# Il-Ġurnal Uffiċjali C 366/2019

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 366 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 6230 ta' Ottubru 2019 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 366

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 6230 ta' Ottubru 2019

---

| Werrej | Paġna |
| --- | --- |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| | RAKKOMANDAZZJONIJIET |
| | Il-Bord Ewropew tar-Riskju Sistemiku |
| 2019/C 366/01 | Rakkomandazzjoni Tal-Bord Ewropew Dwar Ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Belġju (BERS/2019/4) | 1 |
| 2019/C 366/02 | Rakkomandazzjoni Tal-Bord Ewropew Dwar Ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tad-Danimarka (BERS/2019/5) | 7 |
| 2019/C 366/03 | Rakkomandazzjoni Tal-Bord Ewropew Dwar Ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Lussemburgu (BERS/2019/6) | 14 |
| 2019/C 366/04 | Rakkomandazzjoni Tal-Bord Ewropew Dwar Ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tan-Netherlands (BERS/2019/7) | 22 |
| 2019/C 366/05 | Rakkomandazzjoni tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Finlandja (BERS/2019/8) | 29 |
| 2019/C 366/06 | Rakkomandazzjoni tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Iżvezja (BERS/2019/9) | 35 |
| 2019/C 366/07 | Twissija tal-Bord Ewropew Dwar ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tar-Repubblika Ċeka (BERS/2019/10) | 41 |
| 2019/C 366/08 | Twissija Tal-Bord Ewropew Dwar Ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Ġermanja (BERS/2019/11) | 45 |
| 2019/C 366/09 | Twissija tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali ta’ Franza (BERS/2019/12) | 49 |
| 2019/C 366/10 | ‏Twissija tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Iżlanda (BERS/2019/13) | 53 |
| 2019/C 366/11 | ‏Twissija tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Norveġja (BERS/2019/14) | 57 |

Werrej

Paġna

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RAKKOMANDAZZJONIJIET

Il-Bord Ewropew tar-Riskju Sistemiku

2019/C 366/01

Rakkomandazzjoni Tal-Bord Ewropew Dwar Ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Belġju (BERS/2019/4)

1

2019/C 366/02

Rakkomandazzjoni Tal-Bord Ewropew Dwar Ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tad-Danimarka (BERS/2019/5)

7

2019/C 366/03

Rakkomandazzjoni Tal-Bord Ewropew Dwar Ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Lussemburgu (BERS/2019/6)

14

2019/C 366/04

Rakkomandazzjoni Tal-Bord Ewropew Dwar Ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tan-Netherlands (BERS/2019/7)

22

2019/C 366/05

Rakkomandazzjoni tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Finlandja (BERS/2019/8)

29

2019/C 366/06

Rakkomandazzjoni tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Iżvezja (BERS/2019/9)

35

2019/C 366/07

Twissija tal-Bord Ewropew Dwar ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tar-Repubblika Ċeka (BERS/2019/10)

41

2019/C 366/08

Twissija Tal-Bord Ewropew Dwar Ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Ġermanja (BERS/2019/11)

45

2019/C 366/09

Twissija tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali ta’ Franza (BERS/2019/12)

49

2019/C 366/10

‏Twissija tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Iżlanda (BERS/2019/13)

53

2019/C 366/11

‏Twissija tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tas-27 ta’ Ġunju 2019 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Norveġja (BERS/2019/14)

57

---

| | IV   Informazzjoni |
| --- | --- |
| | INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA |
| | Il-Kummissjoni Ewropea |
| 2019/C 366/12 | Rata tal-kambju tal-euro — Id-29 ta' Ottubru 2019 | 60 |
| 2019/C 366/13 | Notifika dwar l-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/1131 li jistabbilixxi għodda doganali għall-iskop tal-implimentazzjoni tal-Artikolu 14a tar-Regolament (UE) 2016/1036 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill kif ukoll l-Artikolu 24a tar-Regolament (UE) 2016/1037 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill | 61 |

IV   Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

2019/C 366/12

Rata tal-kambju tal-euro — Id-29 ta' Ottubru 2019

60

2019/C 366/13

Notifika dwar l-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/1131 li jistabbilixxi għodda doganali għall-iskop tal-implimentazzjoni tal-Artikolu 14a tar-Regolament (UE) 2016/1036 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill kif ukoll l-Artikolu 24a tar-Regolament (UE) 2016/1037 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

61

---

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RAKKOMANDAZZJONIJIET

Il-Bord Ewropew tar-Riskju Sistemiku

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/1 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/1

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU

tas-27 ta’ Ġunju 2019

dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Belġju

(BERS/2019/4)

(2019/C 366/01)

IL-BORD ĠENERALI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1092/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 dwar is-sorveljanza makroprudenzjali fl-Unjoni Ewropea tas-sistema finanzjarja u li jistabbilixxi Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (1), u b’mod partikolari l-Artikoli 3, 16, 17 u 18 tiegħu,

Billi:

| (1) | Is-settur tal-proprjetà immobbli jiżvolġi rwol importanti fl-ekonomija u l-iżviluppi tiegħu jista’ jkollhom influwenza materjali fuq is-sistema finanzjarja. Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. Fil-passat, żviluppi avversi tas-suq tal-proprjetà immobbli f’xi Stati Membri, irriżultaw f’telf kbir ta’ kreditu u/jew kellhom impatt negattiv fuq l-ekonomija reali. Effetti bħal dawn jirriflettu r-relazzjoni mill-qrib bejn is-settur tal-proprjetà immobbli, il-fornituri tal-finanzjament u setturi ekonomiċi oħrajn. Barra minn hekk, iċ-ċirkwiti ta’ feedback b’saħħithom bejn is-sistema finanzjarja u l-ekonomija reali jsaħħu kwalunkwe żvilupp negattiv. |
| --- | --- |

(1)

Is-settur tal-proprjetà immobbli jiżvolġi rwol importanti fl-ekonomija u l-iżviluppi tiegħu jista’ jkollhom influwenza materjali fuq is-sistema finanzjarja. Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. Fil-passat, żviluppi avversi tas-suq tal-proprjetà immobbli f’xi Stati Membri, irriżultaw f’telf kbir ta’ kreditu u/jew kellhom impatt negattiv fuq l-ekonomija reali. Effetti bħal dawn jirriflettu r-relazzjoni mill-qrib bejn is-settur tal-proprjetà immobbli, il-fornituri tal-finanzjament u setturi ekonomiċi oħrajn. Barra minn hekk, iċ-ċirkwiti ta’ feedback b’saħħithom bejn is-sistema finanzjarja u l-ekonomija reali jsaħħu kwalunkwe żvilupp negattiv.

| (2) | Dawn ir-rabtiet huma importanti għaliex ifissru li riskji li joriġinaw fis-settur tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom impatt sistemiku li jkun ta’ natura proċiklika. Vulnerabbiltajiet fis-sistema finanzjarja għandhom tendenza li jakkumulaw matul il-fażi ’l fuq taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli. Il-perċezzjoni ta’ riskji aktar baxxi u l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament jistgħu jikkontribwixxu għal espansjoni rapida tal-kreditu u l-investiment, flimkien ma’ domanda akbar għal proprjetà immobbli, biex b’hekk tiġi imposta pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tal-proprjetà. Peress li l-valuri ogħla riżultanti tal-kollateral ikomplu jiffavorixxu aktar id-domanda għall-kreditu u l-forniment tiegħu, dawn id-dinamiċi li jsaħħu lilhom infushom jistgħu jirriżultaw f’konsegwenzi sistemiċi potenzjali. Min-naħa l-oħra, matul il-fażi ta’ tnaqqis taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli, kundizzjonijiet ta’ kreditu aktar stretti, averżjoni għar-riskju ogħla u pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv ir-reżiljenza ta’ dawk li jissellfu u dawk li jsellfu, biex b’hekk jiddgħajfu l-kundizzjonijiet ekonomiċi. |
| --- | --- |

(2)

Dawn ir-rabtiet huma importanti għaliex ifissru li riskji li joriġinaw fis-settur tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom impatt sistemiku li jkun ta’ natura proċiklika. Vulnerabbiltajiet fis-sistema finanzjarja għandhom tendenza li jakkumulaw matul il-fażi ’l fuq taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli. Il-perċezzjoni ta’ riskji aktar baxxi u l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament jistgħu jikkontribwixxu għal espansjoni rapida tal-kreditu u l-investiment, flimkien ma’ domanda akbar għal proprjetà immobbli, biex b’hekk tiġi imposta pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tal-proprjetà. Peress li l-valuri ogħla riżultanti tal-kollateral ikomplu jiffavorixxu aktar id-domanda għall-kreditu u l-forniment tiegħu, dawn id-dinamiċi li jsaħħu lilhom infushom jistgħu jirriżultaw f’konsegwenzi sistemiċi potenzjali. Min-naħa l-oħra, matul il-fażi ta’ tnaqqis taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli, kundizzjonijiet ta’ kreditu aktar stretti, averżjoni għar-riskju ogħla u pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv ir-reżiljenza ta’ dawk li jissellfu u dawk li jsellfu, biex b’hekk jiddgħajfu l-kundizzjonijiet ekonomiċi.

| (3) | Il-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku u jistgħu jaffettwaw l-istabbiltà finanzjarja kemm direttament kif ukoll indirettament. Effetti diretti huma t-telf tal-kreditu fuq il-portafolji tal-ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti jistgħu jkunu relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, li jwasslu għal konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

(3)

Il-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku u jistgħu jaffettwaw l-istabbiltà finanzjarja kemm direttament kif ukoll indirettament. Effetti diretti huma t-telf tal-kreditu fuq il-portafolji tal-ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti jistgħu jkunu relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, li jwasslu għal konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja.

| (4) | Kif jingħad fil-premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 (2), l-għan aħħari tal-politika makroprudenzjali huwa li tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja kollha, inkluż billi ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u tnaqqas l-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi, biex b’hekk tiżgura kontribut sostenibbli tas-sistema finanzjarja għat-tkabbir ekonomiku. |
| --- | --- |

(4)

Kif jingħad fil-premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 (2), l-għan aħħari tal-politika makroprudenzjali huwa li tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja kollha, inkluż billi ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u tnaqqas l-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi, biex b’hekk tiżgura kontribut sostenibbli tas-sistema finanzjarja għat-tkabbir ekonomiku.

| (5) | Għal dan il-għan, l-awtoritajiet makroprudenzjali jistgħu jużaw waħda jew aktar mill-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u/jew miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef, li huma bbażati esklużivament fuq il-liġi nazzjonali, skont il-valutazzjoni tar-riskji. Filwaqt li l-miżuri bbażati fuq il-kapital huma mmirati primarjament biex iżidu r-reżiljenza tas-sistema finanzjarja, il-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jkunu partikolarment adattati għall-prevenzjoni tal-akkumulazzjoni ulterjuri ta’ riskji sistemiċi. |
| --- | --- |

(5)

Għal dan il-għan, l-awtoritajiet makroprudenzjali jistgħu jużaw waħda jew aktar mill-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u/jew miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef, li huma bbażati esklużivament fuq il-liġi nazzjonali, skont il-valutazzjoni tar-riskji. Filwaqt li l-miżuri bbażati fuq il-kapital huma mmirati primarjament biex iżidu r-reżiljenza tas-sistema finanzjarja, il-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jkunu partikolarment adattati għall-prevenzjoni tal-akkumulazzjoni ulterjuri ta’ riskji sistemiċi.

| (6) | Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas legali li jippermetti lill-awtoritajiet makroprudenzjali jkollhom setgħat diretti ta’ kontroll jew ta’ rakkomandazzjoni fuq l-istrumenti makroprudenzjali identifikati f’dik ir-Rakkomandazzjoni. |
| --- | --- |

(6)

Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas legali li jippermetti lill-awtoritajiet makroprudenzjali jkollhom setgħat diretti ta’ kontroll jew ta’ rakkomandazzjoni fuq l-istrumenti makroprudenzjali identifikati f’dik ir-Rakkomandazzjoni.

| (7) | Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (5). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslu għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi, fosthom il-Belġju (6). |
| --- | --- |

(7)

Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (5). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslu għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi, fosthom il-Belġju (6).

| (8) | Fl-2016 il-vulnerabbiltajiet prinċipali identifikati fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Belġju kienu t-tkabbir mgħaġġel kemm fil-prezzijiet tad-djar kif ukoll is-self ipotekarju, u d-dejn għoli u li qed jiżdied tal-unitajiet domestiċi, b’sehem sinifikanti li ħadu self b’ipoteka li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew għal żviluppi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali avversi fil-Belġju. |
| --- | --- |

(8)

Fl-2016 il-vulnerabbiltajiet prinċipali identifikati fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Belġju kienu t-tkabbir mgħaġġel kemm fil-prezzijiet tad-djar kif ukoll is-self ipotekarju, u d-dejn għoli u li qed jiżdied tal-unitajiet domestiċi, b’sehem sinifikanti li ħadu self b’ipoteka li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew għal żviluppi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali avversi fil-Belġju.

| (9) | Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-Żona Ekonomika Ewropea tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (7). |
| --- | --- |

(9)

Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-Żona Ekonomika Ewropea tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (7).

| (10) | Fir-rigward tal-Belġju, din il-valutazzjoni riċenti żvelat li, mill-2016, tkabbir qawwi fil-kreditu fuq l-abitazzjoni kompla jsaħħaħ id-dejn tal-unitajiet domestiċi. Minkejja l-fatt li t-tkabbir fil-prezzijiet tad-djar naqqas ir-ritmu, id-dinamiċi preċedenti joħolqu tħassib dwar sopravalutazzjoni potenzjali. Barra minn hekk, sehem sinifikanti tas-self ipotekarju jibqa’ jingħata lil unitajiet domestiċi li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. ﻿F’dan l-isfond, żieda tal-piż tar-riskju b’5 punti perċentwali, li ġiet introdotta fl-2013 għall-iskoperturi ipotekarji ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu li jużaw l-approċċ ibbażat fuq klassifikazzjonijiet interni (IRB), ikkontribwixxiet biex tiżdied ir-reżiljenza ta’ dawn l-istituzzjonijiet. |
| --- | --- |

(10)

Fir-rigward tal-Belġju, din il-valutazzjoni riċenti żvelat li, mill-2016, tkabbir qawwi fil-kreditu fuq l-abitazzjoni kompla jsaħħaħ id-dejn tal-unitajiet domestiċi. Minkejja l-fatt li t-tkabbir fil-prezzijiet tad-djar naqqas ir-ritmu, id-dinamiċi preċedenti joħolqu tħassib dwar sopravalutazzjoni potenzjali. Barra minn hekk, sehem sinifikanti tas-self ipotekarju jibqa’ jingħata lil unitajiet domestiċi li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. ﻿F’dan l-isfond, żieda tal-piż tar-riskju b’5 punti perċentwali, li ġiet introdotta fl-2013 għall-iskoperturi ipotekarji ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu li jużaw l-approċċ ibbażat fuq klassifikazzjonijiet interni (IRB), ikkontribwixxiet biex tiżdied ir-reżiljenza ta’ dawn l-istituzzjonijiet.

| (11) | ﻿Fl-2018, in-Nationale Bank van België/Banque Nationale de Belgique wettaq dik iż-żieda tal-piż tar-riskju b’5 punti perċentwali permezz tal-applikazzjoni, skont l-Artikolu 458 tar-Regolament (UE) Nru 575/2013, ta’ żieda proporzjonata fil-piż tar-riskju li tikkonsisti fi 33 % tal-medja peżata tal-iskopertura tal-piżijiet tar-riskju applikati għall-iskoperturi fl-inadempjenza fil-portafoll ta’ self ipotekarju residenzjali ta’ kull istituzzjoni ta’ kreditu. |
| --- | --- |

(11)

﻿Fl-2018, in-Nationale Bank van België/Banque Nationale de Belgique wettaq dik iż-żieda tal-piż tar-riskju b’5 punti perċentwali permezz tal-applikazzjoni, skont l-Artikolu 458 tar-Regolament (UE) Nru 575/2013, ta’ żieda proporzjonata fil-piż tar-riskju li tikkonsisti fi 33 % tal-medja peżata tal-iskopertura tal-piżijiet tar-riskju applikati għall-iskoperturi fl-inadempjenza fil-portafoll ta’ self ipotekarju residenzjali ta’ kull istituzzjoni ta’ kreditu.

| (12) | ﻿Iż-żieda fil-piż tar-riskju li hemm fis-seħħ bħalissa għandha l-għan li żżid ir-reżiljenza tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu li jużaw l-approċċ IRB, u li timmitiga l-akkumulazzjoni ta’ riskji relatati ma’ self ipotekarju ġdid. ﻿Madankollu, bħalissa ma hemm l-ebda miżura bbażata fuq min jissellef (eż. limiti għall-proporzjon bejn is-self u l-valur (LTV), il-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul (DTI) jew il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (DSTI)) fis-seħħ fil-Belġju li jillimita direttament is-sehem tas-self ipotekarju pprovdut lil unitajiet domestiċi li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. |
| --- | --- |

(12)

﻿Iż-żieda fil-piż tar-riskju li hemm fis-seħħ bħalissa għandha l-għan li żżid ir-reżiljenza tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu li jużaw l-approċċ IRB, u li timmitiga l-akkumulazzjoni ta’ riskji relatati ma’ self ipotekarju ġdid. ﻿Madankollu, bħalissa ma hemm l-ebda miżura bbażata fuq min jissellef (eż. limiti għall-proporzjon bejn is-self u l-valur (LTV), il-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul (DTI) jew il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (DSTI)) fis-seħħ fil-Belġju li jillimita direttament is-sehem tas-self ipotekarju pprovdut lil unitajiet domestiċi li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali.

| (13) | Għalhekk, il-BERS ikkonkluda li l-miżuri makroprudenzjali li huma fis-seħħ jew disponibbli fil-Belġju huma parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet relatati mal-livelli ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi, is-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards ta’ tislif fuq żmien medju. Konsegwentement, hija meħtieġa azzjoni politika ulterjuri biex jiġu indirizzati dawn il-vulnerabbiltajiet, li jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku. Il-miżuri proposti f’din ir-Rakkomandazzjoni huma intiżi biex jikkumplimentaw il-miżuri makroprudenzjali eżistenti fil-Belġju, bl-għan li tissaħħaħ ir-reżiljenza. M’għandhomx jitqiesu bħala sostituti għall-miżuri bbażati fuq il-kapital eżistenti, li jibqgħu importanti sabiex jiġu indirizzati vulnerabbiltajiet eżistenti fil-portafoll tas-self pendenti. |
| --- | --- |

(13)

Għalhekk, il-BERS ikkonkluda li l-miżuri makroprudenzjali li huma fis-seħħ jew disponibbli fil-Belġju huma parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet relatati mal-livelli ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi, is-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards ta’ tislif fuq żmien medju. Konsegwentement, hija meħtieġa azzjoni politika ulterjuri biex jiġu indirizzati dawn il-vulnerabbiltajiet, li jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku. Il-miżuri proposti f’din ir-Rakkomandazzjoni huma intiżi biex jikkumplimentaw il-miżuri makroprudenzjali eżistenti fil-Belġju, bl-għan li tissaħħaħ ir-reżiljenza. M’għandhomx jitqiesu bħala sostituti għall-miżuri bbażati fuq il-kapital eżistenti, li jibqgħu importanti sabiex jiġu indirizzati vulnerabbiltajiet eżistenti fil-portafoll tas-self pendenti.

| (14) | L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tirrakkomanda l-attivazzjoni ta’ miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef biex jindirizzaw is-sehem sinifikanti ta’ self ipotekarju pprovdut lil unitajiet domestiċi li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Belġju. |
| --- | --- |

(14)

L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tirrakkomanda l-attivazzjoni ta’ miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef biex jindirizzaw is-sehem sinifikanti ta’ self ipotekarju pprovdut lil unitajiet domestiċi li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Belġju.

| (15) | Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-mandati tal-politika monetarja tal-banek ċentrali fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(15)

Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-mandati tal-politika monetarja tal-banek ċentrali fl-Unjoni.

| (16) | Ir-rakkomandazzjonijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika, |
| --- | --- |

(16)

Ir-rakkomandazzjonijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika,

ADOTTA DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

TAQSIMA 1

RAKKOMANDAZZJONI

Rakkomandazzjoni A - Attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef

Huwa rrakkomandat li l-awtoritajiet nazzjonali Belġjani fdati b’setgħat ta’ rakkomandazzjoni jew bl-applikazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef, jirrakkomandaw l-attivazzjoni ta’, u jattivaw, miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef, rispettivament, sabiex jipprevjenu:

| (a) | sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk li jissellfu li jieħdu self ipotekarju ġdid li jistgħu jsibu ruħhom f’pożizzjoni fejn ma jkunux jistgħu jħallsu lura d-dejn tagħhom jew li jżommu l-konsum wara kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali; jew |
| --- | --- |

(a)

sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk li jissellfu li jieħdu self ipotekarju ġdid li jistgħu jsibu ruħhom f’pożizzjoni fejn ma jkunux jistgħu jħallsu lura d-dejn tagħhom jew li jżommu l-konsum wara kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali; jew

| (b) | sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ self ipotekarju ġdid, iggarantiti minn proprjetà immobbli residenzjali, li jista’ jirriżulta f’telf ta’ kreditu fuq dan is-self fil-każ ta’ inadempjenza u tnaqqis sussegwenti fil-prezzijiet tad-djar. |
| --- | --- |

(b)

sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ self ipotekarju ġdid, iggarantiti minn proprjetà immobbli residenzjali, li jista’ jirriżulta f’telf ta’ kreditu fuq dan is-self fil-każ ta’ inadempjenza u tnaqqis sussegwenti fil-prezzijiet tad-djar.

TAQSIMA 2

IMPLIMENTAZZJONI

1.   Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

| (a) | “miżuri bbażati fuq min jissellef” tfisser miżuri makroprudenzjali mmirati lejn min jissellef; |
| --- | --- |

(a)

“miżuri bbażati fuq min jissellef” tfisser miżuri makroprudenzjali mmirati lejn min jissellef;

| (b) | “kontroll dirett” tfisser kapaċità reali u effettiva li jiġu imposti jew immodifikati, fejn meħtieġ sabiex jinkiseb għan aħħari jew intermedju, strumenti makroprudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jaqgħu taħt l-ambitu tal-azzjoni tal-awtorità makroprudenzjali korrispondenti; |
| --- | --- |

(b)

“kontroll dirett” tfisser kapaċità reali u effettiva li jiġu imposti jew immodifikati, fejn meħtieġ sabiex jinkiseb għan aħħari jew intermedju, strumenti makroprudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jaqgħu taħt l-ambitu tal-azzjoni tal-awtorità makroprudenzjali korrispondenti;

| (c) | “setgħat ta’ rakkomandazzjoni” tfisser il-kapaċità li permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, tiġi ggwidata l-applikazzjoni ta’ strumenti makroprudenzjali, fejn meħtieġ biex jinkiseb għan aħħari jew intermedju; |
| --- | --- |

(c)

“setgħat ta’ rakkomandazzjoni” tfisser il-kapaċità li permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, tiġi ggwidata l-applikazzjoni ta’ strumenti makroprudenzjali, fejn meħtieġ biex jinkiseb għan aħħari jew intermedju;

| (d) | “il-proporzjon bejn is-self u l-valur” (proporzjon LTV) tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq il-proprjetà immobbli fil-mument meta joriġina s-self b’rabta mal-valur tal-proprjetà fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(d)

“il-proporzjon bejn is-self u l-valur” (proporzjon LTV) tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq il-proprjetà immobbli fil-mument meta joriġina s-self b’rabta mal-valur tal-proprjetà fil-mument meta joriġina s-self;

| (e) | “il-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul” (proporzjon DTI) tfisser id-dejn totali ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(e)

“il-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul” (proporzjon DTI) tfisser id-dejn totali ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self;

| (f) | “il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul” (proporzjon DSTI) tfisser l-isservisjar annwali totali tad-dejn b’rabta mad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(f)

“il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul” (proporzjon DSTI) tfisser l-isservisjar annwali totali tad-dejn b’rabta mad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self;

| (g) | “żmien medju” tfisser fi żmien tliet snin; |
| --- | --- |

(g)

“żmien medju” tfisser fi żmien tliet snin;

| (h) | “miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef” tfisser miżuri bbażati fuq min jissellef li jiġu introdotti permezz ta’ att legalment vinkolanti; |
| --- | --- |

(h)

“miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef” tfisser miżuri bbażati fuq min jissellef li jiġu introdotti permezz ta’ att legalment vinkolanti;

| (i) | “isservisjar tad-dejn” tfisser it-total tal-ħlas lura tal-imgħax u tal-kapital fuq id-dejn totali ta’ min jissellef fuq perijodu partikolari (ġeneralment sena); |
| --- | --- |

(i)

“isservisjar tad-dejn” tfisser it-total tal-ħlas lura tal-imgħax u tal-kapital fuq id-dejn totali ta’ min jissellef fuq perijodu partikolari (ġeneralment sena);

| (j) | “maturità” tfisser it-tul ta’ żmien tal-kuntratt ta’ self għal proprjetà immobbli residenzjali espress fi snin fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(j)

“maturità” tfisser it-tul ta’ żmien tal-kuntratt ta’ self għal proprjetà immobbli residenzjali espress fi snin fil-mument meta joriġina s-self;

| (k) | “awtorità makroprudenzjali” tfisser awtorità makroprudenzjali nazzjonali bl-għanijiet, l-arranġamenti, is-setgħat, ir-rekwiżiti ta’ responsabbiltà u karatteristiċi oħrajn stipulati fir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 (8). |
| --- | --- |

(k)

“awtorità makroprudenzjali” tfisser awtorità makroprudenzjali nazzjonali bl-għanijiet, l-arranġamenti, is-setgħat, ir-rekwiżiti ta’ responsabbiltà u karatteristiċi oħrajn stipulati fir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 (8).

2.   Kriterji għall-implimentazzjoni

| 1. | Il-kriterji li ġejjin japplikaw għall-implimentazzjoni ta’ din ir-Rakkomandazzjoni:






  (a) | għandha tingħata l-kunsiderazzjoni dovuta lill-prinċipju tal-proporzjonalità, filwaqt illi jitqies l-għan u l-kontenut tar-Rakkomandazzjoni A; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

għandha tingħata l-kunsiderazzjoni dovuta lill-prinċipju tal-proporzjonalità, filwaqt illi jitqies l-għan u l-kontenut tar-Rakkomandazzjoni A;

| (b) | meta jiġu attivati miżuri bbażati fuq min jissellef taħt ir-Rakkomandazzjoni A, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tal-Belġju fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati; |
| --- | --- |

(b)

meta jiġu attivati miżuri bbażati fuq min jissellef taħt ir-Rakkomandazzjoni A, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tal-Belġju fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati;

| (c) | kriterji speċifiċi għal konformità mar-Rakkomandazzjonijiet A huma stipulati fl-Anness I. |
| --- | --- |

(c)

kriterji speċifiċi għal konformità mar-Rakkomandazzjonijiet A huma stipulati fl-Anness I.

| 2. | Id-destinatarji ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huma mitluba jirrapportaw lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-azzjonijiet meħuda b’risposta għal din ir-Rakkomandazzjoni, jew jiġġustifikaw b’mod adegwat kull nuqqas ta’ azzjoni. Bħala minimu r-rapporti għandhom jinkludu:






  (a) | informazzjoni dwar is-sustanza u l-kronoloġija tal-azzjonijiet meħuda; |
| --- | --- | --- |

2.

(a)

informazzjoni dwar is-sustanza u l-kronoloġija tal-azzjonijiet meħuda;

| (b) | valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi, sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid, inkluż id-distribuzzjoni ta’ self ipotekarju ġdid skont il-proporzjonijiet LTV, DTI u DSTI, u maturitajiet, bil-proporzjonijiet relevanti jiġu kkalkulati skont l-Anness IV tar-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (9), flimkien mal-funzjonament tal-azzjonijiet imwettqa, wara li jitqiesu l-objettivi ta’ din ir-Rakkomandazzjoni; |
| --- | --- |

(b)

valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi, sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid, inkluż id-distribuzzjoni ta’ self ipotekarju ġdid skont il-proporzjonijiet LTV, DTI u DSTI, u maturitajiet, bil-proporzjonijiet relevanti jiġu kkalkulati skont l-Anness IV tar-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (9), flimkien mal-funzjonament tal-azzjonijiet imwettqa, wara li jitqiesu l-objettivi ta’ din ir-Rakkomandazzjoni;

| (c) | ġustifikazzjoni dettaljata ta’ kull nuqqas ta’ azzjoni jew devjazzjoni minn din ir-Rakkomandazzjoni, inkluż kull dewmien. |
| --- | --- |

(c)

ġustifikazzjoni dettaljata ta’ kull nuqqas ta’ azzjoni jew devjazzjoni minn din ir-Rakkomandazzjoni, inkluż kull dewmien.

3.   Skeda ta’ żmien għas-segwitu

Id-destinatarji huma mitluba li jirrapportaw lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-azzjonijiet meħuda b’risposta għal din ir-Rakkomandazzjoni, jew li jiġġustifikaw b’mod adegwat kwalunkwe nuqqas ta’ azzjoni, skont l-iskedi ta’ żmien li ġejjin:

Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarji tar-Rakkomandazzjoni A huma mitluba jissottomettu lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar kwalunkwe azzjoni meħuda fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi, sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid fil-Belġju. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.

4.   Monitoraġġ u evalwazzjoni

| 1. | Is-Segretarjat tal-BERS għandu:






  (a) | jassisti lid-destinatarji, billi jiżgura l-koordinazzjoni tar-rapportar, il-forniment tal-mudelli relevanti u billi jagħti dettalji fejn meħtieġ dwar il-proċedura u l-iskeda ta’ żmien għas-segwitu; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

jassisti lid-destinatarji, billi jiżgura l-koordinazzjoni tar-rapportar, il-forniment tal-mudelli relevanti u billi jagħti dettalji fejn meħtieġ dwar il-proċedura u l-iskeda ta’ żmien għas-segwitu;

| (b) | jivverifika s-segwitu mid-destinatarji, jipprovdi assistenza fuq talba tagħhom, u jippreżenta tliet rapporti ta’ segwitu dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A lill-Bord Ġenerali; l-ewwel rapport sal-31 ta’ Diċembru 2020, it-tieni rapport sal-31 ta’ Diċembru 2021, u t-tielet rapport sal-31 ta’ Diċembru 2022. |
| --- | --- |

(b)

jivverifika s-segwitu mid-destinatarji, jipprovdi assistenza fuq talba tagħhom, u jippreżenta tliet rapporti ta’ segwitu dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A lill-Bord Ġenerali; l-ewwel rapport sal-31 ta’ Diċembru 2020, it-tieni rapport sal-31 ta’ Diċembru 2021, u t-tielet rapport sal-31 ta’ Diċembru 2022.

| 2. | Il-Bord Ġenerali għandu jivvaluta l-azzjonijiet u l-ġustifikazzjonijiet irrapportati mid-destinatarji u, fejn xieraq, jista’ jiddeċiedi li din ir-Rakkomandazzjoni ma ġietx segwita u li destinatarju naqas milli jipprovdi ġustifikazzjoni adegwata għan-nuqqas ta’ azzjoni tiegħu. |
| --- | --- |

2.

Magħmul fi Frankfurt am Main, is-27 ta’ Ġunju 2019.

Kap tas-Segretarjat tal-BERS,

f’isem il-Bord Ġenerali tal-BERS.

Francesco MAZZAFERRO

---

(1)  ĠU L 331, 15.12.2010, p. 1.

1

(2)  Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-4 ta’ April 2013 dwar objettivi intermedji u strumenti tal-politika makroprudenzjali (ĠU C 170, 15.6.2013, p. 1).

2

(3)  Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 338).

3

(4)  Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 1).

4

(5)  Ara “Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector” (Vulnerabbiltajiet fis-Settur tal-Proprjetà Immobbli Residenzjali tal-UE), BERS, Novembru 2016, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

5

(6)  Twissija BERS/2016/06 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Belġju (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 45).

6

(7)  Ara “Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries” (Vulnerabbiltajiet fis-setturi tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-ŻEE), BERS, 2019, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

7

(8)  Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Diċembru 2011 dwar il-mandat makroprudenzjali tal-awtoritajiet nazzjonali (ĠU C 41, 14.2.2012, p. 1).

8

(9)  Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-31 ta’ Ottubru 2016 dwar l-għeluq ta’ lakuni fid-dejta dwar il-proprjetà immobbli (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 1).

9

---

ANNESS I

SPEĊIFIKAZZJONI TAL-KRITERJI TA’ KONFORMITÀ APPLIKABBLI GĦAR-RAKKOMANDAZZJONIJIET

Rakkomandazzjoni A - Attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef

Il-kriterji ta’ konformità li ġejjin huma applikabbli għar-Rakkomandazzjoni A.

| 1. | Sabiex jiġi evitat:






  (a) | sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk jieħdu self ipotekarju ġdid li jistgħu jsibu ruħhom f’pożizzjoni fejn ma jkunux jistgħu jħallsu lura d-dejn tagħhom jew li jżommu l-konsum minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali; jew |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk jieħdu self ipotekarju ġdid li jistgħu jsibu ruħhom f’pożizzjoni fejn ma jkunux jistgħu jħallsu lura d-dejn tagħhom jew li jżommu l-konsum minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali; jew

| (b) | sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ selfiet ipotekarji ġodda, iggarantiti minn proprjetà immobbli residenzjali, li jista’ jirriżulta f’telf ta’ kreditu fil-każ ta’ inadempjenza u tnaqqis sussegwenti fil-prezzijiet tad-djar; |
| --- | --- |

(b)

sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ selfiet ipotekarji ġodda, iggarantiti minn proprjetà immobbli residenzjali, li jista’ jirriżulta f’telf ta’ kreditu fil-każ ta’ inadempjenza u tnaqqis sussegwenti fil-prezzijiet tad-djar;

l-awtoritajiet nazzjonali tal-Belġju għandhom jużaw miżura jew miżuri bbażati fuq min jissellef b’mod ikkombinat (eż. limiti għall-proporzjon LTV ikkombinat mal-limiti għall-proporzjon DTI, jew il-proporzjon DSTI, u l-limiti tal-maturità), sabiex jiżguraw l-effettività tal-miżuri stabbiliti u biex jiġi minimizzat kull potenzjal tal-evażjoni tagħhom jew ta’ konsegwenzi mhux intenzjonati li jistgħu jnaqqsu l-effikaċja tagħhom u possibbilment joħolqu riskji f’oqsma oħra.

| 2. | Qabel ma jiġu attivati l-miżuri bbażati fuq min jissellef, għandha ssir valutazzjoni tal-pożizzjoni tal-Belġju fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji sabiex tiġi stabbilita kalibrazzjoni u introduzzjoni gradwali xierqa ta’ tali miżuri. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Wara l-attivazzjoni tal-miżuri bbażati fuq min jissellef, jista’ jkun meħtieġ li jiġu ssikkati aktar jew li jiġu attivati miżuri makroprudenzjali addizzjonali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati fil-Belġju; dan jiddependi fuq l-għażla tal-miżuri attivati bbażati fuq min jissellef, fuq il-kalibrazzjoni inizjali ta’ dawk il-miżuri attivati u fuq ir-riżultati tal-valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet. |
| --- | --- |

3.

---

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/7 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/7

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU

tas-27 ta’ Ġunju 2019

dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tad-Danimarka

(BERS/2019/5)

(2019/C 366/02)

IL-BORD ĠENERALI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1092/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 dwar is-sorveljanza makroprudenzjali fl-Unjoni Ewropea tas-sistema finanzjarja u li jistabbilixxi Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (1), u b’mod partikolari l-Artikoli 3, 16, 17 u 18 tiegħu,

Billi:

| (1) | Is-settur tal-proprjetà immobbli jiżvolġi rwol importanti fl-ekonomija u l-iżviluppi tiegħu jista’ jkollhom influwenza materjali fuq is-sistema finanzjarja. Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. Fil-passat, żviluppi avversi tas-suq tal-proprjetà immobbli f’xi Stati Membri, irriżultaw f’telf kbir ta’ kreditu u/jew kellhom impatt negattiv fuq l-ekonomija reali. Effetti bħal dawn jirriflettu r-relazzjoni mill-qrib bejn is-settur tal-proprjetà immobbli, il-fornituri tal-finanzjament u setturi ekonomiċi oħrajn. Barra minn hekk, iċ-ċirkwiti ta’ feedback b’saħħithom bejn is-sistema finanzjarja u l-ekonomija reali jsaħħu kwalunkwe żvilupp negattiv. |
| --- | --- |

(1)

Is-settur tal-proprjetà immobbli jiżvolġi rwol importanti fl-ekonomija u l-iżviluppi tiegħu jista’ jkollhom influwenza materjali fuq is-sistema finanzjarja. Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. Fil-passat, żviluppi avversi tas-suq tal-proprjetà immobbli f’xi Stati Membri, irriżultaw f’telf kbir ta’ kreditu u/jew kellhom impatt negattiv fuq l-ekonomija reali. Effetti bħal dawn jirriflettu r-relazzjoni mill-qrib bejn is-settur tal-proprjetà immobbli, il-fornituri tal-finanzjament u setturi ekonomiċi oħrajn. Barra minn hekk, iċ-ċirkwiti ta’ feedback b’saħħithom bejn is-sistema finanzjarja u l-ekonomija reali jsaħħu kwalunkwe żvilupp negattiv.

| (2) | Dawn ir-rabtiet huma importanti għaliex ifissru li riskji li joriġinaw fis-settur tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom impatt sistemiku li jkun ta’ natura proċiklika. Vulnerabbiltajiet fis-sistema finanzjarja għandhom tendenza li jakkumulaw matul il-fażi ’l fuq taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli. Il-perċezzjoni ta’ riskji aktar baxxi u l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament jistgħu jikkontribwixxu għal espansjoni rapida tal-kreditu u l-investiment, flimkien ma’ domanda akbar għal proprjetà immobbli, li timponi pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tal-proprjetà. Peress li l-valuri ogħla riżultanti tal-kollateral ikomplu jiffavorixxu aktar id-domanda għall-kreditu u l-forniment tiegħu, dawn id-dinamiċi li jsaħħu lilhom infushom jistgħu jirriżultaw fi konsegwenzi sistemiċi potenzjali. Min-naħa l-oħra, matul il-fażi ta’ tnaqqis taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli, kundizzjonijiet ta’ kreditu aktar stretti, attitudni aktar negattiva lejn ir-riskju u pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv ir-reżiljenza ta’ dawk li jissellfu u dawk li jsellfu, biex b’hekk jiddgħajfu l-kundizzjonijiet ekonomiċi. |
| --- | --- |

(2)

Dawn ir-rabtiet huma importanti għaliex ifissru li riskji li joriġinaw fis-settur tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom impatt sistemiku li jkun ta’ natura proċiklika. Vulnerabbiltajiet fis-sistema finanzjarja għandhom tendenza li jakkumulaw matul il-fażi ’l fuq taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli. Il-perċezzjoni ta’ riskji aktar baxxi u l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament jistgħu jikkontribwixxu għal espansjoni rapida tal-kreditu u l-investiment, flimkien ma’ domanda akbar għal proprjetà immobbli, li timponi pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tal-proprjetà. Peress li l-valuri ogħla riżultanti tal-kollateral ikomplu jiffavorixxu aktar id-domanda għall-kreditu u l-forniment tiegħu, dawn id-dinamiċi li jsaħħu lilhom infushom jistgħu jirriżultaw fi konsegwenzi sistemiċi potenzjali. Min-naħa l-oħra, matul il-fażi ta’ tnaqqis taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli, kundizzjonijiet ta’ kreditu aktar stretti, attitudni aktar negattiva lejn ir-riskju u pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv ir-reżiljenza ta’ dawk li jissellfu u dawk li jsellfu, biex b’hekk jiddgħajfu l-kundizzjonijiet ekonomiċi.

| (3) | Il-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku u jistgħu jaffettwaw l-istabbiltà finanzjarja kemm direttament kif ukoll indirettament. Effetti diretti huma t-telf tal-kreditu fuq il-portafolji ta’ self ipotekarju minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti jistgħu jkunu relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, li jwasslu għal konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

(3)

Il-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku u jistgħu jaffettwaw l-istabbiltà finanzjarja kemm direttament kif ukoll indirettament. Effetti diretti huma t-telf tal-kreditu fuq il-portafolji ta’ self ipotekarju minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti jistgħu jkunu relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, li jwasslu għal konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja.

| (4) | Kif jingħad fil-premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 (2), l-għan aħħari tal-politika makroprudenzjali huwa li tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja kollha, inkluż billi ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u tnaqqas l-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi, biex b’hekk tiżgura kontribut sostenibbli tas-sistema finanzjarja għat-tkabbir ekonomiku. |
| --- | --- |

(4)

Kif jingħad fil-premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 (2), l-għan aħħari tal-politika makroprudenzjali huwa li tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja kollha, inkluż billi ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u tnaqqas l-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi, biex b’hekk tiżgura kontribut sostenibbli tas-sistema finanzjarja għat-tkabbir ekonomiku.

| (5) | Għal dan il-għan, l-awtoritajiet makroprudenzjali jistgħu jużaw waħda jew aktar mill-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u/jew miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef, li huma bbażati esklużivament fuq il-liġi nazzjonali, skont il-valutazzjoni tar-riskji. Filwaqt li l-miżuri bbażati fuq il-kapital huma mmirati primarjament biex iżidu r-reżiljenza tas-sistema finanzjarja, il-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jkunu partikolarment adattati għall-prevenzjoni tal-akkumulazzjoni ulterjuri ta’ riskji sistemiċi. |
| --- | --- |

(5)

Għal dan il-għan, l-awtoritajiet makroprudenzjali jistgħu jużaw waħda jew aktar mill-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u/jew miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef, li huma bbażati esklużivament fuq il-liġi nazzjonali, skont il-valutazzjoni tar-riskji. Filwaqt li l-miżuri bbażati fuq il-kapital huma mmirati primarjament biex iżidu r-reżiljenza tas-sistema finanzjarja, il-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jkunu partikolarment adattati għall-prevenzjoni tal-akkumulazzjoni ulterjuri ta’ riskji sistemiċi.

| (6) | Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas legali li jippermetti lill-awtoritajiet makroprudenzjali jkollhom setgħat diretti ta’ kontroll jew ta’ rakkomandazzjoni fuq l-istrumenti makroprudenzjali identifikati f’dik ir-Rakkomandazzjoni. |
| --- | --- |

(6)

Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas legali li jippermetti lill-awtoritajiet makroprudenzjali jkollhom setgħat diretti ta’ kontroll jew ta’ rakkomandazzjoni fuq l-istrumenti makroprudenzjali identifikati f’dik ir-Rakkomandazzjoni.

| (7) | Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (5). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslet għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi, fosthom id-Danimarka (6). |
| --- | --- |

(7)

Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (5). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslet għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi, fosthom id-Danimarka (6).

| (8) | Fl-2016, il-vulnerabbiltà ewlenija li ġiet identifikata fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fid-Danimarka kienet relatata mad-dejn għoli tal-unitajiet domestiċi. Sehem sinifikanti ta’ dawk li ħadu self ipotekarju kellhom dejn b’rata tal-imgħax varjabbli jew dejn li jaqbeż il-valur ta’ darhom, u b’hekk huma vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. Għalkemm ma kien hemm l-ebda sinjal ġenerali ta’ sopravalutazzjoni, il-prezzijiet tad-djar kienu qegħdin jiżdiedu bis-saħħa fl-ibliet ewlenin, u kienu qrib il-livelli ta’ qabel il-kriżi. |
| --- | --- |

(8)

Fl-2016, il-vulnerabbiltà ewlenija li ġiet identifikata fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fid-Danimarka kienet relatata mad-dejn għoli tal-unitajiet domestiċi. Sehem sinifikanti ta’ dawk li ħadu self ipotekarju kellhom dejn b’rata tal-imgħax varjabbli jew dejn li jaqbeż il-valur ta’ darhom, u b’hekk huma vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. Għalkemm ma kien hemm l-ebda sinjal ġenerali ta’ sopravalutazzjoni, il-prezzijiet tad-djar kienu qegħdin jiżdiedu bis-saħħa fl-ibliet ewlenin, u kienu qrib il-livelli ta’ qabel il-kriżi.

| (9) | Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (7). |
| --- | --- |

(9)

Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (7).

| (10) | Fir-rigward tad-Danimarka, din il-valutazzjoni riċenti żvelat li, mill-2016 ’il quddiem, għalkemm id-dejn tal-unitajiet domestiċi naqas, xorta waħda jibqa’ wieħed mill-ogħla livelli fiż-ŻEE. Barra minn hekk, is-sehem ta’ selfiet ipotekarji eżistenti b’amortizzazzjoni differita huwa sinifikanti, li jagħmel lill-unitajiet domestiċi strutturalment aktar vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. Barra minn hekk, minkejja l-fatt li ż-żieda fil-prezzijiet tad-djar battiet u l-prezzijiet tal-appartamenti f’Kopenħagen laħqu livell stabbli f’dawn l-aħħar snin, id-dinamiċi preċedenti wasslu għal każijiet iżolati ta’ sopravalutazzjoni fil-bliet ewlenin, b’mod partikolari f’Kopenħagen. F’dan l-isfond, rekwiżit ta’ depożitu minimu legalment vinkolanti, li kien stabbilit għal 5 % fl-2015, ipprovda xi kollateral addizzjonali (għalkemm limitat) f’każ ta’ tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar. |
| --- | --- |

(10)

Fir-rigward tad-Danimarka, din il-valutazzjoni riċenti żvelat li, mill-2016 ’il quddiem, għalkemm id-dejn tal-unitajiet domestiċi naqas, xorta waħda jibqa’ wieħed mill-ogħla livelli fiż-ŻEE. Barra minn hekk, is-sehem ta’ selfiet ipotekarji eżistenti b’amortizzazzjoni differita huwa sinifikanti, li jagħmel lill-unitajiet domestiċi strutturalment aktar vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. Barra minn hekk, minkejja l-fatt li ż-żieda fil-prezzijiet tad-djar battiet u l-prezzijiet tal-appartamenti f’Kopenħagen laħqu livell stabbli f’dawn l-aħħar snin, id-dinamiċi preċedenti wasslu għal każijiet iżolati ta’ sopravalutazzjoni fil-bliet ewlenin, b’mod partikolari f’Kopenħagen. F’dan l-isfond, rekwiżit ta’ depożitu minimu legalment vinkolanti, li kien stabbilit għal 5 % fl-2015, ipprovda xi kollateral addizzjonali (għalkemm limitat) f’każ ta’ tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar.

