachte inflatie in de overeenkomstige periode. Zij moet empirisch worden vastgesteld, gebaseerd op de voorspelde waarde zoals deze tot uiting komt in aan een index gekoppelde obligaties op de Europese financiële markten. De reële disconteringsvoet wordt berekend aan de hand van de nominale disconteringsvoet en het verwachte inflatiepercentage op lange termijn.

Gevoeligheidsanalyse

Gevoeligheidsanalyse

De gevoeligheidsanalyse berust op simulaties waarbij — ceteris paribus — de waarde van de betrokken veronderstellingen wordt gewijzigd en wordt bekeken hoe het model reageert.

Gevoeligheid van het Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering

Gevoeligheid van het Gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering

Een verandering van tien basispunten in de veronderstelde procentuele ontwikkeling van de kosten voor medische verzorging zou het volgende effect hebben:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| | Stijging 0,1% | Daling 0,1% | Stijging 0,1% | Daling 0,1% |
| Het totaal van de componenten „“„“aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten en rentekosten van de nettoperiodekosten voor medische verzorging na uitdiensttreding | 12 | (12) | 11 | (11) |
| Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten | 253 | 0(246) | 220 | (213) |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Stijging 0,1%

Daling 0,1%

Stijging 0,1%

Daling 0,1%

Het totaal van de componenten „“„“aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten en rentekosten van de nettoperiodekosten voor medische verzorging na uitdiensttreding

Het totaal van de componenten „“„“aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten en rentekosten van de nettoperiodekosten voor medische verzorging na uitdiensttreding

12

12

(12)

(12)

11

11

(11)

(11)

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

253

253

0(246)

0(246)

220

220

(213)

(213)

Een verandering van tien basispunten (0,1 %) in de veronderstelde disconteringsvoet zou het volgende effect hebben:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| | Stijging 0,1% | Daling 0,1% | Stijging 0,1% | Daling 0,1% |
| Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten | (219) | 226 | (188) | 194 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Stijging 0,1%

Daling 0,1%

Stijging 0,1%

Daling 0,1%

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

(219)

(219)

226

226

(188)

(188)

194

194

Een verandering van tien basispunten (0,1 %) in de verwachte loonsverhogingen zou het volgende effect hebben:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| | Stijging 0,1% | Daling 0,1% | Stijging 0,1% | Daling 0,1% |
| Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten | (26) | 25 | (25) | 24 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Stijging 0,1%

Daling 0,1%

Stijging 0,1%

Daling 0,1%

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

(26)

(26)

25

25

(25)

(25)

24

24

Een verandering van één jaar in de veronderstelde pensioenleeftijd zou het volgende effect hebben:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| | Verhoging met één jaar | Verlaging met één jaar | Verhoging met één jaar | Verlaging met één jaar |
| Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten | (91) | 54 | (82) | 44 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Verhoging met één jaar

Verlaging met één jaar

Verhoging met één jaar

Verlaging met één jaar

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

(91)

(91)

54

54

(82)

(82)

44

44

Gevoeligheid van de pensioenregeling van de Europese ambtenaren

Gevoeligheid van de pensioenregeling van de Europese ambtenaren

Een verandering van tien basispunten (0,1 %) in de veronderstelde disconteringsvoet zou het volgende effect hebben:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| | Stijging 0,1% | Daling 0,1% | Stijging 0,1% | Daling 0,1% |
| Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten | (1 434 ) | 1 478 | (1 281 ) | 1 319 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Stijging 0,1%

Daling 0,1%

Stijging 0,1%

Daling 0,1%

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

(1 434 )

(1 434 )

1 478

1 478

(1 281 )

(1 281 )

1 319

1 319

Een verandering van tien basispunten (0,1 %) in de verwachte loonsverhogingen zou het volgende effect hebben:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| | Stijging 0,1% | Daling 0,1% | Stijging 0,1% | Daling 0,1% |
| Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten | 1 427 | (1 388 ) | 1 313 | (1 192 ) |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Stijging 0,1%

Daling 0,1%

Stijging 0,1%

Daling 0,1%

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

1 427

1 427

(1 388 )

(1 388 )

1 313

1 313

(1 192 )

(1 192 )

Een verandering van één jaar in de veronderstelde pensioenleeftijd zou het volgende effect hebben:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| | Verhoging met één jaar | Verlaging met één jaar | Verhoging met één jaar | Verlaging met één jaar |
| Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten | (573) | 645 | (496) | 639 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Verhoging met één jaar

Verlaging met één jaar

Verhoging met één jaar

Verlaging met één jaar

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

Verplichtingen uit hoofde van toegezegde rechten

(573)

(573)

645

645

(496)

(496)

639

639

2.10.   VOORZIENINGEN

VOORZIENINGEN

| miljoen EUR |
| --- |
| | Bedrag per 31.12.2017 | Aanvullende voorzieningen | Teruggeboekte ongebruikte bedragen | Gebruikte bedragen | Overdrachten tussen categorieën van activa | Wijziging in raming | Bedrag per 31.12.2018 |
| Rechtszaken: | | | | | | | |
| Landbouw | 49 | 270 | (2) | (47) | — | — | 270 |
| Cohesie | 20 | — | (20) | — | — | — | (0) |
| Overige | 120 | 3 | (19) | (2) | — | (1) | 100 |
| Ontmanteling kerninstallaties | 1 934 | — | — | (34) | — | 32 | 1 933 |
| Financiële voorzieningen | 1 115 | 590 | (7) | (149) | — | 2 | 1 551 |
| Geldboeten | 27 | — | (27) | — | — | — | — |
| Overige | 272 | 38 | (38) | (18) | — | 24 | 278 |
| Totaal | 3 538 | 901 | (115) | (249) | — | 57 | 4 132 |
| Langlopend | 2 880 | 704 | (38) | (52) | (272) | 59 | 3 281 |
| Kortlopend | 659 | 197 | (77) | (197) | 272 | (2) | 852 |

miljoen EUR

Bedrag per 31.12.2017

Aanvullende voorzieningen

Teruggeboekte ongebruikte bedragen

Gebruikte bedragen

Overdrachten tussen categorieën van activa

Wijziging in raming

Bedrag per 31.12.2018

Rechtszaken:

Rechtszaken:

Landbouw

Landbouw

49

49

270

(2)

(2)

(47)

(47)

—

—

270

270

Cohesie

Cohesie

20

20

—

(20)

(20)

—

—

—

(0)

(0)

Overige

Overige

120

120

3

(19)

(19)

(2)

(2)

—

(1)

(1)

100

100

Ontmanteling kerninstallaties

Ontmanteling kerninstallaties

1 934

1 934

—

—

(34)

(34)

—

32

32

1 933

1 933

Financiële voorzieningen

Financiële voorzieningen

1 115

1 115

590

(7)

(7)

(149)

(149)

—

2

2

1 551

1 551

Geldboeten

Geldboeten

27

27

—

(27)

(27)

—

—

—

—

Overige

Overige

272

272

38

38

(38)

(38)

(18)

(18)

—

24

24

278

278

Totaal

Totaal

3 538

3 538

901

901

(115)

(115)

(249)

(249)

—

57

57

4 132

4 132

Langlopend

Langlopend

2 880

2 880

704

704

(38)

(38)

(52)

(52)

(272)

(272)

59

59

3 281

3 281

Kortlopend

Kortlopend

659

659

197

197

(77)

(77)

(197)

(197)

272

272

(2)

(2)

852

852

Voorzieningen zijn betrouwbaar geraamde bedragen die voortvloeien uit gebeurtenissen in het verleden en die waarschijnlijk in de toekomst uit de EU-begroting zullen moeten worden betaald.

Rechtszaken

Rechtszaken

Dit is de raming van de bedragen die waarschijnlijk aan het einde van het jaar moeten worden betaald in verband met een aantal lopende rechtszaken.

Ontmanteling kerninstallaties

Ontmanteling kerninstallaties

In 2017 is het uitgangspunt voor de voorziening geactualiseerd in de bijgewerkte JRC-strategie inzake ontmanteling en afvalbeheer („D&WMP — Updated in 2017“). De herziening van de strategie, alsmede van de budgettaire en personele behoeften, is uitgevoerd in samenwerking met de onafhankelijke D&WMP-groep van deskundigen. Het is de best beschikbare raming van de budgettaire en personele behoeften voor de voltooiing van de ontmanteling van de JRC-sites van Ispra, Geel, Karlsruhe en Petten.

In overeenstemming met de boekhoudregels van de EU is deze voorziening voor inflatie geïndexeerd en vervolgens omgerekend naar de netto contante waarde ervan (met behulp van de swapcurve van de euro). Op 31 december 2018 resulteerde dat in een voorziening van 1 933 miljoen EUR, gesplitst in het bedrag dat naar verwachting in 2018 zal worden betaald (31 miljoen EUR) en het bedrag dat daarna zal worden betaald (1 902 miljoen EUR).

Er zij op gewezen dat belangrijke onzekere factoren die inherent zijn aan de langetermijnplanning van de ontmanteling van kerninstallaties een effect kunnen hebben op deze raming, die in de toekomst aanzienlijk zou kunnen toenemen. De belangrijkste bronnen van onzekerheid betreffen de eindtoestand van de ontmantelde site, de nucleaire materialen, de aspecten afvalbeheer en verwijdering, de onvolledigheid van de nationale regelgevingskaders, de complexe en tijdrovende vergunningsprocedures en de toekomstige ontwikkeling van de markt voor ontmanteling van nucleaire installaties.

Financiële voorzieningen

Financiële voorzieningen

Dit zijn voornamelijk voorzieningen voor de geraamde verliezen die zullen worden opgelopen in verband met de voor diverse financieringsinstrumenten verstrekte garanties, waarbij de met de uitvoering belaste entiteiten bevoegd zijn om in eigen naam, maar namens en voor rekening van de EU, garanties te verstrekken. Het financiële risico van de EU in verband met de garanties is begrensd en worden geleidelijk voorzieningen aangelegd om toekomstige garantieclaims af te dekken. Deze post omvat ook voorzieningen voor uitstaande leningen die door de EIB aan Syrië zijn verstrekt conform haar mandaat voor externe leningen en die bijgevolg gewaarborgd zijn door de EU via het Garantiefonds voor extern optreden. Langlopende financiële voorzieningen worden omgerekend naar hun netto contante waarde.

De toename van de financiële voorzieningen houdt verband met de toename van het volume gegarandeerde verrichtingen in het kader van financieringsinstrumenten van H2020 en Cosme.

2.11.   FINANCIELE VERPLICHTINGEN

FINANCIELE VERPLICHTINGEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Langlopende financiële verplichtingen | | | |
| Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs | 2.11.1 | 53 281 | 50 061 |
| Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort | 2.11.2 | 7 | 2 |
| | | 53 289 | 50 063 |
| Kortlopende financiële verplichtingen | | | |
| Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs | 2.11.1 | 2 602 | 6 850 |
| Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort | 2.11.2 | 15 | — |
| | | 2 617 | 6 850 |
| Totaal | | 55 906 | 56 913 |

(in miljoen EUR)

Toelichting

31.12.2018

31.12.2017

Langlopende financiële verplichtingen

Langlopende financiële verplichtingen

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

2.11.1

2.11.1

53 281

53 281

50 061

50 061

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort

2.11.2

2.11.2

7

7

2

2

53 289

53 289

50 063

50 063

Kortlopende financiële verplichtingen

Kortlopende financiële verplichtingen

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

2.11.1

2.11.1

2 602

2 602

6 850

6 850

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort

2.11.2

2.11.2

15

15

—

2 617

2 617

6 850

6 850

Totaal

Totaal

55 906

55 906

56 913

56 913

2.11.1.   
  Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Opgenomen leningen voor financiële bijstand | 2.11.1.1 | 53 872 | 54 841 |
| Andere financiële verplichtingen | 2.11.1.2 | 2 012 | 2 070 |
| Totaal | | 55 884 | 56 911 |
| Langlopend | | 53 281 | 50 061 |
| Kortlopend | | 2 602 | 6 850 |

(in miljoen EUR)

Toelichting

31.12.2018

31.12.2017

Opgenomen leningen voor financiële bijstand

Opgenomen leningen voor financiële bijstand

2.11.1.1

2.11.1.1

53 872

53 872

54 841

54 841

Andere financiële verplichtingen

Andere financiële verplichtingen

2.11.1.2

2.11.1.2

2 012

2 012

2 070

2 070

Totaal

Totaal

55 884

55 884

56 911

56 911

Langlopend

Langlopend

53 281

53 281

50 061

50 061

Kortlopend

Kortlopend

2 602

2 602

6 850

6 850

2.11.1.1.   Opgenomen leningen voor financiële bijstand

Opgenomen leningen voor financiële bijstand

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | EFSM | BB | MFB | Euratom | EGKS in liquidatie | Totaal |
| Totaal op 31.12.2017 | 47 456 | 3 114 | 3 924 | 250 | 97 | 54 841 |
| Nieuwe opgenomen leningen | 4 500 | — | 515 | 50 | — | 5 065 |
| Aflossingen | (4 500 ) | (1 350 ) | (56) | (46) | — | (5 952 ) |
| Wisselkoersverschillen | — | — | — | (0) | (1) | (1) |
| Veranderingen in boekwaarden | (56) | (30) | 5 | 0 | 0 | (82) |
| Totaal op 31.12.2018 | 47 400 | 1 734 | 4 388 | 254 | 97 | 53 872 |
| Langlopend | 46 800 | 200 | 4 309 | 213 | — | 51 521 |
| Kortlopend | 600 | 1 534 | 79 | 41 | 97 | 2 350 |

(in miljoen EUR)

EFSM

BB

MFB

Euratom

EGKS in liquidatie

Totaal

Totaal op 31.12.2017

Totaal op 31.12.2017

47 456

47 456

3 114

3 114

3 924

3 924

250

250

97

97

54 841

54 841

Nieuwe opgenomen leningen

Nieuwe opgenomen leningen

4 500

4 500

—

515

515

50

50

—

5 065

5 065

Aflossingen

Aflossingen

(4 500 )

(4 500 )

(1 350 )

(1 350 )

(56)

(56)

(46)

(46)

—

(5 952 )

(5 952 )

Wisselkoersverschillen

Wisselkoersverschillen

—

—

—

(0)

(0)

(1)

(1)

(1)

(1)

Veranderingen in boekwaarden

Veranderingen in boekwaarden

(56)

(56)

(30)

(30)

5

5

0

0

0

0

(82)

(82)

Totaal op 31.12.2018

Totaal op 31.12.2018

47 400

47 400

1 734

1 734

4 388

4 388

254

254

97

97

53 872

53 872

Langlopend

Langlopend

46 800

46 800

200

200

4 309

4 309

213

213

—

51 521

51 521

Kortlopend

Kortlopend

600

600

1 534

1 534

79

79

41

41

97

97

2 350

2 350

De leningen omvatten voornamelijk de in een waardepapier belichaamde schulden, die 53 725 miljoen EUR belopen (2017: 54 674 miljoen EUR). De veranderingen in boekwaarde stemmen overeen met de veranderingen in de vervallen rente.

Afgezien van de EGKS in liquidatie, wordt de terugbetaling van de leningen in laatste instantie gegarandeerd door de EU-begroting (zie toelichting 4.1.2), en bij uitbreiding door elke lidstaat.

4.1.2

Effectieve rentevoeten leningen (uitgedrukt als een rente-interval)

Effectieve rentevoeten leningen (uitgedrukt als een rente-interval)

| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| --- | --- | --- |
| Macrofinanciële bijstand (MFB) | 0 %-3,82 % | 0 %-4,54 % |
| Euratom | 0 %-5,68 % | 0 %-5,68 % |
| Betalingsbalans | 2,88 %-3,38 % | 2,88 %-3,38 % |
| Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM) | 0,50 %-3,75 % | 0,62 %-3,75 % |
| EGKS in liquidatie | 6,91 %-8,97 % | 6,91 %-8,97 % |

31.12.2018

31.12.2017

Macrofinanciële bijstand (MFB)

Macrofinanciële bijstand (MFB)

0 %-3,82 %

0 %-3,82 %

0 %-4,54 %

0 %-4,54 %

Euratom

Euratom

0 %-5,68 %

0 %-5,68 %

0 %-5,68 %

0 %-5,68 %

Betalingsbalans

Betalingsbalans

2,88 %-3,38 %

2,88 %-3,38 %

2,88 %-3,38 %

2,88 %-3,38 %

Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM)

Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM)

0,50 %-3,75 %

0,50 %-3,75 %

0,62 %-3,75 %

0,62 %-3,75 %

EGKS in liquidatie

EGKS in liquidatie

6,91 %-8,97 %

6,91 %-8,97 %

6,91 %-8,97 %

6,91 %-8,97 %

2.11.1.2.   Andere financiële verplichtingen

Andere financiële verplichtingen

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Langlopend | | |
| Financiëleleaseschulden | 1 331 | 1 456 |
| Gebouwen betaald in termijnen | 314 | 305 |
| Overige | 115 | 159 |
| | 1 760 | 1 920 |
| Kortlopend | | |
| Financiëleleaseschulden | 93 | 89 |
| Gebouwen betaald in termijnen | 29 | 24 |
| Terug te betalen geldboeten | 125 | 13 |
| Overige | 5 | 24 |
| | 252 | 150 |
| Totaal | 2 012 | 2 070 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Langlopend

Langlopend

Financiëleleaseschulden

Financiëleleaseschulden

1 331

1 331

1 456

1 456

Gebouwen betaald in termijnen

Gebouwen betaald in termijnen

314

314

305

305

Overige

Overige

115

115

159

159

1 760

1 760

1 920

1 920

Kortlopend

Kortlopend

Financiëleleaseschulden

Financiëleleaseschulden

93

93

89

89

Gebouwen betaald in termijnen

Gebouwen betaald in termijnen

29

29

24

24

Terug te betalen geldboeten

Terug te betalen geldboeten

125

125

13

13

Overige

Overige

5

5

24

24

252

252

150

150

Totaal

Totaal

2 012

2 012

2 070

2 070

Financiëleleaseschulden

Financiëleleaseschulden

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Omschrijving | In de toekomst te betalen bedragen |
| < 1 jaar | 15 jaar | > 5 jaar | Totaal verplichtingen |
| Terreinen en gebouwen | 86 | 428 | 893 | 1 407 |
| Overige vaste activa | 7 | 10 | — | 17 |
| Totaal op 31.12.2018 | 93 | 438 | 893 | 1 424 |
| Rentebestanddeel | 60 | 216 | 196 | 472 |
| Totale toekomstige minimale leasebetalingen op 31.12.2018 | 153 | 654 | 1 089 | 1 896 |
| Totale toekomstige minimale leasebetalingen op 31.12.2017 | 158 | 682 | 1 271 | 2 111 |

(in miljoen EUR)

Omschrijving

In de toekomst te betalen bedragen

< 1 jaar

15 jaar

> 5 jaar

Totaal verplichtingen

Terreinen en gebouwen

Terreinen en gebouwen

86

86

428

428

893

893

1 407

1 407

Overige vaste activa

Overige vaste activa

7

7

10

10

—

17

17

Totaal op 31.12.2018

Totaal op 31.12.2018

93

93

438

438

893

893

1 424

1 424

Rentebestanddeel

Rentebestanddeel

60

60

216

216

196

196

472

472

Totale toekomstige minimale leasebetalingen op 31.12.2018

Totale toekomstige minimale leasebetalingen op 31.12.2018

153

153

654

654

1 089

1 089

1 896

1 896

Totale toekomstige minimale leasebetalingen op 31.12.2017

Totale toekomstige minimale leasebetalingen op 31.12.2017

158

158

682

682

1 271

1 271

2 111

2 111

De bovenstaande bedragen voor leasing en gebouwen zijn te financieren uit toekomstige begrotingen.

2.11.2.   
  Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Soort derivaat | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Notionele waarde | Reële waarde | Notionele waarde | Reële waarde |
| Garantie op de aandelenportefeuille | 536 | 20 | — | — |
| FX-optie (put spread) | 11 | 2 | 9 | 2 |
| Totaal | 546 | 22 | 9 | 2 |
| Langlopend | 82 | 7 | 9 | 2 |
| Kortlopend | 464 | 15 | — | — |

(in miljoen EUR)

Soort derivaat

31.12.2018

31.12.2017

Notionele waarde

Reële waarde

Notionele waarde

Reële waarde

Garantie op de aandelenportefeuille

Garantie op de aandelenportefeuille

536

536

20

20

—

—

FX-optie (put spread)

FX-optie (put spread)

11

11

2

2

9

9

2

2

Totaal

Totaal

546

546

22

22

9

9

2

2

Langlopend

Langlopend

82

82

7

7

9

9

2

2

Kortlopend

Kortlopend

464

464

15

15

—

—

Garantie op de aandelenportefeuille

Garantie op de aandelenportefeuille

Garanties op de aandelenportefeuille zijn ingedeeld als financiële verplichting tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort omdat zij niet aan de definitie van financiële verplichting in verband met een garantie voldoen (zie toelichting 1.5.12). Op 31 december 2018 betreft deze post een garantie die de EU voor financieringsinstrumenten onder H2020 (zie toelichting 2.4.1) heeft afgegeven aan de EIB-groep voor portefeuilles eigenvermogensverrichtingen. De financiële verplichting voor de EU is gewaardeerd op basis van de waarde van de onderliggende investeringen.

1.5.12

2.4.1

Valutaoptie

Valutaoptie

Per 31 december 2018 heeft de EU een afgeleid financieel instrument (een valutaoptie van het type „put spread“) waarmee het zich indekt tegen devaluatie van de vreemde munt (UHA) in verband met leningen verstrekt door financiële instellingen aan kmo’s in Oekraïne om hun toegang tot financiering te verbeteren en de kredietvoorwaarden in Oekraïne aantrekkelijker te maken. Overeenkomstig het contract geeft de EU voor elke in aanmerking komende lening haar partners een call-optie tot maximaal 30 % voor een EU-bijdrage in geval van een devaluatie van de UHA tegenover de euro.

Reëlewaardehiërarchie van financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde

Reëlewaardehiërarchie van financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Niveau 1: prijsnoteringen op actieve markten | — | — |
| Niveau 2: waarneembare input, anders dan prijsnoteringen | 2 | 2 |
| Niveau 3: waarderingstechnieken met niet op waarneembare marktgegevens gebaseerde input | 20 | — |
| Totaal | 22 | 2 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Niveau 1: prijsnoteringen op actieve markten

Niveau 1: prijsnoteringen op actieve markten

—

—

Niveau 2: waarneembare input, anders dan prijsnoteringen

Niveau 2: waarneembare input, anders dan prijsnoteringen

2

2

2

2

Niveau 3: waarderingstechnieken met niet op waarneembare marktgegevens gebaseerde input

Niveau 3: waarderingstechnieken met niet op waarneembare marktgegevens gebaseerde input

20

20

—

Totaal

Totaal

22

22

2

2

2.11.3.   
  Financiële verplichtingen in verband met garanties

Financiële verplichtingen in verband met garanties

De EFSI-garantie op de schuldportefeuille verstrekt door de EIB voor het innovatie- en infrastructuurgedeelte (IIW) van het EFSI, is opgenomen als financiële verplichting in verband met garanties. Op 31 december 2018 bedraagt deze verplichting voor het EFSI nul, aangezien de uit hoofde van de garantie te ontvangen inkomsten groter zijn dan de verwachte verliezen (zie toelichting 4.1.1).

4.1.1

2.12.   CREDITEUREN

CREDITEUREN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Brutobedrag | Aanpassingen | Nettobedrag op 31.12.2018 | Brutobedrag | Aanpassingen | Nettobedrag op 31.12.2017 |
| Kosten-declaraties & facturen ontvangen van: | | | | | | |
| Lidstaten | | | | | | |
| Elfpo en andere instrumenten voor plattelandsontwikkeling | 247 | — | 247 | 481 | — | 481 |
| EFRO & CF | 10 761 | (1 724 ) | 9 037 | 12 602 | (883) | 11 719 |
| ESF | 5 195 | (496) | 4 699 | 4 183 | (264) | 3 919 |
| Overige | 632 | (75) | 557 | 746 | (280) | 466 |
| Particuliere ondernemingen en publiekrechtelijke entiteiten | 1 461 | (179) | 1 282 | 1 563 | (144) | 1 419 |
| Totaal aan ontvangen kosten-declaraties en facturen | 18 296 | (2 475 ) | 15 821 | 19 574 | (1 571 ) | 18 004 |
| ELGF | 14 772 | n.v.t. | 14 772 | 11 534 | n.v.t. | 11 534 |
| Schulden uit eigen middelen | 769 | n.v.t. | 769 | 8 836 | n.v.t. | 8 836 |
| Diverse crediteuren | 570 | n.v.t. | 570 | 341 | n.v.t. | 341 |
| Overige | 294 | n.v.t. | 294 | 333 | n.v.t. | 333 |
| Totaal | 34 701 | (2 475 ) | 32 227 | 40 618 | (1 571 ) | 39 048 |

(in miljoen EUR)

Brutobedrag

Aanpassingen

Nettobedrag op 31.12.2018

Brutobedrag

Aanpassingen

Nettobedrag op 31.12.2017

Kosten-declaraties & facturen ontvangen van:

Kosten-declaraties & facturen ontvangen van:

Lidstaten

Lidstaten

Elfpo en andere instrumenten voor plattelandsontwikkeling

Elfpo en andere instrumenten voor plattelandsontwikkeling

247

247

—

247

247

481

481

—

481

481

EFRO & CF

EFRO & CF

10 761

10 761

(1 724 )

(1 724 )

9 037

9 037

12 602

12 602

(883)

(883)

11 719

11 719

ESF

ESF

5 195

5 195

(496)

(496)

4 699

4 699

4 183

4 183

(264)

(264)

3 919

3 919

Overige

Overige

632

632

(75)

(75)

557

557

746

746

(280)

(280)

466

466

Particuliere ondernemingen en publiekrechtelijke entiteiten

Particuliere ondernemingen en publiekrechtelijke entiteiten

1 461

1 461

(179)

(179)

1 282

1 282

1 563

1 563

(144)

(144)

1 419

1 419

Totaal aan ontvangen kosten-declaraties en facturen

Totaal aan ontvangen kosten-declaraties en facturen

18 296

18 296

(2 475 )

(2 475 )

15 821

15 821

19 574

19 574

(1 571 )

(1 571 )

18 004

18 004

ELGF

ELGF

14 772

14 772

n.v.t.

n.v.t.

14 772

14 772

11 534

11 534

n.v.t.

n.v.t.

11 534

11 534

Schulden uit eigen middelen

Schulden uit eigen middelen

769

769

n.v.t.

n.v.t.

769

769

8 836

8 836

n.v.t.

n.v.t.

8 836

8 836

Diverse crediteuren

Diverse crediteuren

570

570

n.v.t.

n.v.t.

570

570

341

341

n.v.t.

n.v.t.

341

341

Overige

Overige

294

294

n.v.t.

n.v.t.

294

294

333

333

n.v.t.

n.v.t.

333

333

Totaal

Totaal

34 701

34 701

(2 475 )

(2 475 )

32 227

32 227

40 618

40 618

(1 571 )

(1 571 )

39 048

39 048

De post Crediteuren omvat per jaareinde ontvangen, maar nog niet betaalde kostendeclaraties en facturen. Zij worden voor het eerst opgenomen voor de gevraagde bedragen wanneer de facturen/kostendeclaraties worden ontvangen. De post wordt vervolgens aangepast om enkel de bedragen weer te geven die zijn aanvaard na een onderzoek van de kosten en de geraamde, subsidiabele bedragen. De niet-subsidiabel geachte bedragen worden opgenomen in de kolom „Aanpassingen“. De grootste bedragen betreffen de structurele maatregelen.

Voor de programmeringsperiode 2014-2020 voorziet de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen (VGB) die van toepassing zijn op de structuurfondsen (EFRO en ESF), het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV) in bescherming van de EU-begroting door middel van een systematische inhouding van 10 % op de tussentijdse betalingen. Tegen februari volgend op het einde van het VGB-boekjaar (1 juli-30 juni) is de controlecyclus voltooid, zowel via beheersverificaties door de beheersautoriteiten als audits door de controle-autoriteiten. De Commissie onderzoekt de assurance-documentatie en rekeningen die door de betreffende autoriteiten in de lidstaten worden ingediend. De betaling/invordering van het eindsaldo wordt pas verricht nadat deze beoordeling is afgerond en de rekeningen zijn aanvaard. Het volgens de regels ingehouden bedrag bedroeg per jaareinde 2018 5,7 miljard EUR. Een deel van dit bedrag (0,9 miljard EUR) is niet-subsidiabel geoordeeld op basis van informatie afkomstig van rekeningen van de lidstaten en eveneens opgenomen in de kolom „Aanpassingen“. Het laatste onderdeel van de „Aanpassingen“ bestaat uit bedragen in verband met andere per jaareinde nog te betalen voorschotten aan lidstaten (0,8 miljard EUR) (zie toelichting 2.5.2).

2.5.2

De post Crediteuren betreffende het cohesiebeleid (EFRO, CF, ESF) is afgenomen, wat voornamelijk verband houdt met het feit dat de declaraties met betrekking tot de periode 2007-2013 aanzienlijk zijn gedaald tot 3,5 miljard EUR (2017: 10 miljard EUR) omdat de Commissie de finale kostendeclaraties van de lidstaten aan het onderzoeken is. Tegelijkertijd namen de declaraties voor de periode 2014-2020 toe tot 10 miljard EUR (2017: 5 miljard EUR) als gevolg van de verdere voortgang bij de uitvoering van de programma’s.

De toename van de betaalbaar te stellen bedragen voor het ELGF heeft te maken met de verdeling van de totale ELGF-verplichtingen over de posten crediteuren en toegerekende lasten (overlopende posten). De totale ELGF-verplichtingen blijven betrekkelijk stabiel op 44 159 miljoen EUR, tegenover 44 837 miljoen EUR vorig jaar. In 2018 zijn de bedragen waarvoor een declaratie is gediend en waarvoor een goedkeuringsbesluit is genomen (geboekt als schuld) hoger dan in 2017.

Verzoeken om voorfinanciering

Verzoeken om voorfinanciering

In aanvulling op de bovenstaande bedragen, is eind 2018 voor 0,5 miljard EUR aan verzoeken om voorfinanciering ontvangen die nog niet waren betaald aan het einde van het jaar. Overeenkomstig de boekhoudregels van de EU zijn deze bedragen niet als schulden geboekt.

Schulden uit eigen middelen

Schulden uit eigen middelen

Schulden uit eigen middelen hebben betrekking op de bijdragen van de lidstaten aan de EU-begroting die aan het einde van het jaar na de gewijzigde begroting nr. 6/2018 van 12 december 2018 moeten worden terugbetaald. Gewijzigde begrotingen worden uitgevoerd overeenkomstig artikel 10, lid 3, van Verordening (EU, Euratom) nr. 609/2014 van de Raad (20). Overeenkomstig de bovenvermelde bepaling zijn de betrokken bedragen aan de lidstaten teruggestort op de eerste werkdag van januari 2019. Het aanzienlijke bedrag per 31 december 2017 was het gevolg van de goedkeuring van gewijzigde begroting nr. 6/2017 op 30 november 2017. Dit jaar leidde de gewijzigde begroting in hoofdzaak tot aanvullende bijdragen van de lidstaten (zie toelichting 2.6.1.1).

20

2.6.1.1

2.13.   OVERLOPENDE POSTEN

OVERLOPENDE POSTEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Toegerekende lasten | 62 877 | 63 588 |
| Uitgestelde baten | 96 | 111 |
| Overige | 213 | 203 |
| Totaal | 63 186 | 63 902 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Toegerekende lasten

Toegerekende lasten

62 877

62 877

63 588

63 588

Uitgestelde baten

Uitgestelde baten

96

96

111

111

Overige

Overige

213

213

203

203

Totaal

Totaal

63 186

63 186

63 902

63 902

De toegerekende lasten zijn als volgt uitgesplitst:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| ELGF | 29 387 | 33 303 |
| Elfpo en andere instrumenten voor plattelandsontwikkeling | 18 687 | 17 464 |
| EFRO en CF | 5 863 | 4 249 |
| ESF | 2 321 | 2 870 |
| Overige | 6 619 | 5 702 |
| Totaal | 62 877 | 63 588 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

ELGF

ELGF

29 387

29 387

33 303

33 303

Elfpo en andere instrumenten voor plattelandsontwikkeling

Elfpo en andere instrumenten voor plattelandsontwikkeling

18 687

18 687

17 464

17 464

EFRO en CF

EFRO en CF

5 863

5 863

4 249

4 249

ESF

ESF

2 321

2 321

2 870

2 870

Overige

Overige

6 619

6 619

5 702

5 702

Totaal

Totaal

62 877

62 877

63 588

63 588

De belangrijkste mutatie betreft landbouw (ELGF) (zie toelichting 2.12). In het cohesiebeleid is de stijging voor het EFRO & CF toe te schrijven aan de groeiende toegerekende lasten voor de lopende programmeringsperiode 2014-2020 naarmate de programma’s verder worden uitgevoerd.

2.12

NETTOACTIVA

NETTOACTIVA

2.14.   RESERVES

RESERVES

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Reëlewaardereserve | 2.14.1 | 231 | 278 |
| Reserve Garantiefonds | 2.14.2 | 2 849 | 2 663 |
| Andere reserves | 2.14.3 | 1 881 | 1 935 |
| Totaal | | 4 961 | 4 876 |

(in miljoen EUR)

Toelichting

31.12.2018

31.12.2017

Reëlewaardereserve

Reëlewaardereserve

2.14.1

2.14.1

231

231

278

278

Reserve Garantiefonds

Reserve Garantiefonds

2.14.2

2.14.2

2 849

2 849

2 663

2 663

Andere reserves

Andere reserves

2.14.3

2.14.3

1 881

1 881

1 935

1 935

Totaal

Totaal

4 961

4 961

4 876

4 876

2.14.1.   
  Reëlewaardereserve

Reëlewaardereserve

Overeenkomstig de boekhoudregels van de EU wordt de aanpassing aan de reële waarde van voor verkoop beschikbare financiële activa geboekt door middel van de reëlewaardereserve.

Mutaties in de reëlewaardereserve tijdens de verslagperiode

Mutaties in de reëlewaardereserve tijdens de verslagperiode

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Opgenomen in de reëlewaardereserve | (70) | (8) |
| Opgenomen in de staat van de financiële resultaten | 23 | 6 |
| Totaal | (47) | (2) |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Opgenomen in de reëlewaardereserve

Opgenomen in de reëlewaardereserve

(70)

(70)

(8)

(8)

Opgenomen in de staat van de financiële resultaten

Opgenomen in de staat van de financiële resultaten

23

23

6

6

Totaal

Totaal

(47)

(47)

(2)

(2)

2.14.2.   
  Reserve Garantiefonds

Reserve Garantiefonds

Deze reserve komt overeen met het doel van 9 % van de uitstaande bedragen gewaarborgd door de EU-begroting in het kader van het EIB-mandaat voor leningen in derde landen, als activa in het Garantiefonds voor extern optreden aan te houden (zie toelichting 2.4.1).

2.4.1

2.14.3.   
  Overige reserves

Overige reserves

Het bedrag heeft in hoofdzaak betrekking op de reserve van de EGKS in liquidatie (1 514 miljoen EUR) voor de activa van het Fonds voor onderzoek inzake kolen en staal. Die reserve werd gecreëerd in de context van de opheffing van de EGKS.

2.15.   BIJ DE LIDSTATEN OP TE VRAGEN BEDRAGEN

BIJ DE LIDSTATEN OP TE VRAGEN BEDRAGEN

| | (in miljoen EUR) |
| --- | --- |
| Bij de lidstaten op te vragen bedragen op 31.12.2017 | 75 234 |
| Terugbetaling van het begrotingsoverschot van 2017 aan de lidstaten | 556 |
| Mutatie in reserve Garantiefonds | 186 |
| Herwaarderingen in de verplichtingen personeelsbeloningen | 4 396 |
| Overige mutaties in reserves | (30) |
| Economisch resultaat voor het jaar | (13 918 ) |
| Totaal bij de lidstaten op te vragen bedragen op 31.12.2018 | 66 424 |

(in miljoen EUR)

(in miljoen EUR)

Bij de lidstaten op te vragen bedragen op 31.12.2017

Bij de lidstaten op te vragen bedragen op 31.12.2017

75 234

75 234

Terugbetaling van het begrotingsoverschot van 2017 aan de lidstaten

Terugbetaling van het begrotingsoverschot van 2017 aan de lidstaten

556

556

Mutatie in reserve Garantiefonds

Mutatie in reserve Garantiefonds

186

186

Herwaarderingen in de verplichtingen personeelsbeloningen

Herwaarderingen in de verplichtingen personeelsbeloningen

4 396

4 396

Overige mutaties in reserves

Overige mutaties in reserves

(30)

(30)

Economisch resultaat voor het jaar

Economisch resultaat voor het jaar

(13 918 )

(13 918 )

Totaal bij de lidstaten op te vragen bedragen op 31.12.2018

Totaal bij de lidstaten op te vragen bedragen op 31.12.2018

66 424

66 424

Dit bedrag vertegenwoordigt dat deel van de uitgaven dat de EU op 31 december heeft opgelopen en dat ten laste komt van toekomstige begrotingen. Heel wat uitgaven worden volgens de boekhoudregels op transactiebasis aan jaar n toegerekend, hoewel zij maar effectief in jaar n+1 (of later) zullen worden betaald en daarom met de begroting van jaar n+1 (of later) zullen worden betaald. De boeking van deze verplichtingen, in combinatie met het feit dat de overeenkomstige bedragen uit toekomstige begrotingen worden gefinancierd, heeft tot gevolg dat de passiva aan het einde van het jaar veel groter zijn dan de activa. De meest significante bedragen waarop moet worden gewezen, hebben betrekking op de activiteiten van het ELGF en de verplichtingen inzake personeelsbeloningen.

Opgemerkt zij dat het effect daarvan op het begrotingsresultaat nihil is: de begrotingsontvangsten moeten altijd gelijk zijn aan of groter dan de begrotingsuitgaven en eventuele overschotten op de ontvangsten moeten aan de lidstaten wordt terugbetaald.

De herwaarderingen in de verplichtingen voor personeelsbeloningen hebben betrekking op actuariële winsten en verliezen als gevolg van de actuariële waardering van deze verplichtingen. Met ingang van 1 januari 2018 is gewijzigde EU-boekhoudregel EAR 12 (gebaseerd op IPSAS 39) voor personeelsbeloningen van toepassing. Volgens deze regel moeten de actuariële winsten en verliezen onder de nettoactiva in plaats van in de staat van de financiële resultaten worden opgevoerd.

3.   TOELICHTINGEN BIJ DE STAAT VAN DE FINANCIËLE RESULTATEN

ONTVANGSTEN

ONTVANGSTEN

ONTVANGSTEN UIT NIET-RUILTRANSACTIES: EIGEN MIDDELEN

ONTVANGSTEN UIT NIET-RUILTRANSACTIES: EIGEN MIDDELEN

3.1.   BNI-MIDDELEN

BNI-MIDDELEN

De ontvangsten uit eigen middelen vormen het hoofdelement van de beleidsontvangsten van de EU. De ontvangsten op basis van het bni (bruto nationaal inkomen) bedragen 105 780 miljoen EUR in 2018 (2017: 78 620 miljoen EUR) en vormen de grootste van de drie soorten eigen middelen. Een uniform percentage wordt geheven op het bni van elke lidstaat. De bni-middelen brengen de ontvangsten en uitgaven van de begroting in evenwicht, d.w.z. financieren dat deel van de begroting dat niet door andere bronnen van ontvangsten wordt gedekt. De toename van de bni-ontvangsten valt voornamelijk te verklaren met de verhoging van de betalingskredieten en het beperkte begrotingsoverschot van het vorige begrotingsjaar (556 miljoen EUR, excl. EVA-resultaat). Beide elementen waren van invloed op de van de lidstaten gevraagde bni-bijdragen in 2018, aangezien deze een sluitpost vormen.

3.2.   TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN

TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Douane-rechten | 22 763 | 20 475 |
| Suikerheffingen | 4 | 45 |
| Totaal | 22 767 | 20 520 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Douane-rechten

Douane-rechten

22 763

22 763

20 475

20 475

Suikerheffingen

Suikerheffingen

4

4

45

45

Totaal

Totaal

22 767

22 767

20 520

20 520

De traditionele eigen middelen omvatten douanerechten en suikerheffingen. De lidstaten houden als inningskosten 20 % van de traditionele eigen middelen in. De bovenvermelde bedragen zijn nettobedragen. De hogere ontvangsten uit douanerechten houden in hoofdzaak verband met de inbreukzaak (zie toelichting 2.6.1.1).

2.6.1.1

3.3.   BTW-MIDDELEN

BTW-MIDDELEN

De btw vormt de tweede soort eigen middelen van de Unie omdat dit type belasting het eerste was dat grotendeels geharmoniseerd werd op EU-niveau. De btw-bijdrage wordt berekend door een uniform afdrachtpercentage van 0,3 % toe te passen op de nationale btw-grondslag, die afgetopt is op 50 % van het bruto nationaal inkomen (bni) van elke lidstaat. Voor de periode 2014-2020 is bij Besluit 2014/335/EU, Euratom van de Raad (21) een verlaagd percentage (0,15 %) vastgesteld voor Duitsland, Nederland en Zweden.

21

ONTVANGSTEN UIT NIET-RUILTRANSACTIES: TRANSFERS

ONTVANGSTEN UIT NIET-RUILTRANSACTIES: TRANSFERS

3.4.   GELDBOETEN

GELDBOETEN

Deze ontvangsten van 6 740 miljoen EUR (2017: 4 664 miljoen EUR) hebben betrekking op geldboeten die aan ondernemingen zijn opgelegd door de Commissie voor inbreuken op de EU-mededingingsregels en geldboeten die aan lidstaten zijn opgelegd door de Commissie wegens inbreuken op het EU-recht. Ontvangsten uit geldboeten worden door de Commissie opgenomen wanneer zij het besluit om een geldboete op te leggen neemt en officieel ter kennis brengt van de betrokkene. Het gaat voornamelijk om boeten in mededingingszaken (6 534 miljoen EUR). De grootste zaken betreffen inbreuken op de antitrustregels van de EU, namelijk een boete voor Google wegens het opleggen van illegale beperkingen aan fabrikanten van Android-toestellen en exploitanten van mobiele netwerken (4 343 miljoen EUR) en een boete voor Qualcomm wegens het misbruiken van zijn machtspositie inzake chipsets (997 miljoen EUR).

3.5.   TERUGGEVORDERDE UITGAVEN

TERUGGEVORDERDE UITGAVEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Gedeeld beheer | 2 116 | 1 775 |
| Direct beheer | 65 | 81 |
| Indirect beheer | 34 | 23 |
| Totaal | 2 215 | 1 879 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Gedeeld beheer

Gedeeld beheer

2 116

2 116

1 775

1 775

Direct beheer

Direct beheer

65

65

81

81

Indirect beheer

Indirect beheer

34

34

23

23

Totaal

Totaal

2 215

2 215

1 879

1 879

Deze rubriek omvat voornamelijk de door de Commissie afgegeven invorderingsopdrachten, geïnd of verrekend met (d.w.z. afgetrokken van) daaropvolgende betalingen, die in het boekhoudsysteem van de Commissie zijn opgenomen en die ertoe strekken eerder uit de algemene begroting betaalde uitgaven terug te vorderen. De terugvorderingen zijn het resultaat van controles, audits en subsidiabiliteitsonderzoeken en vormen een belangrijke overweging bij de uitvoering van de EU-begroting. Op deze manier wordt de EU-begroting beschermd tegen uitgaven die in strijd met de wetgeving zijn gedaan.

De invorderingsopdrachten die door lidstaten zijn afgegeven tegen begunstigden van uitgaven van het ELGF, evenals de wijziging van de ramingen van de toegerekende baten vanaf het einde van vorig jaar tot nu, zijn ook meegenomen.

De bedragen in de bovenstaande tabel vertegenwoordigen ontvangsten uit de afgifte van invorderingsopdrachten. Om deze reden tonen deze cijfers niet de volledige omvang van maatregelen die zijn genomen om de EU-begroting te beschermen, en kunnen zij die ook niet tonen, met name voor het cohesiebeleid waarin specifieke mechanismen van kracht zijn die ervoor zorgen dat niet-subsidiabele uitgaven worden gecorrigeerd, doorgaans zonder dat een invorderingsopdracht hoeft te worden opgesteld. Niet inbegrepen zijn bedragen die zijn teruggevorderd via verrekening met uitgaven, bedragen die zijn teruggevorderd door middel van inhouding en terugvorderingen van voorfinancieringen.

Terugvorderingen onder gedeeld beheer maken het leeuwendeel van het totaal uit:

Landbouw: ELGF en plattelandsontwikkeling

Landbouw: ELGF en plattelandsontwikkeling

In het kader van het ELGF en het Elfpo zijn de bedragen die in deze rubriek als ontvangsten van het jaar zijn geboekt, financiële correcties van het jaar en terugbetalingen die de lidstaten gedeclareerd hebben en tijdens het jaar geïnd hebben, evenals de nettostijging van de uitstaande bedragen betreffende fraude en onregelmatigheden die aan het einde van het jaar voor terugvordering door de lidstaten zijn gedeclareerd.

Cohesiebeleid

Cohesiebeleid

De grootste bedragen met betrekking tot het cohesiebeleid betreffen toegerekende baten van 1 146 miljoen EUR die de Commissie verwacht te zullen terugvorderen van de lidstaten. De terugvordering zal plaatsvinden naar aanleiding van het onderzoek en de goedkeuring van de jaarrekeningen die de lidstaten tegen 15 februari 2019 indienen. Deze procedure voor de goedkeuring van de jaarrekeningen van de lidstaten is op het gebied van het cohesiebeleid geïntroduceerd voor de programmeringsperiode 2014-2020.

3.6.   OVERIGE ONTVANGSTEN UIT NIET-RUILTRANSACTIES

OVERIGE ONTVANGSTEN UIT NIET-RUILTRANSACTIES

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Belastingen en bijdragen personeel | 1 268 | 1 218 |
| Bijdragen van derde landen | 1 376 | 1 269 |
| Bijdragen van de lidstaten voor externe hulp | 594 | 988 |
| Overdracht van activa | 85 | 208 |
| Aanpassing van voorzieningen | 100 | 29 |
| Landbouwheffingen | 4 | 4 |
| Budgettaire aanpassingen | (726) | 5 806 |
| Overige | 612 | 854 |
| Totaal | 3 312 | 10 376 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Belastingen en bijdragen personeel

Belastingen en bijdragen personeel

1 268

1 268

1 218

1 218

Bijdragen van derde landen

Bijdragen van derde landen

1 376

1 376

1 269

1 269

Bijdragen van de lidstaten voor externe hulp

Bijdragen van de lidstaten voor externe hulp

594

594

988

988

Overdracht van activa

Overdracht van activa

85

85

208

208

Aanpassing van voorzieningen

Aanpassing van voorzieningen

100

100

29

29

Landbouwheffingen

Landbouwheffingen

4

4

4

4

Budgettaire aanpassingen

Budgettaire aanpassingen

(726)

(726)

5 806

5 806

Overige

Overige

612

612

854

854

Totaal

Totaal

3 312

3 312

10 376

10 376

De ontvangsten uit belastingen en bijdragen van het personeel betreffen voornamelijk inhoudingen op de salarissen van het personeel. Pensioenbijdragen en de inkomstenbelasting vormen de grootste bedragen binnen de categorie.

Bijdragen van derde landen betreffen bijdragen van EVA-landen en toetredingslanden.

Bijdragen van de lidstaten voor externe hulp zijn hoofdzakelijk ontvangen bedragen voor de oprichting van de faciliteit voor vluchtelingen in Turkije.

De overdracht van opbrengsten uit activa heeft voornamelijk betrekking op de overdracht van satellieten in het kader van het Copernicus-programma van het Europees Ruimteagentschap (ESA) aan de Commissie (zie toelichting 2.2). Deze overdracht is overeenkomstig de boekhoudregels van de EU een niet-ruiltransactie en zal in toekomstige perioden plaatsvinden voor de resterende Copernicus-satellieten die momenteel in aanbouw zijn.

2.2

Het resultaat van de begrotingsaanpassingen was negatief wegens een aanzienlijk lager begrotingsoverschot van vorig jaar (555 miljoen EUR in vergelijking met 6,4 miljard EUR in 2017) en belangrijke bni/btw-aanpassingen van 1 292 miljoen EUR.

De overige ontvangsten uit niet-ruiltransacties omvatten een bedrag van 100 miljoen EUR dat is opgevraagd van het EOF als bijdrage aan de EU-begroting voor het EFDO-garantiefonds dat in 2018 is aangelegd krachtens Verordening (EU) 2017/1601. Andere noemenswaardige bedragen betreffen de EGKS-financiering voor onderzoek inzake kolen en staal (64 miljoen EUR) en bijdragen van andere entiteiten (176 miljoen EUR).

ONTVANGSTEN UIT RUILTRANSACTIES

ONTVANGSTEN UIT RUILTRANSACTIES

3.7.   FINANCIËLE BATEN

FINANCIËLE BATEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Rentebaten uit: | | |
| Te late betalingen | 1 458 | 217 |
| Verstrekte leningen | 1 265 | 1 379 |
| Overige | 68 | 41 |
| Premie op verplichtingen in verband met financiële garanties | 121 | 61 |
| Dividenden | 103 | 23 |
| Financiële baten van financiële activa of passiva tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort | 29 | 57 |
| Gerealiseerde winst op voor verkoop beschikbare financiële activa | 23 | 38 |
| Overige | 48 | 28 |
| Totaal | 3 115 | 1 845 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Rentebaten uit:

Rentebaten uit:

Te late betalingen

Te late betalingen

1 458

1 458

217

217

Verstrekte leningen

Verstrekte leningen

1 265

1 265

1 379

1 379

Overige

Overige

68

68

41

41

Premie op verplichtingen in verband met financiële garanties

Premie op verplichtingen in verband met financiële garanties

121

121

61

61

Dividenden

Dividenden

103

103

23

23

Financiële baten van financiële activa of passiva tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

Financiële baten van financiële activa of passiva tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

29

29

57

57

Gerealiseerde winst op voor verkoop beschikbare financiële activa

Gerealiseerde winst op voor verkoop beschikbare financiële activa

23

23

38

38

Overige

Overige

48

48

28

28

Totaal

Totaal

3 115

3 115

1 845

1 845

Rentebaten uit te late betalingen betreffen voornamelijk verschuldigde geldboeten en eigenmiddelenbijdragen die niet op tijd betaald zijn. Een bedrag van 1,3 miljard EUR betreft de eigenmiddelenzaken die in toelichting 2.6.1.1 worden behandeld.

2.6.1.1

Rentebaten uit verstrekte leningen hebben hoofdzakelijk betrekking op leningen voor financiële bijstand (zie toelichting 2.4.3).

2.4.3

3.8.   OVERIGE ONTVANGSTEN UIT RUILTRANSACTIES

OVERIGE ONTVANGSTEN UIT RUILTRANSACTIES

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Ontvangen vergoedingen voor verstrekte diensten (agentschappen) | 602 | 557 |
| Wisselkoerswinsten | 329 | 281 |
| Ontvangen vergoedingen en premies i.v.m. financieringsinstrumenten | 54 | 51 |
| Aandeel in het nettoresultaat van het EIF | 37 | 21 |
| Verkoop van goederen | 33 | 42 |
| Ontvangsten uit vaste bedrijfsmiddelen | 27 | 43 |
| Overige | 297 | 338 |
| Totaal | 1 379 | 1 332 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Ontvangen vergoedingen voor verstrekte diensten (agentschappen)

Ontvangen vergoedingen voor verstrekte diensten (agentschappen)

602

602

557

557

Wisselkoerswinsten

Wisselkoerswinsten

329

329

281

281

Ontvangen vergoedingen en premies i.v.m. financieringsinstrumenten

Ontvangen vergoedingen en premies i.v.m. financieringsinstrumenten

54

54

51

51

Aandeel in het nettoresultaat van het EIF

Aandeel in het nettoresultaat van het EIF

37

37

21

21

Verkoop van goederen

Verkoop van goederen

33

33

42

42

Ontvangsten uit vaste bedrijfsmiddelen

Ontvangsten uit vaste bedrijfsmiddelen

27

27

43

43

Overige

Overige

297

297

338

338

Totaal

Totaal

1 379

1 379

1 332

1 332

Ontvangen vergoedingen voor verstrekte diensten omvatten voornamelijk vergoedingen voor het verkrijgen van vergunningen voor het in de handel brengen die door het Europees Geneesmiddelenagentschap worden aangerekend en merktaksen van het Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie.

UITGAVEN

UITGAVEN

3.9.   GEDEELD BEHEER

GEDEELD BEHEER

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Uitgevoerd door de lidstaten | 2018 | 2017 |
| Europees Landbouwgarantiefonds | 43 527 | 44 289 |
| Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en andere toepasselijke instrumenten voor plattelandsontwikkeling | 13 149 | 11 359 |
| Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en Cohesiefonds | 30 230 | 17 650 |
| Europees Sociaal Fonds | 11 935 | 7 353 |
| Overige | 2 826 | 1 253 |
| Totaal | 101 666 | 81 905 |

(in miljoen EUR)

Uitgevoerd door de lidstaten

2018

2017

Europees Landbouwgarantiefonds

Europees Landbouwgarantiefonds

43 527

43 527

44 289

44 289

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en andere toepasselijke instrumenten voor plattelandsontwikkeling

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en andere toepasselijke instrumenten voor plattelandsontwikkeling

13 149

13 149

11 359

11 359

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en Cohesiefonds

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en Cohesiefonds

30 230

30 230

17 650

17 650

Europees Sociaal Fonds

Europees Sociaal Fonds

11 935

11 935

7 353

7 353

Overige

Overige

2 826

2 826

1 253

1 253

Totaal

Totaal

101 666

101 666

81 905

81 905

De grootste stijging betreft het cohesiebeleid (EFRO, CF en ESF) en houdt hoofdzakelijk verband met in de loop van het jaar gedeclareerde kosten, die zijn vergoed of gebruikt ter vereffening van voorfinanciering. Tegenover een daling van de uitgaven voor de periode 2007-2013 (afsluitingsfase) stond in 2018 een significante stijging in verband met de implementatie voor de huidige programmeringsperiode 2014-2020. Hetzelfde geldt voor het Elfpo en andere instrumenten voor plattelandsontwikkeling.

Overige uitgaven hebben hoofdzakelijk betrekking op: Asiel en migratie (0,6 miljard EUR), het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (0,4 miljard EUR), het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (0,9 miljard EUR) en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (0,6 miljard EUR). De stijging ten opzichte van vorig jaar is hoofdzakelijk voor rekening van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij.

3.10.   DIRECT BEHEER

DIRECT BEHEER

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Uitgevoerd door de Commissie | 8 120 | 8 831 |
| Uitgevoerd door uitvoerende EU-agentschappen | 8 964 | 6 699 |
| Uitgevoerd door trustfondsen | 468 | 208 |
| Totaal | 17 551 | 15 738 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Uitgevoerd door de Commissie

Uitgevoerd door de Commissie

8 120

8 120

8 831

8 831

Uitgevoerd door uitvoerende EU-agentschappen

Uitgevoerd door uitvoerende EU-agentschappen

8 964

8 964

6 699

6 699

Uitgevoerd door trustfondsen

Uitgevoerd door trustfondsen

468

468

208

208

Totaal

Totaal

17 551

17 551

15 738

15 738

Deze bedragen hebben voornamelijk betrekking op de uitvoering van onderzoeksbeleid (7,3 miljard EUR) en programma’s voor netwerken (2,7 miljard EUR), instrumenten voor ontwikkelingssamenwerking (1,4 miljard EUR) en het Europees nabuurschapsbeleid (1,1 miljard EUR).

De stijging van de uitgaven onder direct beheer uitgevoerd door uitvoerende EU-agentschappen betreft hoofdzakelijk (1,7 miljard EUR) het Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken (INEA), en in het bijzonder het vervoersonderdeel van de Connecting Europe Facility (CEF). CEF-Vervoer is het financieringsinstrument voor de uitvoering van het Europese vervoersinfrastructuurbeleid en heeft tot doel nieuwe vervoersinfrastructuur in Europa te bouwen of bestaande te verbeteren of te renoveren.

3.11.   INDIRECT BEHEER

INDIRECT BEHEER

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Uitgevoerd door andere EU-agentschappen en organen | 3 396 | 2 667 |
| Uitgevoerd door derde landen | 679 | 1 101 |
| Uitgevoerd door internationale organisaties | 3 337 | 3 014 |
| Uitgevoerd door andere entiteiten | 3 569 | 1 478 |
| Totaal | 10 981 | 8 260 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Uitgevoerd door andere EU-agentschappen en organen

Uitgevoerd door andere EU-agentschappen en organen

3 396

3 396

2 667

2 667

Uitgevoerd door derde landen

Uitgevoerd door derde landen

679

679

1 101

1 101

Uitgevoerd door internationale organisaties

Uitgevoerd door internationale organisaties

3 337

3 337

3 014

3 014

Uitgevoerd door andere entiteiten

Uitgevoerd door andere entiteiten

3 569

3 569

1 478

1 478

Totaal

Totaal

10 981

10 981

8 260

8 260

Van de uitgaven onder indirect beheer heeft 4,2 miljard EUR betrekking op extern beleid (voornamelijk pretoetreding, humanitaire hulp, internationale samenwerking en nabuurschap). Nog eens 6 miljard EUR betreft het versterken van het Europese concurrentievermogen (bv. op het gebied van onderzoek, satellietnavigatiesystemen en onderwijs).

3.12.   PERSONEELS- EN PENSIOENKOSTEN

PERSONEELS- EN PENSIOENKOSTEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Personeelskosten | 6 454 | 6 193 |
| Pensioenkosten | 4 476 | 3 808 |
| Totaal | 10 929 | 10 002 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Personeelskosten

Personeelskosten

6 454

6 454

6 193

6 193

Pensioenkosten

Pensioenkosten

4 476

4 476

3 808

3 808

Totaal

Totaal

10 929

10 929

10 002

10 002

De pensioenkosten zijn onderdelen van de met de actuariële waardering van de verplichtingen voor personeelsbeloningen samenhangende mutaties, andere dan actuariële veronderstellingen. Het gaat niet om de werkelijke pensioenbetalingen van het jaar, die beduidend kleiner zijn.

3.13.   WIJZIGINGEN IN ACTUARIËLE VERONDERSTELLINGEN PERSONEELSBELONINGEN

WIJZIGINGEN IN ACTUARIËLE VERONDERSTELLINGEN PERSONEELSBELONINGEN

Met ingang van 1 januari 2018 is gewijzigde EU-boekhoudregel EAR 12 (gebaseerd op IPSAS 39) voor personeelsbeloningen van toepassing. Volgens deze regel worden de actuariële winsten en verliezen („herwaarderingen in de verplichtingen voor personeelsbeloningen“) opgevoerd als mutatie in de nettoactiva in plaats van in de staat van de financiële resultaten. De nieuwe regel is niet van invloed op de raming van deze bedragen.

3.14.   FINANCIERINGSKOSTEN

FINANCIERINGSKOSTEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Rentelasten: | | |
| Opgenomen leningen | 1 260 | 1 373 |
| Overige | 26 | 22 |
| Afwaarderingsverliezen op leningen en vorderingen | 126 | 324 |
| Verlies op financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort | 95 | 12 |
| Financiële leasing | 73 | 81 |
| Afwaarderingsverliezen op voor verkoop beschikbare financiële activa | 25 | 39 |
| Gerealiseerde verliezen op voor verkoop beschikbare financiële activa | 21 | 2 |
| Overige | 50 | 42 |
| Totaal | 1 677 | 1 896 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Rentelasten:

Rentelasten:

Opgenomen leningen

Opgenomen leningen

1 260

1 260

1 373

1 373

Overige

Overige

26

26

22

22

Afwaarderingsverliezen op leningen en vorderingen

Afwaarderingsverliezen op leningen en vorderingen

126

126

324

324

Verlies op financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

Verlies op financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

95

95

12

12

Financiële leasing

Financiële leasing

73

73

81

81

Afwaarderingsverliezen op voor verkoop beschikbare financiële activa

Afwaarderingsverliezen op voor verkoop beschikbare financiële activa

25

25

39

39

Gerealiseerde verliezen op voor verkoop beschikbare financiële activa

Gerealiseerde verliezen op voor verkoop beschikbare financiële activa

21

21

2

2

Overige

Overige

50

50

42

42

Totaal

Totaal

1 677

1 677

1 896

1 896

Het bedrag aan rentelasten op opgenomen leningen komt grosso modo overeen met de rente-inkomsten uit leningen voor financiële bijstand (back-to-backtransacties).

3.15.   OVERIGE UITGAVEN

OVERIGE UITGAVEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Administratieve en IT-uitgaven | 2 313 | 2 521 |
| Uitgaven in verband met vaste bedrijfsmiddelen | 1 608 | 1 423 |
| Aanpassing van voorzieningen | 923 | 1 377 |
| Wisselkoersverliezen | 341 | 446 |
| Vastleggingen voor operationele leases | 424 | 414 |
| Vermindering van geldboeten door het Hof van Justitie | 1 | 67 |
| Overige | 598 | 509 |
| Totaal | 6 208 | 6 756 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Administratieve en IT-uitgaven

Administratieve en IT-uitgaven

2 313

2 313

2 521

2 521

Uitgaven in verband met vaste bedrijfsmiddelen

Uitgaven in verband met vaste bedrijfsmiddelen

1 608

1 608

1 423

1 423

Aanpassing van voorzieningen

Aanpassing van voorzieningen

923

923

1 377

1 377

Wisselkoersverliezen

Wisselkoersverliezen

341

341

446

446

Vastleggingen voor operationele leases

Vastleggingen voor operationele leases

424

424

414

414

Vermindering van geldboeten door het Hof van Justitie

Vermindering van geldboeten door het Hof van Justitie

1

1

67

67

Overige

Overige

598

598

509

509

Totaal

Totaal

6 208

6 208

6 756

6 756

De uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling zijn opgenomen in administratieve en IT-uitgaven en deze zijn als volgt:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| Kosten voor onderzoek | 385 | 376 |
| Niet-gekapitaliseerde kosten voor ontwikkeling | 106 | 81 |
| Totaal | 491 | 456 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

Kosten voor onderzoek

Kosten voor onderzoek

385

385

376

376

Niet-gekapitaliseerde kosten voor ontwikkeling

Niet-gekapitaliseerde kosten voor ontwikkeling

106

106

81

81

Totaal

Totaal

491

491

456

456

3.16.   GESEGMENTEERDE INFORMATIE PER RUBRIEK VAN HET MEERJARIG FINANCIEEL KADER (MFK)

GESEGMENTEERDE INFORMATIE PER RUBRIEK VAN HET MEERJARIG FINANCIEEL KADER (MFK)

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Slimme en inclusieve groei | Duurzame groei | Veiligheid en burgerschap | Europa als wereldspeler | Administratie | Niet toegewezen aan een MFK-rubriek (*2) | Totaal |
| Bni-middelen | — | — | — | — | — | 105 780 | 105 780 |
| Traditionele eigen middelen | — | — | — | — | — | 22 767 | 22 767 |
| Btw | — | — | — | — | — | 17 624 | 17 624 |
| Geldboeten | — | — | — | — | — | 6 740 | 6 740 |
| Teruggevorderde uitgaven | 1 395 | 777 | 6 | 35 | 0 | 2 | 2 215 |
| Overige | 1 223 | 48 | 109 | 228 | 5 077 | (3 374 ) | 3 312 |
| Ontvangsten uit niet-ruiltransacties | 2 619 | 825 | 115 | 262 | 5 077 | 149 540 | 158 438 |
| Financiële baten | 282 | 0 | 0 | 16 | 0 | 2 816 | 3 115 |
| Overige | 170 | (14) | (8) | 6 | 337 | 887 | 1 379 |
| Ontvangsten uit ruiltransacties | 453 | (13) | (8) | 23 | 337 | 3 703 | 4 494 |
| Totale ontvangsten | 3 072 | 812 | 107 | 285 | 5 414 | 153 243 | 162 932 |
| Door de lidstaten uitgevoerde uitgaven: | | | | | | | |
| ELGF | — | (43 527 ) | — | — | — | — | (43 527 ) |
| Elfpo en andere instrumenten voor plattelandsontwikkeling | — | (13 149 ) | — | — | — | — | (13 149 ) |
| EFRO & CF | (30 230 ) | — | — | — | — | — | (30 230 ) |
| ESF | (11 935 ) | — | — | — | — | — | (11 935 ) |
| Overige | (437) | 596) | (1 762 ) | (31) | — | — | (2 826 ) |
| Uitgevoerd door de EC, uitvoerende agentschappen en trustfondsen | (11 565 ) | (571) | (930) | (4 496 ) | (13) | 24 | (17 551 ) |
| Uitgevoerd door andere EU-agentschappen en organen | (2 767 ) | 2 | (810) | (48) | — | 226 | (3 396 ) |
| Uitgevoerd door derde landen en internationale organisaties | (505) | (74) | (202) | (3 236 ) | (0) | — | (4 016 ) |
| Uitgevoerd door andere entiteiten | (2 696 ) | (0) | 2 | (875) | (0) | — | (3 569 ) |
| Personeels- en pensioenkosten | (1 675 ) | (369) | (447) | (699) | (6 697 ) | (1 043 ) | (10 929 ) |
| Wijzigingen in actuariële veronderstellingen personeelsbeloningen | — | — | — | — | — | — | — |
| Financieringskosten | (149) | (22) | (0) | (16) | (93) | (1 397 ) | (1 677 ) |
| Overige uitgaven | (1 945 ) | (313) | (137) | (109) | (3 231 ) | (472) | (6 208 ) |
| Totaal uitgaven | (63 903 ) | (58 620 ) | (4 287 ) | (9 510 ) | (10 034 ) | (2 661 ) | (149 014 ) |
| Economisch resultaat voor het jaar | (60 831 ) | (57 808 ) | (4 180 ) | (9 225 ) | (4 620 ) | 150 581 | 13 918 |

(in miljoen EUR)

Slimme en inclusieve groei

Duurzame groei

Veiligheid en burgerschap

Europa als wereldspeler

Administratie

Niet toegewezen aan een MFK-rubriek (*2)

*2

Totaal

Bni-middelen

Bni-middelen

—

—

—

—

—

105 780

105 780

105 780

105 780

Traditionele eigen middelen

Traditionele eigen middelen

—

—

—

—

—

22 767

22 767

22 767

22 767

Btw

Btw

—

—

—

—

—

17 624

17 624

17 624

17 624

Geldboeten

Geldboeten

—

—

—

—

—

6 740

6 740

6 740

6 740

Teruggevorderde uitgaven

Teruggevorderde uitgaven

1 395

1 395

777

777

6

6

35

35

0

0

2

2

2 215

2 215

Overige

Overige

1 223

1 223

48

48

109

109

228

228

5 077

5 077

(3 374 )

(3 374 )

3 312

3 312

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

2 619

2 619

825

825

115

115

262

262

5 077

5 077

149 540

149 540

158 438

158 438

Financiële baten

Financiële baten

282

282

0

0

0

0

16

16

0

0

2 816

2 816

3 115

3 115

Overige

Overige

170

170

(14)

(14)

(8)

(8)

6

6

337

337

887

887

1 379

1 379

Ontvangsten uit ruiltransacties

Ontvangsten uit ruiltransacties

453

453

(13)

(13)

(8)

(8)

23

23

337

337

3 703

3 703

4 494

4 494

Totale ontvangsten

Totale ontvangsten

3 072

3 072

812

812

107

107

285

285

5 414

5 414

153 243

153 243

162 932

162 932

Door de lidstaten uitgevoerde uitgaven:

Door de lidstaten uitgevoerde uitgaven:

ELGF

ELGF

—

(43 527 )

(43 527 )

—

—

—

—

(43 527 )

(43 527 )

Elfpo en andere instrumenten voor plattelandsontwikkeling

Elfpo en andere instrumenten voor plattelandsontwikkeling

—

(13 149 )

(13 149 )

—

—

—

—

(13 149 )

(13 149 )

EFRO & CF

EFRO & CF

(30 230 )

(30 230 )

—

—

—

—

—

(30 230 )

(30 230 )

ESF

ESF

(11 935 )

(11 935 )

—

—

—

—

—

(11 935 )

(11 935 )

Overige

Overige

(437)

(437)

596)

596)

(1 762 )

(1 762 )

(31)

(31)

—

—

(2 826 )

(2 826 )

Uitgevoerd door de EC, uitvoerende agentschappen en trustfondsen

Uitgevoerd door de EC, uitvoerende agentschappen en trustfondsen

(11 565 )

(11 565 )

(571)

(571)

(930)

(930)

(4 496 )

(4 496 )

(13)

(13)

24

24

(17 551 )

(17 551 )

Uitgevoerd door andere EU-agentschappen en organen

Uitgevoerd door andere EU-agentschappen en organen

(2 767 )

(2 767 )

2

2

(810)

(810)

(48)

(48)

—

226

226

(3 396 )

(3 396 )

Uitgevoerd door derde landen en internationale organisaties

Uitgevoerd door derde landen en internationale organisaties

(505)

(505)

(74)

(74)

(202)

(202)

(3 236 )

(3 236 )

(0)

(0)

—

(4 016 )

(4 016 )

Uitgevoerd door andere entiteiten

Uitgevoerd door andere entiteiten

(2 696 )

(2 696 )

(0)

(0)

2

2

(875)

(875)

(0)

(0)

—

(3 569 )

(3 569 )

Personeels- en pensioenkosten

Personeels- en pensioenkosten

(1 675 )

(1 675 )

(369)

(369)

(447)

(447)

(699)

(699)

(6 697 )

(6 697 )

(1 043 )

(1 043 )

(10 929 )

(10 929 )

Wijzigingen in actuariële veronderstellingen personeelsbeloningen

Wijzigingen in actuariële veronderstellingen personeelsbeloningen

—

—

—

—

—

—

—

Financieringskosten

Financieringskosten

(149)

(149)

(22)

(22)

(0)

(0)

(16)

(16)

(93)

(93)

(1 397 )

(1 397 )

(1 677 )

(1 677 )

Overige uitgaven

Overige uitgaven

(1 945 )

(1 945 )

(313)

(313)

(137)

(137)

(109)

(109)

(3 231 )

(3 231 )

(472)

(472)

(6 208 )

(6 208 )

Totaal uitgaven

Totaal uitgaven

(63 903 )

(63 903 )

(58 620 )

(58 620 )

(4 287 )

(4 287 )

(9 510 )

(9 510 )

(10 034 )

(10 034 )

(2 661 )

(2 661 )

(149 014 )

(149 014 )

Economisch resultaat voor het jaar

Economisch resultaat voor het jaar

(60 831 )

(60 831 )

(57 808 )

(57 808 )

(4 180 )

(4 180 )

(9 225 )

(9 225 )

(4 620 )

(4 620 )

150 581

150 581

13 918

13 918

De weergave van de ontvangsten en uitgaven per MFK-rubriek is gebaseerd op een schatting omdat niet alle vastleggingen aan een MFK-rubriek zijn gekoppeld.

4.   VOORWAARDELIJKE VERPLICHTINGEN EN ACTIVA

4.1.   VOORWAARDELIJKE VERPLICHTINGEN

VOORWAARDELIJKE VERPLICHTINGEN

Voorwaardelijke verplichtingen zijn mogelijke toekomstige betalingsverplichtingen voor de EU die voortvloeien uit gebeurtenissen in het verleden of uit aangegane juridische verbintenissen waarvan de realisatie afhangt van toekomstige gebeurtenissen waarover de EU niet de volledige controle heeft. Het betreft voornamelijk financiële garanties (op leningen en programma’s voor financiële bijstand) en juridische risico’s. Alle voorwaardelijke verplichtingen, met uitzondering van die betreffende boetes en garanties die gedekt zijn door fondsen (zie toelichting 2.4.1), zouden indien ze zich zouden realiseren, worden gedekt door de EU-begroting (en dus door de lidstaten van de EU) in de komende jaren.

2.4.1

4.1.1.   
  Begrotingsgaranties

Begrotingsgaranties

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| | Maximum | Ondertekend | Uitbetaald | Maximum | Ondertekend | Uitbetaald |
| Garanties EIB-mandaat leningen in derde landen | 40 417 | 30 889 | 20 510 | 37 479 | 28 950 | 19 972 |
| EFSI-garantie | 25 898 | 19 842 | 15 764 | 16 000 | 13 473 | 10 128 |
| Totaal | 66 315 | 50 731 | 36 273 | 53 479 | 42 423 | 30 100 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Maximum

Ondertekend

Uitbetaald

Maximum

Ondertekend

Uitbetaald

Garanties EIB-mandaat leningen in derde landen

Garanties EIB-mandaat leningen in derde landen

40 417

40 417

30 889

30 889

20 510

20 510

37 479

37 479

28 950

28 950

19 972

19 972

EFSI-garantie

EFSI-garantie

25 898

25 898

19 842

19 842

15 764

15 764

16 000

16 000

13 473

13 473

10 128

10 128

Totaal

Totaal

66 315

66 315

50 731

50 731

36 273

36 273

53 479

53 479

42 423

42 423

30 100

30 100

De bovenstaande tabel toont de omvang van de blootstelling van de EU-begroting aan mogelijke toekomstige betalingen in verband met door de EIB-groep afgegeven garanties. Uitbetaalde bedragen zijn de bedragen die effectief reeds aan eindbegunstigden zijn uitgekeerd, terwijl de ondertekende bedragen de reeds uitbetaalde sommen en de met begunstigden of financiële intermediairs gesloten overeenkomsten waarvoor nog geen sommen zijn uitbetaald omvatten. Het maximumbedrag vertegenwoordigt de totale dekking waartoe de EU-begroting, en dus de lidstaten, zich heeft verbonden.

Garanties EIB-mandaat leningen in derde landen

Garanties EIB-mandaat leningen in derde landen

De EU-begroting staat borg voor leningen die door de EIB uit eigen middelen aan derde landen worden verstrekt. Op 31 december 2018 stond in totaal 20 510 miljoen EUR aan door een EU-garantie gedekte leningen uit (2017: 19 972 miljoen EUR). De EU-begroting staat borg voor:

| — | 19 360 miljoen EUR (2017: 18 583 miljoen EUR) via het Garantiefonds voor extern optreden (zie toelichting 2.4.1), en |
| --- | --- |

—

19 360 miljoen EUR (2017: 18 583 miljoen EUR) via het Garantiefonds voor extern optreden (zie toelichting 2.4.1), en

2.4.1

| — | rechtstreeks 1 150 miljoen EUR (2017: 1 389 miljoen EUR) voor leningen verstrekt aan lidstaten voorafgaand aan de toetreding. |
| --- | --- |

—

rechtstreeks 1 150 miljoen EUR (2017: 1 389 miljoen EUR) voor leningen verstrekt aan lidstaten voorafgaand aan de toetreding.

Naast de hierboven opgenomen 20 510 miljoen EUR waarborgt de EU nog eens 210 miljoen EUR aan uitstaande leningen aan Syrië waarvoor voorzieningen zijn getroffen.

De EU-garantie in het kader van het mandaat voor externe leningen is voor leningen van de EIB begrensd tot 65 % van de uitstaande saldi voor overeenkomsten die na 2007 zijn ondertekend (mandaten 2007-2013 en 2014-2020). Voor overeenkomsten van vóór 2007 is de EU-garantie begrensd tot een percentage van het maximum van de toegestane kredietlijnen, in de meeste gevallen 65 %, maar ook 70 %, 75 % of 100 %. Indien het maximum niet is bereikt, geldt de EU-garantie voor het hele uitstaande bedrag.

Om het maximumrisico dat de EU loopt per 31 december 2018 weer te geven, moeten ook de leningen worden meegerekend waarvoor goedkeuring is gegeven maar die nog niet effectief ondertekend zijn (9 528 miljoen EUR) en leningen die ondertekend zijn, maar nog niet uitbetaald (10 379 miljoen EUR).

In maart 2018 hebben het Europees Parlement en de Raad Besluit (EU) 2018/412 (22) goedgekeurd waarbij een verhoging van het maximum voor EIB-financieringsoperaties onder EU-garantie is toegestaan. De garantieovereenkomst met de EIB is dienovereenkomstig gewijzigd, waardoor de maximale blootstelling van de EU in 2018 met 3,4 miljard EUR is toegenomen.

22

Garantie van het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI)

Garantie van het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI)

Het EFSI is een initiatief ter vergroting van de risicodragende capaciteit van de EIB-groep waardoor de EIB haar investeringen in de EU kan opvoeren. Het doel van het EFSI is extra investeringen in de EU en de toegang tot financiering voor kleine ondernemingen te ondersteunen. Het EFSI is geen afzonderlijke rechtspersoon of een investeringsfonds in de strikte zin van het woord. De EFSI-risicoreserve biedt bescherming aan de EIB tegen mogelijke verliezen op de onderliggende verrichtingen. Het bestaat uit een stapsgewijze inbreng van 7,5 miljard EUR uit het eigen kapitaal van de EIB en een begrotingsgarantie van de EU ten belope van 26 miljard EUR („EFSIEU-garantie“). De EFSIEU-garantie wordt aan de EIB verstrekt op grond van een overeenkomst tussen de EU en de EIB, hierna de „EFSI-overeenkomst“ genoemd. De EFSI-overeenkomst is in 2018 gewijzigd om rekening te houden met het verhoogde EU-garantieplafond van 26 miljard EUR overeenkomstig de gewijzigde EFSI-verordening (Verordening (EU) 2017/2396).

Het EFSI opereert in twee „vensters“: het venster „infrastructuur en innovatie“ (IIW), uitgevoerd door de EIB (EFSIEU-garantie van 19,5 miljard EUR) en het mkb-venster, uitgevoerd door het EIF (EFSIEU-garantie van 6,5 miljard EUR); beide vensters hebben een schuldportefeuille en een aandelenportefeuille. Het EIF opereert op grond van een overeenkomst met de EIB en op basis van een garantie van de EIB, die op haar beurt weer wordt gegarandeerd door de EFSIEU-garantie op basis van de EFSI-overeenkomst.

De EU en de EIB hebben binnen het EFSI elk een andere rol. Het EFSI is opgericht in de schoot van de EIB, die de operaties (leningen en eigenvermogensinstrumenten) financiert met op de kapitaalmarkten geleende middelen. Wat het IIW betreft, neemt de EIB de investeringsbesluiten onafhankelijk en beheert zij de operaties overeenkomstig haar regels en procedures. Hetzelfde geldt voor de SMEW-operaties die door het EIF worden beheerd.

Om erop toe te zien dat de investeringen in het kader van het EFSI gericht blijven op de specifieke doelstelling het marktfalen te verhelpen dat investeringen in de EU belemmert en dat zij in aanmerking komen voor de bescherming van de EU-garantie, is een specifieke governancestructuur opgezet. Het Investeringscomité van onafhankelijke deskundigen beoordeelt of elk IIW-project dat door de EIB wordt voorgesteld voldoet aan de voorwaarden voor dekking door de EU-garantie. Indien dat bevestigd wordt en de operatie de garantie van het EFSI krijgt; worden de voortzetting van het project en het beheer ervan onderworpen aan de normale projectcyclus en het governanceproces van de EIB. Wat het SMEW betreft, is de rol van het Investeringscomité beperkt tot raadpleging van de beschrijving van de SMEW-producten, die goedgekeurd worden door de EFSI-stuurgroep en de algemeen directeur van het EFSI. Het EFSI staat ook onder toezicht van een stuurgroep van vijf leden, van wie er drie worden aangesteld door de Commissie, één door de EIB en één niet-stemgerechtigd lid door het Europees Parlement. Besluiten worden genomen bij consensus of, indien geen consensus kan worden bereikt, bij eenparigheid van de leden die een stem uitbrengen. De EFSI-stuurgroep neemt geen investeringsbeslissingen.

De rol van de EU behelst het verstrekken van de EU-begrotingsgarantie voor een deel van de potentiële verliezen die de EIB zou kunnen lijden op haar investeringen (leningen en eigenvermogensinstrumenten). De EU bemoeit zich met andere woorden niet met de selectie en het beheer van de EFSI-operaties, investeert geen geld in die operaties en is niet direct contractpartij bij de onderliggende instrumenten. Omdat de controlecriteria en de boekhoudkundige vereisten voor consolidatie overeenkomstig de boekhoudregels van de EU (en de IPSAS) niet zijn vervuld, worden de daarmee verband houdende activa niet opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van de EU.

De EFSIEU-garantie aan de EIB-Groep wordt overeenkomstig de EU-boekhoudregels geboekt als verplichting in verband met financiële garanties wat betreft de IIW-schuldportefeuille, als financiële voorziening voor de SMEW-schuldportefeuille en als derivaat (financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort) voor beide aandelenportefeuilles. Daarnaast wordt een voorwaardelijke verplichting in verband met de verstrekte EFSI-garantie in deze toelichting vermeld.

De EU-garantie voor de EFSIIIW-schuldportefeuille dekt de eersteverliestranche van een portefeuille financieringsoperaties van de EIB, die voornamelijk bestaat uit traditionele leningen en garanties. Deze garantie wordt aangesproken wanneer de debiteur in gebreke blijft of bij schuldherschikking. De EU-garantie wordt vergoed in verhouding tot het risico dat de EU draagt, in de vorm van een verdeling tussen de EIB en de EU van de uit hoofde van het risico aan de EIB toevallende ontvangsten uit de gegarandeerde verrichtingen. De ontvangsten van de EU dekken in eerste instantie de verliezen op de gegarandeerde verrichtingen. De EU-garantie wordt aldus in aanmerking genomen als verplichting uit hoofde van financiële garanties en bij de eerste opname gewaardeerd tegen reële waarde, zijnde de netto contante waarde van de te ontvangen premies (de ontvangsten van de EU). Op latere balansdata wordt de verplichting uit hoofde van financiële garanties geherwaardeerd tegen de verwachte verliezen of het bedrag dat oorspronkelijk is opgenomen, afhankelijk van wat het hoogste is, in voorkomend geval verminderd met de geaccumuleerde afschrijvingen van de inkomsten. De weergegeven verplichting uit hoofde van financiële garanties is na aftrek van de nog te ontvangen inkomsten van de EU — nul per 31 december 2018 (2017: nul) (zie toelichting 2.11.3).

2.11.3

In het kader van de EFSIIIW-portefeuille eigenvermogensinstrumenten, die eigenvermogens- of quasi-eigenvermogensdeelnemingen of achtergestelde leningen omvat, investeert de EIB op pari passu-basis voor eigen risico en voor risico van de EU. Bijgevolg dekt de EU-garantie — voor het gedeelte van de eigenvermogensinvesteringen die door de EU worden gegarandeerd — de negatieve waardeaanpassingen (niet-gerealiseerde verliezen) op elke balansdatum, de gerealiseerde verliezen op desinvesteringen en de financieringskosten van de EIB. In gevallen waarin de waarde van een investering waarop eerder een negatieve waardeaanpassing werd toegepast, op daaropvolgende verslagdatums vermeerdert, wordt het bedrag tot de oorspronkelijke kostprijs van de investering door de EIB aan de EU terugbetaald. Wanneer de investering van de hand wordt gedaan, heeft de EU ook recht op investeringswinsten op de oorspronkelijke kostprijs. De EU-garantie wordt vergoed uit inkomsten die de EIB ontvangt voor de gegarandeerde verrichtingen, inclusief rente, dividenden en gerealiseerde winsten. De vereffening tussen de EU en de EIB gebeurt jaarlijks, na verrekening van verliezen en inkomsten.

In de EFSI-SMEW-aandelenportefeuille waarborgt de EU investeringen in durfkapitaal- en private-equityfondsen die door de EIB zijn gefinancierd en afkomstig zijn van en beheerd worden door het EIF. De EU-garantie wordt op portefeuillebasis verstrekt voor twee portefeuilles: subvenster 1 en subvenster 2. De EFSI-garantie wordt aangesproken om waardeverminderingen en gerealiseerde verliezen op de gewaarborgde investeringen en de financieringskosten van de EIB te dekken. De EU heeft recht op een vergoeding voor het gelopen risico, in de vorm van dividenden en gerealiseerde winsten op de gewaarborgde vermogenstransacties. Onder subvenster 2 investeert het Horizon 2020-programma van de EU eveneens voor een stuk in dezelfde aandelensportefeuille (de H2020-investering met EU-geld wordt in de EU-rekening geboekt als voor verkoop beschikbaar financieel actief) en draagt het het eerste verlies op de investeringen, terwijl verdere verliezen gedekt worden door de EU-garantie en het EIF.

De EFSI-garantie op de EFSI-aandelenportefeuille is ingedeeld als afgeleid financieel instrument en geboekt als financieel actief of financiële verplichting tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort. Per 31 december 2018 bedroeg de reële waarde van de EFSIEU-garantie op de EFSI-aandelenportefeuille 14 miljoen EUR (2017: 16 miljoen EUR) (zie toelichting 2.4.2).

2.4.2

Deze voorwaardelijke verplichting omvat verrichtingen van de programma’s Cosme, H2020 en EaSI voor het gedeelte dat is gedekt door de EFSIEU-garantie op de SMEW-schuldportefeuille.

Garantie-uitkeringen door de EU worden gedaan door het EFSI-garantiefonds (zie toelichting 2.4.1). Per jaareinde 2018 bedroegen de activa van het garantiefonds in totaal 5 452 miljard EUR (2017: 3 504 miljard EUR), terwijl nog eens 2 688 miljard EUR (2017: 2 633 miljard EUR) toegezegd maar nog niet betaald is en in het gerapporteerde bedrag is opgenomen als „RAL“ in toelichting 5.1. In 2018 is 61 miljoen EUR uit het EFSI-garantiefonds uitbetaald in verband met aangesproken garanties.

2.4.1

5.1

4.1.2.   
  Garanties in verband met financiële bijstand (opgenomen en verstrekte leningen)

Garanties in verband met financiële bijstand (opgenomen en verstrekte leningen)

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| | Aangesproken | Niet aangesproken | Totaal | Aangesproken | Niet aangesproken | Totaal |
| EFSM | 47 400 | — | 47 400 | 47 456 | — | 47 456 |
| BB | 1 734 | — | 1 734 | 3 114 | — | 3 114 |
| MFB | 4 388 | 980 | 5 368 | 3 924 | 460 | 4 384 |
| Euratom | 254 | 200 | 454 | 250 | 250 | 500 |
| Totaal | 53 775 | 1 180 | 54 955 | 54 744 | 710 | 55 454 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Aangesproken

Niet aangesproken

Totaal

Aangesproken

Niet aangesproken

Totaal

EFSM

EFSM

47 400

47 400

—

47 400

47 400

47 456

47 456

—

47 456

47 456

BB

BB

1 734

1 734

—

1 734

1 734

3 114

3 114

—

3 114

3 114

MFB

MFB

4 388

4 388

980

980

5 368

5 368

3 924

3 924

460

460

4 384

4 384

Euratom

Euratom

254

254

200

200

454

454

250

250

250

250

500

500

Totaal

Totaal

53 775

53 775

1 180

1 180

54 955

54 955

54 744

54 744

710

710

55 454

55 454

De EU-begroting staat borg voor de leningen die de Commissie in het kader van back-to-backverrichtingen opneemt om leningen aan lidstaten en niet-lidstaten te financieren). Deze opgenomen leningen zijn reeds als verplichting opgenomen op de balans van de EU (zie toelichting 2.11.1). In geval van wanprestatie voor de met deze ontleende middelen verstrekte back-to-backleningen zou de EU-begroting overeenkomstig artikel 14 van Verordening (EU, Euratom) nr. 609/2014 het volledige verlies dragen:

2.11.1

| — | de leningen die worden opgenomen om in het kader van het EFSM leningen te verstrekken, worden uitsluitend door de EU-begroting gewaarborgd; |
| --- | --- |

—

de leningen die worden opgenomen om in het kader van het EFSM leningen te verstrekken, worden uitsluitend door de EU-begroting gewaarborgd;

| — | de leningen die worden opgenomen ten behoeve van het betalingsbalansmechanisme, worden uitsluitend door de EU-begroting gewaarborgd; |
| --- | --- |

—

de leningen die worden opgenomen ten behoeve van het betalingsbalansmechanisme, worden uitsluitend door de EU-begroting gewaarborgd;

| — | MFB-leningen worden in eerste instantie gewaarborgd door het Garantiefonds voor extern optreden (zie toelichting 2.4.1) en vervolgens door de EU-begroting, en |
| --- | --- |

—

MFB-leningen worden in eerste instantie gewaarborgd door het Garantiefonds voor extern optreden (zie toelichting 2.4.1) en vervolgens door de EU-begroting, en

2.4.1

| — | garanties van derden dekken eerst het volledige bedrag van de uitstaande Euratomleningen. Het Garantiefonds dekt de externe leningen indien deze niet door de garanties van derden worden gedekt. |
| --- | --- |

—

garanties van derden dekken eerst het volledige bedrag van de uitstaande Euratomleningen. Het Garantiefonds dekt de externe leningen indien deze niet door de garanties van derden worden gedekt.

Door de EGKS in liquidatie uit ontleende middelen verstrekte leningen worden niet gedekt door een EU-begrotingsgarantie. Zij zijn gedekt door financiële activa van de EGKS in liquidatie (zie toelichting 2.4.1).

2.4.1

4.1.3.   
  Garanties voor financieringsinstrumenten van de EU

Garanties voor financieringsinstrumenten van de EU

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Horizon 2020 | 1 467 | 1 297 |
| Financieringsfaciliteit met risicodeling | 642 | 654 |
| Connecting Europe Facility | 579 | 490 |
| Overige | 29 | 32 |
| Totaal | 2 717 | 2 473 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Horizon 2020

Horizon 2020

1 467

1 467

1 297

1 297

Financieringsfaciliteit met risicodeling

Financieringsfaciliteit met risicodeling

642

642

654

654

Connecting Europe Facility

Connecting Europe Facility

579

579

490

490

Overige

Overige

29

29

32

32

Totaal

Totaal

2 717

2 717

2 473

2 473

Overeenkomstig artikel 210, lid 1, FR overschrijden de begrotingsuitgaven voor een financieringsinstrument en de financiële aansprakelijkheid van de Unie in geen geval het bedrag van de vastlegging die daarvoor in de begroting is gedaan, ten einde voorwaardelijke verplichtingen voor de begroting uit te sluiten. In de praktijk betekent dit dat deze verplichtingen een tegenhanger hebben aan de actiefzijde van de balans of worden gedekt door uitstaande begrotingsvastleggingen die nog niet als uitgave zijn geboekt. De voorwaardelijke verplichtingen hierboven zijn na aftrek van financiële voorzieningen voor de desbetreffende instrumenten (zie toelichting 2.10).

2.10

4.1.4.   
  Rechtszaken

Rechtszaken

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Geldboeten | 3 187 | 3 242 |
| Landbouw | 653 | 1 737 |
| Cohesie | 26 | 3 |
| Overige | 1 867 | 481 |
| Totaal | 5 732 | 5 463 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Geldboeten

Geldboeten

3 187

3 187

3 242

3 242

Landbouw

Landbouw

653

653

1 737

1 737

Cohesie

Cohesie

26

26

3

3

Overige

Overige

1 867

1 867

481

481

Totaal

Totaal

5 732

5 732

5 463

5 463

Geldboeten

Geldboeten

Deze bedragen betreffen voornamelijk door de Commissie opgelegde geldboeten voor inbreuken op de mededingingsregels die voorlopig zijn betaald door de beboete ondernemingen en waartegen ofwel beroep is aangetekend of waarvan niet bekend is of er beroep tegen zal worden aangetekend. De voorwaardelijke verplichting wordt gehandhaafd totdat in de zaak definitief uitspraak is gedaan door het Hof van Justitie of tot het einde van de beroepstermijn. De rente op voorlopige betalingen wordt opgenomen in het economisch resultaat van het jaar en tevens als een voorwaardelijk passief vanwege de onzekerheid of de Commissie recht heeft op deze bedragen.

Mocht de EU in een of meerdere van deze zaken in het ongelijk worden gesteld, dan zullen de voorlopig geïnde bedragen worden terugbetaald aan de betrokken ondernemingen. De boetebedragen worden alleen als ontvangsten in de begroting opgenomen wanneer zij definitief zijn (artikel 107 FR).

Landbouw

Landbouw

Dit zijn voorwaardelijke verplichtingen tegenover de lidstaten in verband met de ELGF-conformiteitsbesluiten en de financiële correcties voor plattelandsontwikkeling en pretoetreding, waarover het Hof van Justitie nog geen uitspraak heeft gedaan. De vaststelling van het definitieve bedrag van het passief alsook het jaar waarin het effect van een succesvol beroep ten laste van de begroting zal komen, zijn afhankelijk van de duur van de procedure voor het Hof van Justitie.

Cohesie

Cohesie

Dit zijn voorwaardelijke verplichtingen tegenover de lidstaten in verband met acties in het kader van het cohesiebeleid, waarover het Hof van Justitie nog geen uitspraak heeft gedaan of waarvoor het nog een hoorzitting moet vaststellen.

Andere rechtszaken

Andere rechtszaken

Deze rubriek heeft betrekking op twee schadevergoedingszaken die momenteel tegen de EU zijn ingeleid, op andere rechtsgeschillen en de geraamde gerechtskosten. Opgemerkt zij dat de eiser in een schadevordering krachtens artikel 340 VWEU moet aantonen dat de instelling een rechtsregel waarbij aan particulieren rechten worden verleend, op voldoende ernstige wijze heeft geschonden dat hij zelf reële schade heeft geleden en dat er een rechtstreeks causaal verband bestaat tussen de onwettige handeling en de schade. Het bedrag voor 2018 betreft voornamelijk een schadeclaim tegen de Europese Commissie in verband met een besluit waarbij een concentratie wordt verboden. Het gaat om een vrij recente rechtszaak in een vroeg stadium. Bij gebrek aan een betrouwbare schatting is het opgegeven bedrag daarom het bedrag van de claim.

4.2.   VOORWAARDELIJKE ACTIVA

VOORWAARDELIJKE ACTIVA

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Ontvangen garanties: | | |
| Uitvoeringsgaranties | 321 | 352 |
| Overige garanties | 19 | 22 |
| Overige voorwaardelijke activa | 25 | 34 |
| Totaal | 366 | 409 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Ontvangen garanties:

Ontvangen garanties:

Uitvoeringsgaranties

Uitvoeringsgaranties

321

321

352

352

Overige garanties

Overige garanties

19

19

22

22

Overige voorwaardelijke activa

Overige voorwaardelijke activa

25

25

34

34

Totaal

Totaal

366

366

409

409

Uitvoeringsgaranties worden verlangd om ervoor te zorgen dat de begunstigden van middelen van de EU voldoen aan de verplichtingen van hun contract met de EU.

5.   VASTLEGGINGEN IN DE BEGROTING EN JURIDISCHE VERBINTENISSEN

Deze toelichting verschaft informatie over de begrotingsprocedure en de toekomstige financieringsbehoeften, niet over de verplichtingen per 31 december 2018.

Het door de lidstaten goedgekeurd meerjarig financieel kader (MFK) stelt de programma’s vast en de maximumbedragen („plafonds“) per rubriek voor vastleggingskredieten en de totale betalingskredieten waarvoor de EU vastleggingen in de begroting kan doen en juridische verbintenissen kan aangaan, en uiteindelijk betalingen kan verrichten, voor een periode van zeven jaar (zie tabel 1.1 van de toelichtingen bij de verslagen over de uitvoering van de begroting).

De MFK-plafonds zijn vastgesteld door de Raad (de lidstaten), met instemming van het Europees Parlement, en artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1306/2013 betreffende de financiering van het GLB legt een rechtstreeks verband tussen het jaarlijkse maximum voor de uitgaven uit het ELGF en de MFK-verordening. Het Europees Parlement en de Raad hebben eveneens de respectieve basisbesluiten voor de ELGF-uitgaven vastgesteld waarin de uitgaven per lidstaat voor de gehele periode 2014-2020 zijn bepaald.

Juridische verbintenissen hebben betrekking op programma’s, projecten, overeenkomsten of ondertekende contracten die juridisch bindend zijn voor de EU. Het aangaan van een juridische verbintenis is de handeling waarbij de ordonnateur een verplichting (voor de EU) doet ontstaan of constateert die tot een last leidt (artikel 2, punt 37 FR).

De vastlegging in de begroting vindt in beginsel plaats vóór de juridische verbintenis, maar voor bepaalde meerjarige programma’s/projecten is het andersom en worden de desbetreffende vastleggingen in jaartranches gedaan, gespreid over meerdere jaren, wanneer het basisbesluit daarin voorziet. Voor cohesie bijvoorbeeld, bepaalt artikel 76 van de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen (VGB — Verordening (EU) nr. 1303/2013 (23) dat het besluit van de Commissie tot vaststelling van een programma een juridische verbintenis vormt in de zin van het Financieel Reglement, maar dat de vastleggingen in de begroting van de Unie voor elk programma gedurende de periode van 1 januari 2014 tot 31 december 2020 geschieden in jaarlijkse tranches voor elk fonds. Andere rechtsgrondslagen kunnen soortgelijke bepalingen bevatten. Om deze reden kunnen er bedragen zijn waarvoor de EU een wettelijke verplichting tot betaling is aangegaan, maar waarvoor nog geen vastlegging in de begroting is gedaan (zie toelichtingen 5.2 en 5.3).

23

5.2

5.3

Verbintenissen waarvoor de vastlegging in de begroting is gedaan maar die vervolgens nog niet betaalbaar zijn gesteld, worden de „reste à liquider“ (RAL) genoemd. Het kan gaan om, vaak meerjarige, ondertekende programma’s of projecten waarvoor betalingen pas in latere jaren zullen worden verricht. Deze vormen betalingsverplichtingen voor de volgende jaren. Omdat de financiële staten op transactiebasis worden opgesteld en de begrotingsuitvoeringsverslagen op kasbasis, is een deel van de totale nog betaalbaar te stellen vastleggingen (RAL) reeds geboekt als uitgave en als verplichting op de balans opgenomen (zie toelichtingen 2.12 en 2.13). De berekening van deze uitgaven is gebeurd hetzij op basis van ontvangen kostendeclaraties/facturen, hetzij van de geraamde stand van uitvoering van een programma of project wanneer nog geen declaraties bij de EU zijn ingediend (zie toelichting 5.1). Zodra de betalingen in verband met de RAL na 31 december 2018 worden gedaan, wordt de verplichting van de balans verwijderd. Het deel van de RAL dat nog niet als uitgave is opgenomen, is niet onder de verplichtingen opgenomen, maar wordt hieronder vermeld.

2.12

2.13

5.1

De onderstaande vermeldingen betreffen dus bedragen per 31 december 2018 tot de betaling waarvan de EU zich heeft verbonden mits aan de contractuele voorwaarden wordt voldaan en die worden gefinancierd uit toekomstige begrotingen van de EU.

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Nog betaalbaar te stellen begrotingsvastleggingen | 5.1 | 235 836 | 221 391 |
| Juridische verbintenissen van het huidige MFK, onder gedeeld beheer, in afwachting van uitvoering | 5.2 | 143 883 | 211 688 |
| Significante juridische verbintenissen op andere gebieden | 5.3 | 18 126 | 20 030 |
| Totaal | | 397 845 | 453 109 |

(in miljoen EUR)

Toelichting

31.12.2018

31.12.2017

Nog betaalbaar te stellen begrotingsvastleggingen

Nog betaalbaar te stellen begrotingsvastleggingen

5.1

5.1

235 836

235 836

221 391

221 391

Juridische verbintenissen van het huidige MFK, onder gedeeld beheer, in afwachting van uitvoering

Juridische verbintenissen van het huidige MFK, onder gedeeld beheer, in afwachting van uitvoering

5.2

5.2

143 883

143 883

211 688

211 688

Significante juridische verbintenissen op andere gebieden

Significante juridische verbintenissen op andere gebieden

5.3

5.3

18 126

18 126

20 030

20 030

Totaal

Totaal

397 845

397 845

453 109

453 109

5.1.   NOG BETAALBAAR TE STELLEN BEGROTINGSVASTLEGGINGEN

NOG BETAALBAAR TE STELLEN BEGROTINGSVASTLEGGINGEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Nog betaalbaar te stellen begrotingsvastleggingen | 235 836 | 221 391 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Nog betaalbaar te stellen begrotingsvastleggingen

Nog betaalbaar te stellen begrotingsvastleggingen

235 836

235 836

221 391

221 391

Dit bedrag bestaat uit de budgettaire RAL („reste à liquider“) van 281 175 miljoen EUR (zie tabel 4.4 van de toelichtingen bij de verslagen over de uitvoering van de begroting), min de daarmee verband houdende bedragen die op de balans als verplichtingen en in de staat van de financiële resultaten als uitgaven zijn opgenomen. De budgettaire RAL is een bedrag dat de openstaande vastleggingen vertegenwoordigt waarvoor nog geen betalingen en/of vrijmakingen zijn gedaan. Zoals hierboven gezegd, is dit het normale gevolg van het bestaan van meerjarenprogramma’s.

Per 31 december 2018 bedroegen de uitstaande voorschotten in het kader van voorfinanciering in totaal 50 miljard EUR (zie toelichting 2.5). Het gaat om vastleggingen in de begroting waarvoor betalingen zijn gedaan, die de RAL dus verminderen, maar waarbij de uitbetaalde bedragen worden geacht nog steeds aan de EU toe te behoren en niet aan de begunstigde, totdat de contractuele verplichtingen zijn vervuld. Zij zijn dus zoals de hierboven vermelde RAL nog niet als uitgave geboekt.

2.5

5.2.   JURIDISCHE VERBINTENISSEN VAN HET HUIDIGE MFK, ONDER GEDEELD BEHEER, IN AFWACHTING VAN UITVOERING

JURIDISCHE VERBINTENISSEN VAN HET HUIDIGE MFK, ONDER GEDEELD BEHEER, IN AFWACHTING VAN UITVOERING

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Fonds | Financieel kader 2014-2020 (A) | Gesloten juridische verbintenissen (B) | In de begroting opgenomen vastleggingen (C) | Juridische verbintenissen minus vastleggingen in de begroting (BC) |
| Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en Cohesiefonds | 262 408 | 262 408 | 179 831 | 82 578 |
| Europees Sociaal Fonds | 92 935 | 92 819 | 65 230 | 27 588 |
| Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument | | | | — |
| Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD) | 3 814 | 3 814 | 2 670 | 1 144 |
| RUBRIEK 1B: MIDDELEN VOOR HET COHESIEBELEID | 359 157 | 359 041 | 247 731 | 111 310 |
| Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling | 100 079 | 100 079 | 70 748 | 29 331 |
| European Maritime and Fisheries Fund | 5 749 | 5 749 | 4 048 | 1 702 |
| RUBRIEK 2: NATUURLIJKE HULPBRONNEN | 105 828 | 105 828 | 74 795 | 31 033 |
| Fonds voor asiel en migratie | 5 028 | 4 393 | 3 577 | 816 |
| Fonds voor interne veiligheid | 3 016 | 2 883 | 2 159 | 724 |
| RUBRIEK 3: VEILIGHEID EN BURGERSCHAP | 8 044 | 7 276 | 5 736 | 1 540 |
| Totaal | 473 030 | 472 145 | 328 262 | 143 883 |

(in miljoen EUR)

Fonds

Financieel kader 2014-2020 (A)

Gesloten juridische verbintenissen (B)

In de begroting opgenomen vastleggingen (C)

Juridische verbintenissen minus vastleggingen in de begroting (BC)

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en Cohesiefonds

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en Cohesiefonds

262 408

262 408

262 408

262 408

179 831

179 831

82 578

82 578

Europees Sociaal Fonds

Europees Sociaal Fonds

92 935

92 935

92 819

92 819

65 230

65 230

27 588

27 588

Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument

Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument

—

Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD)

Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD)

3 814

3 814

3 814

3 814

2 670

2 670

1 144

1 144

RUBRIEK 1B: MIDDELEN VOOR HET COHESIEBELEID

RUBRIEK 1B: MIDDELEN VOOR HET COHESIEBELEID

359 157

359 157

359 041

359 041

247 731

247 731

111 310

111 310

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling

100 079

100 079

100 079

100 079

70 748

70 748

29 331

29 331

European Maritime and Fisheries Fund

European Maritime and Fisheries Fund

5 749

5 749

5 749

5 749

4 048

4 048

1 702

1 702

RUBRIEK 2: NATUURLIJKE HULPBRONNEN

RUBRIEK 2: NATUURLIJKE HULPBRONNEN

105 828

105 828

105 828

105 828

74 795

74 795

31 033

31 033

Fonds voor asiel en migratie

Fonds voor asiel en migratie

5 028

5 028

4 393

4 393

3 577

3 577

816

816

Fonds voor interne veiligheid

Fonds voor interne veiligheid

3 016

3 016

2 883

2 883

2 159

2 159

724

724

RUBRIEK 3: VEILIGHEID EN BURGERSCHAP

RUBRIEK 3: VEILIGHEID EN BURGERSCHAP

8 044

8 044

7 276

7 276

5 736

5 736

1 540

1 540

Totaal

Totaal

473 030

473 030

472 145

472 145

328 262

328 262

143 883

143 883

Dit zijn juridische verplichtingen tot betaling waartoe de EU zich heeft verbonden bij de vaststelling van de operationele programma’s onder gedeeld beheer. Het besluit van de Commissie tot vaststelling van een operationeel programma vormt een financieringsbesluit in de zin van artikel 110 FR en vormt na kennisgeving aan de betrokken lidstaat een juridische verbintenis in de zin van dat reglement.

Artikel 76 van de VGB voor de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESIF) luidt als volgt:

„De vastleggingen van de Unie voor elk programma geschieden in de periode van 1 januari 2014 tot en met 31 december 2020 in jaarlijkse tranches voor elk Fonds. De vastleggingen in verband met de prestatiereserve in elk programma geschieden afzonderlijk van de rest van de toewijzing aan het programma.“

„De vastleggingen van de Unie voor elk programma geschieden in de periode van 1 januari 2014 tot en met 31 december 2020 in jaarlijkse tranches voor elk Fonds. De vastleggingen in verband met de prestatiereserve in elk programma geschieden afzonderlijk van de rest van de toewijzing aan het programma.“

De tabel hierboven begint met het totale MFK (kolom A) en toont de juridische verbintenissen waarvoor nog geen bedragen in de begroting zijn vastgelegd voor de rubrieken 1B, 2 en 3 van het MFK 2014-2020. Deze juridische verbintenissen zijn de uitstaande bedragen waarvoor de EU een vastlegging in de begroting zal doen en betaalbaar zal stellen na 31 december 2018. Kolom B bevat de door de Commissie aangegane juridische verbintenissen per jaareinde en kolom C de begrotingsvastleggingen met betrekking tot deze juridische verbintenissen per jaareinde.

5.3.   SIGNIFICANTE JURIDISCHE VERBINTENISSEN OP ANDERE GEBIEDEN

SIGNIFICANTE JURIDISCHE VERBINTENISSEN OP ANDERE GEBIEDEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 31.12.2018 | 31.12.2017 |
| Connecting Europe Facility | 11 554 | 12 676 |
| ITER | 1 489 | 1 496 |
| Copernicus | 1 267 | 1 841 |
| Galileo | 493 | 253 |
| Visserijovereenkomsten | 46 | 133 |
| Vastleggingen voor operationele leases | 2 352 | 2 577 |
| Overige contractuele verbintenissen | 924 | 1 054 |
| Totaal | 18 126 | 20 030 |

(in miljoen EUR)

31.12.2018

31.12.2017

Connecting Europe Facility

Connecting Europe Facility

11 554

11 554

12 676

12 676

ITER

ITER

1 489

1 489

1 496

1 496

Copernicus

Copernicus

1 267

1 267

1 841

1 841

Galileo

Galileo

493

493

253

253

Visserijovereenkomsten

Visserijovereenkomsten

46

46

133

133

Vastleggingen voor operationele leases

Vastleggingen voor operationele leases

2 352

2 352

2 577

2 577

Overige contractuele verbintenissen

Overige contractuele verbintenissen

924

924

1 054

1 054

Totaal

Totaal

18 126

18 126

20 030

20 030

Deze bedragen omvatten de juridische verbintenissen op lange termijn waarvoor nog geen vastleggingen in de begroting waren gedaan per jaareinde. Deze bindende verplichtingen zullen in jaarlijkse tranches worden gebudgetteerd de komende jaren en betaalbaar gesteld.

Sommige belangrijke programma’s (zie hieronder) kunnen worden uitgevoerd door middel van jaarlijkse tranches, overeenkomstig artikel 112, lid 2, FR. Zo kan de EU juridische verbintenissen aangaan (subsidieovereenkomsten, delegatieovereenkomsten en contracten voor opdrachten afsluiten) voor meer dan de beschikbare vastleggingskredieten van een bepaald jaar. Bijgevolg kan het zijn dat een aanzienlijk deel van de totale toewijzing voor het huidige MFK reeds is vastgelegd. Dit geldt met name voor de volgende programma’s:

De Connecting Europe Facility (CEF)

De Connecting Europe Facility (CEF)

De CEF verstrekt financiële steun aan trans-Europese netwerken voor projecten van gemeenschappelijk belang in de sectoren vervoer, telecommunicatie en energie-infrastructuur. De juridische verbintenissen voor het CEF-programma bestrijken een uitvoeringsperiode van 2014 tot 2023 voor CEF-Vervoer en tot 31.12.2024 voor CEF-Energie. De rechtsgrondslag is Verordening (EU) nr. 1316/2013 die in artikel 19 voorziet in het gebruik van jaarlijkse tranches.

Copernicus

Copernicus

Copernicus is het Europese programma voor aardobservatie (zie ook toelichting 2.2). De vastleggingen gelden voor de periode tot en met 2020. Op grond van Verordening (EU) nr. 377/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 tot vaststelling van het Copernicus-programma en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 911/2010 (24) ondertekende de Commissie delegatieovereenkomsten met het Europees Ruimteagentschap (ESA), Eumetsat, Mercator en het Europees Centrum voor weersvoorspellingen op middellange termijn. Artikel 8 van Verordening (EU) nr. 377/2014 staat het gebruik van jaarlijkse tranches toe.

2.2

24

Internationale thermonucleaire experimentele reactor (ITER)

Internationale thermonucleaire experimentele reactor (ITER)

De vastleggingen dienen ter dekking van de toekomstige financieringsbehoeften van de ITER-faciliteiten tot 2021. De bijdrage van de EU (Euratom) aan ITER International wordt gegeven via de Gemeenschappelijke Onderneming Fusion for Energy, en omvat ook de bijdragen van de lidstaten en van Zwitserland. De verbintenissen zijn aangegaan op grond van Besluit 2013/791/Euratom van de Raad van 13 december 2013 houdende wijziging van Besluit 2007/198/Euratom tot oprichting van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (25), waarin toestemming wordt gegeven voor het gebruik van jaarlijkse tranches. ITER werd opgericht om de ITER-faciliteiten te beheren, de exploitatie van de ITER-faciliteiten aan te moedigen, om de kennis over fusie-energie van het grote publiek alsook de aanvaarding ervan te bevorderen, en om alle andere activiteiten te verrichten die nodig zijn om het doel van ITER te bereiken. Bij ITER zijn de EU, China, India, Rusland, Zuid-Korea, Japan en de VS betrokken.

25

Galileo

Galileo

Dit zijn bedragen die zijn vastgelegd voor het Galileo-programma voor de ontwikkeling van een Europees wereldwijd systeem voor nagivatie per satelliet (zie ook toelichting 2.2). De vastleggingen gelden voor de periode tot en met 2020. Op grond van Verordening (EU) nr. 1285/2013 (26) heeft de Commissie een delegatieovereenkomst met ESA ondertekend. Artikel 9 van Verordening (EU) nr. 1285/2013 staat het gebruik van jaarlijkse tranches toe.

2.2

26

Visserijovereenkomsten

Visserijovereenkomsten

Dit zijn verbintenissen met derde landen voor activiteiten op grond van internationale visserijovereenkomsten tot 2023. Zij zijn aangegaan op grond van besluiten van de Raad voor elk derde land (bv. Besluit (EU) 2019/385 van de Raad van 4 maart 2019 betreffende de sluiting van het protocol tot uitvoering van de partnerschapsovereenkomst inzake visserij tussen de Europese Unie en de Republiek Ivoorkust (2018-2024) (27) en worden beschouwd als specifieke internationale verdragen met meerjarige rechten en verplichtingen.

27

Vastleggingen voor operationele leases

Vastleggingen voor operationele leases

De volgende minimumbedragen zijn vastgelegd voor betaling overeenkomstig de onderliggende contracten tijdens de verdere looptijd van deze leasecontracten:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Minimale leasebetalingen | |
| | < 1 jaar | 15 jaar | > 5 jaar | Totaal |
| Gebouwen | 439 | 943 | 940 | 2 321 |
| IT-materiaal en overige uitrusting | 9 | 21 | 0 | 31 |
| Totaal | 448 | 964 | 940 | 2 352 |

(in miljoen EUR)

Minimale leasebetalingen

< 1 jaar

15 jaar

> 5 jaar

Totaal

Gebouwen

Gebouwen

439

439

943

943

940

940

2 321

2 321

IT-materiaal en overige uitrusting

IT-materiaal en overige uitrusting

9

9

21

21

0

0

31

31

Totaal

Totaal

448

448

964

964

940

940

2 352

2 352

Naar aanleiding van de kennisgeving door het Verenigd Koninkrijk van zijn voornemen om zich terug te trekken uit de Europese Unie, en als gevolg van Verordening (EU) 2018/1718 van het Europees Parlement en de Raad van 14 november 2018 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 726/2004 wat betreft de zetel van het Europees Geneesmiddelenbureau (28), is de zetel van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) verhuisd van Londen naar Amsterdam. Het huidige huurcontract voor de gebouwen in Londen loopt tot 2039 en zal dus voortijdig moet worden beëindigd dan wel overgenomen door of onderverhuurd aan een derde partij.

28

De cijfers in de tabel hierboven omvatten een bedrag van 468 miljoen EUR dat nog verschuldigd is uit hoofde van deze huurovereenkomst. De eventuele toekomstige netto financiële impact in de geconsolideerde staten is evenwel afhankelijk van de onderhandelingen met de verhuurder over de beëindiging of van de voorwaarden van een onderverhuurovereenkomst met een derde partij.

Overige contractuele verbintenissen

Overige contractuele verbintenissen

De opgegeven bedragen stemmen overeen met bedragen waarvoor verbintenissen zijn aangegaan die nog in de loop van de contracten moeten worden betaald. Het belangrijkste hier vermelde bedrag heeft betrekking op bouwcontracten van het Europees Parlement (87 miljoen EUR).

6.   FINANCIEEL RISICOBEHEER

De hieronder verschafte informatie met betrekking tot het beheer van de financiële risico’s van de EU heeft betrekking op:

| — | opgenomen en verstrekte leningen voor financiële bijstand van de Commissie via: het EFSM, de BB, de MFB en Euratom-acties en leningen uit geleende middelen van de EGKS in liquidatie; |
| --- | --- |

—

opgenomen en verstrekte leningen voor financiële bijstand van de Commissie via: het EFSM, de BB, de MFB en Euratom-acties en leningen uit geleende middelen van de EGKS in liquidatie;

| — | de kasverrichtingen die door de Commissie zijn verricht om de EU-begroting uit te voeren, met inbegrip van het ontvangen van geldboeten; |
| --- | --- |

—

de kasverrichtingen die door de Commissie zijn verricht om de EU-begroting uit te voeren, met inbegrip van het ontvangen van geldboeten;

| — | activa aangehouden in fondsen voor begrotingsgaranties: Het Garantiefonds voor externe acties, het EFSI-garantiefonds en het EFDO-garantiefondsvan, en |
| --- | --- |

—

activa aangehouden in fondsen voor begrotingsgaranties: Het Garantiefonds voor externe acties, het EFSI-garantiefonds en het EFDO-garantiefondsvan, en

| — | financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd. |
| --- | --- |

—

financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd.

6.1.   TYPES RISICO

TYPES RISICO

Marktrisico is het risico dat de reële waarde of toekomstige kasstromen van een financieel instrument zullen schommelen als gevolg van variaties in de marktprijzen. Marktrisico bestaat niet alleen uit potentieel verlies, maar ook uit potentiële baten. Het omvat het valutarisico, het renterisico en overige prijsrisico’s (de EU heeft geen materiële overige prijsrisico’s).

Marktrisico

| — | Valutarisico is het risico dat de verrichtingen van de EU of de waarde van haar investeringen beïnvloed zullen worden door veranderingen in de wisselkoers. Dit risico vloeit voort uit de verandering van de koers van de ene valuta tegenover een andere. |
| --- | --- |

—

Valutarisico is het risico dat de verrichtingen van de EU of de waarde van haar investeringen beïnvloed zullen worden door veranderingen in de wisselkoers. Dit risico vloeit voort uit de verandering van de koers van de ene valuta tegenover een andere.

| — | Renterisico is de mogelijkheid dat de waarde van een effect, en dan vooral een obligatie, vermindert door een stijging van de rentevoet. Over het algemeen leiden hogere rentevoeten tot lagere prijzen van obligaties met vaste rentevoet en omgekeerd. |
| --- | --- |

—

Renterisico is de mogelijkheid dat de waarde van een effect, en dan vooral een obligatie, vermindert door een stijging van de rentevoet. Over het algemeen leiden hogere rentevoeten tot lagere prijzen van obligaties met vaste rentevoet en omgekeerd.

Kredietrisico is het risico van verlies doordat een schuldenaar/leningnemer een lening of een andere kredietlijn (hoofdsom of rente (coupon) of beide) niet betaalt of op een andere manier zijn contractuele verplichtingen niet nakomt. Het kan gaan om laattijdige terugbetalingen, herstructurering van de terugbetalingen van de leningnemer en faillissement.

Kredietrisico

Liquiditeitsrisico is het risico dat een actief moeilijk te gelde kan worden gemaakt; bv. het risico dat een bepaald effect of actief niet snel genoeg kan worden verhandeld op de markt om een verlies te voorkomen of een verplichting na te komen.

Liquiditeitsrisico

6.2.   RISICOBEHEERBELEID

RISICOBEHEERBELEID

De uitvoering van de EU-begroting berust steeds meer op het gebruik van financieringsinstrumenten bij operationele programma’s. Zie toelichting 2.4.1 voor meer informatie over de betrokken bedragen.

2.4.1

Voor de meeste financieringsinstrumenten geldt dat de uitvoering ofwel aan de EIB-groep (inclusief het EIF), ofwel aan andere financiële instellingen wordt gedelegeerd op basis van een overeenkomst tussen de Europese Commissie en de financiële instelling. Overeenkomsten met deze financiële instellingen omvatten strikte voorwaarden en verplichtingen voor de intermediairs om ervoor te zorgen dat de EU-middelen naar behoren worden beheerd en gerapporteerd. Zodra een financiële bijdrage aan een van de instrumenten is toegewezen, worden de middelen naar een speciaal hiervoor geopende bankrekening (d.w.z. een fiduciaire rekening) van de financiële instelling overgeboekt. De financiële instelling kan, afhankelijk van het instrument in kwestie, de middelen op deze fiduciaire rekening gebruiken om leningen te verstrekken, schuldinstrumenten uit te geven, te beleggen in vermogensinstrumenten of aanspraken op garanties te honoreren. De opbrengsten van financieringsinstrumenten moeten, als algemene regel, aan de EU-begroting worden teruggestort.

Het risico ten aanzien van deze financieringsinstrumenten is doorgaans begrensd tot een maximum dat in de onderliggende overeenkomsten is vastgesteld en dat overeenkomt met het in de begroting opgenomen bedrag dat voor het instrument is voorzien. Omdat de Commissie vaak het eerste verlies draagt, en omdat de instrumenten bedoeld zijn om risicovollere begunstigen te financieren (die moeilijkheden ondervinden om middelen van commerciële kredietverstrekkers te verkrijgen), ligt het in de lijn der verwachtingen dat de EU-begroting met een aantal verliezen te maken zal krijgen.

Waardering van financiële instrumenten

Waardering van financiële instrumenten

De volgende categorieën van financiële activa en verplichtingen worden niet gewaardeerd tegen reële waarde: geldmiddelen en kasequivalenten, verstrekte leningen, vorderingen met tegenprestatie en verhaalbare bedragen zonder tegenprestatie, opgenomen leningen en andere financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. De boekwaarde van die financiële activa en passiva wordt beschouwd als een redelijke schatting van de reële waarde ervan.

Opgenomen en verstrekte leningen voor financiële bijstand

Opgenomen en verstrekte leningen voor financiële bijstand

De leningtransacties alsmede het daarmee samenhangende beheer van de kasmiddelen worden door de EU verricht overeenkomstig de respectieve verordeningen van de Raad en het EP, besluiten van de Raad en, indien van toepassing, op basis van interne richtsnoeren. Er zijn schriftelijke procedurehandleidingen opgesteld die betrekking hebben op specifieke terreinen, zoals opgenomen leningen, verstrekte leningen en het beheer van kasmiddelen, die door de betrokken operationele eenheden worden gebruikt. Verstrekte leningen worden door middel van opgenomen back-to-backleningen gefinancierd, waardoor er dus geen open rente- of valutaposities ontstaan.

Kasverrichtingen

Kasverrichtingen

De voorschriften en beginselen voor het beheer van de kasverrichtingen van de Commissie zijn vastgelegd in Verordening (EU, Euratom) nr. 609/2014 (zoals gewijzigd bij Verordening (EU, Euratom) 2016/804 van de Raad (29) en in het Financieel Reglement.

29

Als gevolg van de bovenvermelde regelgeving zijn de volgende hoofdprincipes van toepassing:

| — | de eigen middelen worden door de lidstaten betaald op rekeningen die daartoe op naam van de Commissie werden geopend bij de schatkist van elke lidstaat of bij de centrale bank van de lidstaat. De Commissie mag slechts geld van de bovenvermelde rekeningen afhalen om aan haar behoeften aan kasmiddelen te voldoen; |
| --- | --- |

—

de eigen middelen worden door de lidstaten betaald op rekeningen die daartoe op naam van de Commissie werden geopend bij de schatkist van elke lidstaat of bij de centrale bank van de lidstaat. De Commissie mag slechts geld van de bovenvermelde rekeningen afhalen om aan haar behoeften aan kasmiddelen te voldoen;

| — | de eigen middelen worden door de lidstaten betaald in hun eigen nationale munt, terwijl de betalingen door de Commissie meestal in euro luiden; |
| --- | --- |

—

de eigen middelen worden door de lidstaten betaald in hun eigen nationale munt, terwijl de betalingen door de Commissie meestal in euro luiden;

| — | bankrekeningen die zijn geopend in naam van de Commissie mogen niet worden overschreden. Deze beperking geldt niet voor de eigenmiddelenrekening van de Commissie in geval van wanbetaling met betrekking tot leningen die overeenkomstig de verordeningen en besluiten van de Raad van de EU zijn gesloten of gewaarborgd en, onder bepaalde voorwaarden, wanneer de kasmiddelenbehoeften de rekeningactiva overtreffen; |
| --- | --- |

—

bankrekeningen die zijn geopend in naam van de Commissie mogen niet worden overschreden. Deze beperking geldt niet voor de eigenmiddelenrekening van de Commissie in geval van wanbetaling met betrekking tot leningen die overeenkomstig de verordeningen en besluiten van de Raad van de EU zijn gesloten of gewaarborgd en, onder bepaalde voorwaarden, wanneer de kasmiddelenbehoeften de rekeningactiva overtreffen;

| — | het saldo van rekeningen die luiden in andere munten dan de euro, wordt ofwel gebruikt voor betalingen in dezelfde munt, ofwel periodiek omgezet in euro. |
| --- | --- |

—

het saldo van rekeningen die luiden in andere munten dan de euro, wordt ofwel gebruikt voor betalingen in dezelfde munt, ofwel periodiek omgezet in euro.

Naast de eigenmiddelenrekeningen heeft de Commissie nog andere bankrekeningen geopend bij centrale banken en commerciële banken om andere betalingen te verrichten en te ontvangen dan de bijdragen van de lidstaten aan de begroting.

De kasverrichtingen en de betalingen zijn sterk geautomatiseerd en maken gebruik van moderne informaticasystemen. Er worden specifieke procedures toegepast om de veiligheid van het systeem te waarborgen en om te garanderen dat de taken gescheiden worden conform het Financieel Reglement, de internecontrolenormen van de Commissie en de controleprincipes.

Een op schrift gestelde reeks richtsnoeren en procedures regelt het beheer van de kasverrichtingen en betalingen van de Commissie met als doel het operationele en financiële risico te beperken en een gepast controleniveau te waarborgen. Zij betreffen de verschillende werkingsgebieden (bijvoorbeeld: uitvoering van betalingen en beheer van de liquide middelen, prognoses van de kasmiddelen, bedrijfscontinuïteit enz.) en de naleving van de richtsnoeren en procedures wordt periodiek gecontroleerd. Daarnaast vindt gegevensuitwisseling plaats tussen het directoraat-generaal Begroting en het directoraat-generaal Economische en Financiële Zaken over risicobeheer en beste werkmethoden.

Geldboeten

Geldboeten

Voorlopig geïnde geldboeten: deposito’s

Voorlopig geïnde geldboeten: deposito’s

Vóór 2010 ontvangen bedragen blijven op bankrekeningen staan bij banken die specifiek geselecteerd zijn voor het deponeren van voorlopig geïnde geldboeten. De selectie van banken vindt plaats volgens de aanbestedingsprocedures die in het Financieel Reglement zijn vastgesteld. De plaatsing van middelen bij specifieke banken wordt bepaald op grond van het intern risicobeheerbeleid waarin bepaalde eisen zijn vastgesteld qua kredietrating en het bedrag van de middelen die in verhouding tot het vermogen van de tegenpartij kunnen worden geplaatst. Financiële en operationele risico’s worden vastgesteld en beoordeeld en de naleving van het interne beleid en de interne procedures wordt periodiek gecontroleerd.

Voorlopig geïnde geldboeten: BUFI-portefeuille

Voorlopig geïnde geldboeten: BUFI-portefeuille

Met ingang van 2010 worden voorlopig geïnde geldboeten gestort in een speciaal daartoe gecreëerde portefeuille, BUFI genoemd. De belangrijkste doelstellingen van de portefeuille zijn de vermindering van de risico’s die met de financiële markten gepaard gaan, en de gelijke behandeling van alle entiteiten waaraan een geldboete is opgelegd door een gewaarborgd rendement aan te bieden dat op dezelfde grondslag is berekend. De Commissie verricht het activabeheer voor voorlopig geïnde geldboeten overeenkomstig interne richtsnoeren inzake activabeheer. Er zijn procedurehandleidingen opgesteld die betrekking hebben op specifieke terreinen, zoals het beheer van kasmiddelen, die door de betrokken operationele eenheden worden gebruikt. Financiële en operationele risico’s worden vastgesteld en beoordeeld en de naleving van de interne richtsnoeren en procedures wordt periodiek gecontroleerd.

Het activabeheer is erop gericht de aan de Commissie voorlopig betaalde boeten op zodanige wijze te beleggen dat:

| — | gemakkelijk over het geld kan worden beschikt wanneer dat nodig is, en |
| --- | --- |

—

gemakkelijk over het geld kan worden beschikt wanneer dat nodig is, en

| — | het in normale omstandigheden een rendement oplevert dat gemiddeld gelijk is aan het rendement van de BUFI-referentiebelegging minus gemaakte kosten, waarbij het nominale bedrag dient te worden beschermd van de boeten betaald vóór de inwerkingtreding van het nieuwe Financieel Reglement in augustus 2018. |
| --- | --- |

—

het in normale omstandigheden een rendement oplevert dat gemiddeld gelijk is aan het rendement van de BUFI-referentiebelegging minus gemaakte kosten, waarbij het nominale bedrag dient te worden beschermd van de boeten betaald vóór de inwerkingtreding van het nieuwe Financieel Reglement in augustus 2018.

Beleggingen blijven in beginsel beperkt tot de volgende categorieën: termijndeposito’s bij de centrale banken van de lidstaten, de agentschappen voor de schuld van de landen van de eurozone, banken die volledig in handen van de overheid zijn of onder staatswaarborg werken, of supranationale instellingen, en obligaties, depositocertificaten en ander papier uitgegeven door ofwel nationale ofwel supranationale instellingen.

Bankgaranties

Bankgaranties

Er zijn voor aanzienlijke bedragen garanties van financiële instellingen verstrekt aan de Commissie in verband met de geldboeten die zij oplegt aan bedrijven die de EU-mededingingsregels niet naleven (zie toelichting 2.6.1.2). De bedrijven die een geldboete moeten betalen, verstrekken deze garanties als een alternatief voor voorlopige betalingen. De garanties worden beheerd overeenkomstig het interne risicobeheerbeleid. Financiële en operationele risico’s worden vastgesteld en beoordeeld en de naleving van het interne beleid en de interne procedures wordt periodiek gecontroleerd.

2.6.1.2

Garantiefonds voor externe acties

Garantiefonds voor externe acties

De regels en beginselen voor het beheer van de activa van het Garantiefonds zijn vastgelegd in de overeenkomst tussen de Commissie en de EIB van 25 november 1994 en de latere wijzigingen daarvan van 17/23 september 1996, 8 mei 2002, 25 februari 2008, 9 november 2010 en 28 oktober 2018. Dit garantiefonds werkt enkel met de euro als valuta. Het belegt uitsluitend in deze valuta teneinde wisselkoersrisico’s te vermijden. Het beheer van de activa is gebaseerd op de traditionele regels inzake behoedzaamheid die worden gehanteerd voor financiële activiteiten. Er wordt bijzondere aandacht besteed aan de vermindering van de risico’s en er wordt voor gezorgd dat de beheerde activa een voldoende mate van liquiditeit en overdraagbaarheid hebben, gelet op de gedekte verplichtingen.

EFSI-garantiefonds

EFSI-garantiefonds

Het EFSI-garantiefonds is opgericht bij de EFSI-verordening (zie toelichting 2.4.1). De regels en beginselen voor het beheer van de activa van het fonds zijn vastgelegd in Besluit van de Commissie C(2016) 165 van 21 januari 2016. De beheerde activa moeten voorzien in voldoende liquiditeit met betrekking tot de potentiële garantieverzoeken maar moeten zij gericht blijven op een niveau van rendement en risico dat verenigbaar is met het behoud van een hoge graad van zekerheid en stabiliteit.

2.4.1

EFDO-garantiefonds

EFDO-garantiefonds

Het EFDO-garantiefonds is opgericht bij de EFDO-verordening (zie toelichting 2.4.1). De Commissie beheert de activa van het EFDO-garantiefonds overeenkomstig interne richtsnoeren en de richtsnoeren voor activabeheer in bijlage 1 bij Besluit C(2017) 7693 van de Commissie van 22 november 2017. De activa worden zo beheerd dat zij voor voldoende liquiditeit zorgen in verhouding tot de potentiële garantieverzoeken, maar toch gericht blijven op een optimaal niveau van rendement en risico dat verenigbaar is met het behoud van een hoge graad van zekerheid en stabiliteit.

2.4.1

6.3.   VALUTARISICO

VALUTARISICO

Valutarisico voor de financiële instrumenten van de EU aan het einde van het jaar — nettopositie

Valutarisico voor de financiële instrumenten van de EU aan het einde van het jaar — nettopositie

| (in miljoen EUR) 31.12.2018 |
| --- |
| | USD | GBP | DKK | SEK | EUR | Overige | Totaal |
| Financiële activa | | | | | | | |
| Voor verkoop beschikbare financiële activa | 619 | 57 | 18 | 7 | 14 725 | 17 | 15 443 |
| Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort | (475) | — | — | — | 491 | — | 16 |
| Leningen
   (*3) | 6 | 0 | — | — | 56 | 5 | 67 |
| Vorderingen en verhaalbare bedragen | 19 | 4 109 | 99 | 109 | 20 026 | 303 | 24 664 |
| Geldmiddelen en kasequivalenten | 49 | 1 524 | 290 | 406 | 14 338 | 1 505 | 18 113 |
| | 218 | 5 690 | 407 | 523 | 49 635 | 1 830 | 58 303 |
| Financiële verplichtingen | | | | | | | |
| Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort | — | — | — | — | (20) | (2) | (22) |
| Crediteuren | (2) | (1) | (0) | (0) | (32 218 ) | (5) | (32 227 ) |
| | (2) | (1) | (0) | (0) | (32 238 ) | (7) | (32 249 ) |
| Totaal | 216 | 5 689 | 407 | 523 | 17 397 | 1 824 | 26 055 |

(in miljoen EUR) 31.12.2018

USD

GBP

DKK

SEK

EUR

Overige

Totaal

Financiële activa

Financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa

619

619

57

18

18

7

7

14 725

14 725

17

17

15 443

15 443

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

(475)

(475)

—

—

—

491

491

—

16

16

Leningen
   (*3)

Leningen

*3

6

6

0

—

—

56

56

5

5

67

67

Vorderingen en verhaalbare bedragen

Vorderingen en verhaalbare bedragen

19

19

4 109

99

99

109

109

20 026

20 026

303

303

24 664

24 664

Geldmiddelen en kasequivalenten

Geldmiddelen en kasequivalenten

49

49

1 524

1 524

290

290

406

406

14 338

14 338

1 505

1 505

18 113

18 113

218

218

5 690

5 690

407

407

523

523

49 635

49 635

1 830

1 830

58 303

58 303

Financiële verplichtingen

Financiële verplichtingen

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort

—

—

—

—

(20)

(20)

(2)

(2)

(22)

(22)

Crediteuren

Crediteuren

(2)

(2)

(1)

(1)

(0)

(0)

(0)

(0)

(32 218 )

(32 218 )

(5)

(5)

(32 227 )

(32 227 )

(2)

(2)

(1)

(1)

(0)

(0)

(0)

(0)

(32 238 )

(32 238 )

(7)

(7)

(32 249 )

(32 249 )

Totaal

Totaal

216

216

5 689

5 689

407

407

523

523

17 397

17 397

1 824

1 824

26 055

26 055

| (in miljoen EUR) 31.12.2017 |
| --- |
| | USD | GBP | DKK | SEK | EUR | Overige | Totaal |
| Financiële activa | | | | | | | |
| Voor verkoop beschikbare financiële activa | 680 | 57 | 17 | 56 | 12 806 | 16 | 13 632 |
| Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort | (632) | — | — | — | 655 | — | 23 |
| Leningen
   (*3) | 6 | 0 | — | — | 123 | 7 | 137 |
| Vorderingen en verhaalbare bedragen | 15 | 549 | 63 | 86 | 11 591 | 62 | 12 366 |
| Geldmiddelen en kasequivalenten | 49 | 3 180 | 27 | 693 | 18 468 | 1 694 | 24 111 |
| | 118 | 3 787 | 107 | 835 | 43 642 | 1 779 | 50 268 |
| Financiële verplichtingen | | | | | | | |
| Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort | — | — | — | — | — | (2) | (2) |
| Crediteuren | (4) | (2) | (0) | (1) | (39 029 ) | (12) | (39 048 ) |
| | (4) | (2) | (0) | (1) | (39 029 ) | (14) | (39 050 ) |
| Totaal | 114 | 3 785 | 107 | 834 | 4 613 | 1 765 | 11 218 |

(in miljoen EUR) 31.12.2017

USD

GBP

DKK

SEK

EUR

Overige

Totaal

Financiële activa

Financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa

680

680

57

17

17

56

56

12 806

12 806

16

16

13 632

13 632

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

(632)

(632)

—

—

—

655

655

—

23

23

Leningen
   (*3)

Leningen

*3

6

6

0

—

—

123

123

7

7

137

137

Vorderingen en verhaalbare bedragen

Vorderingen en verhaalbare bedragen

15

15

549

63

63

86

86

11 591

11 591

62

62

12 366

12 366

Geldmiddelen en kasequivalenten

Geldmiddelen en kasequivalenten

49

49

3 180

3 180

27

27

693

693

18 468

18 468

1 694

1 694

24 111

24 111

118

118

3 787

3 787

107

107

835

835

43 642

43 642

1 779

1 779

50 268

50 268

Financiële verplichtingen

Financiële verplichtingen

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort

Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen reële waarde via veranderingen in overschot/tekort

—

—

—

—

—

(2)

(2)

(2)

(2)

Crediteuren

Crediteuren

(4)

(4)

(2)

(2)

(0)

(0)

(1)

(1)

(39 029 )

(39 029 )

(12)

(12)

(39 048 )

(39 048 )

(4)

(4)

(2)

(2)

(0)

(0)

(1)

(1)

(39 029 )

(39 029 )

(14)

(14)

(39 050 )

(39 050 )

Totaal

Totaal

114

114

3 785

3 785

107

107

834

834

4 613

4 613

1 765

1 765

11 218

11 218

Indien de euro ten opzichte van andere munteenheden met 10 % zou zijn toegenomen, zou dit het volgende effect hebben:

| (in miljoen EUR) Economisch resultaat |
| --- |
| | USD | GBP | DKK | SEK |
| 2018 | (7) | (512) | (35) | (47) |
| 2017 | (5) | (339) | (8) | (71) |

(in miljoen EUR) Economisch resultaat

USD

GBP

DKK

SEK

2018

2018

(7)

(7)

(512)

(512)

(35)

(35)

(47)

(47)

2017

2017

(5)

(5)

(339)

(339)

(8)

(8)

(71)

(71)

| (in miljoen EUR) Nettoactiva |
| --- |
| | USD | GBP | DKK | SEK |
| 31.12.2018 | (13) | (5) | (2) | (1) |
| 31.12.2017 | (5) | (5) | (2) | (5) |

(in miljoen EUR) Nettoactiva

USD

GBP

DKK

SEK

31.12.2018

31.12.2018

(13)

(13)

(5)

(5)

(2)

(2)

(1)

(1)

31.12.2017

31.12.2017

(5)

(5)

(5)

(5)

(2)

(2)

(5)

(5)

Indien de EUR 10 % zwakker was geworden ten opzichte van deze munteenheden, zou dit het volgende effect hebben gehad:

| (in miljoen EUR) Economisch resultaat |
| --- |
| | USD | GBP | DKK | SEK |
| 2018 | 9 | 625 | 43 | 57 |
| 2017 | 6 | 414 | 10 | 87 |

(in miljoen EUR) Economisch resultaat

USD

GBP

DKK

SEK

2018

2018

9

9

625

625

43

43

57

57

2017

2017

6

6

414

414

10

10

87

87

| (in miljoen EUR) Nettoactiva |
| --- |
| | USD | GBP | DKK | SEK |
| 31.12.2018 | 16 | 6 | 2 | 1 |
| 31.12.2017 | 7 | 6 | 2 | 6 |

(in miljoen EUR) Nettoactiva

USD

GBP

DKK

SEK

31.12.2018

31.12.2018

16

16

6

6

2

2

1

1

31.12.2017

31.12.2017

7

7

6

6

2

2

6

6

Opgenomen en verstrekte leningen voor financiële bijstand

Opgenomen en verstrekte leningen voor financiële bijstand

De meeste financiële activa en verplichtingen luiden in euro, zodat de EU geen valutarisico loopt.