| (11) | Fl-2018, il-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni tal-konsumatur introduċiet restrizzjonijiet fuq l-għoti ta’ prodotti ipotekarji residenzjali lil dawk li jieħdu self ipotekarju bi proporzjon bejn id-dejn u d-dħul (debt-to-income – DTI) (qabel it-taxxa) ogħla minn 4 u bi proporzjon LTV ogħla minn 60 %. Dawn ir-restrizzjonijiet jeħtieġu li: (a) ir-rati tal-imgħax ikunu ffissati għal mill-inqas 5 snin; u (b) l-amortizzament differit ikun applikabbli biss jekk ir-rata tal-imgħax fuq self tkun iffissata għal mill-inqas 30 sena. Barra minn hekk, fl-2014 tħabbret is-Supervisory Diamond għall-banek li jagħtu self ipotekarju. Dan jinkludi għadd ta’ punti ta’ riferiment u valuri ta’ limitu stabbiliti għal żoni ta’ riskju speċjali fl-attivitajiet bankarji, u huwa mmirat biex tiżdied il-kwalità tal-kreditu tal-istokk ta’ selfiet ipotekarji sal-2018 u l-2020, u b’hekk tiġi affettwata l-produzzjoni ta’ selfiet ġodda. Barra minn hekk, fl-2018, ir-rata tar-riżerva tal-kapital kontroċiklika żdiedet darbtejn: minn 0 % sa 0.5 % mill-1 ta’ Marzu 2019; u minn 0.5 % sa 1 % minn Settembru 2019. Barra minn dan, il-Kunsill Daniż dwar ir-Riskju Sistemiku rrakkomanda żieda ulterjuri minn 1 % għal 1.5 % minn Ġunju 2020 u ħareġ gwida minn qabel li għandha tiżdied għall-massimu potenzjali tagħha ta’ 2.5 % sakemm ma jkunx hemm bidla sinifikanti fl-akkumulazzjoni tar-riskju fis-sistema finanzjarja Daniża. Fl-aħħar nett, Finanzstylsynet (l-Awtorità Daniża għas-Sorveljanza Finanzjarja) ħarġet linja gwida li titlob lill-istituzzjonijiet ta’ kreditu biex jimxu b’kawtela fil-valutazzjoni tagħhom tal-kreditu tal-unitajiet domestiċi meta jisilfu għal proprjetà immobbli f’żoni ġeografiċi fejn il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli residenzjali kienu qegħdin jiżdiedu. |
| --- | --- |

(11)

Fl-2018, il-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni tal-konsumatur introduċiet restrizzjonijiet fuq l-għoti ta’ prodotti ipotekarji residenzjali lil dawk li jieħdu self ipotekarju bi proporzjon bejn id-dejn u d-dħul (debt-to-income – DTI) (qabel it-taxxa) ogħla minn 4 u bi proporzjon LTV ogħla minn 60 %. Dawn ir-restrizzjonijiet jeħtieġu li: (a) ir-rati tal-imgħax ikunu ffissati għal mill-inqas 5 snin; u (b) l-amortizzament differit ikun applikabbli biss jekk ir-rata tal-imgħax fuq self tkun iffissata għal mill-inqas 30 sena. Barra minn hekk, fl-2014 tħabbret is-Supervisory Diamond għall-banek li jagħtu self ipotekarju. Dan jinkludi għadd ta’ punti ta’ riferiment u valuri ta’ limitu stabbiliti għal żoni ta’ riskju speċjali fl-attivitajiet bankarji, u huwa mmirat biex tiżdied il-kwalità tal-kreditu tal-istokk ta’ selfiet ipotekarji sal-2018 u l-2020, u b’hekk tiġi affettwata l-produzzjoni ta’ selfiet ġodda. Barra minn hekk, fl-2018, ir-rata tar-riżerva tal-kapital kontroċiklika żdiedet darbtejn: minn 0 % sa 0.5 % mill-1 ta’ Marzu 2019; u minn 0.5 % sa 1 % minn Settembru 2019. Barra minn dan, il-Kunsill Daniż dwar ir-Riskju Sistemiku rrakkomanda żieda ulterjuri minn 1 % għal 1.5 % minn Ġunju 2020 u ħareġ gwida minn qabel li għandha tiżdied għall-massimu potenzjali tagħha ta’ 2.5 % sakemm ma jkunx hemm bidla sinifikanti fl-akkumulazzjoni tar-riskju fis-sistema finanzjarja Daniża. Fl-aħħar nett, Finanzstylsynet (l-Awtorità Daniża għas-Sorveljanza Finanzjarja) ħarġet linja gwida li titlob lill-istituzzjonijiet ta’ kreditu biex jimxu b’kawtela fil-valutazzjoni tagħhom tal-kreditu tal-unitajiet domestiċi meta jisilfu għal proprjetà immobbli f’żoni ġeografiċi fejn il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli residenzjali kienu qegħdin jiżdiedu.

| (12) | Minkejja l-għadd ta’ miżuri makroprudenzjali fis-seħħ, u minħabba l-livell għoli ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi u s-sehem sinifikanti ta’ dawk li ħadu self ipotekarju li huma vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali, il-miżuri attwali bbażati fuq il-kapital jistgħu ma jkunux biżżejjed biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet akkumulati. Barra minn hekk, l-issikkar ta’ miżuri addizzjonali eżistenti bbażati fuq min jissellef jew l-attivazzjoni tagħhom jistgħu jkunu meħtieġa fuq żmien medju jekk jiżdiedu l-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi, is-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards tat-tislif. |
| --- | --- |

(12)

Minkejja l-għadd ta’ miżuri makroprudenzjali fis-seħħ, u minħabba l-livell għoli ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi u s-sehem sinifikanti ta’ dawk li ħadu self ipotekarju li huma vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali, il-miżuri attwali bbażati fuq il-kapital jistgħu ma jkunux biżżejjed biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet akkumulati. Barra minn hekk, l-issikkar ta’ miżuri addizzjonali eżistenti bbażati fuq min jissellef jew l-attivazzjoni tagħhom jistgħu jkunu meħtieġa fuq żmien medju jekk jiżdiedu l-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi, is-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards tat-tislif.

| (13) | Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-vulnerabilitajiet identifikati fid-Danimarka, hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet, u dawn wasslu għal livell ogħla ta’ riskju sistemiku. Dawn il-fatturi jinkludu: (i) regolamenti kumplessi tas-suq tal-kiri b’limiti massimi fuq il-kera f’sehem sinifikanti ta’ binjiet ta’ appartamenti fl-ibliet ewlenin, li joħloqu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjonijiet u jimponu pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess; u (ii) it-tnaqqis mit-taxxa tal-ipoteki, li jista’ jservi ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. Barra minn hekk, mill-2001, is-sistema tat-tassazzjoni tal-proprjetà residenzjali ġiet diżakkoppjata mill-prezzijiet tas-suq, u dan wassal għal tnaqqis fir-rata tat-taxxa effettiva, b’mod speċjali fl-ibliet ewlenin. Fl-2017, il-Parlament Daniż għadda liġi dwar sistema ġdida ta’ tassazzjoni fuq id-djar li tistabbilixxi mill-ġdid ir-rabta bejn it-taxxi pagabbli u l-prezzijiet attwali tas-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali, li se tidħol fis-seħħ fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-vulnerabilitajiet identifikati fid-Danimarka, hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet, u dawn wasslu għal livell ogħla ta’ riskju sistemiku. Dawn il-fatturi jinkludu: (i) regolamenti kumplessi tas-suq tal-kiri b’limiti massimi fuq il-kera f’sehem sinifikanti ta’ binjiet ta’ appartamenti fl-ibliet ewlenin, li joħloqu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjonijiet u jimponu pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess; u (ii) it-tnaqqis mit-taxxa tal-ipoteki, li jista’ jservi ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. Barra minn hekk, mill-2001, is-sistema tat-tassazzjoni tal-proprjetà residenzjali ġiet diżakkoppjata mill-prezzijiet tas-suq, u dan wassal għal tnaqqis fir-rata tat-taxxa effettiva, b’mod speċjali fl-ibliet ewlenin. Fl-2017, il-Parlament Daniż għadda liġi dwar sistema ġdida ta’ tassazzjoni fuq id-djar li tistabbilixxi mill-ġdid ir-rabta bejn it-taxxi pagabbli u l-prezzijiet attwali tas-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali, li se tidħol fis-seħħ fl-2021.

| (14) | Għalhekk, il-BERS ikkonkluda li filwaqt li l-miżuri makroprudenzjali li huma fis-seħħ jew disponibbli fid-Danimarka huma xierqa, dawn huma parzjalment suffiċjenti biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi fuq żmien medju. Konsegwentement, hija meħtieġa azzjoni politika ulterjuri biex jiġu indirizzati dawn il-vulnerabbiltajiet, li jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku. Il-miżuri proposti f’din ir-Rakkomandazzjoni għandhom l-għan li jikkumplimentaw il-miżuri makroprudenzjali eżistenti fid-Danimarka. Minħabba li l-vulnerabbiltajiet huma, sa ċertu punt, ikkawżati minn fatturi strutturali li jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, jeħtieġ li jkun hemm politiki oħrajn sabiex jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali, bil-għan li jiġu indirizzati fatturi li jikkontribwixxu għall-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi fis-suq residenzjali tal-proprjetà immobbli fid-Danimarka b’mod aktar effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jinħolqu spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja Daniżi. |
| --- | --- |

(14)

Għalhekk, il-BERS ikkonkluda li filwaqt li l-miżuri makroprudenzjali li huma fis-seħħ jew disponibbli fid-Danimarka huma xierqa, dawn huma parzjalment suffiċjenti biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi fuq żmien medju. Konsegwentement, hija meħtieġa azzjoni politika ulterjuri biex jiġu indirizzati dawn il-vulnerabbiltajiet, li jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku. Il-miżuri proposti f’din ir-Rakkomandazzjoni għandhom l-għan li jikkumplimentaw il-miżuri makroprudenzjali eżistenti fid-Danimarka. Minħabba li l-vulnerabbiltajiet huma, sa ċertu punt, ikkawżati minn fatturi strutturali li jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, jeħtieġ li jkun hemm politiki oħrajn sabiex jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali, bil-għan li jiġu indirizzati fatturi li jikkontribwixxu għall-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi fis-suq residenzjali tal-proprjetà immobbli fid-Danimarka b’mod aktar effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jinħolqu spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja Daniżi.

| (15) | L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tirrakkomanda: a) l-attivazzjoni ta’ miżuri ulterjuri bbażati fuq il-kapital, jew l-issikkar ta’ dawk il-miżuri bbażati fuq il-kapital eżistenti, sabiex tiġi żgurata r-reżiljenza tas-settur bankarju kontra vulnerabbiltajiet fuq żmien medju identifikati fid-Danimarka; b) il-monitoraġġ ta’ vulnerabilitajiet u l-attivazzjoni ta’ miżuri ulterjuri bbażati fuq min jissellef, jew l-issikkar ta’ dawk il-miżuri bbażati fuq il-kapital eżistenti, jekk iż-żieda fil-prezz tad-djar u t-tkabbir fil-kreditu jaċċelleraw fuq żmien medju. Din ir-Rakkomandazzjoni għandha wkoll l-għan li tenfasizza l-ħtieġa għal azzjoni ta’ politika usa’ bl-għan li trażżan il-fatturi li jiffaċilitaw jew jippromwovu ż-żieda fil-livelli ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi. |
| --- | --- |

(15)

L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tirrakkomanda: a) l-attivazzjoni ta’ miżuri ulterjuri bbażati fuq il-kapital, jew l-issikkar ta’ dawk il-miżuri bbażati fuq il-kapital eżistenti, sabiex tiġi żgurata r-reżiljenza tas-settur bankarju kontra vulnerabbiltajiet fuq żmien medju identifikati fid-Danimarka; b) il-monitoraġġ ta’ vulnerabilitajiet u l-attivazzjoni ta’ miżuri ulterjuri bbażati fuq min jissellef, jew l-issikkar ta’ dawk il-miżuri bbażati fuq il-kapital eżistenti, jekk iż-żieda fil-prezz tad-djar u t-tkabbir fil-kreditu jaċċelleraw fuq żmien medju. Din ir-Rakkomandazzjoni għandha wkoll l-għan li tenfasizza l-ħtieġa għal azzjoni ta’ politika usa’ bl-għan li trażżan il-fatturi li jiffaċilitaw jew jippromwovu ż-żieda fil-livelli ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi.

| (16) | Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-mandati tal-politika monetarja tal-banek ċentrali fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(16)

Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-mandati tal-politika monetarja tal-banek ċentrali fl-Unjoni.

| (17) | Ir-rakkomandazzjonijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika, |
| --- | --- |

(17)

Ir-rakkomandazzjonijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika,

ADOTTA DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

TAQSIMA 1

RAKKOMANDAZZJONIJIET

Rakkomandazzjoni A — Attivazzjoni jew issikkar ta’ miżuri bbażati fuq il-kapital

Huwa rrakkomandat li l-awtorità makroprudenzjali, l-awtorità nnominata jew l-awtorità kompetenti fid-Danimarka, kif applikabbli, jiżguraw, billi jattivaw miżuri addizzjonali bbażati fuq il-kapital jew jissikkaw dawk il-miżuri bbażati fuq il-kapital eżistenti, ir-reżiljenza tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu awtorizzati fid-Danimarka fid-dawl tal-materjalizzazzjoni potenzjali tar-riskju sistemiku relatat mal-proprjetà immobbli residenzjali, li jista’ jwassal għal telf ta’ kreditu dirett u indirett li jirriżulta minn self ipotekarju jew li jirriżulta bħala konsegwenza tat-tnaqqis fil-konsum mill-unitajiet domestiċi li jkollhom self fuq dar.

Rakkomandazzjoni B — Monitoraġġ tal-vulnerabbiltajiet u l-attivazzjoni jew l-issikkar tal-miżuri bbażati fuq min jissellef

| 1. | Huwa rrakkomandat li l-awtoritajiet nazzjonali Daniżi fdati bil-monitoraġġ tar-riskji sistemiċi jimmonitorjaw mill-qrib il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi, is-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid fuq żmien medju, inkluż, inter alia, billi:






  (a) | jivvalutaw - bl-użu ta’ dejta dwar il-livell ta’ self għal self ipotekarju ġdid - il-kapaċità ta’ dawk li jissellfu li jieħdu self ipotekarju ġdid li jifilħu għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali; u |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

jivvalutaw - bl-użu ta’ dejta dwar il-livell ta’ self għal self ipotekarju ġdid - il-kapaċità ta’ dawk li jissellfu li jieħdu self ipotekarju ġdid li jifilħu għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali; u

| (b) | jivvalutaw is-sostenibbiltà tal-prezzijiet tad-djar u l-potenzjal li jonqsu f’każ ta’ kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi. |
| --- | --- |

(b)

jivvalutaw is-sostenibbiltà tal-prezzijiet tad-djar u l-potenzjal li jonqsu f’każ ta’ kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi.

| 2. | Huwa rrakkomandat li, sabiex tiġi evitata l-akkumulazzjoni eċċessiva ta’ riskju ta’ kreditu, l-awtorità Daniża fdata bl-attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef tattiva miżuri addizjonali bbażati fuq min jissellef, jew tissikka dawk eżistenti, jekk ir-riżultati tal-monitoraġġ imwettaq skont il-punt (a) tas-sub-Rakkomandazzjoni B(1) jipprovdu evidenza li sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk li jissellfu li jieħdu self ipotekarju ġdid jistgħu jsibu ruħhom f’pożizzjoni fejn ma jkunux jistgħu jħallsu lura d-dejn tagħhom jew iżommu l-konsum f’kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew wara żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Huwa rrakkomandat li d-Danimarka żżid ir-rekwiżit ta’ depożitu minimu legalment vinkolanti, jekk ir-riżultati tal-monitoraġġ imwettaq skont il-paragrafu 1(b) jipprovdu evidenza li s-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar żdiedet, sabiex jiġi żgurat li kollateral għal self ipotekarju ġdid ikun biżżejjed biex ikopri telf ta’ kreditu li jikkorrispondi għat-tnaqqis potenzjali fil-prezzijiet tad-djar taħt kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u għat-tnaqqis stmat fil-prezzijiet tad-djar fil-każ ta’ xenarju negattiv. |
| --- | --- |

3.

Rakkomandazzjoni Ċ — Bidliet strutturali relatati ma’ self ipotekarju u s-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali

Huwa rrakkomandat li d-Danimarka tirrevedi l-politiki tagħha bl-għan li trażżan il-fatturi strutturali li kkawżaw il-vulnerabilitajiet identifikati fid-Danimarka bħala sors ta’ riskju sistemiku peress li jipprovdu inċentivi lill-unitajiet domestiċi biex jieħdu dejn ipotekarju eċċessiv, jew jikkawżaw żieda eċċessiva fil-prezzijiet tad-djar u fid-dejn ipotekarju.

TAQSIMA 2

IMPLIMENTAZZJONI

1.   Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

| (a) | "miżuri bbażati fuq min jissellef" tfisser miżuri makroprudenzjali mmirati lejn min jissellef; |
| --- | --- |

(a)

"miżuri bbażati fuq min jissellef" tfisser miżuri makroprudenzjali mmirati lejn min jissellef;

| (b) | “kontroll dirett” tfisser kapaċità reali u effettiva li jiġu imposti jew immodifikati, fejn meħtieġ sabiex jinkiseb għan aħħari jew intermedju, miżuri makroprudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jaqgħu taħt l-ambitu tal-azzjoni tal-awtorità makroprudenzjali korrispondenti; |
| --- | --- |

(b)

“kontroll dirett” tfisser kapaċità reali u effettiva li jiġu imposti jew immodifikati, fejn meħtieġ sabiex jinkiseb għan aħħari jew intermedju, miżuri makroprudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jaqgħu taħt l-ambitu tal-azzjoni tal-awtorità makroprudenzjali korrispondenti;

| (c) | “setgħat ta’ rakkomandazzjoni” tfisser il-kapaċità li permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, tiġi ggwidata l-applikazzjoni ta’ miżuri makroprudenzjali, fejn meħtieġ biex jinkiseb għan aħħari jew intermedju; |
| --- | --- |

(c)

“setgħat ta’ rakkomandazzjoni” tfisser il-kapaċità li permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, tiġi ggwidata l-applikazzjoni ta’ miżuri makroprudenzjali, fejn meħtieġ biex jinkiseb għan aħħari jew intermedju;

| (d) | "il-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul" (debt-to-income ratio – proporzjon DTI) tfisser id-dejn totali ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(d)

"il-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul" (debt-to-income ratio – proporzjon DTI) tfisser id-dejn totali ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self;

| (e) | "il-proporzjon bejn is-self u l-valur" (loan-to-value ratio – proporzjon LTV) tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq il-proprjetà immobbli fil-mument meta joriġina s-self b’rabta mal-valur tal-proprjetà fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(e)

"il-proporzjon bejn is-self u l-valur" (loan-to-value ratio – proporzjon LTV) tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq il-proprjetà immobbli fil-mument meta joriġina s-self b’rabta mal-valur tal-proprjetà fil-mument meta joriġina s-self;

| (f) | "żmien medju" tfisser fi żmien tliet snin; |
| --- | --- |

(f)

"żmien medju" tfisser fi żmien tliet snin;

| (g) | “awtorità makroprudenzjali” tfisser awtorità makroprudenzjali nazzjonali bl-għanijiet, l-arranġamenti, is-setgħat, ir-rekwiżiti ta’ responsabbiltà u karatteristiċi oħrajn stipulati fir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 (8); |
| --- | --- |

(g)

“awtorità makroprudenzjali” tfisser awtorità makroprudenzjali nazzjonali bl-għanijiet, l-arranġamenti, is-setgħat, ir-rekwiżiti ta’ responsabbiltà u karatteristiċi oħrajn stipulati fir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 (8);

| (h) | “isservisjar tad-dejn”tfisser it-total tal-ħlas tal-imgħax u tal-kapital fuq id-dejn totali ta’ min jissellef fuq perijodu partikolari (ġeneralment sena); |
| --- | --- |

(h)

“isservisjar tad-dejn”tfisser it-total tal-ħlas tal-imgħax u tal-kapital fuq id-dejn totali ta’ min jissellef fuq perijodu partikolari (ġeneralment sena);

| (i) | "il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul" (debt-service-to-income ratio – proporzjon DSTI) tfisser l-isservisjar annwali totali tad-dejn b’rabta mad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(i)

"il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul" (debt-service-to-income ratio – proporzjon DSTI) tfisser l-isservisjar annwali totali tad-dejn b’rabta mad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self;

| (j) | "maturità" tfisser it-tul ta’ żmien tal-kuntratt ta’ self għal proprjetà immobbli residenzjali espress fi snin fil-mument meta joriġina s-self. |
| --- | --- |

(j)

"maturità" tfisser it-tul ta’ żmien tal-kuntratt ta’ self għal proprjetà immobbli residenzjali espress fi snin fil-mument meta joriġina s-self.

2.   Kriterji għall-implimentazzjoni

1.   Il-kriterji li ġejin japplikaw għall-implimentazzjoni ta’ din ir-Rakkomandazzjoni:

| (a) | għandha tingħata l-attenzjoni dovuta għall-prinċipju ta’ proporzjonalità, filwaqt li jitqiesu l-għan u l-kontenut tar-Rakkomandazzjoni A, tar-Rakkomandazzjoni B u tar-Rakkomandazzjoni Ċ; |
| --- | --- |

(a)

għandha tingħata l-attenzjoni dovuta għall-prinċipju ta’ proporzjonalità, filwaqt li jitqiesu l-għan u l-kontenut tar-Rakkomandazzjoni A, tar-Rakkomandazzjoni B u tar-Rakkomandazzjoni Ċ;

| (b) | meta jiġu attivati miżuri addizzjonali bbażati fuq il-kapital, jew issikkati dawk eżistenti taħt ir-Rakkomandazzjoni A, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tad-Danimarka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati; |
| --- | --- |

(b)

meta jiġu attivati miżuri addizzjonali bbażati fuq il-kapital, jew issikkati dawk eżistenti taħt ir-Rakkomandazzjoni A, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tad-Danimarka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati;

| (c) | meta jiġu attivati miżuri addizzjonali bbażati fuq min jissellef, jew jiġu ssikkati dawk eżistenti taħt ir-Rakkomandazzjoni B, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tad-Danimarka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati; |
| --- | --- |

(c)

meta jiġu attivati miżuri addizzjonali bbażati fuq min jissellef, jew jiġu ssikkati dawk eżistenti taħt ir-Rakkomandazzjoni B, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tad-Danimarka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati;

| (d) | meta jiżdied ir-rekwiżit ta’ depożitu minimu taħt ir-Rakkomandazzjoni B, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali ta’ tali miżura għandhom iqisu l-pożizzjoni tad-Danimarka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati; |
| --- | --- |

(d)

meta jiżdied ir-rekwiżit ta’ depożitu minimu taħt ir-Rakkomandazzjoni B, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali ta’ tali miżura għandhom iqisu l-pożizzjoni tad-Danimarka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati;

| (e) | fir-rigward tar-Rakkomandazzjoni Ċ, meta jkunu qed jagħmlu bidliet fil-politika, l-introduzzjoni gradwali ta’ tali miżuri għandha tqis il-pożizzjoni tad-Danimarka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, sabiex dawn il-miżuri ma jservux biex jamplifikaw jew jiskattaw il-materjalizzazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet akkumulati fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fid-Danimarka; |
| --- | --- |

(e)

fir-rigward tar-Rakkomandazzjoni Ċ, meta jkunu qed jagħmlu bidliet fil-politika, l-introduzzjoni gradwali ta’ tali miżuri għandha tqis il-pożizzjoni tad-Danimarka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, sabiex dawn il-miżuri ma jservux biex jamplifikaw jew jiskattaw il-materjalizzazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet akkumulati fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fid-Danimarka;

| (f) | kriterji speċifiċi għal konformità mar-Rakkomandazzjoni A, mar-Rakkomandazzjoni B u mar-Rakkomandazzjoni Ċ huma stipulati fl-Anness I. |
| --- | --- |

(f)

kriterji speċifiċi għal konformità mar-Rakkomandazzjoni A, mar-Rakkomandazzjoni B u mar-Rakkomandazzjoni Ċ huma stipulati fl-Anness I.

2.   Id-destinatarji ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huma mitluba jirrapportaw lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-azzjonijiet meħuda b’risposta għal din ir-Rakkomandazzjoni, jew jiġġustifikaw b’mod adegwat kull nuqqas ta’ azzjoni. Bħala minimu r-rapporti għandhom jinkludu:

| (a) | informazzjoni dwar is-sustanza u l-kronoloġija tal-azzjonijiet meħuda; |
| --- | --- |

(a)

informazzjoni dwar is-sustanza u l-kronoloġija tal-azzjonijiet meħuda;

| (b) | valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi, valutazzjoni żejda tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid, inkluż id-distribuzzjoni ta’ self ipotekarju ġdid skont il-proporzjonijiet LTV, DTI u DSTI, maturitajiet u profili ta’ amortizzazzjoni tagħhom, bil-proporzjonijiet relevanti jiġu kkalkulati skont l-Anness IV tar-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (9), flimkien mal-funzjonament tal-azzjonijiet imwettqa, wara li jitqiesu l-objettivi ta’ din ir-Rakkomandazzjoni; |
| --- | --- |

(b)

valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi, valutazzjoni żejda tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid, inkluż id-distribuzzjoni ta’ self ipotekarju ġdid skont il-proporzjonijiet LTV, DTI u DSTI, maturitajiet u profili ta’ amortizzazzjoni tagħhom, bil-proporzjonijiet relevanti jiġu kkalkulati skont l-Anness IV tar-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (9), flimkien mal-funzjonament tal-azzjonijiet imwettqa, wara li jitqiesu l-objettivi ta’ din ir-Rakkomandazzjoni;

| (c) | ġustifikazzjoni dettaljata ta’ kull nuqqas ta’ azzjoni jew devjazzjoni minn din ir-Rakkomandazzjoni, inkluż kull dewmien. |
| --- | --- |

(c)

ġustifikazzjoni dettaljata ta’ kull nuqqas ta’ azzjoni jew devjazzjoni minn din ir-Rakkomandazzjoni, inkluż kull dewmien.

3.   Skeda ta’ żmien għas-segwitu

Id-destinatarji huma mitluba li jirrapportaw lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-azzjonijiet meħuda b’risposta għal din ir-Rakkomandazzjoni, jew li jiġġustifikaw b’mod adegwat kwalunkwe nuqqas ta’ azzjoni, skont l-iskedi ta’ żmien li ġejjin:

| (a) | Rakkomandazzjoni A

  Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar kwalunkwe azzjoni meħuda fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq il-kapital. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed. |
| --- | --- |

(a)

Rakkomandazzjoni A

Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar kwalunkwe azzjoni meħuda fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq il-kapital. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.

| (b) | Rakkomandazzjoni B

  Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarji tar-Rakkomandazzjoni B huma mitluba jissottomettu lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar il-monitoraġġ tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-livelli ta’ dejn ta’ unitajiet domestiċi u azzjonijiet meħuda biex jiġu indirizzati tali vulnerabbiltajiet. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed. |
| --- | --- |

(b)

Rakkomandazzjoni B

Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarji tar-Rakkomandazzjoni B huma mitluba jissottomettu lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar il-monitoraġġ tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-livelli ta’ dejn ta’ unitajiet domestiċi u azzjonijiet meħuda biex jiġu indirizzati tali vulnerabbiltajiet. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.

| (c) | Rakkomandazzjoni C

  Sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni Ċ huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni Ċ. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed. |
| --- | --- |

(c)

Rakkomandazzjoni C

Sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni Ċ huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni Ċ. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.

4.   Monitoraġġ u evalwazzjoni

| 1. | Is-Segretarjat tal-BERS għandu:






  (a) | jassisti lid-destinatarji, billi jiżgura l-koordinazzjoni tar-rapportar, il-forniment tal-mudelli relevanti u billi jagħti dettalji fejn meħtieġ dwar il-proċedura u l-iskeda ta’ żmien għas-segwitu; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

jassisti lid-destinatarji, billi jiżgura l-koordinazzjoni tar-rapportar, il-forniment tal-mudelli relevanti u billi jagħti dettalji fejn meħtieġ dwar il-proċedura u l-iskeda ta’ żmien għas-segwitu;

| (b) | jivverifika s-segwitu mid-destinatarji, jipprovdi assistenza fuq talba tagħhom, u jissottimetti rapporti ta’ segwitu lil-Bord Ġenerali. Tliet valutazzjonijiet ser jinbdew kif ġej:






  (i) | sal-31 ta’ Diċembru 2020, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet A u B; |
| --- | --- | --- |

(b)

jivverifika s-segwitu mid-destinatarji, jipprovdi assistenza fuq talba tagħhom, u jissottimetti rapporti ta’ segwitu lil-Bord Ġenerali. Tliet valutazzjonijiet ser jinbdew kif ġej:

(i)

sal-31 ta’ Diċembru 2020, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet A u B;

| (ii) | sal-31 ta’ Diċembru 2021, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet A u B; u |
| --- | --- |

(ii)

sal-31 ta’ Diċembru 2021, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet A u B; u

| (iii) | sal-31 ta’ Diċembru 2022, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet A, B u Ċ. |
| --- | --- |

(iii)

sal-31 ta’ Diċembru 2022, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet A, B u Ċ.

| 2. | Il-Bord Ġenerali għandu jivvaluta l-azzjonijiet u l-ġustifikazzjonijiet irrapportati mid-destinatarji u, fejn xieraq, jista’ jiddeċiedi li din ir-Rakkomandazzjoni ma ġietx segwita u li destinatarju naqas milli jipprovdi ġustifikazzjoni adegwata għan-nuqqas ta’ azzjoni tiegħu. |
| --- | --- |

2.

Magħmul fi Frankfurt am Main, is-27 ta’ Ġunju 2019.

Kap tas-Segretarjat tal-BERS,

f’isem il-Bord Ġenerali tal-BERS.

Francesco MAZZAFERRO

---

(1)  ĠU L 331, 15.12.2010, p. 1.

1

(2)  Rakkomandazzjoni tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-4 ta’ April 2013 dwar objettivi intermedji u strumenti tal-politika makroprudenzjali (BERS/2013/1) (ĠU C 170, 15.6.2013, p. 1).

2

(3)  Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 338).

3

(4)  Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 1).

4

(5)  Ara “Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector”(Vulnerabbiltajiet fis-Settur tal-UE tal-Proprjetà Immobbli Residenzjali), BERS, Novembru 2016, disponibbli fuq il-websajt tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

5

(6)  Twissija BERS/2016/07 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fid-Danimarka (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 47).

6

(7)  Ara “Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries” (Vulnerabbiltajiet fis-setturi tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-ŻEE), BERS, 2019, disponibbli fuq il-websajt tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

7

(8)  Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Diċembru 2011 dwar il-mandat makroprudenzjali tal-awtoritajiet nazzjonali (ĠU C 41, 14.2.2012, p. 1).

8

(9)  Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-31 ta’ Ottubru 2016 dwar l-għeluq ta’ lakuni fid-dejta dwar il-proprjetà immobbli (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 1).

9

---

ANNESS I

SPEĊIFIKAZZJONI TAL-KRITERJI TA’ KONFORMITÀ APPLIKABBLI GĦAR-RAKKOMANDAZZJONIJIET

Rakkomandazzjoni A — Attivazzjoni jew issikkar ta’ miżuri bbażati fuq il-kapital

Il-kriterji ta’ konformità li ġejjin huma applikabbli għar-Rakkomandazzjoni A.

| 1. | Qabel ma jiġu attivati miżuri addizzjonali bbażati fuq il-kapital jew qabel ma jiġu ssikkati dawk eżistenti, għandha ssir valutazzjoni tal-pożizzjoni tad-Danimarka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji sabiex jiġi ddeterminat jekk l-attivazzjoni ta’ dawk il-miżuri tkunx xierqa. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Wara l-attivazzjoni tal-miżuri bbażati fuq il-kapital, jista’ jkun meħtieġ li jiġu ssikkati aktar jew li jiġu attivati miżuri makroprudenzjali addizzjonali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati fid-Danimarka; dan jiddependi fuq l-għażla tal-miżuri attivati bbażati fuq il-kapital, fuq il-kalibrazzjoni inizjali ta’ dawk il-miżuri attivati u fuq ir-riżultati tal-valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet. |
| --- | --- |

2.

Rakkomandazzjoni B — Monitoraġġ tal-vulnerabbiltajiet u l-attivazzjoni jew issikkar ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef

Il-kriterji ta’ konformità li ġejjin huma applikabbli għar-Rakkomandazzjoni B.

| 1. | Qabel ma jiġu attivati miżuri addizzjonali bbażati fuq min jissellef, jew qabel ma jiġu ssikkati dawk eżistenti, għandha ssir valutazzjoni tal-pożizzjoni tad-Danimarka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji sabiex jiġi ddeterminat jekk tali attivazzjoni jew issikkar humiex xierqa. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Qabel ma jiżdied ir-rekwiżit tad-depożitu minimu eżistenti, għandha ssir valutazzjoni tal-pożizzjoni tad-Danimarka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji sabiex jiġu stabbiliti kalibrazzjoni u introduzzjoni gradwali xierqa tal-miżura. |
| --- | --- |

2.

Rakkomandazzjoni Ċ — Bidliet strutturali relatati ma’ self ipotekarju u s-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali

Il-kriterju ta’ konformità li ġej huwa applikabbli għar-Rakkomandazzjoni Ċ.

Meta jiġu fformulati opzjonijiet ta’ politika, u qabel ma tiġi implimentata kwalunkwe bidla fil-politika, għandha ssir valutazzjoni tal-impatt tal-miżuri proposti filwaqt li titqies il-pożizzjoni tad-Danimarka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, biex jiġi żgurat li dawn il-miżuri la jamplifikaw u lanqas ma jikkawżaw il-materjalizzazzjoni tal-vulnerabbiltajiet akkumulati fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fid-Danimarka.

---

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/14 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/14

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU

tas-27 ta’ Ġunju 2019

dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Lussemburgu

(BERS/2019/6)

(2019/C 366/03)

IL-BORD ĠENERALI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1092/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 dwar is-sorveljanza makroprudenzjali fl-Unjoni Ewropea tas-sistema finanzjarja u li jistabbilixxi Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku  (1)
  , u b’mod partikolari l-Artikoli 3, 16, 17 u 18 tiegħu,

Billi:

| (1) | Is-settur tal-proprjetà immobbli jiżvolġi rwol importanti fl-ekonomija u l-iżviluppi tiegħu jista’ jkollhom influwenza materjali fuq is-sistema finanzjarja. Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. Fil-passat, żviluppi avversi tas-suq tal-proprjetà immobbli f’xi Stati Membri, irriżultaw f’telf kbir ta’ kreditu u/jew kellhom impatt negattiv fuq l-ekonomija reali. Effetti bħal dawn jirriflettu r-relazzjoni mill-qrib bejn is-settur tal-proprjetà immobbli, il-fornituri tal-finanzjament u setturi ekonomiċi oħrajn. Barra minn hekk, iċ-ċirkwiti ta’ feedback b’saħħithom bejn is-sistema finanzjarja u l-ekonomija reali jsaħħu kwalunkwe żvilupp negattiv. |
| --- | --- |

(1)

Is-settur tal-proprjetà immobbli jiżvolġi rwol importanti fl-ekonomija u l-iżviluppi tiegħu jista’ jkollhom influwenza materjali fuq is-sistema finanzjarja. Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. Fil-passat, żviluppi avversi tas-suq tal-proprjetà immobbli f’xi Stati Membri, irriżultaw f’telf kbir ta’ kreditu u/jew kellhom impatt negattiv fuq l-ekonomija reali. Effetti bħal dawn jirriflettu r-relazzjoni mill-qrib bejn is-settur tal-proprjetà immobbli, il-fornituri tal-finanzjament u setturi ekonomiċi oħrajn. Barra minn hekk, iċ-ċirkwiti ta’ feedback b’saħħithom bejn is-sistema finanzjarja u l-ekonomija reali jsaħħu kwalunkwe żvilupp negattiv.

| (2) | Dawn ir-rabtiet huma importanti għaliex ifissru li riskji li joriġinaw fis-settur tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom impatt sistemiku li jkun ta’ natura proċiklika. Vulnerabbiltajiet fis-sistema finanzjarja għandhom tendenza li jakkumulaw matul il-fażi ’l fuq taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli. Il-perċezzjoni ta’ riskji aktar baxxi u l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament jistgħu jikkontribwixxu għal espansjoni rapida tal-kreditu u l-investiment, flimkien ma’ domanda akbar għal proprjetà immobbli, biex b’hekk tiġi imposta pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tal-proprjetà. Peress li l-valuri ogħla riżultanti tal-kollateral ikomplu jiffavorixxu aktar id-domanda għall-kreditu u l-forniment tiegħu, dawn id-dinamiċi li jsaħħu lilhom infushom jistgħu jirriżultaw f’konsegwenzi sistemiċi potenzjali. Min-naħa l-oħra, matul il-fażi ta’ tnaqqis taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli, kundizzjonijiet ta’ kreditu aktar stretti, averżjoni għar-riskju ogħla u pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv ir-reżiljenza ta’ dawk li jissellfu u dawk li jsellfu, biex b’hekk jiddgħajfu l-kundizzjonijiet ekonomiċi. |
| --- | --- |

(2)

Dawn ir-rabtiet huma importanti għaliex ifissru li riskji li joriġinaw fis-settur tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom impatt sistemiku li jkun ta’ natura proċiklika. Vulnerabbiltajiet fis-sistema finanzjarja għandhom tendenza li jakkumulaw matul il-fażi ’l fuq taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli. Il-perċezzjoni ta’ riskji aktar baxxi u l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament jistgħu jikkontribwixxu għal espansjoni rapida tal-kreditu u l-investiment, flimkien ma’ domanda akbar għal proprjetà immobbli, biex b’hekk tiġi imposta pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tal-proprjetà. Peress li l-valuri ogħla riżultanti tal-kollateral ikomplu jiffavorixxu aktar id-domanda għall-kreditu u l-forniment tiegħu, dawn id-dinamiċi li jsaħħu lilhom infushom jistgħu jirriżultaw f’konsegwenzi sistemiċi potenzjali. Min-naħa l-oħra, matul il-fażi ta’ tnaqqis taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli, kundizzjonijiet ta’ kreditu aktar stretti, averżjoni għar-riskju ogħla u pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv ir-reżiljenza ta’ dawk li jissellfu u dawk li jsellfu, biex b’hekk jiddgħajfu l-kundizzjonijiet ekonomiċi.

| (3) | Il-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku u jistgħu jaffettwaw l-istabbiltà finanzjarja kemm direttament kif ukoll indirettament. Effetti diretti huma t-telf tal-kreditu fuq il-portafolji tal-ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti jistgħu jkunu relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, li jwasslu għal konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

(3)

Il-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku u jistgħu jaffettwaw l-istabbiltà finanzjarja kemm direttament kif ukoll indirettament. Effetti diretti huma t-telf tal-kreditu fuq il-portafolji tal-ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti jistgħu jkunu relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, li jwasslu għal konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja.

| (4) | Kif jingħad fil-premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 (2), l-għan aħħari tal-politika makroprudenzjali huwa li tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja kollha, inkluż billi ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u tnaqqas l-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi, biex b’hekk tiżgura kontribut sostenibbli tas-sistema finanzjarja għat-tkabbir ekonomiku. |
| --- | --- |

(4)

Kif jingħad fil-premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 (2), l-għan aħħari tal-politika makroprudenzjali huwa li tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja kollha, inkluż billi ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u tnaqqas l-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi, biex b’hekk tiżgura kontribut sostenibbli tas-sistema finanzjarja għat-tkabbir ekonomiku.

| (5) | Għal dan il-għan, l-awtoritajiet makroprudenzjali jistgħu jużaw waħda jew aktar mill-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u/jew miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef, li huma bbażati esklużivament fuq il-liġi nazzjonali, skont il-valutazzjoni tar-riskji. Filwaqt li l-miżuri bbażati fuq il-kapital huma mmirati primarjament biex iżidu r-reżiljenza tas-sistema finanzjarja, il-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jkunu partikolarment adattati għall-prevenzjoni tal-akkumulazzjoni ulterjuri ta’ riskji sistemiċi. |
| --- | --- |

(5)

Għal dan il-għan, l-awtoritajiet makroprudenzjali jistgħu jużaw waħda jew aktar mill-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u/jew miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef, li huma bbażati esklużivament fuq il-liġi nazzjonali, skont il-valutazzjoni tar-riskji. Filwaqt li l-miżuri bbażati fuq il-kapital huma mmirati primarjament biex iżidu r-reżiljenza tas-sistema finanzjarja, il-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jkunu partikolarment adattati għall-prevenzjoni tal-akkumulazzjoni ulterjuri ta’ riskji sistemiċi.

| (6) | Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas legali li jippermetti lill-awtoritajiet makroprudenzjali jkollhom setgħat diretti ta’ kontroll jew ta’ rakkomandazzjoni fuq l-istrumenti makroprudenzjali identifikati f’dik ir-Rakkomandazzjoni. |
| --- | --- |

(6)

Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas legali li jippermetti lill-awtoritajiet makroprudenzjali jkollhom setgħat diretti ta’ kontroll jew ta’ rakkomandazzjoni fuq l-istrumenti makroprudenzjali identifikati f’dik ir-Rakkomandazzjoni.

| (7) | Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (5). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslu għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi, fosthom il-Lussemburgu (6). |
| --- | --- |

(7)

Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (5). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslu għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi, fosthom il-Lussemburgu (6).

| (8) | Fl-2016 il-vulnerabbiltajiet prinċipali identifikati fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Lussemburgu kienu relatati mat-tkabbir mgħaġġel kemm fil-prezzijiet tad-djar kif ukoll is-self ipotekarju, u d-dejn għoli u li qed jiżdied tal-unitajiet domestiċi. Barra minn hekk, sehem sinifikanti ta’ dawk li jieħdu self ipotekarju kellhom dejn u spejjeż ta’ sservisjar tad-dejn għoljin fir-rigward tad-dħul, u b’hekk huma vulnerabbli għal żieda potenzjali fir-rati tal-imgħax. |
| --- | --- |

(8)

Fl-2016 il-vulnerabbiltajiet prinċipali identifikati fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Lussemburgu kienu relatati mat-tkabbir mgħaġġel kemm fil-prezzijiet tad-djar kif ukoll is-self ipotekarju, u d-dejn għoli u li qed jiżdied tal-unitajiet domestiċi. Barra minn hekk, sehem sinifikanti ta’ dawk li jieħdu self ipotekarju kellhom dejn u spejjeż ta’ sservisjar tad-dejn għoljin fir-rigward tad-dħul, u b’hekk huma vulnerabbli għal żieda potenzjali fir-rati tal-imgħax.

| (9) | Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) għall-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (7). |
| --- | --- |

(9)

Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) għall-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (7).

| (10) | Fir-rigward tal-Lussemburgu, din il-valutazzjoni riċenti żvelat li, mill-2016, tkabbir qawwi fis-self ipotekarju kompla jsaħħaħ id-dejn tal-unitajiet domestiċi. Minkejja l-fatt li t-tkabbir fil-prezzijiet tad-djar naqqas ir-ritmu, id-dinamiċi preċedenti joħlolqu tħassib dwar sopravalutazzjoni potenzjali. Barra minn hekk, l-aktar evidenza riċenti dwar standards ta’ tislif tikkonferma li sehem sinifikanti ta’ unitajiet domestiċi potenzjalment huma vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. |
| --- | --- |

(10)

Fir-rigward tal-Lussemburgu, din il-valutazzjoni riċenti żvelat li, mill-2016, tkabbir qawwi fis-self ipotekarju kompla jsaħħaħ id-dejn tal-unitajiet domestiċi. Minkejja l-fatt li t-tkabbir fil-prezzijiet tad-djar naqqas ir-ritmu, id-dinamiċi preċedenti joħlolqu tħassib dwar sopravalutazzjoni potenzjali. Barra minn hekk, l-aktar evidenza riċenti dwar standards ta’ tislif tikkonferma li sehem sinifikanti ta’ unitajiet domestiċi potenzjalment huma vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali.

| (11) | Mill-2016, wara li l-Comité du Risque Systémique (l-awtorità makroprudenzjali tal-Lussemburgu) ħarġet ir-rakkomandazzjonijiet tagħha, diversi miżuri bbażati fuq il-kapital ġew attivati fil-Lussemburgu: (i) fl-2016, il-Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF, il-Kummissjoni Superviżorja tas-Settur Finanzjarju tal-Lussemburgu) introduċiet għall-iskoperturi għall-konsumatur iggarantiti bi proprjetà residenzjali li tinsab fil-Lussemburgu, livell minimu ta’ 15 % għall-ippeżar medju tar-riskju għal istituzzjonijiet ta’ kreditu li jużaw l-approċċ ibbażat fuq klassifikazzjonijiet interni, skont l-Artikolu 92 tar-Regolament (UE) Nru 575/2013; u (ii) fl-2018, is-CSSF żiedet ir-rata ta’ riżerva tal-kapital kontroċiklika minn 0 % għal 0.25 % mill-1 ta’ Jannar 2020. |
| --- | --- |

(11)

Mill-2016, wara li l-Comité du Risque Systémique (l-awtorità makroprudenzjali tal-Lussemburgu) ħarġet ir-rakkomandazzjonijiet tagħha, diversi miżuri bbażati fuq il-kapital ġew attivati fil-Lussemburgu: (i) fl-2016, il-Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF, il-Kummissjoni Superviżorja tas-Settur Finanzjarju tal-Lussemburgu) introduċiet għall-iskoperturi għall-konsumatur iggarantiti bi proprjetà residenzjali li tinsab fil-Lussemburgu, livell minimu ta’ 15 % għall-ippeżar medju tar-riskju għal istituzzjonijiet ta’ kreditu li jużaw l-approċċ ibbażat fuq klassifikazzjonijiet interni, skont l-Artikolu 92 tar-Regolament (UE) Nru 575/2013; u (ii) fl-2018, is-CSSF żiedet ir-rata ta’ riżerva tal-kapital kontroċiklika minn 0 % għal 0.25 % mill-1 ta’ Jannar 2020.

| (12) | Minkejja li l-awtoritajiet nazzjonali tal-Lussemburgu pproponew l-istabbiliment ta’ qafas legali għal miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef, dawn il-miżuri għadhom mhumiex disponibbli fil-Lussemburgu. Madankollu, il-vulnerabbiltajiet identifikati, li huma relatati mat-tkabbir kemm fil-prezzijiet tad-djar kif ukoll fis-self ipotekarju, u d-dejn li qed jiżdied tal-unitajiet domestiċi, ikun jeħtieġ l-attivazzjoni ta’ tali miżuri. |
| --- | --- |

(12)

Minkejja li l-awtoritajiet nazzjonali tal-Lussemburgu pproponew l-istabbiliment ta’ qafas legali għal miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef, dawn il-miżuri għadhom mhumiex disponibbli fil-Lussemburgu. Madankollu, il-vulnerabbiltajiet identifikati, li huma relatati mat-tkabbir kemm fil-prezzijiet tad-djar kif ukoll fis-self ipotekarju, u d-dejn li qed jiżdied tal-unitajiet domestiċi, ikun jeħtieġ l-attivazzjoni ta’ tali miżuri.

| (13) | Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti bħala kaġun tal-vulnerabbiltajiet identifikati fil-Lussemburgu, hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet, u dawn wasslu għal livell ogħla ta’ riskju sistemiku. Dawn il-fatturi jinkludu: (i) nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjonijiet, li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess; u (ii) it-tnaqqis mit-taxxa tal-imgħax imħallas fuq self ipotekarju, li jista’ jservi ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. |
| --- | --- |

(13)

Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti bħala kaġun tal-vulnerabbiltajiet identifikati fil-Lussemburgu, hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet, u dawn wasslu għal livell ogħla ta’ riskju sistemiku. Dawn il-fatturi jinkludu: (i) nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjonijiet, li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess; u (ii) it-tnaqqis mit-taxxa tal-imgħax imħallas fuq self ipotekarju, li jista’ jservi ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed.

| (14) | Għalhekk, il-BERS ikkonkluda li l-miżuri makroprudenzjali li huma fis-seħħ jew disponibbli fil-Lussemburgu huma parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet fuq żmien medju li ġew identifikati fil-Lussemburgu. Konsegwentement, hija meħtieġa azzjoni politika ulterjuri biex jiġu indirizzati dawn il-vulnerabbiltajiet, li jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku. Il-miżuri proposti f’din ir-Rakkomandazzjoni huma intiżi biex jikkomplimentaw il-miżuri makroprudenzjali eżistenti fil-Lussemburgu, bl-għan li tissaħħaħ ir-reżiljenza. M’għandhomx jitqiesu bħala sostituti għall-miżuri eżistenti bbażati fuq il-kapital, li jibqgħu importanti sabiex jiġu indirizzati vulnerabbiltajiet eżistenti fil-portafoll tas-self pendenti. Minħabba li l-vulnerabbiltajiet huma, sa ċertu punt, ikkawżati minn fatturi strutturali li jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, jeħtieġ li jkun hemm politiki oħrajn sabiex jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali, bil-għan li jiġu indirizzati fatturi li jikkontribwixxu għall-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi fis-suq residenzjali tal-proprjetà immobbli fil-Lussemburgu b’mod aktar effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jinħolqu spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja tal-Lussemburgu. |
| --- | --- |

(14)

Għalhekk, il-BERS ikkonkluda li l-miżuri makroprudenzjali li huma fis-seħħ jew disponibbli fil-Lussemburgu huma parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet fuq żmien medju li ġew identifikati fil-Lussemburgu. Konsegwentement, hija meħtieġa azzjoni politika ulterjuri biex jiġu indirizzati dawn il-vulnerabbiltajiet, li jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku. Il-miżuri proposti f’din ir-Rakkomandazzjoni huma intiżi biex jikkomplimentaw il-miżuri makroprudenzjali eżistenti fil-Lussemburgu, bl-għan li tissaħħaħ ir-reżiljenza. M’għandhomx jitqiesu bħala sostituti għall-miżuri eżistenti bbażati fuq il-kapital, li jibqgħu importanti sabiex jiġu indirizzati vulnerabbiltajiet eżistenti fil-portafoll tas-self pendenti. Minħabba li l-vulnerabbiltajiet huma, sa ċertu punt, ikkawżati minn fatturi strutturali li jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, jeħtieġ li jkun hemm politiki oħrajn sabiex jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali, bil-għan li jiġu indirizzati fatturi li jikkontribwixxu għall-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi fis-suq residenzjali tal-proprjetà immobbli fil-Lussemburgu b’mod aktar effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jinħolqu spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja tal-Lussemburgu.

| (15) | L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tirrakkomanda l-istabbiliment ta’ qafas fil-liġi tal-Lussemburgu għal miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef, kif ukoll għall-attivazzjoni ta’ dawk il-miżuri malli jkunu disponibbli taħt il-liġi nazzjonali. Din ir-Rakkomandazzjoni għandha wkoll l-għan li tenfasizza l-ħtieġa għal azzjoni ta’ politika usa’ bl-għan li trażżan il-fatturi li jiffaċilitaw jew jippromwovu ż-żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi. |
| --- | --- |

(15)

L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tirrakkomanda l-istabbiliment ta’ qafas fil-liġi tal-Lussemburgu għal miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef, kif ukoll għall-attivazzjoni ta’ dawk il-miżuri malli jkunu disponibbli taħt il-liġi nazzjonali. Din ir-Rakkomandazzjoni għandha wkoll l-għan li tenfasizza l-ħtieġa għal azzjoni ta’ politika usa’ bl-għan li trażżan il-fatturi li jiffaċilitaw jew jippromwovu ż-żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi.

| (16) | Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-mandati tal-politika monetarja tal-banek ċentrali fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(16)

Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-mandati tal-politika monetarja tal-banek ċentrali fl-Unjoni.

| (17) | Ir-rakkomandazzjonijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika, |
| --- | --- |

(17)

Ir-rakkomandazzjonijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika,

ADOTTA DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

TAQSIMA 1

RAKKOMANDAZZJONIJIET

Rakkomandazzjoni A - Qafas legali għal miżuri bbażati fuq min jissellef

Huwa rrakkomandat li l-Lussemburgu jistabbilixxi qafas legali għal miżuri bbażati fuq min jissellef li jinkludi ta’ mill-inqas il-miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef li ġejjin:

| a. | limiti li japplikaw għall-proporzjon DTI; |
| --- | --- |

a.

limiti li japplikaw għall-proporzjon DTI;

| b. | limiti li japplikaw għall-proporzjon DSTI; |
| --- | --- |

b.

limiti li japplikaw għall-proporzjon DSTI;

| c. | limiti li japplikaw għall-proporzjon LTV; u |
| --- | --- |

c.

limiti li japplikaw għall-proporzjon LTV; u

| d. | limiti tal-maturità. |
| --- | --- |

d.

limiti tal-maturità.