Kasverrichtingen

Kasverrichtingen

De eigen middelen die door de lidstaten in andere valuta’s dan de euro worden betaald, worden overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 609/2014 (zoals gewijzigd bij Verordening (EU, Euratom) 2016/804) aangehouden op de eigenmiddelenrekeningen. Zij worden in euro omgezet wanneer dat nodig is om betalingen uit te voeren. De procedures die voor het beheer van deze middelen moeten worden gevolgd, zijn in bovengenoemde verordening vastgesteld. Af en toe worden zij onmiddellijk gebruikt voor betalingen die in dezelfde valuta worden uitgevoerd.

De Commissie houdt bij commerciële banken een aantal rekeningen aan in andere Europese munten dan in euro en in Amerikaanse dollar en Zwitserse frank, om betalingen in deze valuta’s te verrichten. Deze rekeningen worden aangevuld naargelang het bedrag van de te verrichten betalingen, zodat hun posities geen blootstelling aan valutarisico’s inhouden.

Wanneer diverse bedragen (behalve eigen middelen) in andere munten dan de euro worden ontvangen, worden zij ofwel overgeschreven naar andere rekeningen van de Commissie in dezelfde valuta wanneer dat nodig is om de uitvoering van betalingen te dekken, ofwel omgezet in euro en overgeschreven naar andere rekeningen in euro. Gelden ter goede rekening in andere munten dan de euro worden aangevuld naargelang de verwachte behoefte aan plaatselijke betalingen op korte termijn in dezelfde munten. De saldi op deze rekeningen worden onder hun respectieve bovengrenzen gehouden.

Geldboeten

Geldboeten

Voorlopig geïnde geldboeten (deposito’s en BUFI-portefeuille) en bankgaranties

Voorlopig geïnde geldboeten (deposito’s en BUFI-portefeuille) en bankgaranties

Aangezien alle opgelegde boeten in euro worden betaald, is er geen valutarisico.

Garantiefonds voor externe acties

Garantiefonds voor externe acties

De financiële activa van dit fonds zijn in euro uitgedrukt en daarom is er geen valutarisico. De leningen waarvoor subrogatie door de EU heeft plaatsgevonden door een beroep te doen op het fonds na wanbetalingen door de ontvanger van een lening, worden in de oorspronkelijke munteenheid verricht en daarom wordt de EU aan valutarisico blootgesteld. Er zijn geen afdekkingsactiviteiten („hedging“) om valutaschommelingen te compenseren door de onzekerheid over de timing van de terugbetaling van leningen.

EFSI-garantiefonds

EFSI-garantiefonds

Het EFSI-garantiefonds is momenteel actief in zowel de euro als de US-dollar. Het valutarisico wordt beheerst door het aangaan van derivaatcontracten (valutatermijncontracten) ter afdekking van de marktwaarde van de beleggingsportefeuille in USD. De limiet voor niet-afgedekte valutarisico’s is vastgesteld op 1 % van de totale waarde van de portefeuille, binnen de benchmark en de toewijzingen van de strategie voor het jaar. Bijgevolg zouden opwaartse of neerwaartse bewegingen van de marktwaarde van de beleggingen in USD boven of onder de limiet van 1 % leiden tot een herbalanceringstransactie (een nieuw termijncontract in dezelfde of in tegenovergestelde richting) om de afgedekte positie te corrigeren of om te keren. Een correctie van de afdekking kan ook in gang worden gezet door schommelingen van de EUR/USD-wisselkoers.

De leningen waarvoor subrogatie door de EU heeft plaatsgevonden door een beroep te doen op het fonds na wanbetalingen door de ontvanger van een lening, worden in de oorspronkelijke munteenheid verricht en daarom wordt de EU aan valutarisico blootgesteld. Voor gesubrogeerde leningen zijn er geen afdekkingsactiviteiten („hedging“) om valutaschommelingen te compenseren vanwege de onzekerheid over de timing van de terugbetaling van leningen.

EFDO-garantiefonds

EFDO-garantiefonds

Het EFDO-garantiefonds is momenteel alleen in euro actief, maar de richtsnoeren voor het beheer van de fondsactiva voorzien in de mogelijkheid om in sommige andersluidende activa te beleggen.

6.4.   RENTERISICO

RENTERISICO

De onderstaande tabel toont de rentegevoeligheid van voor verkoop beschikbare financiële activa bij een mogelijke wijziging in de rentevoet van +/- 100 basispunten (1 %).

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Stijging (+)/daling (–) in basispunten | Effect op de nettoactiva |
| 2018: Voor verkoop beschikbare financiële activa | + 100 | (348) |
| | – 100 | 374 |
| 2017: Voor verkoop beschikbare financiële activa | + 100 | (359) |
| | – 100 | 382 |

(in miljoen EUR)

Stijging (+)/daling (–) in basispunten

Effect op de nettoactiva

2018: Voor verkoop beschikbare financiële activa

2018: Voor verkoop beschikbare financiële activa

+ 100

+ 100

(348)

(348)

– 100

– 100

374

374

2017: Voor verkoop beschikbare financiële activa

2017: Voor verkoop beschikbare financiële activa

+ 100

+ 100

(359)

(359)

– 100

– 100

382

382

Opgenomen en verstrekte leningen voor financiële bijstand

Opgenomen en verstrekte leningen voor financiële bijstand

Gezien de aard van de verstrekte en opgenomen leningen heeft de EU aanzienlijke rentedragende activa en passiva. Er is echter geen renterisico aangezien tegenover de opgenomen leningen gelijkwaardige verstrekte leningen staan met dezelfde voorwaarden („back-to-back“-leningen).

Kasverrichtingen

Kasverrichtingen

Voor de thesaurie van de Commissie worden geen leningen opgenomen. Daarom is zij niet blootgesteld aan een renterisico. De rente wordt echter berekend op saldi die op verschillende bankrekeningen worden aangehouden. De Commissie heeft daarom maatregelen getroffen om ervoor te zorgen dat de verkregen rente overeenstemt met de marktrente en de mogelijke schommelingen daarvan.

Rekeningen geopend bij schatkisten van lidstaten leveren geen rente op en zijn vrij van kosten. Voor rekeningen bij nationale centrale banken kan een vergoeding worden ontvangen volgens de door elke instantie gehanteerde officiële tarieven. Aangezien sommige van de vergoedingen voor deze rekeningen momenteel negatief kunnen zijn, worden procedures voor kasmiddelenbeheer toegepast om de op deze rekeningen aangehouden saldi zo klein mogelijk te houden.

Bovendien worden de eigenmiddelenrekeningen beschermd tegen de gevolgen van negatieve rente overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 609/2014, zoals gewijzigd bij Verordening (EU, Euratom) 2016/804.

Overnightsaldi op rekeningen die bij commerciële banken worden aangehouden, leveren dagelijks rente op. Deze is gebaseerd op de variabele marktrente waarop een contractuele marge (positief of negatief) wordt toegepast. De tarieven die door commerciële banken worden toegepast kennen over het algemeen contractueel een bodemrente van nul. De Commissie loopt dus geen risico dat zij een rente ontvangt die lager ligt dan de geldende markttarieven.

Geldboeten

Geldboeten

Voorlopig geïnde geldboeten (deposito’s en BUFI-portefeuille) en bankgaranties

Voorlopig geïnde geldboeten (deposito’s en BUFI-portefeuille) en bankgaranties

De voorlopig geïnde geldboeten worden belegd in een portefeuille van geldmarktinstrumenten en langlopende obligaties met een gemiddelde looptijd van 2,58 jaar.

Garantiefonds voor externe acties

Garantiefonds voor externe acties

De middelen van het Garantiefonds worden belegd in een portefeuille van geldmarktinstrumenten en langlopende obligaties met een gemiddelde totale portefeuilleduur van 2,58 jaar.

EFSI-garantiefonds

EFSI-garantiefonds

De middelen van het EFSI-garantiefonds worden belegd in een portefeuille van geldmarktinstrumenten en langlopende obligaties met een gemiddelde totale portefeuilleduur van 2,4 jaar.

EFDO-garantiefonds

EFDO-garantiefonds

Omdat de eerste voorziening met middelen pas eind 2018 is begonnen, bestaat het EFDO-garantiefonds voornamelijk uit kasmiddelen aangehouden bij de centrale banken. De gemiddelde portefeuillelooptijd bedraagt 0,03 jaar.

6.5.   KREDIETRISICO

KREDIETRISICO

De bedragen die de blootstelling van de EU aan kredietrisico aan het eind van de verslagperiode weerspiegelen, zijn de boekwaarden van de financiële instrumenten als vermeld in toelichting 2.

2

Leeftijdsanalyse van de financiële activa die niet zijn afgewaardeerd

Leeftijdsanalyse van de financiële activa die niet zijn afgewaardeerd

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Totaal | Noch vervallen, noch afgewaardeerd | Vervallen maar niet afgewaardeerd |
| | < 1 jaar | 15 jaar | > 5 jaar |
| Verstrekte leningen | 53 939 | 53 939 | 0 | — | — |
| Vorderingen en verhaalbare bedragen | 24 664 | 14 737 | 6 585 | 3 209 | 134 |
| Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort | 16 | 16 | — | — | — |
| Totaal op 31.12.2018 | 78 620 | 68 692 | 6 585 | 3 209 | 134 |
| Verstrekte leningen | 54 981 | 54 980 | 0 | — | — |
| Vorderingen en verhaalbare bedragen | 12 366 | 8 905 | 2 894 | 359 | 208 |
| Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort | 23 | 23 | — | — | — |
| Totaal op 31.12.2017 | 67 369 | 63 908 | 2 894 | 359 | 208 |

(in miljoen EUR)

Totaal

Noch vervallen, noch afgewaardeerd

Vervallen maar niet afgewaardeerd

< 1 jaar

15 jaar

> 5 jaar

Verstrekte leningen

Verstrekte leningen

53 939

53 939

53 939

53 939

0

0

—

—

Vorderingen en verhaalbare bedragen

Vorderingen en verhaalbare bedragen

24 664

24 664

14 737

14 737

6 585

6 585

3 209

3 209

134

134

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

16

16

16

16

—

—

—

Totaal op 31.12.2018

Totaal op 31.12.2018

78 620

78 620

68 692

68 692

6 585

6 585

3 209

3 209

134

134

Verstrekte leningen

Verstrekte leningen

54 981

54 981

54 980

54 980

0

0

—

—

Vorderingen en verhaalbare bedragen

Vorderingen en verhaalbare bedragen

12 366

12 366

8 905

8 905

2 894

2 894

359

359

208

208

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

23

23

23

23

—

—

—

Totaal op 31.12.2017

Totaal op 31.12.2017

67 369

67 369

63 908

63 908

2 894

2 894

359

359

208

208

Vorderingen en verhaalbare bedragen op minder dan 1 jaar omvatten verhaalbare bedragen in verband met mededingingsboeten van 6 366 miljoen EUR, en vorderingen en verhaalbare bedragen op 1 tot 5 jaar verhaalbare bedragen in verband met mededingingsboeten van 3 136 miljoen EUR. De bovenvermelde bedragen zijn grotendeels gedekt door bankgaranties, waardoor de Commissie weinig kredietrisico loopt. De beboete ondernemingen verstrekken deze garanties in plaats van voorlopige betalingen te doen.

Kredietkwaliteit van financiële activa die noch vervallen, noch afgewaardeerd zijn

Kredietkwaliteit van financiële activa die noch vervallen, noch afgewaardeerd zijn

| (in miljoen EUR) 31.12.2018 |
| --- |
| | VVB (*4) | Financiële activa RWOT (*5) | Verstrekte leningen | Vorderingen en verhaalbare bedragen | Contanten | Totaal |
| Tegenpartijen met externe kredietrating | | | | | | |
| Beste en uitstekende rating | 9 019 | 16 | 98 | 9 064 | 14 950 | 33 146 |
| Rating hoge middenklasse | 3 209 | — | 23 513 | 755 | 2 740 | 30 217 |
| Rating lage middenklasse | 1 765 | — | 25 775 | 1 456 | 181 | 29 177 |
| Niet-investeringswaardig | — | — | 4 488 | 200 | 221 | 4 909 |
| | 13 993 | 16 | 53 874 | 11 475 | 18 092 | 97 449 |
| Tegenpartijen zonder externe kredietrating | | | | | | |
| Groep 1 | — | — | 64 | 3 262 | 21 | 3 347 |
| Groep 2 | — | — | 2 | 0 | — | 2 |
| | — | — | 66 | 3 262 | 21 | 3 349 |
| Totaal | 13 993 | 16 | 53 939 | 14 737 | 18 113 | 100 797 |

(in miljoen EUR) 31.12.2018

VVB (*4)

*4

Financiële activa RWOT (*5)

*5

Verstrekte leningen

Vorderingen en verhaalbare bedragen

Contanten

Totaal

Tegenpartijen met externe kredietrating

Tegenpartijen met externe kredietrating

Beste en uitstekende rating

Beste en uitstekende rating

9 019

9 019

16

16

98

98

9 064

9 064

14 950

14 950

33 146

33 146

Rating hoge middenklasse

Rating hoge middenklasse

3 209

3 209

—

23 513

23 513

755

755

2 740

2 740

30 217

30 217

Rating lage middenklasse

Rating lage middenklasse

1 765

1 765

—

25 775

25 775

1 456

1 456

181

181

29 177

29 177

Niet-investeringswaardig

Niet-investeringswaardig

—

—

4 488

4 488

200

200

221

221

4 909

4 909

13 993

13 993

16

16

53 874

53 874

11 475

11 475

18 092

18 092

97 449

97 449

Tegenpartijen zonder externe kredietrating

Tegenpartijen zonder externe kredietrating

Groep 1

Groep 1

—

—

64

64

3 262

3 262

21

21

3 347

3 347

Groep 2

Groep 2

—

—

2

2

0

0

—

2

2

—

—

66

66

3 262

3 262

21

21

3 349

3 349

Totaal

Totaal

13 993

13 993

16

16

53 939

53 939

14 737

14 737

18 113

18 113

100 797

100 797

| (in miljoen EUR) 31.12.2017 |
| --- |
| | VVB (*4) | Financiële activa RWOT (*5) | Verstrekte leningen | Vorderingen en verhaalbare bedragen | Contanten | Totaal |
| Tegenpartijen met externe kredietrating | | | | | | |
| Beste en uitstekende rating | 8 068 | 16 | 143 | 2 989 | 19 261 | 30 477 |
| Rating hoge middenklasse | 1 794 | — | 23 585 | 293 | 3 977 | 29 650 |
| Rating lage middenklasse | 2 186 | — | 27 195 | 846 | 463 | 30 691 |
| Niet-investeringswaardig | — | — | 3 977 | 110 | 389 | 4 476 |
| | 12 048 | 16 | 54 901 | 4 239 | 24 090 | 95 293 |
| Tegenpartijen zonder externe kredietrating | | | | | | |
| Groep 1 | — | 6 | 80 | 4 665 | 21 | 4 772 |
| Groep 2 | — | — | — | 1 | — | 1 |
| | — | 6 | 80 | 4 666 | 21 | 4 773 |
| Totaal | 12 048 | 23 | 54 980 | 8 904 | 24 111 | 100 067 |

(in miljoen EUR) 31.12.2017

VVB (*4)

*4

Financiële activa RWOT (*5)

*5

Verstrekte leningen

Vorderingen en verhaalbare bedragen

Contanten

Totaal

Tegenpartijen met externe kredietrating

Tegenpartijen met externe kredietrating

Beste en uitstekende rating

Beste en uitstekende rating

8 068

8 068

16

16

143

143

2 989

2 989

19 261

19 261

30 477

30 477

Rating hoge middenklasse

Rating hoge middenklasse

1 794

1 794

—

23 585

23 585

293

293

3 977

3 977

29 650

29 650

Rating lage middenklasse

Rating lage middenklasse

2 186

2 186

—

27 195

27 195

846

846

463

463

30 691

30 691

Niet-investeringswaardig

Niet-investeringswaardig

—

—

3 977

3 977

110

110

389

389

4 476

4 476

12 048

12 048

16

16

54 901

54 901

4 239

4 239

24 090

24 090

95 293

95 293

Tegenpartijen zonder externe kredietrating

Tegenpartijen zonder externe kredietrating

Groep 1

Groep 1

—

6

6

80

80

4 665

4 665

21

21

4 772

4 772

Groep 2

Groep 2

—

—

—

1

1

—

1

1

—

6

6

80

80

4 666

4 666

21

21

4 773

4 773

Totaal

Totaal

12 048

12 048

23

23

54 980

54 980

8 904

8 904

24 111

24 111

100 067

100 067

In bovenstaande tabel zijn voor verkoop beschikbare financiële activa in de vorm van eigenvermogensinstrumenten zonder externe kredietrating niet meegenomen. De vier hierboven vermelde risicocategorieën zijn in beginsel gebaseerd op de ratingcategorieën van externe ratingagentschappen en hebben betrekking op:

| — | Beste en uitstekende rating: Moody P1, Aaa – Aa3; S&P A1+, A1, AAA – AA-; Fitch F1+, F1, AAA – AA- en gelijkwaardig |
| --- | --- |

—

Beste en uitstekende rating: Moody P1, Aaa – Aa3; S&P A1+, A1, AAA – AA-; Fitch F1+, F1, AAA – AA- en gelijkwaardig

| — | Rating hoge middenklasse: Moody P2, A1 – A3; S&P A2, A+ – A-; Fitch F2, A+ – A- en gelijkwaardig |
| --- | --- |

—

Rating hoge middenklasse: Moody P2, A1 – A3; S&P A2, A+ – A-; Fitch F2, A+ – A- en gelijkwaardig

| — | Rating lage middenklasse: Moody P3, Baa1 – Baa3, S&P A3, BBB+ – BBB-; Fitch F3, BBBB+ – BBB- en gelijkwaardig |
| --- | --- |

—

Rating lage middenklasse: Moody P3, Baa1 – Baa3, S&P A3, BBB+ – BBB-; Fitch F3, BBBB+ – BBB- en gelijkwaardig

| — | Niet-investeringswaardig: Moody not prime, Ba1 – C; S&P B, C, BB+ – D; Fitch B, C, BB+ – D en gelijkwaardig |
| --- | --- |

—

Niet-investeringswaardig: Moody not prime, Ba1 – C; S&P B, C, BB+ – D; Fitch B, C, BB+ – D en gelijkwaardig

De EU gebruikt deze ratingcategorieën van externe agentschappen voornamelijk als referentie voor financiële instrumenten en commerciële banken, maar kan de bedragen na haar eigen analyse van individuele gevallen ook in een van de bovengenoemde risicocategorieën houden, ook al heeft een van de bovengenoemde ratingagentschappen de rating van de desbetreffende tegenpartij verlaagd. Wat de tegenpartijen zonder rating betreft, heeft groep 1 betrekking op debiteuren zonder wanbetalingen in het verleden en groep 2 op debiteuren met wanbetalingen in het verleden.

De hierboven weergegeven bedragen onder „leningen en vorderingen“, ingedeeld in „non-investment grade“, hebben voornamelijk betrekking op financieel steunkrediet van de Commissie aan lidstaten in financiële moeilijkheden en vorderingen op bepaalde lidstaten op basis van het eigenmiddelenbesluit of een andere rechtsgrondslag. Het bedrag onder „Contanten“ heeft betrekking op bij de schatkist of in de centrale banken van de lidstaten geopende eigenmiddelenrekeningen om de eigenmiddelenbijdragen aan te houden zoals voorzien in de bovenvermelde verordening. De Commissie mag slechts geld van deze rekeningen afhalen om aan haar behoeften aan kasmiddelen als gevolg van de uitvoering van de begroting te voldoen.

Opgenomen en verstrekte leningen voor financiële bijstand

Opgenomen en verstrekte leningen voor financiële bijstand

De blootstelling aan kredietrisico wordt in de eerste plaats beheerd door garanties van landen te krijgen in het geval van Euratom, daarna via het Garantiefonds voor externe maatregelen (MFB en Euratom), dan via de mogelijkheid de nodige middelen te onttrekken uit de eigenmiddelenrekeningen van de Commissie bij de lidstaten en uiteindelijk via de begroting van de EU.

In de eigenmiddelenwetgeving is het plafond voor betalingen van eigen middelen vastgesteld op 1,20 % van het bni van de lidstaten en in 2018 werd 0,90 % daadwerkelijk gebruikt om betalingskredieten te dekken. Dit betekent dat er op 31 december 2018 een beschikbare marge van 0,30 % bestond om die garanties te dekken. Hiervoor mag de EU een beroep doen op alle lidstaten om ervoor te zorgen dat de juridische verbintenis van de EU ten opzichte van haar leners kan worden nageleefd.

Kasverrichtingen

Kasverrichtingen

De meeste kasmiddelen van de Commissie worden conform Verordening (EU, Euratom) nr. 609/2014 (zoals gewijzigd bij Verordening (EU, Euratom) 2016/804) inzake de eigen middelen aangehouden op rekeningen die geopend zijn door de lidstaten voor de betaling van hun bijdragen (eigen middelen). Al deze rekeningen worden aangehouden bij de schatkist of de nationale centrale banken van de lidstaten. Deze instellingen houden voor de Commissie zo goed als geen krediet- of tegenpartijrisico in, aangezien het risico bij de lidstaten ligt. Voor het deel van de kasmiddelen van de Commissie dat wordt aangehouden bij commerciële banken ter dekking van betalingen, worden de rekeningen precies op tijd aangevuld. Dit gebeurt automatisch door het kasmiddelenbeheersysteem van de afdeling thesaurie. Op elke rekening wordt het laagst mogelijk saldo aangehouden, rekening houdende met het gemiddelde bedrag van de betalingen die dagelijks vanaf die rekening worden verricht. Daarom is het totale bedrag dat overnight op deze rekeningen staat, voortdurend zeer laag (gemiddeld om en bij de 80 miljoen EUR, gespreid over twintig rekeningen) en loopt de Commissie slechts een beperkt risico. Deze bedragen moeten worden gezien in het licht van het dagelijkse totaal van de kasmiddelensaldi, dat in 2018 schommelde tussen 6 miljard EUR en 37 miljard EUR, en in het licht van het totale bedrag van de in 2018 verrichte betalingen (ruim 155 miljard EUR).

Bovendien worden specifieke richtsnoeren toegepast voor de selectie van de commerciële banken om het tegenpartijrisico waaraan de Commissie is blootgesteld, nog verder te minimaliseren:

| — | alle commerciële banken worden via openbare aanbestedingen geselecteerd. Om toegelaten te worden tot de aanbestedingsprocedures, moeten de banken minimaal over een kortetermijnrating van Moody’s P1 of gelijkwaardig beschikken. In bepaalde, naar behoren gerechtvaardigde, omstandigheden volstaat een lagere rating; |
| --- | --- |

—

alle commerciële banken worden via openbare aanbestedingen geselecteerd. Om toegelaten te worden tot de aanbestedingsprocedures, moeten de banken minimaal over een kortetermijnrating van Moody’s P1 of gelijkwaardig beschikken. In bepaalde, naar behoren gerechtvaardigde, omstandigheden volstaat een lagere rating;

| — | de kredietrating van de commerciële banken waarbij de Commissie rekeningen heeft, wordt dagelijks bekeken; |
| --- | --- |

—

de kredietrating van de commerciële banken waarbij de Commissie rekeningen heeft, wordt dagelijks bekeken;

| — | in delegaties buiten de EU worden gelden ter goede rekening aangehouden bij lokale banken die geselecteerd worden met behulp van een vereenvoudigde aanbestedingsprocedure. De vereiste ratings zijn afhankelijk van de plaatselijke situatie en kunnen aanzienlijk verschillen van land tot land. Om de blootstelling aan kredietrisico te beperken worden de saldi op deze rekeningen zo laag mogelijk gehouden (waarbij rekening wordt gehouden met de operationele behoeften), worden deze rekeningen periodiek aangevuld en worden de toegepaste bovengrenzen jaarlijks herzien. |
| --- | --- |

—

in delegaties buiten de EU worden gelden ter goede rekening aangehouden bij lokale banken die geselecteerd worden met behulp van een vereenvoudigde aanbestedingsprocedure. De vereiste ratings zijn afhankelijk van de plaatselijke situatie en kunnen aanzienlijk verschillen van land tot land. Om de blootstelling aan kredietrisico te beperken worden de saldi op deze rekeningen zo laag mogelijk gehouden (waarbij rekening wordt gehouden met de operationele behoeften), worden deze rekeningen periodiek aangevuld en worden de toegepaste bovengrenzen jaarlijks herzien.

Geldboeten

Geldboeten

Voorlopig geïnde geldboeten: deposito’s

Voorlopig geïnde geldboeten: deposito’s

De banken die deposito’s houden in verband met vóór 2010 voorlopig geïnde geldboeten worden geselecteerd in een aanbestedingsprocedure volgens het risicobeheerbeleid waarin bepaalde eisen zijn vastgesteld qua kredietrating en het bedrag van de middelen die in verhouding tot het vermogen van de tegenpartij kunnen worden geplaatst.

Voor commerciële banken die specifiek zijn geselecteerd voor het depot van voorlopig geïnde geldboeten geldt als algemene regel een minimale langetermijnrating A- (S&P of gelijkwaardig) van twee ratingbureaus. Er gelden specifieke maatregelen ingeval de rating van de banken in die groep wordt verlaagd. Daarnaast is het bedrag dat bij elke bank wordt gedeponeerd beperkt tot een bepaald percentage van haar eigen middelen, dat varieert volgens het ratingniveau van elke instelling. Bij de berekening van die limieten wordt ook rekening gehouden met de uitstaande garanties die diezelfde instelling aan de Commissie heeft verstrekt. Op gezette tijden wordt nagegaan of de uitstaande garanties voldoen aan de geldende eisen van het beleid.

Voorlopig geïnde geldboeten: BUFI-portefeuille

Voorlopig geïnde geldboeten: BUFI-portefeuille

Voor de beleggingen in staatsschuldinstrumenten uit voorlopig geïnde boeten vanaf 2010 neemt de Commissie het kredietrisico over. De blootstelling is het grootst op Spanje, dat 16 % van de totale portefeuille uitmaakt. De vijf landen waarop de blootstelling het grootst is (Spanje, Frankrijk, Luxemburg, Duitsland en Italië) vertegenwoordigen in totaal 67 % van de beleggingsportefeuille. De gewogen gemiddelde rating van de portefeuille is A (S&P, of gelijkwaardig).

Bankgaranties

Bankgaranties

Het risicobeheersingsbeleid voor het aanvaarden van dergelijke garanties staat borg voor een hoge kredietkwaliteit voor de Commissie. Op gezette tijden wordt nagegaan of de uitstaande garanties voldoen aan de geldende eisen van het beleid.

Garantiefonds voor externe acties

Garantiefonds voor externe acties

De overeengekomen richtsnoeren voor het beheer van de activa van de thesaurieportefeuille en/of de beleggingsstrategie stellen bepaalde limieten en restricties in om de blootstelling van de portefeuille aan het kredietrisico te beperken. Die limieten en restricties omvatten beleggingsscriteria, absolute kredietlimieten in nominale termen volgens de categorie uitgever, relatieve concentratielimieten volgens de categorie uitgever en concentratielimieten per uitgifte. Alle beleggingen moeten ten minste de rating investeringswaardig hebben.

EFSI-garantiefonds

EFSI-garantiefonds

De overeengekomen richtsnoeren voor het beheer van de activa en de beleggingsstrategieën stellen bepaalde limieten en restricties in om de blootstelling van de portefeuille aan het kredietrisico, dat doorgaans minstens de rating investeringswaardig moet hebben, te beperken. De gewogen gemiddelde rating van de portefeuille is A (S&P, of gelijkwaardig).

Omdat de Banque de France per 31 december 2018 de enige tegenpartij is voor alle uitstaande valutatermijncontracten, zijn er op die datum geen kredietverbeteringen, zoals onderpand, schuldvergelijkingsovereenkomsten of garanties. De maximale blootstelling aan kredietrisico voor valutaderivaten met een positieve reële waarde aan het einde van de verslagperiode is gelijk aan de boekwaarde op de balans.

EFDO-garantiefonds

EFDO-garantiefonds

De overeengekomen richtsnoeren voor het beheer van de activa en de beleggingsstrategieën stellen bepaalde limieten en restricties in om de blootstelling van de portefeuille aan het kredietrisico, dat doorgaans minstens de rating investeringswaardig moet hebben, te beperken. De gewogen gemiddelde kredietrating van de portefeuille is AAA (S&P of gelijkwaardig) bij toepassing van de overheidsrating voor bij de centrale bank aangehouden kasmiddelen.

6.6.   LIQUIDITEITSRISICO

LIQUIDITEITSRISICO

Looptijdanalyse van de financiële verplichtingen per resterende contractuele looptijd

Looptijdanalyse van de financiële verplichtingen per resterende contractuele looptijd

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | < 1 jaar | 15 jaar | > 5 jaar | Totaal |
| Opgenomen leningen | (2 350 ) | (17 363 ) | (34 158 ) | (53 872 ) |
| Crediteuren | (32 227 ) | — | — | (32 227 ) |
| Overige | (252) | (648) | (1 112 ) | (2 012 ) |
| Totaal op 31.12.2018 | (34 829 ) | (18 011 ) | (35 270 ) | (88 110 ) |
| Opgenomen leningen | (6 700 ) | (14 862 ) | (33 279 ) | (54 841 ) |
| Crediteuren | (39 048 ) | — | — | (39 048 ) |
| Overige | (150) | (665) | (1 255 ) | (2 070 ) |
| Totaal op 31.12.2017 | (45 898 ) | (15 527 ) | (34 534 ) | (95 959 ) |

(in miljoen EUR)

< 1 jaar

15 jaar

> 5 jaar

Totaal

Opgenomen leningen

Opgenomen leningen

(2 350 )

(2 350 )

(17 363 )

(17 363 )

(34 158 )

(34 158 )

(53 872 )

(53 872 )

Crediteuren

Crediteuren

(32 227 )

(32 227 )

—

—

(32 227 )

(32 227 )

Overige

Overige

(252)

(252)

(648)

(648)

(1 112 )

(1 112 )

(2 012 )

(2 012 )

Totaal op 31.12.2018

Totaal op 31.12.2018

(34 829 )

(34 829 )

(18 011 )

(18 011 )

(35 270 )

(35 270 )

(88 110 )

(88 110 )

Opgenomen leningen

Opgenomen leningen

(6 700 )

(6 700 )

(14 862 )

(14 862 )

(33 279 )

(33 279 )

(54 841 )

(54 841 )

Crediteuren

Crediteuren

(39 048 )

(39 048 )

—

—

(39 048 )

(39 048 )

Overige

Overige

(150)

(150)

(665)

(665)

(1 255 )

(1 255 )

(2 070 )

(2 070 )

Totaal op 31.12.2017

Totaal op 31.12.2017

(45 898 )

(45 898 )

(15 527 )

(15 527 )

(34 534 )

(34 534 )

(95 959 )

(95 959 )

Financiële instrumenten gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

Financiële instrumenten gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | < 1 jaar | 15 jaar | > 5 jaar | Totaal |
| Te betalen bedragen uit derivaten | (490) | (2) | (6) | (498) |
| Te ontvangen bedragen uit derivaten | 477 | — | — | 477 |
| Nettokasstromen op 31.12.2018 | (14) | (2) | (6) | (21) |
| Te betalen bedragen uit derivaten | (634) | (2) | — | (635) |
| Te ontvangen bedragen uit derivaten | 638 | — | — | 638 |
| Nettokasstromen op 31.12.2017 | 5 | (2) | — | 3 |

(in miljoen EUR)

< 1 jaar

15 jaar

> 5 jaar

Totaal

Te betalen bedragen uit derivaten

Te betalen bedragen uit derivaten

(490)

(490)

(2)

(2)

(6)

(6)

(498)

(498)

Te ontvangen bedragen uit derivaten

Te ontvangen bedragen uit derivaten

477

477

—

—

477

477

Nettokasstromen op 31.12.2018

Nettokasstromen op 31.12.2018

(14)

(14)

(2)

(2)

(6)

(6)

(21)

(21)

Te betalen bedragen uit derivaten

Te betalen bedragen uit derivaten

(634)

(634)

(2)

(2)

—

(635)

(635)

Te ontvangen bedragen uit derivaten

Te ontvangen bedragen uit derivaten

638

638

—

—

638

638

Nettokasstromen op 31.12.2017

Nettokasstromen op 31.12.2017

5

5

(2)

(2)

—

3

3

Opgenomen en verstrekte leningen voor financiële bijstand

Opgenomen en verstrekte leningen voor financiële bijstand

Het liquiditeitsrisico dat voortvloeit uit leningactiviteiten wordt meestal geneutraliseerd door leningen tegen soortgelijke voorwaarden (back-to-backverrichtingen). Voor MFB en Euratom dient het Garantiefonds voor externe maatregelen als liquiditeitsreserve (of vangnet) ingeval de leners niet of laattijdig betalen. Voor het betalingsbalansmechanisme voorziet Verordening (EG) nr. 431/2009 van de Raad (30) in een procedure die voldoende tijd laat om middelen uit de eigenmiddelenrekeningen van de Commissie bij de lidstaten te mobiliseren. Voor het EFSM voorziet Verordening (EU) nr. 407/2010 van de Raad (31) in een soortgelijke procedure.

30

31

Kasverrichtingen

Kasverrichtingen

De begrotingsbeginselen van de EU garanderen dat de totale kasmiddelen voor het jaar te allen tijde volstaan om alle betalingen uit te voeren. De totale bijdragen van de lidstaten en de diverse ontvangsten zijn in feite gelijk aan het bedrag van de betalingskredieten van het begrotingsjaar. De bijdragen van de lidstaten worden echter in de loop van het jaar ontvangen in twaalf maandelijkse tranches, terwijl de betalingen tot op zekere hoogte seizoensgebonden zijn. Verder worden, overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 609/2014 (betreffende de regels en procedures voor de terbeschikkingstelling van de eigen middelen, gewijzigd bij Verordening (EU, Euratom) 2016/804) de bijdragen van de lidstaten in verband met gewijzigde begrotingen die in een bepaalde maand N, ofwel pas op de eerste werkdag van maand N+1 (indien goedgekeurd vóór de 16e van maand N), ofwel op de eerste werkdag van maand N+2 (indien goedgekeurd op of na de 16e van maand N) ter beschikking gesteld, terwijl de daarmee verband houdende betalingskredieten onmiddellijk beschikbaar zijn.

Om ervoor te zorgen dat in elke maand de beschikbare kasmiddelen altijd toereikend zijn om de uit te voeren betalingen te dekken, worden procedures gevolgd om periodiek een prognose van de kasmiddelen te maken. Onder bepaalde voorwaarden en tot op zekere hoogte kunnen eigen middelen of aanvullende financiering vroegtijdig bij de lidstaten worden afgeroepen. Omdat de uitgaven seizoensgebonden zijn en er de voorbije jaren globale budgettaire beperkingen zijn, moet het tempo van de betalingen in de loop van het jaar meer van nabij worden gevolgd. Daarnaast zorgen automatische instrumenten voor kasmiddelenbeheer ervoor dat er dagelijks op elke bankrekening van de Commissie voldoende liquiditeit is om de dagelijkse verrichtingen te kunnen doen.

Geldboeten

Geldboeten

Voorlopig geïnde geldboeten: BUFI-portefeuille

Voorlopig geïnde geldboeten: BUFI-portefeuille

Het fonds wordt beheerd volgens het beginsel dat de activa voldoende liquide moeten zijn om voor de betrokken verbintenissen te kunnen worden gemobiliseerd. De portefeuille bestaat hoofdzakelijk uit zeer liquide effecten die te gelde kunnen worden gemaakt om een onverwachte uitstroom van kasmiddelen op te vangen. Daarnaast maken geldmiddelen en kasequivalenten en effecten met een looptijd korter dan 1 jaar 23 % uit.

Garantiefonds voor externe acties

Garantiefonds voor externe acties

Het fonds wordt beheerd volgens het beginsel dat de activa voldoende liquide moeten zijn om voor de betrokken verbintenissen te kunnen worden gemobiliseerd. Het fonds houdt daarom een bedrag aan monetaire activa aan dat toereikend is om uitstromen op korte termijn te dekken. Geldmiddelen en kasequivalenten en effecten met een looptijd korter dan 1 jaar maken 9,2 % uit.

EFSI-garantiefonds

EFSI-garantiefonds

Het EFSI-garantiefonds wordt beheerd volgens het beginsel dat de activa voldoende liquide moeten zijn om voor de betrokken verbintenissen te kunnen worden gemobiliseerd. De portefeuille bestaat uit liquide effecten die te gelde kunnen worden gemaakt om onverwachte uitstromen van kasmiddelen op te vangen. Daarnaast maken geldmiddelen en kasequivalenten en effecten met een looptijd korter dan 1 jaar 22 % uit.

De afwikkeling van derivatencontracten gebeurt bruto en op basis van de contractuele looptijd. Verplichtingen worden nagekomen via verkoop van activa in USD en/of een swap, wat aanleiding kan geven tot een uitstroom van kasmiddelen als gevolg van wisselkoersverschillen.

Er is geen liquiditeitenbeheer nodig wat betreft onderpand/marginvereisten aangezien de afdekkende tegenpartij aanvaardt om met de Commissie samen te werken zonder eisen inzake zekerheden/margestortingen.

EFDO-garantiefonds

EFDO-garantiefonds

Het EFSD-garantiefonds wordt beheerd volgens het beginsel dat de activa voldoende liquide moeten zijn om voor de betrokken verbintenissen te kunnen worden gemobiliseerd.

De portefeuille bestaat voor 97 % uit kasmiddelen aangehouden op rekeningen-courant.

Overige financiële instrumenten — financiële verplichtingen uit derivaat

Overige financiële instrumenten — financiële verplichtingen uit derivaat

In 2017 heeft de EU een derivatencontract afgesloten (een valutaoptie) waarmee het zich indekt tegen de devaluatie van een valuta in verband met leningen verstrekt door financiële instellingen (zie toelichting 2.11.2). Voorts houdt de EU-garantie op de aandelenportefeuilles van de EIB-groep een financiële verplichting in om mutaties in de waarde of afwaarderingen van onderliggende beleggingen te dekken. Zoals voor de andere financiële instrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd, kan het bedrag waarvoor de EU uit hoofde van deze optie aansprakelijk is, ten hoogste het bedrag zijn waarvoor een vastlegging is gedaan, waardoor het liquiditeitsrisico beperkt is.

2.11.2

7.   INFORMATIEVERSCHAFFING OVER VERBONDEN PARTIJEN

7.1.   VERBONDEN PARTIJEN

VERBONDEN PARTIJEN

De verbonden partijen van de EU zijn de andere geconsolideerde EU-entiteiten, de geassocieeerde deelnemingen en de leidinggevenden van die entiteiten. Verrichtingen tussen deze entiteiten maken deel uit van de normale verrichtingen van de EU en daarom gelden er overeenkomstig de boekhoudregels van de EU geen specifieke verplichtingen tot informatieverschaffing voor deze verrichtingen.

7.2.   RECHTEN VAN LEIDINGGEVENDEN

RECHTEN VAN LEIDINGGEVENDEN

Voor de informatieverschaffing over verrichtingen met verbonden partijen met betrekking tot de leidinggevenden van de EU, werden deze in vijf categorieën onderverdeeld:

Categorie 1: de voorzitter van de Europese Raad, de voorzitter van de Commissie en de voorzitter van het Hof van Justitie.

Categorie 2: de vicevoorzitter van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de andere vicevoorzitters van de Commissie.

Categorie 3: de secretaris-generaal van de Raad, de leden van de Commissie, de rechters en de advocaten-generaal van het Hof van Justitie, de voorzitter en de leden van het Gerecht van eerste aanleg, de voorzitter en de leden van het Gerecht voor ambtenarenzaken, de Ombudsman en de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming.

Categorie 4: de voorzitter en de leden van de Rekenkamer.

Categorie 5: de topambtenaren van de instellingen en agentschappen. Hieronder wordt een overzicht van hun rechten gegeven.

Overige informatie kan ook worden gevonden in het Statuut dat bekendgemaakt is op de Europa-website. Het Statuut is het officiële document waarin de rechten en plichten van alle ambtenaren van de EU zijn beschreven. Leidinggevenden hebben geen preferentiële leningen van de EU ontvangen.

GELDELIJKE RECHTEN VAN LEIDINGGEVENDEN

GELDELIJKE RECHTEN VAN LEIDINGGEVENDEN

| (in EUR) |
| --- |
| Rechten (per personeelslid) | Categorie 1 | Categorie 2 | Categorie 3 | Categorie 4 | Categorie 5 |
| Basissalaris (per maand) | 27 903,32 | 25 274,75 | 20 219,80 | 21 837,39 | 12 856,84 |
| | | 26 285,75 | 22 747,28 | 23 252,78 | 20 219,80 |
| Verblijfstoelage/Ontheemdingstoelage | 15 % | 15 % | 15 % | 15 % | 0-4%-16% |
| Gezinstoelagen: | | | | | |
| Kostwinnerstoelage (% salaris) | 2% + 187,69 | 2% + 187,69 | 2% + 187,69 | 2% + 187,69 | 2% + 187,69 |
| Kindertoelage | 410,11 | 410,11 | 410,11 | 410,11 | 410,11 |
| Voorschoolse toelage | 100,18 | 100,18 | 100,18 | 100,18 | 100,18 |
| Schooltoelage of | 278,25 | 278,25 | 278,25 | 278,25 | 278,25 |
| schooltoelage buiten standplaats | 556,5 | 556,5 | 556,5 | 556,5 | 556,5 |
| Voorzitterstoelage | n.v.t. | n.v.t. | 638,43 | n.v.t. | n.v.t. |
| Representatietoelage | 1 512,12 | 971,82 | 638,43 | n.v.t. | n.v.t. |
| Jaarlijkse reiskosten | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. |
| Overdrachten naar lidstaten: | | | | | |
| Schooltoelage (*6) | Ja | Ja | Ja | Ja | Ja |
| % salaris (*6) | 5 % | 5 % | 5 % | 5 % | 5 % |
| % salaris zonder correctiecoëfficiënt | max. 25 % | max. 25 % | max. 25 % | max. 25 % | max. 25 % |
| Representatiekosten | vergoed | vergoed | vergoed | n.v.t. | n.v.t. |
| Ambtsaanvaarding: | | | | | |
| Inrichtingskosten | 55 806,65 | 50 549,49 | 40 439,60 | 43 674,78 | vergoed |
| | | –52 571,49 | –45 494,55 | –46 505,55 | |
| Reiskosten familie | vergoed | vergoed | vergoed | vergoed | vergoed |
| Verhuiskosten | vergoed | vergoed | vergoed | vergoed | vergoed |
| Ambtsneerlegging: | | | | | |
| Inrichtingskosten | 27 903,32 | 25 274,75 | 20 219,80 | 21 837,39 | vergoed |
| | | 26 285,75 | 22 747,28 | 23 252,78 | |
| Reiskosten familie | vergoed | vergoed | vergoed | vergoed | vergoed |
| Verhuiskosten | vergoed | vergoed | vergoed | vergoed | vergoed |
| Overbrugging (% salaris) (*7) | 40 %-65 % | 40 %-65 % | 40 %-65 % | 40 %-65 % | n.v.t. |
| Ziektekostenverzekering | Gedekt | Gedekt | Gedekt | Gedekt | Gedekt |
| Pensioen (% salaris, vóór belastingen) | max. 70 % | max. 70 % | max. 70 % | max. 70 % | max. 70 % |
| Inhoudingen: | | | | | |
| Belasting op salaris | 8 %-45 % | 8 %-45 % | 8 %-45 % | 8 %-45 % | 8 %-45 % |
| Ziektekostenverzekering (% salaris) | 1,7 % | 1,7 % | 1,7 % | 1,7 % | 1,7 % |
| Speciale heffing op salaris | 7 % | 7 % | 7 % | 7 % | 6-7% |
| Pensioenbijdrage | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | 10,0 % |
| Aantal personen aan het einde van het jaar | 3 | 6 | 93 | 28 | 112 |

(in EUR)

Rechten (per personeelslid)

Categorie 1

Categorie 2

Categorie 3

Categorie 4

Categorie 5

Basissalaris (per maand)

Basissalaris (per maand)

27 903,32

27 903,32

25 274,75

25 274,75

20 219,80

20 219,80

21 837,39

21 837,39

12 856,84

12 856,84

26 285,75

26 285,75

22 747,28

22 747,28

23 252,78

23 252,78

20 219,80

20 219,80

Verblijfstoelage/Ontheemdingstoelage

Verblijfstoelage/Ontheemdingstoelage

15 %

15 %

15 %

15 %

15 %

15 %

15 %

15 %

0-4%-16%

0-4%-16%

Gezinstoelagen:

Gezinstoelagen:

Kostwinnerstoelage (% salaris)

2% + 187,69

2% + 187,69

2% + 187,69

2% + 187,69

2% + 187,69

Kindertoelage

410,11

410,11

410,11

410,11

410,11

Voorschoolse toelage

100,18

100,18

100,18

100,18

100,18

Schooltoelage of

278,25

278,25

278,25

278,25

278,25

schooltoelage buiten standplaats

556,5

556,5

556,5

556,5

556,5

Voorzitterstoelage

Voorzitterstoelage

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

638,43

638,43

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Representatietoelage

Representatietoelage

1 512,12

1 512,12

971,82

971,82

638,43

638,43

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Jaarlijkse reiskosten

Jaarlijkse reiskosten

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Overdrachten naar lidstaten:

Overdrachten naar lidstaten:

Schooltoelage (*6)

*6

Ja

Ja

Ja

Ja

Ja

% salaris (*6)

*6

5 %

5 %

5 %

5 %

5 %

% salaris zonder correctiecoëfficiënt

max. 25 %

max. 25 %

max. 25 %

max. 25 %

max. 25 %

Representatiekosten

Representatiekosten

vergoed

vergoed

vergoed

vergoed

vergoed

vergoed

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Ambtsaanvaarding:

Ambtsaanvaarding:

Inrichtingskosten

55 806,65

50 549,49

40 439,60

43 674,78

vergoed

–52 571,49

–45 494,55

–46 505,55

Reiskosten familie

vergoed

vergoed

vergoed

vergoed

vergoed

Verhuiskosten

vergoed

vergoed

vergoed

vergoed

vergoed

Ambtsneerlegging:

Ambtsneerlegging:

Inrichtingskosten

27 903,32

25 274,75

20 219,80

21 837,39

vergoed

26 285,75

22 747,28

23 252,78

Reiskosten familie

vergoed

vergoed

vergoed

vergoed

vergoed

Verhuiskosten

vergoed

vergoed

vergoed

vergoed

vergoed

Overbrugging (% salaris) (*7)

*7

40 %-65 %

40 %-65 %

40 %-65 %

40 %-65 %

n.v.t.

Ziektekostenverzekering

Gedekt

Gedekt

Gedekt

Gedekt

Gedekt

Pensioen (% salaris, vóór belastingen)

Pensioen (% salaris, vóór belastingen)

max. 70 %

max. 70 %

max. 70 %

max. 70 %

max. 70 %

max. 70 %

max. 70 %

max. 70 %

max. 70 %

max. 70 %

Inhoudingen:

Inhoudingen:

Belasting op salaris

8 %-45 %

8 %-45 %

8 %-45 %

8 %-45 %

8 %-45 %

Ziektekostenverzekering (% salaris)

Ziektekostenverzekering (% salaris)

1,7 %

1,7 %

1,7 %

1,7 %

1,7 %

1,7 %

1,7 %

1,7 %

1,7 %

1,7 %

Speciale heffing op salaris

7 %

7 %

7 %

7 %

6-7%

Pensioenbijdrage

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

10,0 %

Aantal personen aan het einde van het jaar

Aantal personen aan het einde van het jaar

3

3

6

6

93

93

28

28

112

112

8.   GEBEURTENISSEN NA DE BALANSDATUM

Op de datum van aftekening van deze jaarrekening zijn er geen relevante punten onder de aandacht gekomen van de rekenplichtige van de Commissie die een afzonderlijke vermelding in deze rubriek zouden vereisen. Evenmin waren dergelijke punten bij hem gemeld. Bij het opstellen van de rekeningen en de bijbehorende toelichtingen werd gebruikgemaakt van de recentste beschikbare gegevens en dit komt tot uiting in de hierboven opgenomen informatie.

9.   CONSOLIDATIEBEREIK

A.   ENTITEITEN WAAROVER ZEGGENSCHAP WORDT UITGEOEFEND (52)

ENTITEITEN WAAROVER ZEGGENSCHAP WORDT UITGEOEFEND (52)

1.   Instellingen en raadgevende organen (11)

Instellingen en raadgevende organen (11)

Europees Parlement

Europees Parlement

Europese Raad

Europese Raad

Europese Commissie

Europese Commissie

Europese Rekenkamer

Europese Rekenkamer

Hof van Justitie van de Europese Unie

Hof van Justitie van de Europese Unie

Europese Dienst voor extern optreden

Europese Dienst voor extern optreden

Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

Europees Economisch en Sociaal Comité

Europees Economisch en Sociaal Comité

Europese Ombudsman

Europese Ombudsman

Comité van de Regio’s

Comité van de Regio’s

Raad van de Europese Unie

Raad van de Europese Unie

2.   EU-agentschappen (39)

EU-agentschappen (39)

2.1.   
  Uitvoerende agentschappen (6)

Uitvoerende agentschappen (6)

Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur

Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur

Uitvoerend Agentschap voor consumenten, gezondheid, landbouw en voeding

Uitvoerend Agentschap voor consumenten, gezondheid, landbouw en voeding

Uitvoerend Agentschap onderzoek (REA)

Uitvoerend Agentschap onderzoek (REA)

Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen

Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen

Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken

Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken

Uitvoerend Agentschap Europese Onderzoeksraad

Uitvoerend Agentschap Europese Onderzoeksraad

2.2.   
  Gedecentraliseerde agentschappen (33)

Gedecentraliseerde agentschappen (33)

Europees Agentschap voor maritieme veiligheid

Europees Agentschap voor maritieme veiligheid

Europees Geneesmiddelenbureau

Europees Geneesmiddelenbureau

Europees GNSS-Agentschap

Europees GNSS-Agentschap

Europees Agentschap voor chemische stoffen

Europees Agentschap voor chemische stoffen

Fusion for Energy (Europese Gemeenschappelijke Onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie)

Fusion for Energy (Europese Gemeenschappelijke Onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie)

Eurojust

Eurojust

Europees Instituut voor gendergelijkheid

Europees Instituut voor gendergelijkheid

Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk

Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk

Europees Centrum voor ziektepreventie en bestrijding

Europees Centrum voor ziektepreventie en bestrijding

Europees Milieuagentschap

Europees Milieuagentschap

Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding

Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding

Europees Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators

Europees Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators

Europese Bankautoriteit

Europese Bankautoriteit

Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken

Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken

Orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie

Orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie

Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex)

Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex)

eu-LISA (Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht)

eu-LISA (Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht)

Europese Autoriteit voor voedselveiligheid

Europese Autoriteit voor voedselveiligheid

Europees Spoorwegbureau

Europees Spoorwegbureau

Communautair Bureau voor plantenrassen

Communautair Bureau voor plantenrassen

Europees Bureau voor visserijcontrole

Europees Bureau voor visserijcontrole

Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving

Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving

Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie

Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie

Europese Politiedienst (Europol)

Europese Politiedienst (Europol)

Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart

Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart

Europees Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging

Europees Agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging

Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten

Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten

Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen

Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen

Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie

Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie

Europese Autoriteit voor effecten en markten

Europese Autoriteit voor effecten en markten

Europese Stichting voor opleiding

Europese Stichting voor opleiding

Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden

Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden

Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving (Cepol)

Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving (Cepol)

3.   Overige entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend (2)

Overige entiteiten waarover zeggenschap wordt uitgeoefend (2)

Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (in liquidatie)

Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (in liquidatie)

Europees Instituut voor innovatie en technologie

Europees Instituut voor innovatie en technologie

B.   GEASSOCIEERDE DEELNEMINGEN (1)

GEASSOCIEERDE DEELNEMINGEN (1)

Europees Investeringsfonds

Europees Investeringsfonds

KLEINE ENTITEITEN

KLEINE ENTITEITEN

De volgende entiteiten zijn niet geconsolideerd volgens de vermogensmutatiemethode in de geconsolideerde jaarrekening 2018 van de EU wegens de immaterialiteit:

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING BIOGEBASEERDE INDUSTRIEËN

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING BIOGEBASEERDE INDUSTRIEËN

Biogebaseerde industrieën is een publiek-privaat partnerschap (PPP) tussen de Europese Unie en het Bio-Based Industries Consortium (BIC). De GO BBI heeft tot doel het potentieel van de Europese bio-economie te ontsluiten, biologische residuen en afval om te zetten in groenere alledaagse producten door middel van innovatieve technologieën en bioraffinaderijen, die de kern vormen van de bio-economie.

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING CLEAN SKY

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING CLEAN SKY

Clean Sky is het grootste Europese onderzoeksprogramma voor de ontwikkeling van innovatieve, geavanceerde technologie ter vermindering van de CO2-uitstoot en de geluidsoverlast door vliegtuigen. Clean Sky, dat wordt gefinancierd uit het EU-programma Horizon 2020,draagt bij tot het versterken van de samenwerking, het mondiaal leiderschap en het concurrentievermogen van de Europese luchtvaartindustrie.

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING VOOR HET INITIATIEF INZAKE INNOVATIEVE GENEESMIDDELEN (IMI)

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING VOOR HET INITIATIEF INZAKE INNOVATIEVE GENEESMIDDELEN (IMI)

IMI is het grootste publiek-private initiatief in Europa en is in het leven geroepen om de ontwikkeling van betere en veiligere geneesmiddelen voor patiënten te versnellen. Het is een joint venture van de Europese Unie met een groepering van de farmaceutische industrie.

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING ELEKTRONISCHE COMPONENTEN EN SYSTEMEN VOOR EUROPEES LEIDERSCHAP (ECSEL) (SAMENSMELTING VAN DE VOORMALIGE GO’S ARTEMIS EN ENIAC)

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING ELEKTRONISCHE COMPONENTEN EN SYSTEMEN VOOR EUROPEES LEIDERSCHAP (ECSEL) (SAMENSMELTING VAN DE VOORMALIGE GO’S ARTEMIS EN ENIAC)

Ecsel is een PPP op het gebied van elektronische componenten en systemen die de kloof tussen onderzoek en commercialisering dicht, strategieën op elkaar afstemt om Europese en nationale investeringen aan te zwengelen en een geavanceerd ecosysteem op te bouwen.

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING BRANDSTOFCELLEN EN WATERSTOF (FCH)

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING BRANDSTOFCELLEN EN WATERSTOF (FCH)

FCH is een PPP ter ondersteuning van onderzoeks-, technologische ontwikkelings- en demonstratieactiviteiten (RTD) op het gebied van brandstofcel- en waterstofenergie in Europa. Het doel is het versnellen van de marktintroductie van deze technologieën en het ontsluiten van hun potentieel als middel om een koolstofarm energiesysteem tot stand te brengen.

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING SINGLE EUROPEAN SKY ATM RESEARCH (SESAR)

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING SINGLE EUROPEAN SKY ATM RESEARCH (SESAR)

Sesar is een PPP voor de modernisering van het Europese luchtverkeersbeheer (ATM) door middel van coördinatie en concentratie van alle onderzoeks- en innovatie-initiatieven op het gebied van ATM in de EU.

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING SHIFT2RAIL

GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING SHIFT2RAIL

Shift2Rail is het eerste Europese gezamenlijke initiatief voor spoorwegtechnologie, specifiek gericht op onderzoek en innovatie (O&I) en marktgerichte oplossingen, ter bespoediging van de integratie van nieuwe en geavanceerde technologieën in innovatieve oplossingen.

De jaarrekening van de bovengenoemde entiteiten is voor het publiek toegankelijk op de respectieve websites.

FINANCIEEL MEMORANDUM — BESPREKING EN ANALYSE (32)

32

INHOUDSOPGAVE

INHOUDSOPGAVE

| 1. | DE GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN DE EU: DE FINANCIËLE SITUATIE IN 2018 | 91 |
| --- | --- | --- |

1.

| 1.1. | ONTVANGSTEN | 91 |
| --- | --- | --- |

1.1.

| 1.2. | UITGAVEN | 91 |
| --- | --- | --- |

1.2.

| 1.3. | ACTIVA | 92 |
| --- | --- | --- |

1.3.

| 1.4. | PASSIVA | 100 |
| --- | --- | --- |

1.4.

| 2. | BEHEER VAN RISICO’S EN ONZEKERHEDEN TEN AANZIEN VAN DE UITVOERING VAN DE EU-BEGROTING | 101 |
| --- | --- | --- |

2.

| 2.1. | MACRO-ECONOMISCH KLIMAAT | 101 |
| --- | --- | --- |

2.1.

| 2.2. | VOORWAARDELIJKE BEGROTINGSVERPLICHTINGEN VOOR FINANCIËLE BIJSTAND | 102 |
| --- | --- | --- |

2.2.

| 2.3. | BEGROTINGSGARANTIES | 103 |
| --- | --- | --- |

2.3.

| 2.4. | NIEUWKOMERSRESERVE (NEW ENTRANTS’ RESERVE — NER 300) | 103 |
| --- | --- | --- |

2.4.

Het doel van deze bespreking en analyse van de financiële staten (FSDA) is lezers te helpen inzicht te krijgen in de financiële situatie, de financiële resultaten en de kasstromen zoals deze in de geconsolideerde jaarrekening van de EU worden gepresenteerd. De hier verstrekte informatie is niet door een accountant gecontroleerd.

1.   DE GECONSOLIDEERDE FINANCIËLE STATEN VAN DE EU: DE FINANCIËLE SITUATIE IN 2018

1.1.   ONTVANGSTEN

ONTVANGSTEN

De geconsolideerde ontvangsten van de EU omvatten bedragen in verband met ruiltransacties en niet-ruiltransacties, waarvan de laatste het meest significant zijn.

De onderstaande tabel geeft een overzicht van de voornaamste categorieën niet-ruiltransacties.

Vijfjarige trend van de ontvangsten uit niet-ruiltransacties (in miljoen EUR)

Vijfjarige trend van de ontvangsten uit niet-ruiltransacties (in miljoen EUR)

Image 1

Omdat de begrotingsontvangsten gelijk aan (of groter dan) de uitgaven moeten zijn, zijn de betalingen van het jaar de belangrijkste factor in de bovenstaande trend van de ontvangsten. In 2018 stegen de geconsolideerde ontvangsten ten opzichte van het vorige jaar met 20 % tot 163 miljard EUR, voornamelijk als gevolg van:

| — | een toename van de bni-middelen met 27 miljard EUR, of 35 %, ten opzichte van het vorige jaar. Deze ontwikkeling weerspiegelt voornamelijk het effect van de toename van de betalingskredieten in de begroting 2018. De forse stijging houdt hoofdzakelijk verband met de lage bni-middelen in 2017 en het effect van het begrotingsoverschot van 2016 van 6,4 miljard EUR, opgenomen in de post „overige ontvangsten uit niet-ruiltransacties“. In 2018 was het begrotingsoverschot van 2017, opgenomen in de staat van de financiële resultaten per 31 december 2018, een stuk kleiner (0,6 miljard EUR), wat enerzijds de grotere behoefte aan bni-middelen (die dienen ter financiering van het deel van de begroting dat niet uit andere bronnen van ontvangsten wordt gedekt) en anderzijds de daling van de „overige ontvangsten“ verklaart; |
| --- | --- |

—

een toename van de bni-middelen met 27 miljard EUR, of 35 %, ten opzichte van het vorige jaar. Deze ontwikkeling weerspiegelt voornamelijk het effect van de toename van de betalingskredieten in de begroting 2018. De forse stijging houdt hoofdzakelijk verband met de lage bni-middelen in 2017 en het effect van het begrotingsoverschot van 2016 van 6,4 miljard EUR, opgenomen in de post „overige ontvangsten uit niet-ruiltransacties“. In 2018 was het begrotingsoverschot van 2017, opgenomen in de staat van de financiële resultaten per 31 december 2018, een stuk kleiner (0,6 miljard EUR), wat enerzijds de grotere behoefte aan bni-middelen (die dienen ter financiering van het deel van de begroting dat niet uit andere bronnen van ontvangsten wordt gedekt) en anderzijds de daling van de „overige ontvangsten“ verklaart;

| — | een toename van de traditionele eigen middelen met 2,2 miljard EUR in verband met een inbreuk op de EU-wetgeving door het Verenigd Koninkrijk van november 2011 tot oktober 2017. Wegens deze inbreuk werden ook vertragingsintresten van 1,3 miljard EUR in rekening gebracht, wat de toename van de financiële ontvangsten verklaart, en |
| --- | --- |

—

een toename van de traditionele eigen middelen met 2,2 miljard EUR in verband met een inbreuk op de EU-wetgeving door het Verenigd Koninkrijk van november 2011 tot oktober 2017. Wegens deze inbreuk werden ook vertragingsintresten van 1,3 miljard EUR in rekening gebracht, wat de toename van de financiële ontvangsten verklaart, en

| — | ten opzichte van 2017, een toename van de door de EU opgelegde mededingingsboeten met 2 miljard EUR wegens inbreuken op de wet door particuliere entiteiten. |
| --- | --- |

—

ten opzichte van 2017, een toename van de door de EU opgelegde mededingingsboeten met 2 miljard EUR wegens inbreuken op de wet door particuliere entiteiten.

1.2.   UITGAVEN

UITGAVEN

De belangrijkste uitgavencomponent in de geconsolideerde financiële staten wordt gevormd door overdrachten onder gedeeld beheer, die de volgende fondsen omvatten: i) het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF); ii) het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en andere instrumenten voor plattelandsontwikkeling; iii) het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) en het Cohesiefonds (CF), en iv) het Europees Sociaal Fonds (ESF). Deze fondsen waren goed voor bijna 66 % van de totale uitgaven (zie de grafiek hierna voor een uitsplitsing).

Relatief gewicht van de belangrijkste uitgaven, uitgevoerd door de lidstaten (onder gedeeld beheer), voor het begrotingsjaar 2018

Relatief gewicht van de belangrijkste uitgaven, uitgevoerd door de lidstaten (onder gedeeld beheer), voor het begrotingsjaar 2018

Image 2

Uitgaven onder direct beheer betreffen het door de Commissie, de uitvoerende agentschappen en trustfondsen uitgevoerde deel van de begroting. De begrotingsuitvoering onder indirect beheer wordt gedaan door agentschappen en organen van de EU, derde landen, internationale organisaties en andere entiteiten.

De uitgaven onder direct en indirect beheer maakten ongeveer 19 % (28,5 miljard EUR) van de totale uitgaven uit en bleven daarmee op hetzelfde niveau als vorig begrotingsjaar.

De EU verwerkt sommige toekomstige betalingsverplichtingen als uitgaven, ook als die nog niet in de begrotingsboekhouding op kasbasis zijn opgenomen. Belangrijke bedragen worden opgevoerd onder crediteuren en toegerekende lasten voor landbouw- en plattelandsontwikkeling en onder verplichtingen voor pensioenen en personeelsbeloningen uit hoofde van pensioenrechten en andere rechten na uitdiensttreding die door commissarissen, leden van het EP en personeelsleden zijn verworven.

In totaal zijn de uitgaven met 16 % gestegen tot 149 miljard EUR in vergelijking met 2017, hoofdzakelijk als gevolg van uitgaven voor door de lidstaten uitgevoerde programma’s, die circa 24 % of 19,8 miljard EUR zijn toegenomen vanwege de fase van intensievere uitvoering waarin de programma’s zich thans bevinden. Het EFRO & CF en het ESF hadden hierin met een stijging van 17,2 miljard EUR het grootste aandeel van alle programma’s.

1.3.   ACTIVA

ACTIVA

De belangrijkste posten aan de actiefzijde van de balans zijn financiële activa (leningen, voor verkoop beschikbare financiële activa en geldmiddelen) en voorfinancieringsbedragen, die alles bij elkaar goed zijn voor bijna 79 % van de activa van de EU.