Rakkomandazzjoni B - Attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef

| 1. | Huwa rrakkomandat li, sakemm jiġi stabbilit il-qafas legali msemmi fir-Rakkomandazzjoni A, l-awtoritajiet nazzjonali tal-Lussemburgu li huma fdati bl-applikazzjoni tal-miżuri bbażati fuq min jissellef japplikaw miżuri mhux legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef sabiex jiġi evitat li:






  (a) | sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk li jieħdu self ipotekarju ġdid isibu ruħhom f’pożizzjoni fejn ma jkunux jistgħu jħallsu lura d-dejn tagħhom jew iżommu l-konsum minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali; jew |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk li jieħdu self ipotekarju ġdid isibu ruħhom f’pożizzjoni fejn ma jkunux jistgħu jħallsu lura d-dejn tagħhom jew iżommu l-konsum minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali; jew

| (b) | sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ selfiet ipotekarji ġodda, iggarantiti minn proprjetà immobbli residenzjali, jirriżulta f’telf ta’ kreditu fuq dawk is-selfiet f’każ ta’ inadempjenza u tnaqqis sussegwenti fil-prezzijiet tad-djar. |
| --- | --- |

(b)

sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ selfiet ipotekarji ġodda, iggarantiti minn proprjetà immobbli residenzjali, jirriżulta f’telf ta’ kreditu fuq dawk is-selfiet f’każ ta’ inadempjenza u tnaqqis sussegwenti fil-prezzijiet tad-djar.

| 2. | Huwa rrakkomandat li, ladarba l-qafas legali msemmi fir-Rakkomandazzjoni A ikun stabbilit, l-awtoritajiet nazzjonali tal-Lussemburgu li huma fdati bl-applikazzjoni tal-miżuri bbażati fuq min jissellef jattivaw miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef biex jindirizzaw aktar l-għanijiet stabbiliti fis-subrakkomandazzjoni B(1). |
| --- | --- |

2.

Rakkomandazzjoni Ċ - Bidliet strutturali relatati ma’ self ipotekarju u s-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali

Huwa rrakkomandat li l-Lussemburgu jirrevedi l-politiki tiegħu bl-għan li jrażżan il-fatturi strutturali li kkawżaw il-vulnerabbiltajiet identifikati fil-Lussemburgu bħala sors ta’ riskju sistemiku peress li jipprovdu inċentivi lill-unitajiet domestiċi biex jieħdu dejn ipotekarju eċċessiv, jew jikkawżaw żieda eċċessiva fil-prezzijiet tad-djar u fid-dejn ipotekarju.

TAQSIMA 2

IMPLIMENTAZZJONI

1.   Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

| (a) | "miżuri bbażati fuq min jissellef" tfisser miżuri makroprudenzjali mmirati lejn min jissellef; |
| --- | --- |

(a)

"miżuri bbażati fuq min jissellef" tfisser miżuri makroprudenzjali mmirati lejn min jissellef;

| (b) | “kontroll dirett” tfisser kapaċità reali u effettiva li jiġu imposti jew immodifikati, fejn meħtieġ sabiex jinkiseb għan aħħari jew intermedju, strumenti makroprudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jaqgħu taħt l-ambitu tal-azzjoni tal-awtorità makroprudenzjali korrispondenti; |
| --- | --- |

(b)

“kontroll dirett” tfisser kapaċità reali u effettiva li jiġu imposti jew immodifikati, fejn meħtieġ sabiex jinkiseb għan aħħari jew intermedju, strumenti makroprudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jaqgħu taħt l-ambitu tal-azzjoni tal-awtorità makroprudenzjali korrispondenti;

| (c) | “setgħat ta’ rakkomandazzjoni” tfisser il-kapaċità li permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, tiġi ggwidata l-applikazzjoni ta’ strumenti makroprudenzjali, fejn meħtieġ biex jinkiseb għan aħħari jew intermedju; |
| --- | --- |

(c)

“setgħat ta’ rakkomandazzjoni” tfisser il-kapaċità li permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, tiġi ggwidata l-applikazzjoni ta’ strumenti makroprudenzjali, fejn meħtieġ biex jinkiseb għan aħħari jew intermedju;

| (d) | "żmien medju" tfisser fi żmien tliet snin; |
| --- | --- |

(d)

"żmien medju" tfisser fi żmien tliet snin;

| (e) | “awtorità makroprudenzjali” tfisser awtorità makroprudenzjali nazzjonali bl-għanijiet, l-arranġamenti, is-setgħat, ir-rekwiżiti ta’ responsabbiltà u karatteristiċi oħrajn stipulati fir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 (8); |
| --- | --- |

(e)

“awtorità makroprudenzjali” tfisser awtorità makroprudenzjali nazzjonali bl-għanijiet, l-arranġamenti, is-setgħat, ir-rekwiżiti ta’ responsabbiltà u karatteristiċi oħrajn stipulati fir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 (8);

| (f) | "miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef" tfisser miżuri bbażati fuq min jissellef li jiġu introdotti permezz ta’ att legalment vinkolanti; |
| --- | --- |

(f)

"miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef" tfisser miżuri bbażati fuq min jissellef li jiġu introdotti permezz ta’ att legalment vinkolanti;

| (g) | "il-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul" (debt-to-income ratio – proporzjon DTI) tfisser id-dejn totali ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(g)

"il-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul" (debt-to-income ratio – proporzjon DTI) tfisser id-dejn totali ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self;

| (h) | "il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul" (debt-service-to-income ratio – proporzjon DSTI) tfisser l-isservisjar annwali totali tad-dejn b’rabta mad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(h)

"il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul" (debt-service-to-income ratio – proporzjon DSTI) tfisser l-isservisjar annwali totali tad-dejn b’rabta mad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self;

| (i) | "il-proporzjon bejn is-self u l-valur" (loan-to-value ratio – proporzjon LTV) tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq proprjetà immobbli fil-mument meta joriġina s-self b’rabta mal-valur tal-proprjetà fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(i)

"il-proporzjon bejn is-self u l-valur" (loan-to-value ratio – proporzjon LTV) tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq proprjetà immobbli fil-mument meta joriġina s-self b’rabta mal-valur tal-proprjetà fil-mument meta joriġina s-self;

| (j) | "maturità" tfisser it-tul ta’ żmien tal-kuntratt ta’ self għal proprjetà immobbli residenzjali espress fi snin fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(j)

"maturità" tfisser it-tul ta’ żmien tal-kuntratt ta’ self għal proprjetà immobbli residenzjali espress fi snin fil-mument meta joriġina s-self;

| (k) | “isservisjar tad-dejn” tfisser it-total tal-ħlas tal-imgħax u tal-kapital fuq id-dejn totali ta’ min jissellef fuq perijodu partikolari (ġeneralment sena). |
| --- | --- |

(k)

“isservisjar tad-dejn” tfisser it-total tal-ħlas tal-imgħax u tal-kapital fuq id-dejn totali ta’ min jissellef fuq perijodu partikolari (ġeneralment sena).

2.   Kriterji għall-implimentazzjoni

| 1. | Il-kriterji li ġejin japplikaw għall-implimentazzjoni ta’ din ir-Rakkomandazzjoni:






  (a) | għandha tingħata l-attenzjoni dovuta għall-prinċipju tal-proporzjonalità, filwaqt li jitqiesu l-għan u l-kontenut tar-Rakkomandazzjoni A, u tar-Rakkomandazzjoni B; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

għandha tingħata l-attenzjoni dovuta għall-prinċipju tal-proporzjonalità, filwaqt li jitqiesu l-għan u l-kontenut tar-Rakkomandazzjoni A, u tar-Rakkomandazzjoni B;

| (b) | Ir-Rakkomandazzjoni A għandha tiġi implimentata qabel is-subrakkomandazzjoni B(2) sabiex tiġi żgurata l-konformità mas-subrakkomandazzjoni B(2); |
| --- | --- |

(b)

Ir-Rakkomandazzjoni A għandha tiġi implimentata qabel is-subrakkomandazzjoni B(2) sabiex tiġi żgurata l-konformità mas-subrakkomandazzjoni B(2);

| (c) | meta jiġu attivati miżuri bbażati fuq min jissellef taħt ir-Rakkomandazzjoni B, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tal-Lussemburgu fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati; |
| --- | --- |

(c)

meta jiġu attivati miżuri bbażati fuq min jissellef taħt ir-Rakkomandazzjoni B, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tal-Lussemburgu fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati;

| (d) | fir-rigward tar-Rakkomandazzjoni Ċ, meta jkunu qed jagħmlu bidliet fil-politika, l-introduzzjoni gradwali ta’ tali miżuri għandha tqis il-pożizzjoni tal-Lussemburgu fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, sabiex dawn il-miżuri ma jservux biex jamplifikaw jew jiskattaw il-materjalizzazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet akkumulati fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Lussemburgu; |
| --- | --- |

(d)

fir-rigward tar-Rakkomandazzjoni Ċ, meta jkunu qed jagħmlu bidliet fil-politika, l-introduzzjoni gradwali ta’ tali miżuri għandha tqis il-pożizzjoni tal-Lussemburgu fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, sabiex dawn il-miżuri ma jservux biex jamplifikaw jew jiskattaw il-materjalizzazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet akkumulati fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Lussemburgu;

| (e) | kriterji speċifiċi għal konformità mar-Rakkomandazzjoni A, mar-Rakkomandazzjoni B u mar-Rakkomandazzjoni C huma stipulati fl-Anness I. |
| --- | --- |

(e)

kriterji speċifiċi għal konformità mar-Rakkomandazzjoni A, mar-Rakkomandazzjoni B u mar-Rakkomandazzjoni C huma stipulati fl-Anness I.

| 2. | Id-destinatarji ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huma mitluba jirrapportaw lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-azzjonijiet meħuda b’risposta għal din ir-Rakkomandazzjoni, jew jiġġustifikaw b’mod adegwat kull nuqqas ta’ azzjoni. Bħala minimu r-rapporti għandhom jinkludu:






  (a) | informazzjoni dwar is-sustanza u l-kronoloġija tal-azzjonijiet meħuda; |
| --- | --- | --- |

2.

(a)

informazzjoni dwar is-sustanza u l-kronoloġija tal-azzjonijiet meħuda;

| (b) | valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi, valutazzjoni żejda tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid, inkluż id-distribuzzjoni ta’ self ipotekarju ġdid skont il-proporzjonijiet LTV, DTI u DSTI, u maturitajiet, bil-proporzjonijiet relevanti kkalkulati skont l-Anness IV tar-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (9), flimkien mal-funzjonament tal-azzjonijiet imwettqa, wara li jitqiesu l-għanijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni; |
| --- | --- |

(b)

valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi, valutazzjoni żejda tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid, inkluż id-distribuzzjoni ta’ self ipotekarju ġdid skont il-proporzjonijiet LTV, DTI u DSTI, u maturitajiet, bil-proporzjonijiet relevanti kkalkulati skont l-Anness IV tar-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (9), flimkien mal-funzjonament tal-azzjonijiet imwettqa, wara li jitqiesu l-għanijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni;

| (c) | ġustifikazzjoni dettaljata ta’ kull nuqqas ta’ azzjoni jew devjazzjoni minn din ir-Rakkomandazzjoni, inkluż kull dewmien. |
| --- | --- |

(c)

ġustifikazzjoni dettaljata ta’ kull nuqqas ta’ azzjoni jew devjazzjoni minn din ir-Rakkomandazzjoni, inkluż kull dewmien.

3.   Skeda ta’ żmien għas-segwitu

Id-destinatarji ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huma mitluba li jirrapportaw lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-azzjonijiet meħuda b’risposta għal din ir-Rakkomandazzjoni, jew li jiġġustifikaw b’mod adegwat kwalunkwe nuqqas ta’ azzjoni, skont l-iskedi ta’ żmien li ġejjin:

(a)   Rakkomandazzjoni A

| (i) | Sal-31 ta’ Ottubru 2020, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport interim dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A li ta’ mill-inqas jinkludi stqarrija li tiċċara jekk huwiex ippjanat li r-Rakkomandazzjoni A tiġi implimentata u liema korp jew korpi ser ikunu responsabbli għad-deċiżjoni biex jiġu attivati u implimentati l-miżuri bbażati fuq min jissellef stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni. Il-BERS jista’ jinforma lid-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A bl-opinjonijiet tiegħu dwar ir-rapport interim. |
| --- | --- |

(i)

Sal-31 ta’ Ottubru 2020, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport interim dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A li ta’ mill-inqas jinkludi stqarrija li tiċċara jekk huwiex ippjanat li r-Rakkomandazzjoni A tiġi implimentata u liema korp jew korpi ser ikunu responsabbli għad-deċiżjoni biex jiġu attivati u implimentati l-miżuri bbażati fuq min jissellef stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni. Il-BERS jista’ jinforma lid-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A bl-opinjonijiet tiegħu dwar ir-rapport interim.

| (ii) | Sal-31 ta’ Marzu 2021, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jibgħat rapport finali lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A. |
| --- | --- |

(ii)

Sal-31 ta’ Marzu 2021, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jibgħat rapport finali lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A.

(b)   Rakkomandazzjoni B

Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarji tar-Rakkomandazzjoni B huma mitluba jissottomettu lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar kwalunkwe azzjoni meħuda fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef jew kwalunkwe miżura disponibbli oħra biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi, sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid fil-Lussemburgu. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.

(c)   Rakkomandazzjoni Ċ

Sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni Ċ huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni Ċ. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.

4.   Monitoraġġ u evalwazzjoni

| 1. | Is-Segretarjat tal-BERS għandu:






  (a) | jassisti lid-destinatarji, billi jiżgura l-koordinazzjoni tar-rapportar, il-forniment tal-mudelli relevanti u billi jagħti dettalji fejn meħtieġ dwar il-proċedura u l-iskeda ta’ żmien għas-segwitu; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

jassisti lid-destinatarji, billi jiżgura l-koordinazzjoni tar-rapportar, il-forniment tal-mudelli relevanti u billi jagħti dettalji fejn meħtieġ dwar il-proċedura u l-iskeda ta’ żmien għas-segwitu;

| (b) | jivverifika s-segwitu mid-destinatarji, jipprovdi assistenza fuq talba tagħhom, u jissottimetti rapporti ta’ segwitu lill-Bord Ġenerali. Tliet valutazzjonijiet ser jinbdew kif ġej:






  (i) | sal-31 ta’ Diċembru 2020, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni B; |
| --- | --- | --- |

(b)

jivverifika s-segwitu mid-destinatarji, jipprovdi assistenza fuq talba tagħhom, u jissottimetti rapporti ta’ segwitu lill-Bord Ġenerali. Tliet valutazzjonijiet ser jinbdew kif ġej:

(i)

sal-31 ta’ Diċembru 2020, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni B;

| (ii) | sal-31 ta’ Diċembru 2021, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet A u B; u |
| --- | --- |

(ii)

sal-31 ta’ Diċembru 2021, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet A u B; u

| (iii) | sal-31 ta’ Diċembru 2022, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet B u Ċ. |
| --- | --- |

(iii)

sal-31 ta’ Diċembru 2022, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet B u Ċ.

| 2. | Il-Bord Ġenerali għandu jivvaluta l-azzjonijiet u l-ġustifikazzjonijiet irrapportati mid-destinatarji u, fejn xieraq, jista’ jiddeċiedi li din ir-Rakkomandazzjoni ma ġietx segwita u li destinatarju naqas milli jipprovdi ġustifikazzjoni adegwata għan-nuqqas ta’ azzjoni tiegħu. |
| --- | --- |

2.

Magħmul fi Frankfurt am Main, is-27 ta’ Ġunju 2019.

Kap tas-Segretarjat tal-BERS,

f’isem il-Bord Ġenerali tal-BERS.

Francesco MAZZAFERRO

---

(1)  ĠU L 331, 15.12.2010, p. 1.

1

(2)  Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-4 ta’ April 2013 dwar objettivi intermedji u strumenti tal-politika makroprudenzjali (ĠU C 170, 15.6.2013, p. 1).

2

(3)  Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 338).

3

(4)  Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 1).

4

(5)  Ara “Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector”(Vulnerabbiltajiet fis-Settur tal-Proprjetà Immobbli Residenzjali tal-UE), BERS, Novembru 2016, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

5

(6)  Twissija BERS/2016/09 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Lussemburgu (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 51).

6

(7)  Ara “Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries” (Vulnerabbiltajiet fis-setturi tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-ŻEE), BERS, 2019, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

7

(8)  Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Diċembru 2011 dwar il-mandat makroprudenzjali tal-awtoritajiet nazzjonali (ĠU C 41, 14.2.2012, p. 1).

8

(9)  Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-31 ta’ Ottubru 2016 dwar l-għeluq ta’ lakuni fid-dejta dwar il-proprjetà immobbli (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 1).

9

---

ANNESS I

SPEĊIFIKAZZJONI TAL-KRITERJI TA’ KONFORMITÀ APPLIKABBLI GĦAR-RAKKOMANDAZZJONIJIET

Rakkomandazzjoni A - Qafas legali għal miżuri bbażati fuq min jissellef

Il-kriterji ta’ konformità li ġejjin huma applikabbli għar-Rakkomandazzjoni A.

| 1. | Il-qafas legali għal miżuri bbażati fuq min jissellef tal-Lussemburgu għandu jiżgura li:






  (a) | il-limiti li japplikaw għall-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul (proporzjon DTI) u l-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (proporzjon DSTI), kif ukoll il-limiti tal-maturità, huma applikabbli għas-self mogħti lil kull min jissellef u minn kull tip ta’ dawk li jisilfu, sabiex tiġi evitata l-possibbiltà ta’ evażjoni tal-limiti; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

il-limiti li japplikaw għall-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul (proporzjon DTI) u l-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (proporzjon DSTI), kif ukoll il-limiti tal-maturità, huma applikabbli għas-self mogħti lil kull min jissellef u minn kull tip ta’ dawk li jisilfu, sabiex tiġi evitata l-possibbiltà ta’ evażjoni tal-limiti;

| (b) | meta jiġi kkalkolat il-proporzjon bejn is-self u l-valur (proporzjon LTV), il-proprjetà immobbli biss tista’ titqies bħala kollateral; |
| --- | --- |

(b)

meta jiġi kkalkolat il-proporzjon bejn is-self u l-valur (proporzjon LTV), il-proprjetà immobbli biss tista’ titqies bħala kollateral;

| (c) | l-awtoritajiet nazzjonali tal-Lussemburgu fdati bl-attivazzjoni tal-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jattivaw miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef b’mod effettiv u preventiv u għandhom il-flessibilità neċessarja sabiex ifasslu dawk il-miżuri bbażati fuq il-vulnerabbiltajiet identifikati. |
| --- | --- |

(c)

l-awtoritajiet nazzjonali tal-Lussemburgu fdati bl-attivazzjoni tal-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jattivaw miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef b’mod effettiv u preventiv u għandhom il-flessibilità neċessarja sabiex ifasslu dawk il-miżuri bbażati fuq il-vulnerabbiltajiet identifikati.

| 2. | Il-qafas legali għal miżuri bbażati fuq min jissellef tal-Lussemburgu għandu jkun fis-seħħ sa mhux aktar tard mill-1 ta’ Lulju 2021. |
| --- | --- |

2.

Rakkomandazzjoni B - Attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef

Il-kriterji ta’ konformità li ġejjin huma applikabbli għar-Rakkomandazzjoni B.

| 1. | Sabiex jiġi evitat:






  (a) | li sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk li jieħdu self ipotekarju ġdid isibu ruħhom f’pożizzjoni fejn ma jkunux jistgħu jħallsu lura d-dejn tagħhom jew li jżommu l-konsum minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali; jew |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

li sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk li jieħdu self ipotekarju ġdid isibu ruħhom f’pożizzjoni fejn ma jkunux jistgħu jħallsu lura d-dejn tagħhom jew li jżommu l-konsum minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali; jew

| (b) | sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ selfiet ipotekarji ġodda, iggarantiti minn proprjetà immobbli residenzjali, jirriżulta f’telf ta’ kreditu fil-każ ta’ inadempjenza u tnaqqis sussegwenti fil-prezzijiet tad-djar; |
| --- | --- |

(b)

sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ selfiet ipotekarji ġodda, iggarantiti minn proprjetà immobbli residenzjali, jirriżulta f’telf ta’ kreditu fil-każ ta’ inadempjenza u tnaqqis sussegwenti fil-prezzijiet tad-djar;

l-awtoritajiet nazzjonali tal-Lussemburgu għandhom jużaw miżura jew miżuri bbażati fuq min jissellef b’mod ikkombinat (eż. limiti għall-proporzjon LTV ikkombinat mal-limiti għall-proporzjon DTI, jew il-proporzjon DSTI, u l-limiti tal-maturità), sabiex jiżguraw l-effettività tal-miżuri stabbiliti u biex jiġi minimizzat kull potenzjal taċ-ċirkonvenzjoni tagħhom jew ta’ konsegwenzi mhux intenzjonati li jistgħu jnaqqsu l-effikaċja tagħhom u possibbilment joħolqu riskji f’oqsma oħra.

| 2. | Qabel ma jiġu attivati l-miżuri bbażati fuq min jissellef, għandha ssir valutazzjoni tal-pożizzjoni tal-Lussemburgu fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji sabiex tiġi stabbilita kalibrazzjoni u introduzzjoni gradwali xierqa ta’ tali miżuri. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Wara l-attivazzjoni tal-miżuri bbażati fuq min jissellef, jista’ jkun meħtieġ li jiġu ssikkati aktar jew li jiġu attivati miżuri makroprudenzjali addizzjonali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati fil-Lussemburgu; dan jiddependi fuq l-għażla tal-miżuri attivati bbażati fuq min jissellef, fuq il-kalibrazzjoni inizjali ta’ dawk il-miżuri attivati u fuq ir-riżultati tal-valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Ladarba l-qafas legali msemmi fir-Rakkomandazzjoni A jiġi fis-seħħ, l-awtoritajiet nazzjonali tal-Lussemburgu li huma fdati bl-applikazzjoni tal-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jiddeċiedu li jżommu miżuri mhux legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef li huma diġà fis-seħħ, diment li jkun hemm evidenza illi l-vulnerabbiltajiet identifikati ġew immitigati b’mod adegwat minn tali miżuri. |
| --- | --- |

4.

Rakkomandazzjoni Ċ - Bidliet strutturali relatati ma’ self ipotekarju u s-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali

Il-kriterju ta’ konformità li ġej huwa applikabbli għar-Rakkomandazzjoni Ċ.

Meta jiġu fformulati opzjonijiet ta’ politika, u qabel ma tiġi implimentata kwalunkwe bidla fil-politika, għandha ssir valutazzjoni tal-impatt tal-miżuri proposti filwaqt li titqies il-pożizzjoni tal-Lussemburgu fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, biex jiġi żgurat li dawn il-miżuri la jamplifikaw u lanqas ma jikkawżaw il-materjalizzazzjoni tal-vulnerabbiltajiet akkumulati fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Lussemburgu.

---

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/22 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/22

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU

tas-27 ta’ Ġunju 2019

dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tan-Netherlands

(BERS/2019/7)

(2019/C 366/04)

IL-BORD ĠENERALI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1092/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 dwar is-sorveljanza makroprudenzjali fl-Unjoni Ewropea tas-sistema finanzjarja u li jistabbilixxi Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku  (1)
  , u b’mod partikolari l-Artikoli 3, 16, 17 u 18 tiegħu,

Billi:

| (1) | Is-settur tal-proprjetà immobbli jiżvolġi rwol importanti fl-ekonomija u l-iżviluppi tiegħu jista’ jkollhom influwenza materjali fuq is-sistema finanzjarja. Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. Fil-passat, żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli f’xi Stati Membri, irriżultaw f’telf kbir ta’ kreditu u/jew kellhom impatt negattiv fuq l-ekonomija reali. Effetti bħal dawn jirriflettu r-relazzjoni mill-qrib bejn is-settur tal-proprjetà immobbli, il-fornituri tal-finanzjament u setturi ekonomiċi oħrajn. Barra minn hekk, iċ-ċirkwiti ta’ feedback b’saħħithom bejn is-sistema finanzjarja u l-ekonomija reali jsaħħu kwalunkwe żvilupp negattiv. |
| --- | --- |

(1)

Is-settur tal-proprjetà immobbli jiżvolġi rwol importanti fl-ekonomija u l-iżviluppi tiegħu jista’ jkollhom influwenza materjali fuq is-sistema finanzjarja. Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. Fil-passat, żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli f’xi Stati Membri, irriżultaw f’telf kbir ta’ kreditu u/jew kellhom impatt negattiv fuq l-ekonomija reali. Effetti bħal dawn jirriflettu r-relazzjoni mill-qrib bejn is-settur tal-proprjetà immobbli, il-fornituri tal-finanzjament u setturi ekonomiċi oħrajn. Barra minn hekk, iċ-ċirkwiti ta’ feedback b’saħħithom bejn is-sistema finanzjarja u l-ekonomija reali jsaħħu kwalunkwe żvilupp negattiv.

| (2) | Dawn ir-rabtiet huma importanti għaliex ifissru li riskji li joriġinaw fis-settur tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom impatt sistemiku li jkun ta’ natura proċiklika. Vulnerabbiltajiet fis-sistema finanzjarja għandhom tendenza li jakkumulaw matul il-fażi ’l fuq taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli. Il-perċezzjoni ta’ riskji aktar baxxi u l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament jistgħu jikkontribwixxu għal espansjoni rapida tal-kreditu u l-investiment, flimkien ma’ domanda akbar għal proprjetà immobbli, biex b’hekk tiġi imposta pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tal-proprjetà. Peress li l-valuri ogħla riżultanti tal-kollateral ikomplu jiffavorixxu aktar id-domanda għall-kreditu u l-forniment tiegħu, dawn id-dinamiċi li jsaħħu lilhom infushom jistgħu jirriżultaw f’konsegwenzi sistemiċi potenzjali. Min-naħa l-oħra, matul il-fażi ta’ tnaqqis taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli, kundizzjonijiet ta’ kreditu aktar stretti, averżjoni għar-riskju ogħla u pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv ir-reżiljenza ta’ dawk li jissellfu u dawk li jsellfu, biex b’hekk jiddgħajfu l-kundizzjonijiet ekonomiċi. |
| --- | --- |

(2)

Dawn ir-rabtiet huma importanti għaliex ifissru li riskji li joriġinaw fis-settur tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom impatt sistemiku li jkun ta’ natura proċiklika. Vulnerabbiltajiet fis-sistema finanzjarja għandhom tendenza li jakkumulaw matul il-fażi ’l fuq taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli. Il-perċezzjoni ta’ riskji aktar baxxi u l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament jistgħu jikkontribwixxu għal espansjoni rapida tal-kreditu u l-investiment, flimkien ma’ domanda akbar għal proprjetà immobbli, biex b’hekk tiġi imposta pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tal-proprjetà. Peress li l-valuri ogħla riżultanti tal-kollateral ikomplu jiffavorixxu aktar id-domanda għall-kreditu u l-forniment tiegħu, dawn id-dinamiċi li jsaħħu lilhom infushom jistgħu jirriżultaw f’konsegwenzi sistemiċi potenzjali. Min-naħa l-oħra, matul il-fażi ta’ tnaqqis taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli, kundizzjonijiet ta’ kreditu aktar stretti, averżjoni għar-riskju ogħla u pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv ir-reżiljenza ta’ dawk li jissellfu u dawk li jsellfu, biex b’hekk jiddgħajfu l-kundizzjonijiet ekonomiċi.

| (3) | Il-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku u jistgħu jaffettwaw l-istabbiltà finanzjarja kemm direttament kif ukoll indirettament. L-effetti diretti huma t-telf tal-kreditu fuq il-portafolji tal-ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti jistgħu jkunu relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, li jwasslu għal konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

(3)

Il-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku u jistgħu jaffettwaw l-istabbiltà finanzjarja kemm direttament kif ukoll indirettament. L-effetti diretti huma t-telf tal-kreditu fuq il-portafolji tal-ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti jistgħu jkunu relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, li jwasslu għal konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja.

| (4) | Kif jingħad fil-premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 (2), l-għan aħħari tal-politika makroprudenzjali huwa li tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja kollha, inkluż billi ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u tnaqqas l-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi, biex b’hekk tiżgura kontribut sostenibbli tas-sistema finanzjarja għat-tkabbir ekonomiku. |
| --- | --- |

(4)

Kif jingħad fil-premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 (2), l-għan aħħari tal-politika makroprudenzjali huwa li tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja kollha, inkluż billi ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u tnaqqas l-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi, biex b’hekk tiżgura kontribut sostenibbli tas-sistema finanzjarja għat-tkabbir ekonomiku.

| (5) | Għal dan il-għan, l-awtoritajiet makroprudenzjali jistgħu jużaw waħda jew aktar mill-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u/jew miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef, li huma bbażati esklużivament fuq il-liġi nazzjonali, skont il-valutazzjoni tar-riskji. Filwaqt li l-miżuri bbażati fuq il-kapital huma mmirati primarjament biex iżidu r-reżiljenza tas-sistema finanzjarja, il-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jkunu partikolarment adattati għall-prevenzjoni tal-akkumulazzjoni ulterjuri ta’ riskji sistemiċi. |
| --- | --- |

(5)

Għal dan il-għan, l-awtoritajiet makroprudenzjali jistgħu jużaw waħda jew aktar mill-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u/jew miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef, li huma bbażati esklużivament fuq il-liġi nazzjonali, skont il-valutazzjoni tar-riskji. Filwaqt li l-miżuri bbażati fuq il-kapital huma mmirati primarjament biex iżidu r-reżiljenza tas-sistema finanzjarja, il-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jkunu partikolarment adattati għall-prevenzjoni tal-akkumulazzjoni ulterjuri ta’ riskji sistemiċi.

| (6) | Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas legali li jippermetti lill-awtoritajiet makroprudenzjali jkollhom setgħat diretti ta’ kontroll jew ta’ rakkomandazzjoni fuq l-istrumenti makroprudenzjali identifikati f’dik ir-Rakkomandazzjoni. |
| --- | --- |

(6)

Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas legali li jippermetti lill-awtoritajiet makroprudenzjali jkollhom setgħat diretti ta’ kontroll jew ta’ rakkomandazzjoni fuq l-istrumenti makroprudenzjali identifikati f’dik ir-Rakkomandazzjoni.

| (7) | Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (5). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslu għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi, fosthom in-Netherlands (6). |
| --- | --- |

(7)

Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (5). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslu għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi, fosthom in-Netherlands (6).

| (8) | Fl-2016 il-vulnerabbiltajiet prinċipali identifikati fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Netherlands kienu relatati mal-livelli għoljin ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi, b’sehem sinifikanti ta’ dawk li ħadu self b’ipoteka jkollhom dejn totali li jaqbeż il-valur ta’ darhom. Din il-vulnerabbiltà wriet, fost affarijiet oħra, li għalkemm is-sehem ta’ self ipotekarju ammortizzat ġdid kien qed jiżdied, sehem sinifikanti tas-self ipotekarju eżistenti ma kienx amortizzanti — minkejja l-fatt li fl-2016 ma kienx hemm sinjali ta’ sopravalutazzjoni u l-prezzijiet tad-djar fi bliet ewlenin kienu qed jirritornaw għal-livelli ta’ qabel il-kriżi. |
| --- | --- |

(8)

Fl-2016 il-vulnerabbiltajiet prinċipali identifikati fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Netherlands kienu relatati mal-livelli għoljin ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi, b’sehem sinifikanti ta’ dawk li ħadu self b’ipoteka jkollhom dejn totali li jaqbeż il-valur ta’ darhom. Din il-vulnerabbiltà wriet, fost affarijiet oħra, li għalkemm is-sehem ta’ self ipotekarju ammortizzat ġdid kien qed jiżdied, sehem sinifikanti tas-self ipotekarju eżistenti ma kienx amortizzanti — minkejja l-fatt li fl-2016 ma kienx hemm sinjali ta’ sopravalutazzjoni u l-prezzijiet tad-djar fi bliet ewlenin kienu qed jirritornaw għal-livelli ta’ qabel il-kriżi.

| (9) | Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) għall-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (7). |
| --- | --- |

(9)

Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) għall-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (7).

| (10) | Fir-rigward tan-Netherlands, din il-valutazzjoni riċenti żvelat li, mill-2016, id-dejn ta’ unitajiet domestiċi naqas ftit u s-sehem ta’ self ipotekarju ammortizzat ġdid kompla jonqos ukoll. Min-naħa l-oħra, mill-2016, il-prezzijiet tad-djar baqgħu jiżdiedu, li jwassal għal każijiet iżolati ta’ sopravalutazzjoni fil-bliet ewlenin. F’dan l-isfond, il-proporzjonijiet bejn is-self u l-valur (loan-to-value ratio – LTV) ta’ self ipotekarju ġdid baqgħu għoljin, partikolarment peress li l-limitu regolatorju ta’ 100 % li japplika għall-proporzjon LTV ma jirrikjedix kollateral addizzjonali fil-każ ta’ tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar. Il-vulnerabbilitajiet maħluqa minn dawn l-iżviluppi fir-rigward tal-istabbiltà finanzjarja ma ġewx riflessi fl-applikazzjoni tal-piżijiet tar-riskju għas-self ipotekarju fin-Netherlands, li huma fost l-aktar baxxi fiż-ŻEE. |
| --- | --- |

(10)

Fir-rigward tan-Netherlands, din il-valutazzjoni riċenti żvelat li, mill-2016, id-dejn ta’ unitajiet domestiċi naqas ftit u s-sehem ta’ self ipotekarju ammortizzat ġdid kompla jonqos ukoll. Min-naħa l-oħra, mill-2016, il-prezzijiet tad-djar baqgħu jiżdiedu, li jwassal għal każijiet iżolati ta’ sopravalutazzjoni fil-bliet ewlenin. F’dan l-isfond, il-proporzjonijiet bejn is-self u l-valur (loan-to-value ratio – LTV) ta’ self ipotekarju ġdid baqgħu għoljin, partikolarment peress li l-limitu regolatorju ta’ 100 % li japplika għall-proporzjon LTV ma jirrikjedix kollateral addizzjonali fil-każ ta’ tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar. Il-vulnerabbilitajiet maħluqa minn dawn l-iżviluppi fir-rigward tal-istabbiltà finanzjarja ma ġewx riflessi fl-applikazzjoni tal-piżijiet tar-riskju għas-self ipotekarju fin-Netherlands, li huma fost l-aktar baxxi fiż-ŻEE.

| (11) | Mill-2016, l-issikkar gradwali tal-limitu legalment vinkolanti li japplika għall-proporzjon LTV issokta, u tnaqqas għal 100 % fl-2018 (minn 106 % fl-2012). Fl-2018, il-Gvern Netherlandiż ħabbar ukoll li se jnaqqas gradwalment ir-rata massima li biha l-imgħax imħallas fuq is-self ipotekarju jista’ jitnaqqas, minn 49.5 % fl-2018 għal madwar 37 % fl-2023. |
| --- | --- |

(11)

Mill-2016, l-issikkar gradwali tal-limitu legalment vinkolanti li japplika għall-proporzjon LTV issokta, u tnaqqas għal 100 % fl-2018 (minn 106 % fl-2012). Fl-2018, il-Gvern Netherlandiż ħabbar ukoll li se jnaqqas gradwalment ir-rata massima li biha l-imgħax imħallas fuq is-self ipotekarju jista’ jitnaqqas, minn 49.5 % fl-2018 għal madwar 37 % fl-2023.

| (12) | Għalkemm l-awtorità makroprudenzjali fin-Netherlands (Financieel Stabiliteitscomité) irrakkomandat li jkun hemm issikkar ulterjuri tal-limitu legalment vinkolanti li japplika għall-proporzjon LTV għal 90 %, il-Gvern Netherlandiż, li huwa responsabbli għall-implimentazzjoni ta’ tali miżuri, għażel li ma jsegwix din ir-rakkomandazzjoni. Barra minn hekk, peress li l-qafas legali attwali ma jipprovdix għal mekkaniżmu ta’ “aġixxi jew spjega” għar-rakkomandazzjonijiet magħmula mill-awtorità makroprudenzjali, il-Gvern Netherlandiż ma kienx obbligat formalment li jispjega n-nuqqas ta’ azzjoni tiegħu lill-awtorità makroprudenzjali, iżda spjega biss il-pożizzjoni tiegħu lill-Parlament Netherlandiż. Madankollu, sabiex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati fin-Netherlands fir-rigward ta’ każijiet iżolati ta’ sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-kollateralizzazzjoni ta’ self ipotekarju ġdid, il-limitu li japplika għall-proporzjon LTV ikun jeħtieġ li jitnaqqas. Barra minn hekk, ma hemm l-ebda miżura makroprudenzjali bbażata fuq il-kapital — pereżempju piżijiet ta’ riskju ogħla għas-self ipotekarju — attwalment fis-seħħ biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet akkumulati relatati mal-kollateralizzazzjoni ta’ self ipotekarju eżistenti u l-effetti indiretti potenzjali relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi. |
| --- | --- |

(12)

Għalkemm l-awtorità makroprudenzjali fin-Netherlands (Financieel Stabiliteitscomité) irrakkomandat li jkun hemm issikkar ulterjuri tal-limitu legalment vinkolanti li japplika għall-proporzjon LTV għal 90 %, il-Gvern Netherlandiż, li huwa responsabbli għall-implimentazzjoni ta’ tali miżuri, għażel li ma jsegwix din ir-rakkomandazzjoni. Barra minn hekk, peress li l-qafas legali attwali ma jipprovdix għal mekkaniżmu ta’ “aġixxi jew spjega” għar-rakkomandazzjonijiet magħmula mill-awtorità makroprudenzjali, il-Gvern Netherlandiż ma kienx obbligat formalment li jispjega n-nuqqas ta’ azzjoni tiegħu lill-awtorità makroprudenzjali, iżda spjega biss il-pożizzjoni tiegħu lill-Parlament Netherlandiż. Madankollu, sabiex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati fin-Netherlands fir-rigward ta’ każijiet iżolati ta’ sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-kollateralizzazzjoni ta’ self ipotekarju ġdid, il-limitu li japplika għall-proporzjon LTV ikun jeħtieġ li jitnaqqas. Barra minn hekk, ma hemm l-ebda miżura makroprudenzjali bbażata fuq il-kapital — pereżempju piżijiet ta’ riskju ogħla għas-self ipotekarju — attwalment fis-seħħ biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet akkumulati relatati mal-kollateralizzazzjoni ta’ self ipotekarju eżistenti u l-effetti indiretti potenzjali relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi.

| (13) | Għalkemm il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (debt-service-to-income ratio – DSTI) għal self ipotekarju għandu karatteristiċi importanti ta’ mitigazzjoni tar-riskju, bħal suppożizzjonijiet dwar żidiet potenzjali fir-rati tal-imgħax, ċerti elementi tal-metodoloġija attwali għall-ikkalibrar tal-limitu li japplika għall-proporzjon DSTI fin-Netherlands inaqqsu l-effikaċja tal-miżura u jistgħu jżidu l-effetti proċikliċi tagħha fuq iċ-ċikli finanzjarji u ekonomiċi. Filwaqt li saru xi aġġustamenti (bħall-użu ta’ medji ta’ erba’ snin tal-proporzjonijiet ikkalkulati bħala inputs għall-kalibrazzjoni) biex jiġu indirizzati l-elementi proċikliċi tal-metodoloġija, uħud minn dawn l-elementi għadhom hemm. |
| --- | --- |

(13)

Għalkemm il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (debt-service-to-income ratio – DSTI) għal self ipotekarju għandu karatteristiċi importanti ta’ mitigazzjoni tar-riskju, bħal suppożizzjonijiet dwar żidiet potenzjali fir-rati tal-imgħax, ċerti elementi tal-metodoloġija attwali għall-ikkalibrar tal-limitu li japplika għall-proporzjon DSTI fin-Netherlands inaqqsu l-effikaċja tal-miżura u jistgħu jżidu l-effetti proċikliċi tagħha fuq iċ-ċikli finanzjarji u ekonomiċi. Filwaqt li saru xi aġġustamenti (bħall-użu ta’ medji ta’ erba’ snin tal-proporzjonijiet ikkalkulati bħala inputs għall-kalibrazzjoni) biex jiġu indirizzati l-elementi proċikliċi tal-metodoloġija, uħud minn dawn l-elementi għadhom hemm.

| (14) | Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti bħala kaġun tal-vulnerabbiltajiet identifikati fin-Netherlands, hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet, u dawn wasslu għal livell ogħla ta’ riskju sistemiku. Dawn il-fatturi jinkludu: (i) nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjonijiet, li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess; u (ii) it-tnaqqis mit-taxxa tal-imgħax imħallas fuq self ipotekarju, li jista’ jservi ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. |
| --- | --- |

(14)

Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti bħala kaġun tal-vulnerabbiltajiet identifikati fin-Netherlands, hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet, u dawn wasslu għal livell ogħla ta’ riskju sistemiku. Dawn il-fatturi jinkludu: (i) nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjonijiet, li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess; u (ii) it-tnaqqis mit-taxxa tal-imgħax imħallas fuq self ipotekarju, li jista’ jservi ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed.

| (15) | Għalhekk, il-BERS ikkonkluda li l-miżuri makroprudenzjali li huma fis-seħħ fin-Netherlands huma parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi fuq żmien medju. Konsegwentement, hija meħtieġa azzjoni politika ulterjuri biex jiġu indirizzati dawn il-vulnerabbiltajiet, li jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku. Il-miżuri proposti f’din ir-Rakkomandazzjoni huma ntiżi li jikkumplimentaw il-miżuri makroprudenzjali eżistenti fin-Netherlands. |
| --- | --- |

(15)

Għalhekk, il-BERS ikkonkluda li l-miżuri makroprudenzjali li huma fis-seħħ fin-Netherlands huma parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi fuq żmien medju. Konsegwentement, hija meħtieġa azzjoni politika ulterjuri biex jiġu indirizzati dawn il-vulnerabbiltajiet, li jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku. Il-miżuri proposti f’din ir-Rakkomandazzjoni huma ntiżi li jikkumplimentaw il-miżuri makroprudenzjali eżistenti fin-Netherlands.

| (16) | Minħabba li l-vulnerabbiltajiet huma, sa ċertu punt, ikkawżati minn fatturi strutturali li jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, jeħtieġ li jkun hemm politiki oħrajn sabiex jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali, bil-għan li jiġu indirizzati fatturi li jikkontribwixxu għall-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi fis-suq residenzjali tal-proprjetà immobbli fin-Netherlands b’mod aktar effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jinħolqu spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja tan-Netherlands. |
| --- | --- |

(16)

Minħabba li l-vulnerabbiltajiet huma, sa ċertu punt, ikkawżati minn fatturi strutturali li jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, jeħtieġ li jkun hemm politiki oħrajn sabiex jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali, bil-għan li jiġu indirizzati fatturi li jikkontribwixxu għall-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi fis-suq residenzjali tal-proprjetà immobbli fin-Netherlands b’mod aktar effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jinħolqu spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja tan-Netherlands.

| (17) | L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tirrakkomanda: a) l-istabbiliment fil-liġi tan-Netherlands ta’ mekkaniżmu ta’ “aġixxi jew spjega” fir-rigward tar-rakkomandazzjonijiet maħruġa mill-awtorità makroprudenzjali dwar l-attivazzjoni ta’ miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef; b) l-issikkar tal-limitu legalment vinkolanti eżistenti li japplika għall-proporzjon LTV; (c) emenda għall-metodoloġija għad-determinazzjoni tal-limitu massimu li japplika għall-proporzjon DSTI; u (d) l-attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq il-kapital sabiex tiġi żgurata r-reżiljenza tas-settur bankarju fir-rigward tal-vulnerabbiltajiet fuq żmien medju identifikati fin-Netherlands. Din ir-Rakkomandazzjoni għandha wkoll l-għan li tenfasizza l-ħtieġa għal azzjoni ta’ politika usa’ bl-għan li trażżan il-fatturi li jiffaċilitaw jew jippromwovu ż-żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi. |
| --- | --- |

(17)

L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tirrakkomanda: a) l-istabbiliment fil-liġi tan-Netherlands ta’ mekkaniżmu ta’ “aġixxi jew spjega” fir-rigward tar-rakkomandazzjonijiet maħruġa mill-awtorità makroprudenzjali dwar l-attivazzjoni ta’ miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef; b) l-issikkar tal-limitu legalment vinkolanti eżistenti li japplika għall-proporzjon LTV; (c) emenda għall-metodoloġija għad-determinazzjoni tal-limitu massimu li japplika għall-proporzjon DSTI; u (d) l-attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq il-kapital sabiex tiġi żgurata r-reżiljenza tas-settur bankarju fir-rigward tal-vulnerabbiltajiet fuq żmien medju identifikati fin-Netherlands. Din ir-Rakkomandazzjoni għandha wkoll l-għan li tenfasizza l-ħtieġa għal azzjoni ta’ politika usa’ bl-għan li trażżan il-fatturi li jiffaċilitaw jew jippromwovu ż-żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi.

| (18) | Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-mandati tal-politika monetarja tal-banek ċentrali fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(18)

Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-mandati tal-politika monetarja tal-banek ċentrali fl-Unjoni.

| (19) | Ir-rakkomandazzjonijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika, |
| --- | --- |

(19)

Ir-rakkomandazzjonijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika,

ADOTTA DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

TAQSIMA 1

RAKKOMANDAZZJONIJIET

Rakkomandazzjoni A - Qafas legali għal miżuri bbażati fuq min jissellef

Huwa rrakkomandat illi n-Netherlands jiżguraw li s-setgħat ta’ rakkomandazzjoni tal-awtorità makroprudenzjali fuq il-miżuri legalment vinkolanti kollha bbażati fuq min jissellef ikunu kkumplimentati minn mekkaniżmu ta’ “aġixxi jew spjega”, jew bħala alternattiva, fejn dan mhuwiex possibbli taħt il-liġi tan-Netherlands, li jiġi stabbilit mekkaniżmu ta’ kontabbilità sabiex isiru pubbliċi l-fehmiet tal-awtorità responsabbli għall-applikazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef wara rakkomandazzjoni maħruġa mill-awtorità makroprudenzjali fin-Netherlands.

Rakkomandazzjoni B - L-issikkar tal-miżuri bbażati fuq min jissellef u l-approċċ għall-kalibrazzjoni

| 1. | Huwa rrakkomandat li n-Netherlands jbaxxu l-limitu legalment vinkolanti attwali li japplika għall-proporzjon LTV, biex b’hekk jiġi żgurat li l-kollateral għal self ipotekarju ġdid ikun suffiċjenti biex ikopri t-telf ta’ kreditu li jikkorrispondi għat-tnaqqis potenzjali fil-prezzijiet tad-djar taħt kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi. |
| --- | --- |

1.

Huwa rrakkomandat li n-Netherlands jbaxxu l-limitu legalment vinkolanti attwali li japplika għall-proporzjon LTV, biex b’hekk jiġi żgurat li l-kollateral għal self ipotekarju ġdid ikun suffiċjenti biex ikopri t-telf ta’ kreditu li jikkorrispondi għat-tnaqqis potenzjali fil-prezzijiet tad-djar taħt kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi.

| 2. | Huwa rrakkomandat li n-Netherlands ibiddlu l-metodoloġija biex jiddeterminaw il-limitu massimu li japplika għall-proporzjon DSTI sabiex il-miżura ma twassalx għal żieda fil-proċikliċità taċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji. |
| --- | --- |

2.

Huwa rrakkomandat li n-Netherlands ibiddlu l-metodoloġija biex jiddeterminaw il-limitu massimu li japplika għall-proporzjon DSTI sabiex il-miżura ma twassalx għal żieda fil-proċikliċità taċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji.

Rakkomandazzjoni Ċ - Attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq il-kapital

Huwa rrakkomandat li l-awtorità makroprudenzjali, l-awtorità nnominata jew l-awtorità kompetenti fin-Netherlands, kif applikabbli, jiżguraw, billi jattivaw miżuri bbażati fuq il-kapital, ir-reżiljenza tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu awtorizzati fin-Netherlands fid-dawl tal-materjalizzazzjoni potenzjali tar-riskju sistemiku relatat mal-proprjetà immobbli residenzjali, li jista’ jwassal għal telf ta’ kreditu dirett u indirett li jirriżulta minn self ipotekarju jew li jirriżulta bħala konsegwenza tat-tnaqqis fil-konsum mill-unitajiet domestiċi li jkollhom self għax-xiri ta’ dar.

Rakkomandazzjoni D - Bidliet strutturali relatati ma’ self ipotekarju u s-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali

Huwa rrakkomandat li n-Netherlands jirrevedu l-politiki tagħhom bl-għan li jrażżnu il-fatturi strutturali li kkawżaw il-vulnerabbiltajiet identifikati fin-Netherlands bħala sors ta’ riskju sistemiku billi jipprovdu inċentivi lill-unitajiet domestiċi biex jieħdu dejn ipotekarju eċċessiv, jew jikkawżaw żieda eċċessiva fil-prezzijiet tad-djar u fid-dejn ipotekarju.

TAQSIMA 2

IMPLIMENTAZZJONI

1.   Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

| (a) | "miżuri bbażati fuq min jissellef" tfisser miżuri makroprudenzjali mmirati lejn min jissellef; |
| --- | --- |

(a)

"miżuri bbażati fuq min jissellef" tfisser miżuri makroprudenzjali mmirati lejn min jissellef;

| (b) | “kontroll dirett” tfisser kapaċità reali u effettiva li jiġu imposti jew immodifikati, fejn meħtieġ sabiex jinkiseb għan aħħari jew intermedju, miżuri makroprudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jaqgħu taħt l-ambitu tal-azzjoni tal-awtorità makroprudenzjali korrispondenti; |
| --- | --- |

(b)

“kontroll dirett” tfisser kapaċità reali u effettiva li jiġu imposti jew immodifikati, fejn meħtieġ sabiex jinkiseb għan aħħari jew intermedju, miżuri makroprudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jaqgħu taħt l-ambitu tal-azzjoni tal-awtorità makroprudenzjali korrispondenti;

| (c) | “setgħat ta’ rakkomandazzjoni” tfisser il-kapaċità li permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, tiġi ggwidata l-applikazzjoni ta’ strumenti makroprudenzjali, fejn meħtieġ biex jinkiseb għan aħħari jew intermedju; |
| --- | --- |

(c)

“setgħat ta’ rakkomandazzjoni” tfisser il-kapaċità li permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, tiġi ggwidata l-applikazzjoni ta’ strumenti makroprudenzjali, fejn meħtieġ biex jinkiseb għan aħħari jew intermedju;

| (d) | "il-proporzjon bejn is-self u l-valur" (proporzjon LTV) tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq proprjetà immobbli fil-mument meta joriġina s-self b’rabta mal-valur tal-proprjetà fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(d)

"il-proporzjon bejn is-self u l-valur" (proporzjon LTV) tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq proprjetà immobbli fil-mument meta joriġina s-self b’rabta mal-valur tal-proprjetà fil-mument meta joriġina s-self;

| (e) | “awtorità makroprudenzjali” tfisser awtorità makroprudenzjali nazzjonali bl-għanijiet, l-arranġamenti, is-setgħat, ir-rekwiżiti ta’ responsabbiltà u karatteristiċi oħrajn stipulati fir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 (8); |
| --- | --- |

(e)

“awtorità makroprudenzjali” tfisser awtorità makroprudenzjali nazzjonali bl-għanijiet, l-arranġamenti, is-setgħat, ir-rekwiżiti ta’ responsabbiltà u karatteristiċi oħrajn stipulati fir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 (8);

| (f) | “isservisjar tad-dejn" tfisser it-total tal-ħlas tal-imgħax u tal-kapital fuq id-dejn totali ta’ min jissellef fuq perijodu partikolari (ġeneralment sena); |
| --- | --- |

(f)

“isservisjar tad-dejn" tfisser it-total tal-ħlas tal-imgħax u tal-kapital fuq id-dejn totali ta’ min jissellef fuq perijodu partikolari (ġeneralment sena);

| (g) | "il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul" (proporzjon DSTI) tfisser l-isservisjar annwali totali tad-dejn b’rabta mad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(g)

"il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul" (proporzjon DSTI) tfisser l-isservisjar annwali totali tad-dejn b’rabta mad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self;

| (h) | "żmien medju" tfisser fi żmien tliet snin; |
| --- | --- |

(h)

"żmien medju" tfisser fi żmien tliet snin;

| (i) | "miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef” tfisser miżuri bbażati fuq min jissellef li jiġu introdotti permezz ta’ att legalment vinkolanti. |
| --- | --- |

(i)

"miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef” tfisser miżuri bbażati fuq min jissellef li jiġu introdotti permezz ta’ att legalment vinkolanti.

2.   Kriterji għall-implimentazzjoni

| 1. | Il-kriterji li ġejjin japplikaw għall-implimentazzjoni ta’ din ir-Rakkomandazzjoni:






  (a) | għandha tingħata l-attenzjoni dovuta għall-prinċipju tal-proporzjonalità, filwaqt li jitqiesu l-għan u l-kontenut tar-Rakkomandazzjoni A, Rakkomandazzjoni B, Rakkomandazzjoni Ċ u Rakkomandazzjoni D; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

għandha tingħata l-attenzjoni dovuta għall-prinċipju tal-proporzjonalità, filwaqt li jitqiesu l-għan u l-kontenut tar-Rakkomandazzjoni A, Rakkomandazzjoni B, Rakkomandazzjoni Ċ u Rakkomandazzjoni D;

| (b) | meta jitnaqqas il-limitu eżistenti li japplika għall-proporzjon LTV taħt ir-Rakkomandazzjoni B, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tal-miżura għandhom iqisu l-pożizzjoni tan-Netherlands fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati; |
| --- | --- |

(b)

meta jitnaqqas il-limitu eżistenti li japplika għall-proporzjon LTV taħt ir-Rakkomandazzjoni B, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tal-miżura għandhom iqisu l-pożizzjoni tan-Netherlands fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati;

| (c) | meta jiġu attivati miżuri bbażati fuq il-kapital taħt ir-Rakkomandazzjoni Ċ, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tan-Netherlands fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati; |
| --- | --- |

(c)

meta jiġu attivati miżuri bbażati fuq il-kapital taħt ir-Rakkomandazzjoni Ċ, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tan-Netherlands fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati;

| (d) | fir-rigward tar-Rakkomandazzjoni D, meta jkunu qed isiru bidliet fil-politika, l-introduzzjoni gradwali ta’ tali miżuri għandha tqis il-pożizzjoni tan-Netherlands fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, sabiex dawn il-miżuri ma jservux biex jamplifikaw jew jiskattaw il-materjalizzazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet akkumulati fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Netherlands; |
| --- | --- |

(d)

fir-rigward tar-Rakkomandazzjoni D, meta jkunu qed isiru bidliet fil-politika, l-introduzzjoni gradwali ta’ tali miżuri għandha tqis il-pożizzjoni tan-Netherlands fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, sabiex dawn il-miżuri ma jservux biex jamplifikaw jew jiskattaw il-materjalizzazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet akkumulati fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Netherlands;

| (e) | kriterji speċifiċi għal konformità mar-Rakkomandazzjoni B, mar-Rakkomandazzjoni Ċ u mar-Rakkomandazzjoni D huma stipulati fl-Anness I. |
| --- | --- |

(e)

kriterji speċifiċi għal konformità mar-Rakkomandazzjoni B, mar-Rakkomandazzjoni Ċ u mar-Rakkomandazzjoni D huma stipulati fl-Anness I.

| 2. | Id-destinatarji ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huma mitluba jirrapportaw lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-azzjonijiet meħuda b’risposta għal din ir-Rakkomandazzjoni, jew jiġġustifikaw b’mod adegwat kull nuqqas ta’ azzjoni. Bħala minimu r-rapporti għandhom jinkludu:






  (a) | informazzjoni dwar is-sustanza u l-kronoloġija tal-azzjonijiet meħuda; |
| --- | --- | --- |

2.

(a)

informazzjoni dwar is-sustanza u l-kronoloġija tal-azzjonijiet meħuda;

| (b) | valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati ma’ każijiet iżolati ta’ sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-kollateralizzazzjoni ta’ self ipotekarju ġdid u eżistenti, inkluż id-distribuzzjoni ta’ self ipotekarju ġdid skont il-proporzjonijiet LTV tagħhom, bil-proporzjonijiet relevanti kkalkulati skont l-Anness IV tar-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (9), flimkien mal-funzjonament tal-azzjonijiet imwettqa, wara li jitqiesu l-għanijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni; |
| --- | --- |

(b)

valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati ma’ każijiet iżolati ta’ sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u l-kollateralizzazzjoni ta’ self ipotekarju ġdid u eżistenti, inkluż id-distribuzzjoni ta’ self ipotekarju ġdid skont il-proporzjonijiet LTV tagħhom, bil-proporzjonijiet relevanti kkalkulati skont l-Anness IV tar-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (9), flimkien mal-funzjonament tal-azzjonijiet imwettqa, wara li jitqiesu l-għanijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni;

| (c) | ġustifikazzjoni dettaljata ta’ kull nuqqas ta’ azzjoni jew devjazzjoni minn din ir-Rakkomandazzjoni, inkluż kull dewmien. |
| --- | --- |

(c)

ġustifikazzjoni dettaljata ta’ kull nuqqas ta’ azzjoni jew devjazzjoni minn din ir-Rakkomandazzjoni, inkluż kull dewmien.

3.   Skeda ta’ żmien għas-segwitu

Id-destinatarji ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huma mitluba li jirrapportaw lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-azzjonijiet meħuda b’risposta għal din ir-Rakkomandazzjoni, jew li jiġġustifikaw b’mod adegwat kwalunkwe nuqqas ta’ azzjoni, skont l-iskedi ta’ żmien li ġejjin:

| (a) | Rakkomandazzjoni A

  Sal-31 ta’ Marzu 2021, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jibgħat rapport finali lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A. |
| --- | --- |

(a)

Rakkomandazzjoni A

Sal-31 ta’ Marzu 2021, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jibgħat rapport finali lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A.

| (b) | Rakkomandazzjoni B

  Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarju tas-Subrakkomandazzjoni B(1) huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar kwalunkwe azzjoni meħuda fir-rigward tal-issikkar ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.
  Sal-31 ta’ Marzu 2021, id-destinatarju tas-Subrakkomandazzjoni B(2) huwa mitlub jibgħat rapport lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tas-Subrakkomandazzjoni B(2). Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed. |
| --- | --- |

(b)

Rakkomandazzjoni B

Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarju tas-Subrakkomandazzjoni B(1) huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar kwalunkwe azzjoni meħuda fir-rigward tal-issikkar ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.

Sal-31 ta’ Marzu 2021, id-destinatarju tas-Subrakkomandazzjoni B(2) huwa mitlub jibgħat rapport lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tas-Subrakkomandazzjoni B(2). Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.

| (c) | Rakkomandazzjoni Ċ

  Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarji tar-Rakkomandazzjoni Ċ huma mitluba jippreżentaw rapport lill-BERS u lill-Kunsill dwar kwalunkwe azzjoni meħuda fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq il-kapital. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed. |
| --- | --- |

(c)

Rakkomandazzjoni Ċ

Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarji tar-Rakkomandazzjoni Ċ huma mitluba jippreżentaw rapport lill-BERS u lill-Kunsill dwar kwalunkwe azzjoni meħuda fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq il-kapital. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.

| (d) | Rakkomandazzjoni D

  Sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni D huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni D. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed. |
| --- | --- |

(d)

Rakkomandazzjoni D

Sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni D huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni D. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.

4.   Monitoraġġ u evalwazzjoni

| 1. | Is-Segretarjat tal-BERS għandu:






  (a) | jassisti lid-destinatarji, billi jiżgura l-koordinazzjoni tar-rapportar, il-forniment tal-mudelli relevanti u billi jagħti dettalji fejn meħtieġ dwar il-proċedura u l-iskeda ta’ żmien għas-segwitu; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

jassisti lid-destinatarji, billi jiżgura l-koordinazzjoni tar-rapportar, il-forniment tal-mudelli relevanti u billi jagħti dettalji fejn meħtieġ dwar il-proċedura u l-iskeda ta’ żmien għas-segwitu;

| (b) | jivverifika s-segwitu mid-destinatarji, jipprovdi assistenza fuq talba tagħhom, u jissottimetti rapporti ta’ segwitu lill-Bord Ġenerali. Tliet valutazzjonijiet ser jinbdew kif ġej:






  (i) | sal-31 ta’ Diċembru 2020, rigward l-implimentazzjoni tas-subrakkomandazzjoni B(1) u tar-Rakkomandazzjoni Ċ; |
| --- | --- | --- |

(b)

jivverifika s-segwitu mid-destinatarji, jipprovdi assistenza fuq talba tagħhom, u jissottimetti rapporti ta’ segwitu lill-Bord Ġenerali. Tliet valutazzjonijiet ser jinbdew kif ġej:

(i)

sal-31 ta’ Diċembru 2020, rigward l-implimentazzjoni tas-subrakkomandazzjoni B(1) u tar-Rakkomandazzjoni Ċ;

| (ii) | sal-31 ta’ Diċembru 2021, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A, subrakkomandazzjonijiet B(1) u B(2), u Rakkomandazzjoni Ċ; |
| --- | --- |

(ii)

sal-31 ta’ Diċembru 2021, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A, subrakkomandazzjonijiet B(1) u B(2), u Rakkomandazzjoni Ċ;

| (iii) | sal-31 ta’ Diċembru 2022, rigward l-implimentazzjoni tas-subrakkomandazzjoni B(1), u tar-Rakkomandazzjonijiet Ċ u D. |
| --- | --- |

(iii)

sal-31 ta’ Diċembru 2022, rigward l-implimentazzjoni tas-subrakkomandazzjoni B(1), u tar-Rakkomandazzjonijiet Ċ u D.

| 2. | Il-Bord Ġenerali għandu jivvaluta l-azzjonijiet u l-ġustifikazzjonijiet irrapportati mid-destinatarji u, fejn xieraq, jista’ jiddeċiedi li din ir-Rakkomandazzjoni ma ġietx segwita u li destinatarju naqas milli jipprovdi ġustifikazzjoni adegwata għan-nuqqas ta’ azzjoni tiegħu. |
| --- | --- |

2.

Magħmul fi Frankfurt am Main, is-27 ta’ Ġunju 2019.

Kap tas-Segretarjat tal-BERS,

f’isem il-Bord Ġenerali tal-BERS.

Francesco MAZZAFERRO

---

(1)  ĠU L 331, 15.12.2010, p. 1.

1

(2)  Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-4 ta’ April 2013 dwar objettivi intermedji u strumenti tal-politika makroprudenzjali (ĠU C 170, 15.6.2013, p. 1).

2

(3)  Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 338).

3

(4)  Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 1).

4

(5)  Ara “Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector" (Vulnerabbiltajiet fis-Settur tal-Proprjetà Immobbli Residenzjali tal-UE), BERS, Novembru 2016, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

5

(6)  Twissija BERS/2016/10 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Netherlands (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 53).

6

(7)  Ara “Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries” (Vulnerabbiltajiet fis-setturi tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-ŻEE), BERS, 2019, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

7

(8)  Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Diċembru 2011 dwar il-mandat makroprudenzjali tal-awtoritajiet nazzjonali (ĠU C 41, 14.2.2012, p. 1).

8

(9)  Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-31 ta’ Ottubru 2016 dwar l-għeluq ta’ lakuni fid-dejta dwar il-proprjetà immobbli (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 1).

9

---

ANNESS I

SPEĊIFIKAZZJONI TAL-KRITERJI TA’ KONFORMITÀ APPLIKABBLI GĦAR-RAKKOMANDAZZJONIJIET

Rakkomandazzjoni B - L-issikkar tal-miżuri bbażati fuq min jissellef u l-approċċ għall-ikkalibrar

Il-kriterju ta’ konformità li ġej huwa applikabbli għas-subrakkomandazzjoni B(1).

Qabel ma jitnaqqsu aktar il-limiti eżistenti li japplikaw għall-proporzjon bejn is-self u l-valur (LTV), għandha ssir valutazzjoni tal-pożizzjoni tan-Netherlands fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji sabiex tiġi stabbilita kalibrazzjoni u introduzzjoni gradwali xierqa ta’ tali miżuri.

Il-kriterju ta’ konformità li ġej huwa applikabbli għas-subrakkomandazzjoni B(2).

Meta jiġi kkalibrat il-limitu li japplika għall-proporzjon DSTI, in-Netherlands għandhom jevalwaw l-effetti proċikliċi potenzjali ta’ elementi differenti tal-metodoloġija użata għall-kalibrazzjoni.

Rakkomandazzjoni Ċ - Attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq il-kapital

Il-kriterji ta’ konformità li ġejjin huma applikabbli għar-Rakkomandazzjoni Ċ.

| 1. | Qabel ma jiġu attivati miżuri bbażati fuq il-kapital, għandha ssir valutazzjoni tal-pożizzjoni tan-Netherlands fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji sabiex jiġi ddeterminat jekk l-attivazzjoni ta’ dawk il-miżuri tkunx xierqa. |
| --- | --- |

1.

Qabel ma jiġu attivati miżuri bbażati fuq il-kapital, għandha ssir valutazzjoni tal-pożizzjoni tan-Netherlands fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji sabiex jiġi ddeterminat jekk l-attivazzjoni ta’ dawk il-miżuri tkunx xierqa.

| 2. | Wara l-attivazzjoni tal-miżuri bbażati fuq il-kapital, jista’ jkun meħtieġ li jiġu ssikkati aktar jew li jiġu attivati miżuri makroprudenzjali addizzjonali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati fin-Netherlands; dan jiddependi fuq l-għażla tal-miżuri bbażati fuq il-kapital attivati, fuq il-kalibrazzjoni inizjali ta’ dawk il-miżuri u fuq ir-riżultati tal-valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet. |
| --- | --- |

2.

Wara l-attivazzjoni tal-miżuri bbażati fuq il-kapital, jista’ jkun meħtieġ li jiġu ssikkati aktar jew li jiġu attivati miżuri makroprudenzjali addizzjonali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati fin-Netherlands; dan jiddependi fuq l-għażla tal-miżuri bbażati fuq il-kapital attivati, fuq il-kalibrazzjoni inizjali ta’ dawk il-miżuri u fuq ir-riżultati tal-valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet.

Rakkomandazzjoni D - Bidliet strutturali relatati ma’ self ipotekarju u s-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali

Il-kriterju ta’ konformità li ġej huwa applikabbli għar-Rakkomandazzjoni D.

Meta jiġu fformulati opzjonijiet ta’ politika, u qabel ma tiġi implimentata kwalunkwe bidla fil-politika, għandha ssir valutazzjoni tal-impatt tal-miżuri proposti filwaqt li titqies il-pożizzjoni tan-Netherlands fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, biex jiġi żgurat li dawn il-miżuri la jamplifikaw u lanqas ma jikkawżaw il-materjalizzazzjoni tal-vulnerabbiltajiet akkumulati fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Netherlands.

---

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/29 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/29

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU

tas-27 ta’ Ġunju 2019

dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Finlandja

(BERS/2019/8)

(2019/C 366/05)

IL-BORD ĠENERALI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1092/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 dwar is-sorveljanza makroprudenzjali fl-Unjoni Ewropea tas-sistema finanzjarja u li jistabbilixxi Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (1), u b’mod partikolari l-Artikoli 3, 16, 17 u 18 tiegħu,

Billi:

| (1) | Is-settur tal-proprjetà immobbli jiżvolġi rwol importanti fl-ekonomija u l-iżviluppi tiegħu jista’ jkollhom influwenza materjali fuq is-sistema finanzjarja. Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. Fil-passat, żviluppi avversi tas-suq tal-proprjetà immobbli f’xi Stati Membri, irriżultaw f’telf kbir ta’ kreditu u/jew kellhom impatt negattiv fuq l-ekonomija reali. Effetti bħal dawn jirriflettu r-relazzjoni mill-qrib bejn is-settur tal-proprjetà immobbli, il-fornituri tal-finanzjament u setturi ekonomiċi oħrajn. Barra minn hekk, iċ-ċirkwiti ta’ feedback b’saħħithom bejn is-sistema finanzjarja u l-ekonomija reali jsaħħu kwalunkwe żvilupp negattiv. |
| --- | --- |

(1)

Is-settur tal-proprjetà immobbli jiżvolġi rwol importanti fl-ekonomija u l-iżviluppi tiegħu jista’ jkollhom influwenza materjali fuq is-sistema finanzjarja. Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. Fil-passat, żviluppi avversi tas-suq tal-proprjetà immobbli f’xi Stati Membri, irriżultaw f’telf kbir ta’ kreditu u/jew kellhom impatt negattiv fuq l-ekonomija reali. Effetti bħal dawn jirriflettu r-relazzjoni mill-qrib bejn is-settur tal-proprjetà immobbli, il-fornituri tal-finanzjament u setturi ekonomiċi oħrajn. Barra minn hekk, iċ-ċirkwiti ta’ feedback b’saħħithom bejn is-sistema finanzjarja u l-ekonomija reali jsaħħu kwalunkwe żvilupp negattiv.

| (2) | Dawn ir-rabtiet huma importanti għaliex ifissru li riskji li joriġinaw fis-settur tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom impatt sistemiku li jkun ta’ natura proċiklika. Vulnerabbiltajiet fis-sistema finanzjarja għandhom tendenza li jakkumulaw matul il-fażi ’l fuq taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli. Il-perċezzjoni ta’ riskji aktar baxxi u l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament jistgħu jikkontribwixxu għal espansjoni rapida tal-kreditu u l-investiment, flimkien ma’ domanda akbar għal proprjetà immobbli, biex b’hekk tiġi imposta pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tal-proprjetà. Peress li l-valuri ogħla riżultanti tal-kollateral ikomplu jiffavorixxu aktar id-domanda għall-kreditu u l-forniment tiegħu, dawn id-dinamiċi li jsaħħu lilhom infushom jistgħu jirriżultaw f’konsegwenzi sistemiċi potenzjali. Min-naħa l-oħra, matul il-fażi ta’ tnaqqis taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli, kundizzjonijiet ta’ kreditu aktar stretti, averżjoni għar-riskju ogħla u pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv ir-reżiljenza ta’ dawk li jissellfu u dawk li jsellfu, biex b’hekk jiddgħajfu l-kundizzjonijiet ekonomiċi. |
| --- | --- |

(2)

Dawn ir-rabtiet huma importanti għaliex ifissru li riskji li joriġinaw fis-settur tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom impatt sistemiku li jkun ta’ natura proċiklika. Vulnerabbiltajiet fis-sistema finanzjarja għandhom tendenza li jakkumulaw matul il-fażi ’l fuq taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli. Il-perċezzjoni ta’ riskji aktar baxxi u l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament jistgħu jikkontribwixxu għal espansjoni rapida tal-kreditu u l-investiment, flimkien ma’ domanda akbar għal proprjetà immobbli, biex b’hekk tiġi imposta pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tal-proprjetà. Peress li l-valuri ogħla riżultanti tal-kollateral ikomplu jiffavorixxu aktar id-domanda għall-kreditu u l-forniment tiegħu, dawn id-dinamiċi li jsaħħu lilhom infushom jistgħu jirriżultaw f’konsegwenzi sistemiċi potenzjali. Min-naħa l-oħra, matul il-fażi ta’ tnaqqis taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli, kundizzjonijiet ta’ kreditu aktar stretti, averżjoni għar-riskju ogħla u pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv ir-reżiljenza ta’ dawk li jissellfu u dawk li jsellfu, biex b’hekk jiddgħajfu l-kundizzjonijiet ekonomiċi.

| (3) | Il-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku u jistgħu jaffettwaw l-istabbiltà finanzjarja kemm direttament kif ukoll indirettament. Effetti diretti huma t-telf tal-kreditu fuq il-portafolji ta’ ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti jistgħu jkunu relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, li jwasslu għal konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

(3)

Il-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku u jistgħu jaffettwaw l-istabbiltà finanzjarja kemm direttament kif ukoll indirettament. Effetti diretti huma t-telf tal-kreditu fuq il-portafolji ta’ ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti jistgħu jkunu relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, li jwasslu għal konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja.

| (4) | Kif jingħad fil-premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 (2), l-għan aħħari tal-politika makroprudenzjali huwa li tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja kollha, inkluż billi ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u tnaqqas l-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi, biex b’hekk tiżgura kontribut sostenibbli tas-sistema finanzjarja għat-tkabbir ekonomiku. |
| --- | --- |

(4)

Kif jingħad fil-premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 (2), l-għan aħħari tal-politika makroprudenzjali huwa li tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja kollha, inkluż billi ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u tnaqqas l-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi, biex b’hekk tiżgura kontribut sostenibbli tas-sistema finanzjarja għat-tkabbir ekonomiku.

| (5) | Għal dan il-għan, l-awtoritajiet makroprudenzjali jistgħu jużaw waħda jew aktar mill-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u/jew miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef, li huma bbażati esklużivament fuq il-liġi nazzjonali, skont il-valutazzjoni tar-riskji. Filwaqt li l-miżuri bbażati fuq il-kapital huma mmirati primarjament biex iżidu r-reżiljenza tas-sistema finanzjarja, il-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jkunu partikolarment adattati għall-prevenzjoni tal-akkumulazzjoni ulterjuri ta’ riskji sistemiċi. |
| --- | --- |

(5)

Għal dan il-għan, l-awtoritajiet makroprudenzjali jistgħu jużaw waħda jew aktar mill-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u/jew miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef, li huma bbażati esklużivament fuq il-liġi nazzjonali, skont il-valutazzjoni tar-riskji. Filwaqt li l-miżuri bbażati fuq il-kapital huma mmirati primarjament biex iżidu r-reżiljenza tas-sistema finanzjarja, il-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jkunu partikolarment adattati għall-prevenzjoni tal-akkumulazzjoni ulterjuri ta’ riskji sistemiċi.

| (6) | Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas legali li jippermetti lill-awtoritajiet makroprudenzjali jkollhom setgħat diretti ta’ kontroll jew ta’ rakkomandazzjoni fuq l-istrumenti makroprudenzjali identifikati f’dik ir-Rakkomandazzjoni. |
| --- | --- |

(6)

Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas legali li jippermetti lill-awtoritajiet makroprudenzjali jkollhom setgħat diretti ta’ kontroll jew ta’ rakkomandazzjoni fuq l-istrumenti makroprudenzjali identifikati f’dik ir-Rakkomandazzjoni.

| (7) | Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (5). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslu għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi, fosthom il-Finlandja (6). |
| --- | --- |

(7)

Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (5). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslu għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi, fosthom il-Finlandja (6).

| (8) | Fl-2016 il-vulnerabbiltà prinċipali identifikata fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Finlandja kienet id-dejn għoli u li qed jiżdied tal-unitajiet domestiċi, b’sehem sinifikanti ta’ unitajiet domestiċi li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi f’dak is-suq. |
| --- | --- |

(8)

Fl-2016 il-vulnerabbiltà prinċipali identifikata fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Finlandja kienet id-dejn għoli u li qed jiżdied tal-unitajiet domestiċi, b’sehem sinifikanti ta’ unitajiet domestiċi li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi f’dak is-suq.

| (9) | Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) għall-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (7). |
| --- | --- |

(9)

Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) għall-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (7).

| (10) | Fir-rigward tal-Finlandja, din il-valutazzjoni riċenti żvelat illi d-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa ogħla milli kien fl-2016. Reċentement, din iż-żieda kienet attribwita parzjalment għas-self meħud mill-kumpaniji tad-djar (8) u mbagħad imħallsa lura mill-introjtu tal-unitajiet domestiċi u investituri oħra li għandhom ishma f’dawn il-kumpaniji. Barra minn hekk, evidenza ġdida disponibbli dwar l-istandards ta’ tislif għal self ipotekarju ġdid tappoġġa evidenza preċedenti tal-vulnerabbiltà potenzjali ta’ sehem sinifikanti ta’ unitajiet domestiċi li jieħdu self ipotekarju ġdid f’kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. |
| --- | --- |

(10)

Fir-rigward tal-Finlandja, din il-valutazzjoni riċenti żvelat illi d-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa ogħla milli kien fl-2016. Reċentement, din iż-żieda kienet attribwita parzjalment għas-self meħud mill-kumpaniji tad-djar (8) u mbagħad imħallsa lura mill-introjtu tal-unitajiet domestiċi u investituri oħra li għandhom ishma f’dawn il-kumpaniji. Barra minn hekk, evidenza ġdida disponibbli dwar l-istandards ta’ tislif għal self ipotekarju ġdid tappoġġa evidenza preċedenti tal-vulnerabbiltà potenzjali ta’ sehem sinifikanti ta’ unitajiet domestiċi li jieħdu self ipotekarju ġdid f’kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew għal żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali.

| (11) | Mill-2016, l-awtoritajiet nazzjonali Finlandiżi ssikkaw jew introduċew għadd ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef u bbażati fuq il-kapital: (i) fl-2017, il-Bord ta’ Finanssivalvonta (l-Awtorità Superviżorja Finanzjarja Finlandiża) introduċa, skont l-Artikolu 458 tar-Regolament (UE) Nru 575/2013, livell minimu ta’ 15 % għall-ippeżar medju tar-riskju għas-self fuq id-djar għal istituzzjonijiet ta’ kreditu li jużaw l-approċċ ibbażat fuq klassifikazzjonijiet interni; (ii) fl-2018 ġiet imposta riżerva tar-riskju sistemiku ta’ bejn 1 % u 3 % fuq l-istituzzjonijiet ta’ kreditu kollha; (iii) fl-2018 il-limitu li japplika għall-proporzjon bejn is-self u l-valur (loan-to-value ratio – LTV) ġie ssikkat minn 90 % għal 85 %; u (iv) ukoll fl-2018, Finanssivalvonta ħareġ rakkomandazzjonijiet dwar l-istandards ta’ tislif għal self ġdid, li applikaw ukoll għal self lil kumpaniji tad-djar. Barra minn hekk, it-tnaqqis mit-taxxa tal-ispejjeż tal-imgħax ipotekarju tnaqqas, minn 100 % fl-2011 għal 25 % fl-2019. |
| --- | --- |

(11)

Mill-2016, l-awtoritajiet nazzjonali Finlandiżi ssikkaw jew introduċew għadd ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef u bbażati fuq il-kapital: (i) fl-2017, il-Bord ta’ Finanssivalvonta (l-Awtorità Superviżorja Finanzjarja Finlandiża) introduċa, skont l-Artikolu 458 tar-Regolament (UE) Nru 575/2013, livell minimu ta’ 15 % għall-ippeżar medju tar-riskju għas-self fuq id-djar għal istituzzjonijiet ta’ kreditu li jużaw l-approċċ ibbażat fuq klassifikazzjonijiet interni; (ii) fl-2018 ġiet imposta riżerva tar-riskju sistemiku ta’ bejn 1 % u 3 % fuq l-istituzzjonijiet ta’ kreditu kollha; (iii) fl-2018 il-limitu li japplika għall-proporzjon bejn is-self u l-valur (loan-to-value ratio – LTV) ġie ssikkat minn 90 % għal 85 %; u (iv) ukoll fl-2018, Finanssivalvonta ħareġ rakkomandazzjonijiet dwar l-istandards ta’ tislif għal self ġdid, li applikaw ukoll għal self lil kumpaniji tad-djar. Barra minn hekk, it-tnaqqis mit-taxxa tal-ispejjeż tal-imgħax ipotekarju tnaqqas, minn 100 % fl-2011 għal 25 % fl-2019.

| (12) | Minkejja dawn il-miżuri introdotti reċentement, u ħlief għal-limitu li japplika għall-proporzjon LTV, miżuri legalment vinkolanti oħrajn ibbażati fuq min jissellef, jiġifieri limiti li japplikaw għall-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul (debt-to-income ratio – DTI), il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (debt-service-to-income ratio – DSTI) u, il-limiti ta’ maturità, għadhom mhumiex disponibbli fil-Finlandja, anki jekk tali miżuri jistgħu jkunu meħtieġa fuq żmien medju jekk vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi jibqgħu jiżdiedu. L-attivazzjoni tal-limiti li japplikaw jew għall-proporzjon DTI jew għall-proporzjon DSTI, flimkien ma’ limiti ta’ maturità, iżżid l-effettività tal-miżuri makroprudenzjali eżistenti li huma diġà fis-seħħ. Barra minn hekk, il-proporzjon LTV huwa attwalment iddefinit b’mod li jippermetti li l-assi, minbarra l-assi tal-proprjetà immobbli, jiġu kkunsidrati bħala kollateral. |
| --- | --- |

(12)

Minkejja dawn il-miżuri introdotti reċentement, u ħlief għal-limitu li japplika għall-proporzjon LTV, miżuri legalment vinkolanti oħrajn ibbażati fuq min jissellef, jiġifieri limiti li japplikaw għall-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul (debt-to-income ratio – DTI), il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (debt-service-to-income ratio – DSTI) u, il-limiti ta’ maturità, għadhom mhumiex disponibbli fil-Finlandja, anki jekk tali miżuri jistgħu jkunu meħtieġa fuq żmien medju jekk vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi jibqgħu jiżdiedu. L-attivazzjoni tal-limiti li japplikaw jew għall-proporzjon DTI jew għall-proporzjon DSTI, flimkien ma’ limiti ta’ maturità, iżżid l-effettività tal-miżuri makroprudenzjali eżistenti li huma diġà fis-seħħ. Barra minn hekk, il-proporzjon LTV huwa attwalment iddefinit b’mod li jippermetti li l-assi, minbarra l-assi tal-proprjetà immobbli, jiġu kkunsidrati bħala kollateral.

| (13) | Għalhekk, il-BERS ikkonkluda li l-miżuri makroprudenzjali li huma fis-seħħ jew disponibbli fil-Finlandja huma parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi fuq żmien medju. Konsegwentement, hija meħtieġa azzjoni politika ulterjuri biex jiġu indirizzati dawn il-vulnerabbiltajiet, li jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku. Il-miżuri proposti f’din ir-Rakkomandazzjoni għandhom l-għan li jikkumplimentaw il-miżuri makroprudenzjali eżistenti fil-Finlandja. |
| --- | --- |

(13)

Għalhekk, il-BERS ikkonkluda li l-miżuri makroprudenzjali li huma fis-seħħ jew disponibbli fil-Finlandja huma parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi fuq żmien medju. Konsegwentement, hija meħtieġa azzjoni politika ulterjuri biex jiġu indirizzati dawn il-vulnerabbiltajiet, li jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku. Il-miżuri proposti f’din ir-Rakkomandazzjoni għandhom l-għan li jikkumplimentaw il-miżuri makroprudenzjali eżistenti fil-Finlandja.

| (14) | L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tirrakkomanda l-inklużjoni fil-liġi Finlandiża ta’ miżuri legalment vinkolanti addizzjonali bbażati fuq min jissellef, kif ukoll l-adozzjoni ta’ tali miżuri biex tiġi evitata żieda fil-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi. |
| --- | --- |

(14)

L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tirrakkomanda l-inklużjoni fil-liġi Finlandiża ta’ miżuri legalment vinkolanti addizzjonali bbażati fuq min jissellef, kif ukoll l-adozzjoni ta’ tali miżuri biex tiġi evitata żieda fil-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi.

| (15) | Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-mandati tal-politika monetarja tal-banek ċentrali fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(15)

Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-mandati tal-politika monetarja tal-banek ċentrali fl-Unjoni.

| (16) | Ir-rakkomandazzjonijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika, |
| --- | --- |

(16)

Ir-rakkomandazzjonijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika,

ADOTTA DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

TAQSIMA 1

RAKKOMANDAZZJONIJIET

Rakkomandazzjoni A — Qafas legali għal miżuri bbażati fuq min jissellef

| 1. | Huwa rrakkommandat illi l-Finlandja tiżgura li l-qafas legali eżistenti għal miżuri bbażati fuq min jissellef jinkludi ta’ mill-inqas il-miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef li ġejjin:






  a. | jew limiti li japplikaw għall-proporzjon DTI jew limiti li japplikaw għall-proporzjon DSTI; |
| --- | --- | --- |

1.

a.

jew limiti li japplikaw għall-proporzjon DTI jew limiti li japplikaw għall-proporzjon DSTI;

| b. | limiti li japplikaw għall-proporzjon LTV; u |
| --- | --- |

b.

limiti li japplikaw għall-proporzjon LTV; u

| c. | limiti tal-maturità. |
| --- | --- |

c.

limiti tal-maturità.

| 2. | Huwa rrakkomandat illi l-Finlandja temenda d-definizzjoni tal-proporzjon LTV fil-qafas legali eżistenti għal miżuri bbażati fuq min jissellef. |
| --- | --- |

2.

Rakkomandazzjoni B — Attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef

| 1. | Huwa rrakkomandat li, sakemm jiġi emendat il-qafas legali eżistenti kif imsemmi fir-Rakkomandazzjoni A, l-awtoritajiet nazzjonali Finlandiżi fdati bl-attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul japplikaw miżuri mhux legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef sabiex jiġi evitat li sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk li jieħdu self ipotekarju ġdid ma jkunux kapaċi jisservisjaw id-dejn jew iżommu l-konsum minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Huwa rrakkomandat li, ladarba l-qafas legali eżistenti jkun ġie emendat kif imsemmi fir-Rakkomandazzjoni A, l-awtoritajiet nazzjonali Finlandiżi fdati bl-attivazzjoni jew il-kalibrazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul, jattivaw jew jikkalibraw, rispettivament, miżuri legalment vinkolanti relatati mad-dħul u bbażati fuq min jissellef biex ikomplu jindirizzaw l-għanijiet stabbiliti fis-subrakkomandazzjoni B(1). |
| --- | --- |

2.