Samenstelling van de geconsolideerde activa van de EU

Samenstelling van de geconsolideerde activa van de EU

Image 3

Per 31 december 2018 bedroegen de totale activa 174,4 miljard EUR, wat een toename van bijna 5 % betekent. De belangrijkste veranderingen zijn:

| — | een toename van de vorderingen en verhaalbare bedragen op korte termijn met 12,5 miljard EUR, direct verband houdend met de stijging van de ontvangsten van 2018 die op de verslagdatum niet waren geïnd; |
| --- | --- |

—

een toename van de vorderingen en verhaalbare bedragen op korte termijn met 12,5 miljard EUR, direct verband houdend met de stijging van de ontvangsten van 2018 die op de verslagdatum niet waren geïnd;

| — | het effect hiervan werd gedeeltelijk gecompenseerd door een daling van de geldmiddelen en kasequivalenten met 6 miljard EUR (zie hieronder); |
| --- | --- |

—

het effect hiervan werd gedeeltelijk gecompenseerd door een daling van de geldmiddelen en kasequivalenten met 6 miljard EUR (zie hieronder);

| — | een toename van de financiële activa met 1 miljard EUR, hoofdzakelijk in verband met de voorziening van het garantiefonds voor EFSI-operaties, en |
| --- | --- |

—

een toename van de financiële activa met 1 miljard EUR, hoofdzakelijk in verband met de voorziening van het garantiefonds voor EFSI-operaties, en

| — | een toename van de materiële vaste activa voor de verdere ontwikkeling van de ruimteactiva (Galileo en Copernicus) met 0,4 miljard EUR. |
| --- | --- |

—

een toename van de materiële vaste activa voor de verdere ontwikkeling van de ruimteactiva (Galileo en Copernicus) met 0,4 miljard EUR.

De EU-instellingen en organen streven er in het algemeen naar de geldmiddelen en kasequivalenten zo laag mogelijk te houden. Het kassaldo van 18,1 miljard EUR per jaareinde ligt lager dan in 2017 en bestaat uit de volgende grote onderdelen:

| — | wat de eigen middelen betreft, bevat het kassaldo per jaareinde 0,75 miljard EUR door sommige lidstaten vooruitbetaald in verband met gewijzigde begroting nr. 6 van 2018; |
| --- | --- |

—

wat de eigen middelen betreft, bevat het kassaldo per jaareinde 0,75 miljard EUR door sommige lidstaten vooruitbetaald in verband met gewijzigde begroting nr. 6 van 2018;

| — | het kassaldo per jaareinde omvat ook 1,4 miljard EUR door de Commissie wegens inbreuk op de mededingingsregels opgelegde geldboeten, definitief geïnd in 2018 en nog niet in een gewijzigde begroting opgenomen; |
| --- | --- |

—

het kassaldo per jaareinde omvat ook 1,4 miljard EUR door de Commissie wegens inbreuk op de mededingingsregels opgelegde geldboeten, definitief geïnd in 2018 en nog niet in een gewijzigde begroting opgenomen;

| — | daarnaast omvat het kassaldo ook bestemmingsontvangsten en andere betalingskredieten ten belope van 7,4 miljard EUR. |
| --- | --- |

—

daarnaast omvat het kassaldo ook bestemmingsontvangsten en andere betalingskredieten ten belope van 7,4 miljard EUR.

Voorfinanciering

Voorfinanciering

Er zij op gewezen dat het niveau van de voorfinanciering sterk wordt beïnvloed door de MFK-cyclus: aan het begin van een MFK-periode kan men verwachten dat er omvangrijke voorschotten worden betaald aan lidstaten in het kader van het cohesiebeleid. De Commissie stelt alles in het werk om ervoor te zorgen dat de niveaus van voorfinanciering op een passend niveau worden gehouden. Er moet een evenwicht worden gevonden tussen het waarborgen van toereikende financiering voor projecten en de tijdige erkenning van de uitgaven.

De totale voorfinanciering (exclusief andere voorschotten aan de lidstaten en bijdragen aan de trustfondsen Bêkou en Afrika) op de balans van de EU bedraagt 43,4 miljard EUR (2017: 44,3 miljard EUR), die nagenoeg volledig betrekking hebben op activiteiten van de Commissie. Ongeveer 60 % van de voorfinanciering door de Commissie betreft gedeeld beheer, wat wil zeggen dat de uitvoering van de begroting aan de lidstaten wordt gedelegeerd (waarbij de Commissie haar rol van toezichthouder behoudt).

Voorfinanciering door de Commissie volgens beheersvorm

Voorfinanciering door de Commissie volgens beheersvorm

Image 4

Het grootste deel van de voorfinanciering onder gedeeld beheer betreft het EFRO en Cohesiefonds (14,6 miljard EUR) en is qua niveau vergelijkbaar met 2017.

FINANCIERINGSINSTRUMENTEN

FINANCIERINGSINSTRUMENTEN

De volgende items worden in boekhoudkundige termen opgevoerd als financieringsinstrumenten in de geconsolideerde financiële staten van de EU:

| — | financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd: bij dit type begrotingsuitvoering zijn de middelen hetzij reeds gestort op de fiduciaire rekeningen die worden beheerd door de entiteiten waaraan de uitvoering is toevertrouwd en blijven zij beschikbaar (als geldmiddelen en kasequivalenten en schuldtitels) om toekomstige garantieclaims te dekken, hetzij belegd in aandelen; |
| --- | --- |

—

financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd: bij dit type begrotingsuitvoering zijn de middelen hetzij reeds gestort op de fiduciaire rekeningen die worden beheerd door de entiteiten waaraan de uitvoering is toevertrouwd en blijven zij beschikbaar (als geldmiddelen en kasequivalenten en schuldtitels) om toekomstige garantieclaims te dekken, hetzij belegd in aandelen;

| — | financiële activa aangehouden in waarborgfondsen voor begrotingsgaranties: bij dit type begrotingsuitvoering verstrekt de EU aan tegenpartijen garanties waarvoor slechts gedeeltelijke voorzieningen zijn aangelegd via door de Commissie opgerichte garantiefondsen en die bijgevolg voorwaardelijke verplichtingen voor de EU-begroting vormen (zie toelichting 4.1), en |
| --- | --- |

—

financiële activa aangehouden in waarborgfondsen voor begrotingsgaranties: bij dit type begrotingsuitvoering verstrekt de EU aan tegenpartijen garanties waarvoor slechts gedeeltelijke voorzieningen zijn aangelegd via door de Commissie opgerichte garantiefondsen en die bijgevolg voorwaardelijke verplichtingen voor de EU-begroting vormen (zie toelichting 4.1), en

4.1

| — | verstrekte leningen en daarmee samenhangende opgenomen middelen voor financiële bijstandsprogramma’s. |
| --- | --- |

—

verstrekte leningen en daarmee samenhangende opgenomen middelen voor financiële bijstandsprogramma’s.

Financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd

Financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd

Het belang en de omvang van de financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd onder direct en indirect beheer nemen van jaar tot jaar toe. In tegenstelling tot de traditionele begrotingsuitvoeringsmethode van subsidieverstrekking is de grondgedachte achter deze aanpak dat voor elke via de financieringsinstrumenten uitgegeven euro de eindbegunstigde meer dan 1 euro aan financiële steun ontvangt als gevolg van het hefboomeffect. Dit gebruik van de EU-begroting is gericht op het maximaliseren van het effect van de beschikbare middelen. Financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd, kunnen de vorm aannemen van garantie-instrumenten, eigenvermogensinstrumenten en schuldinstrumenten (zie onderstaand overzicht per MFK). Activa van deze instrumenten worden ofwel aangehouden in geldmiddelen en kasequivalenten of belegd in eigenvermogensinstrumenten en schuldtitels die als voor verkoop beschikbare financiële activa in de geconsolideerde jaarrekening van de EU worden opgevoerd.

Voor verkoop beschikbare financiële activa van financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd (waarde per jaareinde):

Image 5

De volgende tabellen geven een overzicht van de financieringsinstrumenten die uit de EU-begroting worden gefinancierd, per MFK, en hun waarde per 31 december 2018:

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Meer dan één MFK betreffend | Activa (*8) | Passiva (*9) | Garanties (*10) |
| Garanties en instrumenten voor risicodeling: | | | |
| Garantiefaciliteit in het kader van de Westelijke Balkan (EDIF) | 37 | (34) | — |
| | 37 | (34) | — |
| Eigenvermogensinstrumenten: | | | |
| Europees fonds voor Zuidoost-Europa (EFSE) | 165 | — | — |
| Green for Growth Fund voor de landen van het Oostelijk Nabuurschap | 63 | (0) | — |
| MENA-fonds voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen (SANAD) | 25 | — | — |
| Fonds voor bedrijfsinnovatie (ENIF) | 18 | — | — |
| Fonds voor bedrijfsuitbreiding (ENEF) | 10 | — | — |
| Microfinancieringsfonds voor Azië (MIFA) | 9 | — | — |
| | 290 | (0) | — |
| Totaal | 327 | (34) | — |
| MFK 2014-2020 | Activa | Passiva | Garanties |
| Garanties en instrumenten voor risicodeling: | | | |
| Horizon 2020 — InnovFin Loan & Guarantee Service for R&I | 1 107 | (43) | (934) |
| Horizon 2020 — InnovFin SME Guarantee | 902 | (381) | (533) |
| Schuldinstrument van de Connecting Europe Facility (CEF DI) | 598 | (2) | (579) |
| Cosme-leninggarantiefaciliteit | 310 | (613) | (2) |
| Instrument voor particuliere financiering van energie-efficiëntie (PF4EE) | 34 | (0) | (5) |
| Garantiefaciliteit voor de culturele en creatieve sectoren | 30 | (12) | — |
| SEMED MSME Financial Inclusion Programme | 25 | — | (11) |
| De garantiefaciliteit voor studentenleningen | 14 | (1) | — |
| Mkb-financieringsfaciliteit voor het Oostelijk Partnerschap | 13 | (4) | (1) |
| Faciliteit voor de financiering van natuurlijk kapitaal | 12 | (0) | (6) |
| Programma „Women in Business“ in het Oostelijk Partnerschap | 4 | — | (4) |
| Steun voor de economische diversificatie van Mongolië | 2 | — | — |
| Transferability & Convertibility (T&C) Facility | 1 | (1) | — |
| | 3 052 | (1 057 ) | (2 075 ) |
| Eigenvermogensinstrumenten: | | | |
| Horizon 2020 InnovFin Equity Facility for R&I | 368 | (10) | — |
| Eigenvermogensfaciliteit voor groei (Cosme) | 67 | (2) | — |
| Risicokapitaalfaciliteit voor de landen van het zuidelijke nabuurschap | 24 | — | — |
| Climate Investor One | 22 | — | — |
| Investeringsfaciliteit voor Latijns-Amerika | 12 | — | — |
| Africa Agriculture Trade and Investment Fund | 11 | — | — |
| | 504 | (12) | — |
| Gemengde instrumenten: | | | |
| Garantiefaciliteit voor Werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI) en capaciteitsopbouw | 73 | (39) | — |
| Faciliteit voor een diepe en brede EU-vrijhandelsruimte | 68 | (6) | — |
| ElectriFI | 31 | — | — |
| Landbouwfinancieringsinitiatief | 10 | — | — |
| | 182 | (44) | — |
| Totaal | 3 738 | (1 113 ) | (2 075 ) |
| MFK vóór 2014 | Activa | Passiva | Garanties |
| Garanties en instrumenten voor risicodeling: | | | |
| Financieringsfaciliteit met risicodeling (RSFF) | 731 | (65) | (642) |
| Mkb-garantiefaciliteit in het kader van het CIP | 83 | (151) | — |
| Meerjarenprogramma (MAP) voor ondernemingen | 32 | (31) | — |
| Garantiefaciliteit voor kleine en middelgrote ondernemingen | 7 | — | — |
| Europese Progress-microfinancieringsgarantiefaciliteit | 4 | (4) | — |
| | 857 | (251) | (642) |
| Eigenvermogensinstrumenten: | | | |
| Faciliteit voor snelgroeiende, innovatieve kmo’s in het kader van het CIP | 410 | (6) | — |
| Meerjarig kaderprogramma (MAP) eigenvermogensfaciliteit | 208 | — | — |
| Europees Fonds voor energie-efficiëntie | 104 | — | — |
| Wereldfonds voor energie-efficiëntie en hernieuwbare energie | 90 | 20) | — |
| Europees Progress-microfinancieringsfonds | 68 | — | — |
| Margueritefonds | 43 | — | — |
| Europese technologie-startersregeling 1998 (ETF) | 9 | (0) | — |
| Proefprojecten technologieoverdracht | 0 | — | — |
| | 932 | (26) | — |
| Gemengde instrumenten: | | | |
| Instrument voor economische en financiële samenwerking MEDA | 140 | (2) | — |
| Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument | 120 | (2) | — |
| | 260 | (4) | — |
| Totaal | 2 049 | (281) | (642) |
| Totaal-generaal | 6 115 | (1 428 ) | (2 717 ) |

(in miljoen EUR)

Meer dan één MFK betreffend

Activa (*8)

*8

Passiva (*9)

*9

Garanties (*10)

*10

Garanties en instrumenten voor risicodeling:

Garanties en instrumenten voor risicodeling:

Garantiefaciliteit in het kader van de Westelijke Balkan (EDIF)

37

(34)

—

37

37

(34)

(34)

—

Eigenvermogensinstrumenten:

Eigenvermogensinstrumenten:

Europees fonds voor Zuidoost-Europa (EFSE)

165

—

—

Green for Growth Fund voor de landen van het Oostelijk Nabuurschap

63

(0)

—

MENA-fonds voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen (SANAD)

25

—

—

Fonds voor bedrijfsinnovatie (ENIF)

18

—

—

Fonds voor bedrijfsuitbreiding (ENEF)

10

—

—

Microfinancieringsfonds voor Azië (MIFA)

9

—

—

290

290

(0)

(0)

—

Totaal

Totaal

327

327

(34)

(34)

—

MFK 2014-2020

MFK 2014-2020

Activa

Activa

Passiva

Passiva

Garanties

Garanties

Garanties en instrumenten voor risicodeling:

Garanties en instrumenten voor risicodeling:

Horizon 2020 — InnovFin Loan & Guarantee Service for R&I

1 107

(43)

(934)

Horizon 2020 — InnovFin SME Guarantee

902

(381)

(533)

Schuldinstrument van de Connecting Europe Facility (CEF DI)

598

(2)

(579)

Cosme-leninggarantiefaciliteit

310

(613)

(2)

Instrument voor particuliere financiering van energie-efficiëntie (PF4EE)

34

(0)

(5)

Garantiefaciliteit voor de culturele en creatieve sectoren

30

(12)

—

SEMED MSME Financial Inclusion Programme

25

—

(11)

De garantiefaciliteit voor studentenleningen

14

(1)

—

Mkb-financieringsfaciliteit voor het Oostelijk Partnerschap

13

(4)

(1)

Faciliteit voor de financiering van natuurlijk kapitaal

12

(0)

(6)

Programma „Women in Business“ in het Oostelijk Partnerschap

4

—

(4)

Steun voor de economische diversificatie van Mongolië

2

—

—

Transferability & Convertibility (T&C) Facility

1

(1)

—

3 052

3 052

(1 057 )

(1 057 )

(2 075 )

(2 075 )

Eigenvermogensinstrumenten:

Eigenvermogensinstrumenten:

Horizon 2020 InnovFin Equity Facility for R&I

368

(10)

—

Eigenvermogensfaciliteit voor groei (Cosme)

67

(2)

—

Risicokapitaalfaciliteit voor de landen van het zuidelijke nabuurschap

24

—

—

Climate Investor One

22

—

—

Investeringsfaciliteit voor Latijns-Amerika

12

—

—

Africa Agriculture Trade and Investment Fund

11

—

—

504

504

(12)

(12)

—

Gemengde instrumenten:

Gemengde instrumenten:

Garantiefaciliteit voor Werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI) en capaciteitsopbouw

73

(39)

—

Faciliteit voor een diepe en brede EU-vrijhandelsruimte

68

(6)

—

ElectriFI

31

—

—

Landbouwfinancieringsinitiatief

10

—

—

182

182

(44)

(44)

—

Totaal

Totaal

3 738

3 738

(1 113 )

(1 113 )

(2 075 )

(2 075 )

MFK vóór 2014

MFK vóór 2014

Activa

Activa

Passiva

Passiva

Garanties

Garanties

Garanties en instrumenten voor risicodeling:

Garanties en instrumenten voor risicodeling:

Financieringsfaciliteit met risicodeling (RSFF)

731

(65)

(642)

Mkb-garantiefaciliteit in het kader van het CIP

83

(151)

—

Meerjarenprogramma (MAP) voor ondernemingen

32

(31)

—

Garantiefaciliteit voor kleine en middelgrote ondernemingen

7

—

—

Europese Progress-microfinancieringsgarantiefaciliteit

4

(4)

—

857

857

(251)

(251)

(642)

(642)

Eigenvermogensinstrumenten:

Eigenvermogensinstrumenten:

Faciliteit voor snelgroeiende, innovatieve kmo’s in het kader van het CIP

410

(6)

—

Meerjarig kaderprogramma (MAP) eigenvermogensfaciliteit

208

—

—

Europees Fonds voor energie-efficiëntie

104

—

—

Wereldfonds voor energie-efficiëntie en hernieuwbare energie

90

20)

—

Europees Progress-microfinancieringsfonds

68

—

—

Margueritefonds

43

—

—

Europese technologie-startersregeling 1998 (ETF)

9

(0)

—

Proefprojecten technologieoverdracht

0

—

—

932

932

(26)

(26)

—

Gemengde instrumenten:

Gemengde instrumenten:

Instrument voor economische en financiële samenwerking MEDA

140

(2)

—

Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument

120

(2)

—

260

260

(4)

(4)

—

Totaal

Totaal

2 049

2 049

(281)

(281)

(642)

(642)

Totaal-generaal

Totaal-generaal

6 115

6 115

(1 428 )

(1 428 )

(2 717 )

(2 717 )

Financiële activa aangehouden in waarborgfondsen voor begrotingsgaranties

Financiële activa aangehouden in waarborgfondsen voor begrotingsgaranties

De Commissie heeft waarborgfondsen gecreëerd ter dekking van begrotingsgaranties (zie toelichting 4.1.1 bij de geconsolideerde financiële staten) die aan de EIB-groep zijn gegeven. Deze waarborgfondsen worden geprovisioneerd uit de EU-begroting en moeten een liquiditeitsbuffer verschaffen tegen potentiële verliezen op gegarandeerde verrichtingen. De middelen van de fondsen worden belegd in financiële instrumenten zoals schuldtitels, contanten en termijndeposito’s. De financiële activa aangehouden door de Commissie per 31 december 2018 bedragen:

4.1.1

| — | 2,5 miljard EUR in het Garantiefonds voor externe acties; |
| --- | --- |

—

2,5 miljard EUR in het Garantiefonds voor externe acties;

| — | 5,5 miljard EUR voor het EFSI-garantiefonds, en |
| --- | --- |

—

5,5 miljard EUR voor het EFSI-garantiefonds, en

| — | 0,3 miljard EUR voor het EFDO-garantiefonds. |
| --- | --- |

—

0,3 miljard EUR voor het EFDO-garantiefonds.

Verstrekte leningen en daarmee samenhangende opgenomen middelen voor financiële bijstandsprogramma’s

Verstrekte leningen en daarmee samenhangende opgenomen middelen voor financiële bijstandsprogramma’s

De Commissie verstrekt op grond van een besluit van het Europees Parlement en de Raad financiële bijstand aan lidstaten en derde landen in de vorm van bilaterale leningen die op de kapitaalmarkten worden gefinancierd met een garantie van de EU-begroting.

De Commissie beheert momenteel drie belangrijke programma’s namens de EU:

| — | het Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM); |
| --- | --- |

—

het Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM);

| — | de betalingsbalanssteun (BB), en |
| --- | --- |

—

de betalingsbalanssteun (BB), en

| — | macrofinanciële bijstand (MFB), in het kader waarvan zij leningen kan toekennen. |
| --- | --- |

—

macrofinanciële bijstand (MFB), in het kader waarvan zij leningen kan toekennen.

Het kapitaal dat nodig is om de leningsactiviteiten van de EU uit te voeren, wordt op de kapitaalmarkten of bij financiële instellingen opgenomen.

Per 31 december 2018 bedroegen de voor financiële bijstand in het kader van het EFSM en de BB verstrekte leningen nominaal:

| | | | (in miljard EUR) |
| --- | --- | --- | --- |
| | BB | EFSM (*11) | | TOTAAL |
| | Letland | Roemenië | Totaal | Ierland | Portugal | Totaal |
| Totaal toegestaan | 3,1 | 5,0 (*12) | 8,1 | 22,5 | 26,0 | 48,5 | 56,6 |
| Totaal uitbetaald op 31.12.2018 | 2,9 | 5,0 | 7,9 | 22,5 | 24,3 | 46,8 | 54,7 |
| Totaal terugbetaald op 31.12.2018 | (2,2) | (4) | (6,2) | — | — | — | (6,2) |
| Uitstaand bedrag op 31.12.2018 | 0,7 | 1 | 1,7 | 22,5 | 24,3 | 46,8 | 48,5 |

(in miljard EUR)

(in miljard EUR)

BB

EFSM (*11)

*11

TOTAAL

Letland

Roemenië

Totaal

Ierland

Portugal

Totaal

Totaal toegestaan

3,1

5,0 (*12)

*12

8,1

22,5

26,0

48,5

56,6

Totaal uitbetaald op 31.12.2018

2,9

5,0

7,9

22,5

24,3

46,8

54,7

Totaal terugbetaald op 31.12.2018

(2,2)

(4)

(6,2)

—

—

—

(6,2)

Uitstaand bedrag op 31.12.2018

0,7

1

1,7

22,5

24,3

46,8

48,5

EFSM

EFSM

Het EFSM is opgericht om financiële bijstand te verlenen aan alle lidstaten die worden geconfronteerd met of bedreigd door ernstige financieel-economische ontregeling ten gevolge van buitengewone gebeurtenissen waarop zij geen vat hebben. Het EFSM is aangesproken om financiële bijstand te verstrekken aan Ierland en Portugal tussen 2011 en 2014 mits zij hervormingen doorvoerden.

Dit programma is afgelopen en er kunnen geen leningen meer worden opgenomen, maar het blijft van kracht voor specifieke taken zoals het verlengen van de looptijd van leningen aan Ierland en Portugal en het verstrekken van overbruggingsleningen.

De hoofdpunten van het EFSM-programma zijn als volgt:

Ierland

| — | Ierland vroeg in december 2010 het volledige door het EFSM toegestane bedrag van 22,5 miljard EUR op. Dit bedrag werd tussen januari 2011 en maart 2014 in acht tranches uitbetaald. |
| --- | --- |

—

Ierland vroeg in december 2010 het volledige door het EFSM toegestane bedrag van 22,5 miljard EUR op. Dit bedrag werd tussen januari 2011 en maart 2014 in acht tranches uitbetaald.

| — | Ierland heeft de mogelijkheid de vervaldag van de EFSM-leningen te verschuiven op grond van de verlenging van de maximale gewogen gemiddelde looptijd tot 19,5 jaar die de Raad in 2013 heeft toegestaan. |
| --- | --- |

—

Ierland heeft de mogelijkheid de vervaldag van de EFSM-leningen te verschuiven op grond van de verlenging van de maximale gewogen gemiddelde looptijd tot 19,5 jaar die de Raad in 2013 heeft toegestaan.

| — | Terugbetalingen van 3,4 miljard EUR en 0,5 miljard EUR waren gepland in april en oktober 2018 respectievelijk. Ierland heeft om een verschuiving van de vervaldatum gevraagd en de bedragen werden goedgekeurd en met succes op de markt geleend in 2018. De terugbetalingen zijn herschikt in twee tranches van 2,4 miljard en 1,5 miljard EUR in 2025 en 2033 respectievelijk. |
| --- | --- |

—

Terugbetalingen van 3,4 miljard EUR en 0,5 miljard EUR waren gepland in april en oktober 2018 respectievelijk. Ierland heeft om een verschuiving van de vervaldatum gevraagd en de bedragen werden goedgekeurd en met succes op de markt geleend in 2018. De terugbetalingen zijn herschikt in twee tranches van 2,4 miljard en 1,5 miljard EUR in 2025 en 2033 respectievelijk.

Portugal

| — | Portugal heeft in mei 2011 24,3 miljard EUR van het volledige door het EFSM toegestane bedrag van 26 miljard EUR opgevraagd. Dit bedrag werd tussen mei 2011 en november 2014 in zeven tranches uitbetaald. Een terugbetaling van 0,6 miljard EUR was gepland voor oktober 2018, maar zoals Ierland heeft Portugal een verschuiving van de vervaldatum gevraagd en de lening werd geherfinancierd op de markt met een nieuwe vervaldatum in 2033. |
| --- | --- |

—

Portugal heeft in mei 2011 24,3 miljard EUR van het volledige door het EFSM toegestane bedrag van 26 miljard EUR opgevraagd. Dit bedrag werd tussen mei 2011 en november 2014 in zeven tranches uitbetaald. Een terugbetaling van 0,6 miljard EUR was gepland voor oktober 2018, maar zoals Ierland heeft Portugal een verschuiving van de vervaldatum gevraagd en de lening werd geherfinancierd op de markt met een nieuwe vervaldatum in 2033.

BETALINGSBALANSSTEUN (BB)

BETALINGSBALANSSTEUN (BB)

Het BB-mechanisme is een bijstandsprogramma voor landen buiten de eurozone die geconfronteerd worden met feitelijke of dreigende betalingsbalansmoeilijkheden. De betalingsbalanssteun wordt verstrekt in de vorm van leningen op middellange termijn waaraan de voorwaarde is gekoppeld dat beleidsmaatregelen worden genomen om de onderliggende economische problemen aan te pakken. Betalingsbalanssteun van de EU wordt doorgaans aangeboden in samenwerking met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en andere internationale instellingen/landen.

Het betalingsbalansmechanisme voor de verlening van financiële bijstand op middellange termijn door de EU is geactiveerd, eerst in november 2008 om Hongarije, en vervolgens in januari en mei 2009 om respectievelijk Letland en Roemenië te helpen het marktvertrouwen te herstellen. Daarvoor is in totaal 14,6 miljard EUR vastgelegd. Het programma van betalingsbalanssteun voor Hongarije liep in november 2010 af en is in 2016 volledig terugbetaald. De twee programma’s voor Letland en Roemenië liepen in 2012 af, waardoor geen nieuwe tranches meer kunnen worden uitgekeerd.

Bovendien zijn de twee programma’s van anticiperende bijstand voor Roemenië in 2013 en 2015 afgelopen, zonder opvragingen.

De belangrijkste punten zijn de volgende:

| — | In de loop van 2018 hebben de BB-ontvangende lidstaten tijdig en volledig een totaal bedrag van 1,45 miljard EUR terugbetaald, waarvan 1,35 miljard EUR terugbetaling van de hoofdsom door Roemenië; de rest had betrekking op rente, en |
| --- | --- |

—

In de loop van 2018 hebben de BB-ontvangende lidstaten tijdig en volledig een totaal bedrag van 1,45 miljard EUR terugbetaald, waarvan 1,35 miljard EUR terugbetaling van de hoofdsom door Roemenië; de rest had betrekking op rente, en

| — | Per eind 2018 stond een bedrag uit van 1,7 miljard EUR in totaal, waarvan 0,7 miljard EUR voor Letland en 1 miljard euro voor Roemenië. |
| --- | --- |

—

Per eind 2018 stond een bedrag uit van 1,7 miljard EUR in totaal, waarvan 0,7 miljard EUR voor Letland en 1 miljard euro voor Roemenië.

MACROFINANCIËLE BIJSTAND (MFB)

MACROFINANCIËLE BIJSTAND (MFB)

MFB is een vorm van financiële bijstand van de EU aan partnerlanden buiten de EU die een crisis inzake de betalingsbalans doormaken. De bijstand wordt verstrekt in de vorm van leningen op (middel)lange termijn of giften, of een combinatie van beide, en is enkel beschikbaar voor landen met een IMF-uitkeringsprogramma.

De per 31 december 2018 uitstaande leningen onder het MFB-programma bedroegen nominaal 4,4 miljard EUR.

1.4.   PASSIVA

PASSIVA

De passiefzijde van de balans bestaat voornamelijk uit de volgende vier posten: i) verplichtingen voor pensioenen en andere personeelsbeloningen; ii) opgenomen leningen; iii) crediteuren, en iv) toegerekende lasten.

Samenstelling van de passiva op de geconsolideerde balans van de EU

Samenstelling van de passiva op de geconsolideerde balans van de EU

Image 6

Per 31 december 2018 bedroegen de totale passiva 235,9 miljard EUR, een niveau dat gelijk is aan dat van het vorige jaar.

De belangrijkste mutaties hadden betrekking op het volgende:

| — | de post Crediteuren daalde met 6,8 miljard EUR als gevolg van een vermindering van de bedragen die aan lidstaten verschuldigd zijn uit hoofde van de eigen middelen (d.w.z. bijdragen aan de EU begroting die aan het eind van het jaar moeten worden teruggestort na een gewijzigde begroting). Dit jaar waren er aanvullende bijdragen van de lidstaten nodig; |
| --- | --- |

—

de post Crediteuren daalde met 6,8 miljard EUR als gevolg van een vermindering van de bedragen die aan lidstaten verschuldigd zijn uit hoofde van de eigen middelen (d.w.z. bijdragen aan de EU begroting die aan het eind van het jaar moeten worden teruggestort na een gewijzigde begroting). Dit jaar waren er aanvullende bijdragen van de lidstaten nodig;

| — | De financiële passiva namen lichtjes af met 1 miljard EUR, voornamelijk als gevolg van de terugbetaling van opgenomen leningen (1,35 miljard EUR) voor de onder het BB-programma aan Roemenië verstrekte lening, en |
| --- | --- |

—

De financiële passiva namen lichtjes af met 1 miljard EUR, voornamelijk als gevolg van de terugbetaling van opgenomen leningen (1,35 miljard EUR) voor de onder het BB-programma aan Roemenië verstrekte lening, en

| — | tegenover de hiervoor beschreven ontwikkelingen stond een toename van de verplichting personeelsbeloningen met 7,3 miljard EUR. |
| --- | --- |

—

tegenover de hiervoor beschreven ontwikkelingen stond een toename van de verplichting personeelsbeloningen met 7,3 miljard EUR.

Alle andere posten aan de passiefzijde bleven grosso modo stabiel. Te vermelden is dat de financiële verplichtingen op langere termijn (opgenomen leningen) zijn toegenomen en worden gecompenseerd door een vergelijkbare daling in de kortetermijncomponent. Dit heeft te maken met een EFSM-schuldherschikking voor Ierland (3,9 miljard EUR) en Portugal (0,6 miljard EUR).

Totaal ontvangen kostendeclaraties en facturen geboekt onder de balanspost Crediteuren

Totaal ontvangen kostendeclaraties en facturen geboekt onder de balanspost Crediteuren

Image 7

Nettoactiva

Nettoactiva

Het feit dat de passiva de activa overtreffen, betekent niet dat de EU-instellingen en organen zich in financiële moeilijkheden bevinden, maar eerder dat bepaalde passiva ten laste worden gebracht van toekomstige jaarlijkse begrotingen. Heel wat uitgaven worden volgens de boekhoudregels op transactiebasis aan het lopende jaar toegerekend, niettegenstaande de betaling maar effectief in het (de) volgende jaar (jaren) en ten laste van toekomstige begrotingen zal plaatsvinden; de overeenkomstige ontvangsten zullen slechts in de toekomst worden geboekt. De meest significante te vermelden bedragen, zijn die betreffende de activiteiten van het ELGF (waarvan het merendeel gewoonlijk in het eerste kwartaal van het volgende jaar wordt uitgebaald) en de verplichting personeelsbeloningen (te betalen in de komende dertig jaar of meer).

2.   BEHEER VAN RISICO’S EN ONZEKERHEDEN TEN AANZIEN VAN DE UITVOERING VAN DE EU-BEGROTING

2.1.   MACRO-ECONOMISCH KLIMAAT

MACRO-ECONOMISCH KLIMAAT

Het macro-economisch klimaat in de EU (33) beïnvloedt het vermogen van de lidstaten om te voldoen aan hun financiële verplichtingen jegens de instellingen en organen van de EU en bijgevolg het vermogen van de EU om het EU-beleid te blijven uitvoeren.

33

De Europese economie groeide in 2018 voor het zesde jaar op rij, zij het minder dan verwacht, vooral in de tweede helft van het jaar door een combinatie van interne en externe factoren. Tot de binnenlandse factoren behoren onder meer de ontregeling van de Europese maaksector (in het bijzonder de autoproductie) in het derde kwartaal en sociale spanningen en onzekerheid over het begrotingsbeleid in sommige lidstaten. De belangrijkste externe factoren zijn onder andere de toegenomen onzekerheid over het handelsbeleid, met name tussen de VS en China, en een dalende trend in de mondiale industriële output met een zwakkere groei van de wereldhandel als gevolg, die in het bijzonder de eurozone trof.

Ondanks deze ontwikkelingen blijven de fundamenten van de Europese economie sterk en verwacht wordt dat de economie de komende twee jaar zal blijven groeien, zij het in een gematigder tempo.

De groei van het bbp in de eurozone en in de EU wordt voor 2018 geraamd op 1,9 %. Voor het bbp van de eurozone wordt een groei voorspeld van 1,3 % in 2019 en van 1,6 % in 2020, tegenover 1,5 % in 2019 en 1,7 % in 2020 voor de EU.

De algemene inflatie bedroeg gemiddeld 1,7 % in 2018, tegen 1,5 % in 2017. Nu wordt aangenomen dat de olieprijzen in 2019 en 2020 lager zullen uitvallen dan in het najaar van 2018 werd verwacht, wordt ervan uitgegaan dat de inflatie in de eurozone zal vertragen tot 1,4 % in 2019 en vervolgens licht zal aantrekken tot 1,5 % in 2020. Voor de EU als geheel wordt voor dit jaar een gemiddelde inflatie van 1,6 % voorspeld, die vervolgens zal oplopen tot 1,8 % in 2020.

De arbeidsmarkt in de eurozone is in de eerste drie kwartalen van 2018 verder verbeterd. Het aantal werkenden bereikte in het derde kwartaal van 2018 het hoogste niveau dat ooit in de eurozone is opgetekend en in december 2018 bedroeg de werkloosheid in de eurozone 7,9 %, zijnde het laagste percentage sinds oktober 2008.

De risico’s voor de economische vooruitzichten blijven aanzienlijk zolang de bezorgdheid omtrent de handelsspanningen en de onzekere uitkomst ervan voortduurt. In de VS zouden zich abrupte veranderingen in het begrotings- en fiscaal beleid kunnen voordoen. De Chinese economie zou forser dan verwacht kunnen vertragen. De internationale financiële markten en vele opkomende markten zijn kwetsbaar voor plotse veranderingen in de risicobereidheid en de groeiverwachtingen. Voor de EU zouden de binnenlandse factoren langer dan verwacht kunnen duren en blijft de brexit een bron van onzekerheid.

Positief is dat de nog steeds gunstige situatie op de arbeidsmarkt de binnenlandse vraag zou kunnen aanwakkeren, terwijl een grootschaliger gebruik van EU-fondsen in begunstigde landen tot extra investeringen zou kunnen leiden. De vooruitzichten voor het mondiale bbp blijven met een verwachte stijging van 3,8 % voor de komende twee jaar stabiel.

2.2.   VOORWAARDELIJKE BEGROTINGSVERPLICHTINGEN VOOR FINANCIËLE BIJSTAND

VOORWAARDELIJKE BEGROTINGSVERPLICHTINGEN VOOR FINANCIËLE BIJSTAND

De leningsactiviteiten van de EU voor financiële bijstandsprogramma’s zijn operaties buiten de begroting. De aangetrokken middelen worden back-to-back, d.w.z. met dezelfde coupon en looptijd en voor hetzelfde bedrag, uitgeleend aan het begunstigde land. Wel blijft de schuldendienst van de financieringsinstrumenten een juridische verbintenis voor de EU, die ervoor moet zorgen dat alle betalingen volledig en op tijd geschieden. De Commissie heeft procedures ingesteld om ook in geval van wanbetaling, de terugbetaling van leningen te verzekeren.

Opgenomen leningen van de EU zijn directe en onvoorwaardelijke verbintenissen van de EU en worden gegarandeerd door de EU-lidstaten (voorwaardelijke begrotingsverplichtingen). Leningen die zijn opgenomen voor de financiering van leningen aan landen buiten de EU zijn gedekt door het Garantiefonds. Mocht een begunstigde lidstaat in gebreke blijven, dan zal de schuldendienst indien mogelijk worden onttrokken uit het beschikbare kassaldo van de Commissie. Mocht dat niet mogelijk zijn, dan zal de Commissie de nodige middelen bij de lidstaten ophalen. De EU-lidstaten zijn op grond van de EU-wetgeving inzake eigen middelen (artikel 14 van Verordening (EU, Euratom) nr. 609/2014) wettelijk verplicht om voldoende middelen ter beschikking te stellen om te voldoen aan de verplichtingen van de EU. De investeerders zijn dus alleen blootgesteld aan het kredietrisico van de EU, en niet aan dat van de begunstigde van de gefinancierde leningen. Met „back-to-back“-leningen loopt de EU-begroting geen rente- of wisselkoersrisico’s.

Voor elk landprogramma worden het globale toegekende bedrag, het aantal te betalen termijnen en de maximale (gemiddelde) looptijd van het leningpakket bij besluiten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie vastgesteld. Vervolgens moeten de Commissie en de begunstigde lidstaat overeenstemming bereiken over de lening-/financieringsparameters, in het bijzonder de duur van de termijnen. Daarnaast zijn alle termijnen van de lening (met uitzondering van de eerste) bij gezamenlijke financiële EU/IMF-bijstand afhankelijk van de naleving van de contractvoorwaarden, een factor die eveneens de timing van financieringsoperaties beïnvloedt. De timing en looptijden van emissies hangen dus af van de desbetreffende EU-leningactiviteit. De financiering geschiedt uitsluitend in euro en de looptijden variëren van drie tot dertig jaar.

In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van het geplande terugbetalingsschema in nominale waarde voor uitstaande EFSM- en betalingsbalansleningen op 31 december 2018:

| (in miljard EUR) |
| --- |
| | BB | EFSM | TOTAAL |
| Letland | Roemenië | Totaal | Ierland | Portugal | Totaal |
| 2019 | 0,5 | 1,0 | 1,5 | — | — | — | 1,5 |
| 2021 | — | — | — | 3,0 | 6,8 | 9,8 | 9,8 |
| 2022 | — | — | — | — | 2,7 | 2,7 | 2,7 |
| 2023 | — | — | — | 2,0 | 1,5 | 3,5 | 3,5 |
| 2024 | — | — | — | 0,8 | 1,8 | 2,6 | 2,6 |
| 2025 | 0,2 | — | 0,2 | 2,4 | — | 2,4 | 2,6 |
| 2026 | — | — | — | 2,0 | 2,0 | 4,0 | 4,0 |
| 2027 | — | — | — | 1,0 | 2,0 | 3,0 | 3,0 |
| 2028 | — | — | — | 2,3 | — | 2,3 | 2,3 |
| 2029 | — | — | — | 1,0 | 0,4 | 1,4 | 1,4 |
| 2031 | — | — | — | — | 2,2 | 2,2 | 2,2 |
| 2032 | — | — | — | 3,0 | — | 3,0 | 3,0 |
| 2033 | — | — | — | 1,5 | 0,6 | 2,1 | 2,1 |
| 2035 | — | — | — | 2,0 | — | 2,0 | 2,0 |
| 2036 | — | — | — | — | 1,0 | 1,0 | 1,0 |
| 2038 | | | | | 1,8 | 1,8 | 1,8 |
| 2042 | — | — | — | 1,5 | 1,5 | 3,0 | 3,0 |
| Totaal | 0,7 | 1,0 | 1,7 | 22,5 | 24,3 | 46,8 | 48,5 |

(in miljard EUR)

BB

EFSM

TOTAAL

Letland

Roemenië

Totaal

Ierland

Portugal

Totaal

2019

0,5

1,0

1,5

—

—

—

1,5

2021

—

—

—

3,0

6,8

9,8

9,8

2022

—

—

—

—

2,7

2,7

2,7

2023

—

—

—

2,0

1,5

3,5

3,5

2024

—

—

—

0,8

1,8

2,6

2,6

2025

0,2

—

0,2

2,4

—

2,4

2,6

2026

—

—

—

2,0

2,0

4,0

4,0

2027

—

—

—

1,0

2,0

3,0

3,0

2028

—

—

—

2,3

—

2,3

2,3

2029

—

—

—

1,0

0,4

1,4

1,4

2031

—

—

—

—

2,2

2,2

2,2

2032

—

—

—

3,0

—

3,0

3,0

2033

—

—

—

1,5

0,6

2,1

2,1

2035

—

—

—

2,0

—

2,0

2,0

2036

—

—

—

—

1,0

1,0

1,0

2038

1,8

1,8

1,8

2042

—

—

—

1,5

1,5

3,0

3,0

Totaal

Totaal

0,7

0,7

1,0

1,0

1,7

1,7

22,5

22,5

24,3

24,3

46,8

46,8

48,5

48,5

De intergouvernementele mechanismen voor financiële stabiliteit Europese faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF) en het Europees stabiliteitsmechanisme (ESM) vallen buiten het kader van het EU-Verdrag en zijn dus niet opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van de EU.

2.3.   BEGROTINGSGARANTIES

BEGROTINGSGARANTIES

De EU heeft garanties verstrekt aan de EIB-groep voor leningen buiten de EU en voor lening- en eigenvermogensoperaties die door de EFSI-garantie zijn gedekt. Op 31 december 2018 vermeldt de EU in de toelichtingen bij haar geconsolideerde financiële staten (zie toelichting 4.1.1) voorwaardelijke verplichtingen voor beide garanties, terwijl de bedragen die huidige verplichtingen vormen in de financiële staten zijn opgenomen als voorzieningen (zie toelichting 2.10 bij de geconsolideerde financiële staten). Om het risico van het aanspreken van garanties door de EIB-groep voor de EU-begroting te matigen, heeft de Commissie afzonderlijke waarborgfondsen opgericht, nl. het Garantiefonds voor externe acties en het EFSI-garantiefonds.

4.1.1

2.10

Het Garantiefonds voor externe acties wordt geprovisioneerd uit de EU-begroting; het moet 9 % dekken van de per jaareinde uitstaande gewaarborgde leningen aan derde landen in het kader van het externe leningsmandaat van de EIB. Per 31 december 2018 dekken de totale activa van 2,5 miljard EUR een blootstelling van 20,7 miljard EUR aan uitbetaalde sommen.

Het EFSI-garantiefonds is in april 2016 actief geworden. Overeenkomstig de gewijzigde EFSI-verordening (Verordening (EU) 2017/2396) is het plafond van de EUEFSI-garantie opgetrokken tot 26 miljard EUR (oorspronkelijk 16 miljard EUR) en de ondergrens voor het garantiefonds verlaagd naar 35 % (oorspronkelijk 50 %) van de totale EU-garantieverplichting. Dit heeft tot gevolg dat het totale EFSI-garantiefonds nu naar verwachting zal uitkomen op 9,1 miljard EUR in totaal. De EFSI-overeenkomst is in 2018 gewijzigd in lijn met de gewijzigde EFSI-verordening. De totale activa van het EFSI-garantiefonds bedragen per 31 december 2018 5,5 miljard EUR, waarmee een blootstelling van 15,8 miljard EUR aan uitbetaalde sommen is gedekt.

Overeenkomstig de EFDO-verordening (Verordening (EU) 2017/1601) is een nieuw garantiefonds opgericht, nl. het EFDO-garantiefonds. Het fonds ontving de eerste bijdragen uit de EU-begroting in 2018, maar op 31 december 2018 waren er nog geen garantieovereenkomsten in werking getreden.

2.4.   NIEUWKOMERSRESERVE (NEW ENTRANTS’ RESERVE — NER 300)

NIEUWKOMERSRESERVE (NEW ENTRANTS’ RESERVE — NER 300)

Het NER 300-fonds komt voort uit de verkoop van emissierechten in het kader van de Unieregeling en behoort toe aan de lidstaten, die het geld gebruiken om innovatieve, koolstofarme energiedemonstratieprojecten te financieren. De Commissie beheert het programma namens de lidstaten; de EIB is verantwoordelijk voor het beheer van de activa van het NER 300-fonds en treedt op als technisch adviseur overeenkomstig het samenwerkingsakkoord met de Commissie. Omdat noch de inkomsten uit de rechtenverkoop, noch de uitgaven voor gefinancierde projecten deel uitmaken van de EU-begroting, worden de betrokken bedragen niet in de EU-jaarrekening opgenomen.

VERSLAGEN OVER DE UITVOERING VAN DE BEGROTING EN TOELICHTINGEN DAARBIJ (34)

34

INHOUDSOPGAVE

INHOUDSOPGAVE

| EU-BEGROTINGSRESULTAAT | 105 |
| --- | --- |

| VERGELIJKENDE STATEN VAN DE BEGROTING EN DE WERKELIJKE BEDRAGEN | 106 |
| --- | --- |

| TOELICHTING BIJ DE VERSLAGEN OVER DE UITVOERING VAN DE BEGROTING | 109 |
| --- | --- |

| 1. | HET EU-BEGROTINGSKADER | 109 |
| --- | --- | --- |

1.

| 1.1. | MEERJARIG FINANCIEEL KADER 2014-2020 | 109 |
| --- | --- | --- |

1.1.

| 1.2. | GEDETAILLEERDE MFK-RUBRIEKEN (PROGRAMMA’S) | 110 |
| --- | --- | --- |

1.2.

| 1.3. | JAARLIJKSE BEGROTING | 110 |
| --- | --- | --- |

1.3.

| 1.4. | ONTVANGSTEN | 111 |
| --- | --- | --- |

1.4.

| 1.5. | BEREKENING VAN HET BEGROTINGSRESULTAAT | 112 |
| --- | --- | --- |

1.5.

| 1.6. | AANSLUITING VAN HET ECONOMISCH RESULTAAT MET HET BEGROTINGSRESULTAAT | 113 |
| --- | --- | --- |

1.6.

| 2. | UITVOERING VAN DE EU-BEGROTING 2018 — BESPREKING | 114 |
| --- | --- | --- |

2.

| 2.1. | ONTVANGSTEN | 114 |
| --- | --- | --- |

2.1.

| 2.2. | UITGAVEN | 115 |
| --- | --- | --- |

2.2.

| 3. | UITVOERING VAN DE ONTVANGSTENZIJDE VAN DE EU-BEGROTING | 116 |
| --- | --- | --- |

3.

| 3.1. | OVERZICHT VAN DE UITVOERING VAN DE ONTVANGSTENZIJDE VAN DE EU-BEGROTING | 116 |
| --- | --- | --- |

3.1.

| 4. | UITVOERING VAN DE UITGAVENZIJDE VAN DE EU-BEGROTING | 117 |
| --- | --- | --- |

4.

| 4.1. | MFK: SAMENSTELLING EN ONTWIKKELING VAN DE VASTLEGGINGS- EN BETALINGSKREDIETEN | 117 |
| --- | --- | --- |

4.1.

| 4.2. | MFK: BESTEDING VAN DE VASTLEGGINGSKREDIETEN | 118 |
| --- | --- | --- |

4.2.

| 4.3. | MFK: BESTEDING VAN DE BETALINGSKREDIETEN | 120 |
| --- | --- | --- |

4.3.

| 4.4. | MFK: ONTWIKKELING VAN DE NOG BETAALBAAR TE STELLEN VASTLEGGINGEN (RAL) | 121 |
| --- | --- | --- |

4.4.

| 4.5. | MFK: RAL NAAR JAAR VAN OORSPRONG | 122 |
| --- | --- | --- |

4.5.

| 4.6. | MFK IN DETAIL: SAMENSTELLING EN ONTWIKKELING VAN DE VASTLEGGINGS- EN BETALINGSKREDIETEN | 123 |
| --- | --- | --- |

4.6.

| 4.7. | MFK IN DETAIL: BESTEDING VAN DE VASTLEGGINGSKREDIETEN | 129 |
| --- | --- | --- |

4.7.

| 4.8. | MFK IN DETAIL: BESTEDING VAN DE BETALINGSKREDIETEN | 136 |
| --- | --- | --- |

4.8.

| 4.9. | MFK IN DETAIL: ONTWIKKELING VAN DE NOG BETAALBAAR TE STELLEN VASTLEGGINGEN (RAL) | 142 |
| --- | --- | --- |

4.9.

| 4.10. | MFK IN DETAIL: RAL NAAR JAAR VAN OORSPRONG | 148 |
| --- | --- | --- |

4.10.

| 5. | UITVOERING VAN DE BEGROTING PER INSTELLING | 153 |
| --- | --- | --- |

5.

| 5.1. | UITVOERING VAN DE ONTVANGSTENZIJDE VAN DE BEGROTING | 153 |
| --- | --- | --- |

5.1.

| 5.2. | BESTEDING VAN DE VASTLEGGINGSKREDIETEN | 154 |
| --- | --- | --- |

5.2.

| 5.3. | BESTEDING VAN DE BETALINGSKREDIETEN | 155 |
| --- | --- | --- |

5.3.

| 6. | UITVOERING VAN DE BEGROTING VAN DE AGENTSCHAPPEN | 156 |
| --- | --- | --- |

6.

| 6.1. | BEGROTINGSONTVANGSTEN | 156 |
| --- | --- | --- |

6.1.

| 6.2. | VASTLEGGINGS- EN BETALINGSKREDIETEN PER AGENTSCHAP | 157 |
| --- | --- | --- |

6.2.

EU-BEGROTINGSRESULTAAT

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 2018 | 2017 |
| Ontvangsten van het begrotingsjaar | 1.1 | 159 318 | 139 691 |
| Betalingen uit de kredieten van het lopende jaar | 1.2 | (154 833 ) | (135 764 ) |
| Naar jaar n+1 overgedragen betalingskredieten | 1.3 | (1 675 ) | (1 796 ) |
| Annulering van niet-bestede betalingskredieten overgedragen uit jaar n–1 | 1.4 | 106 | 40 |
| Ontwikkeling van bestemmingsontvangsten | 1.5 | (1 114 ) | (1 450 ) |
| Wisselkoersverschillen voor het jaar | 1.6 | (1) | (166) |
| Begrotingsresultaat | | 1 802 | 555 |

(in miljoen EUR)

Toelichting

2018

2017

Ontvangsten van het begrotingsjaar

1.1

159 318

139 691

Betalingen uit de kredieten van het lopende jaar

1.2

(154 833 )

(135 764 )

Naar jaar n+1 overgedragen betalingskredieten

1.3

(1 675 )

(1 796 )

Annulering van niet-bestede betalingskredieten overgedragen uit jaar n–1

1.4

106

40

Ontwikkeling van bestemmingsontvangsten

1.5

(1 114 )

(1 450 )

Wisselkoersverschillen voor het jaar

1.6

(1)

(166)

Begrotingsresultaat

Begrotingsresultaat

1 802

1 802

555

555

Het begrotingsresultaat van de EU wordt in de loop van 2019 aan de lidstaten terugbetaald door het in mindering te brengen op de bedragen die zij verschuldigd zijn. Het wordt berekend overeenkomstig artikel 1, lid 1, van Verordening (EU, Euratom) nr. 608/2014 van de Raad van 26 mei 2014 tot vaststelling van uitvoeringsmaatregelen voor het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (35). Nadere informatie is te vinden onder „Berekening van het begrotingsresultaat“.

35

| 1.1 | Ontvangsten van het begrotingsjaar: zie tabel 3.1 „Overzicht van de uitvoering van de ontvangstenzijde van de EU-begroting“, kolom 8 „Totaal Ontvangsten“. |
| --- | --- |

1.1

Ontvangsten van het begrotingsjaar: zie tabel 3.1 „Overzicht van de uitvoering van de ontvangstenzijde van de EU-begroting“, kolom 8 „Totaal Ontvangsten“.

| 1.2 | Betalingen uit de kredieten van het lopende jaar: zie tabel 4.3 „MFK: Besteding van de betalingskredieten“, kolom 2 „Betalingen van definitief goedgekeurde begroting“ en kolom 4 „Betalingen van bestemmingsontvangsten“. |
| --- | --- |

1.2

Betalingen uit de kredieten van het lopende jaar: zie tabel 4.3 „MFK: Besteding van de betalingskredieten“, kolom 2 „Betalingen van definitief goedgekeurde begroting“ en kolom 4 „Betalingen van bestemmingsontvangsten“.

| 1.3 | Naar jaar n+1 overgedragen betalingskredieten: zie tabel 4.3 „MFK: Besteding van de betalingskredieten“, kolom 7 „Automatische overdrachten“ en kolom 8 „Overdrachten bij besluit“. |
| --- | --- |

1.3

Naar jaar n+1 overgedragen betalingskredieten: zie tabel 4.3 „MFK: Besteding van de betalingskredieten“, kolom 7 „Automatische overdrachten“ en kolom 8 „Overdrachten bij besluit“.

| 1.4 | Annulering van niet-bestede betalingskredieten overgedragen uit jaar n–1: omvat het bedrag aan betalingskredieten (automatisch en bij besluit overgedragen) op het einde van vorig jaar en de „Betalingen van overdrachten“ van het lopende jaar in kolom 3 van tabel 4.3 „MFK: Besteding van de betalingskredieten“. |
| --- | --- |

1.4

Annulering van niet-bestede betalingskredieten overgedragen uit jaar n–1: omvat het bedrag aan betalingskredieten (automatisch en bij besluit overgedragen) op het einde van vorig jaar en de „Betalingen van overdrachten“ van het lopende jaar in kolom 3 van tabel 4.3 „MFK: Besteding van de betalingskredieten“.

| 1.5 | Ontwikkeling van de totale kredieten uit bestemmingsontvangsten per jaareinde: berekening van het verschil tussen de kredieten uit bestemmingsontvangsten aan het einde van het vorige jaar (plus) en aan het einde van het lopende jaar (zoals opgenomen in kolom 9 van tabel 4.3 „MFK: Besteding van de betalingskredieten“ — minus) om de nettovariatie van de bestemmingsontvangsten in het lopende jaar te verkrijgen. |
| --- | --- |

1.5

Ontwikkeling van de totale kredieten uit bestemmingsontvangsten per jaareinde: berekening van het verschil tussen de kredieten uit bestemmingsontvangsten aan het einde van het vorige jaar (plus) en aan het einde van het lopende jaar (zoals opgenomen in kolom 9 van tabel 4.3 „MFK: Besteding van de betalingskredieten“ — minus) om de nettovariatie van de bestemmingsontvangsten in het lopende jaar te verkrijgen.

| 1.6 | Wisselkoersverschillen omvatten de gerealiseerde en niet-gerealiseerde wisselkoersverschillen. |
| --- | --- |

1.6

Wisselkoersverschillen omvatten de gerealiseerde en niet-gerealiseerde wisselkoersverschillen.

VERGELIJKENDE STATEN VAN DE BEGROTING EN DE WERKELIJKE BEDRAGEN

Begrotingsontvangsten

Begrotingsontvangsten

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | | Oorspronkelijk goedgekeurde begroting | Definitief goedgekeurde begroting | Vastgestelde rechten | Ontvangsten |
| 1 | Eigen middelen | 142 832 | 142 364 | 142 373 | 142 330 |
| | 11 — Suikerheffingen | — | (93) | (85) | (85) |
| | 12 — Douanerechten | 22 844 | 20 165 | 20 360 | 20 317 |
| | 13 — Btw | 17 250 | 17 149 | 17 133 | 17 133 |
| | 14 — Bni | 102 739 | 105 143 | 104 979 | 104 979 |
| | 15 — Correctie van begrotingsonevenwichtigheden | — | — | (19) | (19) |
| | 16 — Vermindering bijdrage op basis van het bni van Nederland en Zweden | — | — | 6 | 6 |
| 3 | Overschotten, saldi en aanpassingen | — | 556 | 581 | 581 |
| 4 | Ontvangsten afkomstig van personen die verbonden zijn aan de instellingen en andere organen van de Unie | 1 547 | 1 547 | 1 552 | 1 542 |
| 5 | Ontvangsten voortvloeiend uit de administratieve werking van de instellingen | 45 | 45 | 583 | 563 |
| 6 | Bijdragen en terugbetalingen in het kader van overeenkomsten en programma’s van de Unie | 110 | 110 | 13 346 | 12 777 |
| 7 | Achterstandsrente en geldboeten | 115 | 115 | 14 592 | 1 473 |
| 8 | Opgenomen en verstrekte leningen | 6 | 6 | 39 | 39 |
| 9 | Diverse ontvangsten | 25 | 25 | 24 | 13 |
| | Totaal | 144 681 | 144 768 | 173 090 | 159 318 |

(in miljoen EUR)

Oorspronkelijk goedgekeurde begroting

Definitief goedgekeurde begroting

Vastgestelde rechten

Ontvangsten

1

Eigen middelen

142 832

142 364

142 373

142 330

11 — Suikerheffingen

11 — Suikerheffingen

—

(93)

(93)

(85)

(85)

(85)

(85)

12 — Douanerechten

12 — Douanerechten

22 844

22 844

20 165

20 165

20 360

20 360

20 317

20 317

13 — Btw

13 — Btw

17 250

17 250

17 149

17 149

17 133

17 133

17 133

17 133

14 — Bni

14 — Bni

102 739

102 739

105 143

105 143

104 979

104 979

104 979

104 979

15 — Correctie van begrotingsonevenwichtigheden

15 — Correctie van begrotingsonevenwichtigheden

—

—

(19)

(19)

(19)

(19)

16 — Vermindering bijdrage op basis van het bni van Nederland en Zweden

16 — Vermindering bijdrage op basis van het bni van Nederland en Zweden

—

—

6

6

6

6

3

Overschotten, saldi en aanpassingen

—

556

581

581

4

Ontvangsten afkomstig van personen die verbonden zijn aan de instellingen en andere organen van de Unie

1 547

1 547

1 552

1 542

5

Ontvangsten voortvloeiend uit de administratieve werking van de instellingen

45

45

583

563

6

Bijdragen en terugbetalingen in het kader van overeenkomsten en programma’s van de Unie

110

110

13 346

12 777

7

Achterstandsrente en geldboeten

115

115

14 592

1 473

8

Opgenomen en verstrekte leningen

6

6

39

39

9

Diverse ontvangsten

25

25

24

13

Totaal

Totaal

144 681

144 681

144 768

144 768

173 090

173 090

159 318

159 318

Begrotingsuitgaven: vastleggingen per rubriek van het meerjarig financieel kader (MFK)

Begrotingsuitgaven: vastleggingen per rubriek van het meerjarig financieel kader (MFK)

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| MFK-rubriek | Oorspronkelijk goedgekeurde begroting | Definitief goedgekeurde begroting | Totaal
  beschikbare
  kredieten | Gedane vastleggingen |
| 1 | Slimme en inclusieve groei | 77 534 | 77 532 | 89 649 | 87 357 |
| | 1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid | 22 001 | 22 000 | 25 864 | 23 773 |
| | 1b: Economische, sociale en territoriale cohesie | 55 532 | 55 532 | 63 785 | 63 585 |
| 2 | Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen | 59 285 | 59 239 | 62 419 | 60 560 |
| | waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen | 43 235 | 43 233 | 45 284 | 44 364 |
| 3 | Veiligheid en burgerschap | 3 493 | 3 492 | 4 015 | 3 855 |
| 4 | Europa als wereldspeler | 9 569 | 10 379 | 11 448 | 11 062 |
| 5 | Administratie | 9 666 | 9 666 | 10 508 | 10 124 |
| | waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen | 4 015 | 4 015 | 4 465 | 4 280 |
| 6 | Compensaties | — | — | — | — |
| 8 | Negatieve reserve en van het vorige begrotingsjaar overgedragen tekort | — | — | — | — |
| 9 | Speciale instrumenten | 567 | 388 | 429 | 180 |
| | Totaal | 160 114 | 160 696 | 178 468 | 173 139 |

(in miljoen EUR)

MFK-rubriek

Oorspronkelijk goedgekeurde begroting

Definitief goedgekeurde begroting

Totaal

beschikbare

kredieten

Gedane vastleggingen

1

Slimme en inclusieve groei

77 534

77 532

89 649

87 357

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

22 001

22 001

22 000

22 000

25 864

25 864

23 773

23 773

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

55 532

55 532

55 532

55 532

63 785

63 785

63 585

63 585

2

Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen

59 285

59 239

62 419

60 560

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

43 235

43 235

43 233

43 233

45 284

45 284

44 364

44 364

3

Veiligheid en burgerschap

3 493

3 492

4 015

3 855

4

Europa als wereldspeler

9 569

10 379

11 448

11 062

5

Administratie

9 666

9 666

10 508

10 124

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

4 015

4 015

4 015

4 015

4 465

4 465

4 280

4 280

6

Compensaties

—

—

—

—

8

Negatieve reserve en van het vorige begrotingsjaar overgedragen tekort

—

—

—

—

9

Speciale instrumenten

567

388

429

180

Totaal

Totaal

160 114

160 114

160 696

160 696

178 468

178 468

173 139

173 139

Begrotingsuitgaven: betalingen per rubriek van het meerjarig financieel kader (MFK)

Begrotingsuitgaven: betalingen per rubriek van het meerjarig financieel kader (MFK)

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| MFK-rubriek | Oorspronkelijk goedgekeurde begroting | Definitief goedgekeurde begroting | Totaal
  beschikbare
  kredieten | Gedane betalingen |
| 1 | Slimme en inclusieve groei | 66 624 | 66 733 | 80 917 | 75 876 |
| | 1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid | 20 097 | 20 155 | 25 073 | 21 408 |
| | 1b: Economische, sociale en territoriale cohesie | 46 527 | 46 578 | 55 844 | 54 468 |
| 2 | Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen | 56 084 | 56 241 | 59 648 | 58 046 |
| | waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen | 43 189 | 43 180 | 45 436 | 44 310 |
| 3 | Veiligheid en burgerschap | 2 981 | 3 013 | 3 305 | 3 108 |
| 4 | Europa als wereldspeler | 8 906 | 8 813 | 10 788 | 9 519 |
| 5 | Administratie | 9 666 | 9 667 | 11 355 | 9 944 |
| | waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen | 4 015 | 4 015 | 4 963 | 4 140 |
| 6 | Compensaties | — | — | — | — |
| 8 | Negatieve reserve en van het vorige begrotingsjaar overgedragen tekort | — | — | — | — |
| 9 | Speciale instrumenten | 420 | 302 | 340 | 180 |
| | Totaal | 144 681 | 144 768 | 166 353 | 156 673 |

(in miljoen EUR)

MFK-rubriek

Oorspronkelijk goedgekeurde begroting

Definitief goedgekeurde begroting

Totaal

beschikbare

kredieten

Gedane betalingen

1

Slimme en inclusieve groei

66 624

66 733

80 917

75 876

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

20 097

20 097

20 155

20 155

25 073

25 073

21 408

21 408

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

46 527

46 527

46 578

46 578

55 844

55 844

54 468

54 468

2

Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen

56 084

56 241

59 648

58 046

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

43 189

43 189

43 180

43 180

45 436

45 436

44 310

44 310

3

Veiligheid en burgerschap

2 981

3 013

3 305

3 108

4

Europa als wereldspeler

8 906

8 813

10 788

9 519

5

Administratie

9 666

9 667

11 355

9 944

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

4 015

4 015

4 015

4 015

4 963

4 963

4 140

4 140

6

Compensaties

—

—

—

—

8

Negatieve reserve en van het vorige begrotingsjaar overgedragen tekort

—

—

—

—

9

Speciale instrumenten

420

302

340

180

Totaal

Totaal

144 681

144 681

144 768

144 768

166 353

166 353

156 673

156 673

TOELICHTING BIJ DE VERSLAGEN OVER DE UITVOERING VAN DE BEGROTING

1.   HET EU-BEGROTINGSKADER

De begrotingsboekhouding wordt gevoerd overeenkomstig het Financieel Reglement (FR) en de uitvoeringsvoorschriften daarvan. De algemene begroting is het besluit waarbij de ontvangsten en uitgaven van de Unie elk jaar binnen de grenzen van de maxima en andere bepalingen die in het meerjarig financieel kader zijn in overeenstemming met de wetgevingsbesluiten betreffende meerjarenprogramma’s die volgens dit kader.

1.1.   MEERJARIG FINANCIEEL KADER 2014-2020

MEERJARIG FINANCIEEL KADER 2014-2020

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | Totaal |
| 1. | Slimme en inclusieve groei |

(in miljoen EUR)

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Totaal

1.

Slimme en inclusieve groei

52 756

77 986

69 304

73 512

76 420

79 924

83 661

513 563

| 1.a | Concurrentievermogen voor groei en banen |
| --- | --- |

1.a

Concurrentievermogen voor groei en banen

16 560

16 560

17 666

17 666

18 467

18 467

19 925

19 925

21 239

21 239

23 082

23 082

25 191

25 191

142 130

142 130

| 1.b | Economische, sociale en territoriale samenhang |
| --- | --- |

1.b

Economische, sociale en territoriale samenhang

36 196

36 196

60 320

60 320

50 837

50 837

53 587

53 587

55 181

55 181

56 842

56 842

58 470

58 470

371 433

371 433

| 2. | Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen |
| --- | --- |

2.

Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen

49 857

64 692

64 262

60 191

60 267

60 344

60 421

420 034

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

43 779

43 779

44 190

44 190

43 951

43 951

44 146

44 146

44 163

44 163

44 241

44 241

44 264

44 264

308 734

308 734

| 3. | Veiligheid en burgerschap |
| --- | --- |

3.

Veiligheid en burgerschap

1 737

2 456

2 546

2 578

2 656

2 801

2 951

17 725

| 4. | Europa als wereldspeler |
| --- | --- |

4.

Europa als wereldspeler

8 335

8 749

9 143

9 432

9 825

10 268

10 510

66 262

| 5. | Administratie |
| --- | --- |

5.

Administratie

8 721

9 076

9 483

9 918

10 346

10 786

11 254

69 584

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

7 056

7 056

7 351

7 351

7 679

7 679

8 007

8 007

8 360

8 360

8 700

8 700

9 071

9 071

56 224

56 224

| 6. | Compensaties |
| --- | --- |

6.

Compensaties

29

—

—

—

—

—

—

29

| 8. | Negatieve reserve |
| --- | --- |

8.

Negatieve reserve

—

—

—

—

—

—

—

—

| 9. | Speciale instrumenten |
| --- | --- |

9.

Speciale instrumenten

—

—

—

—

—

—

—

—

Vastleggingskredieten

Vastleggingskredieten

121 435

121 435

162 959

162 959

154 738

154 738

155 631

155 631

159 514

159 514

164 123

164 123

168 797

168 797

1 087 197

1 087 197

Totaal betalingskredieten

Totaal betalingskredieten

135 762

135 762

140 719

140 719

130 694

130 694

142 906

142 906

154 565

154 565

159 235

159 235

162 406

162 406

1 026 287

1 026 287

In de bovenstaande tabel worden de maxima van het meerjarig financieel kader tegen lopende prijzen getoond. 2018 was het vijfde begrotingsjaar van het MFK 2014-2020. Het totale maximum voor de vastleggingskredieten voor 2018 bedroeg 159 514 miljoen EUR, hetgeen overeenkomt met 1,02 % van het bni van de EU, en het overeenkomstige maximum voor betalingskredieten bedroeg 154 565 miljoen EUR, oftewel 0,98 % van het bni van de EU voor het begrotingsjaar 2018.