TAQSIMA 2

IMPLIMENTAZZJONI

1.   Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

| (a) | “miżuri bbażati fuq min jissellef” tfisser miżuri makroprudenzjali mmirati lejn min jissellef; |
| --- | --- |

(a)

“miżuri bbażati fuq min jissellef” tfisser miżuri makroprudenzjali mmirati lejn min jissellef;

| (b) | “kontroll dirett” tfisser kapaċità reali u effettiva li jiġu imposti jew immodifikati, fejn meħtieġ sabiex jinkiseb għan aħħari jew intermedju, miżuri makroprudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jaqgħu taħt l-ambitu tal-azzjoni tal-awtorità makroprudenzjali korrispondenti; |
| --- | --- |

(b)

“kontroll dirett” tfisser kapaċità reali u effettiva li jiġu imposti jew immodifikati, fejn meħtieġ sabiex jinkiseb għan aħħari jew intermedju, miżuri makroprudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jaqgħu taħt l-ambitu tal-azzjoni tal-awtorità makroprudenzjali korrispondenti;

| (c) | “setgħat ta’ rakkomandazzjoni” tfisser il-kapaċità li permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, tiġi ggwidata l-applikazzjoni ta’ strumenti makroprudenzjali, fejn meħtieġ biex jinkiseb għan aħħari jew intermedju; |
| --- | --- |

(c)

“setgħat ta’ rakkomandazzjoni” tfisser il-kapaċità li permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, tiġi ggwidata l-applikazzjoni ta’ strumenti makroprudenzjali, fejn meħtieġ biex jinkiseb għan aħħari jew intermedju;

| (d) | “proporzjon bejn is-self u l-valur” (proporzjon LTV) tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq il-proprjetà immobbli fil-mument meta joriġina s-self b’rabta mal-valur tal-proprjetà fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(d)

“proporzjon bejn is-self u l-valur” (proporzjon LTV) tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq il-proprjetà immobbli fil-mument meta joriġina s-self b’rabta mal-valur tal-proprjetà fil-mument meta joriġina s-self;

| (e) | “miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef” tfisser miżuri bbażati fuq min jissellef li jiġu introdotti permezz ta’ att legalment vinkolanti; |
| --- | --- |

(e)

“miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef” tfisser miżuri bbażati fuq min jissellef li jiġu introdotti permezz ta’ att legalment vinkolanti;

| (f) | “proporzjon bejn id-dejn u d-dħul” (proporzjon DTI) tfisser id-dejn totali ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(f)

“proporzjon bejn id-dejn u d-dħul” (proporzjon DTI) tfisser id-dejn totali ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self;

| (g) | “isservisjar tad-dejn” tfisser it-total tal-ħlas tal-imgħax u tal-kapital fuq id-dejn totali ta’ min jissellef fuq perijodu partikolari (ġeneralment sena); |
| --- | --- |

(g)

“isservisjar tad-dejn” tfisser it-total tal-ħlas tal-imgħax u tal-kapital fuq id-dejn totali ta’ min jissellef fuq perijodu partikolari (ġeneralment sena);

| (h) | “proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul” (proporzjon DSTI) tfisser l-isservisjar annwali totali tad-dejn b’rabta mad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(h)

“proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul” (proporzjon DSTI) tfisser l-isservisjar annwali totali tad-dejn b’rabta mad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self;

| (i) | “maturità” tfisser it-tul ta’ żmien tal-kuntratt ta’ self għal proprjetà immobbli residenzjali espress fi snin fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(i)

“maturità” tfisser it-tul ta’ żmien tal-kuntratt ta’ self għal proprjetà immobbli residenzjali espress fi snin fil-mument meta joriġina s-self;

| (j) | “żmien medju” tfisser fi żmien tliet snin; |
| --- | --- |

(j)

“żmien medju” tfisser fi żmien tliet snin;

| (k) | “miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul” tfisser limiti li japplikaw għall-proporzjon DTI u limiti li japplikaw għall-proporzjon DSTI; |
| --- | --- |

(k)

“miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul” tfisser limiti li japplikaw għall-proporzjon DTI u limiti li japplikaw għall-proporzjon DSTI;

| (l) | “awtorità makroprudenzjali” tfisser awtorità makroprudenzjali nazzjonali bl-għanijiet, l-arranġamenti, is-setgħat, ir-rekwiżiti ta’ responsabbiltà u karatteristiċi oħrajn stipulati fir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 (9). |
| --- | --- |

(l)

“awtorità makroprudenzjali” tfisser awtorità makroprudenzjali nazzjonali bl-għanijiet, l-arranġamenti, is-setgħat, ir-rekwiżiti ta’ responsabbiltà u karatteristiċi oħrajn stipulati fir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 (9).

2.   Kriterji għall-implimentazzjoni

| 1. | Il-kriterji li ġejjin japplikaw għall-implimentazzjoni ta’ din ir-Rakkomandazzjoni:






  (a) | għandha tingħata l-attenzjoni dovuta għall-prinċipju tal-proporzjonalità, filwaqt li jitqiesu l-għan u l-kontenut tar-Rakkomandazzjoni A u tar-Rakkomandazzjoni B; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

għandha tingħata l-attenzjoni dovuta għall-prinċipju tal-proporzjonalità, filwaqt li jitqiesu l-għan u l-kontenut tar-Rakkomandazzjoni A u tar-Rakkomandazzjoni B;

| (b) | Ir-Rakkomandazzjoni A għandha tiġi implimentata qabel is-subrakkomandazzjoni B(2) sabiex tiġi żgurata l-konformità mas-subrakkomandazzjoni B(2); |
| --- | --- |

(b)

Ir-Rakkomandazzjoni A għandha tiġi implimentata qabel is-subrakkomandazzjoni B(2) sabiex tiġi żgurata l-konformità mas-subrakkomandazzjoni B(2);

| (c) | meta jiġu attivati miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul taħt ir-Rakkomandazzjoni B, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tal-Finlandja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati; |
| --- | --- |

(c)

meta jiġu attivati miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul taħt ir-Rakkomandazzjoni B, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tal-Finlandja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati;

| (d) | kriterji speċifiċi għal konformità mar-Rakkomandazzjoni A u mar-Rakkomandazzjoni B huma stipulati fl-Anness I. |
| --- | --- |

(d)

kriterji speċifiċi għal konformità mar-Rakkomandazzjoni A u mar-Rakkomandazzjoni B huma stipulati fl-Anness I.

| 2. | Id-destinatarji ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huma mitluba jirrapportaw lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-azzjonijiet meħuda b’risposta għal din ir-Rakkomandazzjoni, jew jiġġustifikaw b’mod adegwat kull nuqqas ta’ azzjoni. Bħala minimu r-rapporti għandhom jinkludu:






  (a) | informazzjoni dwar is-sustanza u l-kronoloġija tal-azzjonijiet meħuda; |
| --- | --- | --- |

2.

(a)

informazzjoni dwar is-sustanza u l-kronoloġija tal-azzjonijiet meħuda;

| (b) | valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid, inkluż id-distribuzzjoni ta’ self ipotekarju ġdid skont il-proporzjonijiet LTV, DTI u DSTI tagħhom, u maturitajiet, bil-proporzjonijiet relevanti jiġu kkalkulati skont l-Anness IV tar-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (10), flimkien mal-funzjonament tal-azzjonijiet imwettqa, wara li jitqiesu l-għanijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni; |
| --- | --- |

(b)

valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid, inkluż id-distribuzzjoni ta’ self ipotekarju ġdid skont il-proporzjonijiet LTV, DTI u DSTI tagħhom, u maturitajiet, bil-proporzjonijiet relevanti jiġu kkalkulati skont l-Anness IV tar-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (10), flimkien mal-funzjonament tal-azzjonijiet imwettqa, wara li jitqiesu l-għanijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni;

| (c) | ġustifikazzjoni dettaljata ta’ kull nuqqas ta’ azzjoni jew devjazzjoni minn din ir-Rakkomandazzjoni, inkluż kull dewmien. |
| --- | --- |

(c)

ġustifikazzjoni dettaljata ta’ kull nuqqas ta’ azzjoni jew devjazzjoni minn din ir-Rakkomandazzjoni, inkluż kull dewmien.

3.   Skeda ta’ żmien għas-segwitu

Id-destinatarji ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huma mitluba li jirrapportaw lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-azzjonijiet meħuda b’risposta għal din ir-Rakkomandazzjoni, jew li jiġġustifikaw b’mod adegwat kwalunkwe nuqqas ta’ azzjoni, skont l-iskedi ta’ żmien li ġejjin:

| (a) | Rakkomandazzjoni A







  (i) | Sal-31 ta’ Ottubru 2020, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport interim dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A li ta’ mill-inqas jinkludi stqarrija li tiċċara jekk huwiex ppjanat li r-Rakkomandazzjoni A tiġi implimentata u liema korp jew korpi ser ikunu responsabbli għad-deċiżjoni biex jiġu attivati u implimentati l-miżuri bbażati fuq min jissellef stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni. Il-BERS jista’ jinforma lid-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A bl-opinjonijiet tiegħu dwar ir-rapport interim. |
| --- | --- | --- |

(a)

Rakkomandazzjoni A

(i)

Sal-31 ta’ Ottubru 2020, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jippreżenta lill-BERS u lill-Kunsill rapport interim dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A li ta’ mill-inqas jinkludi stqarrija li tiċċara jekk huwiex ppjanat li r-Rakkomandazzjoni A tiġi implimentata u liema korp jew korpi ser ikunu responsabbli għad-deċiżjoni biex jiġu attivati u implimentati l-miżuri bbażati fuq min jissellef stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni. Il-BERS jista’ jinforma lid-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A bl-opinjonijiet tiegħu dwar ir-rapport interim.

| (ii) | Sal-31 ta’ Marzu 2021, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jibgħat rapport finali lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A. |
| --- | --- |

(ii)

Sal-31 ta’ Marzu 2021, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jibgħat rapport finali lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A.

| (b) | Rakkomandazzjoni B

  Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarji tar-Rakkomandazzjoni B huma mitluba jissottomettu lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar kwalunkwe azzjoni meħuda fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul jew kwalunkwe miżura disponibbli oħra biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid fil-Finlandja. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed. |
| --- | --- |

(b)

Rakkomandazzjoni B

Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarji tar-Rakkomandazzjoni B huma mitluba jissottomettu lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar kwalunkwe azzjoni meħuda fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul jew kwalunkwe miżura disponibbli oħra biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi u l-istandards tat-tislif għal self ipotekarju ġdid fil-Finlandja. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.

4.   Monitoraġġ u evalwazzjoni

| 1. | Is-Segretarjat tal-BERS għandu:






  (a) | jassisti lid-destinatarji, billi jiżgura l-koordinazzjoni tar-rapportar, il-forniment tal-mudelli relevanti u billi jagħti dettalji fejn meħtieġ dwar il-proċedura u l-iskeda ta’ żmien għas-segwitu; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

jassisti lid-destinatarji, billi jiżgura l-koordinazzjoni tar-rapportar, il-forniment tal-mudelli relevanti u billi jagħti dettalji fejn meħtieġ dwar il-proċedura u l-iskeda ta’ żmien għas-segwitu;

| (b) | jivverifika s-segwitu mid-destinatarji, jipprovdi assistenza fuq talba tagħhom, u jissottimetti rapporti ta’ segwitu lil-Bord Ġenerali. Tliet valutazzjonijiet ser jinbdew kif ġej:






  (i) | sal-31 ta’ Diċembru 2020, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni B; |
| --- | --- | --- |

(b)

jivverifika s-segwitu mid-destinatarji, jipprovdi assistenza fuq talba tagħhom, u jissottimetti rapporti ta’ segwitu lil-Bord Ġenerali. Tliet valutazzjonijiet ser jinbdew kif ġej:

(i)

sal-31 ta’ Diċembru 2020, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni B;

| (ii) | sal-31 ta’ Diċembru 2021, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet A u B; u |
| --- | --- |

(ii)

sal-31 ta’ Diċembru 2021, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet A u B; u

| (iii) | sal-31 ta’ Diċembru 2022, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni B. |
| --- | --- |

(iii)

sal-31 ta’ Diċembru 2022, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni B.

| 2. | Il-Bord Ġenerali għandu jivvaluta l-azzjonijiet u l-ġustifikazzjonijiet irrapportati mid-destinatarji u, fejn xieraq, jista’ jiddeċiedi li din ir-Rakkomandazzjoni ma ġietx segwita u li destinatarju naqas milli jipprovdi ġustifikazzjoni adegwata għan-nuqqas ta’ azzjoni tiegħu. |
| --- | --- |

2.

Magħmul fi Frankfurt am Main, is-27 ta’ Ġunju 2019.

Kap tas-Segretarjat tal-BERS,

f’isem il-Bord Ġenerali tal-BERS

Francesco MAZZAFERRO

---

(1)  ĠU L 331, 15.12.2010, p. 1.

1

(2)  Ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-4 ta’ April 2013 dwar objettivi intermedji u strumenti tal-politika makroprudenzjali (ĠU C 170, 15.6.2013, p. 1).

2

(3)  Id-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 338).

3

(4)  Ir-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 1).

4

(5)  Ara “Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector” (Vulnerabbiltajiet fis-Settur tal-Proprjetà Immobbli Residenzjali tal-UE), BERS, Novembru 2016, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

5

(6)  It-Twissija BERS/2016/08 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Finlandja (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 49).

6

(7)  Ara “Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries” (Vulnerabbiltajiet fis-setturi tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-ŻEE), BERS, 2019, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

7

(8)  Bil-Finlandiż: asunto-osakeyhtiö.

8

-osakeyhtiö

(9)  Ir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Diċembru 2011 dwar il-mandat makroprudenzjali tal-awtoritajiet nazzjonali (ĠU C 41, 14.2.2012, p. 1).

9

(10)  Ir-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-31 ta’ Ottubru 2016 dwar l-għeluq ta’ lakuni fid-dejta dwar il-proprjetà immobbli (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 1).

10

---

ANNESS I

SPEĊIFIKAZZJONI TAL-KRITERJI TA’ KONFORMITÀ APPLIKABBLI GĦAR-RAKKOMANDAZZJONIJIET

Rakkomandazzjoni A — Qafas legali għal miżuri bbażati fuq min jissellef

Il-kriterji ta’ konformità li ġejjin huma applikabbli għar-Rakkomandazzjoni A.

| 1. | Il-qafas legali għal miżuri bbażati fuq min jissellef tal-Finlandja għandu jiżgura li:






  (a) | il-limiti li japplikaw għall-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul (DTI) u l-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (DSTI), kif ukoll il-limiti tal-maturità, huma applikabbli għas-self mogħti lil kull min jissellef u minn kull min jislef, sabiex tiġi evitata l-possibbiltà ta’ evażjoni tal-limiti bl-użu ta’ self lil kumpaniji tad-djar jew metodi oħra; |
| --- | --- | --- |

1.

Il-qafas legali għal miżuri bbażati fuq min jissellef tal-Finlandja għandu jiżgura li:

(a)

il-limiti li japplikaw għall-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul (DTI) u l-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (DSTI), kif ukoll il-limiti tal-maturità, huma applikabbli għas-self mogħti lil kull min jissellef u minn kull min jislef, sabiex tiġi evitata l-possibbiltà ta’ evażjoni tal-limiti bl-użu ta’ self lil kumpaniji tad-djar jew metodi oħra;

| (b) | meta jiġi kkalkolat il-proporzjon bejn is-self u l-valur (LTV), il-proprjetà immobbli biss tista’ titqies bħala kollateral; |
| --- | --- |

(b)

meta jiġi kkalkolat il-proporzjon bejn is-self u l-valur (LTV), il-proprjetà immobbli biss tista’ titqies bħala kollateral;

| (c) | l-awtoritajiet nazzjonali tal-Finlandja fdati bl-attivazzjoni tal-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jattivaw miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef b’mod effettiv u preventiv u għandhom il-flessibilità neċessarja sabiex ifasslu dawk il-miżuri bbażati fuq il-vulnerabbiltajiet identifikati. |
| --- | --- |

(c)

l-awtoritajiet nazzjonali tal-Finlandja fdati bl-attivazzjoni tal-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jattivaw miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef b’mod effettiv u preventiv u għandhom il-flessibilità neċessarja sabiex ifasslu dawk il-miżuri bbażati fuq il-vulnerabbiltajiet identifikati.

| 2. | L-emendi għaIl-qafas legali tal-Finlandja għal miżuri bbażati fuq min jissellef għandhom jkunu fis-seħħ sa mhux aktar tard mill-1 ta’ Lulju 2021. |
| --- | --- |

2.

L-emendi għaIl-qafas legali tal-Finlandja għal miżuri bbażati fuq min jissellef għandhom jkunu fis-seħħ sa mhux aktar tard mill-1 ta’ Lulju 2021.

Rakkomandazzjoni B — Attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul

Il-kriterju ta’ konformità li ġej huwa applikabbli għar-Rakkomandazzjoni B:

| 1. | Sabiex jiġi evitat li sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk li jieħdu self ipotekarju ġdid ma jkunux kapaċi jisservisjaw id-dejn jew iżommu l-konsum tagħhom minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali, l-awtoritajiet nazzjonali Finlandiżi għandhom jużaw miżura jew miżuri bbażati fuq is-self relatati mad-dħul b’mod ikkombinat (eż. limiti għall-proporzjon LTV flimkien ma’ limiti għall-proporzjon DTI, jew mal-proporzjon DSTI, u limiti ta’ maturità), biex jiżguraw l-effettività tal-miżuri fis-seħħ u jimminimizzaw kwalunkwe potenzjal tal-evażjoni tagħhom jew għal konsegwenzi mhux intenzjonati li jistgħu jnaqqsu l-effettività tagħhom u possibbilment joħolqu riskji f’oqsma oħra. |
| --- | --- |

1.

Sabiex jiġi evitat li sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk li jieħdu self ipotekarju ġdid ma jkunux kapaċi jisservisjaw id-dejn jew iżommu l-konsum tagħhom minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali, l-awtoritajiet nazzjonali Finlandiżi għandhom jużaw miżura jew miżuri bbażati fuq is-self relatati mad-dħul b’mod ikkombinat (eż. limiti għall-proporzjon LTV flimkien ma’ limiti għall-proporzjon DTI, jew mal-proporzjon DSTI, u limiti ta’ maturità), biex jiżguraw l-effettività tal-miżuri fis-seħħ u jimminimizzaw kwalunkwe potenzjal tal-evażjoni tagħhom jew għal konsegwenzi mhux intenzjonati li jistgħu jnaqqsu l-effettività tagħhom u possibbilment joħolqu riskji f’oqsma oħra.

| 2. | Qabel ma jiġu attivati l-miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul, għandha ssir valutazzjoni tal-pożizzjoni tal-Finlandja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji sabiex tiġi stabbilita kalibrazzjoni u introduzzjoni gradwali xierqa ta’ tali miżuri. |
| --- | --- |

2.

Qabel ma jiġu attivati l-miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul, għandha ssir valutazzjoni tal-pożizzjoni tal-Finlandja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji sabiex tiġi stabbilita kalibrazzjoni u introduzzjoni gradwali xierqa ta’ tali miżuri.

| 3. | Wara l-attivazzjoni tal-miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul, jista’ jkun meħtieġ li jiġu ssikkati aktar jew li jiġu attivati miżuri makroprudenzjali addizzjonali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati fil-Finlandja; dan jiddependi fuq l-għażla tal-miżuri attivati bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul, fuq il-kalibrazzjoni inizjali ta’ dawk il-miżuri attivati u fuq ir-riżultati tal-valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet. |
| --- | --- |

3.

Wara l-attivazzjoni tal-miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul, jista’ jkun meħtieġ li jiġu ssikkati aktar jew li jiġu attivati miżuri makroprudenzjali addizzjonali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati fil-Finlandja; dan jiddependi fuq l-għażla tal-miżuri attivati bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul, fuq il-kalibrazzjoni inizjali ta’ dawk il-miżuri attivati u fuq ir-riżultati tal-valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet.

| 4. | Meta jiġu attivati jew ikkalibrati l-miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul, l-awtoritajiet nazzjonali Finlandiżi fdati bl-attivazzjoni jew bil-kalibrazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul, għandhom iqisu s-self kollu li se jiġi sservisjat mid-dħul tal-unitajiet domestiċi, irrispettivament mill-forma tas-self (jiġifieri, it-trattament ta’ self lil kumpaniji tad-djar bħala dejn tal-unitajiet domestiċi). |
| --- | --- |

4.

Meta jiġu attivati jew ikkalibrati l-miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul, l-awtoritajiet nazzjonali Finlandiżi fdati bl-attivazzjoni jew bil-kalibrazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef relatati mad-dħul, għandhom iqisu s-self kollu li se jiġi sservisjat mid-dħul tal-unitajiet domestiċi, irrispettivament mill-forma tas-self (jiġifieri, it-trattament ta’ self lil kumpaniji tad-djar bħala dejn tal-unitajiet domestiċi).

---

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/35 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/35

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU

tas-27 ta’ Ġunju 2019

dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Iżvezja

(BERS/2019/9)

(2019/C 366/06)

IL-BORD ĠENERALI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1092/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 dwar is-sorveljanza makroprudenzjali fl-Unjoni Ewropea tas-sistema finanzjarja u li jistabbilixxi Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku  (1)
  , u b’mod partikolari l-Artikoli 3, 16, 17 u 18 tiegħu,

Billi:

| (1) | Is-settur tal-proprjetà immobbli jiżvolġi rwol importanti fl-ekonomija u l-iżviluppi tiegħu jista’ jkollhom influwenza materjali fuq is-sistema finanzjarja. Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. Fil-passat, żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli f’xi Stati Membri, irriżultaw f’telf kbir ta’ kreditu u/jew kellhom impatt negattiv fuq l-ekonomija reali. Effetti bħal dawn jirriflettu r-relazzjoni mill-qrib bejn is-settur tal-proprjetà immobbli, il-fornituri tal-finanzjament u setturi ekonomiċi oħrajn. Barra minn hekk, iċ-ċirkwiti ta’ feedback b’saħħithom bejn is-sistema finanzjarja u l-ekonomija reali jsaħħu kwalunkwe żvilupp negattiv. |
| --- | --- |

(1)

Is-settur tal-proprjetà immobbli jiżvolġi rwol importanti fl-ekonomija u l-iżviluppi tiegħu jista’ jkollhom influwenza materjali fuq is-sistema finanzjarja. Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. Fil-passat, żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli f’xi Stati Membri, irriżultaw f’telf kbir ta’ kreditu u/jew kellhom impatt negattiv fuq l-ekonomija reali. Effetti bħal dawn jirriflettu r-relazzjoni mill-qrib bejn is-settur tal-proprjetà immobbli, il-fornituri tal-finanzjament u setturi ekonomiċi oħrajn. Barra minn hekk, iċ-ċirkwiti ta’ feedback b’saħħithom bejn is-sistema finanzjarja u l-ekonomija reali jsaħħu kwalunkwe żvilupp negattiv.

| (2) | Dawn ir-rabtiet huma importanti għaliex ifissru li riskji li joriġinaw fis-settur tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom impatt sistemiku li jkun ta’ natura proċiklika. Vulnerabbiltajiet fis-sistema finanzjarja għandhom tendenza li jakkumulaw matul il-fażi ’l fuq taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli. Il-perċezzjoni ta’ riskji aktar baxxi u l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament jistgħu jikkontribwixxu għal espansjoni rapida tal-kreditu u l-investiment, flimkien ma’ domanda akbar għal proprjetà immobbli, biex b’hekk tiġi imposta pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tal-proprjetà. Peress li l-valuri ogħla riżultanti tal-kollateral ikomplu jiffavorixxu aktar id-domanda għall-kreditu u l-forniment tiegħu, dawn id-dinamiċi li jsaħħu lilhom infushom jistgħu jirriżultaw f’konsegwenzi sistemiċi potenzjali. Min-naħa l-oħra, matul il-fażi ta’ tnaqqis taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli, kundizzjonijiet ta’ kreditu aktar stretti, averżjoni għar-riskju ogħla u pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv ir-reżiljenza ta’ dawk li jissellfu u dawk li jsellfu, biex b’hekk jiddgħajfu l-kundizzjonijiet ekonomiċi. |
| --- | --- |

(2)

Dawn ir-rabtiet huma importanti għaliex ifissru li riskji li joriġinaw fis-settur tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom impatt sistemiku li jkun ta’ natura proċiklika. Vulnerabbiltajiet fis-sistema finanzjarja għandhom tendenza li jakkumulaw matul il-fażi ’l fuq taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli. Il-perċezzjoni ta’ riskji aktar baxxi u l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament jistgħu jikkontribwixxu għal espansjoni rapida tal-kreditu u l-investiment, flimkien ma’ domanda akbar għal proprjetà immobbli, biex b’hekk tiġi imposta pressjoni ’l fuq fuq il-prezzijiet tal-proprjetà. Peress li l-valuri ogħla riżultanti tal-kollateral ikomplu jiffavorixxu aktar id-domanda għall-kreditu u l-forniment tiegħu, dawn id-dinamiċi li jsaħħu lilhom infushom jistgħu jirriżultaw f’konsegwenzi sistemiċi potenzjali. Min-naħa l-oħra, matul il-fażi ta’ tnaqqis taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli, kundizzjonijiet ta’ kreditu aktar stretti, averżjoni għar-riskju ogħla u pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv ir-reżiljenza ta’ dawk li jissellfu u dawk li jsellfu, biex b’hekk jiddgħajfu l-kundizzjonijiet ekonomiċi.

| (3) | Il-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku u jistgħu jaffettwaw l-istabbiltà finanzjarja kemm direttament kif ukoll indirettament. Effetti diretti huma t-telf tal-kreditu fuq il-portafolji ta’ self ipotekarju minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti jistgħu jkunu relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, li jwasslu għal konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

(3)

Il-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jkunu sors ta’ riskju sistemiku u jistgħu jaffettwaw l-istabbiltà finanzjarja kemm direttament kif ukoll indirettament. Effetti diretti huma t-telf tal-kreditu fuq il-portafolji ta’ self ipotekarju minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti jistgħu jkunu relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, li jwasslu għal konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja.

| (4) | Kif jingħad fil-premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 (2), l-għan aħħari tal-politika makroprudenzjali huwa li tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja kollha, inkluż billi ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u tnaqqas l-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi, biex b’hekk tiżgura kontribut sostenibbli tas-sistema finanzjarja għat-tkabbir ekonomiku. |
| --- | --- |

(4)

Kif jingħad fil-premessa 4 tar-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 (2), l-għan aħħari tal-politika makroprudenzjali huwa li tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-istabbiltà tas-sistema finanzjarja kollha, inkluż billi ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u tnaqqas l-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi, biex b’hekk tiżgura kontribut sostenibbli tas-sistema finanzjarja għat-tkabbir ekonomiku.

| (5) | Għal dan il-għan, l-awtoritajiet makroprudenzjali jistgħu jużaw waħda jew aktar mill-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u/jew miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef, li huma bbażati esklużivament fuq il-liġi nazzjonali, skont il-valutazzjoni tar-riskji. Filwaqt li l-miżuri bbażati fuq il-kapital huma mmirati primarjament biex iżidu r-reżiljenza tas-sistema finanzjarja, il-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jkunu partikolarment adattati għall-prevenzjoni tal-akkumulazzjoni ulterjuri ta’ riskji sistemiċi. |
| --- | --- |

(5)

Għal dan il-għan, l-awtoritajiet makroprudenzjali jistgħu jużaw waħda jew aktar mill-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital stabbiliti fid-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u/jew miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef, li huma bbażati esklużivament fuq il-liġi nazzjonali, skont il-valutazzjoni tar-riskji. Filwaqt li l-miżuri bbażati fuq il-kapital huma mmirati primarjament biex iżidu r-reżiljenza tas-sistema finanzjarja, il-miżuri bbażati fuq min jissellef jistgħu jkunu partikolarment adattati għall-prevenzjoni tal-akkumulazzjoni ulterjuri ta’ riskji sistemiċi.

| (6) | Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas legali li jippermetti lill-awtoritajiet makroprudenzjali jkollhom setgħat diretti ta’ kontroll jew ta’ rakkomandazzjoni fuq l-istrumenti makroprudenzjali identifikati f’dik ir-Rakkomandazzjoni. |
| --- | --- |

(6)

Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas legali li jippermetti lill-awtoritajiet makroprudenzjali jkollhom setgħat diretti ta’ kontroll jew ta’ rakkomandazzjoni fuq l-istrumenti makroprudenzjali identifikati f’dik ir-Rakkomandazzjoni.

| (7) | Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (5). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslu għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi, fosthom l-Iżvezja (6). |
| --- | --- |

(7)

Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (5). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslu għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi, fosthom l-Iżvezja (6).

| (8) | Fl-2016 il-vulnerabbiltà prinċipali identifikata fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja kienet relatata maż-żieda sostanzjali u fit-tul kemm fil-prezzijiet tad-djar kif ukoll fis-self ipotekarju, li wasslet għal sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar kif ukoll għal dejn għoli u li qed jiżdied tal-unitajiet domestiċi. |
| --- | --- |

(8)

Fl-2016 il-vulnerabbiltà prinċipali identifikata fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja kienet relatata maż-żieda sostanzjali u fit-tul kemm fil-prezzijiet tad-djar kif ukoll fis-self ipotekarju, li wasslet għal sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar kif ukoll għal dejn għoli u li qed jiżdied tal-unitajiet domestiċi.

| (9) | Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) għall-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (7). |
| --- | --- |

(9)

Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) għall-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (7).

| (10) | Fir-rigward tal-Iżvezja, din il-valutazzjoni riċenti żvelat li, mill-2016, iż-żieda fil-prezzijiet tad-djar naqqas ir-ritmu, u bħalissa huma fl-istess livell tal-2016. ﻿Madankollu, il-prezzijiet tad-djar jibqgħu sopravalutati u d-dejn tal-unitajiet domestiċi żdied b’mod sinifikanti. |
| --- | --- |

(10)

Fir-rigward tal-Iżvezja, din il-valutazzjoni riċenti żvelat li, mill-2016, iż-żieda fil-prezzijiet tad-djar naqqas ir-ritmu, u bħalissa huma fl-istess livell tal-2016. ﻿Madankollu, il-prezzijiet tad-djar jibqgħu sopravalutati u d-dejn tal-unitajiet domestiċi żdied b’mod sinifikanti.

| (11) | Mill-2016, l-awtoritajiet nazzjonali Żvediżi ssikkaw jew introduċew għadd ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef u bbażati fuq il-kapital. Fl-2016, ġew introdotti rekwiżiti għall-amortizzazzjoni ta’ self ipotekarju ġdid. ﻿Dawn ir-rekwiżiti kienu marbuta mal-proporzjon bejn is-self u l-valur (loan-to-value — LTV) tas-self il-ġdid, li jeħtieġ amortizzazzjoni b’minimu ta’ 2 % kull sena għal self bi proporzjon LTV ogħla minn 70 %, u b’1 % kull sena għal self bi proporzjon LTV ta’ 50 % għal 70 %. Fl-2017, dawn ir-rekwiżiti ġew issikkati fir-rigward tal-proporzjon bejn is-self u d-dħul (loan-to-income — LTI) tas-self il-ġdid, li żied dawn ir-rekwiżiti b’punt perċentwali fis-sena għal self ipotekarju ġdid bi proporzjon LTI ogħla minn 4,5. Fl-2018, Finansinspektionen (l-Awtorità Superviżorja Finanzjarja Żvediża) imponiet fuq kull istituzzjoni ta’ kreditu domestika li tuża l-approċċ ibbażat fuq klassifikazzjonijiet interni, skont l-Artikolu 458 tar-Regolament (UE) Nru 575/2013, livell minimu speċifiku għal istituzzjoni ta’ kreditu (minimu) ta’ 25 % għall-medja ponderata skont l-iskopertura tal-piżijiet tar-riskju applikati għall-portafoll ta’ skoperturi fil-livell tal-konsumatur għal debituri residenti fl-Iżvezja ggarantiti b’ipoteki fuq proprjetà immobbli. Finalment, Finansinspektionen żiedet ir-rata tar-riżerva ta’ kapital kontroċiklika fl-2018 minn 2 % għal 2,5 %, applikabbli minn Settembru 2019. |
| --- | --- |

(11)

Mill-2016, l-awtoritajiet nazzjonali Żvediżi ssikkaw jew introduċew għadd ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef u bbażati fuq il-kapital. Fl-2016, ġew introdotti rekwiżiti għall-amortizzazzjoni ta’ self ipotekarju ġdid. ﻿Dawn ir-rekwiżiti kienu marbuta mal-proporzjon bejn is-self u l-valur (loan-to-value — LTV) tas-self il-ġdid, li jeħtieġ amortizzazzjoni b’minimu ta’ 2 % kull sena għal self bi proporzjon LTV ogħla minn 70 %, u b’1 % kull sena għal self bi proporzjon LTV ta’ 50 % għal 70 %. Fl-2017, dawn ir-rekwiżiti ġew issikkati fir-rigward tal-proporzjon bejn is-self u d-dħul (loan-to-income — LTI) tas-self il-ġdid, li żied dawn ir-rekwiżiti b’punt perċentwali fis-sena għal self ipotekarju ġdid bi proporzjon LTI ogħla minn 4,5. Fl-2018, Finansinspektionen (l-Awtorità Superviżorja Finanzjarja Żvediża) imponiet fuq kull istituzzjoni ta’ kreditu domestika li tuża l-approċċ ibbażat fuq klassifikazzjonijiet interni, skont l-Artikolu 458 tar-Regolament (UE) Nru 575/2013, livell minimu speċifiku għal istituzzjoni ta’ kreditu (minimu) ta’ 25 % għall-medja ponderata skont l-iskopertura tal-piżijiet tar-riskju applikati għall-portafoll ta’ skoperturi fil-livell tal-konsumatur għal debituri residenti fl-Iżvezja ggarantiti b’ipoteki fuq proprjetà immobbli. Finalment, Finansinspektionen żiedet ir-rata tar-riżerva ta’ kapital kontroċiklika fl-2018 minn 2 % għal 2,5 %, applikabbli minn Settembru 2019.

| (12) | Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti bħala kaġun tal-vulnerabilitajiet identifikati fl-Iżvezja, hemm ukoll fatturi strutturali importanti li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet, u dawn wasslu għal livell ogħla ta’ riskju sistemiku. Dawn il-fatturi jinkludu: (i) nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjoni, li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess; u (ii) trattament fiskali favorevoli tal-abitazzjoni, bħat-tnaqqis mit-taxxa tal-imgħax imħallas fuq self ipotekarju, li jista’ jiffaċilita ż-żidiet fil-prezzijiet tad-djar u jservi ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. |
| --- | --- |

(12)

Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti bħala kaġun tal-vulnerabilitajiet identifikati fl-Iżvezja, hemm ukoll fatturi strutturali importanti li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet, u dawn wasslu għal livell ogħla ta’ riskju sistemiku. Dawn il-fatturi jinkludu: (i) nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjoni, li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess; u (ii) trattament fiskali favorevoli tal-abitazzjoni, bħat-tnaqqis mit-taxxa tal-imgħax imħallas fuq self ipotekarju, li jista’ jiffaċilita ż-żidiet fil-prezzijiet tad-djar u jservi ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed.

| (13) | Għalhekk, minkejja l-fatt li l-BERS jagħraf il-firxa wiesgħa ta’ miżuri makroprudenzjali li huma fis-seħħ fl-Iżvezja, ikkonkluda li għalkemm il-miżuri makroprudenzjali huma xierqa, huma parzjalment suffiċjenti biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet identifikati relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali, b’mod partikolari d-dejn tal-unitajiet domestiċi u s-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar fuq żmien medju. Minħabba li dawn il-vulnerabbiltajiet huma, sa ċertu punt, ikkawżati minn fatturi strutturali li jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, jeħtieġ li jkun hemm politiki oħrajn sabiex jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali, bil-għan li jiġu indirizzati fatturi li jikkontribwixxu għall-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja b’mod aktar effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jinħolqu spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja tal-Iżvezja. Il-miżuri proposti f’din ir-Rakkomandazzjoni għandhom l-għan li jikkumplimentaw il-miżuri makroprudenzjali eżistenti fl-Iżvezja. |
| --- | --- |

(13)

Għalhekk, minkejja l-fatt li l-BERS jagħraf il-firxa wiesgħa ta’ miżuri makroprudenzjali li huma fis-seħħ fl-Iżvezja, ikkonkluda li għalkemm il-miżuri makroprudenzjali huma xierqa, huma parzjalment suffiċjenti biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet identifikati relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali, b’mod partikolari d-dejn tal-unitajiet domestiċi u s-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar fuq żmien medju. Minħabba li dawn il-vulnerabbiltajiet huma, sa ċertu punt, ikkawżati minn fatturi strutturali li jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, jeħtieġ li jkun hemm politiki oħrajn sabiex jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali, bil-għan li jiġu indirizzati fatturi li jikkontribwixxu għall-akkumulazzjoni ta’ riskji sistemiċi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja b’mod aktar effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jinħolqu spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja tal-Iżvezja. Il-miżuri proposti f’din ir-Rakkomandazzjoni għandhom l-għan li jikkumplimentaw il-miżuri makroprudenzjali eżistenti fl-Iżvezja.

| (14) | L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tirrakkomanda: a) azzjoni ta’ politika usa’ bl-għan li trażżan il-fatturi li jiffaċilitaw jew jippromwovu ż-żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi; u b) l-issikkar tal-miżuri makroprudenzjali eżistenti, jew l-attivazzjoni ta’ oħrajn, jekk il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi u s-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar jibqgħu jiżdiedu minħabba raġunijiet ekonomiċi u finanzjarji ċikliċi. |
| --- | --- |

(14)

L-għan ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li tirrakkomanda: a) azzjoni ta’ politika usa’ bl-għan li trażżan il-fatturi li jiffaċilitaw jew jippromwovu ż-żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi; u b) l-issikkar tal-miżuri makroprudenzjali eżistenti, jew l-attivazzjoni ta’ oħrajn, jekk il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi u s-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar jibqgħu jiżdiedu minħabba raġunijiet ekonomiċi u finanzjarji ċikliċi.

| (15) | Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-mandati tal-politika monetarja tal-banek ċentrali fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(15)

Din ir-Rakkomandazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-mandati tal-politika monetarja tal-banek ċentrali fl-Unjoni.

| (16) | Ir-rakkomandazzjonijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika, |
| --- | --- |

(16)

Ir-rakkomandazzjonijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika,

ADOTTA DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

TAQSIMA 1

RAKKOMANDAZZJONIJIET

Rakkomandazzjoni A — Bidliet strutturali relatati ma’ selfiet ipotekarji u s-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali

Huwa rrakkomandat li l-Iżvezja tirrevedi l-politiki tagħha bl-għan li trażżan il-fatturi strutturali li kkawżaw il-vulnerabbiltajiet identifikati fl-Iżvezja bħala sors ta’ riskju sistemiku peress li jipprovdu inċentivi lill-unitajiet domestiċi biex jieħdu dejn ipotekarju eċċessiv, jew jikkawżaw żieda eċċessiva fil-prezzijiet tad-djar u fid-dejn ipotekarju.

Rakkomandazzjoni B — Monitoraġġ tal-vulnerabbiltajiet u l-attivazzjoni jew issikkar ta’ miżuri makroprudenzjali

| 1. | Huwa rrakkomandat li l-awtoritajiet nazzjonali Żvediżi fdati bil-monitoraġġ tar-riskji sistemiċi jimmonitorjaw mill-qrib il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi u s-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar fuq terminu medju, inkluż, inter alia, billi:






  (a) | jivvalutaw — bl-użu ta’ dejta dwar il-livell ta’ self għal self ipotekarju ġdid — il-kapaċità ta’ dawk li jieħdu self ġdid għax-xiri ta’ dar biex jifilħu għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali; u |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

jivvalutaw — bl-użu ta’ dejta dwar il-livell ta’ self għal self ipotekarju ġdid — il-kapaċità ta’ dawk li jieħdu self ġdid għax-xiri ta’ dar biex jifilħu għal kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali; u

| (b) | jivvalutaw telf potenzjali ta’ kreditu fuq portafolji ta’ self ipotekarju eżistenti, kif ukoll l-effetti indiretti potenzjali fuq l-istabbiltà finanzjarja f’każ ta’ żviluppi ekonomiċi jew finanzjarji avversi. |
| --- | --- |

(b)

jivvalutaw telf potenzjali ta’ kreditu fuq portafolji ta’ self ipotekarju eżistenti, kif ukoll l-effetti indiretti potenzjali fuq l-istabbiltà finanzjarja f’każ ta’ żviluppi ekonomiċi jew finanzjarji avversi.

| 2. | Huwa rrakkomandat li, sabiex tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ riskju tal-kreditu, l-awtorità makroprudenzjali Żvediża fdata bl-attivazzjoni ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef tissikka dawk il-miżuri eżistenti bbażati fuq min jissellef, jew tattiva oħrajn, jekk ir-riżultati tal-monitoraġġ imwettaq skont il-punt (a) tas-sub-Rakkomandazzjoni B(1) jipprovdu evidenza li sehem sinifikanti jew li qed jiżdied ta’ dawk li jieħdu self ġdid għax-xiri ta’ dar ma jkunux jistgħu jisservisjaw id-dejn tagħhom wara żvilupp ekonomiku jew finanzjarju avvers. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Huwa rrakkomandat li l-awtorità makroprudenzjali, l-awtorità nnominata jew l-awtorità kompetenti fl-Iżvezja, kif applikabbli, tissikka l-miżuri eżistenti bbażati fuq il-kapital, jew tintroduċi oħrajn, sabiex tiżgura kapital suffiċjenti għal selfiet ipotekarji mogħtija minn istituzzjonijiet tal-kreditu awtorizzati fl-Iżvezja, jekk ir-riżultati tal-monitoraġġ imwettaq skont il-punt (b) tas-sub-Rakkomandazzjoni B(1) jipprovdu evidenza li telf potenzjali ta’ kreditu fuq selfiet ipotekarji eżistenti fil-każ ta’ kundizzjonijiet ekonomiċi jew finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali, kif ukoll telf ta’ kreditu fuq self ieħor bħala konsegwenza tat-tnaqqis fil-konsum mill-unitajiet domestiċi fis-self għax-xiri tad-djar, żdiedu minħabba fatturi ċikliċi, ekonomiċi u finanzjarji. |
| --- | --- |

3.

TAQSIMA 2

IMPLIMENTAZZJONI

1.   Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

| (a) | “miżuri bbażati fuq min jissellef” tfisser miżuri makroprudenzjali mmirati lejn min jissellef; |
| --- | --- |

(a)

“miżuri bbażati fuq min jissellef” tfisser miżuri makroprudenzjali mmirati lejn min jissellef;

| (b) | “kontroll dirett” tfisser kapaċità reali u effettiva li jiġu imposti jew immodifikati, fejn meħtieġ sabiex jinkiseb għan aħħari jew intermedju, miżuri makroprudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jaqgħu taħt l-ambitu tal-azzjoni tal-awtorità makroprudenzjali korrispondenti; |
| --- | --- |

(b)

“kontroll dirett” tfisser kapaċità reali u effettiva li jiġu imposti jew immodifikati, fejn meħtieġ sabiex jinkiseb għan aħħari jew intermedju, miżuri makroprudenzjali applikabbli għall-istituzzjonijiet finanzjarji li jaqgħu taħt l-ambitu tal-azzjoni tal-awtorità makroprudenzjali korrispondenti;

| (c) | “setgħat ta’ rakkomandazzjoni” tfisser il-kapaċità li permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, tiġi ggwidata l-applikazzjoni ta’ miżuri makroprudenzjali, fejn meħtieġ biex jinkiseb għan aħħari jew intermedju; |
| --- | --- |

(c)

“setgħat ta’ rakkomandazzjoni” tfisser il-kapaċità li permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, tiġi ggwidata l-applikazzjoni ta’ miżuri makroprudenzjali, fejn meħtieġ biex jinkiseb għan aħħari jew intermedju;

| (d) | “il-proporzjon bejn is-self u l-valur” (proporzjon LTV — loan-to-value) tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq proprjetà fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv mal-valur tal-proprjetà fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(d)

“il-proporzjon bejn is-self u l-valur” (proporzjon LTV — loan-to-value) tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq proprjetà fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv mal-valur tal-proprjetà fil-mument meta joriġina s-self;

| (e) | “il-proporzjon bejn is-self u d-dħul (proporzjon LTI — loan-to-income)” tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq il-proprjetà immobbli fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(e)

“il-proporzjon bejn is-self u d-dħul (proporzjon LTI — loan-to-income)” tfisser is-somma tas-selfiet kollha jew partijiet ta’ self iggarantiti minn min jissellef fuq il-proprjetà immobbli fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self;

| (f) | “żmien medju” tfisser fi żmien tliet snin; |
| --- | --- |

(f)

“żmien medju” tfisser fi żmien tliet snin;

| (g) | “isservisjar tad-dejn” tfisser it-total tal-ħlas tal-imgħax u tal-kapital fuq id-dejn totali ta’ min jissellef fuq perijodu partikolari (ġeneralment sena); |
| --- | --- |

(g)

“isservisjar tad-dejn” tfisser it-total tal-ħlas tal-imgħax u tal-kapital fuq id-dejn totali ta’ min jissellef fuq perijodu partikolari (ġeneralment sena);

| (h) | “awtorità makroprudenzjali” tfisser awtorità makroprudenzjali nazzjonali bl-għanijiet, l-arranġamenti, is-setgħat, ir-rekwiżiti ta’ responsabbiltà u karatteristiċi oħrajn stipulati fir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 (8); |
| --- | --- |

(h)

“awtorità makroprudenzjali” tfisser awtorità makroprudenzjali nazzjonali bl-għanijiet, l-arranġamenti, is-setgħat, ir-rekwiżiti ta’ responsabbiltà u karatteristiċi oħrajn stipulati fir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 (8);

| (i) | “il-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul” (proporzjon DTI — debt-to-income) tfisser id-dejn totali ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(i)

“il-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul” (proporzjon DTI — debt-to-income) tfisser id-dejn totali ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self;

| (j) | “il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul” (proporzjon DSTI — debt-service-to-income ratio) tfisser l-isservisjar annwali totali tad-dejn b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self; |
| --- | --- |

(j)

“il-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul” (proporzjon DSTI — debt-service-to-income ratio) tfisser l-isservisjar annwali totali tad-dejn b’mod relattiv għad-dħul annwali totali disponibbli ta’ min jissellef fil-mument meta joriġina s-self;

| (k) | “maturità” tfisser it-tul ta’ żmien tal-kuntratt ta’ self għal proprjetà immobbli residenzjali espress fi snin fil-mument meta joriġina s-self. |
| --- | --- |

(k)

“maturità” tfisser it-tul ta’ żmien tal-kuntratt ta’ self għal proprjetà immobbli residenzjali espress fi snin fil-mument meta joriġina s-self.

2.   Kriterji għall-implimentazzjoni

| 1. | Il-kriterji li ġejjin japplikaw għall-implimentazzjoni ta’ din ir-Rakkomandazzjoni:






  (a) | għandha tingħata l-attenzjoni dovuta għall-prinċipju ta’ proporzjonalità, filwaqt li jitqiesu l-għan u l-kontenut tar-Rakkomandazzjoni A u tar-Rakkomandazzjoni B; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

għandha tingħata l-attenzjoni dovuta għall-prinċipju ta’ proporzjonalità, filwaqt li jitqiesu l-għan u l-kontenut tar-Rakkomandazzjoni A u tar-Rakkomandazzjoni B;

| (b) | fir-rigward tar-Rakkomandazzjoni A, meta jkunu qed isiru bidliet fil-politika, l-introduzzjoni gradwali ta’ tali miżuri għandha tqis il-pożizzjoni tal-Iżvezja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, sabiex dawn il-miżuri ma jservux biex jamplifikaw jew jiskattaw il-materjalizzazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet akkumulati fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja; |
| --- | --- |

(b)

fir-rigward tar-Rakkomandazzjoni A, meta jkunu qed isiru bidliet fil-politika, l-introduzzjoni gradwali ta’ tali miżuri għandha tqis il-pożizzjoni tal-Iżvezja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, sabiex dawn il-miżuri ma jservux biex jamplifikaw jew jiskattaw il-materjalizzazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet akkumulati fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja;

| (c) | meta jiġu attivati jew issikkati miżuri bbażati fuq min jissellef jew miżuri bbażati fuq il-kapital taħt ir-Rakkomandazzjoni B, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tal-iżvezja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati; |
| --- | --- |

(c)

meta jiġu attivati jew issikkati miżuri bbażati fuq min jissellef jew miżuri bbażati fuq il-kapital taħt ir-Rakkomandazzjoni B, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tal-iżvezja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati;

| (d) | kriterji speċifiċi għal konformità mar-Rakkomandazzjoni A u mar-Rakkomandazzjoni B huma stipulati fl-Anness I. |
| --- | --- |

(d)

kriterji speċifiċi għal konformità mar-Rakkomandazzjoni A u mar-Rakkomandazzjoni B huma stipulati fl-Anness I.

| 2. | Id-destinatarji ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huma mitluba jirrapportaw lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-azzjonijiet meħuda b’risposta għal din ir-Rakkomandazzjoni, jew jiġġustifikaw b’mod adegwat kull nuqqas ta’ azzjoni. Bħala minimu r-rapporti għandhom jinkludu:






  (a) | informazzjoni dwar is-sustanza u skeda ta’ żmien tal-azzjonijiet meħuda; |
| --- | --- | --- |

2.

(a)

informazzjoni dwar is-sustanza u skeda ta’ żmien tal-azzjonijiet meħuda;

| (b) | valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi u sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar, inkluż id-distribuzzjoni ta’ self ipotekarju ġdid skont il-proporzjonijiet LTV, DTI u DSTI u maturitajiet tagħhom, bil-proporzjonijiet relevanti jiġu kkalkulati skont l-Anness IV tar-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (9), flimkien mal-funzjonament tal-azzjonijiet imwettqa, wara li jitqiesu l-għanijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni; |
| --- | --- |

(b)

valutazzjoni tal-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi u sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar, inkluż id-distribuzzjoni ta’ self ipotekarju ġdid skont il-proporzjonijiet LTV, DTI u DSTI u maturitajiet tagħhom, bil-proporzjonijiet relevanti jiġu kkalkulati skont l-Anness IV tar-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (9), flimkien mal-funzjonament tal-azzjonijiet imwettqa, wara li jitqiesu l-għanijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni;

| (c) | ġustifikazzjoni dettaljata ta’ kull nuqqas ta’ azzjoni jew devjazzjoni minn din ir-Rakkomandazzjoni, inkluż kull dewmien. |
| --- | --- |

(c)

ġustifikazzjoni dettaljata ta’ kull nuqqas ta’ azzjoni jew devjazzjoni minn din ir-Rakkomandazzjoni, inkluż kull dewmien.

3.   Skeda ta’ żmien għas-segwitu

Id-destinatarji ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huma mitluba li jirrapportaw lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-azzjonijiet meħuda b’risposta għal din ir-Rakkomandazzjoni, jew li jiġġustifikaw b’mod adegwat kwalunkwe nuqqas ta’ azzjoni, skont l-iskedi ta’ żmien li ġejjin:

| (a) | Rakkomandazzjoni A

  Sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jibgħat rapport finali lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A. |
| --- | --- |

(a)

Rakkomandazzjoni A

Sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarju tar-Rakkomandazzjoni A huwa mitlub jibgħat rapport finali lill-BERS u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni A.

| (b) | Rakkomandazzjoni B

  Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarji tar-Rakkomandazzjoni B huma mitluba jissottomettu lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar il-monitoraġġ tal-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi u azzjonijiet meħuda biex jiġu indirizzati tali vulnerabbiltajiet. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed. |
| --- | --- |

(b)

Rakkomandazzjoni B

Sal-31 ta’ Ottubru 2020, u kull sena wara sal-31 ta’ Ottubru 2022, id-destinatarji tar-Rakkomandazzjoni B huma mitluba jissottomettu lill-BERS u lill-Kunsill rapport dwar il-monitoraġġ tal-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn ta’ unitajiet domestiċi u azzjonijiet meħuda biex jiġu indirizzati tali vulnerabbiltajiet. Fejn ikun hemm aktar minn korp wieħed responsabbli għat-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, għandu jiġi ppreżentat rapport konġunt wieħed.

4.   Monitoraġġ u evalwazzjoni

| 1. | Is-Segretarjat tal-BERS għandu:






  (a) | jassisti lid-destinatarji, billi jiżgura l-koordinazzjoni tar-rapportar, il-forniment tal-mudelli relevanti u billi jagħti dettalji, fejn meħtieġ, dwar il-proċedura u l-iskeda ta’ żmien għas-segwitu; |
| --- | --- | --- |

1.

(a)

jassisti lid-destinatarji, billi jiżgura l-koordinazzjoni tar-rapportar, il-forniment tal-mudelli relevanti u billi jagħti dettalji, fejn meħtieġ, dwar il-proċedura u l-iskeda ta’ żmien għas-segwitu;

| (b) | jivverifika s-segwitu mid-destinatarji, jipprovdi assistenza fuq talba tagħhom, u jissottimetti rapporti ta’ segwitu lill-Bord Ġenerali. Tliet valutazzjonijiet ser jinbdew kif ġej:






  (i) | sal-31 ta’ Diċembru 2020, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni B; |
| --- | --- | --- |

(b)

jivverifika s-segwitu mid-destinatarji, jipprovdi assistenza fuq talba tagħhom, u jissottimetti rapporti ta’ segwitu lill-Bord Ġenerali. Tliet valutazzjonijiet ser jinbdew kif ġej:

(i)

sal-31 ta’ Diċembru 2020, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni B;

| (ii) | sal-31 ta’ Diċembru 2021, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni B; u |
| --- | --- |

(ii)

sal-31 ta’ Diċembru 2021, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni B; u

| (iii) | sal-31 ta’ Diċembru 2022, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet A u B. |
| --- | --- |

(iii)

sal-31 ta’ Diċembru 2022, rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet A u B.

| 2. | Il-Bord Ġenerali għandu jivvaluta l-azzjonijiet u l-ġustifikazzjonijiet irrapportati mid-destinatarji u, fejn xieraq, jista’ jiddeċiedi li din ir-Rakkomandazzjoni ma ġietx segwita u li destinatarju naqas milli jipprovdi ġustifikazzjoni adegwata għan-nuqqas ta’ azzjoni tiegħu. |
| --- | --- |

2.

Magħmul fi Frankfurt am Main, is-27 ta’ Ġunju 2019.

Kap tas-Segretarjat tal-BERS,

f’isem il-Bord Ġenerali tal-BERS

Francesco MAZZAFERRO

---

(1)  ĠU L 331, 15.12.2010, p. 1.

1

(2)  Ir-Rakkomandazzjoni BERS/2013/1 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-4 ta’ April 2013 dwar objettivi intermedji u strumenti tal-politika makroprudenzjali (ĠU C 170, 15.6.2013, p. 1).

2

(3)  Id-Direttiva 2013/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 338).

3

(4)  Ir-Regolament (UE) Nru 575/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 (ĠU L 176, 27.6.2013, p. 1).

4

(5)  Ara “Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector” (Vulnerabbiltajiet fis-Settur tal-Proprjetà Immobbli Residenzjali tal-UE), BERS, Novembru 2016, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

5

(6)  It-Twissija BERS/2016/11 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 55).

6

(7)  Ara “Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries” (Vulnerabbiltajiet fis-setturi tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-ŻEE), BERS, 2019, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

7

(8)  Ir-Rakkomandazzjoni BERS/2011/3 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Diċembru 2011 dwar il-mandat makroprudenzjali tal-awtoritajiet nazzjonali (ĠU C 41, 14.2.2012, p. 1).

8

(9)  Ir-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-31 ta’ Ottubru 2016 dwar l-għeluq ta’ lakuni fid-dejta dwar il-proprjetà immobbli (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 1).

9

---

ANNESS I

SPEĊIFIKAZZJONI TAL-KRITERJI TA’ KONFORMITÀ APPLIKABBLI GĦAR-RAKKOMANDAZZJONIJIET

Rakkomandazzjoni A — Bidliet strutturali relatati ma’ self ipotekarju u s-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali

Il-kriterju ta’ konformità li ġej huwa applikabbli għar-Rakkomandazzjoni A.

Meta jiġu fformulati opzjonijiet ta’ politika, u qabel ma tiġi implimentata kwalunkwe bidla fil-politika, għandha ssir valutazzjoni tal-impatt tal-miżuri proposti filwaqt li titqies il-pożizzjoni tal-Iżvezja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, biex jiġi żgurat li dawn il-miżuri la jamplifikaw u lanqas ma jikkawżaw il-materjalizzazzjoni tal-vulnerabbiltajiet akkumulati fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja.

Rakkomandazzjoni B — Monitoraġġ tal-vulnerabbiltajiet u l-attivazzjoni jew issikkar ta’ miżuri makroprudenzjali

Il-kriterju ta’ konformità li ġej huwa applikabbli għar-Rakkomandazzjoni B.

Qabel ma jiġu attivati miżuri makroprudenzjali addizzjonali, jew qabel ma jiġu ssikkati dawk eżistenti, għandha ssir valutazzjoni tal-pożizzjoni tal-Iżvezja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji sabiex jiġi ddeterminat jekk tali attivazzjoni jew issikkar humiex xierqa.

---

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/41 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/41

---

TWISSIJA TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU

tas-27 ta’ Ġunju 2019

dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tar-Repubblika Ċeka

(BERS/2019/10)

(2019/C 366/07)

IL-BORD ĠENERALI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1092/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 dwar is-sorveljanza makroprudenzjali fl-Unjoni Ewropea tas-sistema finanzjarja u li jistabbilixxi Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (1), u b’mod partikolari l-Artikoli 3, 16 u 18 tiegħu,

Billi:

| (1) | Is-settur tal-abitazzjoni huwa settur ewlieni tal-ekonomija reali u jirrappreżenta parti kbira mill-ġid domestiku u t-tislif bankarju. Il-proprjetajiet immobbli residenzjali jikkostitwixxu komponent kbir tal-assi miżmuma minn unitajiet domestiċi u s-selfiet għall-abitazzjoni sikwit huma parti kbira mill-karti tal-bilanċ tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Barra minn hekk, il-bini ta’ abitazzjonijiet huwa tipikament element importanti tal-ekonomija reali, peress li huwa sors ta’ impjiegi, investiment u tkabbir. |
| --- | --- |

(1)

Is-settur tal-abitazzjoni huwa settur ewlieni tal-ekonomija reali u jirrappreżenta parti kbira mill-ġid domestiku u t-tislif bankarju. Il-proprjetajiet immobbli residenzjali jikkostitwixxu komponent kbir tal-assi miżmuma minn unitajiet domestiċi u s-selfiet għall-abitazzjoni sikwit huma parti kbira mill-karti tal-bilanċ tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Barra minn hekk, il-bini ta’ abitazzjonijiet huwa tipikament element importanti tal-ekonomija reali, peress li huwa sors ta’ impjiegi, investiment u tkabbir.

| (2) | Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi u l-esperjenza f’ħafna pajjiżi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha f’pajjiż partikolari, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. L-effetti fuq l-istabbiltà finanzjarja jistgħu jkunu kemm diretti kif ukoll indiretti. L-effetti diretti jikkonsistu fit-telf ta’ kreditu minn portafolji ta’ ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti huma relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, b’konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

(2)

Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi u l-esperjenza f’ħafna pajjiżi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha f’pajjiż partikolari, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. L-effetti fuq l-istabbiltà finanzjarja jistgħu jkunu kemm diretti kif ukoll indiretti. L-effetti diretti jikkonsistu fit-telf ta’ kreditu minn portafolji ta’ ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti huma relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, b’konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja.

| (3) | Is-swieq tal-proprjetà immobbli huma suxxettibbli għal żviluppi ċikliċi. It-teħid ta’ riskji eċċessivi, ingranaġġ eċċessiv u inċentivi allinjati ħażin matul it-titjib taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli jistgħu jwasslu għal implikazzjonijiet negattivi severi kemm għall-istabbiltà finanzjarja kif ukoll għall-ekonomija reali. Minħabba r-rilevanza tal-proprjetà immobbli residenzjali (RRE — residential real estate) għall-istabbiltà finanzjarja u makroekonomika, l-użu tal-politika makroprudenzjali bil-għan li tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali huwa partikolarment importanti, minbarra l-użu tagħha bħala mezz biex jittaffa r-riskju sistemiku. |
| --- | --- |

(3)

Is-swieq tal-proprjetà immobbli huma suxxettibbli għal żviluppi ċikliċi. It-teħid ta’ riskji eċċessivi, ingranaġġ eċċessiv u inċentivi allinjati ħażin matul it-titjib taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli jistgħu jwasslu għal implikazzjonijiet negattivi severi kemm għall-istabbiltà finanzjarja kif ukoll għall-ekonomija reali. Minħabba r-rilevanza tal-proprjetà immobbli residenzjali (RRE — residential real estate) għall-istabbiltà finanzjarja u makroekonomika, l-użu tal-politika makroprudenzjali bil-għan li tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali huwa partikolarment importanti, minbarra l-użu tagħha bħala mezz biex jittaffa r-riskju sistemiku.

| (4) | Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-vulnerabbiltajiet identifikati fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet. Dawn il-fatturi jistgħu jinkludu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjonijiet — li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess — jew politiki pubbliċi oħrajn li jistgħu jservu ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. Minħabba li dawn il-fatturi jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, il-miżuri li joriġinaw minn oqsma ta’ politika oħrajn jistgħu jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet preżenti fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi individwali b’mod effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jiġu ġġenerati spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja. |
| --- | --- |

(4)

Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-vulnerabbiltajiet identifikati fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet. Dawn il-fatturi jistgħu jinkludu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjonijiet — li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess — jew politiki pubbliċi oħrajn li jistgħu jservu ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. Minħabba li dawn il-fatturi jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, il-miżuri li joriġinaw minn oqsma ta’ politika oħrajn jistgħu jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet preżenti fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi individwali b’mod effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jiġu ġġenerati spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja.

| (5) | Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (2). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslet għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi. il-Belġju (3), id-Danimarka (4), il-Lussemburgu (5), in-Netherlands (6), l-Awstrija (7), il-Finlandja (8), l-Iżvezja (9) u r-Renju Unit (10). |
| --- | --- |

(5)

Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (2). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslet għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi. il-Belġju (3), id-Danimarka (4), il-Lussemburgu (5), in-Netherlands (6), l-Awstrija (7), il-Finlandja (8), l-Iżvezja (9) u r-Renju Unit (10).

| (6) | Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-ŻEE tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (11). |
| --- | --- |

(6)

Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-ŻEE tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (11).

| (7) | F’dan il-kuntest, il-BERS identifika fi ħdax-il pajjiż, fosthom fir-Repubblika Ċeka, ċerti vulnerabbiltajiet fuq żmien medju bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja li ma ġewx indirizzati biżżejjed. |
| --- | --- |

(7)

F’dan il-kuntest, il-BERS identifika fi ħdax-il pajjiż, fosthom fir-Repubblika Ċeka, ċerti vulnerabbiltajiet fuq żmien medju bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja li ma ġewx indirizzati biżżejjed.

| (8) | Il-BERS jieħu nota tal-azzjoni makroprudenzjali meħuda mir-Repubblika Ċeka sabiex ittaffi r-riskju sistemiku mis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali u jissuġġerixxi li l-awtoritajiet Ċeki relevanti għandhom ikunu lesti li jieħdu azzjoni ulterjuri f’każ li l-pożizzjoni attwali tal-politika makroprudenzjali tirriżulta li hija insuffiċjenti. |
| --- | --- |

(8)

Il-BERS jieħu nota tal-azzjoni makroprudenzjali meħuda mir-Repubblika Ċeka sabiex ittaffi r-riskju sistemiku mis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali u jissuġġerixxi li l-awtoritajiet Ċeki relevanti għandhom ikunu lesti li jieħdu azzjoni ulterjuri f’każ li l-pożizzjoni attwali tal-politika makroprudenzjali tirriżulta li hija insuffiċjenti.

| (9) | Il-valutazzjoni tal-BERS tal-vulnerabbiltajiet tenfasizza dan li ġej fir-rigward tar-Repubblika Ċeka:






  a. | Iż-żjieda fil-prezzijiet tad-djar qabżet ir-ritmu taż-żjieda fid-dħul tal-unitajiet domestiċi fuq żmien medju, u ma tistax tiġi ġġustifikata għal kollox mill-iżviluppi fil-kapaċità tal-isservisjar tad-dejn tal-unitajiet domestiċi. Česká národní banka (CNB) jistma li sa mit-tieni nofs tal-2018, il-prezzijiet tad-djar fir-Repubblika Ċeka kienu sopravalutati bejn 10 % u 15 %. Minbarra l-kontribut minn fatturi ċikliċi, hemm fatturi strutturali importanti li setgħu jikkontribwixxu għal din is-sopravalutazzjoni. B’mod partikolari, ir-ritmu kajman tal-ħidma fuq il-Pjan Metropolitan futur fi Praga u d-dewmien fil-ħruġ ta’ permessi tal-bini setgħu kkontribwew ukoll għall-iskarsezza fil-provvista ta’ abitazzjonijiet, b’mod speċjali fil-belt kapitali. |
| --- | --- | --- |

(9)

Il-valutazzjoni tal-BERS tal-vulnerabbiltajiet tenfasizza dan li ġej fir-rigward tar-Repubblika Ċeka:

a.

Iż-żjieda fil-prezzijiet tad-djar qabżet ir-ritmu taż-żjieda fid-dħul tal-unitajiet domestiċi fuq żmien medju, u ma tistax tiġi ġġustifikata għal kollox mill-iżviluppi fil-kapaċità tal-isservisjar tad-dejn tal-unitajiet domestiċi. Česká národní banka (CNB) jistma li sa mit-tieni nofs tal-2018, il-prezzijiet tad-djar fir-Repubblika Ċeka kienu sopravalutati bejn 10 % u 15 %. Minbarra l-kontribut minn fatturi ċikliċi, hemm fatturi strutturali importanti li setgħu jikkontribwixxu għal din is-sopravalutazzjoni. B’mod partikolari, ir-ritmu kajman tal-ħidma fuq il-Pjan Metropolitan futur fi Praga u d-dewmien fil-ħruġ ta’ permessi tal-bini setgħu kkontribwew ukoll għall-iskarsezza fil-provvista ta’ abitazzjonijiet, b’mod speċjali fil-belt kapitali.

| b. | Is-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar, li tkompli tiżdied, flimkien ma’ żjieda għolja fis-self għax-xiri ta’ dar u l-illaxkar tal-istandards tat-tislif f’dawn l-aħħar snin żiedu l-possibbiltà ta’ telf ta’ kreditu minn selfiet ipotekarji f’każ ta’ kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali, b’effetti diretti fuq l-istabbiltà finanzjarja. B’mod simili, id-dejn tal-unitajiet domestiċi li qiegħed jiżdied, flimkien mas-sehem li qiegħed jikber ta’ unitajiet domestiċi li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jwasslu lill-unitajiet domestiċi biex inaqqsu l-konsum tagħhom f’każ ta’ skoss ekonomiku jew finanzjarju, li jista’ jwassal għal effetti indiretti li jaffettaw l-istabbiltà ekonomika indirettament. |
| --- | --- |

b.

Is-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar, li tkompli tiżdied, flimkien ma’ żjieda għolja fis-self għax-xiri ta’ dar u l-illaxkar tal-istandards tat-tislif f’dawn l-aħħar snin żiedu l-possibbiltà ta’ telf ta’ kreditu minn selfiet ipotekarji f’każ ta’ kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali, b’effetti diretti fuq l-istabbiltà finanzjarja. B’mod simili, id-dejn tal-unitajiet domestiċi li qiegħed jiżdied, flimkien mas-sehem li qiegħed jikber ta’ unitajiet domestiċi li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jwasslu lill-unitajiet domestiċi biex inaqqsu l-konsum tagħhom f’każ ta’ skoss ekonomiku jew finanzjarju, li jista’ jwassal għal effetti indiretti li jaffettaw l-istabbiltà ekonomika indirettament.

| c. | Iż-żjieda annwali fis-self għax-xiri ta’ dar kienet għolja fuq żmien medju. Qabel l-introduzzjoni ta’ limiti rakkomandati għall-proporzjon bejn is-self u l-valur (loan-to-value — LTV), il-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul (debt-to-income — DTI) u l-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (debt-service-to-income — DSTI), iż-żjieda fil-kreditu fuq l-abitazzjoni kienet akkumpanjata b’illaxkar fl-istandards tat-tislif kif muri mill-perċentwal li qiegħed jiżdied ta’ selfiet bi proporzjon LTV għoli (ta’ aktar minn 80 % u 90 %) u l-perċentwal li qiegħed jiżdied ta’ selfiet bi proporzjonijiet DTI u DSTI għoljin (ta’ aktar minn 8 % u 40 %, rispettivament). Dawn is-selfiet ingħataw lil unitajiet domestiċi li jistgħu jkunu vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi. Barra minn hekk, ingħataw perċentwal li qiegħed jiżdied ta’ selfiet li kkombinaw proporzjonijiet LTV għoljin ma’ proporzjon DTI jew proporzjon DSTI għoli, biex b’hekk kompla jiżdied il-potenzjal ta’ telf tal-kreditu relatat ma’ dawn is-selfiet ipotekarji ġodda. Filwaqt li l-ippeżar medju tar-riskju għall-portafolji ta’ ipoteki miżmuma minn istituzzjonijiet ta’ kreditu fir-Repubblika Ċeka li jużaw l-approċċ bbażat fuq klassifikazzjonijiet interni jistgħu jitqiesu bħala relattivament għoljin meta mqabbla ma’ pajjiżi oħrajn taż-ŻEE, dawn il-piżijiet tar-riskju kienu qegħdin jonqsu. |
| --- | --- |

c.

Iż-żjieda annwali fis-self għax-xiri ta’ dar kienet għolja fuq żmien medju. Qabel l-introduzzjoni ta’ limiti rakkomandati għall-proporzjon bejn is-self u l-valur (loan-to-value — LTV), il-proporzjon bejn id-dejn u d-dħul (debt-to-income — DTI) u l-proporzjon bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (debt-service-to-income — DSTI), iż-żjieda fil-kreditu fuq l-abitazzjoni kienet akkumpanjata b’illaxkar fl-istandards tat-tislif kif muri mill-perċentwal li qiegħed jiżdied ta’ selfiet bi proporzjon LTV għoli (ta’ aktar minn 80 % u 90 %) u l-perċentwal li qiegħed jiżdied ta’ selfiet bi proporzjonijiet DTI u DSTI għoljin (ta’ aktar minn 8 % u 40 %, rispettivament). Dawn is-selfiet ingħataw lil unitajiet domestiċi li jistgħu jkunu vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi. Barra minn hekk, ingħataw perċentwal li qiegħed jiżdied ta’ selfiet li kkombinaw proporzjonijiet LTV għoljin ma’ proporzjon DTI jew proporzjon DSTI għoli, biex b’hekk kompla jiżdied il-potenzjal ta’ telf tal-kreditu relatat ma’ dawn is-selfiet ipotekarji ġodda. Filwaqt li l-ippeżar medju tar-riskju għall-portafolji ta’ ipoteki miżmuma minn istituzzjonijiet ta’ kreditu fir-Repubblika Ċeka li jużaw l-approċċ bbażat fuq klassifikazzjonijiet interni jistgħu jitqiesu bħala relattivament għoljin meta mqabbla ma’ pajjiżi oħrajn taż-ŻEE, dawn il-piżijiet tar-riskju kienu qegħdin jonqsu.

| d. | Għalkemm id-dejn tal-unitajiet domestiċi fir-Repubblika Ċeka jista’ jitqies moderat meta mqabbel ma’ pajjiżi oħrajn taż-ŻEE, dan kien qiegħed jiżdied b’mod konformi maż-żjieda fis-self għax-xiri ta’ dar. Minkejja l-fatt li riċentement kien hemm perijodi itwal li matulhom r-rati tal-imgħax kienu fissi, sehem sinifikanti tas-selfiet ipotekarji ġodda kienu ingħataw qabel b’perijodi ta’ ffissar tar-rata tal-imgħax ta’ inqas minn ħames snin. Konsegwentement, perċentwal sinifikanti tal-unitajiet domestiċi li ħadu selfiet ipotekarji ġodda jistgħu jsibuha diffiċli biex jisservisjaw id-dejn tagħhom f’każ ta’ żjieda fir-rata tal-imgħax. |
| --- | --- |

d.

Għalkemm id-dejn tal-unitajiet domestiċi fir-Repubblika Ċeka jista’ jitqies moderat meta mqabbel ma’ pajjiżi oħrajn taż-ŻEE, dan kien qiegħed jiżdied b’mod konformi maż-żjieda fis-self għax-xiri ta’ dar. Minkejja l-fatt li riċentement kien hemm perijodi itwal li matulhom r-rati tal-imgħax kienu fissi, sehem sinifikanti tas-selfiet ipotekarji ġodda kienu ingħataw qabel b’perijodi ta’ ffissar tar-rata tal-imgħax ta’ inqas minn ħames snin. Konsegwentement, perċentwal sinifikanti tal-unitajiet domestiċi li ħadu selfiet ipotekarji ġodda jistgħu jsibuha diffiċli biex jisservisjaw id-dejn tagħhom f’każ ta’ żjieda fir-rata tal-imgħax.

| e. | Kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jwasslu għal riskji li jimmaterjalizzaw bħala riżultat ta’ wħud mill-vulnerabbiltajiet imsemmija hawn fuq. Pereżempju, jekk iż-żjieda fid-dħul tal-unitajiet domestiċi tonqos jew jekk ir-rati tal-imgħax jiżdiedu, l-unitajiet domestiċi b’livelli għoljin ta’ dejn jistgħu jsibuha aktar diffiċli biex jisservisjaw is-selfiet tagħhom. Jekk dawn l-unitajiet domestiċi ma jlaħħqux mal-pagamenti fuq is-self tagħhom u l-prezzijiet tad-djar jonqsu fl-istess ħin, dan jista’ jwassal għal telf tal-kreditu mis-selfiet ipotekarji. Meta titqies Rakkomandazzjoni preċedenti tas-CNB (12) li tirrigwarda l-istandards tat-tislif għal selfiet ipotekarji ġodda, ir-riski ta’ inadempjenzi u telf dirett tal-kreditu għall-istituzzjonijiet tal-kreditu huma attwalment mistennija li jkunu limitati. Barra minn hekk, minħabba l-ippeżar medju tar-riskju relattivament għoli għall-portafolji ta’ ipoteki tal-istituzzjonijiet tal-kreditu li jużaw l-approċċ ibbażat fuq klassifikazzjonijiet interni u l-kapitalizzazzjoni relattivament għolja tas-settur bankarju fir-Repubblika Ċeka, l-istituzzjonijiet tal-kreditu jistgħu jinsabu f’pożizzjoni tajba biex jassorbu skossi diretti tar-riskju tal-kreditu marbuta mas-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali. Madankollu, l-unitajiet domestiċi xorta waħda jistgħu jkunu meħtieġa jaġġustaw il-konsum tagħhom, hekk kif it-tnaqqis possibbli fid-dħul jew fil-ġid nett jista’ jwassal għal effetti indiretti fuq l-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

e.

Kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jwasslu għal riskji li jimmaterjalizzaw bħala riżultat ta’ wħud mill-vulnerabbiltajiet imsemmija hawn fuq. Pereżempju, jekk iż-żjieda fid-dħul tal-unitajiet domestiċi tonqos jew jekk ir-rati tal-imgħax jiżdiedu, l-unitajiet domestiċi b’livelli għoljin ta’ dejn jistgħu jsibuha aktar diffiċli biex jisservisjaw is-selfiet tagħhom. Jekk dawn l-unitajiet domestiċi ma jlaħħqux mal-pagamenti fuq is-self tagħhom u l-prezzijiet tad-djar jonqsu fl-istess ħin, dan jista’ jwassal għal telf tal-kreditu mis-selfiet ipotekarji. Meta titqies Rakkomandazzjoni preċedenti tas-CNB (12) li tirrigwarda l-istandards tat-tislif għal selfiet ipotekarji ġodda, ir-riski ta’ inadempjenzi u telf dirett tal-kreditu għall-istituzzjonijiet tal-kreditu huma attwalment mistennija li jkunu limitati. Barra minn hekk, minħabba l-ippeżar medju tar-riskju relattivament għoli għall-portafolji ta’ ipoteki tal-istituzzjonijiet tal-kreditu li jużaw l-approċċ ibbażat fuq klassifikazzjonijiet interni u l-kapitalizzazzjoni relattivament għolja tas-settur bankarju fir-Repubblika Ċeka, l-istituzzjonijiet tal-kreditu jistgħu jinsabu f’pożizzjoni tajba biex jassorbu skossi diretti tar-riskju tal-kreditu marbuta mas-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali. Madankollu, l-unitajiet domestiċi xorta waħda jistgħu jkunu meħtieġa jaġġustaw il-konsum tagħhom, hekk kif it-tnaqqis possibbli fid-dħul jew fil-ġid nett jista’ jwassal għal effetti indiretti fuq l-istabbiltà finanzjarja.

| f. | Il-BERS jieħu nota tal-firxa wiesgħa ta’ miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef biex jittaffew ir-riskji relatati mas-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fir-Repubblika Ċeka. Il-limiti għall-proporzjon LTV huma mmirati biex jindirizzaw l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet relatati mal-għoti ta’ selfiet ipotekarji ġodda f’suq fejn il-prezzijiet tad-djar huma sopravalutati, b’effetti diretti potenzjali fuq l-istabbiltà finanzjarja. Barra minn hekk, il-limiti għall-proporzjon DTI u l-proporzjon DSTI huma mmirati biex iżidu l-effettività tal-limiti għall-proporzjon LTV billi jillimitaw l-għoti ta’ selfiet ġodda lill-unitajiet domestiċi li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi u żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fir-Repubblika Ċeka. Huwa rrakkomandat ukoll li l-fornituri ta’ kreditu jagħmlu test tal-istress fir-rigward tal-abbiltà tad-debituri li jifilħu għal skossi marbuta ma’ żjieda fir-rati tal-imgħax jew tnaqqis fid-dħul. Sabiex tiżdied ir-reżiljenza tal-istituzzjonijiet b’rabta ma’ vulnerabbiltajiet ċikliċi, fl-2018 is-CNB kompla żied ir-rata ta’ riżerva tal-kapital kontroċiklika għal 2 % (minn 1,5 %), b’effett mill-1 ta’ Lulju 2020. |
| --- | --- |

f.

Il-BERS jieħu nota tal-firxa wiesgħa ta’ miżuri makroprudenzjali bbażati fuq min jissellef biex jittaffew ir-riskji relatati mas-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fir-Repubblika Ċeka. Il-limiti għall-proporzjon LTV huma mmirati biex jindirizzaw l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet relatati mal-għoti ta’ selfiet ipotekarji ġodda f’suq fejn il-prezzijiet tad-djar huma sopravalutati, b’effetti diretti potenzjali fuq l-istabbiltà finanzjarja. Barra minn hekk, il-limiti għall-proporzjon DTI u l-proporzjon DSTI huma mmirati biex iżidu l-effettività tal-limiti għall-proporzjon LTV billi jillimitaw l-għoti ta’ selfiet ġodda lill-unitajiet domestiċi li huma potenzjalment vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi u żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fir-Repubblika Ċeka. Huwa rrakkomandat ukoll li l-fornituri ta’ kreditu jagħmlu test tal-istress fir-rigward tal-abbiltà tad-debituri li jifilħu għal skossi marbuta ma’ żjieda fir-rati tal-imgħax jew tnaqqis fid-dħul. Sabiex tiżdied ir-reżiljenza tal-istituzzjonijiet b’rabta ma’ vulnerabbiltajiet ċikliċi, fl-2018 is-CNB kompla żied ir-rata ta’ riżerva tal-kapital kontroċiklika għal 2 % (minn 1,5 %), b’effett mill-1 ta’ Lulju 2020.

| g. | Madankollu, il-miżuri attwali bbażati fuq min jissellef iddaħħlu fuq il-bażi ta’ Rakkomandazzjoni mis-CNB li mhijiex legalment vinkolanti, u m’hemm ebda qafas legali fis-seħħ biex jattiva dawn il-miżuri permezz ta’ atti legalment vinkolanti. Bħala tali, l-effettività tal-miżuri attwali ma tistax tiġi ggarantita fuq żmien medju, u matul dan il-perijodu kemm is-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar kif ukoll iż-żjieda fil-kreditu tas-selfiet ipotekarji tista’ tkompli tikber. |
| --- | --- |

g.

Madankollu, il-miżuri attwali bbażati fuq min jissellef iddaħħlu fuq il-bażi ta’ Rakkomandazzjoni mis-CNB li mhijiex legalment vinkolanti, u m’hemm ebda qafas legali fis-seħħ biex jattiva dawn il-miżuri permezz ta’ atti legalment vinkolanti. Bħala tali, l-effettività tal-miżuri attwali ma tistax tiġi ggarantita fuq żmien medju, u matul dan il-perijodu kemm is-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar kif ukoll iż-żjieda fil-kreditu tas-selfiet ipotekarji tista’ tkompli tikber.

| h. | Il-politika makroprudenzjali attwali hija vvalutata bħala parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti fir-rigward tal-iżvilupp potenzjali ta’ vulnerabbiltajiet fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fir-Repubblika Ċeka fuq żmien medju. Huwa importanti li l-awtoritajiet nazzjonali jkollhom miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef għad-dispożizzjoni tagħhom sabiex jingħataw is-setgħat meħtieġa biex jindirizzaw vulnerabbiltajiet potenzjali għall-istabbiltà finanzjarja, inklużi, b’mod partikolari, setgħat biex jistabbilixxu limiti legalment vinkolanti għall-proporzjonijiet bejn is-self u l-valur — u jew għal proporzjonijiet bejn id-dejn u d-dħul, jew il-proporzjonijiet bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul, f’kombinazzjoni mal-limiti tal-maturità — fejn meħtieġ fir-rigward ta’ selfiet ġodda għax-xiri ta’ dar. Huwa biss permezz ta’ miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq minn jissellef li jista’ jiġi żgurat li l-fornituri kollha tal-kreditu, irrispettivament mit-tip tagħhom jew jekk humiex domestiċi jew barranin, jikkonformaw bis-sħiħ mal-miżuri fis-seħħ. |
| --- | --- |

h.

Il-politika makroprudenzjali attwali hija vvalutata bħala parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti fir-rigward tal-iżvilupp potenzjali ta’ vulnerabbiltajiet fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fir-Repubblika Ċeka fuq żmien medju. Huwa importanti li l-awtoritajiet nazzjonali jkollhom miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq min jissellef għad-dispożizzjoni tagħhom sabiex jingħataw is-setgħat meħtieġa biex jindirizzaw vulnerabbiltajiet potenzjali għall-istabbiltà finanzjarja, inklużi, b’mod partikolari, setgħat biex jistabbilixxu limiti legalment vinkolanti għall-proporzjonijiet bejn is-self u l-valur — u jew għal proporzjonijiet bejn id-dejn u d-dħul, jew il-proporzjonijiet bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul, f’kombinazzjoni mal-limiti tal-maturità — fejn meħtieġ fir-rigward ta’ selfiet ġodda għax-xiri ta’ dar. Huwa biss permezz ta’ miżuri legalment vinkolanti bbażati fuq minn jissellef li jista’ jiġi żgurat li l-fornituri kollha tal-kreditu, irrispettivament mit-tip tagħhom jew jekk humiex domestiċi jew barranin, jikkonformaw bis-sħiħ mal-miżuri fis-seħħ.

| (10) | Meta jiġu attivati kwalunkwe miżuri biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tar-Repubblika Ċeka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjonijiet potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati. |
| --- | --- |

(10)

Meta jiġu attivati kwalunkwe miżuri biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tar-Repubblika Ċeka fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjonijiet potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati.

| (11) | It-twissijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika, |
| --- | --- |

(11)

It-twissijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika,

ADOTTA DIN IT-TWISSIJA;

Il-BERS identifika vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tar-Repubblika Ċeka bħala sors ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li jista’ jkollhom il-potenzjal ta’ konsegwenzi negattivi serji għall-ekonomija reali. Minn perspettiva makroprudenzjali, il-BERS jikkunsidra li l-vulnerabbiltajiet ewlenin huma s-sopravalutazzjoni għolja tal-prezzijiet tad-djar flimkien maż-żjieda għolja fil-kreditu fuq l-abitazzjoni u l-istandards ta’ tislif laxki, kontra l-isfond tan-natura mhux legalment vinkolanti tal-miżuri bbażati fuq min jissellef li attwalment huma disponibbli u fis-seħħ.

Magħmul fi Frankfurt am Main, is-27 ta’ Ġunju 2019.

Kap tas-Segretarjat tal-BERS,

f’isem il-Bord Ġenerali tal-BERS

Francesco MAZZAFERRO

---

(1)  ĠU L 331, 15.12.2010, p. 1.

1

(2)  Ara “Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector”(Vulnerabbiltajiet fis-Settur tal-Proprjetà Immobbli Residenzjali tal-UE), BERS, Novembru 2016, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

2

(3)  Twissija BERS/2016/06 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Belġju (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 45).

3

(4)  Twissija BERS/2016/07 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fid-Danimarka (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 47).

4

(5)  Twissija BERS/2016/09 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Lussemburgu (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 51).

5

(6)  Twissija BERS/2016/10 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Netherlands (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 53).

6

(7)  Twissija BERS/2016/05 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Awstrija (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 43).

7

(8)  Twissija BERS/2016/08 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Finlandja (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 49).

8

(9)  Twissija BERS/2016/11 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 55).

9

(10)  Twissija BERS/2016/12 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fir-Renju Unit (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 57).

10

(11)  Ara “Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries”(Vulnerabbiltajiet fis-setturi tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-ŻEE), BERS, 2019, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

11

(12)  Rakkomandazzjoni tat-12 ta’ Ġunju 2018 dwar il-ġestjoni tar-riskji assoċjati mall-għoti ta’ selfiet bl-imnut iggarantiti bi proprjetà immobbli, disponibbli fuq https://www.cnb.cz (ÚS ČNB ze dne 12. června 2018 — Doporučení k řízení rizik spojených s poskytováním retailových úvěrů zajištěných rezidenční nemovitostí).

12

ÚS ČNB ze dne 12. června 2018 — Doporučení k řízení rizik spojených s poskytováním retailových úvěrů zajištěných rezidenční nemovitostí

---

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/45 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/45

---

TWISSIJA TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU

tas-27 ta’ Ġunju 2019

dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Ġermanja

(BERS/2019/11)

(2019/C 366/08)

IL-BORD ĠENERALI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1092/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 dwar is-sorveljanza makroprudenzjali fl-Unjoni Ewropea tas-sistema finanzjarja u li jistabbilixxi Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (1), u b’mod partikolari l-Artikoli 3, 16 u 18 tiegħu,

Billi:

| (1) | Is-settur tal-abitazzjoni huwa settur ewlieni tal-ekonomija reali u jirrappreżenta parti kbira mill-ġid domestiku u t-tislif bankarju. Il-proprjetajiet immobbli residenzjali jikkostitwixxu komponent kbir tal-assi miżmuma minn unitajiet domestiċi u s-selfiet għall-abitazzjoni sikwit huma parti kbira mill-karti tal-bilanċ tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Barra minn hekk, il-bini ta’ abitazzjonijiet huwa tipikament element importanti tal-ekonomija reali, peress li huwa sors ta’ impjiegi, investiment u tkabbir. |
| --- | --- |

(1)

Is-settur tal-abitazzjoni huwa settur ewlieni tal-ekonomija reali u jirrappreżenta parti kbira mill-ġid domestiku u t-tislif bankarju. Il-proprjetajiet immobbli residenzjali jikkostitwixxu komponent kbir tal-assi miżmuma minn unitajiet domestiċi u s-selfiet għall-abitazzjoni sikwit huma parti kbira mill-karti tal-bilanċ tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Barra minn hekk, il-bini ta’ abitazzjonijiet huwa tipikament element importanti tal-ekonomija reali, peress li huwa sors ta’ impjiegi, investiment u tkabbir.

| (2) | Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi u l-esperjenza f’ħafna pajjiżi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha f’pajjiż partikolari, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. L-effetti fuq l-istabbiltà finanzjarja jistgħu jkunu kemm diretti kif ukoll indiretti. L-effetti diretti jikkonsistu fit-telf ta’ kreditu minn portafolji ta’ self ipotekarju minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti huma relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, b’konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

(2)

Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi u l-esperjenza f’ħafna pajjiżi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha f’pajjiż partikolari, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. L-effetti fuq l-istabbiltà finanzjarja jistgħu jkunu kemm diretti kif ukoll indiretti. L-effetti diretti jikkonsistu fit-telf ta’ kreditu minn portafolji ta’ self ipotekarju minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti huma relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, b’konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja.

| (3) | Is-swieq tal-proprjetà immobbli huma suxxettibbli għal żviluppi ċikliċi. It-teħid ta’ riskji eċċessivi, ingranaġġ eċċessiv u inċentivi allinjati ħażin matul it-titjib taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli jistgħu jwasslu għal implikazzjonijiet negattivi severi kemm għall-istabbiltà finanzjarja kif ukoll għall-ekonomija reali. Minħabba r-relevanza tal-proprjetà immobbli residenzjali (RRE - residential real estate) għall-istabbiltà finanzjarja u makroekonomika, l-użu tal-politika makroprudenzjali bil-għan li tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali huwa partikolarment importanti, minbarra l-użu tagħha bħala mezz biex jittaffa r-riskju sistemiku. |
| --- | --- |

(3)

Is-swieq tal-proprjetà immobbli huma suxxettibbli għal żviluppi ċikliċi. It-teħid ta’ riskji eċċessivi, ingranaġġ eċċessiv u inċentivi allinjati ħażin matul it-titjib taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli jistgħu jwasslu għal implikazzjonijiet negattivi severi kemm għall-istabbiltà finanzjarja kif ukoll għall-ekonomija reali. Minħabba r-relevanza tal-proprjetà immobbli residenzjali (RRE - residential real estate) għall-istabbiltà finanzjarja u makroekonomika, l-użu tal-politika makroprudenzjali bil-għan li tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali huwa partikolarment importanti, minbarra l-użu tagħha bħala mezz biex jittaffa r-riskju sistemiku.

| (4) | Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-vulnerabilitajiet identifikati fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet. Dawn il-fatturi jistgħu jinkludu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjoni - li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess - jew politiki pubbliċi oħrajn li jistgħu jservu ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. Minħabba li dawn il-fatturi jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, miżuri li joriġinaw minn oqsma ta’ politika oħrajn jistgħu jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet preżenti fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi individwali b’mod effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jiġu ġġenerati spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja. |
| --- | --- |

(4)

Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-vulnerabilitajiet identifikati fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet. Dawn il-fatturi jistgħu jinkludu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjoni - li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess - jew politiki pubbliċi oħrajn li jistgħu jservu ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. Minħabba li dawn il-fatturi jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, miżuri li joriġinaw minn oqsma ta’ politika oħrajn jistgħu jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet preżenti fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi individwali b’mod effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jiġu ġġenerati spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja.

| (5) | Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (2). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslet għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi: il-Belġju (3), id-Danimarka (4), il-Lussemburgu (5), in-Netherlands (6), l-Awstrija (7), il-Finlandja (8), l-Iżvezja (9) u r-Renju Unit (10). |
| --- | --- |

(5)

Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (2). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslet għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi: il-Belġju (3), id-Danimarka (4), il-Lussemburgu (5), in-Netherlands (6), l-Awstrija (7), il-Finlandja (8), l-Iżvezja (9) u r-Renju Unit (10).

| (6) | Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-ŻEE tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (11). |
| --- | --- |

(6)

Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-ŻEE tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (11).

| (7) | F’dan il-kuntest, il-BERS identifika fi ħdax-il pajjiż, fosthom fil-Ġermanja, ċerti vulnerabbiltajiet fuq żmien medju bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja li ma ġewx indirizzati biżżejjed. |
| --- | --- |

(7)

F’dan il-kuntest, il-BERS identifika fi ħdax-il pajjiż, fosthom fil-Ġermanja, ċerti vulnerabbiltajiet fuq żmien medju bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja li ma ġewx indirizzati biżżejjed.

| (8) | Il-valutazzjoni tal-BERS tal-vulnerabbiltajiet tenfasizza dan li ġej fir-rigward tal-Ġermanja:






  a. | Il-biċċa l-kbira tal-indikaturi tal-prezzijiet disponibbli tal-proprjetà immobbli residenzjali jindikaw li l-prezzijiet tad-djar huma sopravalutati fil-Ġermanja. Simili għal stimi preċedenti li saru għall-2016 u l-2017, l-istimi eżistenti għall-2018 jindikaw sopravalutazzjoni sinifikanti tal-prezzijiet tad-djar f’żoni urbani. Wara perjodu ta’ żidiet gradwali mill-2010 ’l hawn, iż-żieda nominali fil-prezzijiet tad-djar aċċellerat f’dawn l-aħħar snin, u b’hekk żdiedet ftit aktar miż-żieda fid-dħul tal-unitajiet domestiċi. Barra minn hekk, dan it-tkabbir sar aktar mifrux kemm fiż-żoni urbani kif ukoll f’dawk rurali. Iż-żidiet fil-prezzijiet tad-djar fl-ibliet il-kbar u fiż-żoni urbani jirriflettu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjoni meta mqabbla mad-domanda, u l-Gvern Federali Ġermaniż daħħal għadd ta’ miżuri mmirati biex itaffu dan in-nuqqas. Għaldaqstant, ċaqliq futur fil-prezzijiet tad-djar aktarx li ser jiddependi fuq l-effetti ta’ dawn il-miżuri. |
| --- | --- | --- |

(8)

Il-valutazzjoni tal-BERS tal-vulnerabbiltajiet tenfasizza dan li ġej fir-rigward tal-Ġermanja:

a.