Voor het MFK 2014-2020 zijn nieuwe flexibiliteitsbepalingen afgesproken. Een van de nieuwe bepalingen maakt het mogelijk onbenutte marges onder de maxima voor de betalingskredieten over de dragen naar volgende jaren, via de globale marge voor betalingen in het kader van de technische aanpassing van het MFK voor het volgende jaar. Het ongebruikte bedrag van 2016 (13 991 miljoen euro in lopende prijzen) en 2017 (16 414 miljoen EUR in lopende prijzen) werd overgeschreven naar de jaren 2018-2020 en de maxima voor 2016-2020 werden dienovereenkomstig aangepast (zie de bovengenoemde technische aanpassing van het MFK voor 2018 en de technische aanpassing voor 2019 (COM(2018) 282 van 23 mei 2018).

Op 23 mei 2018 nam de Commissie een mededeling aan betreffende de technische aanpassing van het financieel kader voor 2019 in overeenstemming met de ontwikkeling van het bni (ESR 2010) (COM(2018) 282 van 23 mei 2018).

Hieronder wordt uitleg gegeven over de verschillende rubrieken van het MFK:

Rubriek 1 — Slimme en inclusieve groei

Rubriek 1 — Slimme en inclusieve groei

Deze rubriek is onderverdeeld in twee afzonderlijke, maar onderling afhankelijke componenten:

| 1a | concurrentievermogen voor groei en banen, die uitgaven bevat voor onderzoek en innovatie, onderwijs en opleiding, Connecting Europe Facility, sociaal beleid, de interne markt en bijbehorende beleidslijnen; |
| --- | --- |

1a

concurrentievermogen voor groei en banen, die uitgaven bevat voor onderzoek en innovatie, onderwijs en opleiding, Connecting Europe Facility, sociaal beleid, de interne markt en bijbehorende beleidslijnen;

| 1b | economische, sociale en territoriale samenhang, bedoeld om de convergentie van de minst ontwikkelde lidstaten en regio’s te verhogen, om de EU-strategie voor duurzame ontwikkeling buiten de minder welvarende regio’s aan te vullen en om de interregionale samenwerking te steunen. |
| --- | --- |

1b

economische, sociale en territoriale samenhang, bedoeld om de convergentie van de minst ontwikkelde lidstaten en regio’s te verhogen, om de EU-strategie voor duurzame ontwikkeling buiten de minder welvarende regio’s aan te vullen en om de interregionale samenwerking te steunen.

Rubriek 2 — Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen

Rubriek 2 — Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen

Rubriek 2 omvat het gemeenschappelijk beleid inzake landbouw en visserij, en milieumaatregelen, in het bijzonder het Life+-programma.

Rubriek 3 — Veiligheid en burgerschap

Rubriek 3 — Veiligheid en burgerschap

Rubriek 3 (veiligheid en burgerschap) weerspiegelt het groeiend belang dat wordt gehecht aan bepaalde domeinen waarin de EU nieuwe opdrachten heeft gekregen, meer bepaald justitie en binnenlandse zaken, bescherming van de grenzen, immigratie- en asielbeleid, gezondheidszorg en consumentenbescherming, cultuur, jeugd, informatie en de dialoog met de burgers.

Rubriek 4 — Europa als wereldspeler

Rubriek 4 — Europa als wereldspeler

Rubriek 4 heeft betrekking op alle externe maatregelen, inclusief ontwikkelingssamenwerking, humanitaire hulp, pretoetredings- en nabuurschapsinstrumenten. Het EOF maakt geen deel uit van de EU-begroting en evenmin van het MFK.

Rubriek 5 — Administratie

Rubriek 5 — Administratie

Deze rubriek heeft betrekking op de administratieve uitgaven van alle instellingen, de pensioenen en de Europese Scholen. Administratieve kosten maken de totale uitgaven uit van andere instellingen dan de Commissie.

Rubriek 6 — Compensaties

Rubriek 6 — Compensaties

Overeenkomstig het politieke akkoord dat nieuwe lidstaten helemaal aan het begin van hun lidmaatschap geen nettobetalers aan de begroting zouden worden, is hiervoor in deze rubriek voorzien in een compensatie. Dit bedrag zal beschikbaar worden gesteld via overschrijvingen om hun begrotingsontvangsten en bijdragen in evenwicht te brengen.

Rubriek 9 — Speciale instrumenten

Rubriek 9 — Speciale instrumenten

Flexibiliteitmechanismen stellen de EU in staat de nodige middelen vrij te maken om te reageren op onvoorziene gebeurtenissen, zoals crisis- en noodsituaties. De reikwijdte ervan, de financiële middelen en de procedures zijn geregeld in de MFK-verordening en het Interinstitutioneel Akkoord. In de huidige context van besparing op de uitgaven, zorgen zij er ook voor dat de budgettaire middelen kunnen worden afgestemd op veranderende prioriteiten, zodat iedere euro wordt ingezet waar die het hardst nodig is. De meeste flexibiliteitsmechanismen worden derhalve buiten het MFK gehouden en de financiële middelen kunnen worden ingezet boven de uitgavenplafonds.

1.2.   GEDETAILLEERDE MFK-RUBRIEKEN (PROGRAMMA’S)

GEDETAILLEERDE MFK-RUBRIEKEN (PROGRAMMA’S)

De MFK-rubrieken worden verder onderverdeeld in meer gedetailleerde subrubrieken die overeenkomen met de grote uitgavenprogramma’s (zoals Horizon 2020, Erasmus+, enz.). De rechtsgrondslagen voor de uitvoering van de begroting worden vastgesteld op programmaniveau. De rapportering over de begrotingsuitvoering en de resultaten vindt doorgaans ook plaats op het niveau van het programma. Tabellen per programma zijn opgenomen in de verslagen over de begrotingsuitvoering (zie tabellen 4.64.10 hieronder).

4.64.10

1.3.   JAARLIJKSE BEGROTING

JAARLIJKSE BEGROTING

Elk jaar maakt de Commissie voor het komende jaar een raming op van de ontvangsten en uitgaven van alle instellingen en stelt zij een ontwerpbegroting op die zij bij de begrotingsautoriteit indient. Op basis van deze ontwerpbegroting stelt de Raad zijn standpunt vast, waarover de twee takken van de begrotingsautoriteit vervolgens onderhandelen. De vaststelling van het gemeenschappelijk ontwerp wordt geconstateerd door de voorzitter van het EP, die daarmee de begroting uitvoerbaar maakt. De gewijzigde begrotingen worden in de loop van het jaar in kwestie goedgekeurd. De uitvoering van de begroting is een opdracht die vooral toevalt aan de Commissie.

De begrotingsstructuur voor de Commissie bestaat uit administratieve en beleidskredieten. De overige instellingen hebben alleen administratieve kredieten. De begroting onderscheidt nog twee soorten kredieten: niet-gesplitste en gesplitste. Niet-gesplitste kredieten zijn bestemd voor de financiering van verrichtingen die beperkt zijn tot het jaar (en voldoen aan het jaarperiodiciteitsbeginsel). Gesplitste kredieten worden gebruikt om het jaarperiodiciteitsbeginsel te verzoenen met de financiering van meerjarenacties. De gesplitste kredieten bestaan uit vastleggingskredieten en betalingskredieten:

| — | vastleggingskredieten: dekken de totale kosten van de juridische verbintenissen die in het begrotingsjaar zijn aangegaan voor maatregelen waarvan de tenuitvoerlegging zich over verschillende begrotingsjaren uitstrekt. De begrotingsvastleggingen voor acties die zich over meer dan één begrotingsjaar uitstrekken, mogen echter door middel van jaartranches over verschillende jaren worden gespreid wanneer het basisbesluit daarin voorziet; |
| --- | --- |

—

vastleggingskredieten: dekken de totale kosten van de juridische verbintenissen die in het begrotingsjaar zijn aangegaan voor maatregelen waarvan de tenuitvoerlegging zich over verschillende begrotingsjaren uitstrekt. De begrotingsvastleggingen voor acties die zich over meer dan één begrotingsjaar uitstrekken, mogen echter door middel van jaartranches over verschillende jaren worden gespreid wanneer het basisbesluit daarin voorziet;

| — | betalingskredieten: dekken de uitgaven die voortvloeien uit de nakoming van de verplichtingen die in het begrotingsjaar en/of in vorige begrotingsjaren zijn aangegaan. |
| --- | --- |

—

betalingskredieten: dekken de uitgaven die voortvloeien uit de nakoming van de verplichtingen die in het begrotingsjaar en/of in vorige begrotingsjaren zijn aangegaan.

In de jaarrekening worden de financieringsbronnen ingedeeld in twee grote categorieën:

| — | definitief goedgekeurde begrotingskredieten en |
| --- | --- |

—

definitief goedgekeurde begrotingskredieten en

| — | aanvullende kredieten uit:






  — | overdrachten van het voorgaande jaar (het Financieel Reglement staat in een beperkt aantal gevallen toe dat niet-bestede bedragen van het vorige jaar naar het lopende jaar worden overgedragen), en |
| --- | --- | --- |

—

aanvullende kredieten uit:

—

overdrachten van het voorgaande jaar (het Financieel Reglement staat in een beperkt aantal gevallen toe dat niet-bestede bedragen van het vorige jaar naar het lopende jaar worden overgedragen), en

| — | bestemmingsontvangsten uit terugbetalingen, bijdragen van derde partijen/landen aan EU-programma’s en vergoedingen van werkzaamheden verricht voor derden worden rechtstreeks toegewezen aan de betrokken op de begroting voorziene uitgaven en vormen de derde financieringspijler. |
| --- | --- |

—

bestemmingsontvangsten uit terugbetalingen, bijdragen van derde partijen/landen aan EU-programma’s en vergoedingen van werkzaamheden verricht voor derden worden rechtstreeks toegewezen aan de betrokken op de begroting voorziene uitgaven en vormen de derde financieringspijler.

Alle soorten van financiering vormen samen de beschikbare kredieten.

1.4.   ONTVANGSTEN

ONTVANGSTEN

1.4.1.   
  Ontvangsten uit eigen middelen

Ontvangsten uit eigen middelen

De overgrote meerderheid van de ontvangsten bestaat uit eigen middelen, die in de volgende categorieën kunnen worden ingedeeld:

| 1) | traditionele eigen middelen (TEM): zijn gewoonlijk goed voor circa 14 % van de totale ontvangsten uit eigen middelen; |
| --- | --- |

1)

traditionele eigen middelen (TEM): zijn gewoonlijk goed voor circa 14 % van de totale ontvangsten uit eigen middelen;

| 2) | middelen op basis van de belasting over de toegevoegde waarde (btw): zijn gewoonlijk goed voor circa 12 % van de totale ontvangsten uit eigen middelen; |
| --- | --- |

2)

middelen op basis van de belasting over de toegevoegde waarde (btw): zijn gewoonlijk goed voor circa 12 % van de totale ontvangsten uit eigen middelen;

| 3) | middelen op basis van het bruto nationaal inkomen (bni): zijn gewoonlijk goed voor circa 74 % van de totale ontvangsten uit eigen middelen. |
| --- | --- |

3)

middelen op basis van het bruto nationaal inkomen (bni): zijn gewoonlijk goed voor circa 74 % van de totale ontvangsten uit eigen middelen.

De toewijzing van eigen middelen gebeurt overeenkomstig de regels die zijn vastgesteld in Besluit 2014/335/EU, Euratom van de Raad van 26 mei 2014 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (EMB 2014). Dit besluit is op 1 oktober 2016 in werking getreden en geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2014.

Het totale bedrag van de aan de Unie ter dekking van de jaarlijkse betalingskredieten toegewezen eigen middelen is niet hoger dan 1,20 % van de som van de bni’s van alle lidstaten.

1.4.2.   
  Traditionele eigen middelen (TEM)

Traditionele eigen middelen (TEM)

Traditionele eigen middelen (TEM) zijn douanerechten (geheven op invoer uit derde landen) en suikerheffingen (door de suikerproducenten betaald ter financiering van uitgaven voor de gemeenschappelijke ordening der markten) verschuldigd door marktdeelnemers en geïnd door de lidstaten namens de EU. De lidstaten mogen evenwel 20 % inhouden als vergoeding voor hun inningskosten. Elk vastgesteld bedrag aan traditionele eigen middelen moet in één van beide door de bevoegde autoriteiten gevoerde boekhoudingen worden opgenomen:

| — | in de „normale“ boekhouding als bedoeld in artikel 6, lid 3, onder a), van Verordening (EU, Euratom) nr. 609/2014: elk geïnd of gewaarborgd bedrag; |
| --- | --- |

—

in de „normale“ boekhouding als bedoeld in artikel 6, lid 3, onder a), van Verordening (EU, Euratom) nr. 609/2014: elk geïnd of gewaarborgd bedrag;

| — | In de specifieke boekhouding bedoeld in bovengenoemd artikel: elk nog niet geïnd en/of niet gegarandeerd bedrag; de gegarandeerde, maar betwiste bedragen kunnen ook in deze boekhouding worden opgenomen. |
| --- | --- |

—

In de specifieke boekhouding bedoeld in bovengenoemd artikel: elk nog niet geïnd en/of niet gegarandeerd bedrag; de gegarandeerde, maar betwiste bedragen kunnen ook in deze boekhouding worden opgenomen.

Traditionele eigen middelen moeten uiterlijk op de eerste werkdag na de 19e van de tweede maand die volgt op de maand waarin het recht is vastgesteld (of geïnd in het geval van de specifieke boekhouding), door de lidstaat worden geboekt op de rekening van de Commissie bij de schatkist of de centrale bank van het land.

1.4.3.   
  Belasting over de toegevoegde waarde (btw)

Belasting over de toegevoegde waarde (btw)

De eigen middelen gebaseerd op de btw worden geheven op basis van de btw-grondslagen van de lidstaten, die voor dit doel geharmoniseerd worden volgens de regels van de EU. De btw-grondslag wordt echter afgetopt op 50 % van het bni van elke lidstaat. Het uniforme btw-afroeppercentage is 0,30 %, met uitzondering van de periode 2014-2020, waarin het percentage voor Duitsland, Nederland en Zweden op 0,15 % is vastgesteld.

1.4.4.   
  Bruto nationaal inkomen (bni)

Bruto nationaal inkomen (bni)

De middelen op basis van het bni dienen om dat deel van de begroting te financieren dat niet gedekt wordt door andere bronnen van ontvangsten. Op het bni van elke lidstaat wordt hetzelfde percentage geheven, dat wordt vastgesteld volgens de regels van de EU.

De btw- en bni-middelen worden vastgesteld op basis van ramingen van de respectieve grondslagen bij de opstelling van de ontwerpbegroting. Deze ramingen worden vervolgens tijdens het betrokken begrotingsjaar herzien en bijgewerkt via een gewijzigde begroting. De positieve of negatieve verschillen tussen de bedragen die de lidstaten verschuldigd zijn op grond van de werkelijke grondslagen en de bedragen die zij daadwerkelijk hebben betaald op grond van de (herziene) ramingen, worden door de Commissie bij de lidstaten opgevraagd voor de eerste werkdag in juni van het tweede jaar dat volgt op het betrokken begrotingsjaar. Gedurende de volgende vier jaar kunnen nog correcties worden aangebracht op de werkelijke btw- en bni-grondslagen, tenzij er voorbehoud is gemaakt. Die punten van voorbehoud moeten worden beschouwd als mogelijke vorderingen op de lidstaten voor onzekere bedragen, aangezien de financiële impact niet precies kan worden geraamd. Wanneer het precieze bedrag kan worden vastgesteld, worden de overeenstemmende btw- en bni-middelen afgeroepen, hetzij in het kader van btw- en bni-saldoaanzuiveringen of via afzonderlijke afroepingen van middelen.

1.4.5.   
  Correctie voor het Verenigd Koninkrijk

Correctie voor het Verenigd Koninkrijk

Door de Europese Raad van Fontainebleau (in juni 1984) is een mechanisme ten behoeve van het Verenigd Koninkrijk geïntroduceerd om begrotingsonevenwichtigheden te corrigeren (verlaging van de eigenmiddelenbijdrage en verhoging van die van andere lidstaten). Duitsland, Oostenrijk, Zweden en Nederland dragen in mindere mate aan die correctie bij (beperkt tot een vierde van hun normale aandeel).

1.4.6.   
  Brutovermindering

Brutovermindering

De Europese Raad van 7–8 februari 2013 heeft besloten dat Denemarken, Nederland en Zweden voor de periode 2014-2020 in aanmerking komen voor een brutovermindering van hun jaarlijkse bijdragen op basis van het bni en Oostenrijk uitsluitend voor de jaren 2014-2016. De jaarlijkse verminderingen zijn als volgt: Denemarken 130 miljoen EUR, Nederland 695 miljoen EUR en Zweden 185 miljoen EUR.

1.5.   BEREKENING VAN HET BEGROTINGSRESULTAAT

BEREKENING VAN HET BEGROTINGSRESULTAAT

Het begrotingsresultaat van de EU wordt in de loop van het volgende jaar terugbetaald aan de lidstaten door een vermindering van de bedragen die zij voor dat jaar zijn verschuldigd.

De eigen middelen worden geboekt op basis van de bedragen waarmee de door de lidstaten voor de Commissie geopende rekeningen in de loop van het jaar worden gecrediteerd. In het geval van een overschot omvatten de ontvangsten ook het begrotingsresultaat van het vorige begrotingsjaar. De overige ontvangsten worden geboekt op basis van de in de loop van het jaar werkelijk geïnde bedragen.

Voor de berekening van het begrotingsresultaat van het jaar worden onder uitgaven verstaan de betalingen uit de kredieten van het jaar, vermeerderd met de kredieten van hetzelfde jaar die naar het volgende jaar zijn overgedragen. De betalingen uit de kredieten van het jaar zijn die welke uiterlijk op 31 december van dat begrotingsjaar door de rekenplichtige worden verricht. Voor het ELGF worden als betalingen die betalingen geboekt die de lidstaten tussen 16 oktober n–1 en 15 oktober n hebben verricht, voor zover de vastlegging en de betalingsopdracht uiterlijk op 31 januari n+1 door de rekenplichtige zijn ontvangen. Ten aanzien van de uitgaven van het ELGF kan een later conformiteitsbesluit worden genomen, nadat in de lidstaten controles zijn verricht.

Het begrotingsresultaat bestaat uit twee delen: het resultaat van de EU en het resultaat van de deelneming van de EVA-landen die lid zijn van de Europese Economische Ruimte (EER). Overeenkomstig artikel 1, lid 1, van Verordening (EU, Euratom) nr. 608/2014 van de Raad betreffende de eigen middelen weerspiegelt dit resultaat het verschil tussen:

| — | de totale begrotingsontvangsten van het begrotingsjaar, en |
| --- | --- |

—

de totale begrotingsontvangsten van het begrotingsjaar, en

| — | het bedrag van de betalingen uit de kredieten van het begrotingsjaar, vermeerderd met de kredieten van hetzelfde jaar die naar het volgende jaar zijn overgedragen. |
| --- | --- |

—

het bedrag van de betalingen uit de kredieten van het begrotingsjaar, vermeerderd met de kredieten van hetzelfde jaar die naar het volgende jaar zijn overgedragen.

Dit verschil wordt vermeerderd of verminderd met:

| — | het nettobedrag dat voortvloeit uit de annulering van uit vorige jaren overgedragen betalingskredieten en de bij de betalingen door veranderingen van de wisselkoersen van de euro opgetreden overschrijdingen van de niet-gesplitste kredieten die van het vorige jaar zijn overgedragen; |
| --- | --- |

—

het nettobedrag dat voortvloeit uit de annulering van uit vorige jaren overgedragen betalingskredieten en de bij de betalingen door veranderingen van de wisselkoersen van de euro opgetreden overschrijdingen van de niet-gesplitste kredieten die van het vorige jaar zijn overgedragen;

| — | de ontwikkeling van bestemmingsontvangsten, en |
| --- | --- |

—

de ontwikkeling van bestemmingsontvangsten, en

| — | de gedurende het jaar geboekte netto wisselkoerswinsten en verliezen. |
| --- | --- |

—

de gedurende het jaar geboekte netto wisselkoerswinsten en verliezen.

Van het vorige begrotingsjaar overgedragen kredieten die betrekking hebben op bijdragen van en werkzaamheden voor derden worden uiteraard nooit geannuleerd en worden opgenomen als aanvullende kredieten voor het begrotingsjaar. Dit verklaart het verschil tussen de van het voorafgaande jaar overgedragen kredieten in de verslagen over de uitvoering van de begroting N en de naar het volgende jaar overgedragen kredieten in de verslagen over de uitvoering van de begroting N–1. Wederopgevoerde kredieten na terugstorting van vooruitbetalingen maken geen deel uit van het resultaat van het begrotingsjaar.

De overgedragen betalingskredieten omvatten: overdrachten van rechtswege en overdrachten bij besluit. De annulering van niet-bestede betalingskredieten die van het vorige jaar zijn overgedragen toont de annuleringen van kredieten die van rechtswege zijn overgedragen en kredieten die bij besluit zijn overgedragen.

1.6.   AANSLUITING VAN HET ECONOMISCH RESULTAAT MET HET BEGROTINGSRESULTAAT

AANSLUITING VAN HET ECONOMISCH RESULTAAT MET HET BEGROTINGSRESULTAAT

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | 2018 | 2017 |
| ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET JAAR | 13 918 | 8 082 |
| Ontvangsten | | |
| Rechten die in het lopende jaar zijn vastgesteld, maar nog niet zijn geïnd | (6 220 ) | (4 408 ) |
| Rechten die in vorige jaren zijn vastgesteld en in het lopende jaar zijn geïnd | 9 331 | 10 739 |
| Toegerekende baten (netto) | (4 015 ) | (257) |
| Uitgaven | | |
| Toegerekende uitgaven (netto) | 4 511 | 3 725 |
| Uitgaven van een vorig jaar betaald in het lopende jaar | (6 086 ) | (3 574 ) |
| Netto-effect voorfinanciering | (8 634 ) | (12 059 ) |
| Betalingskredieten overgedragen naar volgend jaar | (2 941 ) | (3 373 ) |
| Betalingen gedaan uit overdrachten en annulering van niet-bestede betalingskredieten | 2 098 | 1 784 |
| Mutaties in voorzieningen | 3 567 | 6 752 |
| Overige | (4 175 ) | (6 676 ) |
| Economisch resultaat agentschappen en EGKS | 448 | (179) |
| BEGROTINGSRESULTAAT VAN HET JAAR | 1 802 | 555 |

(in miljoen EUR)

2018

2017

ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET JAAR

ECONOMISCH RESULTAAT VAN HET JAAR

13 918

13 918

8 082

8 082

Ontvangsten

Ontvangsten

Rechten die in het lopende jaar zijn vastgesteld, maar nog niet zijn geïnd

Rechten die in het lopende jaar zijn vastgesteld, maar nog niet zijn geïnd

(6 220 )

(6 220 )

(4 408 )

(4 408 )

Rechten die in vorige jaren zijn vastgesteld en in het lopende jaar zijn geïnd

Rechten die in vorige jaren zijn vastgesteld en in het lopende jaar zijn geïnd

9 331

9 331

10 739

10 739

Toegerekende baten (netto)

Toegerekende baten (netto)

(4 015 )

(4 015 )

(257)

(257)

Uitgaven

Uitgaven

Toegerekende uitgaven (netto)

Toegerekende uitgaven (netto)

4 511

4 511

3 725

3 725

Uitgaven van een vorig jaar betaald in het lopende jaar

Uitgaven van een vorig jaar betaald in het lopende jaar

(6 086 )

(6 086 )

(3 574 )

(3 574 )

Netto-effect voorfinanciering

Netto-effect voorfinanciering

(8 634 )

(8 634 )

(12 059 )

(12 059 )

Betalingskredieten overgedragen naar volgend jaar

Betalingskredieten overgedragen naar volgend jaar

(2 941 )

(2 941 )

(3 373 )

(3 373 )

Betalingen gedaan uit overdrachten en annulering van niet-bestede betalingskredieten

Betalingen gedaan uit overdrachten en annulering van niet-bestede betalingskredieten

2 098

2 098

1 784

1 784

Mutaties in voorzieningen

Mutaties in voorzieningen

3 567

3 567

6 752

6 752

Overige

Overige

(4 175 )

(4 175 )

(6 676 )

(6 676 )

Economisch resultaat agentschappen en EGKS

Economisch resultaat agentschappen en EGKS

448

448

(179)

(179)

BEGROTINGSRESULTAAT VAN HET JAAR

BEGROTINGSRESULTAAT VAN HET JAAR

1 802

1 802

555

555

In overeenstemming met het Financieel Reglement wordt het economisch resultaat van het jaar berekend op transactiebasis, terwijl het begrotingsresultaat op het gewijzigdekasbeginsel wordt gebaseerd. Aangezien het economisch resultaat en het begrotingsresultaat het gevolg zijn van dezelfde onderliggende verrichtingen, is het nuttig om na te gaan of ze op elkaar kunnen worden afgestemd.

Afstemmingsposten — Ontvangsten

Afstemmingsposten — Ontvangsten

De werkelijke begrotingsontvangsten van een begrotingsjaar zijn gelijk aan de bedragen die worden geïnd van in de loop van het jaar vastgestelde rechten en de bedragen die worden geïnd van rechten die in vorige jaren zijn vastgesteld. Daarom moeten de rechten die in het lopende jaar zijn vastgesteld maar nog niet geïnd zijn ten behoeve van de afstemming van het economisch resultaat worden afgetrokken, aangezien ze geen deel uitmaken van de begrotingsontvangsten. Daarentegen moeten de rechten die in vorige jaren zijn vastgesteld en in het lopende jaar geïnd zijn, ten behoeve van de afstemming bij het economisch resultaat worden opgeteld.

De toegerekende baten bestaan hoofdzakelijk uit toegerekende baten voor de landbouw, eigen middelen, en rente en dividenden. Alleen het netto-effect, d.w.z. de toegerekende baten voor het lopende jaar verminderd met de teruggeboekte toegerekende baten van vorig jaar, wordt in aanmerking genomen.

Afstemmingsposten — Uitgaven

Afstemmingsposten — Uitgaven

De toegerekende uitgaven bestaan hoofdzakelijk uit uitgaven die toegerekend zijn met het oog op afsluiting aan het einde van het jaar, d.w.z. subsidiabele uitgaven die begunstigden van EU-middelen hebben gedaan, maar nog niet aan de Commissie hebben gedeclareerd. Alleen het netto-effect, d.w.z. de toegerekende uitgaven voor het lopende jaar verminderd met de teruggeboekte toegerekende baten van vorig jaar, wordt in aanmerking genomen. Betalingen tijdens het lopende jaar betreffende in voorgaande jaren ingeschreven facturen maken deel uit van de uitgaven van het lopende begrotingsjaar en moeten derhalve met het oog op de aansluiting bij het economisch resultaat worden opgeteld.

Het netto-effect van voorfinanciering is de combinatie van 1) de nieuwe voorfinancieringsbedragen die in het lopende jaar zijn betaald en als begrotingsuitgaven van het jaar geboekt zijn, en 2) de verrekening van voorfinanciering via de aanvaarding van subsidiabele kosten in het lopende jaar. De laatste zijn wel toegerekende uitgaven, maar geen uitgaven in de begrotingsboekhouding, aangezien de aanvankelijke voorfinanciering reeds als een begrotingsuitgave werd beschouwd op het ogenblik van de betaling.

Naast de betalingen die verricht zijn uit de kredieten van het jaar, dienen de kredieten voor dat jaar die naar het volgende jaar worden overgedragen ook in aanmerking te worden genomen voor de berekening van het begrotingsresultaat van het jaar (overeenkomstig artikel 1, lid 1, van Verordening (EU, Euratom) nr. 608/2014 van de Raad). Hetzelfde geldt voor begrotingsbetalingen die in het lopende jaar zijn gedaan uit van voorgaande jaren overgedragen kredieten en de annulering van niet-bestede betalingskredieten.

De mutatie in de voorzieningen heeft betrekking op ramingen die aan het einde van het jaar in de financiële staten zijn gedaan (hoofdzakelijk personeelsbeloningen) die geen invloed hebben op de begrotingsboekhouding. Andere afstemmingsbedragen omvatten verschillende elementen zoals de afschrijving/waardevermindering van activa, de verwerving van activa, financiëleleaseverplichtingen en financiële participaties, waarvan de behandeling in de begrotingsboekhouding en in de boekhouding op transactiebasis verschilt.

2.   UITVOERING VAN DE EU-BEGROTING 2018 — BESPREKING

2.1.   ONTVANGSTEN

ONTVANGSTEN

Het bedrag van de vastleggingskredieten in de oorspronkelijk goedgekeurde EU-begroting, die op 30 november 2017 door de voorzitter van het Europees Parlement werd ondertekend, werd vastgelegd op 144 681 miljoen EUR, voor 142 832 miljoen EUR uit eigen middelen te financieren. De geraamde ontvangsten en uitgaven in de oorspronkelijke begroting worden doorgaans in de loop van het begrotingsjaar aangepast en die wijzigingen worden in gewijzigde begrotingen opgenomen. Wijzigingen in de eigenmiddelenbetalingen op basis van het bni garanderen dat de begrote ontvangsten precies overeenstemmen met de begrote uitgaven. In overeenstemming met het evenwichtsbeginsel moeten de ontvangsten en de uitgaven van de begroting (betalingskredieten) in evenwicht zijn.

In 2018 werden zes gewijzigde begrotingen goedgekeurd. De definitieve goedgekeurde ontvangsten voor 2018 kwamen hierdoor uit op 144 767,9 miljoen EUR en het totaal gefinancierd met eigen middelen (142 363,7 miljoen EUR). De belangrijkste reden voor de vermindering van de bijdragen van de lidstaten in 2018 was het overschot van het vorige begrotingsjaar (555,5 miljoen EUR); daartegenover stond een beperkte nettotoename van de betalingskredieten (met 86,9 miljoen EUR).

Wat het resultaat van de eigen middelen betreft, lag de inning van traditionele eigen middelen zeer dicht bij de geraamde bedragen. Dit komt in de eerste plaats doordat de begrotingsramingen werden gewijzigd toen gewijzigde begroting 6/2018 werd opgesteld (voornamelijk op basis van de prognose van voorjaar 2018).

De definitieve btw- en bni-betalingen van de lidstaten lagen ook dicht bij de laatste begrotingsraming. De verschillen tussen de geraamde bedragen en de werkelijk betaalde bedragen worden veroorzaakt door de verschillen tussen de eurokoersen die voor begrotingsdoeleinden zijn gebruikt en de koersen die golden op het ogenblik waarop de lidstaten die geen deel uitmaken van de EMU, hun betalingen daadwerkelijk hebben verricht.

Wat de btw- en bni-saldi betreft, zijn de regels vastgesteld in artikel 10 ter van de verordening inzake de terbeschikkingstelling (Verordening (EU, Euratom) nr. 609/2014). Deze procedure leidt niet automatisch tot een wijziging van de begroting en daarom roept de Commissie de nettobedragen rechtstreeks bij de lidstaten af. Er was zo goed als geen impact op de EU-begroting als gevolg van dit salderingssysteem.

De post „Bijdragen en terugbetalingen in het kader van overeenkomsten en programma’s van de EU“ betreft voornamelijk ontvangsten van financiële correcties (ESIF, ELFG en Elfpo), de deelname van derde landen aan onderzoeksprogramma’s, de goedkeuring van de rekeningen voor de landbouwfondsen en andere bijdragen en terugbetalingen aan programma’s/activiteiten van de EU. Een aanzienlijk deel van dit totaal bestaat uit bestemmingsontvangsten, wat doorgaans aanleiding geeft tot de opname van aanvullende kredieten op de uitgavenzijde. In 2018 was het totaal van deze bijdragen (12,8 miljard EUR).

De ontvangsten uit boeten betreft met name geldboeten in verband met mededingingszaken.

2.2.   UITGAVEN

UITGAVEN

In de begroting 2018 werd gestreefd naar een juist evenwicht tussen de uitvoering van de lopende programma’s en de aanpak van nieuwe uitdagingen. Derhalve werd in de begroting voortgebouwd op in de vorige jaren gedane vastleggingen en gebruikgemaakt van de bestaande ruimte voor flexibiliteit om te reageren op uitdagingen overeenkomstig het meerjarig financieel kader 2014-2020 (MFK). Bij de tussentijdse herziening van het MFK 2014-2020 is het vermogen van de EU-begroting vergroot om in te spelen op nieuwe uitdagingen en toekomstige behoeften op te vangen.

In lijn met de in het MFK voorziene jaarlijkse ontwikkeling bedroegen de in de ontwerpbegroting voorgestelde kredieten 160,7 miljard EUR (1,4 % meer dan de begroting 2017) voor vastleggingen en 144,7 miljard EUR (8 %) voor betalingen, oftewel 1,02 % en 0,92 % respectievelijk van het bni van de EU. Wat de betalingen betreft, was de abnormale achterstand van het begin van de MFK-periode weggewerkt in 2016 en was de verwachting dat veel programma’s op kruissnelheid zouden komen, met name die van „Economische, sociale en territoriale cohesie“ (rubriek 1b).

De Commissie stelde in 2018 geen noemenswaardige aanpassingen via gewijzigde begrotingen voor. De enige aanpassingen werden voorgesteld in gewijzigde begroting nr. 6, waarbij het niveau van de betalings- en de vastleggingskredieten meer in overeenstemming werd gebracht van de geraamde behoeften in het kader van de globale overschrijving.

Uitvoering van de beschikbare kredieten in 2018

Uitvoering van de beschikbare kredieten in 2018

De uitvoering voor alle soorten kredieten (begrotingskredieten, overdrachten 2017 en bestemmingsontvangsten) bedroeg in 2018 97 % wat de vastleggingen en 94 % wat de betalingen betreft. De uitvoering van de begrotingskredieten was in 2018 volledig (99,9 % voor de vastleggingen en 98,5 % voor de betalingen). De uitvoering loopt op tot 99,8 % voor de vastleggingskredieten en 99,7 % voor de betalingskredieten als wordt aangenomen dat de naar 2019 overgedragen bedragen volledig zullen worden besteed.

Voor alle rubrieken werden hoge uitvoeringsniveaus opgetekend. Voor de speciale instrumenten is volledige uitvoering geen doelstelling omdat zij alleen worden ingezet bij crises of onvoorziene omstandigheden.

Nog betaalbaar te stellen vastleggingen

Nog betaalbaar te stellen vastleggingen

De nog betaalbaar te stellen vastleggingen (de zogeheten „RAL“) bedroegen eind 2 018 281,2 miljard EUR. De RAL namen minder dan verwacht toe tot 13,5 miljard EUR als gevolg van de combinatie van een aanvulling van de vastleggingskredieten bij gewijzigde begroting nr. 3 (in verband met de uitbreiding van de Faciliteit voor vluchtelingen in Turkije) en een beter dan verwachte uitvoering van de vastleggings- en betalingskredieten uit alle bronnen, d.w.z. goedgekeurde, overgedragen van 2017 en bestemmingsontvangsten.

In het verslag over het begrotings- en financieel beheer — Begrotingsjaar 2018 van de Commissie, deel A (overzicht op begrotingsniveau) en deel B (over elke rubriek van het meerjarig financieel kader (MFK) afzonderlijk), is een gedetailleerdere analyse opgenomen van de begrotingsaanpassingen, hun specifieke context, hun motivering en hun effect.

Begrotingsresultaat

Begrotingsresultaat

Het begrotingsresultaat van 2018 bedraagt 1,8 miljard EUR en komt daarmee uit boven het historisch lage niveau van 0,56 miljard EUR in 2017. Het is voornamelijk afkomstig van de ontvangstenzijde, waar de inkomsten uit bijdragen en terugbetalingen in het kader van overeenkomsten en programma’s van de Unie in 2018 materieel waren (12,8 miljard EUR). Voor de betalingskredieten was er bijna volledige besteding (94 %), de niet-bestede bedragen (5 %) werden overgedragen naar 2019 en het ongebruikte deel is niet significant.

3.   UITVOERING VAN DE ONTVANGSTENZIJDE VAN DE EU-BEGROTING

3.1.   OVERZICHT VAN DE UITVOERING VAN DE ONTVANGSTENZIJDE VAN DE EU-BEGROTING

OVERZICHT VAN DE UITVOERING VAN DE ONTVANGSTENZIJDE VAN DE EU-BEGROTING

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Omschrijving | Begrotingskredieten | Vastgestelde rechten | Ontvangsten | Ontvangsten als % van de begroting | Nog te ontvangen |
| Oorspronkelijk goedgekeurde begroting | Definitief goedgekeurde begroting | Lopend jaar | Overgedragen | Totaal | Op rechten
  van
  lopend jaar | Op
  overgedragen
  rechten | Totaal |
| | | 1 | 2 | 3 | 4 | 5=3+4 | 6 | 7 | 8=6+7 | 9=8/2 | 1 101 110 =5–8 |
| 1 | Eigen middelen | 142 832 | 142 364 | 142 334 | 39 | 142 373 | 142 329 | 0 | 142 330 | 100 % | 44 |
| 3 | Overschotten, saldi en aanpassingen | — | 556 | 581 | — | 581 | 581 | — | 581 | 105 % | — |
| 4 | Ontvangsten afkomstig van personen die verbonden zijn aan de instellingen en andere organen van de Unie | 1 547 | 1 547 | 1 541 | 11 | 1 552 | 1 531 | 11 | 1 542 | 100 % | 10 |
| 5 | Ontvangsten voortvloeiend uit de administratieve werking van de instelling | 45 | 45 | 559 | 24 | 583 | 545 | 18 | 563 | 1 250 % | 20 |
| 6 | Bijdragen en terugbetalingen in het kader van overeenkomsten en programma’s van de Unie | 110 | 110 | 13 021 | 324 | 13 346 | 12 619 | 157 | 12 777 | 11 615 % | 569 |
| 7 | Achterstandsrente en geldboeten | 115 | 115 | 6 778 | 7 814 | 14 592 | 897 | 576 | 1 473 | 1 281 % | 13 119 |
| 8 | Opgenomen en verstrekte leningen | 6 | 6 | 24 | 15 | 39 | 24 | 15 | 39 | 631 % | — |
| 9 | Diverse ontvangsten | 25 | 25 | 17 | 6 | 24 | 12 | 1 | 13 | 53 % | 10 |
| | Totaal | 144 681 | 144 768 | 164 856 | 8 234 | 173 090 | 158 539 | 779 | 159 318 | 110 % | 13 771 |

(in miljoen EUR)

Omschrijving

Begrotingskredieten

Vastgestelde rechten

Ontvangsten

Ontvangsten als % van de begroting

Nog te ontvangen

Oorspronkelijk goedgekeurde begroting

Definitief goedgekeurde begroting

Lopend jaar

Overgedragen

Totaal

Op rechten

van

lopend jaar

Op

overgedragen

rechten

Totaal

1

2

3

4

5=3+4

6

7

8=6+7

9=8/2

1 101 110 =5–8

1

Eigen middelen

142 832

142 364

142 334

39

142 373

142 329

0

142 330

100 %

44

3

Overschotten, saldi en aanpassingen

—

556

581

—

581

581

—

581

105 %

—

4

Ontvangsten afkomstig van personen die verbonden zijn aan de instellingen en andere organen van de Unie

1 547

1 547

1 541

11

1 552

1 531

11

1 542

100 %

10

5

Ontvangsten voortvloeiend uit de administratieve werking van de instelling

45

45

559

24

583

545

18

563

1 250 %

20

6

Bijdragen en terugbetalingen in het kader van overeenkomsten en programma’s van de Unie

110

110

13 021

324

13 346

12 619

157

12 777

11 615 %

569

7

Achterstandsrente en geldboeten

115

115

6 778

7 814

14 592

897

576

1 473

1 281 %

13 119

8

Opgenomen en verstrekte leningen

6

6

24

15

39

24

15

39

631 %

—

9

Diverse ontvangsten

25

25

17

6

24

12

1

13

53 %

10

Totaal

Totaal

144 681

144 681

144 768

144 768

164 856

164 856

8 234

8 234

173 090

173 090

158 539

158 539

779

779

159 318

159 318

110 %

110 %

13 771

13 771

4.   UITVOERING VAN DE UITGAVENZIJDE VAN DE EU-BEGROTING

4.1.   MFK: SAMENSTELLING EN ONTWIKKELING VAN DE VASTLEGGINGS- EN BETALINGSKREDIETEN

MFK: SAMENSTELLING EN ONTWIKKELING VAN DE VASTLEGGINGS- EN BETALINGSKREDIETEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| MFK-rubriek | Vastleggingskredieten | Betalingskredieten |
| Begrotingsmiddelen | Aanvullende kredieten | Totaal beschikbare kredieten | Begrotingsmiddelen | Aanvullende kredieten | Totaal beschikbare kredieten |
| Oorspronkelijk goedgekeurde begroting | Gewijzigde begrotingen & overschrijvingen | Definitief goedgekeurde begroting | Overdrachten | Bestemmingsontvangsten | Oorspronkelijk goedgekeurde begroting | Gewijzigde begrotingen & overschrijvingen | Definitief goedgekeurde begroting | Overdrachten | Bestemmingsontvangsten |
| 1 | 2 | 3=1+2 | 4 | 5 | 6=3+4+5 | 7 | 8 | 9=7+8 | 10 | 11 | 12=9+10+11 |
| 1 | Slimme en inclusieve groei | 77 534 | (2) | 77 532 | 123 | 11 994 | 89 649 | 66 624 | 108 | 66 733 | 120 | 14 064 | 80 917 |
| | 1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid | 22 001 | (2) | 22 000 | 4 | 3 861 | 25 864 | 20 097 | 57 | 20 155 | 108 | 4 811 | 25 073 |
| | 1b: Economische, sociale en territoriale cohesie | 55 532 | — | 55 532 | 119 | 8 133 | 63 785 | 46 527 | 51 | 46 578 | 13 | 9 253 | 55 844 |
| 2 | Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen | 59 285 | (46) | 59 239 | 451 | 2 729 | 62 419 | 56 084 | 157 | 56 241 | 663 | 2 744 | 59 648 |
| | waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen | 43 235 | (1) | 43 233 | 451 | 1 601 | 45 284 | 43 189 | (9) | 43 180 | 656 | 1 601 | 45 436 |
| 3 | Veiligheid en burgerschap | 3 493 | (1) | 3 492 | 247 | 276 | 4 015 | 2 981 | 32 | 3 013 | 16 | 276 | 3 305 |
| 4 | Europa als wereldspeler | 9 569 | 810 | 10 379 | 64 | 1 005 | 11 448 | 8 906 | (93) | 8 813 | 315 | 1 659 | 10 788 |
| 5 | Administratie | 9 666 | — | 9 666 | 11 | 832 | 10 508 | 9 666 | 0 | 9 667 | 854 | 834 | 11 355 |
| | waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen | 4 015 | — | 4 015 | 11 | 439 | 4 465 | 4 015 | — | 4 015 | 507 | 441 | 4 963 |
| 6 | Compensaties | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 8 | Negatieve reserve en van het vorige begrotingsjaar overgedragen tekort | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 9 | Speciale instrumenten | 567 | (179) | 388 | — | 41 | 429 | 420 | (118) | 302 | 0 | 38 | 340 |
| | Totaal | 160 114 | 583 | 160 696 | 895 | 16 876 | 178 468 | 144 681 | 87 | 144 768 | 1 970 | 19 616 | 166 353 |

(in miljoen EUR)

MFK-rubriek

Vastleggingskredieten

Betalingskredieten

Begrotingsmiddelen

Aanvullende kredieten

Totaal beschikbare kredieten

Begrotingsmiddelen

Aanvullende kredieten

Totaal beschikbare kredieten

Oorspronkelijk goedgekeurde begroting

Gewijzigde begrotingen & overschrijvingen

Definitief goedgekeurde begroting

Overdrachten

Bestemmingsontvangsten

Oorspronkelijk goedgekeurde begroting

Gewijzigde begrotingen & overschrijvingen

Definitief goedgekeurde begroting

Overdrachten

Bestemmingsontvangsten

1

2

3=1+2

4

5

6=3+4+5

7

8

9=7+8

10

11

12=9+10+11

1

Slimme en inclusieve groei

77 534

(2)

77 532

123

11 994

89 649

66 624

108

66 733

120

14 064

80 917

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

22 001

22 001

(2)

(2)

22 000

22 000

4

4

3 861

3 861

25 864

25 864

20 097

20 097

57

57

20 155

20 155

108

108

4 811

4 811

25 073

25 073

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

55 532

55 532

—

55 532

55 532

119

119

8 133

8 133

63 785

63 785

46 527

46 527

51

51

46 578

46 578

13

13

9 253

9 253

55 844

55 844

2

Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen

59 285

(46)

59 239

451

2 729

62 419

56 084

157

56 241

663

2 744

59 648

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

43 235

43 235

(1)

(1)

43 233

43 233

451

451

1 601

1 601

45 284

45 284

43 189

43 189

(9)

(9)

43 180

43 180

656

656

1 601

1 601

45 436

45 436

3

Veiligheid en burgerschap

3 493

(1)

3 492

247

276

4 015

2 981

32

3 013

16

276

3 305

4

Europa als wereldspeler

9 569

810

10 379

64

1 005

11 448

8 906

(93)

8 813

315

1 659

10 788

5

Administratie

9 666

—

9 666

11

832

10 508

9 666

0

9 667

854

834

11 355

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

4 015

4 015

—

4 015

4 015

11

11

439

439

4 465

4 465

4 015

4 015

—

4 015

4 015

507

507

441

441

4 963

4 963

6

Compensaties

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

8

Negatieve reserve en van het vorige begrotingsjaar overgedragen tekort

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

9

Speciale instrumenten

567

(179)

388

—

41

429

420

(118)

302

0

38

340

Totaal

Totaal

160 114

160 114

583

583

160 696

160 696

895

895

16 876

16 876

178 468

178 468

144 681

144 681

87

87

144 768

144 768

1 970

1 970

19 616

19 616

166 353

166 353

4.2.   MFK: BESTEDING VAN DE VASTLEGGINGSKREDIETEN

MFK: BESTEDING VAN DE VASTLEGGINGSKREDIETEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| MFK-rubriek | Totaal
  beschikbare
  kredieten | Vastleggingen | Naar 2019 overgedragen vastleggingen | Vervallen kredieten |
| Van definitief goedgekeurde begroting | Van overdrachten | Van bestemmingsontvangsten | Totaal | % | Bestemmingsontvangsten | Overdrachten bij besluit | Totaal | Van definitief goedgekeurde begroting | Van overdrachten | Van bestemmingsontvangsten | Totaal |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5=2+3+4 | 6=5/1 | 7 | 8 | 9=7+8 | 10 | 11 | 12 | 13=10+11+12 |
| 1 | Slimme en inclusieve groei | 89 649 | 77 514 | 114 | 9 729 | 87 357 | 97 % | 2 265 | 0 | 2 265 | 18 | 9 | 0 | 27 |
| | 1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid | 25 864 | 21 988 | 4 | 1 780 | 23 773 | 92 % | 2 080 | 0 | 2 081 | 11 | 0 | 0 | 11 |
| | 1b: Economische, sociale en territoriale cohesie | 63 785 | 55 525 | 110 | 7 949 | 63 585 | 100 % | 184 | — | 184 | 7 | 9 | — | 16 |
| 2 | Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen | 62 419 | 58 774 | 442 | 1 344 | 60 560 | 97 % | 1 385 | 460 | 1 845 | 6 | 9 | — | 15 |
| | waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen | 45 284 | 42 771 | 442 | 1 152 | 44 364 | 98 % | 449 | 460 | 908 | 3 | 9 | — | 11 |
| 3 | Veiligheid en burgerschap | 4 015 | 3 491 . | 247 | 118 | 3 855 | 96 % | 158 | — | 158 | 2 | — | 0 | 2 |
| 4 | Europa als wereldspeler | 11 448 | 10 377 | 64 | 621 | 11 062 | 97 % | 83 | — | 383 | 2 | — | 0 | 2 |
| 5 | Administratie | 10 508 | 9 545 | 7 | 572 | 10 124 | 96 % | 259 | 1 | 260 | 119 | 5 | 0 | 124 |
| | waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen | 4 465 | 3 939 | 7 | 334 | 4 280 | 96 % | 105 | 0 | 105 | 76 | 5 | 0 | 81 |
| 6 | Compensaties | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 8 | Negatieve reserve en van het vorige begrotingsjaar overgedragen tekort | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 9 | Speciale instrumenten | 429 | 180 | — | — | 180 | 42 % | 41 | 64 | 104 | 144 | — | — | 144 |
| | Totaal | 178 468 | 159 881 | 873 | 12 385 | 173 139 | 97 % | 4 491 | 525 | 5 015 | 291 | 23 | 0 | 314 |

(in miljoen EUR)

MFK-rubriek

Totaal

beschikbare

kredieten

Vastleggingen

Naar 2019 overgedragen vastleggingen

Vervallen kredieten

Van definitief goedgekeurde begroting

Van overdrachten

Van bestemmingsontvangsten

Totaal

%

Bestemmingsontvangsten

Overdrachten bij besluit

Totaal

Van definitief goedgekeurde begroting

Van overdrachten

Van bestemmingsontvangsten

Totaal

1

2

3

4

5=2+3+4

6=5/1

7

8

9=7+8

10

11

12

13=10+11+12

1

Slimme en inclusieve groei

89 649

77 514

114

9 729

87 357

97 %

2 265

0

2 265

18

9

0

27

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

25 864

25 864

21 988

21 988

4

4

1 780

1 780

23 773

23 773

92 %

92 %

2 080

2 080

0

0

2 081

2 081

11

11

0

0

0

0

11

11

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

63 785

63 785

55 525

55 525

110

110

7 949

7 949

63 585

63 585

100 %

100 %

184

184

—

184

184

7

7

9

9

—

16

16

2

Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen

62 419

58 774

442

1 344

60 560

97 %

1 385

460

1 845

6

9

—

15

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

45 284

45 284

42 771

42 771

442

442

1 152

1 152

44 364

44 364

98 %

98 %

449

449

460

460

908

908

3

3

9

9

—

11

11

3

Veiligheid en burgerschap

4 015

3 491 .

247

118

3 855

96 %

158

—

158

2

—

0

2

4

Europa als wereldspeler

11 448

10 377

64

621

11 062

97 %

83

—

383

2

—

0

2

5

Administratie

10 508

9 545

7

572

10 124

96 %

259

1

260

119

5

0

124

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

4 465

4 465

3 939

3 939

7

7

334

334

4 280

4 280

96 %

96 %

105

105

0

0

105

105

76

76

5

5

0

0

81

81

6

Compensaties

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

8

Negatieve reserve en van het vorige begrotingsjaar overgedragen tekort

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

9

Speciale instrumenten

429

180

—

—

180

42 %

41

64

104

144

—

—

144

Totaal

Totaal

178 468

178 468

159 881

159 881

873

873

12 385

12 385

173 139

173 139

97 %

97 %

4 491

4 491

525

525

5 015

5 015

291

291

23

23

0

0

314

314

4.3.   MFK: BESTEDING VAN DE BETALINGSKREDIETEN

MFK: BESTEDING VAN DE BETALINGSKREDIETEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| MFK-rubriek | Totaal
  beschikbare
  kredieten | Gedane betalingen | Naar 2019 overgedragen kredieten | Vervallen kredieten |
| Van definitief goedgekeurde begroting | Van overdrachten | Van bestemmingsontvangsten | Totaal | % | Automatische overdrachten | Overdrachten bij besluit | Bestemmingsontvangsten | Totaal | Van definitief goedgekeurde begroting | Van overdrachten | Van bestemmingsontvangsten | Totaal |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5=2+3+4 | 6=5/1 | 7 | 8 | 9 | 10=7+8+9 | 11 | 12 | 13 | 14=11+12+13 |
| 1 | Slimme en inclusieve groei | 80 917 | 66 540 | 107 | 9 230 | 75 876 | 94 % | 130 | 3 | 4 833 | 4 966 | 59 | 14 | 1 | 74 |
| | 1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid | 25 073 | 19 993 | 97 | 1 318 | 21 408 | 85 % | 117 | 3 | 3 492 | 3 612 | 41 | 11 | 1 | 53 |
| | 1b: Economische, sociale en territoriale cohesie | 55 844 | 46 547 | 10 | 7 912 | 54 468 | 98 % | 13 | — | 1 341 | 1 354 | 18 | 3 | — | 21 |
| 2 | Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen | 59 648 | 55 576 | 643 | 1 827 | 58 046 | 97 % | 193 | 460 | 918 | 1 570 | 13 | 20 | — | 33 |
| | waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen | 45 436 | 42 533 | 636 | 1 142 | 44 310 | 98 % | 186 | 460 | 459 | 1 104 | 2 | 20 | — | 22 |
| 3 | Veiligheid en burgerschap | 3 305 | 2 980 | 11 | 117 | 3 108 | 94 % | 9 | — | 159 | 167 | 25 | 5 | 0 | 29 |
| 4 | Europa als wereldspeler | 10 788 | 8 711 | 310 | 498 | 9 519 | 88 % | 65 | — | 1 161 | 1 226 | 37 | 5 | 0 | 42 |
| 5 | Administratie | 11 355 | 8 731 | 768 | 445 | 9 944 | 88 % | 818 | — | 389 | 1 209 | 120 | 82 | 1 | 203 |
| | waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen | 4 963 | 3 435 | 446 | 259 | 4 140 | 83 % | 508 | 0 | 182 | 690 | 76 | 58 | — | 133 |
| 6 | Compensaties | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 8 | Negatieve reserve en van het vorige begrotingsjaar overgedragen tekort | — | — | — | — | — | — | 0 | — | — | — | — | — | — | — |
| 9 | Speciale instrumenten | 340 | 157 | 0 | 22 | 180 | 53 % | 0 | — | 16 | 16 | 144 | 0 | — | 144 |
| | Totaal | 166 353 | 142 695 | 1 840 | 12 138 | 156 673 | 94 % | 1 214 | 465 | 7 475 | 9 154 | 398 | 126 | 2 | 526 |

(in miljoen EUR)

MFK-rubriek

Totaal

beschikbare

kredieten

Gedane betalingen

Naar 2019 overgedragen kredieten

Vervallen kredieten

Van definitief goedgekeurde begroting

Van overdrachten

Van bestemmingsontvangsten

Totaal

%

Automatische overdrachten

Overdrachten bij besluit

Bestemmingsontvangsten

Totaal

Van definitief goedgekeurde begroting

Van overdrachten

Van bestemmingsontvangsten

Totaal

1

2

3

4

5=2+3+4

6=5/1

7

8

9

10=7+8+9

11

12

13

14=11+12+13

1

Slimme en inclusieve groei

80 917

66 540

107

9 230

75 876

94 %

130

3

4 833

4 966

59

14

1

74

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

25 073

25 073

19 993

19 993

97

97

1 318

1 318

21 408

21 408

85 %

85 %

117

117

3

3

3 492

3 492

3 612

3 612

41

41

11

11

1

1

53

53

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

55 844

55 844

46 547

46 547

10

10

7 912

7 912

54 468

54 468

98 %

98 %

13

13

—

1 341

1 341

1 354

1 354

18

18

3

3

—

21

21

2

Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen

59 648

55 576

643

1 827

58 046

97 %

193

460

918

1 570

13

20

—

33

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

45 436

45 436

42 533

42 533

636

636

1 142

1 142

44 310

44 310

98 %

98 %

186

186

460

460

459

459

1 104

1 104

2

2

20

20

—

22

22

3

Veiligheid en burgerschap

3 305

2 980

11

117

3 108

94 %

9

—

159

167

25

5

0

29

4

Europa als wereldspeler

10 788

8 711

310

498

9 519

88 %

65

—

1 161

1 226

37

5

0

42

5

Administratie

11 355

8 731

768

445

9 944

88 %

818

—

389

1 209

120

82

1

203

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

4 963

4 963

3 435

3 435

446

446

259

259

4 140

4 140

83 %

83 %

508

508

0

0

182

182

690

690

76

76

58

58

—

133

133

6

Compensaties

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

8

Negatieve reserve en van het vorige begrotingsjaar overgedragen tekort

—

—

—

—

—

—

0

—

—

—

—

—

—

—

9

Speciale instrumenten

340

157

0

22

180

53 %

0

—

16

16

144

0

—

144

Totaal

Totaal

166 353

166 353

142 695

142 695

1 840

1 840

12 138

12 138

156 673

156 673

94 %

94 %

1 214

1 214

465

465

7 475

7 475

9 154

9 154

398

398

126

126

2

2

526

526

4.4.   MFK: ONTWIKKELING VAN DE NOG BETAALBAAR TE STELLEN VASTLEGGINGEN (RAL)

MFK: ONTWIKKELING VAN DE NOG BETAALBAAR TE STELLEN VASTLEGGINGEN (RAL)

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| MFK-rubriek | RAL eind vorig jaar | Vastleggingen van het jaar | Totale RAL per jaareinde |
| Van vorig jaar overgedragen vastleggingen | Vrijmakingen/
  herwaarderingen/
  annuleringen | Betalingen | RAL per jaareinde | Vastleggingen tijdens het jaar | Betalingen | Annulering van niet-overdraagbare vastleggingen | RAL per jaareinde |
| 1 | 2 | 3 | 4=1+2+3 | 5 | 6 | 7 | 8=5+6+7 | 9=4+8 |
| 1 | Slimme en inclusieve groei | 196 837 | (1 323 ) | (67 640 ) | 127 874 | 87 357 | (8 237 ) | (4) | 79 117 | 206 991 |
| | 1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid | 35 576 | (932) | (13 691 ) | 20 953 | 23 773 | (7 717 ) | (4) | 16 052 | 37 006 |
| | 1b: Economische, sociale en territoriale cohesie | 161 260 | (392) | (53 948 ) | 106 920 | 63 585 | (520) | (0) | 63 064 | 169 985 |
| 2 | Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen | 37 883 | (360) | (13 466 ) | 24 058 | 60 560 | (44 580 ) | (0) | 15 980 | 40 037 |
| | waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen | 309 | (14) | (228) | 67 | 44 364 | (44 082 ) | — | 282 | 349 |
| 3 | Veiligheid en burgerschap | 5 194 | (107) | (1 781 ) | 3 306 | 3 855 | (1 327 ) | — | 2 528 | 5 834 |
| 4 | Europa als wereldspeler | 26 478 | (667) | (6 746 ) | 19 064 | 11 062 | (2 773 ) | (1) | 8 288 . | 27 352 . |
| 5 | Administratie | 867 | (87) | (775) | 6 | 10 124 | (9 169 ) | (0) | 955 | 961 |
| | waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen | 507 | (61) | (444) | 2 | 4 280 | (3 695 ) | 0 | 584 | 587 |
| 6 | Compensaties | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 8 | Negatieve reserve en van het vorige begrotingsjaar overgedragen tekort | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 9 | Speciale instrumenten | 0 | (0) | (0) | — | 180 | (180) | — | 0 | 0 |
| | Totaal | 267 258 | (2 544 ) | (90 407 ) | 174 307 | 173 139 | (66 265 ) | (5) | 106 868 | 281 175 |

(in miljoen EUR)

MFK-rubriek

RAL eind vorig jaar

Vastleggingen van het jaar

Totale RAL per jaareinde

Van vorig jaar overgedragen vastleggingen

Vrijmakingen/

herwaarderingen/

annuleringen

Betalingen

RAL per jaareinde

Vastleggingen tijdens het jaar

Betalingen

Annulering van niet-overdraagbare vastleggingen

RAL per jaareinde

1

2

3

4=1+2+3

5

6

7

8=5+6+7

9=4+8

1

Slimme en inclusieve groei

196 837

(1 323 )

(67 640 )

127 874

87 357

(8 237 )

(4)

79 117

206 991

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

35 576

35 576

(932)

(932)

(13 691 )

(13 691 )

20 953

20 953

23 773

23 773

(7 717 )

(7 717 )

(4)

(4)

16 052

16 052

37 006

37 006

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

161 260

161 260

(392)

(392)

(53 948 )

(53 948 )

106 920

106 920

63 585

63 585

(520)

(520)

(0)

(0)

63 064

63 064

169 985

169 985

2

Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen

37 883

(360)

(13 466 )

24 058

60 560

(44 580 )

(0)

15 980

40 037

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

309

309

(14)

(14)

(228)

(228)

67

67

44 364

44 364

(44 082 )

(44 082 )

—

282

282

349

349

3

Veiligheid en burgerschap

5 194

(107)

(1 781 )

3 306

3 855

(1 327 )

—

2 528

5 834

4

Europa als wereldspeler

26 478

(667)

(6 746 )

19 064

11 062

(2 773 )

(1)

8 288 .

27 352 .