Il-biċċa l-kbira tal-indikaturi tal-prezzijiet disponibbli tal-proprjetà immobbli residenzjali jindikaw li l-prezzijiet tad-djar huma sopravalutati fil-Ġermanja. Simili għal stimi preċedenti li saru għall-2016 u l-2017, l-istimi eżistenti għall-2018 jindikaw sopravalutazzjoni sinifikanti tal-prezzijiet tad-djar f’żoni urbani. Wara perjodu ta’ żidiet gradwali mill-2010 ’l hawn, iż-żieda nominali fil-prezzijiet tad-djar aċċellerat f’dawn l-aħħar snin, u b’hekk żdiedet ftit aktar miż-żieda fid-dħul tal-unitajiet domestiċi. Barra minn hekk, dan it-tkabbir sar aktar mifrux kemm fiż-żoni urbani kif ukoll f’dawk rurali. Iż-żidiet fil-prezzijiet tad-djar fl-ibliet il-kbar u fiż-żoni urbani jirriflettu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjoni meta mqabbla mad-domanda, u l-Gvern Federali Ġermaniż daħħal għadd ta’ miżuri mmirati biex itaffu dan in-nuqqas. Għaldaqstant, ċaqliq futur fil-prezzijiet tad-djar aktarx li ser jiddependi fuq l-effetti ta’ dawn il-miżuri.

| b. | Minkejja li dan l-aħħar it-tislif ġdid reġa’ qabad, it-tkabbir annwali fil-kreditu għad-djar kien moderat matul dawn l-aħħar tliet snin. Analiżi komprensiva tal-istandards tat-tislif attwalment hija mxekkla min-nuqqas ta’ dejta dettaljata dwar proporzjonijiet bejn self u valur (loan-to-value – LTV) u dwar proporzjonijiet oħra ta’ kreditu għal selfiet ġodda mogħtija. Madankollu, hemm xi evidenza li tindika li d-domanda għal selfiet bi (12) proporzjonijiet ta’ LTV sostenibbli għoljin żdiedet. Barra minn hekk, l-istħarriġ tal-BĊE dwar it-tislif bankarju fiż-żona tal-euro jissuġġerixxi wkoll li fl-2018, il-banek mistħarrġa naqqsu l-marġini tagħhom fuq selfiet għal xiri ta’ djar. |
| --- | --- |

b.

Minkejja li dan l-aħħar it-tislif ġdid reġa’ qabad, it-tkabbir annwali fil-kreditu għad-djar kien moderat matul dawn l-aħħar tliet snin. Analiżi komprensiva tal-istandards tat-tislif attwalment hija mxekkla min-nuqqas ta’ dejta dettaljata dwar proporzjonijiet bejn self u valur (loan-to-value – LTV) u dwar proporzjonijiet oħra ta’ kreditu għal selfiet ġodda mogħtija. Madankollu, hemm xi evidenza li tindika li d-domanda għal selfiet bi (12) proporzjonijiet ta’ LTV sostenibbli għoljin żdiedet. Barra minn hekk, l-istħarriġ tal-BĊE dwar it-tislif bankarju fiż-żona tal-euro jissuġġerixxi wkoll li fl-2018, il-banek mistħarrġa naqqsu l-marġini tagħhom fuq selfiet għal xiri ta’ djar.

| c. | Id-dejn tal-unitajiet domestiċi jista’ jitqies bħala moderat meta mqabbel ma’ dak fi Stati Membri oħrajn. Madankollu, għalkemm ir-rata ta’ persuni li huma s-sidien ta’ darhom fil-Ġermanja hija l-aktar baxxa fl-Unjoni Ewropea, is-sehem ta’ sidien ta’ djar b’self ipotekarju jirrappreżenta madwar kwart tal-popolazzjoni totali, li huwa qrib il-medja tal-UE. Għalkemm iż-żieda fis-selfiet għax-xiri ta’ dar kienet relattivament moderata fil-passat, iż-żieda fil-prezzijiet tad-djar hija waħda notevoli u f’xi punt tista’ tkun akkumpanjata minn żieda qawwija f’selfiet ġodda għax-xiri ta’ djar. Dan jista’ jwassal għal żieda ulterjuri fil-livell ta’ dejn ġenerali tal-unitajiet domestiċi fuq żmien medju. |
| --- | --- |

c.

Id-dejn tal-unitajiet domestiċi jista’ jitqies bħala moderat meta mqabbel ma’ dak fi Stati Membri oħrajn. Madankollu, għalkemm ir-rata ta’ persuni li huma s-sidien ta’ darhom fil-Ġermanja hija l-aktar baxxa fl-Unjoni Ewropea, is-sehem ta’ sidien ta’ djar b’self ipotekarju jirrappreżenta madwar kwart tal-popolazzjoni totali, li huwa qrib il-medja tal-UE. Għalkemm iż-żieda fis-selfiet għax-xiri ta’ dar kienet relattivament moderata fil-passat, iż-żieda fil-prezzijiet tad-djar hija waħda notevoli u f’xi punt tista’ tkun akkumpanjata minn żieda qawwija f’selfiet ġodda għax-xiri ta’ djar. Dan jista’ jwassal għal żieda ulterjuri fil-livell ta’ dejn ġenerali tal-unitajiet domestiċi fuq żmien medju.

| d. | L-iżviluppi ekonomiċi u finanzjarji avversi jistgħu jistkattaw jew ikunu skattati minn aġġustamenti f’daqqa fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali li jistgħu, fil-kuntest ta’ vulnerabbiltajiet ċikliċi, iwasslu għall-materjalizzazzjoni ta’ riskji diretti u indiretti għall-istabbiltà finanzjarja, fid-dawl tal-vulnerabbiltajiet msemmija hawn fuq. Riskji diretti potenzjali għas-sistema bankarja fil-Ġermanja jirrigwardaw kemm inadempjenzi possibbli fuq selfiet mogħtija f’ambjent ta’ titjib ekonomiku fit-tul u ta’ prezzijiet tad-djar sopravalutati u li jogħlew bis-saħħa, kif ukoll pressjonijiet kompetittivi li jistgħu jwasslu għall-illaxkar tal-istandards tal-kreditu u tnaqqis fil-marġini għal selfiet ġodda. Barra minn hekk, xi unitajiet domestiċi jistgħu jesperjenzaw effett negattiv mil-lat ta’ ġid jew jistgħu jaqgħu f’ekwità negattiva jekk it-tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar ikun wieħed sinifikanti. Jekk, pereżempju, il-qgħad jiżdied u/jew ikun hemm tnaqqis fiż-żieda tad-dħul tal-unitajiet domestiċi, xi unitajiet domestiċi jistgħu jsibuha aktar diffiċli biex iħallsu d-djun tagħhom. L-effetti negattivi assoċjati mad-dħul u l-ġid tal-unitajiet domestiċi jistgħu jsaħħu x-xokk inizjali jekk l-unitajiet domestiċi jkunu meħtieġa jnaqqsu l-konsum sabiex iħallsu d-dejn tagħhom. Dan jista’ jwassal għal effetti indiretti u għal żieda fir-riskji għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u għas-sistema finanzjarja. |
| --- | --- |

d.

L-iżviluppi ekonomiċi u finanzjarji avversi jistgħu jistkattaw jew ikunu skattati minn aġġustamenti f’daqqa fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali li jistgħu, fil-kuntest ta’ vulnerabbiltajiet ċikliċi, iwasslu għall-materjalizzazzjoni ta’ riskji diretti u indiretti għall-istabbiltà finanzjarja, fid-dawl tal-vulnerabbiltajiet msemmija hawn fuq. Riskji diretti potenzjali għas-sistema bankarja fil-Ġermanja jirrigwardaw kemm inadempjenzi possibbli fuq selfiet mogħtija f’ambjent ta’ titjib ekonomiku fit-tul u ta’ prezzijiet tad-djar sopravalutati u li jogħlew bis-saħħa, kif ukoll pressjonijiet kompetittivi li jistgħu jwasslu għall-illaxkar tal-istandards tal-kreditu u tnaqqis fil-marġini għal selfiet ġodda. Barra minn hekk, xi unitajiet domestiċi jistgħu jesperjenzaw effett negattiv mil-lat ta’ ġid jew jistgħu jaqgħu f’ekwità negattiva jekk it-tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar ikun wieħed sinifikanti. Jekk, pereżempju, il-qgħad jiżdied u/jew ikun hemm tnaqqis fiż-żieda tad-dħul tal-unitajiet domestiċi, xi unitajiet domestiċi jistgħu jsibuha aktar diffiċli biex iħallsu d-djun tagħhom. L-effetti negattivi assoċjati mad-dħul u l-ġid tal-unitajiet domestiċi jistgħu jsaħħu x-xokk inizjali jekk l-unitajiet domestiċi jkunu meħtieġa jnaqqsu l-konsum sabiex iħallsu d-dejn tagħhom. Dan jista’ jwassal għal effetti indiretti u għal żieda fir-riskji għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u għas-sistema finanzjarja.

| e. | Madankollu, ta’ min jinnota li l-perjodi twal li matulhom ir-rati tal-imgħax ta’ self ipotekarju huma fissi jservu biex itaffu r-riskju kkawżat miż-żieda fir-rati tal-imgħax għal min jissellef. Minħabba l-prospetti pożittivi ta’ dħul għall-unitajiet domestiċi privati u l-kundizzjonijiet favorevoli persistenti fis-suq tax-xogħol, ir-riskji potenzjali li l-unitajiet domestiċi jkollhom jiġġebbdu finanzjarjament jidhru li huma pjuttost baxxi. Madankollu, għandu jiġi nnotat li r-riskju tar-rata tal-imgħax mill-perijodi twal ta’ fissazzjoni tar-rata qiegħed fuq l-istituzzjonijiet ta’ kreditu u din hija waħda mill-vulnerabbiltajiet ċikliċi tas-sistema bankarja. |
| --- | --- |

e.

Madankollu, ta’ min jinnota li l-perjodi twal li matulhom ir-rati tal-imgħax ta’ self ipotekarju huma fissi jservu biex itaffu r-riskju kkawżat miż-żieda fir-rati tal-imgħax għal min jissellef. Minħabba l-prospetti pożittivi ta’ dħul għall-unitajiet domestiċi privati u l-kundizzjonijiet favorevoli persistenti fis-suq tax-xogħol, ir-riskji potenzjali li l-unitajiet domestiċi jkollhom jiġġebbdu finanzjarjament jidhru li huma pjuttost baxxi. Madankollu, għandu jiġi nnotat li r-riskju tar-rata tal-imgħax mill-perijodi twal ta’ fissazzjoni tar-rata qiegħed fuq l-istituzzjonijiet ta’ kreditu u din hija waħda mill-vulnerabbiltajiet ċikliċi tas-sistema bankarja.

| f. | Il-BERS jieħu nota tal-fatt li l-Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (l-Awtorità Federali għas-Sorveljanza Finanzjarja - BaFin) ħabbret li l-Ausschuss für Finanzstabilität (il-Kumitat għall-Istabbiltà Finanzjarja) irrakkomanda l-attivazzjoni ta’ rata ta’ riżerva tal-kapital kontroċiklika ta’ 0.25 % sabiex tinbena r-reżiljenza tal-istituzzjonijiet b’mod preventiv. Il-BaFin biħsiebu jattiva r-riżerva ta’ kapital kontroċiklika kif irrakkomandat. Il-kalibrazzjoni rrakkomandata qieset id-dinamiċi tal-kreditu fil-Ġermanja, li huma akkumpanjati minn dinamiċi b’saħħithom tal-prezz tal-proprjetà residenzjali. Madankollu, mhuwiex mistenni li trażżan iż-żieda fil-kreditu għad-djar jew li twaqqaf deterjorament potenzjali fl-istandards tat-tislif. L-awtoritajiet nazzjonali ilhom jimmonitorjaw il-kundizzjonijiet tal-kreditu, iżda ma kien hemm l-ebda gwida formali minnhom dwar x’għandhom jinkludu standards prudenti. |
| --- | --- |

f.

Il-BERS jieħu nota tal-fatt li l-Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht (l-Awtorità Federali għas-Sorveljanza Finanzjarja - BaFin) ħabbret li l-Ausschuss für Finanzstabilität (il-Kumitat għall-Istabbiltà Finanzjarja) irrakkomanda l-attivazzjoni ta’ rata ta’ riżerva tal-kapital kontroċiklika ta’ 0.25 % sabiex tinbena r-reżiljenza tal-istituzzjonijiet b’mod preventiv. Il-BaFin biħsiebu jattiva r-riżerva ta’ kapital kontroċiklika kif irrakkomandat. Il-kalibrazzjoni rrakkomandata qieset id-dinamiċi tal-kreditu fil-Ġermanja, li huma akkumpanjati minn dinamiċi b’saħħithom tal-prezz tal-proprjetà residenzjali. Madankollu, mhuwiex mistenni li trażżan iż-żieda fil-kreditu għad-djar jew li twaqqaf deterjorament potenzjali fl-istandards tat-tislif. L-awtoritajiet nazzjonali ilhom jimmonitorjaw il-kundizzjonijiet tal-kreditu, iżda ma kien hemm l-ebda gwida formali minnhom dwar x’għandhom jinkludu standards prudenti.

| g. | Il-miżuri ta’ politika attwali huma evalwati bħala parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex itaffu r-riskji sistemiċi identifikati relatati ma’ vulnerabbiltajiet fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali. Il-Ġermanja tista’ tattiva aktar miżuri bbażati fuq il-kapital li jirrikjedu lill-istituzzjonijiet ta’ kreditu joħolqu riżervi addizzjonali għall-kapital biex tiżdied ir-reżiljenza tas-sistema bankarja għar-riskji ċikliċi u l-vulnerabbiltajiet (jiġifieri r-riskju tal-kreditu u r-riskju tar-rata tal-imgħax) li setgħu akkumulaw, minħabba t-titjib ekonomiku fit-tul u anke d-dinamika tal-prezzijiet tad-djar li tevolvi malajr. Minħabba s-sopravalutazzjoni sinifikanti tal-prezzijiet tad-djar fiż-żoni urbani tal-Ġermanja li ilha teżisti għal bosta snin, kif ukoll l-inċertezza fir-rigward tal-istandards tat-tislif, il-Ġermanja tista’ tikkontribwixxi biex tiżgura standards ta’ tislif sodi fir-rigward ta’ selfiet ġodda b’mod xieraq (eż. permezz ta’ rakkomandazzjoni jew attivazzjoni ta’ limiti legalment vinkolanti għal proporzjonijiet ta’ LTV, jekk il-kundizzjonijiet legali għal attivazzjoni jkunu sodisfatti), sabiex tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet, sabiex b’hekk tiġi mrawma l-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

g.

Il-miżuri ta’ politika attwali huma evalwati bħala parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex itaffu r-riskji sistemiċi identifikati relatati ma’ vulnerabbiltajiet fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali. Il-Ġermanja tista’ tattiva aktar miżuri bbażati fuq il-kapital li jirrikjedu lill-istituzzjonijiet ta’ kreditu joħolqu riżervi addizzjonali għall-kapital biex tiżdied ir-reżiljenza tas-sistema bankarja għar-riskji ċikliċi u l-vulnerabbiltajiet (jiġifieri r-riskju tal-kreditu u r-riskju tar-rata tal-imgħax) li setgħu akkumulaw, minħabba t-titjib ekonomiku fit-tul u anke d-dinamika tal-prezzijiet tad-djar li tevolvi malajr. Minħabba s-sopravalutazzjoni sinifikanti tal-prezzijiet tad-djar fiż-żoni urbani tal-Ġermanja li ilha teżisti għal bosta snin, kif ukoll l-inċertezza fir-rigward tal-istandards tat-tislif, il-Ġermanja tista’ tikkontribwixxi biex tiżgura standards ta’ tislif sodi fir-rigward ta’ selfiet ġodda b’mod xieraq (eż. permezz ta’ rakkomandazzjoni jew attivazzjoni ta’ limiti legalment vinkolanti għal proporzjonijiet ta’ LTV, jekk il-kundizzjonijiet legali għal attivazzjoni jkunu sodisfatti), sabiex tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet, sabiex b’hekk tiġi mrawma l-istabbiltà finanzjarja.

| h. | Kif diġà ġie propost mill-Ausschuss für Finanzstabilität fl-2015 (13), huwa importanti wkoll li l-awtoritajiet nazzjonali jkollhom l-istrumenti makroprudenzjali meħtieġa kollha għad-dispożizzjoni tagħhom biex jipprovduhom bis-setgħat meħtieġa biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet tal-istabilità finanzjarja potenzjali, inklużi, b’mod partikolari, is-setgħat biex jiġu stabbiliti limiti legalment vinkolanti għal proporzjonijiet bejn is-self u l-valur - u jew għal proporzjonijiet bejn id-dejn u d-dħul, jew il-proporzjonijiet bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul, f’kombinazzjoni mal-limiti tal-maturità - fejn ikun meħtieġ, fir-rigward ta’ selfiet ġodda għax-xiri ta’ dar. Madankollu, fil-preżent, l-istrumenti bbażati fuq id-dħul, mhumiex disponibbli fil-Ġermanja. Għalkemm l-awtoritajiet nazzjonali għandhom is-setgħa li jistabbilixxu limiti ta’ self għal valur li huma legalment vinkolanti jekk jitqiesu li huma meħtieġa sabiex tiġi ggarantita stabbiltà finanzjarja, dan huwa kundizzjonali fuq l-identifikazzjoni ta’ riskji għall-istabbiltà finanzjarja li jirriżultaw minn żieda qawwija fil-prezzijiet tad-djar u s-self ipotekarju flimkien ma’ nuqqas sostanzjali ta’ standards ta’ tislif. Id-diskrepanzi attwali fid-dejta fir-rigward tal-istandards ta’ tislif għal self ipotekarju ġdid għandhom għalhekk jitneħħew ukoll, sabiex tittejjeb il-kapaċità li jiġu identifikati dawk ir-riskji u li dawn jiġu indirizzati meta jkun meħtieġ - tali inizjattiva hija żieda meħtieġa għall-qafas ta’ monitoraġġ makroprudenzjali Ġermaniż. |
| --- | --- |

h.

Kif diġà ġie propost mill-Ausschuss für Finanzstabilität fl-2015 (13), huwa importanti wkoll li l-awtoritajiet nazzjonali jkollhom l-istrumenti makroprudenzjali meħtieġa kollha għad-dispożizzjoni tagħhom biex jipprovduhom bis-setgħat meħtieġa biex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet tal-istabilità finanzjarja potenzjali, inklużi, b’mod partikolari, is-setgħat biex jiġu stabbiliti limiti legalment vinkolanti għal proporzjonijiet bejn is-self u l-valur - u jew għal proporzjonijiet bejn id-dejn u d-dħul, jew il-proporzjonijiet bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul, f’kombinazzjoni mal-limiti tal-maturità - fejn ikun meħtieġ, fir-rigward ta’ selfiet ġodda għax-xiri ta’ dar. Madankollu, fil-preżent, l-istrumenti bbażati fuq id-dħul, mhumiex disponibbli fil-Ġermanja. Għalkemm l-awtoritajiet nazzjonali għandhom is-setgħa li jistabbilixxu limiti ta’ self għal valur li huma legalment vinkolanti jekk jitqiesu li huma meħtieġa sabiex tiġi ggarantita stabbiltà finanzjarja, dan huwa kundizzjonali fuq l-identifikazzjoni ta’ riskji għall-istabbiltà finanzjarja li jirriżultaw minn żieda qawwija fil-prezzijiet tad-djar u s-self ipotekarju flimkien ma’ nuqqas sostanzjali ta’ standards ta’ tislif. Id-diskrepanzi attwali fid-dejta fir-rigward tal-istandards ta’ tislif għal self ipotekarju ġdid għandhom għalhekk jitneħħew ukoll, sabiex tittejjeb il-kapaċità li jiġu identifikati dawk ir-riskji u li dawn jiġu indirizzati meta jkun meħtieġ - tali inizjattiva hija żieda meħtieġa għall-qafas ta’ monitoraġġ makroprudenzjali Ġermaniż.

| (9) | Meta jiġu attivati kwalunkwe miżuri biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tal-Ġermanja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati. |
| --- | --- |

(9)

Meta jiġu attivati kwalunkwe miżuri biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tal-Ġermanja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati.

| (10) | It-twissijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika, |
| --- | --- |

(10)

It-twissijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika,

ADOTTA DIN IT-TWISSIJA;

Il-BERS identifika vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Ġermanja bħala sors ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li jista’ jkollhom il-potenzjal ta’ konsegwenzi negattivi serji għall-ekonomija reali. Minn perspettiva makroprudenzjali, il-BERS iqis li l-vulnerabbiltajiet prinċipali huma s-sopravalutazzjoni sinifikanti tal-prezzijiet tad-djar f’żoni urbani, assoċjati mad-dinamika mifruxa u rapida tal-prezzijiet tad-djar u xi indikazzjoni ta’ llaxkar tal-istandards tat-tislif, fil-kuntest tal-inċertezza ġenerali rigward standards tat-tislif għax-xiri ta’ djar minħabba d-diskrepanzi sinifikanti fid-dejta.

Magħmul fi Frankfurt am Main, is-27 ta’ Ġunju 2019.

Kap tas-Segretarjat tal-BERS,

f’isem il-Bord Ġenerali tal-BERS

Francesco MAZZAFERRO

---

(1)  ĠU L 331, 15.12.2010, p. 1.

1

(2)  Ara “Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector" (Vulnerabbiltajiet fis-Settur tal-UE tal-Proprjetà Immobbli Residenzjali), BERS, Novembru 2016, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

2

(3)  Twissija BERS/2016/06 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Belġju (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 45).

3

(4)  Twissija BERS/2016/07 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fid-Danimarka (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 47).

4

(5)  Twissija BERS/2016/09 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Lussemburgu (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 51).

5

(6)  Twissija BERS/2016/10 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Netherlands (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 53).

6

(7)  Twissija BERS/2016/05 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Awstrija (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 43).

7

(8)  Twissija BERS/2016/08 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Finlandja (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 49).

8

(9)  Twissija BERS/2016/11 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 55).

9

(10)  Twissija BERS/2016/12 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fir-Renju Unit (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 57).

10

(11)  Ara “Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries" (Vulnerabbiltajiet fis-setturi tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-ŻEE), BERS, 2019, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

11

(12)  Il-proporzjon tal-LTV sostenibbli huwa l-proporzjon bejn l-ammont ta’ self ta’ proprjetà immobbli u l-valur tas-self ipotekarju attribwit għall-proprjetà inkwistjoni. Dan tal-aħħar huwa l-valur tal-proprjetà kif prodott minn valutazzjoni prudenti, filwaqt li jitqiesu l-fatturi determinanti fundamentali tal-valur tal-proprjetà. Ara l-Artikolu 16(2) tal-Liġi dwar bonds koperti (Pfandbriefgesetz).

12

Pfandbriefgesetz

(13)  Ir-Rakkomandazzjoni AFS/2015/1 dwar strumenti ġodda li jirregolaw self għall-kostruzzjoni jew xiri ta’ proprjetà immobbli residenzjali (Empfehlung AFS/2015/1 vom 30. Juni 2015 zu neuen Instrumenten für die Regulierung der Darlehensvergabe zum Bau oder Erwerb von Wohnimmobilien).

13

Empfehlung AFS/2015/1 vom 30. Juni 2015 zu neuen Instrumenten für die Regulierung der Darlehensvergabe zum Bau oder Erwerb von Wohnimmobilien

---

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/49 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/49

---

TWISSIJA TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU

tas-27 ta’ Ġunju 2019

dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali ta’ Franza

(BERS/2019/12)

(2019/C 366/09)

IL-BORD ĠENERALI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1092/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 dwar is-sorveljanza makroprudenzjali fl-Unjoni Ewropea tas-sistema finanzjarja u li jistabbilixxi Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (1), u b’mod partikolari l-Artikoli 3, 16 u 18 tiegħu,

Billi:

| (1) | Is-settur tal-abitazzjoni huwa settur ewlieni tal-ekonomija reali u jirrappreżenta parti kbira mill-ġid domestiku u t-tislif bankarju. Il-proprjetajiet immobbli residenzjali jikkostitwixxu komponent kbir tal-assi miżmuma minn unitajiet domestiċi u s-selfiet għall-abitazzjoni sikwit huma parti kbira mill-karti tal-bilanċ tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Barra minn hekk, il-bini ta’ abitazzjonijiet huwa tipikament element importanti tal-ekonomija reali, peress li huwa sors ta’ impjieg, investiment u tkabbir. |
| --- | --- |

(1)

Is-settur tal-abitazzjoni huwa settur ewlieni tal-ekonomija reali u jirrappreżenta parti kbira mill-ġid domestiku u t-tislif bankarju. Il-proprjetajiet immobbli residenzjali jikkostitwixxu komponent kbir tal-assi miżmuma minn unitajiet domestiċi u s-selfiet għall-abitazzjoni sikwit huma parti kbira mill-karti tal-bilanċ tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Barra minn hekk, il-bini ta’ abitazzjonijiet huwa tipikament element importanti tal-ekonomija reali, peress li huwa sors ta’ impjieg, investiment u tkabbir.

| (2) | Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi u l-esperjenza f’ħafna pajjiżi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha f’pajjiż partikolari, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. L-effetti fuq l-istabbiltà finanzjarja jistgħu jkunu kemm diretti kif ukoll indiretti. L-effetti diretti jikkonsistu fit-telf ta’ kreditu minn portafolji ta’ self ipotekarju minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti huma relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, b’konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

(2)

Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi u l-esperjenza f’ħafna pajjiżi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha f’pajjiż partikolari, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. L-effetti fuq l-istabbiltà finanzjarja jistgħu jkunu kemm diretti kif ukoll indiretti. L-effetti diretti jikkonsistu fit-telf ta’ kreditu minn portafolji ta’ self ipotekarju minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti huma relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, b’konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja.

| (3) | Is-swieq tal-proprjetà immobbli huma suxxettibbli għal żviluppi ċikliċi. It-teħid ta’ riskji eċċessivi, ingranaġġ eċċessiv u inċentivi allinjati ħażin matul it-titjib taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli jistgħu jwasslu għal implikazzjonijiet negattivi severi kemm għall-istabbiltà finanzjarja kif ukoll għall-ekonomija reali. Minħabba r-relevanza tal-proprjetà immobbli residenzjali (RRE — residential real estate) għall-istabbiltà finanzjarja u makroekonomika, l-użu tal-politika makroprudenzjali bil-għan li tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali huwa partikolarment importanti, minbarra l-użu tagħha bħala mezz biex jittaffa r-riskju sistemiku. |
| --- | --- |

(3)

Is-swieq tal-proprjetà immobbli huma suxxettibbli għal żviluppi ċikliċi. It-teħid ta’ riskji eċċessivi, ingranaġġ eċċessiv u inċentivi allinjati ħażin matul it-titjib taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli jistgħu jwasslu għal implikazzjonijiet negattivi severi kemm għall-istabbiltà finanzjarja kif ukoll għall-ekonomija reali. Minħabba r-relevanza tal-proprjetà immobbli residenzjali (RRE — residential real estate) għall-istabbiltà finanzjarja u makroekonomika, l-użu tal-politika makroprudenzjali bil-għan li tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali huwa partikolarment importanti, minbarra l-użu tagħha bħala mezz biex jittaffa r-riskju sistemiku.

| (4) | Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-vulnerabilitajiet identifikati fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet. Dawn il-fatturi jistgħu jinkludu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjoni — li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess — jew politiki pubbliċi oħrajn li jistgħu jservu ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex ikomplu jiddejnu aktar. Minħabba li dawn il-fatturi jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, il-miżuri li joriġinaw minn oqsma ta’ politika oħrajn jistgħu jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet preżenti fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi individwali b’mod effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jiġu ġġenerati spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja. |
| --- | --- |

(4)

Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-vulnerabilitajiet identifikati fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet. Dawn il-fatturi jistgħu jinkludu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjoni — li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess — jew politiki pubbliċi oħrajn li jistgħu jservu ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex ikomplu jiddejnu aktar. Minħabba li dawn il-fatturi jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, il-miżuri li joriġinaw minn oqsma ta’ politika oħrajn jistgħu jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet preżenti fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi individwali b’mod effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jiġu ġġenerati spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja.

| (5) | Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (2). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslet għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi: il-Belġju (3), id-Danimarka (4), il-Lussemburgu (5), in-Netherlands (6), l-Awstrija (7), il-Finlandja (8), l-Iżvezja (9) u r-Renju Unit (10). |
| --- | --- |

(5)

Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (2). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslet għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi: il-Belġju (3), id-Danimarka (4), il-Lussemburgu (5), in-Netherlands (6), l-Awstrija (7), il-Finlandja (8), l-Iżvezja (9) u r-Renju Unit (10).

| (6) | Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-ŻEE tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (11). |
| --- | --- |

(6)

Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-ŻEE tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (11).

| (7) | F’dan il-kuntest, il-BERS identifika fi ħdax-il pajjiż, fosthom fi Franza, ċerti vulnerabbiltajiet fuq żmien medju bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja li ma ġewx indirizzati biżżejjed. |
| --- | --- |

(7)

F’dan il-kuntest, il-BERS identifika fi ħdax-il pajjiż, fosthom fi Franza, ċerti vulnerabbiltajiet fuq żmien medju bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja li ma ġewx indirizzati biżżejjed.

| (8) | Il-valutazzjoni tal-BERS tal-vulnerabbiltajiet tenfasizza dan li ġej fir-rigward ta’ Franza:






  a. | Id-dejn tal-unitajiet domestiċi fi Franza huwa relattivament għoli meta mqabbel mad-dħul disponibbli. Dan żdied b’mod sinifikanti matul dawn l-aħħar 10 snin u d-dinamiċi reċenti fuq żmien medju jindikaw li din it-tendenza tista’ tkompli. Ir-riskji ewlenin assoċjati ma’ dak il-livell ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi huma l-possibbiltà li jonqos il-konsum u effetti indiretti għall-istabbiltà finanzjarja f’każ ta’ skoss makroekonomiku. Madankollu, hemm ukoll xi fatturi mitiganti fl-ekonomija Franċiża. L-ewwel nett, l-unitajiet domestiċi għandhom rata għolja ta’ tfaddil meta mqabbla fuq livell internazzjonali. It-tieni nett, jeżistu xbieki ta’ sigurtà soċjali importanti li huma mmirati biex itaffu l-impatt ta’ tnaqqis f’daqqa fid-dħul ta’ min jissellef f’każ ta’ qgħad, biex b’hekk jitnaqqsu l-effetti indiretti potenzjali ta’ skoss makroekonomiku. It-tielet nett, perċentwal għoli ta’ dawk li jisssellfu mhumiex esposti għal riskju tar-rata tal-imgħax minħabba l-proporzjon għoli ta’ self għax-xiri ta’ djar b’rati fissi. |
| --- | --- | --- |

(8)

Il-valutazzjoni tal-BERS tal-vulnerabbiltajiet tenfasizza dan li ġej fir-rigward ta’ Franza:

a.

Id-dejn tal-unitajiet domestiċi fi Franza huwa relattivament għoli meta mqabbel mad-dħul disponibbli. Dan żdied b’mod sinifikanti matul dawn l-aħħar 10 snin u d-dinamiċi reċenti fuq żmien medju jindikaw li din it-tendenza tista’ tkompli. Ir-riskji ewlenin assoċjati ma’ dak il-livell ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi huma l-possibbiltà li jonqos il-konsum u effetti indiretti għall-istabbiltà finanzjarja f’każ ta’ skoss makroekonomiku. Madankollu, hemm ukoll xi fatturi mitiganti fl-ekonomija Franċiża. L-ewwel nett, l-unitajiet domestiċi għandhom rata għolja ta’ tfaddil meta mqabbla fuq livell internazzjonali. It-tieni nett, jeżistu xbieki ta’ sigurtà soċjali importanti li huma mmirati biex itaffu l-impatt ta’ tnaqqis f’daqqa fid-dħul ta’ min jissellef f’każ ta’ qgħad, biex b’hekk jitnaqqsu l-effetti indiretti potenzjali ta’ skoss makroekonomiku. It-tielet nett, perċentwal għoli ta’ dawk li jisssellfu mhumiex esposti għal riskju tar-rata tal-imgħax minħabba l-proporzjon għoli ta’ self għax-xiri ta’ djar b’rati fissi.

| b. | It-tkabbir fis-self għax-xiri ta’ dar kien relattivament b’saħħtu, kemm fuq żmien qasir kif ukoll medju. Iż-żieda f’selfiet ġodda għax-xiri ta’ dar hija notevoli u din tista’ twassal għal żieda ulterjuri fid-dejn tal-unitajiet domestiċi ġenerali. Barra minn hekk, xi indikaturi jissuġġerixxu li ċerti unitajiet domestiċi b’self għax-xiri ta’ dar fi Franza jistgħu jkunu vulnerabbli għal skossi ekonomiċi u finanzjarji, b’mod partikolari unitajiet domestiċi żgħażagħ u bi dħul baxx bi proporzjonijiet ogħla bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (debt-service-to-income — DSTI). Barra minn hekk, kważi terz tas-selfiet ġodda għax-xiri ta’ dar għandhom proporzjon bejn is-self u l-valur (loan-to-value — LTV) ta’ aktar minn 95 % u l-proporzjon medju bejn is-self u d-dħul għal selfiet ġodda laħaq quċċata storika fl-2017. Il-maturità medja tas-self għax-xiri ta’ dar żdiedet ukoll, filwaqt li d-distribuzzjoni ta’ proporzjonijiet DSTI ddeterjorat. Mikrodejta preliminari użata mil-awtoritajiet Franċiżi biex jimmonitorjaw dawn l-iżviluppi tissuġġerixxi li sehem kbir ta’ dawk li jissellfu b’LTV għoli jew DSTI għoli huma unitajiet domestiċi għonja li s-selfiet tagħhom huma ggarantiti b’kollateral u garanziji. |
| --- | --- |

b.

It-tkabbir fis-self għax-xiri ta’ dar kien relattivament b’saħħtu, kemm fuq żmien qasir kif ukoll medju. Iż-żieda f’selfiet ġodda għax-xiri ta’ dar hija notevoli u din tista’ twassal għal żieda ulterjuri fid-dejn tal-unitajiet domestiċi ġenerali. Barra minn hekk, xi indikaturi jissuġġerixxu li ċerti unitajiet domestiċi b’self għax-xiri ta’ dar fi Franza jistgħu jkunu vulnerabbli għal skossi ekonomiċi u finanzjarji, b’mod partikolari unitajiet domestiċi żgħażagħ u bi dħul baxx bi proporzjonijiet ogħla bejn l-isservisjar tad-dejn u d-dħul (debt-service-to-income — DSTI). Barra minn hekk, kważi terz tas-selfiet ġodda għax-xiri ta’ dar għandhom proporzjon bejn is-self u l-valur (loan-to-value — LTV) ta’ aktar minn 95 % u l-proporzjon medju bejn is-self u d-dħul għal selfiet ġodda laħaq quċċata storika fl-2017. Il-maturità medja tas-self għax-xiri ta’ dar żdiedet ukoll, filwaqt li d-distribuzzjoni ta’ proporzjonijiet DSTI ddeterjorat. Mikrodejta preliminari użata mil-awtoritajiet Franċiżi biex jimmonitorjaw dawn l-iżviluppi tissuġġerixxi li sehem kbir ta’ dawk li jissellfu b’LTV għoli jew DSTI għoli huma unitajiet domestiċi għonja li s-selfiet tagħhom huma ggarantiti b’kollateral u garanziji.

| c. | Għalkemm m’hemmx evidenza soda ta’ sopravalutazzjoni mifruxa fil-prezzijiet tad-djar fi Franza, il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli residenzjali żdiedu b’mod sinifikanti f’xi bliet kbar (12) – iż-żona ta’ Pariġi b’mod partikolari — u dan seta’ nawwar l-affordabbiltà tad-djar f’xi postijiet. Fuq livell lokali, hemm xi indikazzjoni li l-prezzijiet tal-proprjetà immobbli residenzjali huma elevati, meta mqabbla mad-dħul u l-kirjiet. Peress li terz tas-selfiet kollha mogħtija għandhom proporzjon LTV għoli u peress li fil-futur il-prezzijiet tad-djar jistgħu jaġġustaw, xi unitajiet domestiċi jistgħu jesperjenzaw effett ta’ ġid negattiv. Madankollu, telf dirett ta’ kreditu minn tnaqqis potenzjali fil-valuri kollaterali tas-selfiet ipotekarji huma mistennija li jkunu baxxi minħabba bosta fatturi speċifiċi għall-pajjiż. L-ewwel nett, l-użu tal-iskema ta’ garanzija biex jiġu kkollateralizzati selfiet ipotekarji (13) jtaffi r-riskju dirett ta’ kreditu għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu f’każ ta’ tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar. It-tieni nett, l-effetti potenzjali fuq il-ġid għall-unitajiet domestiċi huma stmati li huma aktar dgħajfa milli f’ekonomiji avvanzati oħrajn peress li m’hemmx il-possibbiltà ta’ ġbid ta’ flus jew ekwità mir-rivalutazzjonijiet tad-djar. |
| --- | --- |

c.

Għalkemm m’hemmx evidenza soda ta’ sopravalutazzjoni mifruxa fil-prezzijiet tad-djar fi Franza, il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli residenzjali żdiedu b’mod sinifikanti f’xi bliet kbar (12) – iż-żona ta’ Pariġi b’mod partikolari — u dan seta’ nawwar l-affordabbiltà tad-djar f’xi postijiet. Fuq livell lokali, hemm xi indikazzjoni li l-prezzijiet tal-proprjetà immobbli residenzjali huma elevati, meta mqabbla mad-dħul u l-kirjiet. Peress li terz tas-selfiet kollha mogħtija għandhom proporzjon LTV għoli u peress li fil-futur il-prezzijiet tad-djar jistgħu jaġġustaw, xi unitajiet domestiċi jistgħu jesperjenzaw effett ta’ ġid negattiv. Madankollu, telf dirett ta’ kreditu minn tnaqqis potenzjali fil-valuri kollaterali tas-selfiet ipotekarji huma mistennija li jkunu baxxi minħabba bosta fatturi speċifiċi għall-pajjiż. L-ewwel nett, l-użu tal-iskema ta’ garanzija biex jiġu kkollateralizzati selfiet ipotekarji (13) jtaffi r-riskju dirett ta’ kreditu għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu f’każ ta’ tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar. It-tieni nett, l-effetti potenzjali fuq il-ġid għall-unitajiet domestiċi huma stmati li huma aktar dgħajfa milli f’ekonomiji avvanzati oħrajn peress li m’hemmx il-possibbiltà ta’ ġbid ta’ flus jew ekwità mir-rivalutazzjonijiet tad-djar.

| d. | Kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jwasslu għall-materjalizzazzjoni ta’ riskji diretti u indiretti għall-istabbiltà finanzjarja minħabba l-vulnerabbiltajiet imsemmija hawn fuq. Riskji diretti potenzjali għas-sistema bankarja fi Franza huma relatati kemm mal-inadempjenzi potenzjali tas-selfiet mogħtija f’ambjent ta’ prezzijiet ta’ djar li qegħdin jiżdiedu bis-saħħa u rati tal-imgħax baxxi, kif ukoll mal-unitajiet domestiċi midjunin u l-pressjonijiet kompetittivi li jwasslu għal xi llaxkar tal-istandards tat-tislif u t-tidjiq tal-marġni. Fi Franza, għadd ta’ fatturi, bħall-kanal kollaterali li huwa mistenni li jkun relattivament dgħajjef, xbieki ta’ sigurtà soċjali importanti u l-prevalenza ta’ selfiet b’rati fissi huma mistennija li jtaffu r-riskji diretti tal-kreditu marbuta ma’ skossi fis-suq tal-abitazzjoni. Madankollu, jekk pereżempju, il-qgħad jiżdied u/jew ikun hemm tnaqqis fiż-żieda tad-dħul tal-unitajiet domestiċi, xi unitajiet domestiċi jistgħu jsibuha aktar diffiċli biex jisservisjaw id-djun tagħhom. L-effetti negattivi assoċjati mad-dħul u l-ġid tal-unitajiet domestiċi jistgħu jsaħħu x-xokk inizjali jekk l-unitajiet domestiċi jkunu meħtieġa jnaqqsu l-konsum sabiex iħallsu d-djun tagħhom għax-xiri ta’ dar. Dan jista’ jwassal għal effetti indiretti u għal żieda fir-riskji għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u għas-sistema finanzjarja. |
| --- | --- |

d.

Kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jwasslu għall-materjalizzazzjoni ta’ riskji diretti u indiretti għall-istabbiltà finanzjarja minħabba l-vulnerabbiltajiet imsemmija hawn fuq. Riskji diretti potenzjali għas-sistema bankarja fi Franza huma relatati kemm mal-inadempjenzi potenzjali tas-selfiet mogħtija f’ambjent ta’ prezzijiet ta’ djar li qegħdin jiżdiedu bis-saħħa u rati tal-imgħax baxxi, kif ukoll mal-unitajiet domestiċi midjunin u l-pressjonijiet kompetittivi li jwasslu għal xi llaxkar tal-istandards tat-tislif u t-tidjiq tal-marġni. Fi Franza, għadd ta’ fatturi, bħall-kanal kollaterali li huwa mistenni li jkun relattivament dgħajjef, xbieki ta’ sigurtà soċjali importanti u l-prevalenza ta’ selfiet b’rati fissi huma mistennija li jtaffu r-riskji diretti tal-kreditu marbuta ma’ skossi fis-suq tal-abitazzjoni. Madankollu, jekk pereżempju, il-qgħad jiżdied u/jew ikun hemm tnaqqis fiż-żieda tad-dħul tal-unitajiet domestiċi, xi unitajiet domestiċi jistgħu jsibuha aktar diffiċli biex jisservisjaw id-djun tagħhom. L-effetti negattivi assoċjati mad-dħul u l-ġid tal-unitajiet domestiċi jistgħu jsaħħu x-xokk inizjali jekk l-unitajiet domestiċi jkunu meħtieġa jnaqqsu l-konsum sabiex iħallsu d-djun tagħhom għax-xiri ta’ dar. Dan jista’ jwassal għal effetti indiretti u għal żieda fir-riskji għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u għas-sistema finanzjarja.

| e. | Il-BERS jieħu nota tal-fatt li Franza ħabbret rata ta’ riżerva ta’ kapital kontroċiklika ta’ 0,5 % sabiex tibni r-reżiljenza tal-istituzzjonijiet b’mod preventiv. L-ikkalibrar ta’ din il-miżura makruprodenzjali qies id-dejn tas-settur mhux finanzjarju fi Franza b’mod aktar wiesa’ u dak tas-settur tal-unitajiet domestiċi b’mod aktar speċifiku, peress li s-self lill-unitajiet domestiċi huwa appoġġat ukoll mill-irkupru tal-prezzijiet tal-proprjetà residenzjali. Għalhekk, il-miżura tal-kapital hija mistennija li ttejjeb ir-reżiljenza tas-settur bankarju għall-vulnerabbiltajiet akkumulati. Madankollu, mhijiex mistennija li trażżan la d-dinamiċi tad-dejn tal-unitajiet domestiċi u lanqas id-deterjorament fl-istandards tat-tislif. Għalkemm l-awtoritajiet nazzjonali fi Franza kienu qegħdin jimmonitorjaw il-kundizzjonijiet tal-kreditu, ma kien hemm ebda gwida formali dwar x’għandhom jitqiesu bħala kundizzjonijiet ta’ kreditu prudenti. |
| --- | --- |

e.

Il-BERS jieħu nota tal-fatt li Franza ħabbret rata ta’ riżerva ta’ kapital kontroċiklika ta’ 0,5 % sabiex tibni r-reżiljenza tal-istituzzjonijiet b’mod preventiv. L-ikkalibrar ta’ din il-miżura makruprodenzjali qies id-dejn tas-settur mhux finanzjarju fi Franza b’mod aktar wiesa’ u dak tas-settur tal-unitajiet domestiċi b’mod aktar speċifiku, peress li s-self lill-unitajiet domestiċi huwa appoġġat ukoll mill-irkupru tal-prezzijiet tal-proprjetà residenzjali. Għalhekk, il-miżura tal-kapital hija mistennija li ttejjeb ir-reżiljenza tas-settur bankarju għall-vulnerabbiltajiet akkumulati. Madankollu, mhijiex mistennija li trażżan la d-dinamiċi tad-dejn tal-unitajiet domestiċi u lanqas id-deterjorament fl-istandards tat-tislif. Għalkemm l-awtoritajiet nazzjonali fi Franza kienu qegħdin jimmonitorjaw il-kundizzjonijiet tal-kreditu, ma kien hemm ebda gwida formali dwar x’għandhom jitqiesu bħala kundizzjonijiet ta’ kreditu prudenti.

| f. | Il-miżuri ta’ politika attwali huma evalwati bħala parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex itaffu r-riskji sistemiċi identifikati relatati ma’ vulnerabbiltajiet fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fi Franza. B’mod partikolari, il-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital li huma attwalment fis-seħħ jistgħu jiġu kkumplimentati b’miżuri oħrajn sabiex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet relatati maż-żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi u mas-sinjali ta’ deterjorament fl-istandards tat-tislif. Il-BERS jirrikonoxxi l-isforzi li saru mill-awtoritajiet Franċiżi biex jiġu mmonitorjati r-riskji fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali kif ukoll l-għan tagħhom li jkomplu jtejbu l-qafas ta’ monitoraġġ skont ir-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (14). Minkejja dan, jistgħu jkunu meħtieġa azzjonijiet ulterjuri sabiex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati fi Franza. B’mod partikolari, minħabba ż-żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi u s-sinjali ta’ deterjorament fl-istandards tat-tislif, l-awtoritajiet nazzjonali fi Franza jistgħu jikkunsidraw il-ħtieġa għal azzjonijiet preventivi bħal linji gwida espliċiti għall-istandards tat-tislif, fil-forma jew ta’ rakkomandazzjoni jew miżuri formali bbażati fuq min jissellef. |
| --- | --- |

f.