5

Administratie

867

(87)

(775)

6

10 124

(9 169 )

(0)

955

961

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

507

507

(61)

(61)

(444)

(444)

2

2

4 280

4 280

(3 695 )

(3 695 )

0

0

584

584

587

587

6

Compensaties

—

—

—

—

—

—

—

—

—

8

Negatieve reserve en van het vorige begrotingsjaar overgedragen tekort

—

—

—

—

—

—

—

—

—

9

Speciale instrumenten

0

(0)

(0)

—

180

(180)

—

0

0

Totaal

Totaal

267 258

267 258

(2 544 )

(2 544 )

(90 407 )

(90 407 )

174 307

174 307

173 139

173 139

(66 265 )

(66 265 )

(5)

(5)

106 868

106 868

281 175

281 175

4.5.   MFK: RAL NAAR JAAR VAN OORSPRONG

MFK: RAL NAAR JAAR VAN OORSPRONG

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| MFK-rubriek | < 2012 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | Totaal |
| 1 | Slimme en inclusieve groei | 1 355 | 744 | 5 867 | 3 807 | 13 803 | 37 234 | 65 049 | 79 131 | 206 991 |
| | 1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid | 554 | 289 | 1 645 | 2 067 | 2 880 | 4 994 | 8 521 | 16 055 | 37 006 |
| | 1b: Economische, sociale en territoriale cohesie | 801 | 455 | 4 222 | 1 739 | 10 923 | 32 240 | 56 528 | 63 076 | 169 985 |
| 2 | Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen | 186 | 56 | 461 | 311 | 2 138 | 8 301 | 12 411 | 16 173 | 40 037 |
| | waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen | — | — | — | 0 | 3 | 9 | 55 | 282 | 349 |
| 3 | Veiligheid en burgerschap | 50 | 67 | 56 | 45 | 118 | 901 | 2 069 | 2 528 | 5 834 |
| 4 | Europa als wereldspeler | 1 065 | 671 | 1 526 | 1 753 | 2 920 | 4 697 | 6 385 | 8 335 | 27 352 |
| 5 | Administratie | — | — | 0 | 0 | — | 0 | 3 | 957 | 961 |
| | waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 587 | 587 |
| 9 | Speciale instrumenten | — | — | — | — | — | — | (0) | 0 | 0 |
| | Totaal | 2 656 | 1 538 | 7 910 | 5 916 | 18 979 | 51 133 | 85 917 | 107 126 | 281 175 |

(in miljoen EUR)

MFK-rubriek

< 2012

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Totaal

1

Slimme en inclusieve groei

1 355

744

5 867

3 807

13 803

37 234

65 049

79 131

206 991

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

1a: Concurrentievermogen voor groei en werkgelegenheid

554

554

289

289

1 645

1 645

2 067

2 067

2 880

2 880

4 994

4 994

8 521

8 521

16 055

16 055

37 006

37 006

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

1b: Economische, sociale en territoriale cohesie

801

801

455

455

4 222

4 222

1 739

1 739

10 923

10 923

32 240

32 240

56 528

56 528

63 076

63 076

169 985

169 985

2

Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen

186

56

461

311

2 138

8 301

12 411

16 173

40 037

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

waarvan: marktgerelateerde uitgaven en rechtstreekse betalingen

—

—

—

0

0

3

3

9

9

55

55

282

282

349

349

3

Veiligheid en burgerschap

50

67

56

45

118

901

2 069

2 528

5 834

4

Europa als wereldspeler

1 065

671

1 526

1 753

2 920

4 697

6 385

8 335

27 352

5

Administratie

—

—

0

0

—

0

3

957

961

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

waarvan: administratieve uitgaven van de instellingen

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

587

587

587

587

9

Speciale instrumenten

—

—

—

—

—

—

(0)

0

0

Totaal

Totaal

2 656

2 656

1 538

1 538

7 910

7 910

5 916

5 916

18 979

18 979

51 133

51 133

85 917

85 917

107 126

107 126

281 175

281 175

4.6.   MFK IN DETAIL: SAMENSTELLING EN ONTWIKKELING VAN DE VASTLEGGINGS- EN BETALINGSKREDIETEN

MFK IN DETAIL: SAMENSTELLING EN ONTWIKKELING VAN DE VASTLEGGINGS- EN BETALINGSKREDIETEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Programma | Vastleggingskredieten | Betalingskredieten | |
| Begrotingsmiddelen | Extra kredieten | Totaal beschikbare kredieten | Begrotingsmiddelen | Extra kredieten | Totaal beschikbare kredieten |
| Oorspronkelijk goedgekeurde begroting | Gewijzigde begrotingen en overschrijvingen | Definitief goedgekeurde begroting | Overdrachten | Bestemmingsontvangsten | Oorspronkelijk goedgekeurde begroting | Gewijzigde begrotingen en overschrijvingen | Definitief goedgekeurde begroting | Overdrachten | Bestemmingsontvangsten |
| 1 | 2 | 3=1+2 | 4 | 5 | 6=3+4+5 | 7 | 8 | 9=7+8 | 10 | 11 | 12=9+10+11 |
| 1 | Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) | 2 038 | — | 2 038 | — | 89 | 2 127 | 1 828 | 151 | 1 979 | — | 89 | 2 068 |
| | Europese satellietnavigatie (Egnos/Galileo) | 808 | — | 808 | — | 169 | 977 | 718 | 192 | 910 | 2 | 259 | 1 171 |
| | Internationale thermonucleaire reactor (ITER) | 376 | — | 376 | — | 50 | 426 | 501 | 148 | 649 | 1 | 50 | 699 |
| | Europees programma voor aardobservatie (Copernicus) | 630 | — | 630 | — | 15 | 645 | 608 | (47) | 561 | 2 | 15 | 577 |
| | Europees Solidariteitskorps (ESK) | 43 | — | 43 | — | — | 43 | 33 | — | 33 | — | — | 33 |
| | Nucleaire veiligheid en ontmanteling | 141 | — | 141 | — | — | 141 | 152 | 44 | 196 | — | — | 196 |
| | Horizon 2020 | 11 212 | 5 | 11 217 | — | 2 190 | 13 407 | 10 901 | (332) | 10 570 | 67 | 3 116 | 13 753 |
| | Euratom-programma voor onderzoek en opleiding | 356 | (3) | 353 | — | 123 | 475 | 315 | (24) | 291 | 20 | 151 | 462 |
| | Concurrentievermogen van ondernemingen en kmo’s (Cosme) | 354 | 0 | 354 | — | 49 | 403 | 253 | 2 | 255 | 2 | 97 | 355 |
| | Onderwijs, opleiding en sport (Erasmus+) | 2 315 | — | 2 315 | — | 427 | 2 741 | 2 146 | 103 | 2 249 | 7 | 441 | 2 697 |
| | Programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI) | 132 | — | 132 | — | 11 | 143 | 118 | (1) | 117 | 2 | 10 | 129 |
| | Douane, Fiscalis en fraudebestrijding | 135 | 4 | 139 | — | 7 | 146 | 125 | (1) | 124 | 0 | 7 | 132 |
| | CEF — Energie | 680 | — | 680 | — | 6 | 686 | 218 | 43 | 261 | 1 | 6 | 267 |
| | CEF — Vervoer | 1 898 | 0 | 1 898 | — | 165 | 2 063 | 1 163 | (103) | 1 060 | 2 | 90 | 1 151 |
| | CEF — Informatie- en communicatietechnologie (ICT) | 170 | (1) | 170 | 4 | 5 | 178 | 142 | (53) | 89 | 0 | 4 | 94 |
| | Energieprojecten voor economisch herstel (EERP) | — | — | — | — | 53 | 53 | 210 | (52) | 158 | — | 48 | 205 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 316 | (5) | 311 | — | 25 | 336 | 318 | (11) | 307 | — | 25 | 332 |
| | Andere acties en programma’s | 176 | (2) | 174 | — | 473 | 647 | 153 | 19 | 172 | 1 | 400 | 573 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 92 | (0) | 91 | — | 1 | 93 | 78 | (25) | 52 | — | 1 | 53 |
| | Specifieke bevoegdheden van de Commissie | 129 | (0) | 129 | — | 4 | 133 | 117 | 5 | 122 | — | 4 | 125 |
| | Regionale convergentie (regio’s met een ontwikkelingsachterstand) | 27 012 | (53) | 26 960 | 96 | 4 223 | 31 279 | 23 388 | 749 | 24 137 | — | 4 722 | 28 858 |
| | Overgangsregio’s | 5 739 | (10) | 5 729 | — | 850 | 6 579 | 4 040 | (605) | 3 435 | — | 939 | 4 374 |
| | Concurrentievermogen (meer ontwikkelde regio’s) | 8 427 | 41 | 8 468 | — | 1 370 | 9 837 | 7 394 | (21) | 7 373 | — | 1 907 | 9 280 |
| | Ultraperifere en dunbevolkte regio’s | 226 | — | 226 | — | 32 | 258 | 169 | 88 | 257 | — | 32 | 289 |
| | Cohesiefonds | 9 394 | — | 9 394 | — | 1 325 | 10 719 | 8 456 | (272) | 8 184 | — | 1 264 | 9 448 |
| | Europese territoriale samenwerking | 1 934 | — | 1 934 | 23 | 248 | 2 205 | 1 235 | (160) | 1 074 | — | 148 | 1 222 |
| | Technische bijstand | 230 | 22 | 252 | — | 2 | 253 | 200 | 2 | 202 | 12 | 2 | 215 |
| | Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD) | 557 | — | 557 | — | 0 | 557 | 401 | (40) | 361 | 0 | 6 | 368 |
| | Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief | 350 | — | 350 | — | 84 | 434 | 600 | 220 | 820 | — | 206 | 1 026 |
| | Connecting Europe Facility (CEF) | 1 655 | — | 1 655 | — | — | 1 655 | 626 | 100 | 725 | — | 28 | 754 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 8 | — | 8 | — | 0 | 8 | 18 | (10) | 9 | — | 0 | 9 |
| | Totaal MFK-rubriek 1 | 77 534 | (2) | 77 532 | 123 | 11 994 | 89 649 | 66 624 | 108 | 66 733 | 120 | 14 064 | 80 917 |
| 2 | Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) | 43 235 | (1) | 43 233 | 451 | 1 601 | 45 284 | 43 189 | (9) | 43 180 | 656 | 1 601 | 45 436 |
| | Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) | 14 381 | (1) | 14 380 | — | 972 | 15 352 | 11 852 | 213 | 12 066 | 2 | 862 | 12 929 |
| | Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV) | 933 | — | 933 | — | 140 | 1 073 | 515 | (7) | 507 | 1 | 268 | 776 |
| | Visserijpartnerschapsovereenkomsten en organisaties voor visserijbeheer | 141 | (47) | 95 | — | — | 95 | 132 | (34) | 97 | — | — | 97 |
| | Milieu- en klimaatactie (LIFE) | 523 | — | 523 | — | 9 | 532 | 316 | 1 | 317 | 4 | 6 | 327 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 57 | 3 | 60 | — | 8 | 68 | 57 | 3 | 60 | — | 8 | 68 |
| | Andere acties en maatregelen | — | — | — | — | — | — | 6 | — | 6 | — | — | 6 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 16 | — | 16 | — | 0 | 16 | 18 | (9) | 8 | — | 0 | 8 |
| | Specifieke acties | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 2 | 59 285 | (46) | 59 239 | 451 | 2 729 | 62 419 | 56 084 | 157 | 56 241 | 663 | 2 744 | 59 648 |
| 3 | Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF) | 719 | 29 | 748 | 207 | 38 | 993 | 594 | 112 | 706 | 2 | 38 | 746 |
| | Consumenten | 28 | — | 28 | — | 1 | 29 | 23 | 6 | 29 | 1 | 1 | 31 |
| | Creatief Europa | 230 | — | 230 | — | 13 | 244 | 181 | 16 | 197 | 2 | 16 | 214 |
| | Noodhulp binnen de Unie (IES) | 200 | (1) | 199 | — | 0 | 199 | 221 | 12 | 233 | 0 | 0 | 233 |
| | Fonds voor interne veiligheid | 720 | 10 | 730 | 40 | 132 | 901 | 481 | (48) | 433 | 2 | 129 | 565 |
| | IT-systemen | 26 | (17) | 10 | — | 3 | 13 | 13 | (3) | 10 | — | 3 | 13 |
| | Justitie | 47 | — | 47 | — | 1 | 49 | 36 | 12 | 48 | 1 | 1 | 50 |
| | Rechten, gelijkheid en burgerschap | 63 | — | 63 | — | 2 | 65 | 47 | 27 | 73 | 0 | 2 | 75 |
| | Uniemechanisme voor civiele bescherming | 33 | — | 33 | — | 2 | 35 | 34 | — | 34 | 5 | 2 | 41 |
| | Europa voor de burger | 28 | — | 28 | — | 1 | 28 | 29 | — | 29 | 0 | 1 | 29 |
| | Levensmiddelen en diervoeders | 280 | (1) | 279 | — | 5 | 284 | 248 | (4) | 244 | 1 | 6 | 252 |
| | Gezondheid | 66 | — | 66 | — | 2 | 69 | 56 | 4 | 60 | 1 | 2 | 63 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 940 | (20) | 920 | — | 76 | 996 | 908 | (98) | 810 | — | 76 | 886 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 13 | (1) | 11 | — | 0 | 11 | 18 | (5) | 13 | — | 0 | 13 |
| | Specifieke acties | 99 | — | 99 | — | 1 | 99 | 92 | 2 | 93 | 1 | 0 | 94 |
| | Totaal MFK-rubriek 3 | 3 493 | (1) | 3 492 | 247 | 276 | 4 015 | 2 981 | 32 | 3 013 | 16 | 276 | 3 305 |
| 4 | Pretoetredingssteun (IPA II) | 1 649 | 393 | 2 041 | 1 | 106 | 2 149 | 1 452 | (186) | 1 266 | 6 | 475 | 1 747 |
| | Macrofinanciële bijstand (MFB) | 42 | (32) | 11 | — | — | 11 | 42 | (32) | 10 | — | — | 10 |
| | Garantiefonds voor externe acties | 138 | — | 138 | — | 110 | 248 | 138 | — | 138 | — | 110 | 248 |
| | Uniemechanisme voor civiele bescherming | 16 | (10) | 6 | — | 1 | 7 | 15 | (5) | 11 | 2 | 1 | 13 |
| | EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp | 20 | (0) | 20 | — | — | 20 | 17 | (1) | 16 | 0 | — | 16 |
| | Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) | 25 | — | 25 | — | 401 | 426 | 25 | — | 25 | 275 | 401 | 701 |
| | Europees nabuurschapsinstrument (ENI) | 2 367 | 112 | 2 478 | — | 40 | 2 518 | 2 278 | (167) | 2 111 | 5 | 51 | 2 167 |
| | Instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI) | 2 976 | 5 | 2 981 | — | 74 | 3 055 | 2 735 | (78) | 2 657 | 14 | 110 | 2 781 |
| | Partnerschapsinstrument (PI) | 140 | 5 | 145 | — | 6 | 151 | 101 | 27 | 128 | 0 | 7 | 135 |
| | Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR) | 193 | (5) | 188 | — | 1 | 190 | 169 | 22 | 191 | 3 | 1 | 195 |
| | Stabiliteit en vrede (IcSP) | 370 | (1) | 370 | — | 9 | 378 | 325 | 2 | 327 | 3 | 12 | 342 |
| | Humanitaire hulp | 1 085 | 332 | 1 417 | 62 | 58 | 1 537 | 1 095 | 348 | 1 443 | 5 | 275 | 1 723 |
| | Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) | 328 | 20 | 348 | — | 39 | 387 | 292 | (0) | 292 | 0 | 52 | 345 |
| | Samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (INSC) | 33 | — | 33 | — | 0 | 33 | 45 | (7) | 39 | 1 | 1 | 40 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 20 | — | 20 | — | 0 | 20 | 20 | — | 20 | — | 0 | 20 |
| | Andere acties en programma’s | 83 | (3) | 80 | — | 158 | 238 | 75 | (5) | 70 | 0 | 162 | 232 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 9 | (6) | 3 | 1 | 1 | 4 | 14 | (5) | 9 | — | 1 | 10 |
| | Specifieke acties | 74 | 1 | 75 | — | 0 | 76 | 68 | (6) | 61 | — | 0 | 62 |
| | Totaal MFK-rubriek 4 | 9 569 | 810 | 10 379 | 64 | 1 005 | 11 448 | 8 906 | (93) | 8 813 | 315 | 1 659 | 10 788 |
| 5 | Pensioenen | 1 893 | (0) | 1 893 | — | 2 | 1 894 | 1 893 | (0) | 1 893 | — | 2 | 1 894 |
| | Europese scholen | 192 | (9) | 183 | — | 15 | 199 | 192 | (9) | 183 | 0 | 15 | 199 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 4 | — | 4 | — | 0 | 4 | 4 | (1) | 4 | 1 | 0 | 4 |
| | Administratieve uitgaven van de Commissie | 3 562 | 9 | 3 571 | — | 376 | 3 947 | 3 562 | 10 | 3 572 | 346 | 377 | 4 294 |
| | Administratieve uitgaven van andere instellingen | 4 015 | — | 4 015 | 11 | 439 | 4 465 | 4 015 | — | 4 015 | 507 | 441 | 4 963 |
| | Totaal MFK-rubriek 5 | 9 666 | — | 9 666 | 11 | 832 | 10 508 | 9 666 | 0 | 9 667 | 854 | 834 | 11 355 |
| 6 | Compensaties | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 6 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 8 | Negatieve reserve | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Overgedragen tekort | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 8 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 9 | Reserve voor noodhulp (EAR) | 345 | (310) | 34 | — | — | 34 | 345 | (225) | 120 | — | — | 120 |
| | Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) | 172 | — | 172 | — | 41 | 213 | 25 | (19) | 6 | 0 | 38 | 44 |
| | Solidariteitsfonds van de Europese Unie (EUSF) | 50 | 132 | 182 | — | — | 182 | 50 | 127 | 177 | — | — | 177 |
| | Totaal MFK-rubriek 9 | 567 | (179) | 388 | — | 41 | 429 | 420 | (118) | 302 | 0 | 38 | 340 |
| | Totaal | 160 114 | 583 | 160 696 | 895 | 16 876 | 178 468 | 144 681 | 87 | 144 768 | 1 970 | 19 616 | 166 353 |

(in miljoen EUR)

Programma

Vastleggingskredieten

Betalingskredieten

Begrotingsmiddelen

Extra kredieten

Totaal beschikbare kredieten

Begrotingsmiddelen

Extra kredieten

Totaal beschikbare kredieten

Oorspronkelijk goedgekeurde begroting

Gewijzigde begrotingen en overschrijvingen

Definitief goedgekeurde begroting

Overdrachten

Bestemmingsontvangsten

Oorspronkelijk goedgekeurde begroting

Gewijzigde begrotingen en overschrijvingen

Definitief goedgekeurde begroting

Overdrachten

Bestemmingsontvangsten

1

2

3=1+2

4

5

6=3+4+5

7

8

9=7+8

10

11

12=9+10+11

1

Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI)

2 038

—

2 038

—

89

2 127

1 828

151

1 979

—

89

2 068

Europese satellietnavigatie (Egnos/Galileo)

808

—

808

—

169

977

718

192

910

2

259

1 171

Internationale thermonucleaire reactor (ITER)

376

—

376

—

50

426

501

148

649

1

50

699

Europees programma voor aardobservatie (Copernicus)

630

—

630

—

15

645

608

(47)

561

2

15

577

Europees Solidariteitskorps (ESK)

43

—

43

—

—

43

33

—

33

—

—

33

Nucleaire veiligheid en ontmanteling

141

—

141

—

—

141

152

44

196

—

—

196

Horizon 2020

11 212

5

11 217

—

2 190

13 407

10 901

(332)

10 570

67

3 116

13 753

Euratom-programma voor onderzoek en opleiding

356

(3)

353

—

123

475

315

(24)

291

20

151

462

Concurrentievermogen van ondernemingen en kmo’s (Cosme)

354

0

354

—

49

403

253

2

255

2

97

355

Onderwijs, opleiding en sport (Erasmus+)

2 315

—

2 315

—

427

2 741

2 146

103

2 249

7

441

2 697

Programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI)

132

—

132

—

11

143

118

(1)

117

2

10

129

Douane, Fiscalis en fraudebestrijding

135

4

139

—

7

146

125

(1)

124

0

7

132

CEF — Energie

680

—

680

—

6

686

218

43

261

1

6

267

CEF — Vervoer

1 898

0

1 898

—

165

2 063

1 163

(103)

1 060

2

90

1 151

CEF — Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

170

(1)

170

4

5

178

142

(53)

89

0

4

94

Energieprojecten voor economisch herstel (EERP)

—

—

—

—

53

53

210

(52)

158

—

48

205

Gedecentraliseerde agentschappen

316

(5)

311

—

25

336

318

(11)

307

—

25

332

Andere acties en programma’s

176

(2)

174

—

473

647

153

19

172

1

400

573

Proefprojecten en voorbereidende acties

92

(0)

91

—

1

93

78

(25)

52

—

1

53

Specifieke bevoegdheden van de Commissie

129

(0)

129

—

4

133

117

5

122

—

4

125

Regionale convergentie (regio’s met een ontwikkelingsachterstand)

27 012

(53)

26 960

96

4 223

31 279

23 388

749

24 137

—

4 722

28 858

Overgangsregio’s

5 739

(10)

5 729

—

850

6 579

4 040

(605)

3 435

—

939

4 374

Concurrentievermogen (meer ontwikkelde regio’s)

8 427

41

8 468

—

1 370

9 837

7 394

(21)

7 373

—

1 907

9 280

Ultraperifere en dunbevolkte regio’s

226

—

226

—

32

258

169

88

257

—

32

289

Cohesiefonds

9 394

—

9 394

—

1 325

10 719

8 456

(272)

8 184

—

1 264

9 448

Europese territoriale samenwerking

1 934

—

1 934

23

248

2 205

1 235

(160)

1 074

—

148

1 222

Technische bijstand

230

22

252

—

2

253

200

2

202

12

2

215

Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD)

557

—

557

—

0

557

401

(40)

361

0

6

368

Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief

350

—

350

—

84

434

600

220

820

—

206

1 026

Connecting Europe Facility (CEF)

1 655

—

1 655

—

—

1 655

626

100

725

—

28

754

Proefprojecten en voorbereidende acties

8

—

8

—

0

8

18

(10)

9

—

0

9

Totaal MFK-rubriek 1

Totaal MFK-rubriek 1

77 534

77 534

(2)

(2)

77 532

77 532

123

123

11 994

11 994

89 649

89 649

66 624

66 624

108

108

66 733

66 733

120

120

14 064

14 064

80 917

80 917

2

Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF)

43 235

(1)

43 233

451

1 601

45 284

43 189

(9)

43 180

656

1 601

45 436

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo)

14 381

(1)

14 380

—

972

15 352

11 852

213

12 066

2

862

12 929

Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV)

933

—

933

—

140

1 073

515

(7)

507

1

268

776

Visserijpartnerschapsovereenkomsten en organisaties voor visserijbeheer

141

(47)

95

—

—

95

132

(34)

97

—

—

97

Milieu- en klimaatactie (LIFE)

523

—

523

—

9

532

316

1

317

4

6

327

Gedecentraliseerde agentschappen

57

3

60

—

8

68

57

3

60

—

8

68

Andere acties en maatregelen

—

—

—

—

—

—

6

—

6

—

—

6

Proefprojecten en voorbereidende acties

16

—

16

—

0

16

18

(9)

8

—

0

8

Specifieke acties

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 2

Totaal MFK-rubriek 2

59 285

59 285

(46)

(46)

59 239

59 239

451

451

2 729

2 729

62 419

62 419

56 084

56 084

157

157

56 241

56 241

663

663

2 744

2 744

59 648

59 648

3

Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF)

719

29

748

207

38

993

594

112

706

2

38

746

Consumenten

28

—

28

—

1

29

23

6

29

1

1

31

Creatief Europa

230

—

230

—

13

244

181

16

197

2

16

214

Noodhulp binnen de Unie (IES)

200

(1)

199

—

0

199

221

12

233

0

0

233

Fonds voor interne veiligheid

720

10

730

40

132

901

481

(48)

433

2

129

565

IT-systemen

26

(17)

10

—

3

13

13

(3)

10

—

3

13

Justitie

47

—

47

—

1

49

36

12

48

1

1

50

Rechten, gelijkheid en burgerschap

63

—

63

—

2

65

47

27

73

0

2

75

Uniemechanisme voor civiele bescherming

33

—

33

—

2

35

34

—

34

5

2

41

Europa voor de burger

28

—

28

—

1

28

29

—

29

0

1

29

Levensmiddelen en diervoeders

280

(1)

279

—

5

284

248

(4)

244

1

6

252

Gezondheid

66

—

66

—

2

69

56

4

60

1

2

63

Gedecentraliseerde agentschappen

940

(20)

920

—

76

996

908

(98)

810

—

76

886

Proefprojecten en voorbereidende acties

13

(1)

11

—

0

11

18

(5)

13

—

0

13

Specifieke acties

99

—

99

—

1

99

92

2

93

1

0

94

Totaal MFK-rubriek 3

Totaal MFK-rubriek 3

3 493

3 493

(1)

(1)

3 492

3 492

247

247

276

276

4 015

4 015

2 981

2 981

32

32

3 013

3 013

16

16

276

276

3 305

3 305

4

Pretoetredingssteun (IPA II)

1 649

393

2 041

1

106

2 149

1 452

(186)

1 266

6

475

1 747

Macrofinanciële bijstand (MFB)

42

(32)

11

—

—

11

42

(32)

10

—

—

10

Garantiefonds voor externe acties

138

—

138

—

110

248

138

—

138

—

110

248

Uniemechanisme voor civiele bescherming

16

(10)

6

—

1

7

15

(5)

11

2

1

13

EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp

20

(0)

20

—

—

20

17

(1)

16

0

—

16

Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO)

25

—

25

—

401

426

25

—

25

275

401

701

Europees nabuurschapsinstrument (ENI)

2 367

112

2 478

—

40

2 518

2 278

(167)

2 111

5

51

2 167

Instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI)

2 976

5

2 981

—

74

3 055

2 735

(78)

2 657

14

110

2 781

Partnerschapsinstrument (PI)

140

5

145

—

6

151

101

27

128

0

7

135

Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR)

193

(5)

188

—

1

190

169

22

191

3

1

195

Stabiliteit en vrede (IcSP)

370

(1)

370

—

9

378

325

2

327

3

12

342

Humanitaire hulp

1 085

332

1 417

62

58

1 537

1 095

348

1 443

5

275

1 723

Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB)

328

20

348

—

39

387

292

(0)

292

0

52

345

Samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (INSC)

33

—

33

—

0

33

45

(7)

39

1

1

40

Gedecentraliseerde agentschappen

20

—

20

—

0

20

20

—

20

—

0

20

Andere acties en programma’s

83

(3)

80

—

158

238

75

(5)

70

0

162

232

Proefprojecten en voorbereidende acties

9

(6)

3

1

1

4

14

(5)

9

—

1

10

Specifieke acties

74

1

75

—

0

76

68

(6)

61

—

0

62

Totaal MFK-rubriek 4

Totaal MFK-rubriek 4

9 569

9 569

810

810

10 379

10 379

64

64

1 005

1 005

11 448

11 448

8 906

8 906

(93)

(93)

8 813

8 813

315

315

1 659

1 659

10 788

10 788

5

Pensioenen

1 893

(0)

1 893

—

2

1 894

1 893

(0)

1 893

—

2

1 894

Europese scholen

192

(9)

183

—

15

199

192

(9)

183

0

15

199

Gedecentraliseerde agentschappen

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Proefprojecten en voorbereidende acties

4

—

4

—

0

4

4

(1)

4

1

0

4

Administratieve uitgaven van de Commissie

3 562

9

3 571

—

376

3 947

3 562

10

3 572

346

377

4 294

Administratieve uitgaven van andere instellingen

4 015

—

4 015

11

439

4 465

4 015

—

4 015

507

441

4 963

Totaal MFK-rubriek 5

Totaal MFK-rubriek 5

9 666

9 666

—

9 666

9 666

11

11

832

832

10 508

10 508

9 666

9 666

0

0

9 667

9 667

854

854

834

834

11 355

11 355

6

Compensaties

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 6

Totaal MFK-rubriek 6

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

8

Negatieve reserve

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Overgedragen tekort

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 8

Totaal MFK-rubriek 8

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

9

Reserve voor noodhulp (EAR)

345

(310)

34

—

—

34

345

(225)

120

—

—

120

Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)

172

—

172

—

41

213

25

(19)

6

0

38

44

Solidariteitsfonds van de Europese Unie (EUSF)

50

132

182

—

—

182

50

127

177

—

—

177

Totaal MFK-rubriek 9

Totaal MFK-rubriek 9

567

567

(179)

(179)

388

388

—

41

41

429

429

420

420

(118)

(118)

302

302

0

0

38

38

340

340

Totaal

Totaal

160 114

160 114

583

583

160 696

160 696

895

895

16 876

16 876

178 468

178 468

144 681

144 681

87

87

144 768

144 768

1 970

1 970

19 616

19 616

166 353

166 353

4.7.   MFK IN DETAIL: BESTEDING VAN DE VASTLEGGINGSKREDIETEN

MFK IN DETAIL: BESTEDING VAN DE VASTLEGGINGSKREDIETEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Programma | Totaal
  beschikbare
  kredieten | Gedane vastleggingen | Naar 2019 overgedragen vastleggingen | Vervallen kredieten |
| Van definitief goedgekeurde begroting | Van overdrachten | Van bestemmingsontvangsten | Totaal | % | Bestemmingsontvangsten | Overdrachten bij besluit | Totaal | Van definitief goedgekeurde begroting | Van overdrachten | Van bestemmingsontvangsten | Totaal |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5=2+3+4 | 6=5/1 | 7 | 8 | 9=7+8 | 10 | 11 | 12 | 13=10+11+12 |
| 1 | Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) | 2 127 | 2 038 | — | 59 | 2 097 | 99 % | 30 | — | 30 | 0 | — | — | 0 |
| | Europese satellietnavigatie (Egnos/Galileo) | 977 | 808 | — | 84 | 892 | 91 % | 85 | — | 85 | 0 | — | — | 0 |
| | Internationale thermonucleaire reactor (ITER) | 426 | 376 | — | 18 | 394 | 92 % | 32 | — | 32 | — | — | — | — |
| | Europees programma voor aardobservatie (Copernicus) | 645 | 630 | — | 15 | 645 | 100 % | 0 | — | 0 | — | — | — | — |
| | Europees Solidariteitskorps (ESK) | 43 | 43 | — | — | 43 | 99 % | — | 0 | 0 | (0) | — | — | (0) |
| | Nucleaire veiligheid en ontmanteling | 141 | 141 | — | — | 141 | 100 % | — | — | — | — | — | — | — |
| | Horizon 2020 | 13 407 | 11 214 | — | 1 040 | 12 254 | 91 % | 1 149 | — | 1 149 | 3 | — | 0 | 3 |
| | Euratom-programma voor onderzoek en opleiding | 475 | 353 | — | 45 | 397 | 84 % | 78 | — | 78 | 0 | — | — | 0 |
| | Concurrentievermogen van ondernemingen en kmo’s (Cosme) | 403 | 354 | — | 37 | 391 | 97 % | 12 | — | 12 | 0 | — | — | 0 |
| | Onderwijs, opleiding en sport (Erasmus+) | 2 741 | 2 315 | — | 258 | 2 573 | 94 % | 168 | — | 168 | — | — | — | — |
| | Programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI) | 143 | 129 | — | 5 | 134 | 94 % | 6 | — | 6 | 2 | — | 0 | 2 |
| | Douane, Fiscalis en fraudebestrijding | 146 | 138 | — | 1 | 139 | 95 % | 6 | — | 6 | 1 | — | — | 1 |
| | CEF — Energie | 686 | 680 | — | 0 | 680 | 99 % | 6 | — | 6 | 0 | — | — | 0 |
| | CEF — Vervoer | 2 063 | 1 898 | — | 89 | 1 986 | 96 % | 76 | — | 76 | 0 | — | — | 0 |
| | CEF — Informatie- en communicatietechnologie (ICT) | 178 | 170 | 4 | 5 | 178 | 100 % | 0 | — | 0 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Energieprojecten voor economisch herstel (EERP) | 53 | — | — | — | — | — | 53 | — | 53 | — | — | — | — |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 336 | 311 | — | 15 | 326 | 97 % | 10 | — | 10 | 0 | — | — | 0 |
| | Andere acties en programma’s | 647 | 174 | — | 107 | 281 | 43 % | 366 | — | 366 | 1 | — | 0 | 1 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 93 | 91 | — | 1 | 92 | 99 % | 0 | — | 0 | 1 | — | — | 1 |
| | Specifieke bevoegdheden van de Commissie | 133 | 125 | — | 3 | 128 | 96 % | 1 | — | 1 | 3 | — | — | 3 |
| | Regionale convergentie (regio’s met een ontwikkelingsachterstand) | 31 279 | 26 960 | 87 | 4 103 | 31 150 | 100 % | 120 | — | 120 | — | 9 | — | 9 |
| | Overgangsregio’s | 6 579 | 5 729 | — | 850 | 6 579 | 100 % | — | — | — | — | — | — | — |
| | Concurrentievermogen (meer ontwikkelde regio’s) | 9 837 | 8 467 | — | 1 345 | 9 811 | 100 % | 25 | — | 25 | 1 | — | — | 1 |
| | Ultraperifere en dunbevolkte regio’s | 258 | 226 | — | 32 | 258 | 100 % | — | — | — | — | — | — | — |
| | Cohesiefonds | 10 719 | 9 394 | — | 1 299 | 10 693 | 100 % | 26 | — | 26 | — | — | — | — |
| | Europese territoriale samenwerking | 2 205 | 1 934 | 23 | 236 | 2 193 | 99 % | 12 | — | 12 | — | — | — | — |
| | Technische bijstand | 253 | 246 | — | 1 | 247 | 97 % | 1 | — | 1 | 6 | — | — | 6 |
| | Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD) | 557 | 557 | — | — | 557 | 100 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | 0 |
| | Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief | 434 | 350 | — | 84 | 434 | 100 % | — | — | — | — | — | — | — |
| | Connecting Europe Facility (CEF) | 1 655 | 1 655 | — | — | 1 655 | 100 % | — | — | — | — | — | — | — |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 8 | 8 | — | 0 | 8 | 100 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | 0 |
| | Totaal MFK-rubriek 1 | 89 649 | 77 514 | 114 | 9 729 | 87 357 | 97 % | 2 265 | 0 | 2 265 | 18 | 9 | 0 | 27 |
| 2 | Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) | 45 284 | 42 771 | 442 | 1 152 | 44 364 | 98 % | 449 | 460 | 908 | 3 | 9 | — | 11 |
| | Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) | 15 352 | 14 380 | — | 47 | 14 427 | 94 % | 925 | — | 925 | 1 | — | — | 1 |
| | Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV) | 1 073 | 931 | — | 139 | 1 070 | 100 % | 1 | — | 1 | 2 | — | — | 2 |
| | Visserijpartnerschapsovereenkomsten en organisaties voor visserijbeheer | 95 | 94 | — | — | 94 | 100 % | — | — | — | 0 | — | — | 0 |
| | Milieu- en klimaatactie (LIFE) | 532 | 522 | — | 0 | 522 | 98 % | 9 | — | 9 | 0 | — | — | 0 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 68 | 60 | — | 6 | 66 | 97 % | 2 | — | 2 | — | — | — | — |
| | Andere acties en maatregelen | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 16 | 16 | — | — | 16 | 100 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | 0 |
| | Specifieke acties | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 2 | 62 419 | 58 774 | 442 | 1 344 | 60 560 | 97 % | 1 385 | 460 | 1 845 | 6 | 9 | — | 15 |
| 3 | Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF) | 993 | 747 | 207 | 33 | 986 | 99 % | 6 | — | 6 | 1 | — | — | 1 |
| | Consumenten | 29 | 28 | — | 1 | 29 | 100 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | 0 |
| | Creatief Europa | 244 | 230 | — | 9 | 239 | 98 % | 5 | — | 5 | 0 | — | — | 0 |
| | Noodhulp binnen de Unie (IES) | 199 | 199 | — | — | 199 | 100 % | 0 | — | 0 | — | — | — | — |
| | Fonds voor interne veiligheid | 901 | 729 | 40 | 30 | 799 | 89 % | 102 | — | 102 | 1 | — | — | 1 |
| | IT-systemen | 13 | 10 | — | 2 | 12 | 93 % | 1 | — | 1 | 0 | — | — | 0 |
| | Justitie | 49 | 47 | — | 1 | 48 | 99 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | 0 |
| | Rechten, gelijkheid en burgerschap | 65 | 63 | — | 1 | 64 | 98 % | 1 | — | 1 | 0 | — | — | 0 |
| | Uniemechanisme voor civiele bescherming | 35 | 33 | — | 1 | 35 | 98 % | 1 | — | 1 | 0 | — | — | 0 |
| | Europa voor de burger | 28 | 28 | — | 0 | 28 | 99 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | 0 |
| | Levensmiddelen en diervoeders | 284 | 279 | — | 2 | 281 | 99 % | 3 | — | 3 | — | — | — | — |
| | Gezondheid | 69 | 66 | — | 2 | 68 | 99 % | 1 | — | 1 | 0 | — | 0 | 0 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 996 | 920 | — | 36 | 956 | 96 % | 39 | — | 39 | — | — | — | — |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 11 | 11 | — | — | 11 | 100 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | 0 |
| | Specifieke acties | 99 | 99 | — | 1 | 99 | 100 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | 0 |
| | Totaal MFK-rubriek 3 | 4 015 | 3 491 | 247 | 118 | 3 855 | 96 % | 158 | — | 158 | 2 | — | 0 | 2 |
| 4 | Pretoetredingssteun (IPA II) | 2 149 | 2 041 | 1 | 55 | 2 097 | 98 % | 52 | — | 52 | 1 | — | — | 1 |
| | Macrofinanciële bijstand (MFB) | 11 | 10 | — | — | 10 | 97 % | — | — | — | 0 | — | — | 0 |
| | Garantiefonds voor externe acties | 248 | 138 | — | — | 138 | 56 % | 110 | — | 110 | — | — | — | — |
| | Uniemechanisme voor civiele bescherming | 7 | 6 | — | 1 | 7 | 100 % | 0 | — | 0 | 0 | — | 0 | 0 |
| | EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp (EUAV) | 20 | 20 | — | — | 20 | 100 % | — | — | — | 0 | — | — | 0 |
| | Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) | 426 | 25 | — | 300 | 325 | 76 % | 101 | — | 101 | — | — | — | — |
| | Europees nabuurschapsinstrument (ENI) | 2 518 | 2 478 | — | 23 | 2 501 | 99 % | 17 | — | 17 | 0 | — | — | 0 |
| | Instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI) | 3 055 | 2 981 | — | 34 | 3 015 | 99 % | 40 | — | 40 | 0 | — | — | 0 |
| | Partnerschapsinstrument (PI) | 151 | 145 | — | 1 | 146 | 96 % | 5 | — | 5 | 0 | — | — | 0 |
| | Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR) | 190 | 188 | — | 1 | 189 | 100 % | 1 | — | 1 | 0 | — | — | 0 |
| | Stabiliteit en vrede (IcSP) | 378 | 369 | — | 3 | 373 | 99 % | 5 | — | 5 | 0 | — | — | 0 |
| | Humanitaire hulp | 1 537 | 1 417 | 62 | 54 | 1 533 | 100 % | 5 | — | 5 | 0 | — | — | 0 |
| | Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) | 387 | 348 | — | 23 | 371 | 96 % | 16 | — | 16 | 0 | — | — | 0 |
| | Samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (INSC) | 33 | 33 | — | — | 33 | 100 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | 0 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 20 | 20 | — | 0 | 20 | 100 % | 0 | — | 0 | — | — | — | — |
| | Andere acties en programma’s | 238 | 80 | — | 128 | 208 | 87 % | 31 | — | 31 | 0 | — | — | 0 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 4 | 3 | 1 | — | 3 | 85 % | 1 | — | 1 | — | — | — | — |
| | Specifieke acties | 76 | 75 | — | 0 | 76 | 100 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | 0 |
| | Totaal MFK-rubriek 4 | 11 448 | 10 377 | 64 | 621 | 11 062 | 97 % | 383 | — | 383 | 2 | — | 0 | 2 |
| 5 | Pensioenen | 1 894 | 1 877 | — | 2 | 1 879 | 99 % | 0 | — | 0 | 15 | — | — | 15 |
| | Europese scholen | 199 | 178 | — | 13 | 190 | 96 % | 3 | — | 3 | 6 | — | — | 6 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 4 | 3 | — | 0 | 4 | 100 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | 0 |
| | Administratieve uitgaven van de Commissie | 3 947 | 3 548 | — | 224 | 3 772 | 96 % | 151 | 1 | 152 | 22 | — | 0 | 22 |
| | Administratieve uitgaven van andere instellingen | 4 465 | 3 939 | 7 | 334 | 4 280 | 96 % | 105 | 0 | 105 | 76 | 5 | 0 | 81 |
| | Totaal MFK-rubriek 5 | 10 508 | 9 545 | 7 | 572 | 10 124 | 96 % | 259 | 1 | 260 | 119 | 5 | 0 | 124 |
| 6 | Compensaties | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 6 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 8 | Negatieve reserve | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Overgedragen tekort | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 8 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 9 | Reserve voor noodhulp (EAR) | 34 | — | — | — | — | — | — | 34 | 34 | — | — | — | — |
| | Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) | 213 | 28 | — | — | 28 | 13 % | 41 | — | 41 | 144 | — | — | 144 |
| | Solidariteitsfonds van de Europese Unie (EUSF) | 182 | 152 | — | — | 152 | 84 % | — | 30 | 30 | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 9 | 429 | 180 | — | — | 180 | 42 % | 41 | 64 | 104 | 144 | — | — | 144 |
| | Totaal | 178 468 | 159 881 | 873 | 12 385 | 173 139 | 97 % | 4 491 | 525 | 5 015 | 291 | 23 | 0 | 314 |

(in miljoen EUR)

Programma

Totaal

beschikbare

kredieten

Gedane vastleggingen

Naar 2019 overgedragen vastleggingen

Vervallen kredieten

Van definitief goedgekeurde begroting

Van overdrachten

Van bestemmingsontvangsten

Totaal

%

Bestemmingsontvangsten

Overdrachten bij besluit

Totaal

Van definitief goedgekeurde begroting

Van overdrachten

Van bestemmingsontvangsten

Totaal

1

2

3

4

5=2+3+4

6=5/1

7

8

9=7+8

10

11

12

13=10+11+12

1

Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI)

2 127

2 038

—

59

2 097

99 %

30

—

30

0

—

—

0

Europese satellietnavigatie (Egnos/Galileo)

977

808

—

84

892

91 %

85

—

85

0

—

—

0

Internationale thermonucleaire reactor (ITER)

426

376

—

18

394

92 %

32

—

32

—

—

—

—

Europees programma voor aardobservatie (Copernicus)

645

630

—

15

645

100 %

0

—

0

—

—

—

—

Europees Solidariteitskorps (ESK)

43

43

—

—

43

99 %

—

0

0

(0)

—

—

(0)

Nucleaire veiligheid en ontmanteling

141

141

—

—

141

100 %

—

—

—

—

—

—

—

Horizon 2020

13 407

11 214

—

1 040

12 254

91 %

1 149

—

1 149

3

—

0

3

Euratom-programma voor onderzoek en opleiding

475

353

—

45

397

84 %

78

—

78

0

—

—

0

Concurrentievermogen van ondernemingen en kmo’s (Cosme)

403

354

—

37

391

97 %

12

—

12

0

—

—

0

Onderwijs, opleiding en sport (Erasmus+)

2 741

2 315

—

258

2 573

94 %

168

—

168

—

—

—

—

Programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI)

143

129

—

5

134

94 %

6

—

6

2

—

0

2

Douane, Fiscalis en fraudebestrijding

146

138

—

1

139

95 %

6

—

6

1

—

—

1

CEF — Energie

686

680

—

0

680

99 %

6

—

6

0

—

—

0

CEF — Vervoer

2 063

1 898

—

89

1 986

96 %

76

—

76

0

—

—

0

CEF — Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

178

170

4

5

178

100 %

0

—

0

0

0

—

0

Energieprojecten voor economisch herstel (EERP)

53

—

—

—

—

—

53

—

53

—

—

—

—

Gedecentraliseerde agentschappen

336

311

—

15

326

97 %

10

—

10

0

—

—

0

Andere acties en programma’s

647

174

—

107

281

43 %

366

—

366

1

—

0

1

Proefprojecten en voorbereidende acties

93

91

—

1

92

99 %

0

—

0

1

—

—

1

Specifieke bevoegdheden van de Commissie

133

125

—

3

128

96 %

1

—

1

3

—

—

3

Regionale convergentie (regio’s met een ontwikkelingsachterstand)

31 279

26 960

87

4 103

31 150

100 %

120

—

120

—

9

—

9

Overgangsregio’s

6 579

5 729

—

850

6 579

100 %

—

—

—

—

—

—

—

Concurrentievermogen (meer ontwikkelde regio’s)

9 837

8 467

—

1 345

9 811

100 %

25

—

25

1

—

—

1

Ultraperifere en dunbevolkte regio’s

258

226

—

32

258

100 %

—

—

—

—

—

—

—

Cohesiefonds

10 719

9 394

—

1 299

10 693

100 %

26

—

26

—

—

—

—

Europese territoriale samenwerking

2 205

1 934

23

236

2 193

99 %

12

—

12

—

—

—

—

Technische bijstand

253

246

—

1

247

97 %

1

—

1

6

—

—

6

Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD)

557

557

—

—

557

100 %

0

—

0

0

—

—

0

Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief

434

350

—

84

434

100 %

—

—

—

—

—

—

—

Connecting Europe Facility (CEF)

1 655

1 655

—

—

1 655

100 %

—

—

—

—

—

—

—

Proefprojecten en voorbereidende acties

8

8

—

0

8

100 %

0

—

0

0

—

—

0

Totaal MFK-rubriek 1

Totaal MFK-rubriek 1

89 649

89 649

77 514

77 514

114

114

9 729

9 729

87 357

87 357

97 %

97 %

2 265

2 265

0

0

2 265

2 265

18

18

9

9

0

0

27

27

2

Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF)

45 284

42 771

442

1 152

44 364

98 %

449

460

908

3

9

—

11

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo)

15 352

14 380

—

47

14 427

94 %

925

—

925

1

—

—

1

Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV)

1 073

931

—

139

1 070

100 %

1

—

1

2

—

—

2

Visserijpartnerschapsovereenkomsten en organisaties voor visserijbeheer

95

94

—

—

94

100 %

—

—

—

0

—

—

0

Milieu- en klimaatactie (LIFE)

532

522

—

0

522

98 %

9

—

9

0

—

—

0

Gedecentraliseerde agentschappen

68

60

—

6

66

97 %

2

—

2

—

—

—

—

Andere acties en maatregelen

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Proefprojecten en voorbereidende acties

16

16

—

—

16

100 %

0

—

0

0

—

—

0

Specifieke acties

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 2

Totaal MFK-rubriek 2

62 419

62 419

58 774

58 774

442

442

1 344

1 344

60 560

60 560

97 %

97 %

1 385

1 385

460

460

1 845

1 845

6

6

9

9

—

15

15

3

Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF)

993

747

207

33

986

99 %

6

—

6

1

—

—

1

Consumenten

29

28

—

1

29

100 %

0

—

0

0

—

—

0

Creatief Europa

244

230

—

9

239

98 %

5

—

5

0

—

—

0

Noodhulp binnen de Unie (IES)

199

199

—

—

199

100 %

0

—

0

—

—

—

—

Fonds voor interne veiligheid

901

729

40

30

799

89 %

102

—

102

1

—

—

1

IT-systemen

13

10

—

2

12

93 %

1

—

1

0

—

—

0

Justitie

49

47

—

1

48

99 %

0

—

0

0

—

—

0

Rechten, gelijkheid en burgerschap

65

63

—

1

64

98 %

1

—

1

0

—

—

0

Uniemechanisme voor civiele bescherming

35

33

—

1

35

98 %

1

—

1

0

—

—

0

Europa voor de burger

28

28

—

0

28

99 %

0

—

0

0

—

—

0

Levensmiddelen en diervoeders

284

279

—

2

281

99 %

3

—

3

—

—

—

—

Gezondheid

69

66

—

2

68

99 %

1

—

1

0

—

0

0

Gedecentraliseerde agentschappen

996

920

—

36

956

96 %

39

—

39

—

—

—

—

Proefprojecten en voorbereidende acties

11

11

—

—

11

100 %

0

—

0

0

—

—

0

Specifieke acties

99

99

—

1

99

100 %

0

—

0

0

—

—

0

Totaal MFK-rubriek 3

Totaal MFK-rubriek 3

4 015

4 015

3 491

3 491

247

247

118

118

3 855

3 855

96 %

96 %

158

158

—

158

158

2

2

—

0

0

2

2

4

Pretoetredingssteun (IPA II)

2 149

2 041

1

55

2 097

98 %

52

—

52

1

—

—

1

Macrofinanciële bijstand (MFB)

11

10

—

—

10

97 %

—

—

—

0

—

—

0

Garantiefonds voor externe acties

248

138

—

—

138

56 %

110

—

110

—

—

—

—

Uniemechanisme voor civiele bescherming

7

6

—

1

7

100 %

0

—

0

0

—

0

0

EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp (EUAV)

20

20

—

—

20

100 %

—

—

—

0

—

—

0

Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO)

426

25

—

300

325

76 %

101

—

101

—

—

—

—

Europees nabuurschapsinstrument (ENI)

2 518

2 478

—

23

2 501

99 %

17

—

17

0

—

—

0

Instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI)

3 055

2 981

—

34

3 015

99 %

40

—

40

0

—

—

0

Partnerschapsinstrument (PI)

151

145

—

1

146

96 %

5

—

5

0

—

—

0

Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR)

190

188

—

1

189

100 %

1

—

1

0

—

—

0

Stabiliteit en vrede (IcSP)

378

369

—

3

373

99 %

5

—

5

0

—

—

0

Humanitaire hulp

1 537

1 417

62

54

1 533

100 %

5

—

5

0

—

—

0

Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB)

387

348

—

23

371

96 %

16

—

16

0

—

—

0

Samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (INSC)

33

33

—

—

33

100 %

0

—

0

0

—

—

0

Gedecentraliseerde agentschappen

20

20

—

0

20

100 %

0

—

0

—

—

—

—

Andere acties en programma’s

238

80

—

128

208

87 %

31

—

31

0

—

—

0

Proefprojecten en voorbereidende acties

4

3

1

—

3

85 %

1

—

1

—

—

—

—

Specifieke acties

76

75

—

0

76

100 %

0

—

0

0

—

—

0

Totaal MFK-rubriek 4

Totaal MFK-rubriek 4

11 448

11 448

10 377

10 377

64

64

621

621

11 062

11 062

97 %

97 %

383

383

—

383

383

2

2

—

0

0

2

2

5

Pensioenen

1 894

1 877

—

2

1 879

99 %

0

—

0

15

—

—

15

Europese scholen

199

178

—

13

190

96 %

3

—

3

6

—

—

6

Gedecentraliseerde agentschappen

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Proefprojecten en voorbereidende acties

4

3

—

0

4

100 %

0

—

0

0

—

—

0

Administratieve uitgaven van de Commissie

3 947

3 548

—

224

3 772

96 %

151

1

152

22

—

0

22

Administratieve uitgaven van andere instellingen

4 465

3 939

7

334

4 280

96 %

105

0

105

76

5

0

81

Totaal MFK-rubriek 5

Totaal MFK-rubriek 5

10 508

10 508

9 545

9 545

7

7

572

572

10 124

10 124

96 %

96 %

259

259

1

1

260

260

119

119

5

5

0

0

124

124

6

Compensaties

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 6

Totaal MFK-rubriek 6

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

8

Negatieve reserve

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Overgedragen tekort

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 8

Totaal MFK-rubriek 8

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

9

Reserve voor noodhulp (EAR)

34

—

—

—

—

—

—

34

34

—

—

—

—

Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)

213

28

—

—

28

13 %

41

—

41

144

—

—

144

Solidariteitsfonds van de Europese Unie (EUSF)

182

152

—

—

152

84 %

—

30

30

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 9

Totaal MFK-rubriek 9

429

429

180

180

—

—

180

180

42 %

42 %

41

41

64

64

104

104

144

144

—

—

144

144

Totaal

Totaal

178 468

178 468

159 881

159 881

873

873

12 385

12 385

173 139

173 139

97 %

97 %

4 491

4 491

525

525

5 015

5 015

291

291

23

23

0

0

314

314

4.8.   MFK IN DETAIL: BESTEDING VAN DE BETALINGSKREDIETEN

MFK IN DETAIL: BESTEDING VAN DE BETALINGSKREDIETEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Programma | Totaal
  beschikbare
  kredieten | Gedane betalingen | Naar 2019 overgedragen kredieten | Vervallen kredieten |
| Van definitief goedgekeurde begroting | Van overdrachten | Van bestemmingsontvangsten | Totaal | % | Automatische overdrachten | Overdrachten bij besluit | Bestemmingsontvangsten | Totaal | Van definitief goedgekeurde begroting | Van overdrachten | Van bestemmingsontvangsten | Totaal |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5=2+3+4 | 6=5/1 | 7 | 8 | 9 | 10=7+8+9 jaar | 11 | 12 | 13 | 14=11+12+13 |
| 1 | Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) | 2 068 | 1 979 | — | 59 | 2 038 | 99 % | 0 | — | 30 | 30 | 0 | — | — | 0 |
| | Europese satellietnavigatie (Egnos/Galileo) | 1 171 | 908 | 2 | 54 | 964 | 82 % | 2 | — | 205 | 207 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Internationale thermonucleaire reactor (ITER) | 699 | 648 | 1 | 18 | 666 | 95 % | 1 | — | 32 | 33 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Europees programma voor aardobservatie (Copernicus) | 577 | 559 | 2 | 15 | 576 | 100 % | 2 | — | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| | Europees Solidariteitskorps (ESK) | 33 | 26 | — | — | 26 | 78 % | 4 | 3 | — | 7 | — | — | — | — |
| | Nucleaire veiligheid en ontmanteling | 196 | 196 | — | — | 196 | 100 % | — | — | — | — | 0 | — | — | 0 |
| | Horizon 2020 | 13 753 | 10 492 | 61 | 766 | 11 319 | 82 % | 75 | — | 2 349 | 2 424 | 2 | 7 | 1 | 10 |
| | Euratom-programma voor onderzoek en opleiding | 462 | 273 | 18 | 26 | 317 | 69 % | 19 | — | 125 | 143 | 0 | 2 | — | 2 |
| | Concurrentievermogen van ondernemingen en kmo’s (Cosme) | 355 | 252 | 2 | 46 | 300 | 85 % | 3 | — | 51 | 54 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Onderwijs, opleiding en sport (Erasmus+) | 2 697 | 2 242 | 7 | 118 | 2 366 | 88 % | 7 | — | 323 | 330 | (0) | 0 | 0 | 0 |
| | Programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI) | 129 | 115 | 1 | 4 | 120 | 93 % | 1 | — | 6 | 7 | 1 | 1 | 0 | 2 |
| | Douane, Fiscalis en fraudebestrijding | 132 | 118 | 0 | 1 | 120 | 91 % | 0 | — | 6 | 6 | 6 | 0 | — | 6 |
| | CEF — Energie | 267 | 258 | 1 | 6 | 264 | 99 % | 1 | — | 0 | 1 | 2 | 0 | — | 2 |
| | CEF — Vervoer | 1 151 | 1 058 | 2 | 77 | 1 137 | 99 % | 1 | — | 12 | 13 | 1 | 0 | — | 1 |
| | CEF — Informatie- en communicatietechnologie (ICT) | 94 | 76 | 0 | 3 | 80 | 85 % | 0 | — | 0 | 1 | 13 | 0 | 0 | 13 |
| | Energieprojecten voor economisch herstel (EERP) | 205 | 150 | — | 9 | 159 | 77 % | 0 | — | 39 | 39 | 7 | — | — | 7 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 332 | 307 | — | 15 | 322 | 97 % | 0 | — | 10 | 10 | 0 | — | — | 0 |
| | Andere acties en programma’s | 573 | 169 | 1 | 98 | 269 | 47 % | 1 | — | 302 | 303 | 2 | 0 | 0 | 2 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 53 | 48 | — | 1 | 49 | 92 % | 0 | — | 0 | 0 | 4 | — | — | 4 |
| | Specifieke bevoegdheden van de Commissie | 125 | 119 | — | 2 | 121 | 97 % | 0 | — | 1 | 1 | 3 | — | 0 | 3 |
| | Regionale convergentie (regio’s met een ontwikkelingsachterstand) | 28 858 | 24 137 | — | 3 962 | 28 099 | 97 % | 0 | — | 760 | 760 | — | — | — | 0 |
| | Overgangsregio’s | 4 374 | 3 435 | — | 787 | 4 223 | 97 % | 0 | — | 151 | 151 | — | — | — | (0) |
| | Concurrentievermogen (meer ontwikkelde regio’s) | 9 280 | 7 373 | — | 1 742 | 9 115 | 98 % | 0 | — | 165 | 165 | — | — | — | 0 |
| | Ultraperifere en dunbevolkte regio’s | 289 | 257 | — | 26 | 283 | 98 % | 0 | — | 6 | 6 | — | — | — | 0 |
| | Cohesiefonds | 9 448 | 8 184 | — | 1 045 | 9 229 | 98 % | 0 | — | 219 | 219 | — | — | — | (0) |
| | Europese territoriale samenwerking | 1 222 | 1 074 | — | 116 | 1 190 | 97 % | 0 | — | 32 | 32 | — | — | — | 0 |
| | Technische bijstand | 215 | 185 | 10 | 1 | 196 | 91 % | 13 | — | 1 | 13 | 4 | 3 | — | 6 |
| | Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD) | 368 | 347 | 0 | 6 | 354 | 96 % | 0 | — | 0 | 0 | 14 | 0 | — | 14 |
| | Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief | 1 026 | 820 | — | 200 | 1 020 | 99 % | 0 | — | 6 | 6 | — | — | — | — |
| | Connecting Europe Facility (CEF) | 754 | 725 | — | 27 | 752 | 100 % | — | — | 1 | 1 | 1 | — | — | 1 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 9 | 9 | — | 0 | 9 | 99 % | 0 | — | — | — | 0 | — | — | 0 |
| | Totaal MFK-rubriek 1 | 80 917 | 66 540 | 107 | 9 230 | 75 876 | 94 % | 130 | 3 | 4 833 | 4 966 | 59 | 14 | 1 | 74 |
| 2 | Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) | 45 436 | 42 533 | 636 | 1 142 | 44 310 | 98 % | 186 | 460 | 459 | 1 104 | 2 | 20 | — | 22 |
| | Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) | 12 929 | 12 055 | 2 | 409 | 12 467 | 96 % | 2 | — | 453 | 455 | 8 | 0 | — | 8 |
| | Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV) | 776 | 506 | 1 | 267 | 774 | 100 % | 1 | — | 1 | 2 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Visserijpartnerschapsovereenkomsten en organisaties voor visserijbeheer | 97 | 97 | — | — | 97 | 100 % | 0 | — | — | — | — | — | — | — |
| | Milieu- en klimaatactie (LIFE) | 327 | 311 | 4 | 2 | 317 | 97 % | 4 | — | 4 | 8 | 2 | 0 | — | 2 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 68 | 60 | — | 6 | 66 | 97 % | 0 | — | 2 | 2 | — | — | — | (0) |
| | Andere acties en maatregelen | 6 | 6 | — | — | 6 | 100 % | 0 | — | — | — | — | — | — | — |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 8 | 8 | — | — | 8 | 93 % | 0 | — | 0 | 0 | 1 | — | — | 1 |
| | Specifieke acties | — | — | — | — | — | — | 0 | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 2 | 59 648 | 55 576 | 643 | 1 827 | 58 046 | 97 % | 193 | 460 | 918 | 1 570 | 13 | 20 | — | 33 |
| 3 | Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF) | 746 | 704 | 2 | 32 | 738 | 99 % | 1 | — | 5 | 7 | 1 | 0 | — | 1 |
| | Consumenten | 31 | 27 | 0 | 1 | 28 | 92 % | 1 | — | 0 | 1 | 1 | 0 | — | 2 |
| | Creatief Europa | 214 | 196 | 2 | 9 | 206 | 96 % | 1 | — | 7 | 8 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| | Noodhulp binnen de Unie (IES) | 233 | 226 | 0 | — | 226 | 97 % | 0 | — | 0 | 0 | 7 | 0 | — | 7 |
| | Fonds voor interne veiligheid | 565 | 424 | 2 | 29 | 454 | 80 % | 1 | — | 100 | 102 | 8 | 0 | — | 8 |
| | IT-systemen | 13 | 10 | — | 3 | 13 | 98 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | — | — |
| | Justitie | 50 | 46 | 0 | 1 | 47 | 94 % | 1 | — | 0 | 1 | 2 | 0 | 0 | 2 |
| | Rechten, gelijkheid en burgerschap | 75 | 72 | 0 | 1 | 73 | 97 % | 0 | — | 1 | 1 | 1 | 0 | 0 | 1 |
| | Uniemechanisme voor civiele bescherming | 41 | 31 | 2 | 1 | 34 | 83 % | 0 | — | 1 | 1 | 3 | 3 | — | 6 |
| | Europa voor de burger | 29 | 28 | 0 | 0 | 29 | 98 % | 0 | — | 0 | 0 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Levensmiddelen en diervoeders | 252 | 244 | 1 | 3 | 247 | 98 % | 1 | — | 3 | 4 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Gezondheid | 63 | 59 | 1 | 1 | 61 | 98 % | 1 | — | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 886 | 810 | — | 36 | 846 | 96 % | 0 | — | 39 | 39 | 0 | — | — | 0 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 13 | 11 | — | — | 11 | 89 % | 0 | — | 0 | 0 | 1 | — | — | 1 |
| | Specifieke acties | 94 | 92 | 0 | 0 | 93 | 98 % | 1 | — | 0 | 1 | 1 | 0 | — | 1 |
| | Totaal MFK-rubriek 3 | 3 305 | 2 980 | 11 | 117 | 3 108 | 94 % | 9 | — | 159 | 167 | 25 | 5 | 0 | 29 |
| 4 | Pretoetredingssteun (IPA II) | 1 747 | 1 236 | 6 | 205 | 1 446 | 83 % | 6 | — | 270 | 276 | 24 | 1 | — | 25 |
| | Macrofinanciële bijstand (MFB) | 10 | 5 | — | — | 5 | 50 % | 0 | — | — | — | 5 | — | — | 5 |
| | Garantiefonds voor externe acties | 248 | 138 | — | — | 138 | 56 % | — | — | 110 | 110 | — | — | — | — |
| | EU-mechanisme voor civiele bescherming | 13 | 6 | 2 | 1 | 9 | 64 % | 0 | — | 0 | 0 | 4 | 0 | 0 | 5 |
| | EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp (EUAV) | 16 | 16 | 0 | — | 16 | 99 % | — | — | — | — | 0 | 0 | — | 0 |
| | Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) | 701 | — | 275 | 0 | 275 | 39 % | 25 | — | 401 | 426 | — | — | — | — |
| | Europees nabuurschapsinstrument (ENI) | 2 167 | 2 106 | 5 | 34 | 2 145 | 99 % | 5 | — | 17 | 22 | 0 | 1 | — | 1 |
| | Instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI) | 2 781 | 2 641 | 12 | 31 | 2 684 | 97 % | 16 | — | 79 | 95 | 0 | 2 | — | 2 |
| | Partnerschapsinstrument (PI) | 135 | 127 | 0 | 3 | 130 | 96 % | 0 | — | 5 | 5 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR) | 195 | 188 | 2 | 1 | 191 | 98 % | 3 | — | 0 | 4 | 0 | 1 | — | 1 |
| | Stabiliteit en vrede (IcSP) | 342 | 324 | 2 | 8 | 334 | 98 % | 4 | — | 4 | 8 | 0 | 0 | — | 1 |
| | Humanitaire hulp | 1 723 | 1 437 | 5 | 63 | 1 506 | 87 % | 6 | — | 212 | 217 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) | 345 | 292 | 0 | 24 | 316 | 92 % | 0 | — | 28 | 28 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (INSC) | 40 | 38 | 1 | 1 | 40 | 99 % | 1 | — | — | 1 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 20 | 20 | — | 0 | 20 | 100 % | 0 | — | 0 | 0 | — | — | — | 0 |
| | Andere acties en programma’s | 232 | 69 | 0 | 127 | 197 | 85 % | 0 | — | 35 | 35 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 10 | 8 | — | 0 | 8 | 88 % | 0 | — | 1 | 1 | 1 | — | — | 1 |
| | Specifieke acties | 62 | 60 | — | 0 | 61 | 98 % | 0 | — | 0 | 0 | 1 | — | — | 1 |
| | Totaal MFK-rubriek 4 | 10 788 | 8 711 | 310 | 498 | 9 519 | 88 % | 65 | — | 1 161 | 1 226 | 37 | 5 | 0 | 42 |
| 5 | Pensioenen | 1 894 | 1 877 | — | 2 | 1 879 | 99 % | — | — | 0 | 0 | 15 | — | — | 15 |
| | Europese scholen | 199 | 178 | 0 | 10 | 188 | 94 % | — | — | 5 | 5 | 6 | 0 | — | 6 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 4 | 2 | 1 | — | 3 | 57 % | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | — | 1 |
| | Administratieve uitgaven van de Commissie | 4 294 | 3 239 | 322 | 174 | 3 734 | 87 % | 310 | 1 | 202 | 513 | 22 | 24 | 1 | 47 |
| | Administratieve uitgaven van andere instellingen | 4 963 | 3 435 | 446 | 259 | 4 140 | 83 % | 508 | 0 | 182 | 690 | 76 | 58 | — | 133 |
| | Totaal MFK-rubriek 5 | 11 355 | 8 731 | 768 | 445 | 9 944 | 88 % | 818 | 2 | 389 | 1 209 | 120 | 82 | 1 | 203 |
| 6 | Compensaties | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 6 | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 8 | Negatieve reserve | — | — | — | — | — | — | 0 | — | — | — | — | — | — | — |
| | Overgedragen tekort | — | — | — | — | — | — | 0 | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 8 | — | — | — | — | — | — | 0 | — | — | — | — | — | — | — |
| 9 | Reserve voor noodhulp (EAR) | 120 | — | — | — | — | — | 0 | — | — | — | 120 | — | — | 120 |
| | Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) | 44 | 5 | 0 | 22 | 28 | 64 % | 0 | — | 16 | 16 | 0 | 0 | — | 0 |
| | Solidariteitsfonds van de Europese Unie (EUSF) | 177 | 152 | — | — | 152 | 86 % | 0 | — | — | — | 25 | — | — | 25 |
| | Totaal MFK-rubriek 9 | 340 | 157 | 0 | 22 | 180 | 53 % | 0 | — | 16 | 16 | 144 | 0 | — | 144 |
| | Totaal | 166 353 | 142 695 | 1 840 | 12 138 | 156 673 | 94 % | 1 214 | 465 | 7 475 | 9 154 | 398 | 126 | 2 | 526 |

(in miljoen EUR)

Programma

Totaal

beschikbare

kredieten

Gedane betalingen

Naar 2019 overgedragen kredieten

Vervallen kredieten

Van definitief goedgekeurde begroting

Van overdrachten

Van bestemmingsontvangsten

Totaal

%

Automatische overdrachten

Overdrachten bij besluit

Bestemmingsontvangsten

Totaal

Van definitief goedgekeurde begroting

Van overdrachten

Van bestemmingsontvangsten

Totaal

1

2

3

4

5=2+3+4

6=5/1

7

8

9

10=7+8+9 jaar

11

12

13

14=11+12+13

1

Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI)

2 068

1 979

—

59

2 038

99 %

0

—

30

30

0

—

—

0

Europese satellietnavigatie (Egnos/Galileo)

1 171

908

2

54

964

82 %

2

—

205

207

0

0

—

0

Internationale thermonucleaire reactor (ITER)

699

648

1

18

666

95 %

1

—

32

33

0

0

—

0

Europees programma voor aardobservatie (Copernicus)

577

559

2

15

576

100 %

2

—

0

2

0

0

0

0

Europees Solidariteitskorps (ESK)

33

26

—

—

26

78 %

4

3

—

7

—

—

—

—

Nucleaire veiligheid en ontmanteling

196

196

—

—

196

100 %

—

—

—

—

0

—

—

0

Horizon 2020

13 753

10 492

61

766

11 319

82 %

75

—

2 349

2 424

2

7

1

10

Euratom-programma voor onderzoek en opleiding

462

273

18

26

317

69 %

19

—

125

143

0

2

—

2

Concurrentievermogen van ondernemingen en kmo’s (Cosme)

355

252

2

46

300

85 %

3

—

51

54

0

0

—

0

Onderwijs, opleiding en sport (Erasmus+)

2 697

2 242

7

118

2 366

88 %

7

—

323

330

(0)

0

0

0

Programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI)

129

115

1

4

120

93 %

1

—

6

7

1

1

0

2

Douane, Fiscalis en fraudebestrijding

132

118

0

1

120

91 %

0

—

6

6

6

0

—

6

CEF — Energie

267

258

1

6

264

99 %

1

—

0

1

2

0

—

2

CEF — Vervoer

1 151

1 058

2

77

1 137

99 %

1

—

12

13

1

0

—

1

CEF — Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

94

76

0

3

80

85 %

0

—

0

1

13

0

0

13

Energieprojecten voor economisch herstel (EERP)

205

150

—

9

159

77 %

0

—

39

39

7

—

—

7

Gedecentraliseerde agentschappen

332

307

—

15

322

97 %

0

—

10

10

0

—

—

0

Andere acties en programma’s

573

169

1

98

269

47 %

1

—

302

303

2

0

0

2

Proefprojecten en voorbereidende acties

53

48

—

1

49

92 %

0

—

0

0

4

—

—

4

Specifieke bevoegdheden van de Commissie

125

119

—

2

121

97 %

0

—

1

1

3

—

0

3

Regionale convergentie (regio’s met een ontwikkelingsachterstand)

28 858

24 137

—

3 962

28 099

97 %

0

—

760

760

—

—

—

0

Overgangsregio’s

4 374

3 435

—

787

4 223

97 %

0

—

151

151

—

—

—

(0)

Concurrentievermogen (meer ontwikkelde regio’s)

9 280

7 373

—

1 742

9 115

98 %

0

—

165

165

—

—

—

0

Ultraperifere en dunbevolkte regio’s

289

257

—

26

283

98 %

0

—

6

6

—

—

—

0

Cohesiefonds

9 448

8 184

—

1 045

9 229

98 %

0

—

219

219

—

—

—

(0)

Europese territoriale samenwerking

1 222

1 074

—

116

1 190

97 %

0

—

32

32

—

—

—

0

Technische bijstand

215

185

10

1

196

91 %

13

—

1

13

4

3

—

6

Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD)

368

347

0

6

354

96 %

0

—

0

0

14

0

—

14

Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief

1 026

820

—

200

1 020

99 %

0

—

6

6

—

—

—

—

Connecting Europe Facility (CEF)

754

725

—

27

752

100 %

—

—

1

1

1

—

—

1

Proefprojecten en voorbereidende acties

9

9

—

0

9

99 %

0

—

—

—

0

—

—

0

Totaal MFK-rubriek 1

Totaal MFK-rubriek 1

80 917

80 917

66 540

66 540

107

107

9 230

9 230

75 876

75 876

94 %

94 %

130

130

3

3

4 833

4 833

4 966

4 966

59

59

14

14

1

1

74

74

2

Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF)

45 436

42 533

636

1 142

44 310

98 %

186

460

459

1 104

2

20

—

22

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo)

12 929

12 055

2

409

12 467

96 %

2

—

453

455

8

0

—

8

Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV)

776

506

1

267

774

100 %

1

—

1

2

0

0

—

0

Visserijpartnerschapsovereenkomsten en organisaties voor visserijbeheer

97

97

—

—

97

100 %

0

—

—

—

—

—

—

—

Milieu- en klimaatactie (LIFE)

327

311

4

2

317

97 %

4

—

4

8

2

0

—

2

Gedecentraliseerde agentschappen

68

60

—

6

66

97 %

0

—

2

2

—

—

—

(0)

Andere acties en maatregelen

6

6

—

—

6

100 %

0

—

—

—

—

—

—

—

Proefprojecten en voorbereidende acties

8

8

—

—

8

93 %

0

—

0

0

1

—

—

1

Specifieke acties

—

—

—

—

—

—

0

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 2

Totaal MFK-rubriek 2

59 648

59 648

55 576

55 576

643

643

1 827

1 827

58 046

58 046

97 %

97 %

193

193

460

460

918

918

1 570

1 570

13

13

20

20

—

33

33

3

Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF)

746

704

2

32

738

99 %

1

—

5

7

1

0

—

1

Consumenten

31

27

0

1

28

92 %

1

—

0

1

1

0

—

2

Creatief Europa

214

196

2

9

206

96 %

1

—

7

8

0

0

0

0

Noodhulp binnen de Unie (IES)

233

226

0

—

226

97 %

0

—

0

0

7

0

—

7

Fonds voor interne veiligheid

565

424

2

29

454

80 %

1

—

100

102

8

0

—

8

IT-systemen

13

10

—

3

13

98 %

0

—

0

0

—

—

—

—

Justitie

50

46

0

1

47

94 %

1

—

0

1

2

0

0

2

Rechten, gelijkheid en burgerschap

75

72

0

1

73

97 %

0

—

1

1

1

0

0

1

Uniemechanisme voor civiele bescherming

41

31

2

1

34

83 %

0

—

1

1

3

3

—

6

Europa voor de burger

29

28

0

0

29

98 %

0

—

0

0

0

0

—

0

Levensmiddelen en diervoeders

252

244

1

3

247

98 %

1

—

3

4

0

0

—

0

Gezondheid

63

59

1

1

61

98 %

1

—

1

1

0

0

0

0

Gedecentraliseerde agentschappen

886

810

—

36

846

96 %

0

—

39

39

0

—

—

0

Proefprojecten en voorbereidende acties

13

11

—

—

11

89 %

0

—

0

0

1

—

—

1

Specifieke acties

94

92

0

0

93

98 %

1

—

0

1

1

0

—

1

Totaal MFK-rubriek 3

Totaal MFK-rubriek 3

3 305

3 305

2 980

2 980

11

11

117

117

3 108

3 108

94 %

94 %

9

9

—

159

159

167

167

25

25

5

5

0

0

29

29

4

Pretoetredingssteun (IPA II)

1 747

1 236

6

205

1 446

83 %

6

—

270

276

24

1

—

25

Macrofinanciële bijstand (MFB)

10

5

—

—

5

50 %

0

—

—

—

5

—

—

5

Garantiefonds voor externe acties

248

138

—

—

138

56 %

—

—

110

110

—

—

—

—

EU-mechanisme voor civiele bescherming

13

6

2

1

9

64 %

0

—

0

0

4

0

0

5

EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp (EUAV)

16

16

0

—

16

99 %

—

—

—

—

0

0

—

0

Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO)

701

—

275

0

275

39 %

25

—

401

426

—

—

—

—

Europees nabuurschapsinstrument (ENI)

2 167

2 106

5

34

2 145

99 %

5

—

17

22

0

1

—

1

Instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI)

2 781

2 641

12

31

2 684

97 %

16

—

79

95

0

2

—

2

Partnerschapsinstrument (PI)

135

127

0

3

130

96 %

0

—

5

5

0

0

—

0

Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR)

195

188

2

1

191

98 %

3

—

0

4

0

1

—

1

Stabiliteit en vrede (IcSP)

342

324

2

8

334

98 %

4

—

4

8

0

0

—

1

Humanitaire hulp

1 723

1 437

5

63

1 506

87 %

6

—

212

217

0

0

—

0

Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB)

345

292

0

24

316

92 %

0

—

28

28

0

0

—

0

Samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (INSC)

40

38

1

1

40

99 %

1

—

—

1

0

0

—

0

Gedecentraliseerde agentschappen

20

20

—

0

20

100 %

0

—

0

0

—

—

—

0

Andere acties en programma’s

232

69

0

127

197

85 %

0

—

35

35

0

0

—

0

Proefprojecten en voorbereidende acties

10

8

—

0

8

88 %

0

—

1

1

1

—

—

1

Specifieke acties

62

60

—

0

61

98 %

0

—

0

0

1

—

—

1

Totaal MFK-rubriek 4

Totaal MFK-rubriek 4

10 788

10 788

8 711

8 711

310

310

498

498

9 519

9 519

88 %

88 %

65

65

—

1 161

1 161

1 226

1 226

37

37

5

5

0

0

42

42

5

Pensioenen

1 894

1 877

—

2

1 879

99 %

—

—

0

0

15

—

—

15

Europese scholen

199

178

0

10

188

94 %

—

—

5

5

6

0

—

6

Gedecentraliseerde agentschappen

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Proefprojecten en voorbereidende acties

4

2

1

—

3

57 %

0

1

0

1

0

0

—

1

Administratieve uitgaven van de Commissie

4 294

3 239

322

174

3 734

87 %

310

1

202

513

22

24

1

47

Administratieve uitgaven van andere instellingen

4 963

3 435

446

259

4 140

83 %

508

0

182

690

76

58

—

133

Totaal MFK-rubriek 5

Totaal MFK-rubriek 5

11 355

11 355

8 731

8 731

768

768

445

445

9 944

9 944

88 %

88 %

818

818

2

2

389

389

1 209

1 209

120

120

82

82

1

1

203

203

6

Compensaties

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 6

Totaal MFK-rubriek 6

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

—

8

Negatieve reserve

—

—

—

—

—

—

0

—

—

—

—

—

—

—

Overgedragen tekort

—

—

—

—

—

—

0

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 8

Totaal MFK-rubriek 8

—

—

—

—

—

—

0

0

—

—

—

—

—

—

—

9

Reserve voor noodhulp (EAR)

120

—

—

—

—

—

0

—

—

—

120

—

—

120

Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)

44

5

0

22

28

64 %

0

—

16

16

0

0

—

0

Solidariteitsfonds van de Europese Unie (EUSF)

177

152

—

—

152

86 %

0

—

—

—

25

—

—

25

Totaal MFK-rubriek 9

Totaal MFK-rubriek 9

340

340

157

157

0

0

22

22

180

180

53 %

53 %

0

0

—

16

16

16

16

144

144

0

0

—

144

144

Totaal

Totaal

166 353

166 353

142 695

142 695

1 840

1 840

12 138

12 138

156 673

156 673

94 %

94 %

1 214

1 214

465

465

7 475

7 475

9 154

9 154

398

398

126

126

2

2

526

526

4.9.   MFK IN DETAIL: ONTWIKKELING VAN DE NOG BETAALBAAR TE STELLEN VASTLEGGINGEN (RAL)

MFK IN DETAIL: ONTWIKKELING VAN DE NOG BETAALBAAR TE STELLEN VASTLEGGINGEN (RAL)

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Programma | RAL eind vorig jaar | Vastleggingen van het jaar | Totale RAL per jaareinde |
| Van vorig jaar overgedragen vastleggingen | Vrijmakingen/
  Herwaarderingen/
  Annuleringen | Betalingen | RAL per jaareinde | Vastleggingen tijdens het jaar | Betalingen | Annulering van niet-overdraagbare vastleggingen | RAL per jaareinde |
| 1 | 2 | 3 | 4=1+2+3 | 5 | 6 | 7 | 8=5+6+7 | 9=4+8 |
| 1 | Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) | 2 654 | 0) | (1 963 ) | 691 | 2 097 | (75) | — | 2 022 | 2 714 |
| | Europese satellietnavigatie (Egnos/Galileo) | 1 300 | (4) | (573) | 724 | 892 | (391) | — | 501 | 1 224 |
| | Internationale thermonucleaire reactor (ITER) | 1 727 | (0) | (594) | 1 133 | 394 | (72) | (0) | 321 | 1 454 |
| | Europees programma voor aardobservatie (Copernicus) | 174 | (0) | (157) | 16 | 645 | (418) | — | 227 | 243 |
| | Europees Solidariteitskorps (ESK) | — | — | — | — | 43 | (26) | — | 17 | 17 |
| | Nucleaire veiligheid en ontmanteling | 651 | — | (194) | 457 | 141 | (2) | — | 139 | 596 |
| | Horizon 2020 | 19 921 | (312) | (7 515 ) | 12 094 | 12 254 | (3 804 ) | (3) | 8 447 | 20 541 |
| | Euratom-programma voor onderzoek en opleiding | 198 | (4) | (70) | 124 | 397 | (247) | 0) | 150 | 275 |
| | Concurrentievermogen van ondernemingen en kmo’s (Cosme) | 908 | (55) | (259) | 593 | 391 | (41) | — | 350 | 943 |
| | Onderwijs, opleiding en sport (Erasmus+) | 704 | (55) | (291) | 359 | 2 573 | (2 076 ) | — | 497 | 855 |
| | Programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI) | 222 | (15) | (102) | 105 | 134 | (18) | — | 116 | 222 |
| | Douane, Fiscalis en fraudebestrijding | 159 | (4) | (90) | 65 | 139 | (30) | — | 109 | 175 |
| | CEF — Energie | 1 678 | (22) | (248) | 1 407 | 680 | (16) | — | 664 | 2 072 |
| | CEF — Vervoer | 3 673 | (281) | (1 085 ) | 2 307 | 1 986 | (53) | — | 1 934 | 4 241 |
| | CEF — Informatie- en communicatietechnologie (ICT) | 360 | (10) | (75) | 275 | 178 | (5) | — | 173 | 448 |
| | Energieprojecten voor economisch herstel (EERP) | 545 | (132) | (159) | 254 | — | — | — | — | 254 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 49 | (2) | (31) | 17 | 326 | (291) | — | 35 | 52 |
| | Andere acties en programma’s | 412 | (21) | (177) | 215 | 281 | (92) | — | 189 | 404 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 66 | (2) | (24) | 39 | 92 | (24) | — | 68 | 107 |
| | Specifieke bevoegdheden van de Commissie | 174 | (12) | (84) | 78 | 128 | (37) | — | 91 | 169 |
| | Regionale convergentie (regio’s met een ontwikkelingsachterstand) | 82 421 | 278) | (27 946 ) | 54 197 | 31 150 | (153) | — | 30 997 | 85 194 |
| | Overgangsregio’s | 16 151 | (6) | (4 196 ) | 11 949 | 6 579 | (27) | — | 6 553 | 18 502 |
| | Concurrentievermogen (meer ontwikkelde regio’s) | 25 870 | (43) | (8 944 ) | 16 883 | 9 811 | (171) | — | 9 640 | 26 523 |
| | Ultraperifere en dunbevolkte regio’s | 613 | — | (271) | 343 | 258 | (12) | — | 246 | 588 |
| | Cohesiefonds | 24 398 | 11) | (9 214 ) | 15 173 | 10 693 | (14) | — | 10 678 | 25 851 |
| | Europese territoriale samenwerking | 3 514 | (15) | (1 184 ) | 2 314 | 2 193 | (6) | — | 2 188 | 4 502 |
| | Technische bijstand | 218 | (18) | (73) | 126 | 247 | (123) | (0) | 124 | 251 |
| | Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD) | 1 101 | (0) | (351) | 750 | 557 | (3) | — | 554 | 1 304 |
| | Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief | 2 248 | (7) | (1 016 ) | 1 224 | 434 | (3) | — | 431 | 1 655 |
| | Connecting Europe Facility (CEF) | 4 704 | (13) | (745) | 3 946 | 1 655 | (7) | — | 1 648 | 5 595 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 22 | (1) | (6) | 14 | 8 | (2) | — | 6 | 20 |
| | Totaal MFK-rubriek 1 | 196 837 | (1 323 ) | (67 640 ) | 127 874 | 87 357 | (8 237 ) | (4) | 79 117 | 206 991 |
| 2 | Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) | 309 | (14) | (228) | 67 | 44 364 | (44 082 ) | — | 282 | 349 |
| | Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) | 32 742 | (108) | (12 174 ) | 20 460 | 14 427 | (292) | — | 14 134 | 34 594 |
| | Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV) | 3 218 | (233) | (754) | 2 231 | 1 070 | (21) | (0) | 1 049 | 3 280 |
| | Visserijpartnerschapsovereenkomsten en organisaties voor visserijbeheer | 21 | (3) | (10) | 8 | 94 | (87) | — | 7 | 15 |
| | Milieu- en klimaatactie (LIFE) | 1 564 | (2) | (283) | 1 279 | 522 | (34) | — | 488 | 1 768 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 3 | (0) | (3) | — | 66 | (63) | — | 3 | 3 |
| | Andere acties en maatregelen | 6 | — | (6) | — | — | — | — | — | — |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 20 | (0) | (7) | 12 | 16 | (0) | — | 15 | 28 |
| | Specifieke acties | 0 | — | — | 0 | — | — | — | — | 0 |
| | Totaal MFK-rubriek 2 | 37 883 | 360) | (13 466 ) | 24 058 | 60 560 | (44 580 ) | (0) | 15 980 | 40 037 |
| 3 | Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF) | 2 447 | (34) | (721) | 1 692 | 986 | (17) | — | 969 | 2 662 |
| | Consumenten | 41 | (1) | (20) | 21 | 29 | (9) | — | 20 | 40 |
| | Creatief Europa | 193 | (7) | (91) | 94 | 239 | (115) | — | 124 | 219 |
| | Noodhulp binnen de Unie (IES) | 90 | (1) | (67) | 22 | 199 | (160) | — | 40 | 62 |
| | Fonds voor interne veiligheid | 1 420 | 19) | (433) | 969 | 799 | (22) | — | 777 | 1 746 |
| | IT-systemen | 47 | (1) | (13) | 34 | 12 | (0) | — | 12 | 46 |
| | Justitie | 90 | (1) | (34) | 55 | 48 | (13) | — | 35 | 90 |
| | Rechten, gelijkheid en burgerschap | 115 | (1) | (63) | 51 | 64 | (10) | — | 54 | 105 |
| | Uniemechanisme voor civiele bescherming | 44 | (2) | (21) | 21 | 35 | (13) | — | 21 | 43 |
| | Europa voor de burger | 22 | (0) | (13) | 9 | 28 | (16) | — | 12 | 21 |
| | Levensmiddelen en diervoeders | 316 | (31) | (187) | 98 | 281 | (60) | — | 221 | 319 |
| | Gezondheid | 133 | (6) | 46) | 81 | 68 | (16) | — | 52 | 133 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | 132 | (1) | (5) | 126 | 956 | (841) | — | 115 | 242 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 24 | (1) | (9) | 14 | 11 | (2) | — | 9 | 24 |
| | Specifieke acties | 77 | (1) | (59) | 17 | 99 | (34) | — | 65 | 82 |
| | Totaal MFK-rubriek 3 | 5 194 | (107) | (1 781 ) | 3 306 | 3 855 | (1 327 ) | — | 2 528 | 5 834 |
| 4 | Pretoetredingssteun (IPA II) | 6 899 | (124) | (1 225 ) | 5 549 | 2 097 | (221) | (0) | 1 875 | 7 425 |
| | Macrofinanciële bijstand | 40 | (0) | (0) | 40 | 10 | (5) | — | 5 | 45 |
| | Garantiefonds voor externe acties | — | — | — | — | 138 | (138) | — | — | — |
| | Uniemechanisme voor civiele bescherming | 18 | (1) | (6) | 12 | 7 | (3) | — | 4 | 15 |
| | EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp (EUAV) | 18 | (0) | (2) | 16 | 20 | (14) | — | 6 | 22 |
| | Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) | 275 | — | (275) | — | 325 | (0) | — | 325 | 325 |
| | Europees nabuurschapsinstrument (ENI) | 7 662 | (185) | (1 724 ) | 5 753 | 2 501 | (421) | (0) | 2 080 | 7 833 |
| | Instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI) | 8 643 | (218) | (2 418 ) | 6 006 | 3 015 | (265) | — | 2 749 | 8 755 |
| | Partnerschapsinstrument (PI) | 376 | (6) | (113) | 257 | 146 | (17) | (0) | 129 | 386 |
| | Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR) | 370 | (10) | (139) | 222 | 189 | (52) | (0) | 137 | 358 |
| | Stabiliteit en vrede (IcSP) | 623 | (34) | (220) | 369 | 373 | (114) | (0) | 258 | 627 |
| | Humanitaire hulp | 899 | (33) | (429) | 437 | 1 533 | (1 077 ) | (0) | 456 | 893 |
| | Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) | 243 | (32) | (80) | 132 | 371 | (236) | — | 134 | 266 |
| | Samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (INSC) | 122 | (8) | (39) | 75 | 33 | (1) | — | 32 | 107 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | — | — | — | — | 20 | (20) | — | — | — |
| | Andere acties en programma’s | 154 | (13) | (29) | 113 | 208 | (168) | — | 39 | 152 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 22 | (1) | (7) | 13 | 3 | (1) | — | 2 | 16 |
| | Specifieke acties | 113 | (2) | (42) | 70 | 76 | (19) | — | 57 | 126 |
| | Totaal MFK-rubriek 4 | 26 478 | (667) | (6 746 ) | 19 064 | 11 062 | (2 773 ) | (1) | 8 288 | 27 352 |
| 5 | Pensioenen | — | — | — | — | 1 879 | (1 879 ) | — | — | — |
| | Europese scholen | 0 | (0) | (0) | — | 190 | (188) | — | 2 | 2 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 6 | — | (2) | 3 | 4 | (0) | — | 3 | 6 |
| | Administratieve uitgaven van de Commissie | 354 | (26) | (328) | 0 | 3 772 | (3 407 ) | (0) | 365 | 366 |
| | Administratieve uitgaven van andere instellingen | 507 | (61) | (444) | 2 | 4 280 | (3 695 ) | 0 | 584 | 587 |
| | Totaal MFK-rubriek 5 | 867 | (87) | (775) | 6 | 10 124 | (9 169 ) | (0) | 955 | 961 |
| 6 | Compensaties | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 6 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 8 | Negatieve reserve | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Overgedragen tekort | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 8 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 9 | Reserve voor noodhulp (EAR) | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) | 0 | (0) | (0) | — | 28 | (28) | — | 0 | 0 |
| | Solidariteitsfonds van de Europese Unie (EUSF) | — | — | — | — | 152 | (152) | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 9 | 0 | (0) | (0) | — | 180 | (180) | — | 0 | 0 |
| | Totaal | 267 258 | (2 544 ) | (90 407 ) | 174 307 | 173 139 | (66 265 ) | (5) | 106 868 | 281 175 |

(in miljoen EUR)

Programma

RAL eind vorig jaar

Vastleggingen van het jaar

Totale RAL per jaareinde

Van vorig jaar overgedragen vastleggingen

Vrijmakingen/

Herwaarderingen/

Annuleringen

Betalingen

RAL per jaareinde

Vastleggingen tijdens het jaar

Betalingen

Annulering van niet-overdraagbare vastleggingen

RAL per jaareinde

1

2

3

4=1+2+3

5

6

7

8=5+6+7

9=4+8

1

Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI)

2 654

0)

(1 963 )

691

2 097

(75)

—

2 022

2 714

Europese satellietnavigatie (Egnos/Galileo)

1 300

(4)

(573)

724

892

(391)

—

501

1 224

Internationale thermonucleaire reactor (ITER)

1 727

(0)

(594)

1 133

394

(72)

(0)

321

1 454

Europees programma voor aardobservatie (Copernicus)

174

(0)

(157)

16

645

(418)

—

227

243

Europees Solidariteitskorps (ESK)

—

—

—

—

43

(26)

—

17

17

Nucleaire veiligheid en ontmanteling

651

—

(194)

457

141

(2)

—

139

596

Horizon 2020

19 921

(312)

(7 515 )

12 094

12 254

(3 804 )

(3)

8 447

20 541

Euratom-programma voor onderzoek en opleiding

198

(4)

(70)

124

397

(247)

0)

150

275

Concurrentievermogen van ondernemingen en kmo’s (Cosme)

908

(55)

(259)

593

391

(41)

—

350

943

Onderwijs, opleiding en sport (Erasmus+)

704

(55)

(291)

359

2 573

(2 076 )

—

497

855

Programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI)

222

(15)

(102)

105

134

(18)

—

116

222

Douane, Fiscalis en fraudebestrijding

159

(4)

(90)

65

139

(30)

—

109

175

CEF — Energie

1 678

(22)

(248)

1 407

680

(16)

—

664

2 072

CEF — Vervoer

3 673

(281)

(1 085 )

2 307

1 986

(53)

—

1 934

4 241

CEF — Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

360

(10)

(75)

275

178

(5)

—

173

448

Energieprojecten voor economisch herstel (EERP)

545

(132)

(159)

254

—

—

—

—

254

Gedecentraliseerde agentschappen

49

(2)

(31)

17

326

(291)

—

35

52

Andere acties en programma’s

412

(21)

(177)

215

281

(92)

—

189

404

Proefprojecten en voorbereidende acties

66

(2)

(24)

39

92

(24)

—

68

107

Specifieke bevoegdheden van de Commissie

174

(12)

(84)

78

128

(37)

—

91

169

Regionale convergentie (regio’s met een ontwikkelingsachterstand)

82 421

278)

(27 946 )

54 197

31 150

(153)

—

30 997

85 194

Overgangsregio’s

16 151

(6)

(4 196 )

11 949

6 579

(27)

—

6 553

18 502

Concurrentievermogen (meer ontwikkelde regio’s)

25 870

(43)

(8 944 )

16 883

9 811

(171)

—

9 640

26 523

Ultraperifere en dunbevolkte regio’s

613

—

(271)

343

258

(12)

—

246

588

Cohesiefonds

24 398

11)

(9 214 )

15 173

10 693

(14)

—

10 678

25 851

Europese territoriale samenwerking

3 514

(15)

(1 184 )

2 314

2 193

(6)

—

2 188

4 502

Technische bijstand

218

(18)

(73)

126

247

(123)

(0)

124

251

Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD)

1 101

(0)

(351)

750

557

(3)

—

554

1 304

Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief

2 248

(7)

(1 016 )

1 224

434

(3)

—

431

1 655

Connecting Europe Facility (CEF)

4 704

(13)

(745)

3 946

1 655

(7)

—

1 648

5 595

Proefprojecten en voorbereidende acties

22

(1)

(6)

14

8

(2)

—

6

20

Totaal MFK-rubriek 1

Totaal MFK-rubriek 1

196 837

196 837

(1 323 )

(1 323 )

(67 640 )

(67 640 )

127 874

127 874

87 357

87 357

(8 237 )

(8 237 )

(4)

(4)

79 117

79 117

206 991

206 991

2

Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF)

309

(14)

(228)

67

44 364

(44 082 )

—

282

349

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo)

32 742

(108)

(12 174 )

20 460

14 427

(292)

—

14 134

34 594

Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV)

3 218

(233)

(754)

2 231

1 070

(21)

(0)

1 049

3 280

Visserijpartnerschapsovereenkomsten en organisaties voor visserijbeheer

21

(3)

(10)

8

94

(87)

—

7

15

Milieu- en klimaatactie (LIFE)

1 564

(2)

(283)

1 279

522

(34)

—

488

1 768

Gedecentraliseerde agentschappen

3

(0)

(3)

—

66

(63)

—

3

3

Andere acties en maatregelen

6

—

(6)

—

—

—

—

—

—

Proefprojecten en voorbereidende acties

20

(0)

(7)

12

16

(0)

—

15

28

Specifieke acties

0

—

—

0

—

—

—

—

0

Totaal MFK-rubriek 2

Totaal MFK-rubriek 2

37 883

37 883

360)

360)

(13 466 )

(13 466 )

24 058

24 058

60 560

60 560

(44 580 )

(44 580 )

(0)

(0)

15 980

15 980

40 037

40 037

3

Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF)

2 447

(34)

(721)

1 692

986

(17)

—

969

2 662

Consumenten

41

(1)

(20)

21

29

(9)

—

20

40

Creatief Europa

193

(7)

(91)

94

239

(115)

—

124

219

Noodhulp binnen de Unie (IES)

90

(1)

(67)

22

199

(160)

—

40

62

Fonds voor interne veiligheid

1 420

19)

(433)

969

799

(22)

—

777

1 746

IT-systemen

47

(1)

(13)

34

12

(0)

—

12

46

Justitie

90

(1)

(34)

55

48

(13)

—

35

90

Rechten, gelijkheid en burgerschap

115

(1)

(63)

51

64

(10)

—

54

105

Uniemechanisme voor civiele bescherming

44

(2)

(21)

21

35

(13)

—

21

43

Europa voor de burger

22

(0)

(13)

9

28

(16)

—

12

21

Levensmiddelen en diervoeders

316

(31)

(187)

98

281

(60)

—

221

319

Gezondheid

133

(6)

46)

81

68

(16)

—

52

133

Gedecentraliseerde agentschappen

132

(1)

(5)

126

956

(841)

—

115

242

Proefprojecten en voorbereidende acties

24

(1)

(9)

14

11

(2)

—

9

24

Specifieke acties

77

(1)

(59)

17

99

(34)

—

65

82

Totaal MFK-rubriek 3

Totaal MFK-rubriek 3

5 194

5 194

(107)

(107)

(1 781 )

(1 781 )

3 306

3 306

3 855

3 855

(1 327 )

(1 327 )

—

2 528

2 528

5 834

5 834

4

Pretoetredingssteun (IPA II)

6 899

(124)

(1 225 )

5 549

2 097

(221)

(0)

1 875

7 425

Macrofinanciële bijstand

40

(0)

(0)

40

10

(5)

—

5

45

Garantiefonds voor externe acties

—

—

—

—

138

(138)

—

—

—

Uniemechanisme voor civiele bescherming

18

(1)

(6)

12

7

(3)

—

4

15

EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp (EUAV)

18

(0)

(2)

16

20

(14)

—

6

22

Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO)

275

—

(275)

—

325

(0)

—

325

325

Europees nabuurschapsinstrument (ENI)

7 662

(185)

(1 724 )

5 753

2 501

(421)

(0)

2 080

7 833

Instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI)

8 643

(218)

(2 418 )

6 006

3 015

(265)

—

2 749

8 755

Partnerschapsinstrument (PI)

376

(6)

(113)

257

146

(17)

(0)

129

386

Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR)

370

(10)

(139)

222

189

(52)

(0)

137

358

Stabiliteit en vrede (IcSP)

623

(34)

(220)

369

373

(114)

(0)

258

627

Humanitaire hulp

899

(33)

(429)

437

1 533

(1 077 )

(0)

456

893

Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB)

243

(32)

(80)

132

371

(236)

—

134

266

Samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (INSC)

122

(8)

(39)

75

33

(1)

—

32

107

Gedecentraliseerde agentschappen

—

—

—

—

20

(20)

—

—

—

Andere acties en programma’s

154

(13)

(29)

113

208

(168)

—

39

152

Proefprojecten en voorbereidende acties

22

(1)

(7)

13

3

(1)

—

2

16

Specifieke acties

113

(2)

(42)

70

76

(19)

—

57

126

Totaal MFK-rubriek 4

Totaal MFK-rubriek 4

26 478

26 478

(667)

(667)

(6 746 )

(6 746 )

19 064

19 064

11 062

11 062

(2 773 )

(2 773 )

(1)

(1)

8 288

8 288

27 352

27 352

5

Pensioenen

—

—

—

—

1 879

(1 879 )

—

—

—

Europese scholen

0

(0)

(0)

—

190

(188)

—

2

2

Gedecentraliseerde agentschappen

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Proefprojecten en voorbereidende acties

6

—

(2)

3

4

(0)

—

3

6

Administratieve uitgaven van de Commissie

354

(26)

(328)

0

3 772

(3 407 )

(0)

365

366

Administratieve uitgaven van andere instellingen

507

(61)

(444)

2

4 280

(3 695 )

0

584

587

Totaal MFK-rubriek 5

Totaal MFK-rubriek 5

867

867

(87)

(87)

(775)

(775)

6

6

10 124

10 124

(9 169 )

(9 169 )

(0)

(0)

955

955

961

961

6

Compensaties

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 6

Totaal MFK-rubriek 6

—

—

—

—

—

—

—

—

—

8

Negatieve reserve

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Overgedragen tekort

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 8

Totaal MFK-rubriek 8

—

—

—

—

—

—

—

—

—

9

Reserve voor noodhulp (EAR)

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)

0

(0)

(0)

—

28

(28)

—

0

0

Solidariteitsfonds van de Europese Unie (EUSF)

—

—

—

—

152

(152)

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 9

Totaal MFK-rubriek 9

0

0

(0)

(0)

(0)

(0)

—

180

180

(180)

(180)

—

0

0

0

0

Totaal

Totaal

267 258

267 258

(2 544 )

(2 544 )

(90 407 )

(90 407 )

174 307

174 307

173 139

173 139

(66 265 )

(66 265 )

(5)

(5)

106 868

106 868

281 175

281 175

4.10.   MFK IN DETAIL: RAL NAAR JAAR VAN OORSPRONG

MFK IN DETAIL: RAL NAAR JAAR VAN OORSPRONG

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| | Programma | < 2012 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | Totaal |
| 1 | Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) | — | — | — | — | 0 | 4 | 687 | 2 022 | 2 714 |
| | Europese satellietnavigatie (Egnos/Galileo) | 0 | 0 | — | — | 47 | 112 | 564 | 501 | 1 224 |
| | Internationale thermonucleaire reactor (ITER) | — | — | 546 | — | 15 | 306 | 267 | 321 | 1 454 |
| | Europees programma voor aardobservatie (Copernicus) | — | — | — | 0 | 0 | 3 | 12 | 227 | 243 |
| | Europees Solidariteitskorps (ESK) | — | — | — | — | — | — | — | 17 | 17 |
| | Nucleaire veiligheid en ontmanteling | — | — | 97 | 72 | 77 | 103 | 108 | 139 | 596 |
| | Horizon 2020 | 246 | 273 | 784 | 1 440 | 2 120 | 2 908 | 4 320 | 8 450 | 20 541 |
| | Euratom-programma voor onderzoek en opleiding | 8 | 1 | 2 | 7 | 24 | 35 | 48 | 150 | 275 |
| | Concurrentievermogen van ondernemingen en kmo’s (Cosme) | 2 | 4 | 181 | 6 | 46 | 113 | 242 | 350 | 943 |
| | Onderwijs, opleiding en sport (Erasmus+) | 0 | 0 | 1 | 23 | 43 | 93 | 199 | 497 | 855 |
| | Programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI) | 2 | 4 | 6 | 7 | 13 | 14 | 60 | 116 | 222 |
| | Douane, Fiscalis en fraudebestrijding | — | 0 | — | 1 | 4 | 15 | 44 | 109 | 175 |
| | CEF — Energie | 5 | 2 | 2 | 245 | 235 | 387 | 532 | 664 | 2 072 |
| | CEF — Vervoer | 13 | — | 6 | 226 | 192 | 705 | 1 166 | 1 934 | 4 241 |
| | CEF — Information & Communications Technology (ICT) | — | 0 | — | 21 | 34 | 135 | 85 | 173 | 448 |
| | Energieprojecten voor economisch herstel (EERP) | 254 | — | — | — | — | — | — | — | 254 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | — | — | — | — | 0 | 1 | 15 | 35 | 52 |
| | Andere acties en programma’s | 22 | 4 | 14 | 14 | 23 | 35 | 103 | 189 | 404 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 2 | 1 | 2 | 0 | 3 | 8 | 23 | 68 | 107 |
| | Specifieke bevoegdheden van de Commissie | 0 | 0 | 4 | 5 | 5 | 17 | 46 | 91 | 169 |
| | Regionale convergentie (regio’s met een ontwikkelingsachterstand) | 510 | 445 | 3 057 | 651 | 5 465 | 16 652 | 27 416 | 30 997 | 85 194 |
| | Overgangsregio’s | 38 | — | — | 149 | 1 594 | 4 066 | 6 102 | 6 553 | 18 502 |
| | Concurrentievermogen (meer ontwikkelde regio’s) | 53 | — | 626 | 327 | 1 766 | 5 071 | 9 040 | 9 640 | 26 523 |
| | Ultraperifere en dunbevolkte regio’s | — | — | — | 9 | 38 | 74 | 222 | 246 | 588 |
| | Cohesiefonds | 159 | — | 487 | 321 | 1 046 | 3 598 | 9 561 | 10 678 | 25 851 |
| | Europese territoriale samenwerking | 40 | 9 | 52 | — | 5 | 417 | 1 780 | 2 199 | 4 502 |
| | Technische bijstand | 1 | 1 | 0 | 2 | 27 | 37 | 60 | 124 | 251 |
| | Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD) | — | — | — | 0 | 36 | 300 | 415 | 554 | 1 304 |
| | Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief | — | — | — | 0 | 397 | 413 | 413 | 431 | 1 655 |
| | Connecting Europe Facility (CEF) | — | — | — | 279 | 550 | 1 608 | 1 510 | 1 648 | 5 595 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 0 | — | — | 1 | 1 | 4 | 9 | 6 | 20 |
| | Totaal MFK-rubriek 1 | 1 355 | 744 | 5 867 | 3 807 | 13 803 | 37 234 | 65 049 | 79 131 | 206 991 |
| 2 | Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) | — | — | — | 0 | 3 | 9 | 55 | 282 | 349 |
| | Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) | 34 | — | 293 | 198 | 1 567 | 7 296 | 11 072 | 14 134 | 34 594 |
| | Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV) | 9 | 3 | 96 | 4 | 358 | 760 | 1 000 | 1 049 | 3 280 |
| | Visserijpartnerschapsovereenkomsten en organisaties voor visserijbeheer | — | — | — | — | — | 3 | 5 | 7 | 15 |
| | Milieu- en klimaatactie (LIFE) | 142 | 53 | 72 | 107 | 209 | 229 | 273 | 682 | 1 768 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | — | — | — | — | — | — | 0 | 3 | 3 |
| | Andere acties en maatregelen | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 0 | 0 | 0 | 2 | 1 | 4 | 5 | 15 | 28 |
| | Specifieke acties | — | — | — | 0 | 0 | — | — | — | 0 |
| | Totaal MFK-rubriek 2 | 186 | 56 | 461 | 311 | 2 138 | 8 301 | 12 411 | 16 173 | 40 037 |
| 3 | Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF) | 20 | 17 | 29 | 4 | 37 | 491 | 1 094 | 969 | 2 662 |
| | Consumenten | — | 0 | 0 | 1 | 2 | 4 | 14 | 20 | 40 |
| | Creatief Europa | — | — | 1 | 4 | 6 | 22 | 61 | 124 | 219 |
| | Noodhulp binnen de Unie (IES) | — | — | — | — | — | 13 | 9 | 40 | 62 |
| | Fonds voor interne veiligheid | 19 | 42 | 13 | 12 | 26 | 266 | 589 | 777 | 1 746 |
| | IT-systemen | 1 | 0 | 0 | 1 | 2 | 3 | 25 | 12 | 46 |
| | Justitie | 1 | 1 | 4 | 4 | 8 | 16 | 21 | 35 | 90 |
| | Rechten, gelijkheid en burgerschap | 3 | 4 | 2 | 4 | 7 | 12 | 19 | 54 | 105 |
| | Uniemechanisme voor civiele bescherming | — | 0 | — | 1 | 2 | 6 | 12 | 21 | 43 |
| | Europa voor de burger | 0 | — | 0 | 0 | 0 | 1 | 7 | 12 | 21 |
| | Levensmiddelen en diervoeders | 1 | 0 | 2 | 6 | 9 | 27 | 52 | 221 | 319 |
| | Gezondheid | 4 | 1 | 2 | 5 | 14 | 22 | 33 | 52 | 133 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | — | — | — | — | 0 | 12 | 114 | 115 | 242 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 0 | 1 | 1 | 2 | 3 | 3 | 4 | 9 | 24 |
| | Specifieke acties | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 15 | 65 | 82 |
| | Totaal MFK-rubriek 3 | 50 | 67 | 56 | 45 | 118 | 901 | 2 069 | 2 528 | 5 834 |
| 4 | Pretoetredingssteun (IPA II) | 349 | 94 | 522 | 437 | 971 | 1 475 | 1 702 | 1 875 | 7 425 |
| | Macrofinanciële bijstand (MFB) | — | — | — | — | — | — | 40 | 5 | 45 |
| | Garantiefonds voor externe acties | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Uniemechanisme voor civiele bescherming | — | — | — | 2 | 2 | 2 | 6 | 4 | 15 |
| | EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp (EUAV) | — | — | — | 7 | 3 | 2 | 4 | 6 | 22 |
| | Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) | — | — | — | — | — | — | — | 325 | 325 |
| | Europees nabuurschapsinstrument (ENI) | 426 | 341 | 485 | 594 | 783 | 1 367 | 1 716 | 2 120 | 7 833 |
| | Instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI) | 250 | 178 | 453 | 564 | 938 | 1 424 | 2 198 | 2 751 | 8 755 |
| | Partnerschapsinstrument (PI) | 0 | 8 | 13 | 37 | 42 | 70 | 82 | 133 | 386 |
| | Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR) | 5 | 2 | 9 | 20 | 35 | 61 | 90 | 137 | 358 |
| | Stabiliteit en vrede (IcSP) | 7 | 9 | 20 | 36 | 67 | 88 | 141 | 258 | 627 |
| | Humanitaire hulp | 9 | 13 | 14 | 8 | 11 | 117 | 267 | 456 | 893 |
| | Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) | 4 | 14 | 2 | 24 | 23 | 21 | 43 | 134 | 266 |
| | Samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (INSC) | 7 | 4 | 7 | 10 | 12 | 18 | 18 | 32 | 107 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Andere acties en programma’s | 5 | 4 | 2 | 13 | 23 | 31 | 36 | 39 | 152 |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | 3 | 1 | 0 | 1 | 3 | 0 | 5 | 2 | 16 |
| | Specifieke acties | 1 | 2 | 1 | 2 | 7 | 20 | 37 | 57 | 126 |
| | Totaal MFK-rubriek 4 | 1 065 | 671 | 1 526 | 1 753 | 2 920 | 4 697 | 6 385 | 8 335 | 27 352 |
| 5 | Pensioenen | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Europese scholen | — | — | — | — | — | — | 0 | 2 | 2 |
| | Gedecentraliseerde agentschappen | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Proefprojecten en voorbereidende acties | — | — | — | — | — | 0 | 3 | 3 | 6 |
| | Administratieve uitgaven van de Commissie | — | — | 0 | 0 | — | 0 | 0 | 365 | 366 |
| | Administratieve uitgaven van andere instellingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 587 | 587 |
| | Totaal MFK-rubriek 5 | — | — | 0 | 0 | — | 0 | 3 | 957 | 961 |
| 6 | Compensaties | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 6 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 8 | Negatieve reserve | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Overgedragen tekort | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 8 | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| 9 | Reserve voor noodhulp (EAR) | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) | — | — | — | — | — | — | 0 | 0 | 0 |
| | Solidariteitsfonds van de Europese Unie (EUSF) | — | — | — | — | — | — | — | — | — |
| | Totaal MFK-rubriek 9 | — | — | — | — | — | — | 0 | 0 | 0 |
| | Totaal | 2 656 | 1 538 | 7 910 | 5 916 | 18 979 | 51 133 | 85 917 | 107 126 | 281 175 |

(in miljoen EUR)

Programma

< 2012

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Totaal

1

Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI)

—

—

—

—

0

4

687

2 022

2 714

Europese satellietnavigatie (Egnos/Galileo)

0

0

—

—

47

112

564

501

1 224

Internationale thermonucleaire reactor (ITER)

—

—

546

—

15

306

267

321

1 454

Europees programma voor aardobservatie (Copernicus)

—

—

—

0

0

3

12

227

243

Europees Solidariteitskorps (ESK)

—

—

—

—

—

—

—

17

17

Nucleaire veiligheid en ontmanteling

—

—

97

72

77

103

108

139

596

Horizon 2020

246

273

784

1 440

2 120

2 908

4 320

8 450

20 541

Euratom-programma voor onderzoek en opleiding

8

1

2

7

24

35

48

150

275

Concurrentievermogen van ondernemingen en kmo’s (Cosme)

2

4

181

6

46

113

242

350

943

Onderwijs, opleiding en sport (Erasmus+)

0

0

1

23

43

93

199

497

855

Programma voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI)

2

4

6

7

13

14

60

116

222

Douane, Fiscalis en fraudebestrijding

—

0

—

1

4

15

44

109

175

CEF — Energie

5

2

2

245

235

387

532

664

2 072

CEF — Vervoer

13

—

6

226

192

705

1 166

1 934

4 241

CEF — Information & Communications Technology (ICT)

—

0

—

21

34

135

85

173

448

Energieprojecten voor economisch herstel (EERP)

254

—

—

—

—

—

—

—

254

Gedecentraliseerde agentschappen

—

—

—

—

0

1

15

35

52

Andere acties en programma’s

22

4

14

14

23

35

103

189

404

Proefprojecten en voorbereidende acties

2

1

2

0

3

8

23

68

107

Specifieke bevoegdheden van de Commissie

0

0

4

5

5

17

46

91

169

Regionale convergentie (regio’s met een ontwikkelingsachterstand)

510

445

3 057

651

5 465

16 652

27 416

30 997

85 194

Overgangsregio’s

38

—

—

149

1 594

4 066

6 102

6 553

18 502

Concurrentievermogen (meer ontwikkelde regio’s)

53

—

626

327

1 766

5 071

9 040

9 640

26 523

Ultraperifere en dunbevolkte regio’s

—

—

—

9

38

74

222

246

588

Cohesiefonds

159

—

487

321

1 046

3 598

9 561

10 678

25 851

Europese territoriale samenwerking

40

9

52

—

5

417

1 780

2 199

4 502

Technische bijstand

1

1

0

2

27

37

60

124

251

Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD)

—

—

—

0

36

300

415

554

1 304

Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief

—

—

—

0

397

413

413

431

1 655

Connecting Europe Facility (CEF)

—

—

—

279

550

1 608

1 510

1 648

5 595

Proefprojecten en voorbereidende acties

0

—

—

1

1

4

9

6

20

Totaal MFK-rubriek 1

Totaal MFK-rubriek 1

1 355

1 355

744

744

5 867

5 867

3 807

3 807

13 803

13 803

37 234

37 234

65 049

65 049

79 131

79 131

206 991

206 991

2

Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF)

—

—

—

0

3

9

55

282

349

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo)

34

—

293

198

1 567

7 296

11 072

14 134

34 594

Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV)

9

3

96

4

358

760

1 000

1 049

3 280

Visserijpartnerschapsovereenkomsten en organisaties voor visserijbeheer

—

—

—

—

—

3

5

7

15

Milieu- en klimaatactie (LIFE)

142

53

72

107

209

229

273

682

1 768

Gedecentraliseerde agentschappen

—

—

—

—

—

—

0

3

3

Andere acties en maatregelen

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Proefprojecten en voorbereidende acties

0

0

0

2

1

4

5

15

28

Specifieke acties

—

—

—

0

0

—

—

—

0

Totaal MFK-rubriek 2

Totaal MFK-rubriek 2

186

186

56

56

461

461

311

311

2 138

2 138

8 301

8 301

12 411

12 411

16 173

16 173

40 037

40 037

3

Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF)

20

17

29

4

37

491

1 094

969

2 662

Consumenten

—

0

0

1

2

4

14

20

40

Creatief Europa

—

—

1

4

6

22

61

124

219

Noodhulp binnen de Unie (IES)

—

—

—

—

—

13

9

40

62

Fonds voor interne veiligheid

19

42

13

12

26

266

589

777

1 746

IT-systemen

1

0

0

1

2

3

25

12

46

Justitie

1

1

4

4

8

16

21

35

90

Rechten, gelijkheid en burgerschap

3

4

2

4

7

12

19

54

105

Uniemechanisme voor civiele bescherming

—

0

—

1

2

6

12

21

43

Europa voor de burger

0

—

0

0

0

1

7

12

21

Levensmiddelen en diervoeders

1

0

2

6

9

27

52

221

319

Gezondheid

4

1

2

5

14

22

33

52

133

Gedecentraliseerde agentschappen

—

—

—

—

0

12

114

115

242

Proefprojecten en voorbereidende acties

0

1

1

2

3

3

4

9

24

Specifieke acties

0

0

0

0

0

2

15

65

82

Totaal MFK-rubriek 3

Totaal MFK-rubriek 3

50

50

67

67

56

56

45

45

118

118

901

901

2 069

2 069

2 528

2 528

5 834

5 834

4

Pretoetredingssteun (IPA II)

349

94

522

437

971

1 475

1 702

1 875

7 425

Macrofinanciële bijstand (MFB)

—

—

—

—

—

—

40

5

45

Garantiefonds voor externe acties

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Uniemechanisme voor civiele bescherming

—

—

—

2

2

2

6

4

15

EU-vrijwilligersinitiatief voor humanitaire hulp (EUAV)

—

—

—

7

3

2

4

6

22

Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO)

—

—

—

—

—

—

—

325

325

Europees nabuurschapsinstrument (ENI)

426

341

485

594

783

1 367

1 716

2 120

7 833

Instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI)

250

178

453

564

938

1 424

2 198

2 751

8 755

Partnerschapsinstrument (PI)

0

8

13

37

42

70

82

133

386

Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR)

5

2

9

20

35

61

90

137

358

Stabiliteit en vrede (IcSP)

7

9

20

36

67

88

141

258

627

Humanitaire hulp

9

13

14

8

11

117

267

456

893

Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB)

4

14

2

24

23

21

43

134

266

Samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid (INSC)

7

4

7

10

12

18

18

32

107

Gedecentraliseerde agentschappen

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Andere acties en programma’s

5

4

2

13

23

31

36

39

152

Proefprojecten en voorbereidende acties

3

1

0

1

3

0

5

2

16

Specifieke acties

1

2

1

2

7

20

37

57

126

Totaal MFK-rubriek 4

Totaal MFK-rubriek 4

1 065

1 065

671

671

1 526

1 526

1 753

1 753

2 920

2 920

4 697

4 697

6 385

6 385

8 335

8 335

27 352

27 352

5

Pensioenen

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Europese scholen

—

—

—

—

—

—

0

2

2

Gedecentraliseerde agentschappen

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Proefprojecten en voorbereidende acties

—

—

—

—

—

0

3

3

6

Administratieve uitgaven van de Commissie

—

—

0

0

—

0

0

365

366

Administratieve uitgaven van andere instellingen

0

0

0

0

0

0

0

587

587

Totaal MFK-rubriek 5

Totaal MFK-rubriek 5

—

—

0

0

0

0

—

0

0

3

3

957

957

961

961

6

Compensaties

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 6

Totaal MFK-rubriek 6

—

—

—

—

—

—

—

—

—

8

Negatieve reserve

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Overgedragen tekort

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 8

Totaal MFK-rubriek 8

—

—

—

—

—

—

—

—

—

9

Reserve voor noodhulp (EAR)

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)

—

—

—

—

—

—

0

0

0

Solidariteitsfonds van de Europese Unie (EUSF)

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Totaal MFK-rubriek 9

Totaal MFK-rubriek 9

—

—

—

—

—

—

0

0

0

0

0

0

Totaal

Totaal

2 656

2 656

1 538

1 538

7 910

7 910

5 916

5 916

18 979

18 979

51 133

51 133

85 917

85 917

107 126

107 126

281 175

281 175

5.   UITVOERING VAN DE BEGROTING PER INSTELLING

5.1.   UITVOERING VAN DE ONTVANGSTENZIJDE VAN DE BEGROTING

UITVOERING VAN DE ONTVANGSTENZIJDE VAN DE BEGROTING

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Instelling | Begrotingskredieten | Vastgestelde rechten | Ontvangsten | Ontvangsten als % van de begroting | Nog te ontvangen |
| Oorspronkelijk goedgekeurde begroting | Definitief goedgekeurde begroting | Lopend jaar | Overgedragen | Totaal | Op rechten van lopend jaar | Op overgedragen rechten | Totaal |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5=3+4 | 6 | 7 | 8=6+7 | 9=8/2 | 10=5–8 |
| Europees Parlement | 164 | 164 | 197 | 19 | 217 | 191 | 3 | 194 | 118 % | 23 |
| Europese Raad en Raad | 53 | 53 | 79 | 2 | 81 | 79 | 1 | 80 | 151 % | 1 |
| Commissie | 144 315 | 144 401 | 164 179 | 8 210 | 172 389 | 157 870 | 773 | 158 643 | 110 % | 13 747 |
| Hof van Justitie | 56 | 56 | 53 | 0 | 53 | 53 | 0 | 53 | 96 % | 0 |
| Rekenkamer | 21 | 21 | 21 | 0 | 21 | 21 | — | 21 | 101 % | 0 |
| Europees Economisch en Sociaal Comité | 12 | 12 | 16 | 0 | 16 | 16 | 0 | 16 | 136 % | — |
| Comité van de Regio’s | 9 | 9 | 11 | 0 | 11 | 11 | 0 | 11 | 124 % | 0 |
| Europese Ombudsman | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 86 % | 0 |
| Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 78 % | — |
| Europese Dienst voor extern optreden | 49 | 49 | 296 | 2 | 297 | 295 | 2 | 297 | 607 % | 1 |
| Totaal | 144 681 | 144 768 | 164 856 | 8 234 | 173 090 | 158 539 | 779 | 159 318 | 110 % | 13 771 |

(in miljoen EUR)

Instelling

Begrotingskredieten

Vastgestelde rechten

Ontvangsten

Ontvangsten als % van de begroting

Nog te ontvangen

Oorspronkelijk goedgekeurde begroting

Definitief goedgekeurde begroting

Lopend jaar

Overgedragen

Totaal

Op rechten van lopend jaar

Op overgedragen rechten

Totaal

1

2

3

4

5=3+4

6

7

8=6+7

9=8/2

10=5–8

Europees Parlement

164

164

197

19

217

191

3

194

118 %

23

Europese Raad en Raad

53

53

79

2

81

79

1

80

151 %

1

Commissie

144 315

144 401

164 179

8 210

172 389

157 870

773

158 643

110 %

13 747

Hof van Justitie

56

56

53

0

53

53

0

53

96 %

0

Rekenkamer

21

21

21

0

21

21

—

21

101 %

0

Europees Economisch en Sociaal Comité

12

12

16

0

16

16

0

16

136 %

—

Comité van de Regio’s

9

9

11

0

11

11

0

11

124 %

0

Europese Ombudsman

1

1

1

0

1

1

0

1

86 %

0

Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

1

1

1

0

1

1

0

1

78 %

—

Europese Dienst voor extern optreden

49

49

296

2

297

295

2

297

607 %

1

Totaal

Totaal

144 681

144 681

144 768

144 768

164 856

164 856

8 234

8 234

173 090

173 090

158 539

158 539

779

779

159 318

159 318

110 %

110 %

13 771

13 771

Net als in de voorbije jaren is de uitvoering van de begroting van alle instellingen opgenomen in de geconsolideerde verslagen over de uitvoering van de algemene begroting van de EU, aangezien binnen de EU-begroting een afzonderlijke begroting voor iedere instelling is vastgesteld.

De begroting en de begrotingsuitvoering van de agentschappen zijn niet geconsolideerd in de EU-begroting. De subsidie van de Commissie maakt deel uit van de EU-begroting.

Wat de EDEO betreft, zij opgemerkt dat deze dienst naast zijn eigen begroting ook bijdragen van de Commissie ten belope van 141,7 miljoen EUR (2017: 144 miljoen EUR) en van het EOF en de trustfondsen ten belope van 70,1 miljoen EUR (2017: 72 miljoen EUR) ontvangt, ter dekking van de in het kader van het EOF en het trustfonds gefinancierde kosten van het personeel van de Commissie bij de delegaties en met inbegrip van in het jaar door deze bijdragen voortgebrachte bestemmingsontvangsten. Deze begrotingskredieten worden ter beschikking gesteld van de EDEO (als bestemmingsontvangsten), in de eerste plaats ter dekking van de kosten van de personeelsleden van de Commissie die in de EU-delegaties werken. Deze delegaties worden administratief beheerd door de EDEO.

5.2.   BESTEDING VAN DE VASTLEGGINGSKREDIETEN

BESTEDING VAN DE VASTLEGGINGSKREDIETEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Instelling | Totaal
  beschikbare
  kredieten | Gedane vastleggingen | Naar 2019 overgedragen kredieten | Vervallen kredieten |
| Van definitief goedgekeurde begroting | Van overdrachten | Van bestemmingsontvangsten | Totaal | % | Van bestemmingsontvangsten | Overdrachten bij besluit | Totaal | Van definitief goedgekeurde begroting | Van overdrachten | Van bestemmings ontvangsten | Totaal |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5=2+3+4 | 6=5/1 | 7 | 8 | 9=7+8 | 10 | 11 | 12 | 13=10+ 11+12 |
| Europees Parlement | 2 031 | 1 934 | 3 | 56 | 1 993 | 98 % | 22 | 0 | 22 | 16 | — | 0 | 16 |
| Europese Raad en Raad | 629 | 527 | 4 | 24 | 555 | 88 % | 23 | 0 | 23 | 46 | 5 | 0 | 51 |
| Commissie | 174 003 | 155 941 | 866 | 12 051 | 168 859 | 97 % | 4 386 | 525 | 4 911 | 215 | 18 | 0 | 233 |
| Hof van Justitie | 411 | 407 | 0 | 1 | 407 | 99 % | 1 | 0 | 1 | 3 | 0 | 0 | 3 |
| Rekenkamer | 146 | 140 | 0 | 0 | 141 | 96 % | 0 | 0 | 0 | 6 | 0 | 0 | 6 |
| Europees Economisch en Sociaal Comité | 140 | 134 | 0 | 4 | 138 | 99 % | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 0 | 2 |
| Comité van de Regio’s | 98 | 95 | 0 | 2 | 97 | 99 % | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 |
| Europese Ombudsman | 11 | 10 | 0 | 0 | 10 | 95 % | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 |
| Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming | 14 | 14 | 0 | 0 | 14 | 94 % | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 |
| Europese Dienst voor extern optreden | 984 | 678 | 0 | 247 | 925 | 94 % | 59 | 0 | 59 | 1 | 0 | 0 | 1 |
| Totaal | 178 468 | 159 881 | 873 | 12 385 | 173 139 | 97 % | 4 491 | 525 | 5 015 | 291 | 23 | 0 | 314 |

(in miljoen EUR)

Instelling

Totaal

beschikbare

kredieten

Gedane vastleggingen

Naar 2019 overgedragen kredieten

Vervallen kredieten

Van definitief goedgekeurde begroting

Van overdrachten

Van bestemmingsontvangsten

Totaal

%

Van bestemmingsontvangsten

Overdrachten bij besluit

Totaal

Van definitief goedgekeurde begroting

Van overdrachten

Van bestemmings ontvangsten

Totaal

1

2

3

4

5=2+3+4

6=5/1

7

8

9=7+8

10

11

12

13=10+ 11+12

Europees Parlement

2 031

1 934

3

56

1 993

98 %

22

0

22

16

—

0

16

Europese Raad en Raad

629

527

4

24

555

88 %

23

0

23

46

5

0

51

Commissie

174 003

155 941

866

12 051

168 859

97 %

4 386

525

4 911

215

18

0

233

Hof van Justitie

411

407

0

1

407

99 %

1

0

1

3

0

0

3

Rekenkamer

146

140

0

0

141

96 %

0

0

0

6

0

0

6

Europees Economisch en Sociaal Comité

140

134

0

4

138

99 %

0

0

0

2

0

0

2

Comité van de Regio’s

98

95

0

2

97

99 %

0

0

0

1

0

0

1

Europese Ombudsman

11

10

0

0

10

95 %

0

0

0

1

0

0

1

Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

14

14

0

0

14

94 %

0

0

0

1

0

0

1

Europese Dienst voor extern optreden

984

678

0

247

925

94 %

59

0

59

1

0

0

1

Totaal

Totaal

178 468

178 468

159 881

159 881

873

873

12 385

12 385

173 139

173 139

97 %

97 %

4 491

4 491

525

525

5 015

5 015

291

291

23

23

0

0

314

314

5.3.   BESTEDING VAN DE BETALINGSKREDIETEN

BESTEDING VAN DE BETALINGSKREDIETEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Instelling | Totaal
  beschikbare
  kredieten | Gedane betalingen | Naar 2019 overgedragen kredieten | Vervallen kredieten |
| Van
  definitief
  goedgekeurde
  begroting | Van
  overdrachten | Van
  bestemmingsontvangsten | Totaal | % | Automatische
  overdrachten | Over
  drachten
  bij
  besluit | Van bestemmingsontvangsten | Totaal | Van
  definitief
  goedgekeurde
  begroting | Van
  overdrachten | Van
  bestem-
  mingsontvangsten | Totaal |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5=2+3+4 | 6=5/1 | 7 | 8 | 9 | 10=7+8+9 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| Europees Parlement | 2 321 | 1 637 | 268 | 28 | 1 933 | 83 % | 298 | 0 | 50 | 347 | 16 | 24 | 0 | 41 |
| Europese Raad en Raad | 681 | 470 | 43 | 23 | 536 | 79 % | 61 | 0 | 24 | 84 | 46 | 14 | 0 | 60 |
| Commissie | 161 390 | 139 260 | 1 394 | 11 879 | 152 533 | 95 % | 706 | 465 | 7 294 | 8 465 | 322 | 68 | 2 | 392 |
| Hof van Justitie | 432 | 386 | 18 | 1 | 404 | 94 % | 21 | 0 | 1 | 22 | 3 | 3 | 0 | 6 |
| Rekenkamer | 154 | 133 | 7 | 0 | 140 | 91 % | 7 | 0 | 0 | 8 | 6 | 1 | 0 | 6 |
| Europees Economisch en Sociaal Comité | 150 | 126 | 8 | 3 | 137 | 91 % | 8 | 0 | 1 | 9 | 2 | 2 | 0 | 4 |
| Comité van de Regio’s | 108 | 87 | 8 | 1 | 96 | 90 % | 8 | 0 | 1 | 9 | 1 | 1 | 0 | 2 |
| Europese Ombudsman | 12 | 10 | 1 | 0 | 11 | 91 % | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 |
| Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming | 16 | 11 | 1 | 0 | 12 | 75 % | 2 | 0 | 0 | 2 | 1 | 1 | 0 | 2 |
| Europese Dienst voor extern optreden | 1 090 | 575 | 93 | 202 | 870 | 80 % | 102 | 0 | 105 | 208 | 1 | 11 | — | 12 |
| Totaal | 166 353 | 142 695 | 1 840 | 12 138 | 156 673 | 94 % | 1 214 | 465 | 7 475 | 9 154 | 398 | 126 | 2 | 526 |

(in miljoen EUR)

Instelling

Totaal

beschikbare

kredieten

Gedane betalingen

Naar 2019 overgedragen kredieten

Vervallen kredieten

Van

definitief

goedgekeurde

begroting

Van

overdrachten

Van

bestemmingsontvangsten

Totaal

%

Automatische

overdrachten

Over

drachten

bij

besluit

Van bestemmingsontvangsten

Totaal

Van

definitief

goedgekeurde

begroting

Van

overdrachten

Van

bestem-

mingsontvangsten

Totaal

1

2

3

4

5=2+3+4

6=5/1

7

8

9

10=7+8+9

11

12

13

14

Europees Parlement

2 321

1 637

268

28

1 933

83 %

298

0

50

347

16

24

0

41

Europese Raad en Raad

681

470

43

23

536

79 %

61

0

24

84

46

14

0

60

Commissie

161 390

139 260

1 394

11 879

152 533

95 %

706

465

7 294

8 465

322

68

2

392

Hof van Justitie

432

386

18

1

404

94 %

21

0

1

22

3

3

0

6

Rekenkamer

154

133

7

0

140

91 %

7

0

0

8

6

1

0

6

Europees Economisch en Sociaal Comité

150

126

8

3

137

91 %

8

0

1

9

2

2

0

4

Comité van de Regio’s

108

87

8

1

96

90 %

8

0

1

9

1

1

0

2

Europese Ombudsman

12

10

1

0

11

91 %

0

0

0

0

1

0

0

1

Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

16

11

1

0

12

75 %

2

0

0

2

1

1

0

2

Europese Dienst voor extern optreden

1 090

575

93

202

870

80 %

102

0

105

208

1

11

—

12

Totaal

Totaal

166 353

166 353

142 695

142 695

1 840

1 840

12 138

12 138

156 673

156 673

94 %

94 %

1 214

1 214

465

465

7 475

7 475

9 154

9 154

398

398

126

126

2

2

526

526

6.   UITVOERING VAN DE BEGROTING VAN DE AGENTSCHAPPEN

Hierna wordt verslag uitgebracht over de ontvangsten en uitgaven van de gedecentraliseerde (ook bekend als traditionele) en de uitvoerende agentschappen.

De ontvangsten en uitgaven van de agentschappen zijn niet geconsolideerd in de EU-begroting. De subsidie van de Commissie maakt deel uit van de EU-begroting.

Andere bronnen van inkomsten en daarmee verrichte uitgaven van de agentschappen worden niet in de begrotingsrekeningen van de EU opgenomen. Elk agentschap presenteert zijn eigen rekening. De informatie in de onderstaande tabellen verschaft het totale financiële plaatje van deze EU-instanties.

6.1.   BEGROTINGSONTVANGSTEN

BEGROTINGSONTVANGSTEN

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Agentschap | Financiering van de Commissie (beleidsterrein) | Definitief goedgekeurde begroting | Ontvangen bedragen |
| Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators — ACER | 6 | 14 | 14 |
| Orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie — Berec | 9 | 4 | 4 |
| Communautair Bureau voor plantenrassen — CPVO | 17 | 17 | 18 |
| Uitvoerend Agentschap voor consumenten, gezondheid, landbouw en voeding — Chafea | 17 | 11 | 11 |
| Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur — EACEA | 15 | 50 | 50 |
| Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk — EUOSHA | 4 | 15 | 15 |
| Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht — euLISA | 18 | 94 | 97 |
| Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken — EASO | 18 | 98 | 98 |
| Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart — EASA | 6 | 198 | 155 |
| Europese Bankautoriteit — EBA | 12 | 43 | 44 |
| Europees Grens- en kustwachtagentschap — Frontex | 18 | 289 | 306 |
| Europees Centrum voor ziektepreventie en –bestrijding — ECDC | 17 | 58 | 58 |
| Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding — Cedefop | 15 | 18 | 18 |
| Europees Agentschap voor chemische stoffen — ECHA | 2 | 119 | 121 |
| Europees Milieuagentschap — EEA | 7 | 66 | 66 |
| Europees Bureau voor visserijcontrole — EFCA | 11 | 17 | 17 |
| Europese Autoriteit voor voedselveiligheid — EFSA | 17 | 80 | 80 |
| Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden — Eurofound | 4 | 21 | 21 |
| Agentschap voor het Europees wereldwijd satellietnavigatiesysteem (GNSS) | 6 | 33 | 746 |
| Europees Instituut voor gendergelijkheid — EIGE | 4 | 8 | 8 |
| Europees Instituut voor innovatie en technologie — EIT | 15 | 370 | 345 |
| Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen — Eiopa | 12 | 25 | 25 |
| Europees Agentschap voor maritieme veiligheid — EMSA | 6 | 77 | 103 |
| Europees Geneesmiddelenbureau — EMA | 2 | 338 | 317 |
| Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving — EWDD | 18 | 16 | 16 |
| Europese Politiedienst (Europol) | 18 | 137 | 137 |
| Uitvoerend Agentschap Europese Onderzoeksraad — ERCEA | 8 | 49 | 49 |
| Europese Autoriteit voor effecten en markten — ESMA | 12 | 44 | 44 |
| Europese Stichting voor opleiding — ETF | 15 | 20 | 20 |
| Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten — FRA | 18 | 23 | 23 |
| Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving — Cepol | 18 | 9 | 14 |
| Agentschap van de Europese Unie voor netwerk- en informatiebeveiliging — Enisa | 9 | 11 | 12 |
| Spoorwegbureau van de Europese Unie | 6 | 29 | 29 |
| Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie — EUIPO | 12 | 403 | 245 |
| Eenheid van de Europese Unie voor justitiële samenwerking — Eurojust | 33 | 38 | 38 |
| Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen — Easme | 6 | 44 | 44 |
| Fusion for Energy — F4E | 8 | 795 | 831 |
| Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken — INEA | 6 | 27 | 27 |
| Uitvoerend Agentschap onderzoek — REA | 8 | 70 | 70 |
| Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie | 15 | 47 | 41 |
| Totaal | | 3 822 | 4 377 |

(in miljoen EUR)

Agentschap

Financiering van de Commissie (beleidsterrein)

Definitief goedgekeurde begroting

Ontvangen bedragen

Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators — ACER

6

14

14

Orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie — Berec

9

4

4

Communautair Bureau voor plantenrassen — CPVO

17

17

18

Uitvoerend Agentschap voor consumenten, gezondheid, landbouw en voeding — Chafea

17

11

11

Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur — EACEA

15

50

50

Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk — EUOSHA

4

15

15

Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht — euLISA

18

94

97

Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken — EASO

18

98

98

Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart — EASA

6

198

155

Europese Bankautoriteit — EBA

12

43

44

Europees Grens- en kustwachtagentschap — Frontex

18

289

306

Europees Centrum voor ziektepreventie en –bestrijding — ECDC

17

58

58

Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding — Cedefop

15

18

18

Europees Agentschap voor chemische stoffen — ECHA

2

119

121

Europees Milieuagentschap — EEA

7

66

66

Europees Bureau voor visserijcontrole — EFCA

11

17

17

Europese Autoriteit voor voedselveiligheid — EFSA

17

80

80

Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden — Eurofound

4

21

21

Agentschap voor het Europees wereldwijd satellietnavigatiesysteem (GNSS)

6

33

746

Europees Instituut voor gendergelijkheid — EIGE

4

8

8

Europees Instituut voor innovatie en technologie — EIT

15

370

345

Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen — Eiopa

12

25

25

Europees Agentschap voor maritieme veiligheid — EMSA

6

77

103

Europees Geneesmiddelenbureau — EMA

2

338

317

Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving — EWDD

18

16

16

Europese Politiedienst (Europol)

18

137

137

Uitvoerend Agentschap Europese Onderzoeksraad — ERCEA

8

49

49

Europese Autoriteit voor effecten en markten — ESMA

12

44

44

Europese Stichting voor opleiding — ETF

15

20

20

Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten — FRA

18

23

23

Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving — Cepol

18

9

14

Agentschap van de Europese Unie voor netwerk- en informatiebeveiliging — Enisa

9

11

12

Spoorwegbureau van de Europese Unie

6

29

29

Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie — EUIPO

12

403

245

Eenheid van de Europese Unie voor justitiële samenwerking — Eurojust

33

38

38

Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen — Easme

6

44

44

Fusion for Energy — F4E

8

795

831

Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken — INEA

6

27

27

Uitvoerend Agentschap onderzoek — REA

8

70

70

Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie

15

47

41

Totaal

Totaal

3 822

3 822

4 377

4 377

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Soort ontvangsten | Definitief goedgekeurde begroting | Ontvangen bedragen |
| Subsidie van de Commissie | 1 424 | 1 425 |
| Inkomsten uit heffingen | 746 | 726 |
| Overige inkomsten | 1 652 | 2 226 |
| Totaal | 3 822 | 4 377 |

(in miljoen EUR)

Soort ontvangsten

Definitief goedgekeurde begroting

Ontvangen bedragen

Subsidie van de Commissie

1 424

1 425

Inkomsten uit heffingen

746

726

Overige inkomsten

1 652

2 226

Totaal

Totaal

3 822

3 822

4 377

4 377

6.2.   VASTLEGGINGS- EN BETALINGSKREDIETEN PER AGENTSCHAP

VASTLEGGINGS- EN BETALINGSKREDIETEN PER AGENTSCHAP

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Agentschap | Vastleggingskredieten | Betalingskredieten |
| Totaal beschikbare kredieten | Gedane vastleggingen | Totaal beschikbare kredieten | Gedane betalingen |
| Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators — ACER | 14 | 13 | 17 | 14 |
| Orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie — Berec | 4 | 4 | 5 | 4 |
| Communautair Bureau voor plantenrassen — CPVO | 19 | 17 | 18 | 16 |
| Uitvoerend Agentschap voor consumenten, gezondheid, landbouw en voeding — Chafea | 11 | 10 | 13 | 10 |
| Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur — EACEA | 50 | 49 | 56 | 48 |
| Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk — EUOSHA | 16 | 16 | 20 | 14 |
| Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht — euLISA | 211 | 154 | 107 | 94 |
| Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken — EASO | 103 | 94 | 106 | 86 |
| Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart — EASA | 237 | 179 | 244 | 151 |
| Europese Bankautoriteit — EBA | 44 | 44 | 47 | 41 |
| Europees Grens- en kustwachtagentschap — Frontex | 318 | 306 | 406 | 293 |
| Europees Centrum voor ziektepreventie en –bestrijding — ECDC | 59 | 58 | 69 | 57 |
| Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding — Cedefop | 18 | 18 | 19 | 18 |
| Europees Agentschap voor chemische stoffen — ECHA | 121 | 117 | 133 | 114 |
| Europees Milieuagentschap — EEA | 97 | 78 | 102 | 61 |
| Europees Bureau voor visserijcontrole — EFCA | 18 | 17 | 22 | 19 |
| Europese Autoriteit voor voedselveiligheid — EFSA | 80 | 80 | 87 | 80 |
| Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden — Eurofound | 21 | 21 | 25 | 21 |
| Agentschap voor het Europees wereldwijd satellietnavigatiesysteem (GNSS) | 3 522 | 2 428 | 1 270 | 828 |
| Europees Instituut voor gendergelijkheid — EIGE | 8 | 8 | 9 | 8 |
| Europees Instituut voor innovatie en technologie — EIT | 459 | 395 | 380 | 340 |
| Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen — Eiopa | 25 | 25 | 28 | 24 |
| Europees Agentschap voor maritieme veiligheid — EMSA | 126 | 114 | 122 | 91 |
| Europees Geneesmiddelenbureau — EMA | 344 | 312 | 392 | 302 |
| Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving — EWDD | 16 | 16 | 17 | 17 |
| Europese Politiedienst (Europol) | 143 | 132 | 156 | 129 |
| Uitvoerend Agentschap Europese Onderzoeksraad — ERCEA | 49 | 49 | 51 | 48 |
| Europese Autoriteit voor effecten en markten — ESMA | 46 | 46 | 51 | 44 |
| Europese Stichting voor opleiding — ETF | 20 | 20 | 21 | 20 |
| Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten — FRA | 23 | 23 | 30 | 23 |
| Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving — Cepol | 14 | 13 | 15 | 11 |
| Agentschap van de Europese Unie voor netwerk- en informatiebeveiliging — Enisa | 12 | 12 | 13 | 11 |
| Spoorwegbureau van de Europese Unie | 30 | 30 | 34 | 30 |
| Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie — EUIPO | 422 | 245 | 445 | 235 |
| Eenheid van de Europese Unie voor justitiële samenwerking — Eurojust | 40 | 40 | 47 | 41 |
| Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen — Easme | 44 | 44 | 49 | 45 |
| Fusion for Energy — F4E | 1 019 | 1 008 | 847 | 814 |
| Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken — INEA | 27 | 27 | 28 | 26 |
| Uitvoerend Agentschap onderzoek — REA | 70 | 70 | 73 | 67 |
| Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie | 47 | 45 | 51 | 45 |
| Totaal | 7 946 | 6 376 | 5 625 | 4 342 |

(in miljoen EUR)

Agentschap

Vastleggingskredieten

Betalingskredieten

Totaal beschikbare kredieten

Gedane vastleggingen

Totaal beschikbare kredieten

Gedane betalingen

Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators — ACER

14

13

17

14

Orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie — Berec

4

4

5

4

Communautair Bureau voor plantenrassen — CPVO

19

17

18

16

Uitvoerend Agentschap voor consumenten, gezondheid, landbouw en voeding — Chafea

11

10

13

10

Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur — EACEA

50

49

56

48

Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk — EUOSHA

16

16

20

14

Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht — euLISA

211

154

107

94

Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken — EASO

103

94

106

86

Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart — EASA

237

179

244

151

Europese Bankautoriteit — EBA

44

44

47

41

Europees Grens- en kustwachtagentschap — Frontex

318

306

406

293

Europees Centrum voor ziektepreventie en –bestrijding — ECDC

59

58

69

57

Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding — Cedefop

18

18

19

18

Europees Agentschap voor chemische stoffen — ECHA

121

117

133

114

Europees Milieuagentschap — EEA

97

78

102

61

Europees Bureau voor visserijcontrole — EFCA

18

17

22

19

Europese Autoriteit voor voedselveiligheid — EFSA

80

80

87

80

Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden — Eurofound

21

21

25

21

Agentschap voor het Europees wereldwijd satellietnavigatiesysteem (GNSS)

3 522

2 428

1 270

828

Europees Instituut voor gendergelijkheid — EIGE

8

8

9

8

Europees Instituut voor innovatie en technologie — EIT

459

395

380

340

Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen — Eiopa

25

25

28

24

Europees Agentschap voor maritieme veiligheid — EMSA

126

114

122

91

Europees Geneesmiddelenbureau — EMA

344

312

392

302

Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving — EWDD

16

16

17

17

Europese Politiedienst (Europol)

143

132

156

129

Uitvoerend Agentschap Europese Onderzoeksraad — ERCEA

49

49

51

48

Europese Autoriteit voor effecten en markten — ESMA

46

46

51

44

Europese Stichting voor opleiding — ETF

20

20

21

20

Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten — FRA

23

23

30

23

Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving — Cepol

14

13

15

11

Agentschap van de Europese Unie voor netwerk- en informatiebeveiliging — Enisa

12

12

13

11

Spoorwegbureau van de Europese Unie

30

30

34

30

Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie — EUIPO

422

245

445

235

Eenheid van de Europese Unie voor justitiële samenwerking — Eurojust

40

40

47

41

Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen — Easme

44

44

49

45

Fusion for Energy — F4E

1 019

1 008

847

814

Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken — INEA

27

27

28

26

Uitvoerend Agentschap onderzoek — REA

70

70

73

67

Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie

47

45

51

45

Totaal

Totaal

7 946

7 946

6 376

6 376

5 625

5 625

4 342

4 342

| (in miljoen EUR) |
| --- |
| Soort uitgave | Vastleggingskredieten | Betalingskredieten |
| Totaal beschikbare kredieten | Gedane vastleggingen | Totaal beschikbare kredieten | Gedane betalingen |
| Administratieve uitgaven | 368 | 352 | 445 | 334 |
| Personeelskosten | 1 220 | 1 188 | 1 236 | 1 181 |
| Operationele uitgaven | 6 358 | 4 836 | 3 944 | 2 826 |
| Totaal | 7 946 | 6 376 | 5 625 | 4 342 |

(in miljoen EUR)

Soort uitgave

Vastleggingskredieten

Betalingskredieten

Totaal beschikbare kredieten

Gedane vastleggingen

Totaal beschikbare kredieten

Gedane betalingen

Administratieve uitgaven

368

352

445

334

Personeelskosten

1 220

1 188

1 236

1 181

Operationele uitgaven

6 358

4 836

3 944

2 826

Totaal

Totaal

7 946

7 946

6 376

6 376

5 625

5 625

4 342

4 342

VERKLARENDE BEGRIPPENLIJST

Actuariële veronderstellingen

Actuariële veronderstellingen

Hypothesen gebruikt voor de berekening van de kosten van toekomstige gebeurtenissen die van invloed zijn op de pensioenverplichtingen.

Actuariële winsten en verliezen

Actuariële winsten en verliezen

Voor pensioenregelingen op basis van toegezegde uitkeringen, de wijzigingen in actuariële tekorten of overschotten. Zij ontstaan als gevolg van verschillen tussen de eerdere actuariële veronderstellingen en daadwerkelijke gebeurtenissen en als gevolg van de effecten van wijzigingen in actuariële veronderstellingen.

Administratieve kredieten

Administratieve kredieten

Administratieve kredieten dienen ter dekking van de huishoudelijke uitgaven van de instellingen en entiteiten (personeel, gebouwen, kantoorapparatuur).

Goedgekeurde begroting

Goedgekeurde begroting

De ontwerpbegroting wordt de goedgekeurde begroting zodra de begrotingsautoriteit ermee heeft ingestemd.

Gewijzigde begroting

Gewijzigde begroting

Tijdens het begrotingsjaar genomen besluit tot wijziging (verhoging, verlaging, overschrijving) van onderdelen van de goedgekeurde begroting van dat jaar.

Bij de lidstaten op te vragen bedragen

Bij de lidstaten op te vragen bedragen

Tijdens de verslagperiode gedane uitgaven die moeten worden gefinancierd uit toekomstige begrotingen, d.w.z. door de EU-lidstaten. Dit is een gevolg van het naast elkaar bestaan van een boekhouding op transactiebasis en een begroting op kasbasis.

Jaarlijks activiteitenverslag (AAR)

Jaarlijks activiteitenverslag (AAR)

De jaarlijkse activiteitenverslagen bevatten onder andere de met de activiteiten bereikte resultaten in het licht van de gestelde doelen, de daaraan verbonden risico’s en het internecontrolekader. Met ingang van het begrotingsjaar 2001 wat de Europese Commissie betreft en vanaf 2003 voor alle andere EU-instellingen moet de „gedelegeerd ordonnateur“ aan zijn instelling verantwoording afleggen over de uitoefening van zijn taken in de vorm van een jaarlijks activiteitenverslag met gegevens over de financiën en het beheer.

Kredieten

Kredieten

De begrotingsmiddelen. De begroting is een prognose van zowel vastleggingen als betalingen (contante of girale betalingen aan de begunstigden). Er is vaak een verschil tussen de kredieten voor vastleggingen en die voor betalingen (de „gesplitste“ kredieten) omdat de middelen voor meerjarige programma’s en projecten gewoonlijk volledig worden vastgelegd in het jaar waarin de desbetreffende besluiten worden genomen en de betalingen worden gespreid over een aantal jaren, in het tempo waarin programma’s en projecten worden uitgevoerd. Niet-gesplitste kredieten betreffen administratieve uitgaven, ondersteuning van de landbouwmarkten en rechtstreekse betalingen; vastleggingskredieten en betalingskredieten zijn in dat geval gelijk.

Bestemmingsontvangsten

Bestemmingsontvangsten

Specifieke ontvangsten bestemd voor de financiering van welbepaalde uitgaven. De belangrijkste externe bestemmingsontvangsten zijn de financiële bijdragen van derde landen aan programma’s die door de Unie worden gefinancierd. De belangrijkste interne bestemmingsontvangsten zijn de van derden ontvangen betalingen voor goederen, diensten en werkzaamheden die op hun verzoek zijn geleverd; ontvangsten uit de terugbetaling van onverschuldigd betaalde bedragen en de opbrengsten van de verkoop van publicaties en films.

Voor verkoop beschikbare financiële activa

Voor verkoop beschikbare financiële activa

Alle financiële activa of passiva die volgens de internationale boekhoudnormen voor de overheidssector tegen reële waarde worden gewaardeerd en waarvan de veranderingen in reële waarde als overschot of tekort voor de periode moeten worden geboekt (bv. derivaten).

Begrotingsonderdeel

Begrotingsonderdeel

De begroting is gestructureerd in ontvangsten en uitgaven die worden weergegeven overeenkomstig een bindende nomenclatuur die de door de begrotingsautoriteit vastgestelde aard en het doel van elk onderdeel weerspiegelt. De afzonderlijke rubrieken (titel, hoofdstuk, artikel of post) vormen een formele beschrijving van de nomenclatuur.

Annulering van kredieten

Annulering van kredieten

Ongebruikte kredieten die niet meer mogen worden gebruikt.

Overdracht van kredieten

Overdracht van kredieten

Uitzondering op het beginsel van jaarperiodiciteit, waarbij kredieten die in een bepaald begrotingsjaar niet konden worden gebruikt, bij wijze van uitzondering en onder strikte voorwaarden worden overgedragen voor gebruik in het volgende jaar.

Vastlegging

Vastlegging

Juridische verbintenissen om financiële middelen te verstrekken mits bepaalde voorwaarden worden nageleefd. De EU verbindt zich ertoe haar aandeel in de kosten van een door de EU gefinancierd project te dragen. De vastleggingen van vandaag geven aanleiding tot de betalingen van morgen. De betalingen van vandaag vinden hun oorsprong in vastleggingen uit het verleden.

Vastleggingskredieten

Vastleggingskredieten

Vastleggingskredieten dekken de totale kosten van juridische verplichtingen (contracten, subsidieovereenkomsten en besluiten) die kunnen worden aangegaan in het lopende begrotingsjaar.

Aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten

Aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten

De toename van de verplichtingen die voortvloeien uit de regeling in het lopende begrotingsjaar.

Vrijmaking

Vrijmaking

Een handeling waarbij een eerdere vastlegging (of een deel daarvan) wordt geschrapt.

Regeling met toegezegde uitkeringen

Regeling met toegezegde uitkeringen

Een pensioen- of andere uittredingsregeling waarbij de pensioenuitkering in het kader van regeling wordt toegezegd onafhankelijk van de te betalen premies en de uitkeringen niet rechtstreeks gekoppeld zijn aan de beleggingen van de regeling. De regeling kan met of zonder kapitaaldekking zijn.

Derivaten

Derivaten

Financieel instrument waarvan de waarde gekoppeld is aan de ontwikkeling van de waarde van een ander financieel instrument, een index of een goed. In tegenstelling tot de houder van een primair financieel instrument (bijvoorbeeld een overheidsobligatie), die een onvoorwaardelijk recht heeft om geldmiddelen (of andere economische voordelen) te ontvangen in de toekomst, heeft de houder van een derivaat slechts een beperkt recht op een dergelijk voordeel. Een voorbeeld van een derivaat is een valutatermijncontract.

Direct beheer

Direct beheer

Wijze van uitvoering van de begroting. Bij direct beheer geschiedt de uitvoering van de begroting rechtstreeks door de diensten van de Commissie, uitvoerende agentschappen of trustfondsen.

Disconteringsvoet

Disconteringsvoet

Percentage toegepast om rekening te houden met de tijdswaarde van geld. Discontering is een techniek die wordt gebruikt om kosten en baten te vergelijken die zich in verschillende perioden voordoen.

Effectieve rentevoet

Effectieve rentevoet

De rentevoet waarmee de geraamde toekomstige contante ontvangsten of betalingen tijdens de verwachte looptijd van het financiële actief of de financiële verplichting wordt verdisconteerd tot de nettoboekwaarde van het actief of de verplichting.

Financiële activa of passiva gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort

Financiële activa of passiva gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot of tekort

Alle financiële activa (met uitzondering van derivaten) die volgens de internationale boekhoudnormen voor de overheidssector tegen reële waarde worden gewaardeerd en waarvan de veranderingen in reële waarde in een reserve onder de nettoactiva moeten worden opgenomen tot de verwijdering (of afwaardering).

Financiële correctie

Financiële correctie

Financiële correcties dienen om de EU-begroting te beschermen tegen onterechte of onregelmatige uitgaven. Voor uitgaven onder gedeeld beheer ligt de verantwoordelijkheid voor het terugvorderen van ten onrechte verrichte betalingen in de eerste plaats bij de lidstaat.

Een „bevestigde“ financiële correctie is een correctie die door de betrokken lidstaat is aanvaard. Een „vastgestelde“ financiële correctie is bij besluit van de Commissie goedgekeurd en is altijd een nettocorrectie, d.w.z. dat de lidstaat verplicht is de onregelmatige sommen aan de EU-begroting terug te storten en de aan de betrokken lidstaat toegewezen middelen definitief worden gekort. Bevestigde en vastgestelde financiële correcties worden in dit verslag als één categorie beschouwd.

De financiële correctie is „uitgevoerd“ wanneer de vastgestelde onregelmatigheid is rechtgezet.

Indirect beheer

Indirect beheer

Wijze van uitvoering van de begroting. Bij indirect beheer vertrouwt de Commissie taken tot uitvoering van de begroting toe aan organen van EU- of nationaal recht.

Onderbrekingen en opschortingen

Onderbrekingen en opschortingen

Indien de Commissie op basis van haar eigen werkzaamheden of van door de controle-autoriteiten verstrekte informatie constateert dat een lidstaat naliet ernstige gebreken van de beheers- en controlesystemen te verhelpen en/of onregelmatige maar gedeclareerde en gecertificeerde uitgaven te corrigeren, kan zij de betalingen onderbreken of opschorten.

Onregelmatigheid

Onregelmatigheid

Onder onregelmatigheid wordt verstaan, iedere handeling die niet in overeenstemming is met de EU-regels en de financiële belangen van de EU kan schaden, voortkomend uit vergissingen begaan door begunstigden die geldmiddelen aanvragen of door de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de betalingen. Is de onregelmatigheid opzettelijk, dan is er sprake van fraude.

Vervallen kredieten

Vervallen kredieten

Ongebruikte kredieten die op het einde van het begrotingsjaar worden geannuleerd. Vervallen betekent de volledige of gedeeltelijke intrekking van de autorisatie om uitgaven te doen en/of verplichtingen aan te gaan, belichaamd door een krediet. Enkel voor gemeenschappelijke ondernemingen (GO’s) kunnen ongebruikte kredieten overeenkomstig hun financiële regels worden opgenomen in de raming van ontvangsten en uitgaven van de volgende drie begrotingsjaren (de zogeheten „n+3“-regel). Vervallen kredieten voor GO’s kunnen met andere woorden tot begrotingsjaar „n+3“ opnieuw worden opgevoerd.

Eigen middelen

Eigen middelen

De belangrijkste financieringsbron voor de instellingen en organen van de EU, zoals omschreven in de eigenmiddelenverordening (EU, Euratom) nr. 609/2014. De eigen middelen bestaan uit op het bni gebaseerde middelen, btw-middelen en de traditionele eigen middelen.

Betalingskredieten

Betalingskredieten

Betalingskredieten dekken uitgaven die in het lopende jaar moeten worden gedaan uit hoofde van juridische verplichtingen van het lopende en/of eerdere jaren.

Voorfinanciering

Voorfinanciering

Voorfinanciering heeft ten doel de begunstigde te voorzien van een kasvoorschot, dus van contante middelen. Zij kan worden opgesplitst in een aantal betalingen gedurende een periode die in het desbetreffende contract, besluit, overeenkomst of basisrechtshandeling is vastgesteld. Het voorschot wordt gebruikt voor het doel waarvoor het gedurende de in de overeenkomst vastgestelde periode is verstrekt of wordt teruggestort.

Preventieve maatregel

Preventieve maatregel

Preventieve maatregelen, die ter beschikking van de Commissie staan ter bescherming van de EU-begroting wanneer zij weet heeft van mogelijke tekortkomingen, omvatten opschortingen en onderbrekingen van betalingen uit de EU-begroting aan operationele programma’s.

Reste à liquider (RAL — nog betaalbaar te stellen vastleggingen)

Reste à liquider (RAL — nog betaalbaar te stellen vastleggingen)

De bedragen waarvoor een vastlegging in de begroting is gedaan, maar vervolgens nog geen betaling is verricht. Zij vormen betalingsverplichtingen voor de EU voor de komende jaren en zijn het directe gevolg van de spreiding van programma’s over meerdere jaren en de splitsing in vastleggings- en betalingskredieten.

Gedeeld beheer

Gedeeld beheer

Wijze van uitvoering van de begroting. Bij gedeeld beheer worden bepaalde taken tot uitvoering van de begroting aan de lidstaten gedelegeerd. Ongeveer 80 % van de EU-uitgaven valt onder deze wijze van uitvoering.

Traditionele eigen middelen

Traditionele eigen middelen

Inkomsten van de EU die deel uitmaken van de „eigen middelen“ waarmee de activiteiten van de EU worden gefinancierd. De traditionele eigen middelen zijn gedefinieerd in Verordening (EU, Euratom) nr. 609/2014 en omvatten douanerechten en suikerheffingen.

Overschrijvingen (tussen begrotingsonderdelen)

Overschrijvingen (tussen begrotingsonderdelen)

Overschrijvingen houden de verplaatsing in van kredieten van het ene begrotingsonderdeel naar het andere in de loop van het begrotingsjaar en vormen dus een uitzondering op het begrotingsspecialiteitsbeginsel. Zij zijn echter uitdrukkelijk toegestaan bij het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, overeenkomstig de voorwaarden die zijn vastgelegd in het Financieel Reglement (FR). Het FR kent verschillende soorten overschrijvingen, al naargelang zij tussen of binnen begrotingstitels, hoofdstukken, artikelen en posten plaatsvinden en het vereiste niveau van goedkeuring.

LIJST VAN AFKORTINGEN

| AAR | Jaarlijks activiteitenverslag |
| --- | --- |
| ABB | Activity Based Budgeting |
| ABM | Activity Based Management |
| ACER | Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators |
| AMIF | Fonds voor asiel, migratie en integratie |
| AOD | Gedelegeerd ordonnateur |
| Artemis | Advanced Research & Technology for EMbedded Intelligent Systems |
| ATM | Luchtverkeersbeheer |
| BBI | Gemeenschappelijke Onderneming Biogebaseerde industrieën |
| Berec | Orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie |
| BIC | Bio-based Industries Consortium |
| BIS | Bank voor Internationale Betalingen |
| BB | Betalingsbalans |
| BUFI Fund | Fonds voor geldboeten |
| GLB | Gemeenschappelijk landbouwbeleid |
| CCS LGF | Garantiefaciliteit voor de culturele en creatieve sectoren |
| Cedefop | Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding |
| CEF | Connecting Europe Facility |
| CEF DI | Schuldinstrument van de Connecting Europe Facility |
| Cepol | Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving |
| CF | Cohesiefonds |
| Chafea | Uitvoerend Agentschap voor consumenten, gezondheid, landbouw en voeding |
| CIP | Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie |
| COM | Commissie |
| Cosme | Programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en voor kleine en middelgrote ondernemingen |
| COSO | Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission |
| VGB | Verordening gemeenschappelijke bepalingen |
| CBP | Communautair Bureau voor plantenrassen |
| O & BKA | Ontmanteling en Beheer van kernafval |
| EACEA | Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur |
| Elfpo | Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling |
| ELGF | Europees Landbouwgarantiefonds |
| EOGFL | Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw |
| EASA | Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart |
| EaSI | Werkgelegenheid en sociale innovatie |
| Easme | Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen |
| EASO | Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken |
| EBA | Europese Bankautoriteit |
| EBWO | Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling |
| ERK | Europese Rekenkamer |
| ECB | Europese Centrale Bank |
| ECDC | Europees Centrum voor ziektepreventie en bestrijding |
| ECHA | Europees Agentschap voor chemische stoffen |
| Ecofin | Raad Economische en Financiële Zaken |
| EGKS | Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal |
| Ecsel | Gemeenschappelijke Onderneming elektronische componenten en systemen voor Europees leiderschap |
| EOF | Europees Ontwikkelingsfonds |
| EDIF | Garantiefaciliteit in het kader van de Westelijke Balkan |
| EER | Europese Economische Ruimte |
| EEA | Europees Milieuagentschap |
| EDEO | Europese Dienst voor extern optreden |
| EFCA | Europees Bureau voor visserijcontrole |
| EVF | Europees Visserijfonds |
| EFSA | Europese Autoriteit voor voedselveiligheid |
| EFDO | Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling |
| EFSE | Europees Fonds voor Zuidoost-Europa |
| EFSF | Europese faciliteit voor financiële stabiliteit |
| EFSI | Europees Fonds voor strategische investeringen |
| EFSM | Europees financieel stabilisatiemechanisme |
| EVA | Europese Vrijhandelsassociatie |
| Egnos | Europees overlaysysteem voor geostationaire navigatie |
| EIB | Europese Investeringsbank |
| EIF | Europees Investeringsfonds |
| EIGE | Europees Genderinstituut |
| Eiopa | Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen |
| EIT | Europees Instituut voor innovatie en technologie |
| ElectriFI | Elektrificatiefinancieringsinitiatief |
| EMA | Europees Geneesmiddelenbureau |
| EWDD | Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving |
| EFMZV | Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij |
| EMSA | Europees Agentschap voor maritieme veiligheid |
| EMU | Economische en Monetaire Unie |
| ENEF | Fonds voor bedrijfsuitbreiding |
| Eniac | Adviesraad voor het Europese nano-elektronica-initiatief |
| ENIF | Fonds voor bedrijfsinnovatie |
| Enisa | Agentschap van de Europese Unie voor netwerk- en informatiebeveiliging |
| ENPI | Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument |
| EP | Europees Parlement |
| ERCEA | Uitvoerend Agentschap Europese Onderzoeksraad |
| EFRO | Europees Fonds voor regionale ontwikkeling |
| ESA | Europees Ruimte-Agentschap |
| ESF | Europees Sociaal Fonds |
| ESIF | Europese structuur- en investeringsfondsen |
| ESM | Europees Stabiliteitsmechanisme |
| ESMA | Europese Autoriteit voor effecten en markten |
| ETF | Europese technologie-startersregeling 1998 |
| ETF | Europese Stichting voor opleiding |
| EU | Europese Unie |
| EUIPO | Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie |
| euLISA | Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht |
| Eumetsat | Europese Organisatie voor de Exploitatie van Meteorologische Satellieten |
| EUOSHA | Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk |
| Euratom | Europese Gemeenschap voor Atoomenergie |
| Eurofound | Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden |
| Eurojust | Europese Eenheid voor justitiële samenwerking Europol |
| Europol | Europese Politiedienst (Europol) |
| F4E | Fusion for Energy |
| FCH | Gemeenschappelijke onderneming brandstofcellen en waterstof |
| FIOV | Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de Visserij |
| FIFO | First-in, First-out |
| KP7 | Zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling |
| FR | Financieel Reglement |
| FRA | Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten |
| Frontex | Europees Grens- en kustwachtagentschap |
| FSDA | Financiële staten — Bespreking en analyse |
| BBP | Bruto binnenlands product |
| GMES | Wereldwijde monitoring voor milieu en veiligheid |
| BNI | Bruto nationaal inkomen |
| GNSS | Global Navigation Satellite Systems (wereldwijde satellietnavigatiesystemen) |
| H2020 | Horizon 2020 |
| ICSLT | International Civil Servants Life Table |
| IFRP | Geïntegreerd pakket inzake financiële verslaglegging |
| IIW | Venster infrastructuur en innovatie |
| IMF | Internationaal Monetair Fonds |
| IMI | Gemeenschappelijke Onderneming voor de uitvoering van het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen |
| INEA | Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken |
| IPA II | Instrument voor pretoetredingssteun |
| Ipsas | International Public Sector Accounting Standards (internationale boekhoudnormen voor de overheid) |
| ISF | Fonds voor interne veiligheid |
| IT | Informatietechnologie |
| ITER | Internationale Thermonucleaire Experimentele Reactor |
| JAP | Gezamenlijk actieplan |
| JRC | Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek |
| GO | Gemeenschappelijke onderneming |
| LGTT | Garantie-instrument voor leningen voor TENT-projecten |
| MAP | Meerjarenprogramma voor ondernemingen en ondernemerschap |
| MEP | Lid van het Europees Parlement |
| MFB | Macrofinanciële bijstand |
| MFK | Meerjarig financieel kader |
| MKMO | Micro-, kleine of middelgrote onderneming |
| NEET’s | Jongeren die geen werk hebben en geen onderwijs of opleiding volgen |
| EMB | Eigenmiddelenbesluit |
| PBI | Projectobligatie-initiatief |
| PF4EE | Instrument voor particuliere financiering van energie-efficiëntie |
| PGF | Deelnemersgarantiefonds |
| PMF | Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit |
| PPP | Publiek-privaat partnerschap |
| PSEO | Pensioenregeling voor Europese ambtenaren |
| O&I | Onderzoek en innovatie |
| RAL | Nog betaalbaar te stellen vastleggingen |
| REA | Uitvoerend Agentschap onderzoek |
| RSFF | Financieringsfaciliteit met risicodeling |
| OTO | Onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie |
| S&P | Standard & Poor’s Financial Services LLC |
| SANAD | MENA-fonds voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen |
| Sapard | Speciaal toetredingsprogramma voor landbouw en plattelandsontwikkeling |
| SEMED | Southern and Eastern Mediterranean Micro, Small and Middle sized Entreprises Financial Inclusion Programme |
| Sesar | Gemeenschappelijke Onderneming Single European Sky ATM Research |
| SIUGI | Instrument voor onbeperkte garantie in het kader van het KMO-initiatief |
| KMO/MKB | Kleine en middelgrote onderneming/Midden- en kleinbedrijf |
| SMEW | Kmo-venster |
| VWEU | Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie |
| TEM | Traditionele eigen middelen |
| TRDI | Tijdelijk plattelandsontwikkelingsinstrument |
| BTW | Belasting over de toegevoegde waarde |
| JWI | Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief |

AAR

Jaarlijks activiteitenverslag

ABB

Activity Based Budgeting

ABM

Activity Based Management

ACER

Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators

AMIF

Fonds voor asiel, migratie en integratie

AOD

Gedelegeerd ordonnateur

Artemis

Advanced Research & Technology for EMbedded Intelligent Systems

ATM

Luchtverkeersbeheer

BBI

Gemeenschappelijke Onderneming Biogebaseerde industrieën

Berec

Orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie

BIC

Bio-based Industries Consortium

BIS

Bank voor Internationale Betalingen

BB

Betalingsbalans

BUFI Fund

Fonds voor geldboeten

GLB

Gemeenschappelijk landbouwbeleid

CCS LGF

Garantiefaciliteit voor de culturele en creatieve sectoren

Cedefop

Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding

CEF

Connecting Europe Facility

CEF DI

Schuldinstrument van de Connecting Europe Facility

Cepol

Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving

CF

Cohesiefonds

Chafea

Uitvoerend Agentschap voor consumenten, gezondheid, landbouw en voeding

CIP

Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie

COM

Commissie

Cosme

Programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en voor kleine en middelgrote ondernemingen

COSO

Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission

VGB

Verordening gemeenschappelijke bepalingen

CBP

Communautair Bureau voor plantenrassen

O & BKA

Ontmanteling en Beheer van kernafval

EACEA

Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur

Elfpo

Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling

ELGF

Europees Landbouwgarantiefonds

EOGFL

Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw

EASA

Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart

EaSI

Werkgelegenheid en sociale innovatie

Easme

Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen

EASO

Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken

EBA

Europese Bankautoriteit

EBWO

Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling

ERK

Europese Rekenkamer

ECB

Europese Centrale Bank

ECDC

Europees Centrum voor ziektepreventie en bestrijding

ECHA

Europees Agentschap voor chemische stoffen

Ecofin

Raad Economische en Financiële Zaken

EGKS

Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal

Ecsel

Gemeenschappelijke Onderneming elektronische componenten en systemen voor Europees leiderschap

EOF

Europees Ontwikkelingsfonds

EDIF

Garantiefaciliteit in het kader van de Westelijke Balkan

EER

Europese Economische Ruimte

EEA

Europees Milieuagentschap

EDEO

Europese Dienst voor extern optreden

EFCA

Europees Bureau voor visserijcontrole

EVF

Europees Visserijfonds

EFSA

Europese Autoriteit voor voedselveiligheid

EFDO

Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling

EFSE

Europees Fonds voor Zuidoost-Europa

EFSF

Europese faciliteit voor financiële stabiliteit

EFSI

Europees Fonds voor strategische investeringen

EFSM

Europees financieel stabilisatiemechanisme

EVA

Europese Vrijhandelsassociatie

Egnos

Europees overlaysysteem voor geostationaire navigatie

EIB

Europese Investeringsbank

EIF

Europees Investeringsfonds

EIGE

Europees Genderinstituut

Eiopa

Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen

EIT

Europees Instituut voor innovatie en technologie

ElectriFI

Elektrificatiefinancieringsinitiatief

EMA

Europees Geneesmiddelenbureau

EWDD

Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving

EFMZV

Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij

EMSA

Europees Agentschap voor maritieme veiligheid

EMU

Economische en Monetaire Unie

ENEF

Fonds voor bedrijfsuitbreiding

Eniac

Adviesraad voor het Europese nano-elektronica-initiatief

ENIF

Fonds voor bedrijfsinnovatie

Enisa

Agentschap van de Europese Unie voor netwerk- en informatiebeveiliging

ENPI

Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument

EP

Europees Parlement

ERCEA

Uitvoerend Agentschap Europese Onderzoeksraad

EFRO

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling

ESA

Europees Ruimte-Agentschap

ESF

Europees Sociaal Fonds

ESIF

Europese structuur- en investeringsfondsen

ESM

Europees Stabiliteitsmechanisme

ESMA

Europese Autoriteit voor effecten en markten

ETF

Europese technologie-startersregeling 1998

ETF

Europese Stichting voor opleiding

EU

Europese Unie

EUIPO

Bureau voor intellectuele eigendom van de Europese Unie

euLISA

Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht

Eumetsat

Europese Organisatie voor de Exploitatie van Meteorologische Satellieten

EUOSHA

Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk

Euratom

Europese Gemeenschap voor Atoomenergie

Eurofound

Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden

Eurojust

Europese Eenheid voor justitiële samenwerking Europol

Europol

Europese Politiedienst (Europol)

F4E

Fusion for Energy

FCH

Gemeenschappelijke onderneming brandstofcellen en waterstof

FIOV

Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de Visserij

FIFO

First-in, First-out

KP7

Zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling

FR

Financieel Reglement

FRA

Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten

Frontex

Europees Grens- en kustwachtagentschap

FSDA

Financiële staten — Bespreking en analyse

BBP

Bruto binnenlands product

GMES

Wereldwijde monitoring voor milieu en veiligheid

BNI

Bruto nationaal inkomen

GNSS

Global Navigation Satellite Systems (wereldwijde satellietnavigatiesystemen)

H2020

Horizon 2020

ICSLT

International Civil Servants Life Table

IFRP

Geïntegreerd pakket inzake financiële verslaglegging

IIW

Venster infrastructuur en innovatie

IMF

Internationaal Monetair Fonds

IMI

Gemeenschappelijke Onderneming voor de uitvoering van het initiatief inzake innovatieve geneesmiddelen

INEA

Uitvoerend Agentschap innovatie en netwerken

IPA II

Instrument voor pretoetredingssteun

Ipsas

International Public Sector Accounting Standards (internationale boekhoudnormen voor de overheid)

ISF

Fonds voor interne veiligheid

IT

Informatietechnologie

ITER

Internationale Thermonucleaire Experimentele Reactor

JAP

Gezamenlijk actieplan

JRC

Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek

GO

Gemeenschappelijke onderneming

LGTT

Garantie-instrument voor leningen voor TENT-projecten

MAP

Meerjarenprogramma voor ondernemingen en ondernemerschap

MEP

Lid van het Europees Parlement

MFB

Macrofinanciële bijstand

MFK

Meerjarig financieel kader

MKMO

Micro-, kleine of middelgrote onderneming

NEET’s

Jongeren die geen werk hebben en geen onderwijs of opleiding volgen

EMB

Eigenmiddelenbesluit

PBI

Projectobligatie-initiatief

PF4EE

Instrument voor particuliere financiering van energie-efficiëntie

PGF

Deelnemersgarantiefonds

PMF

Europese Progress-microfinancieringsfaciliteit

PPP

Publiek-privaat partnerschap

PSEO

Pensioenregeling voor Europese ambtenaren

O&I

Onderzoek en innovatie

RAL

Nog betaalbaar te stellen vastleggingen

REA

Uitvoerend Agentschap onderzoek

RSFF

Financieringsfaciliteit met risicodeling

OTO

Onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie

S&P

Standard & Poor’s Financial Services LLC

SANAD

MENA-fonds voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen

Sapard

Speciaal toetredingsprogramma voor landbouw en plattelandsontwikkeling

SEMED

Southern and Eastern Mediterranean Micro, Small and Middle sized Entreprises Financial Inclusion Programme

Sesar

Gemeenschappelijke Onderneming Single European Sky ATM Research

SIUGI

Instrument voor onbeperkte garantie in het kader van het KMO-initiatief

KMO/MKB

Kleine en middelgrote onderneming/Midden- en kleinbedrijf

SMEW

Kmo-venster

VWEU

Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

TEM

Traditionele eigen middelen

TRDI

Tijdelijk plattelandsontwikkelingsinstrument

BTW

Belasting over de toegevoegde waarde

JWI

Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief

---

(1)  Krachtens het subsidiariteitsbeginsel treedt de Unie slechts op indien en voor zover de doelstellingen van het overwogen optreden onvoldoende door de lidstaten, maar vanwege de schaal of de impact beter op het niveau van de Unie kunnen worden verwezenlijkt. Krachtens het evenredigheidsbeginsel gaan de inhoud en de vorm van het optreden van de Unie niet verder dan wat nodig is om de doelstellingen van de Verdragen te verwezenlijken. Zie artikel 5 VWEU.

1

(2)  Zie de Mededeling van de Commissie „Europa 2020, een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei“, COM(2010) 2020 van 3 maart 2010.

2

(3)  Mededeling van de Commissie „Next steps for a sustainable European future European action for sustainability“, SWD(2016) 390 final van 22 november 2016.

3

(4)  Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (2013/C 373/01).

4

(5)  Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (PB L 193 van 30.7.2018, blz. 1).

5

(6)  Artikel 317 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.

6

(7)  Zie voor nadere informatie de mededeling aan de Commissie van voorzitter Juncker en eerste vicevoorzitter Timmermans: Governance in the European Commission, C(2017) 6915 final van 11 oktober 2017, https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/c_2017_6915_final_en.pdf

7

(8)  De interne controlenormen bijvoorbeeld, zijn gebaseerd op de internecontrolebeginselen van COSO 2013.

8

(9)  https://ec.europa.eu/info/publications/governance-in-the-commission_en. Voor nadere bijzonderheden, zie Mededeling aan de Commissie C(2018) 7704: „Streamlining and strengthening corporate governance within the European Commission“, https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/file_import/streamlining-strengthening-corporate-governance-european-commission_en.pdf

9

(10)  Speciaal verslag nr. 27/2016 „Governance bij de Europese Commissie — goede praktijken?“

10

(11)  De term „de Europese Commissie“ wordt daarom gebruikt ter aanduiding zowel van de instelling gevormd door de leden van de Commissie — het College — als van de administratie geleid door de directeuren-generaal van de diensten (en de hoofden van andere administratieve structuren zoals diensten, bureaus en uitvoerende agentschappen).

11

(12)  Besluit (EU) 2019/476 van de Europese Raad, vastgesteld in overeenstemming met het Verenigd Koninkrijk, van 22 maart 2019 tot verlenging van de in artikel 50, lid 3, VEU bedoelde termijn (PB L 80 I van 22.3.2019, blz. 1).

12

(13)  Besluit (EU) 2019/584 van de Europese Raad vastgesteld in overeenstemming met het Verenigd Koninkrijk van 11 april 2019 tot verlenging van de in artikel 50, lid 3, VEU bedoelde termijn (PB L 101 I van 11.4.2019, blz. 1).

13

(14)  Doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen hieronder niet correct zijn opgeteld.

14

(*1)  Het Europees Parlement heeft op 12 december 2018 een begroting goedgekeurd waarin is bepaald dat de verplichtingen op korte termijn van de Unie worden betaald uit eigen middelen die in 2019 bij de lidstaten worden geïnd of opgevraagd. Aanvullend waarborgen de lidstaten overeenkomstig artikel 83 van het Statuut (Verordening 259/68 van de Raad van 29 februari 1968, gewijzigd) gezamenlijk de uitbetaling van de pensioenen.

*1

Het Europees Parlement heeft op 12 december 2018 een begroting goedgekeurd waarin is bepaald dat de verplichtingen op korte termijn van de Unie worden betaald uit eigen middelen die in 2019 bij de lidstaten worden geïnd of opgevraagd. Aanvullend waarborgen de lidstaten overeenkomstig artikel 83 van het Statuut (Verordening 259/68 van de Raad van 29 februari 1968, gewijzigd) gezamenlijk de uitbetaling van de pensioenen.

(15)  PB L 193 van 30.7.2018, blz. 1.

15

(16)  De pensioenregeling is een notioneel (virtueel) fonds met toegezegde uitkeringen, waarbij de toekomstige pensioenen worden gefinancierd uit de bijdragen van personeelsleden. Alhoewel de bijdragen niet in een echt fonds worden belegd, wordt verondersteld dat het bedrag dat in een dergelijk fonds zou zijn ingebracht, is belegd in langlopende obligaties van de lidstaten en wordt dat bedrag vertaald in de pensioenverplichting opgenomen in de jaarrekening van de Europese Unie. De lidstaten garanderen gezamenlijk de betaling van de prestaties overeenkomstig artikel 83 van het Statuut en artikel 4, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (zie COM(2018) 829 voor een gedetailleerde beschrijving van het stelsel).

16

(17)  PB L 345 van 27.12.2017, blz. 34.

17

(18)  PB L 249 van 27.9.2017, blz. 1.

18

(19)  Verordening (EU) nr. 1316/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 913/2010 en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 680/2007 en (EG) nr. 67/2010 (PB L 348 van 20.12.2013, blz. 129).

19

(20)  PB L 168 van 7.6.2014, blz. 39.

20

(21)  PB L 168 van 7.6.2014, blz. 105.

21

(*2)  „Niet toegewezen aan een MFK-rubriek“ omvat de begrotingsuitvoering van geconsolideerde entiteiten en consolidatie-uitsluitingen, niet-budgettaire verrichtingen en niet-toegewezen programma’s met individueel immateriële bedragen.

*2

„Niet toegewezen aan een MFK-rubriek“ omvat de begrotingsuitvoering van geconsolideerde entiteiten en consolidatie-uitsluitingen, niet-budgettaire verrichtingen en niet-toegewezen programma’s met individueel immateriële bedragen.

(22)  Besluit (EU) 2018/412 van het Europees Parlement en de Raad van 14 maart 2018 tot wijziging van Besluit nr. 466/2014/EU tot verlening van een EU-garantie voor verliezen van de Europese Investeringsbank op financieringsverrichtingen ter ondersteuning van investeringsprojecten buiten de Unie (PB L 76 van 19.3.2018, blz. 30).

22

(23)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 320.

23

(24)  PB L 122 van 24.4.2014, blz. 44.

24

(25)  PB L 349 van 21.12.2013, blz. 100.

25

(26)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 1.

26

(27)  PB L 70 van 12.3.2019, blz. 3.

27

(28)  PB L 291 van 16.11.2018, blz. 3.

28

(29)  PB L 132 van 21.5.2016, blz. 85.

29

(*3)  Met uitzondering van back-to-backleningen voor financiële bijstand.

*3

Met uitzondering van back-to-backleningen voor financiële bijstand.

(*4)  Voor verkoop beschikbare financiële activa (m.u.v. eigenvermogensinstrumenten en Unitary Fund).

*4

Voor verkoop beschikbare financiële activa (m.u.v. eigenvermogensinstrumenten en Unitary Fund).

(*5)  Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort.

*5

Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in overschot/tekort.

(30)  Verordening (EG) nr. 431/2009 van de Raad van 18 mei 2009 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 332/2002 houdende instelling van een mechanisme voor financiële ondersteuning op middellange termijn van de betalingsbalansen van de lidstaten (PB L 128 van 27.5.2009, blz. 1).

30

(31)  Verordening (EU) nr. 407/2010 van de Raad van 11 mei 2010 houdende instelling van een Europees financieel stabilisatiemechanisme (PB L 118 van 12.5.2010, blz. 1).

31

(*6)  Met toepassing van de correctiecoëfficiënt.

*6

Met toepassing van de correctiecoëfficiënt.

(*7)  Betaald gedurende de eerste drie jaar na vertrek.

*7

Betaald gedurende de eerste drie jaar na vertrek.

(32)  Doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen hieronder niet correct zijn opgeteld.

32

Doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen hieronder niet correct zijn opgeteld.

(*8)  De activa in deze tabel omvatten diverse posten van de financiële staten (Voor verkoop beschikbare activa van 4 387 miljoen EUR, waarvan 1 294 miljoen EUR eigenvermogensinstrumenten); Geldmiddelen en kasequivalenten van 1 615 miljoen EUR; Verstrekte leningen van 64 miljoen EUR en andere posten voor 49 miljoen EUR).

*8

De activa in deze tabel omvatten diverse posten van de financiële staten (Voor verkoop beschikbare activa van 4 387 miljoen EUR, waarvan 1 294 miljoen EUR eigenvermogensinstrumenten); Geldmiddelen en kasequivalenten van 1 615 miljoen EUR; Verstrekte leningen van 64 miljoen EUR en andere posten voor 49 miljoen EUR).

(*9)  De passiva in deze tabel omvatten diverse posten van de financiële staten (Voorzieningen van 1 337 miljoen EUR; Crediteuren van 69 miljoen EUR en andere posten voor 22 miljoen EUR).

*9

De passiva in deze tabel omvatten diverse posten van de financiële staten (Voorzieningen van 1 337 miljoen EUR; Crediteuren van 69 miljoen EUR en andere posten voor 22 miljoen EUR).

(*10)  Voor sommige garanties is het door de EU gedragen risico volledig gedekt door voorzieningen.

*10

Voor sommige garanties is het door de EU gedragen risico volledig gedekt door voorzieningen.

(*11)  Zonder herfinancieringsverrichtingen.

*11

Zonder herfinancieringsverrichtingen.

(*12)  Exclusief anticiperende bijstand.

*12

Exclusief anticiperende bijstand.

(33)  Zie voor meer informatie: Europese Commissie, European Economic Forecast, najaar 2019: https://ec.europa.eu/info/publications/european-economic-forecast-winter-2019_en

33

(34)  Doordat de cijfers afgerond zijn tot miljoen euro, kan het lijken alsof sommige financiële gegevens in de tabellen hieronder niet correct zijn opgeteld.

34

(35)  PB L 168 van 7.6.2014, blz. 29.

35

---

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

| 30.9.2019 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 327/168 |
| --- | --- | --- | --- |

30.9.2019

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 327/168

---

DE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VOORGELEGDE BETROUWBAARHEIDSVERKLARING VAN DE REKENKAMER — VERSLAG VAN DE ONAFHANKELIJKE CONTROLEUR

(2019/C 327/02)

Oordeel

| I. | Wij hebben het volgende gecontroleerd:






  a) | de geconsolideerde rekeningen van de Europese Unie, die de geconsolideerde financiële staten (1) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (2) voor het op 31 december 2018 afgesloten begrotingsjaar bevatten, zoals goedgekeurd door de Commissie op 26 juni 2019, en |
| --- | --- | --- |

I.

a)

de geconsolideerde rekeningen van de Europese Unie, die de geconsolideerde financiële staten (1) en de verslagen over de uitvoering van de begroting (2) voor het op 31 december 2018 afgesloten begrotingsjaar bevatten, zoals goedgekeurd door de Commissie op 26 juni 2019, en

| b) | de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen, zoals voorgeschreven in artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). |
| --- | --- |

b)

de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen, zoals voorgeschreven in artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

Betrouwbaarheid van de rekeningen

| Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen









  II. | Naar ons oordeel geven de geconsolideerde rekeningen van de Europese Unie (EU) over het op 31 december 2018 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten een getrouw beeld van de financiële situatie van de EU per 31 december 2018, van de resultaten van haar verrichtingen en kasstromen en van de veranderingen van haar nettoactiva in het op die datum afgesloten begrotingsjaar, overeenkomstig het Financieel Reglement en de boekhoudregels die zijn gebaseerd op internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector. |
| --- | --- |

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

II.

Wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij de rekeningen

Ontvangsten

| Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de ontvangsten









  III. | Naar ons oordeel zijn de onderliggende ontvangsten bij de rekeningen betreffende het per 31 december 2018 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de ontvangsten

III.

Uitgaven

| Oordeel met beperking over de wettigheid en regelmatigheid van de uitgaven









  IV. | Naar ons oordeel zijn de aanvaarde uitgaven in de rekeningen betreffende het per 31 december 2018 afgesloten begrotingsjaar, behoudens de gevolgen van de aangelegenheid die is beschreven onder “Grondslag voor een oordeel met beperking over de wettigheid en regelmatigheid van de uitgaven”, op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

Oordeel met beperking over de wettigheid en regelmatigheid van de uitgaven

IV.

Grondslag voor het oordeel

| V. | Wij hebben onze controle verricht overeenkomstig de internationale controlestandaarden (ISA) en de regels inzake beroepsethiek van IFAC en de internationale standaarden van hoge controle-instanties (ISSAI) van INTOSAI. Onze verantwoordelijkheden volgens die standaarden worden nader beschreven onder “Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de geconsolideerde rekeningen en onderliggende verrichtingen”. We hebben ook voldaan aan onafhankelijkheidsvereisten en zijn onze ethische verplichtingen krachtens de Ethische gedragscode voor professionele accountants (Code of Ethics for Professional Accountants) van de International Ethics Standards Board for Accountants (“IESBA Code”) nagekomen. Wij achten de verkregen controle-informatie toereikend en geschikt als grondslag voor ons oordeel. |
| --- | --- |

V.

Grondslag voor een oordeel met beperking over de wettigheid en regelmatigheid van de uitgaven

| VI. | We stelden vast dat uitgaven met een hoog risico (voornamelijk bestedingen op basis van een vergoedingsregeling, waarvoor complexe regels gelden) (3) in 2018 fouten van materieel belang vertoonden. Het door ons geschatte foutenpercentage voor uitgaven met een hoog risico bedraagt 4,5 %. Het door ons geschatte totale foutenpercentage (2,6 %) ligt nog steeds boven onze materialiteitsdrempel, maar is niet van diepgaande invloed. Uitgaven met een laag risico, die voornamelijk worden gedaan op basis van rechten en waarvoor vereenvoudigde/minder complexe regels gelden, vertonen geen materieel foutenpercentage (4). |
| --- | --- |

VI.

Essentiële controleaangelegenheden

| We zijn de potentiële impact van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie op de rekeningen van 2018 nagegaan









  VII. | Op 29 maart 2017 heeft het Verenigd Koninkrijk (VK) de Europese Raad formeel in kennis gesteld van zijn voornemen om de EU te verlaten. Op 10 april 2019 stemde de Europese Raad ermee in de termijn voor het vertrek van het VK (5) te verlengen zo lang als nodig is, maar in ieder geval uiterlijk tot 31 oktober 2019. Volgens het besluit van de Raad zou het VK de EU verlaten op de eerste dag van de maand na die van de voltooiing van de ratificatieprocedures, dan wel op 1 november 2019, indien die datum eerder valt. Het Verenigd Koninkrijk zal een lidstaat blijven tot de nieuwe datum van terugtrekking, met alle rechten en verplichtingen krachtens artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, en heeft het recht zijn kennisgeving op elk moment in te trekken. |
| --- | --- |

We zijn de potentiële impact van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie op de rekeningen van 2018 nagegaan

VII.

| VIII. | Zoals aangegeven in paragraaf II, werden de geconsolideerde rekeningen 2018 van de EU opgesteld als weergave van de financiële situatie van de EU per 31 december 2018 en van de resultaten, kasstromen en veranderingen van haar nettoactiva over 2018. De geconsolideerde rekeningen 2018 van de EU geven de stand van de onderhandelingen per 31 december 2018 weer. Op die datum, en tot de datum waarop we onze controlewerkzaamheden hebben voltooid, was het VK nog steeds een EU-lidstaat. |
| --- | --- |

VIII.

| IX. | We hebben geen gebeurtenissen vastgesteld in verband met het terugtrekkingsproces die aanpassingen zouden vereisen volgens de internationale boekhoudnorm inzake gebeurtenissen na de verslagleggingsdatum (6). |
| --- | --- |

IX.

| X. | We zullen de potentiële impact van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie op de geconsolideerde rekeningen van de EU blijven nagaan. Toekomstige geconsolideerde rekeningen van de EU zullen de stand of uitkomst van het terugtrekkingsproces moeten weergeven. Op de datum waarop we onze controle van de rekeningen over 2018 hebben voltooid, was het nog niet bekend of het VK daadwerkelijk de EU zou verlaten en, in dat geval, op welke datum en onder welke voorwaarden. |
| --- | --- |

X.

| XI. | Op basis van deze huidige situatie is er geen financiële impact om te rapporteren in de geconsolideerde jaarrekening 2018 van de EU en concluderen we dat de rekeningen per 31 december 2018 het terugtrekkingsproces op die datum juist weergeven. |
| --- | --- |

XI.

We beoordeelden de verplichting voor pensioenen en andere personeelsbeloningen

| XII. | De EU-balans omvatte eind 2018 een verplichting voor pensioenen en andere personeelsbeloningen ten bedrage van 80,5 miljard EUR. Dit is een van de belangrijkste verplichtingen in de balans, goed voor meer dan een derde van de totale verplichtingen ad 235,9 miljard EUR in 2018. |
| --- | --- |

XII.

| XIII. | Het grootste deel van deze verplichting voor pensioenen en andere personeelsbeloningen (70,0 miljard EUR) houdt verband met de pensioenregeling van de ambtenaren en andere personeelsleden van de Europese Unie (de “pensioenregeling”). De in de rekeningen opgenomen verplichting weerspiegelt het bedrag dat in een pensioenfonds zou zijn opgenomen als er één zou zijn opgezet om te betalen voor de bestaande ouderdomspensioenverplichtingen (7). Naast ouderdomspensioenen dekt het bedrag invaliditeitspensioenen en pensioenen die worden betaald aan weduwen en weduwnaars of wezen van EU-personeel. De in het kader van de pensioenregeling betaalde uitkeringen komen ten laste van de EU-begroting. De lidstaten garanderen gezamenlijk de uitbetaling van de uitkeringen en ambtenaren dragen voor een derde bij in de kosten van de regeling. Eurostat berekent deze verplichting in opdracht van de rekenplichtige van de Commissie en gebruikt daarbij de parameters die de actuariële adviseurs van de Commissie hebben beoordeeld. |
| --- | --- |

XIII.

| XIV. | Het op één na aanzienlijkste deel van de verplichting voor pensioenen en andere personeelsbeloningen (8,7 miljard EUR) is de geschatte verplichting van de EU voor het gemeenschappelijk stelsel van ziektekostenverzekering (JSIS, Joint Sickness Insurance Scheme). Deze verplichting houdt verband met de medische kosten van EU-personeelsleden die moeten worden betaald wanneer zij niet meer in actieve dienst zijn (na aftrek van hun bijdragen). |
| --- | --- |

XIV.

| XV. | In het kader van onze controle beoordeelden wij de actuariële veronderstellingen en de daarmee samenhangende waardering van de pensioenverplichting. We baseerden deze evaluatie op de werkzaamheden van externe actuariële deskundigen om een studie over de verplichtingen voor pensioenen en JSIS op te stellen. We controleerden de numerieke gegevens, de actuariële parameters en de berekening van de verplichting alsmede de presentatie in de geconsolideerde balans en de toelichtingen bij de geconsolideerde financiële staten. Zoals opgemerkt in toelichting 2.9 bij de geconsolideerde financiële staten, is de Commissie blijven werken aan het versterken van haar processen voor de berekening van de verplichting voor personeelsbeloningen, en wij zullen deze in het oog blijven houden. |
| --- | --- |

XV.

Wij hebben belangrijke in de rekeningen opgenomen schattingen aan het einde van het jaar beoordeeld

| XVI. | Eind 2018 werden de subsidiabele kosten die door de begunstigden gemaakt, maar nog niet gerapporteerd waren, geschat op 99,8 miljard EUR (eind 2017: 100,9 miljard EUR). Deze bedragen werden als te betalen kosten geboekt (8). |
| --- | --- |

XVI.

| XVII. | Eind 2018 werd het bedrag dat niet benut werd in het kader van de financieringsinstrumenten onder gedeeld beheer en de in de EU-rekeningen vermelde steunregelingen geschat op 6,5 miljard EUR (eind 2017: 4,7 miljard EUR), in de financiële balans beschreven als “andere voorschotten aan lidstaten”. |
| --- | --- |

XVII.

| XVIII. | Om deze schattingen aan het einde van het jaar te beoordelen, onderzochten we het systeem dat de Commissie had opgezet voor de afsluitberekeningen en gingen we de juistheid en volledigheid ervan na in de directoraten-generaal waar de meeste betalingen worden gedaan. Tijdens onze controlewerkzaamheden voor de steekproef van facturen en voorfinancieringsbetalingen onderzochten we de relevante afsluitberekeningen om het risico van onjuiste vermelding van de te betalen lasten aan te pakken. Wij vroegen de boekhoudkundige diensten van de Commissie om verdere verduidelijking van de algemene methodologie voor het maken van deze schattingen. |
| --- | --- |

XVIII.

| XIX. | We concluderen dat de schatting van het totaalbedrag aan te betalen lasten en andere voorschotten aan lidstaten in de geconsolideerde balans reëel is. |
| --- | --- |

XIX.

Andere aangelegenheden

| XX. | De leiding is verantwoordelijk voor het verstrekken van “andere informatie”. Deze term omvat de toelichting “Financiële staten — bespreking en analyse”, maar niet de geconsolideerde rekeningen of ons verslag daarover. Ons oordeel over de geconsolideerde rekeningen heeft geen betrekking op deze andere informatie en we formuleren geen enkele conclusie over de betrouwbaarheid daarvan. In het kader van onze controle van de geconsolideerde rekeningen is het onze verantwoordelijkheid de andere informatie te lezen en na te gaan of die in materieel opzicht inconsistent is met de geconsolideerde rekeningen of de kennis die we in de loop van de controle hebben opgedaan, of anderszins afwijkingen van materieel belang lijkt te bevatten. Wanneer wij concluderen dat de andere informatie een afwijking van materieel belang bevat, moeten we dat feit dienovereenkomstig melden. Wij hebben in dit verband niets te melden. |
| --- | --- |

XX.

Verantwoordelijkheden van de leiding

| XXI. | Overeenkomstig de artikelen 310-325 van het VWEU en het Financieel Reglement is de leiding verantwoordelijk voor het opstellen en weergeven van de geconsolideerde rekeningen van de EU op basis van de internationaal aanvaarde boekhoudnormen voor de overheidssector, alsmede voor de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Deze verantwoordelijkheid omvat het ontwerpen, invoeren en in stand houden van internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor de opstelling en weergave van financiële staten die geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevatten. De leiding dient er ook voor te zorgen dat de in de financiële staten weergegeven activiteiten, financiële verrichtingen en informatie in overeenstemming zijn met de voorschriften waar ze onder vallen. De Commissie draagt de eindverantwoordelijkheid voor de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de rekeningen van de EU (artikel 317 van het VWEU). |
| --- | --- |

XXI.

| XXII. | Bij het voorbereiden van de geconsolideerde rekeningen is de leiding verantwoordelijk voor het beoordelen van het vermogen van de EU om de activiteiten voort te zetten, voor het melden van alle relevante kwesties en voor het hanteren van het continuïteitsbeginsel tenzij zij voornemens is om de entiteit te liquideren of om haar activiteiten stop te zetten, of als er geen realistisch alternatief bestaat. |
| --- | --- |

XXII.

| XXIII. | De Commissie is verantwoordelijk voor het toezicht op het proces van financiële verslaglegging over de EU. |
| --- | --- |

XXIII.

| XXIV. | Volgens het Financieel Reglement (titel IX) moet de rekenplichtige van de Commissie de geconsolideerde rekeningen van de EU uiterlijk 31 maart van het volgende jaar eerst als voorlopige rekeningen en uiterlijk 31 juli als definitieve rekeningen ter controle indienen. De voorlopige rekeningen moeten al een getrouw beeld geven van de financiële situatie van de EU. Het is daarom absoluut noodzakelijk dat alle posten in de voorlopige rekeningen als definitieve berekeningen worden gepresenteerd zodat wij onze opdracht binnen de gegeven termijnen kunnen uitvoeren overeenkomstig titel X van het Financieel Reglement. Verschillen tussen voorlopige en definitieve rekeningen zouden normaliter alleen voortvloeien uit onze opmerkingen. |
| --- | --- |

XXIV.

Verantwoordelijkheden van de controleur voor de controle van de geconsolideerde rekeningen en onderliggende verrichtingen

| XXV. | Onze doelstellingen bestaan erin, redelijke zekerheid te verkrijgen over de vraag of de geconsolideerde rekeningen van de EU geen afwijkingen van materieel belang vertonen en of de onderliggende verrichtingen wettig en regelmatig zijn, alsmede op basis van onze controle het Europees Parlement en de Raad een betrouwbaarheidsverklaring voor te leggen over de betrouwbaarheid van de rekeningen en de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen. Redelijke zekerheid is een hoge mate van zekerheid, maar geen garantie dat bij de controle alle gevallen waarin sprake is van een materiële afwijking of van niet-conformiteit noodzakelijkerwijs zijn opgespoord. Deze kunnen voortkomen uit fraude of fouten en worden van materieel belang geacht indien hiervan, afzonderlijk of geaggregeerd, redelijkerwijs zou kunnen worden verwacht dat ze van invloed zijn op economische beslissingen die worden genomen op basis van deze geconsolideerde rekeningen. |
| --- | --- |

XXV.

| XXVI. | Ten aanzien van de ontvangsten nemen wij bij ons onderzoek van de eigen middelen op basis van de btw en het bni de macro-economische aggregaten die de basis vormen voor de berekening daarvan als uitgangspunt, en beoordelen wij de systemen van de Commissie voor de verwerking van de gegevens totdat de bijdragen van de lidstaten zijn ontvangen en opgenomen in de geconsolideerde rekeningen. Bij de traditionele eigen middelen onderzoeken wij de rekeningen van de douaneautoriteiten en analyseren wij de stroom van douanerechten totdat de bedragen zijn ontvangen door de Commissie en opgenomen in de rekeningen. |
| --- | --- |

XXVI.

| XXVII. | Ten aanzien van de uitgaven onderzoeken wij betalingsverrichtingen nadat de uitgaven zijn gedaan, geboekt en goedgekeurd. Dit onderzoek betreft alle soorten betalingen, behalve voorschotten op het moment dat deze worden gedaan. Voorschotbetalingen worden onderzocht nadat de ontvanger van de middelen het passende gebruik ervan heeft aangetoond en de instelling of het orgaan dit bewijs heeft aanvaard door het afwikkelen van de voorschotbetaling, wat wellicht pas in een volgend jaar plaatsvindt. |
| --- | --- |

XXVII.

| XXVIII. | Als onderdeel van een controle in overeenstemming met de ISA’s en ISSAI’s passen wij professionele oordeelsvorming toe en houden wij gedurende de hele controle een professioneel-kritische instelling. Daarnaast:






  a) | identificeren en beoordelen we de risico’s op afwijkingen van materieel belang in de geconsolideerde rekeningen en op niet-conformiteit van materieel belang van de onderliggende verrichtingen met vereisten van de EU-wetgeving, hetzij door fraude, hetzij door fouten. We ontwerpen in het licht van die risico’s controleprocedures en voeren die uit en we verkrijgen controle-informatie die toereikend en geschikt is als grondslag voor ons controleoordeel. Gevallen waarin sprake is van een afwijking of niet-conformiteit van materieel belang als gevolg van fraude zijn moeilijker te ontdekken dan die als gevolg van fouten, aangezien er bij fraude sprake kan zijn van collusie, vervalsing, opzettelijke omissies, verkeerde voorstellingen van zaken of het terzijde stellen van de interne beheersing. Bijgevolg is het risico groter dat dergelijke gevallen niet worden ontdekt; |
| --- | --- | --- |

XXVIII.

a)

identificeren en beoordelen we de risico’s op afwijkingen van materieel belang in de geconsolideerde rekeningen en op niet-conformiteit van materieel belang van de onderliggende verrichtingen met vereisten van de EU-wetgeving, hetzij door fraude, hetzij door fouten. We ontwerpen in het licht van die risico’s controleprocedures en voeren die uit en we verkrijgen controle-informatie die toereikend en geschikt is als grondslag voor ons controleoordeel. Gevallen waarin sprake is van een afwijking of niet-conformiteit van materieel belang als gevolg van fraude zijn moeilijker te ontdekken dan die als gevolg van fouten, aangezien er bij fraude sprake kan zijn van collusie, vervalsing, opzettelijke omissies, verkeerde voorstellingen van zaken of het terzijde stellen van de interne beheersing. Bijgevolg is het risico groter dat dergelijke gevallen niet worden ontdekt;

| b) | verkrijgen we inzicht in de internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor de controle teneinde adequate controleprocedures op te zetten, maar niet om een oordeel uit te spreken over de doeltreffendheid van de internebeheersingsmaatregelen; |
| --- | --- |

b)

verkrijgen we inzicht in de internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor de controle teneinde adequate controleprocedures op te zetten, maar niet om een oordeel uit te spreken over de doeltreffendheid van de internebeheersingsmaatregelen;

| c) | beoordelen we de geschiktheid van de door de leiding gehanteerde grondslagen voor financiële verslaglegging en van de redelijkheid van de boekhoudkundige schattingen en de daarmee samenhangende informatieverschaffing door de leiding; |
| --- | --- |

c)

beoordelen we de geschiktheid van de door de leiding gehanteerde grondslagen voor financiële verslaglegging en van de redelijkheid van de boekhoudkundige schattingen en de daarmee samenhangende informatieverschaffing door de leiding;

| d) | trekken we conclusies over de geschiktheid van de wijze waarop de leiding het continuïteitsbeginsel hanteert en, op basis van de verkregen controle-informatie, over het al dan niet bestaan van materiële onzekerheden die het gevolg zijn van gebeurtenissen of omstandigheden die mogelijk aanzienlijke twijfel doen rijzen over het vermogen van de entiteit om de bedrijfsactiviteiten voort te zetten. Als we tot de conclusie komen dat een dergelijke materiële onzekerheid bestaat, zijn we verplicht in ons verslag de aandacht te vestigen op de gerelateerde informatie in de geconsolideerde rekeningen of, indien deze informatie ontoereikend is, ons oordeel aan te passen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die we hebben verkregen tot de datum van vaststelling van ons verslag. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de entiteit haar bedrijfsactiviteiten niet langer kan voortzetten; |
| --- | --- |

d)

trekken we conclusies over de geschiktheid van de wijze waarop de leiding het continuïteitsbeginsel hanteert en, op basis van de verkregen controle-informatie, over het al dan niet bestaan van materiële onzekerheden die het gevolg zijn van gebeurtenissen of omstandigheden die mogelijk aanzienlijke twijfel doen rijzen over het vermogen van de entiteit om de bedrijfsactiviteiten voort te zetten. Als we tot de conclusie komen dat een dergelijke materiële onzekerheid bestaat, zijn we verplicht in ons verslag de aandacht te vestigen op de gerelateerde informatie in de geconsolideerde rekeningen of, indien deze informatie ontoereikend is, ons oordeel aan te passen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die we hebben verkregen tot de datum van vaststelling van ons verslag. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de entiteit haar bedrijfsactiviteiten niet langer kan voortzetten;

| e) | evalueren we de algemene presentatie, structuur en inhoud van de geconsolideerde rekeningen, met inbegrip van alle vermelde informatie; en beoordelen we of de geconsolideerde rekeningen een getrouw beeld geven van de onderliggende verrichtingen en gebeurtenissen; |
| --- | --- |

e)

evalueren we de algemene presentatie, structuur en inhoud van de geconsolideerde rekeningen, met inbegrip van alle vermelde informatie; en beoordelen we of de geconsolideerde rekeningen een getrouw beeld geven van de onderliggende verrichtingen en gebeurtenissen;

| f) | verkrijgen we voldoende passende controle-informatie met betrekking tot de financiële informatie over de entiteiten waarop de geconsolideerde rekeningen van de EU betrekking hebben om een oordeel te formuleren over de geconsolideerde rekeningen en de onderliggende verrichtingen. We zijn verantwoordelijk voor het aansturen van, toezicht houden op en uitvoeren van de controle, en dragen als enige de verantwoordelijkheid voor ons controleoordeel. |
| --- | --- |

f)

verkrijgen we voldoende passende controle-informatie met betrekking tot de financiële informatie over de entiteiten waarop de geconsolideerde rekeningen van de EU betrekking hebben om een oordeel te formuleren over de geconsolideerde rekeningen en de onderliggende verrichtingen. We zijn verantwoordelijk voor het aansturen van, toezicht houden op en uitvoeren van de controle, en dragen als enige de verantwoordelijkheid voor ons controleoordeel.

| XXIX. | Wij communiceren met de leiding onder meer over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over significante controlebevindingen, waaronder bevindingen over significante tekortkomingen in de interne beheersing. |
| --- | --- |

XXIX.

| XXX. | We bepalen welke van de punten die we met de Commissie en andere gecontroleerde entiteiten hebben besproken, het belangrijkst waren bij de controle van de geconsolideerde rekeningen en dus de essentiële controleaangelegenheden voor de huidige periode vormen. Wij beschrijven deze aangelegenheden in ons verslag, tenzij openbaarmaking ervan verboden is op grond van de wet- en regelgeving of, zoals zeer zelden gebeurt, wij besluiten dat een aangelegenheid niet in ons verslag moet worden opgenomen omdat redelijkerwijs te verwachten is dat de negatieve gevolgen daarvan zwaarder wegen dan de voordelen ervan voor het algemeen belang. |
| --- | --- |

XXX.

18 juli 2019

Klaus-Heiner LEHNE

President

Europese Rekenkamer

12, rue Alcide De Gasperi, Luxemburg, LUXEMBURG

---

(1)  De geconsolideerde financiële staten omvatten de balans en de staat van de financiële resultaten, het kasstroomoverzicht en het mutatieoverzicht van de nettoactiva, alsook een overzicht van de belangrijkste grondslagen voor financiële verslaglegging en andere toelichtingen (met verslaglegging per begrotingsterrein).

1

(2)  De verslagen over de uitvoering van de begroting omvatten ook de toelichtingen.

2

(3)  Zij bedroegen 61,0 miljard EUR. In de paragrafen 1.19-1.21 van ons Jaarverslag 2018 verstrekken wij nadere informatie.

3

(4)  Zij bedroegen 59,6 miljard EUR. In paragraaf 1.18 van ons Jaarverslag 2018 verstrekken wij nadere informatie.

4

(5)  EUCO XT 20013/19 — Besluit van de Europese Raad, vastgesteld in overeenstemming met het Verenigd Koninkrijk tot verlenging van de in artikel 50, lid 3, VEU bedoelde termijn.

5

(6)  Zie International Public Sector Accounting Standard (IPSAS) nr. 14 — Events after the Reporting Date.

6

(7)  Zie IPSAS nr. 39 — Employee benefits. Voor de pensioenregeling geeft de verplichting op basis van toegezegde uitkeringen de huidige waarde weer van de verwachte toekomstige betalingen die de EU moet verrichten om aan de pensioenverplichtingen te voldoen die voortvloeien uit werknemersprestaties in de huidige periode en in voorgaande perioden.

7

(8)  Deze omvatten te betalen lasten aan de passiefzijde van de balans ad 62,9 miljard EUR en 36,9 miljard EUR aan de actiefzijde, die de waarde van de voorfinanciering vermindert.

8

---