Il-miżuri ta’ politika attwali huma evalwati bħala parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex itaffu r-riskji sistemiċi identifikati relatati ma’ vulnerabbiltajiet fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fi Franza. B’mod partikolari, il-miżuri makroprudenzjali bbażati fuq il-kapital li huma attwalment fis-seħħ jistgħu jiġu kkumplimentati b’miżuri oħrajn sabiex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet relatati maż-żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi u mas-sinjali ta’ deterjorament fl-istandards tat-tislif. Il-BERS jirrikonoxxi l-isforzi li saru mill-awtoritajiet Franċiżi biex jiġu mmonitorjati r-riskji fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali kif ukoll l-għan tagħhom li jkomplu jtejbu l-qafas ta’ monitoraġġ skont ir-Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (14). Minkejja dan, jistgħu jkunu meħtieġa azzjonijiet ulterjuri sabiex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati fi Franza. B’mod partikolari, minħabba ż-żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi u s-sinjali ta’ deterjorament fl-istandards tat-tislif, l-awtoritajiet nazzjonali fi Franza jistgħu jikkunsidraw il-ħtieġa għal azzjonijiet preventivi bħal linji gwida espliċiti għall-istandards tat-tislif, fil-forma jew ta’ rakkomandazzjoni jew miżuri formali bbażati fuq min jissellef.

| (9) | Meta jiġu attivati kwalunkwe miżuri biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni ta’ Franza fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjonijiet potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati. |
| --- | --- |

(9)

Meta jiġu attivati kwalunkwe miżuri biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni ta’ Franza fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjonijiet potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati.

| (10) | It-twissijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika, |
| --- | --- |

(10)

It-twissijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika,

ADOTTA DIN IT-TWISSIJA:

Il-BERS identifika vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fi Franza bħala sors ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li jista’ jkollhom il-potenzjal ta’ konsegwenzi negattivi serji għall-ekonomija reali. Minn perspettiva makroprudenzjali, il-BERS jikkunsidra li l-vulnerabbiltajiet ewlenin huma d-dejn tal-unitajiet domestiċi għoli u li qed jiżdied assoċjat ma’ deterjorament reċenti fl-istandards tat-tislif.

Magħmul fi Frankfurt am Main, is-27 ta’ Ġunju 2019.

Kap tas-Segretarjat tal-BERS,

f’isem il-Bord Ġenerali tal-BERS

Francesco MAZZAFERRO

---

(1)  ĠU L 331, 15.12.2010, p. 1.

1

(2)  Ara “Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector” (Vulnerabbiltajiet fis-Settur tal-Proprjetà Immobbli Residenzjali tal-UE), BERS, Novembru 2016, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

2

(3)  Twissija BERS/2016/06 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Belġju (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 45).

3

(4)  Twissija BERS/2016/07 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fid-Danimarka (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 47).

4

(5)  Twissija BERS/2016/09 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Lussemburgu (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 51).

5

(6)  Twissija BERS/2016/10 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Netherlands (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 53).

6

(7)  Twissija BERS/2016/05 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Awstrija (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 43).

7

(8)  Twissija BERS/2016/08 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Finlandja (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 49).

8

(9)  Twissija BERS/2016/11 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 55).

9

(10)  Twissija BERS/2016/12 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fir-Renju Unit (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 57).

10

(11)  Ara “Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries in 2018” (Vulnerabbiltajiet fis-setturi tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-ŻEE), BERS, 2019, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

11

(12)  INSEE, (l-aħħar dejta Q4 2018) disponibbli fuq https://www.insee.fr/fr/statistiques/3733241, b’dejta għal Pariġi, Lyon u Marsilja b’mod partikolari.

12

(13)  Il-garanti huma istituzzjonijiet finanzjarji jew kumpaniji tal-assigurazzjoni li huma l-proprjetà ta’ istituzzjoni jew istituzzjonijiet ta’ kreditu; f’kull każ, huma korpi rregolati li jaqgħu taħt is-superviżjoni tal-Autorité de contrôle prudentiel et de résolution (l-Awtorità Franċiża tas-Superviżjoni Prudenzjali u r-Riżoluzzjoni).

13

Autorité de contrôle prudentiel et de résolution

(14)  Rakkomandazzjoni BERS/2016/14 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tal-31 ta’ Ottubru 2016 dwar l-għeluq ta’ lakuni fid-dejta dwar il-proprjetà immobbli (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 1).

14

---

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/53 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/53

---

‏TWISSIJA TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU

tas-27 ta’ Ġunju 2019

dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Iżlanda

(BERS/2019/13)

(2019/C 366/10)

IL-BORD ĠENERALI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1092/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 dwar is-sorveljanza makroprudenzjali fl-Unjoni Ewropea tas-sistema finanzjarja u li jistabbilixxi Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (1), u b’mod partikolari l-Artikoli 3, 16 u 18 tiegħu,

Billi:

| (1) | Is-settur tal-abitazzjoni huwa settur ewlieni tal-ekonomija reali u jirrappreżenta parti kbira mill-ġid domestiku u t-tislif bankarju. Il-proprjetajiet immobbli residenzjali jikkostitwixxu komponent kbir tal-assi miżmuma minn unitajiet domestiċi u s-selfiet għall-abitazzjoni sikwit huma parti kbira mill-karti tal-bilanċ tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Barra minn hekk, il-bini ta’ abitazzjonijiet huwa tipikament element importanti tal-ekonomija reali, peress li huwa sors ta’ impjiegi, investiment u tkabbir. |
| --- | --- |

(1)

Is-settur tal-abitazzjoni huwa settur ewlieni tal-ekonomija reali u jirrappreżenta parti kbira mill-ġid domestiku u t-tislif bankarju. Il-proprjetajiet immobbli residenzjali jikkostitwixxu komponent kbir tal-assi miżmuma minn unitajiet domestiċi u s-selfiet għall-abitazzjoni sikwit huma parti kbira mill-karti tal-bilanċ tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Barra minn hekk, il-bini ta’ abitazzjonijiet huwa tipikament element importanti tal-ekonomija reali, peress li huwa sors ta’ impjiegi, investiment u tkabbir.

| (2) | Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi u l-esperjenza f’ħafna pajjiżi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha f’pajjiż partikolari, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. L-effetti fuq l-istabbiltà finanzjarja jistgħu jkunu kemm diretti kif ukoll indiretti. L-effetti diretti jikkonsistu fit-telf ta’ kreditu minn portafolji ta’ ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti huma relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, b’konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

(2)

Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi u l-esperjenza f’ħafna pajjiżi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha f’pajjiż partikolari, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. L-effetti fuq l-istabbiltà finanzjarja jistgħu jkunu kemm diretti kif ukoll indiretti. L-effetti diretti jikkonsistu fit-telf ta’ kreditu minn portafolji ta’ ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti huma relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, b’konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja.

| (3) | Is-swieq tal-proprjetà immobbli huma suxxettibbli għal żviluppi ċikliċi. It-teħid ta’ riskji eċċessivi, ingranaġġ eċċessiv u inċentivi allinjati ħażin matul it-titjib taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli jistgħu jwasslu għal implikazzjonijiet negattivi severi kemm għall-istabbiltà finanzjarja kif ukoll għall-ekonomija reali. Minħabba r-rilevanza tal-proprjetà immobbli residenzjali (RRE — residential real estate) għall-istabbiltà finanzjarja u makroekonomika, l-użu tal-politika makroprudenzjali bil-għan li tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali huwa partikolarment importanti, minbarra l-użu tagħha bħala mezz biex jittaffa r-riskju sistemiku. |
| --- | --- |

(3)

Is-swieq tal-proprjetà immobbli huma suxxettibbli għal żviluppi ċikliċi. It-teħid ta’ riskji eċċessivi, ingranaġġ eċċessiv u inċentivi allinjati ħażin matul it-titjib taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli jistgħu jwasslu għal implikazzjonijiet negattivi severi kemm għall-istabbiltà finanzjarja kif ukoll għall-ekonomija reali. Minħabba r-rilevanza tal-proprjetà immobbli residenzjali (RRE — residential real estate) għall-istabbiltà finanzjarja u makroekonomika, l-użu tal-politika makroprudenzjali bil-għan li tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali huwa partikolarment importanti, minbarra l-użu tagħha bħala mezz biex jittaffa r-riskju sistemiku.

| (4) | Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-vulnerabilitajiet identifikati fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet. Dawn il-fatturi jistgħu jinkludu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjoni — li qed jagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess — jew politiki pubbliċi oħrajn li jistgħu jservu ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. Minħabba li dawn il-fatturi jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, il-miżuri li joriġinaw minn oqsma ta’ politika oħrajn jistgħu jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet preżenti fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi individwali b’mod effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jiġu ġġenerati spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja. |
| --- | --- |

(4)

Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-vulnerabilitajiet identifikati fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet. Dawn il-fatturi jistgħu jinkludu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjoni — li qed jagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess — jew politiki pubbliċi oħrajn li jistgħu jservu ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. Minħabba li dawn il-fatturi jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, il-miżuri li joriġinaw minn oqsma ta’ politika oħrajn jistgħu jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet preżenti fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi individwali b’mod effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jiġu ġġenerati spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja.

| (5) | Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (2). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslet għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi. il-Belġju (3), id-Danimarka (4), il-Lussemburgu (5), in-Netherlands (6), l-Awstrija (7), il-Finlandja (8), l-Iżvezja (9) u r-Renju Unit (10). |
| --- | --- |

(5)

Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (2). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslet għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi. il-Belġju (3), id-Danimarka (4), il-Lussemburgu (5), in-Netherlands (6), l-Awstrija (7), il-Finlandja (8), l-Iżvezja (9) u r-Renju Unit (10).

| (6) | Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-ŻEE tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (11). |
| --- | --- |

(6)

Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-ŻEE tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (11).

| (7) | F’dan il-kuntest, il-BERS identifika fi ħdax-il pajjiż, fosthom l-Iżlanda, ċerti vulnerabbiltajiet fuq żmien medju bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja li ma ġewx indirizzati biżżejjed. |
| --- | --- |

(7)

F’dan il-kuntest, il-BERS identifika fi ħdax-il pajjiż, fosthom l-Iżlanda, ċerti vulnerabbiltajiet fuq żmien medju bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja li ma ġewx indirizzati biżżejjed.

| (8) | Il-valutazzjoni tal-BERS tal-vulnerabbiltajiet tenfasizza dan li ġej fir-rigward tal-Iżlanda:






  a. | Id-dejn tal-unitajiet domestiċi fir-rigward tad-dħul disponibbli tal-unitajiet domestiċi huwa għoli meta mqabbel ma’ pajjiżi oħrajn, minkejja t-tnaqqis sostanzjali f’dan il-proporzjon minn livelli fis-snin ta’ qabel. Unitajiet domestiċi b’livell għoli ta’ ingranaġġ huma tipikament aktar sensittivi għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali, li jistgħu jaffettwaw il-kapaċità tagħhom li jisservisjaw id-dejn u jwassal għal tnaqqis fil-konsum tagħhom. L-unitajiet domestiċi midjunin huma, madankollu, inqas vulnerabbli għal żidiet fir-rati tal-imgħax, minħabba l-prevalenza ta’ selfiet b’rati tal-imgħax fissi. |
| --- | --- | --- |

(8)

Il-valutazzjoni tal-BERS tal-vulnerabbiltajiet tenfasizza dan li ġej fir-rigward tal-Iżlanda:

a.

Id-dejn tal-unitajiet domestiċi fir-rigward tad-dħul disponibbli tal-unitajiet domestiċi huwa għoli meta mqabbel ma’ pajjiżi oħrajn, minkejja t-tnaqqis sostanzjali f’dan il-proporzjon minn livelli fis-snin ta’ qabel. Unitajiet domestiċi b’livell għoli ta’ ingranaġġ huma tipikament aktar sensittivi għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali, li jistgħu jaffettwaw il-kapaċità tagħhom li jisservisjaw id-dejn u jwassal għal tnaqqis fil-konsum tagħhom. L-unitajiet domestiċi midjunin huma, madankollu, inqas vulnerabbli għal żidiet fir-rati tal-imgħax, minħabba l-prevalenza ta’ selfiet b’rati tal-imgħax fissi.

| b. | F’termini tal-istruttura tad-dejn tal-unitajiet domestiċi, is-selfiet indiċjati mal-indiċi tal-prezzijiet għall-konsumatur (iktar ’il quddiem “selfiet indiċjati mas-CPI”) (12) kienu storikament komuni fl-Iżlanda, u jistgħu joħolqu xi riskji għal unitajiet domestiċi b’livell għoli ta’ ingranaġġ. Għalkemm is-sehem ta’ selfiet indiċjati mas-CPI bħala proporzjon ta’ selfiet ġodda qiegħed jonqos, is-sehem ta’ dawn is-selfiet bħala proporzjon tal-istokk eżistenti ta’ selfiet huwa għoli. Madankollu, selfiet indiċjati mas-CPI tipikament ikollhom skedi ta’ amortizzazzjoni negattivi kmieni fil-perijodu tal-ħlas lura, skont il-livell ta’ inflazzjoni, li jista’ jkompli jżid l-akkumulazzjoni tad-dejn. Selfiet ta’ dan it-tip jista’ jkollhom effetti kemm mitiganti kif ukoll amplifikanti fuq il-vulnerabbiltà tal-unitajiet domestiċi għar-riskju. F’każ ta’ inflazzjoni għolja, l-unitajiet domestiċi jesperjenzaw impatt inqas fuq l-abbiltà — peress li s-selfiet indiċjati mas-CPI jillixxaw l-isservisjar tad-dejn — filwaqt li l-ħlasijiet lura fix-xahar ta’ selfiet mhux indiċjati mas-CPI jiżdiedu aktar bil-qawwi fuq żmien qasir. Madankollu, fuq żmien twil, unitajiet domestiċi b’selfiet indiċjati mas-CPI jista’ jkollhom bżonn ikomplu jrażżnu aktar il-konsum tagħhom, peress li f’każ ta’ taqlib ekonomiku flimkien ma’ żieda fl-inflazzjoni d-dejn tagħhom ma jitnawwarx mill-inflazzjoni. Id-dejn għoli huwa parzjalment spjegat mill-indiċjar ta’ selfiet ipotekarji b’annwalità b’maturitajiet ta’ 40 sena, li jippermettu lil dawk li jissellfu bi dħul baxx biex jissellfu ammonti ogħla b’livelli affordabbli ta’ sservisjar tad-dejn. Madankollu, matul l-aħħar deċennju l-inflazzjoni kienet qrib il-mira tal-Banek Ċentrali tal-Iżlanda u konsegwentement is-sehem ta’ selfiet mhux indiċjati kienet qiegħda tiżdied. |
| --- | --- |

b.

F’termini tal-istruttura tad-dejn tal-unitajiet domestiċi, is-selfiet indiċjati mal-indiċi tal-prezzijiet għall-konsumatur (iktar ’il quddiem “selfiet indiċjati mas-CPI”) (12) kienu storikament komuni fl-Iżlanda, u jistgħu joħolqu xi riskji għal unitajiet domestiċi b’livell għoli ta’ ingranaġġ. Għalkemm is-sehem ta’ selfiet indiċjati mas-CPI bħala proporzjon ta’ selfiet ġodda qiegħed jonqos, is-sehem ta’ dawn is-selfiet bħala proporzjon tal-istokk eżistenti ta’ selfiet huwa għoli. Madankollu, selfiet indiċjati mas-CPI tipikament ikollhom skedi ta’ amortizzazzjoni negattivi kmieni fil-perijodu tal-ħlas lura, skont il-livell ta’ inflazzjoni, li jista’ jkompli jżid l-akkumulazzjoni tad-dejn. Selfiet ta’ dan it-tip jista’ jkollhom effetti kemm mitiganti kif ukoll amplifikanti fuq il-vulnerabbiltà tal-unitajiet domestiċi għar-riskju. F’każ ta’ inflazzjoni għolja, l-unitajiet domestiċi jesperjenzaw impatt inqas fuq l-abbiltà — peress li s-selfiet indiċjati mas-CPI jillixxaw l-isservisjar tad-dejn — filwaqt li l-ħlasijiet lura fix-xahar ta’ selfiet mhux indiċjati mas-CPI jiżdiedu aktar bil-qawwi fuq żmien qasir. Madankollu, fuq żmien twil, unitajiet domestiċi b’selfiet indiċjati mas-CPI jista’ jkollhom bżonn ikomplu jrażżnu aktar il-konsum tagħhom, peress li f’każ ta’ taqlib ekonomiku flimkien ma’ żieda fl-inflazzjoni d-dejn tagħhom ma jitnawwarx mill-inflazzjoni. Id-dejn għoli huwa parzjalment spjegat mill-indiċjar ta’ selfiet ipotekarji b’annwalità b’maturitajiet ta’ 40 sena, li jippermettu lil dawk li jissellfu bi dħul baxx biex jissellfu ammonti ogħla b’livelli affordabbli ta’ sservisjar tad-dejn. Madankollu, matul l-aħħar deċennju l-inflazzjoni kienet qrib il-mira tal-Banek Ċentrali tal-Iżlanda u konsegwentement is-sehem ta’ selfiet mhux indiċjati kienet qiegħda tiżdied.

| c. | Il-kreditu fuq l-abitazzjonijiet ilu jiżdied b’mod moderat matul dawn l-aħħar snin, u bħala medja l-istandards tat-tislif jidhru li kienu prudenti. Madankollu, fir-rigward tad-distribuzzjoni tal-proporzjonijiet bejn id-dejn u d-dħul (debt-to-income — DTI) ta’ unitajiet domestiċi li ħadu self ta’ dan it-tip, sehem sinifikanti ta’ unitajiet domestiċi jistgħu jkunu vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. Minkejja vulnerabbiltajiet li qegħdin jikbru fis-settur RRE tal-Iżlanda, l-istituzzjonijiet ta’ kreditu Iżlandiżi jidhru li huma reżiljenti. L-awtoritajiet nazzjonali mexxew għadd ta’ testijiet għall-istress fir-rigward tal-akbar tliet istituzzjonijiet ta’ kreditu tal-Iżlanda; dawk it-testijiet tal-istress inkludew xenarji li jinkorporaw tnaqqis qawwi tal-prezzijiet fis-suq tal-abitazzjoni flimkien ma’ skossi negattivi kbar fl-ekonomija ġenerali u r-riżultati indikaw li dawk il-banek għandhom ikunu kapaċi jifilħu għal dawn l-iskossi. |
| --- | --- |

c.

Il-kreditu fuq l-abitazzjonijiet ilu jiżdied b’mod moderat matul dawn l-aħħar snin, u bħala medja l-istandards tat-tislif jidhru li kienu prudenti. Madankollu, fir-rigward tad-distribuzzjoni tal-proporzjonijiet bejn id-dejn u d-dħul (debt-to-income — DTI) ta’ unitajiet domestiċi li ħadu self ta’ dan it-tip, sehem sinifikanti ta’ unitajiet domestiċi jistgħu jkunu vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. Minkejja vulnerabbiltajiet li qegħdin jikbru fis-settur RRE tal-Iżlanda, l-istituzzjonijiet ta’ kreditu Iżlandiżi jidhru li huma reżiljenti. L-awtoritajiet nazzjonali mexxew għadd ta’ testijiet għall-istress fir-rigward tal-akbar tliet istituzzjonijiet ta’ kreditu tal-Iżlanda; dawk it-testijiet tal-istress inkludew xenarji li jinkorporaw tnaqqis qawwi tal-prezzijiet fis-suq tal-abitazzjoni flimkien ma’ skossi negattivi kbar fl-ekonomija ġenerali u r-riżultati indikaw li dawk il-banek għandhom ikunu kapaċi jifilħu għal dawn l-iskossi.

| d. | Barra minn hekk, hemm xi tħassib relatat ma’ sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar. L-apprezzament fil-prezzijiet tad-djar naqqas ir-ritmu f’dawn l-aħħar trimestri, wara żieda soda matul dawn l-aħħar tmien snin. Iż-żieda fil-prezzijiet tad-djar fuq żmien medju kienet għolja meta mqabbla fuq livell internazzjonali. Minħabba r-rata għolja ta’ sjieda ta’ djar fl-Iżlanda, tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar jista’ jwassal lill-unitajiet domestiċi għal ekwità negattiva. Madankollu, telf dirett potenzjali ta’ kreditu minn selfiet ipotekarji huwa mistenni li jkun kontenut, peress li l-proporzjonijiet bejn is-self u l-valur tas-selfiet ipotekarji miżmuma mill-unitajiet domestiċi huma relattivament baxxi. |
| --- | --- |

d.

Barra minn hekk, hemm xi tħassib relatat ma’ sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar. L-apprezzament fil-prezzijiet tad-djar naqqas ir-ritmu f’dawn l-aħħar trimestri, wara żieda soda matul dawn l-aħħar tmien snin. Iż-żieda fil-prezzijiet tad-djar fuq żmien medju kienet għolja meta mqabbla fuq livell internazzjonali. Minħabba r-rata għolja ta’ sjieda ta’ djar fl-Iżlanda, tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar jista’ jwassal lill-unitajiet domestiċi għal ekwità negattiva. Madankollu, telf dirett potenzjali ta’ kreditu minn selfiet ipotekarji huwa mistenni li jkun kontenut, peress li l-proporzjonijiet bejn is-self u l-valur tas-selfiet ipotekarji miżmuma mill-unitajiet domestiċi huma relattivament baxxi.

| e. | Kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jwasslu għall-materjalizzazzjoni ta’ riskji diretti u indiretti għall-istabbiltà finanzjarja minħabba l-vulnerabbiltajiet imsemmija hawn fuq. Riskji diretti potenzjali għas-sistema bankarja fl-Iżlanda huma relatati kemm mat-telf potenzjali ġġenerat minn inadempjenzi fuq selfiet mogħtija f’ambjent ta’ prezzijiet ta’ djar li jkunu possibbilment sopravalutati, u għal pressjonijiet kompetittivi li jistgħu jwasslu għall-illaxkar tal-istandards tat-tislif. Barra minn hekk, l-unitajiet domestiċi jistgħu jesperjenzaw effett negattiv mil-lat ta’ ġid jew jistgħu jaqgħu f’ekwità negattiva jekk it-tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar ikun sinifikanti. Minħabba l-livell baxx ta’ telf potenzjali dirett ta’ kreditu li huwa antiċipat minn selfiet ipotekarji u l-prevalenza ta’ selfiet b’rati tal-imgħax fissi b’indiċjar mas-CPI, l-unitajiet domestiċi mhumiex mistennija li jesperjenzaw restrizzjonijiet fuq il-kapaċità tagħhom li jisservisjaw id-djun li huma kbar biżżejjed biex iwasslu għal inadempjenzi. Madankollu, jekk pereżempju, il-qgħad jiżdied u/jew ikun hemm tnaqqis fiż-żieda tad-dħul tal-unitajiet domestiċi, xi unitajiet domestiċi jistgħu jsibuha aktar diffiċli biex jisservisjaw id-djun tagħhom fuq żmien twil. L-effetti negattivi assoċjati mad-dħul u l-ġid tal-unitajiet domestiċi jistgħu jsaħħu x-xokk inizjali jekk l-unitajiet domestiċi jkunu meħtieġa jnaqqsu l-infiq sabiex iħallsu d-djun tagħhom għax-xiri ta’ djar. Dan jista’ jwassal għal effetti indiretti u għal żieda fir-riskji għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u għas-sistema finanzjarja. |
| --- | --- |

e.

Kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali jistgħu jwasslu għall-materjalizzazzjoni ta’ riskji diretti u indiretti għall-istabbiltà finanzjarja minħabba l-vulnerabbiltajiet imsemmija hawn fuq. Riskji diretti potenzjali għas-sistema bankarja fl-Iżlanda huma relatati kemm mat-telf potenzjali ġġenerat minn inadempjenzi fuq selfiet mogħtija f’ambjent ta’ prezzijiet ta’ djar li jkunu possibbilment sopravalutati, u għal pressjonijiet kompetittivi li jistgħu jwasslu għall-illaxkar tal-istandards tat-tislif. Barra minn hekk, l-unitajiet domestiċi jistgħu jesperjenzaw effett negattiv mil-lat ta’ ġid jew jistgħu jaqgħu f’ekwità negattiva jekk it-tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar ikun sinifikanti. Minħabba l-livell baxx ta’ telf potenzjali dirett ta’ kreditu li huwa antiċipat minn selfiet ipotekarji u l-prevalenza ta’ selfiet b’rati tal-imgħax fissi b’indiċjar mas-CPI, l-unitajiet domestiċi mhumiex mistennija li jesperjenzaw restrizzjonijiet fuq il-kapaċità tagħhom li jisservisjaw id-djun li huma kbar biżżejjed biex iwasslu għal inadempjenzi. Madankollu, jekk pereżempju, il-qgħad jiżdied u/jew ikun hemm tnaqqis fiż-żieda tad-dħul tal-unitajiet domestiċi, xi unitajiet domestiċi jistgħu jsibuha aktar diffiċli biex jisservisjaw id-djun tagħhom fuq żmien twil. L-effetti negattivi assoċjati mad-dħul u l-ġid tal-unitajiet domestiċi jistgħu jsaħħu x-xokk inizjali jekk l-unitajiet domestiċi jkunu meħtieġa jnaqqsu l-infiq sabiex iħallsu d-djun tagħhom għax-xiri ta’ djar. Dan jista’ jwassal għal effetti indiretti u għal żieda fir-riskji għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u għas-sistema finanzjarja.

| f. | Il-BERS jieħu nota tal-fatt li l-Iżlanda għandha fis-seħħ diversi mekkaniżmi — limiti għall-proporzjonijiet bejn is-self u l-valur (loan-to-value — LTV); valutazzjonijiet tal-affidabbiltà kreditizja relatati mad-dħul ta’ minn jissellef; u riżervi ta’ kapital — li huma kollha mmirati biex jiżguraw ir-reżiljenza kemm tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu kif ukoll ta’ min jissellef. Ir-riżerva ta’ kapital kontroċiklika u r-riżerva tar-riskju sistemiku huma mistennija li jsaħħu r-reżiljenza tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu kontra s-seħħ ta’ vulnerabbiltajiet li jinbtu mil-livell ta’ dejn tas-settur privat. Madankollu, għandha tingħata attenzjoni partikolari lil dawk li jsellfu li mhumiex banek (eż. fondi tal-pensjonijiet u l-Fond ta’ Finanzjament għall-Abitazzjoni li huwa l-proprjetà tal-gvern), li huma aktar preżenti fis-settur tal-abitazzjoni fl-Iżlanda milli fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi l-oħrajn. Il-proporzjonijiet LTV kienu applikati fil-fażi ta’ espansjoni taċ-ċiklu finanzjarju sabiex tissaħħaħ ir-reżiljenza ta’ min jissellef, jiġi evitat id-deterjorament tal-istandards ta’ tislif u tittaffa ż-żieda eċċessiva fil-kreditu u fil-prezzijiet tad-djar. Hekk kif il-proporzjonijiet LTV jiġu applikati għal dawk kollha li jsellfu, jiġu evitati tnixxijiet potenzjali bejn is-setturi. Barra minn hekk, rekwiżiti mikroprudenzjali attwalment fis-seħħ jeħtieġu l-evalwazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja ta’ dawk li jieħdu self ġdid. Għalhekk, kwalunkwe miżuri futuri potenzjali bbażati fuq min jissellef għandhom japplikaw ukoll għal kull min isellef, sabiex jiġu evitati tnixxijiet. |
| --- | --- |

f.

Il-BERS jieħu nota tal-fatt li l-Iżlanda għandha fis-seħħ diversi mekkaniżmi — limiti għall-proporzjonijiet bejn is-self u l-valur (loan-to-value — LTV); valutazzjonijiet tal-affidabbiltà kreditizja relatati mad-dħul ta’ minn jissellef; u riżervi ta’ kapital — li huma kollha mmirati biex jiżguraw ir-reżiljenza kemm tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu kif ukoll ta’ min jissellef. Ir-riżerva ta’ kapital kontroċiklika u r-riżerva tar-riskju sistemiku huma mistennija li jsaħħu r-reżiljenza tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu kontra s-seħħ ta’ vulnerabbiltajiet li jinbtu mil-livell ta’ dejn tas-settur privat. Madankollu, għandha tingħata attenzjoni partikolari lil dawk li jsellfu li mhumiex banek (eż. fondi tal-pensjonijiet u l-Fond ta’ Finanzjament għall-Abitazzjoni li huwa l-proprjetà tal-gvern), li huma aktar preżenti fis-settur tal-abitazzjoni fl-Iżlanda milli fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi l-oħrajn. Il-proporzjonijiet LTV kienu applikati fil-fażi ta’ espansjoni taċ-ċiklu finanzjarju sabiex tissaħħaħ ir-reżiljenza ta’ min jissellef, jiġi evitat id-deterjorament tal-istandards ta’ tislif u tittaffa ż-żieda eċċessiva fil-kreditu u fil-prezzijiet tad-djar. Hekk kif il-proporzjonijiet LTV jiġu applikati għal dawk kollha li jsellfu, jiġu evitati tnixxijiet potenzjali bejn is-setturi. Barra minn hekk, rekwiżiti mikroprudenzjali attwalment fis-seħħ jeħtieġu l-evalwazzjoni tal-affidabbiltà kreditizja ta’ dawk li jieħdu self ġdid. Għalhekk, kwalunkwe miżuri futuri potenzjali bbażati fuq min jissellef għandhom japplikaw ukoll għal kull min isellef, sabiex jiġu evitati tnixxijiet.

| g. | Il-miżuri ta’ politika attwali huma evalwati bħala parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex itaffu r-riskji sistemiċi identifikati relatati ma’ vulnerabbiltajiet fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżlanda. B’mod partikolari, il-livell għoli ta’ djun tal-unitajiet domestiċi jistgħu ma jkunux indirizzati b’mod suffiċjenti mill-miżuri makroprudenzjali attwali. Għalkemm fuq livell aggregat, id-dejn seta’ naqas, għad fadal każijiet ta’ riskju assoċjati ma’ unitajiet domestiċi b’livell ta’ ingranaġġ għoli. Filwaqt li l-BERS jirrikonoxxi l-inizjattivi meħuda fir-rigward tal-monitoraġġ tal-proprjetà immobbli residenzjali, jistgħu jkunu meħtieġa miżuri ulterjuri fir-rigward tat-tislif lill-unitajiet domestiċi bi proporzjonijiet ta’ DTI għoljin. L-iżlanda tista’ tikkunsidra implimentazzjoni preventiva ta’ linji gwida espliċiti fuq miżuri bbażati fuq id-dħul, jew fil-forma ta’ rakkomandazzjoni jew ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef li jkunu legalment vinkolanti. Miżuri bbażati fuq id-dħul jistgħu jgħinu sabiex jiġi evitat li l-unitajiet domestiċi jiddejnu żżejjed, f’każ li ż-żieda qawwija fil-prezzijiet tad-djar tippersisti. Dawn il-miżuri jistgħu jkunu partikolarment relevanti, peress li ż-żieda fil-prezzijiet tad-djar setgħet naqqset l-effettività tal-limitu fuq il-proporzjonijiet LTV. |
| --- | --- |

g.

Il-miżuri ta’ politika attwali huma evalwati bħala parzjalment xierqa u parzjalment suffiċjenti biex itaffu r-riskji sistemiċi identifikati relatati ma’ vulnerabbiltajiet fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżlanda. B’mod partikolari, il-livell għoli ta’ djun tal-unitajiet domestiċi jistgħu ma jkunux indirizzati b’mod suffiċjenti mill-miżuri makroprudenzjali attwali. Għalkemm fuq livell aggregat, id-dejn seta’ naqas, għad fadal każijiet ta’ riskju assoċjati ma’ unitajiet domestiċi b’livell ta’ ingranaġġ għoli. Filwaqt li l-BERS jirrikonoxxi l-inizjattivi meħuda fir-rigward tal-monitoraġġ tal-proprjetà immobbli residenzjali, jistgħu jkunu meħtieġa miżuri ulterjuri fir-rigward tat-tislif lill-unitajiet domestiċi bi proporzjonijiet ta’ DTI għoljin. L-iżlanda tista’ tikkunsidra implimentazzjoni preventiva ta’ linji gwida espliċiti fuq miżuri bbażati fuq id-dħul, jew fil-forma ta’ rakkomandazzjoni jew ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef li jkunu legalment vinkolanti. Miżuri bbażati fuq id-dħul jistgħu jgħinu sabiex jiġi evitat li l-unitajiet domestiċi jiddejnu żżejjed, f’każ li ż-żieda qawwija fil-prezzijiet tad-djar tippersisti. Dawn il-miżuri jistgħu jkunu partikolarment relevanti, peress li ż-żieda fil-prezzijiet tad-djar setgħet naqqset l-effettività tal-limitu fuq il-proporzjonijiet LTV.

| (9) | Meta jiġu attivati kwalunkwe miżuri biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tal-Iżlanda fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjonijiet potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati. |
| --- | --- |

(9)

Meta jiġu attivati kwalunkwe miżuri biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tal-Iżlanda fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjonijiet potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati.

| (10) | It-twissijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika, |
| --- | --- |

(10)

It-twissijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika,

ADOTTA DIN IT-TWISSIJA;

Il-BERS identifika vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tal-Iżlanda bħala sors ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li jista’ jkollhom il-potenzjal ta’ konsegwenzi negattivi serji għall-ekonomija reali. Minn perspettiva makroprudenzjali, il-BERS jikkunsidra l-vulnerabbiltà ewlenija bħala l-livelli ta’ djun għoljin tal-unitajiet domestiċi li huma assoċjati maż-żieda qawwija fuq żmien medju tal-prezzijiet tad-djar u s-sopravalutazzjoni potenzjali tal-prezzijiet tad-djar.

Magħmul fi Frankfurt am Main, is-27 ta’ Ġunju 2019.

Kap tas-Segretarjat tal-BERS,

f’isem il-Bord Ġenerali tal-BERS

Francesco MAZZAFERRO

---

(1)  ĠU L 331, 15.12.2010, p. 1.

1

(2)  Ara “Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector” (Vulnerabbiltajiet fis-Settur tal-Proprjetà Immobbli Residenzjali tal-UE), BERS, Novembru 2016, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

2

(3)  Twissija BERS/2016/06 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Belġju (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 45).

3

(4)  Twissija BERS/2016/07 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fid-Danimarka (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 47).

4

(5)  Twissija BERS/2016/09 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Lussemburgu (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 51).

5

(6)  Twissija BERS/2016/10 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Netherlands (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 53).

6

(7)  Twissija BERS/2016/05 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Awstrija (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 43).

7

(8)  Twissija BERS/2016/08 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Finlandja (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 49).

8

(9)  Twissija BERS/2016/11 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 55).

9

(10)  Twissija BERS/2016/12 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fir-Renju Unit (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 57).

10

(11)  Ara “Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries” (Vulnerabbiltajiet fis-setturi tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-ŻEE), BERS, 2019, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

11

(12)  Self indiċjat mas-CPI huwa kuntratt fejn l-ammont tas-self ikun marbut mal-indiċi tal-prezzijiet għall-konsumatur u r-rata tal-imgħax tinżamm fissa (għal aktar dettalji ara Elíasson, L., ‘Indexation 101’, Economic Affairs, Vol. 6, Il-Bank Ċentrali tal-Iżlanda, Reykjavik, l-Iżlanda, 2014).

12

Economic Affairs

---

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/57 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/57

---

‏TWISSIJA TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU

tas-27 ta’ Ġunju 2019

dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Norveġja

(BERS/2019/14)

(2019/C 366/11)

IL-BORD ĠENERALI TAL-BORD EWROPEW DWAR IR-RISKJU SISTEMIKU,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1092/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Novembru 2010 dwar is-sorveljanza makroprudenzjali fl-Unjoni Ewropea tas-sistema finanzjarja u li jistabbilixxi Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (1), u b’mod partikolari l-Artikoli 3, 16 u 18 tiegħu,

Billi:

| (1) | Is-settur tal-abitazzjoni huwa settur ewlieni tal-ekonomija reali u jirrappreżenta parti kbira mill-ġid domestiku u t-tislif bankarju. Il-proprjetajiet immobbli residenzjali jikkostitwixxu komponent kbir tal-assi miżmuma minn unitajiet domestiċi u s-selfiet għall-abitazzjoni sikwit huma parti kbira mill-karti tal-bilanċ tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Barra minn hekk, il-bini ta’ abitazzjonijiet huwa tipikament element importanti tal-ekonomija reali, peress li huwa sors ta’ impjiegi, investiment u tkabbir. |
| --- | --- |

(1)

Is-settur tal-abitazzjoni huwa settur ewlieni tal-ekonomija reali u jirrappreżenta parti kbira mill-ġid domestiku u t-tislif bankarju. Il-proprjetajiet immobbli residenzjali jikkostitwixxu komponent kbir tal-assi miżmuma minn unitajiet domestiċi u s-selfiet għall-abitazzjoni sikwit huma parti kbira mill-karti tal-bilanċ tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Barra minn hekk, il-bini ta’ abitazzjonijiet huwa tipikament element importanti tal-ekonomija reali, peress li huwa sors ta’ impjiegi, investiment u tkabbir.

| (2) | Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi u l-esperjenza f’ħafna pajjiżi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha f’pajjiż partikolari, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. L-effetti fuq l-istabbiltà finanzjarja jistgħu jkunu kemm diretti kif ukoll indiretti. L-effetti diretti jikkonsistu fit-telf ta’ kreditu minn portafolji ta’ ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti huma relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, b’konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja. |
| --- | --- |

(2)

Kriżijiet finanzjarji fl-imgħoddi u l-esperjenza f’ħafna pajjiżi wrew li żviluppi mhux sostenibbli fis-swieq tal-proprjetà immobbli jista’ jkollhom riperkussjonijiet serji fuq l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja u tal-ekonomija fit-totalità tagħha f’pajjiż partikolari, li jistgħu jwasslu wkoll għal riperkussjonijiet transkonfinali negattivi. L-effetti fuq l-istabbiltà finanzjarja jistgħu jkunu kemm diretti kif ukoll indiretti. L-effetti diretti jikkonsistu fit-telf ta’ kreditu minn portafolji ta’ ipoteki minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi u żviluppi negattivi simultanji fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. L-effetti indiretti huma relatati ma’ aġġustamenti fil-konsum domestiku, b’konsegwenzi ulterjuri għall-ekonomija reali u għall-istabbiltà finanzjarja.

| (3) | Is-swieq tal-proprjetà immobbli huma suxxettibbli għal żviluppi ċikliċi. It-teħid ta’ riskji eċċessivi, ingranaġġ eċċessiv u inċentivi allinjati ħażin matul it-titjib taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli jistgħu jwasslu għal implikazzjonijiet negattivi severi kemm għall-istabbiltà finanzjarja kif ukoll għall-ekonomija reali. Minħabba r-rilevanza tal-proprjetà immobbli residenzjali (RRE — residential real estate) għall-istabbiltà finanzjarja u makroekonomika, l-użu tal-politika makroprudenzjali bil-għan li tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali huwa partikolarment importanti, minbarra l-użu tagħha bħala mezz biex jittaffa r-riskju sistemiku. |
| --- | --- |

(3)

Is-swieq tal-proprjetà immobbli huma suxxettibbli għal żviluppi ċikliċi. It-teħid ta’ riskji eċċessivi, ingranaġġ eċċessiv u inċentivi allinjati ħażin matul it-titjib taċ-ċiklu tal-proprjetà immobbli jistgħu jwasslu għal implikazzjonijiet negattivi severi kemm għall-istabbiltà finanzjarja kif ukoll għall-ekonomija reali. Minħabba r-rilevanza tal-proprjetà immobbli residenzjali (RRE — residential real estate) għall-istabbiltà finanzjarja u makroekonomika, l-użu tal-politika makroprudenzjali bil-għan li tiġi evitata l-akkumulazzjoni ta’ vulnerabbiltajiet fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali huwa partikolarment importanti, minbarra l-użu tagħha bħala mezz biex jittaffa r-riskju sistemiku.

| (4) | Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-vulnerabbiltajiet identifikati fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet. Dawn il-fatturi jistgħu jinkludu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjoni — li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess — jew politiki pubbliċi oħrajn li jistgħu jservu ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. Minħabba li dawn il-fatturi jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, il-miżuri li joriġinaw minn oqsma ta’ politika oħrajn jistgħu jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet preżenti fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi individwali b’mod effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jiġu ġġenerati spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja. |
| --- | --- |

(4)

Filwaqt li l-fatturi ċikliċi għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-vulnerabbiltajiet identifikati fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), hemm ukoll fatturi strutturali li kkawżaw dawn il-vulnerabbiltajiet. Dawn il-fatturi jistgħu jinkludu nuqqas ta’ provvista ta’ abitazzjoni — li qed tagħmel pressjoni dejjem akbar fuq il-prezzijiet tad-djar u d-dejn għall-unitajiet domestiċi li jixtru l-proprjetà tagħhom stess — jew politiki pubbliċi oħrajn li jistgħu jservu ta’ inċentiv għall-unitajiet domestiċi biex jissellfu żżejjed. Minħabba li dawn il-fatturi jmorru lil hinn mill-politika makroprudenzjali, il-miżuri li joriġinaw minn oqsma ta’ politika oħrajn jistgħu jikkumplimentaw u jappoġġaw il-miżuri makroprudenzjali attwali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet preżenti fis-swieq tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi individwali b’mod effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jiġu ġġenerati spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali u għas-sistema finanzjarja.

| (5) | Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (2). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslet għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi. il-Belġju (3), id-Danimarka (4), il-Lussemburgu (5), in-Netherlands (6), l-Awstrija (7), il-Finlandja (8), l-Iżvezja (9) u r-Renju Unit (10). |
| --- | --- |

(5)

Fl-2016, il-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS) wettaq valutazzjoni madwar l-Unjoni kollha tal-vulnerabbiltajiet fir-rigward tal-proprjetà immobbli residenzjali (2). Din il-valutazzjoni ppermettiet li l-BERS jidentifika għadd ta’ vulnerabbiltajiet fuq żmien medju f’diversi pajjiżi bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li wasslet għall-ħruġ ta’ twissijiet lil tmien pajjiżi. il-Belġju (3), id-Danimarka (4), il-Lussemburgu (5), in-Netherlands (6), l-Awstrija (7), il-Finlandja (8), l-Iżvezja (9) u r-Renju Unit (10).

| (6) | Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-ŻEE tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (11). |
| --- | --- |

(6)

Dan l-aħħar, il-BERS ikkonkluda valutazzjoni sistematika u li tħares ’il quddiem mifruxa madwar iż-ŻEE tal-vulnerabbiltajiet relatati mal-proprjetà immobbli residenzjali (11).

| (7) | F’dan il-kuntest, il-BERS identifika fi ħdax-il pajjiż, fosthom in-Norveġja, ċerti vulnerabbiltajiet fuq żmien medju bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja li ma ġewx indirizzati biżżejjed. |
| --- | --- |

(7)

F’dan il-kuntest, il-BERS identifika fi ħdax-il pajjiż, fosthom in-Norveġja, ċerti vulnerabbiltajiet fuq żmien medju bħala sorsi ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja li ma ġewx indirizzati biżżejjed.

| (8) | Il-valutazzjoni tal-BERS tal-vulnerabbiltajiet tenfasizza dan li ġej fir-rigward tan-Norveġja:






  a. | Id-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa għoli ħafna meta mqabbel ma’ pajjiżi oħrajn u ma’ snin preċedenti, u ilu jiżdied bis-sod matul dawn l-aħħar għaxar snin. Barra minn hekk, sehem kbir ta’ selfiet huma b’rati tal-imgħax varjabbli, li jagħmel ukoll lill-unitajiet domestiċi vulnerabbli għal żidiet fir-rati tal-imgħax. Madankollu, l-ittestjar għall-istress għal żidiet fir-rati tal-imgħax wera li l-applikanti għal self ipotekarju ġeneralment ikunu kapaċi jlaħħqu mal-ispejjeż tal-għajxien normali f’każ ta’ skoss fir-rati tal-imgħax. Għalhekk, ir-riskju ta’ inadempjenzi potenzjali minħabba żidiet fir-rati tal-imgħax jista’ jkun kontenut. |
| --- | --- | --- |

(8)

Il-valutazzjoni tal-BERS tal-vulnerabbiltajiet tenfasizza dan li ġej fir-rigward tan-Norveġja:

a.

Id-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa għoli ħafna meta mqabbel ma’ pajjiżi oħrajn u ma’ snin preċedenti, u ilu jiżdied bis-sod matul dawn l-aħħar għaxar snin. Barra minn hekk, sehem kbir ta’ selfiet huma b’rati tal-imgħax varjabbli, li jagħmel ukoll lill-unitajiet domestiċi vulnerabbli għal żidiet fir-rati tal-imgħax. Madankollu, l-ittestjar għall-istress għal żidiet fir-rati tal-imgħax wera li l-applikanti għal self ipotekarju ġeneralment ikunu kapaċi jlaħħqu mal-ispejjeż tal-għajxien normali f’każ ta’ skoss fir-rati tal-imgħax. Għalhekk, ir-riskju ta’ inadempjenzi potenzjali minħabba żidiet fir-rati tal-imgħax jista’ jkun kontenut.

| b. | It-tislif ipotekarju ilu jiżdied fuq żmien medju, u jikkostitwixxi l-kontributur ewlieni għaż-żieda fit-tislif lill-unitajiet domestiċi. Barra minn hekk, il-kreditu fuq it-tislif ipotekarju huwa sistemikament importanti għas-settur bankarju, peress li jirrappreżenta sehem kbir mis-selfiet totali mill-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Is-settur bankarju jista’ jkun espost ukoll għal riskji li jinbtu mill-ambjent internazzjonali, minħabba s-sehem kbir ta’ investituri barranin li jipparteċipaw fis-suq tal-bonds koperti u l-interkonnettività tas-sistema finanzjarja tan-Norveġja mal-pajjiżi Nordiċi l-oħrajn. |
| --- | --- |

b.

It-tislif ipotekarju ilu jiżdied fuq żmien medju, u jikkostitwixxi l-kontributur ewlieni għaż-żieda fit-tislif lill-unitajiet domestiċi. Barra minn hekk, il-kreditu fuq it-tislif ipotekarju huwa sistemikament importanti għas-settur bankarju, peress li jirrappreżenta sehem kbir mis-selfiet totali mill-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Is-settur bankarju jista’ jkun espost ukoll għal riskji li jinbtu mill-ambjent internazzjonali, minħabba s-sehem kbir ta’ investituri barranin li jipparteċipaw fis-suq tal-bonds koperti u l-interkonnettività tas-sistema finanzjarja tan-Norveġja mal-pajjiżi Nordiċi l-oħrajn.

| c. | Hemm sinjali ta’ sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar, wara perijodu twil ta’ żieda elevata u persistenti fil-prezzijiet tad-djar. Barra minn hekk, fi trimestri reċenti l-prezzijiet tad-djar immoderaw, iżda l-volumi tat-tranżazzjonijiet ma naqsux. Ir-rata ta’ sjieda ta’ djar permezz ta’ self ipotekarju hija għolja, li potenzjalment tista’ tagħmel lill-unitajiet domestiċi vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali. |
| --- | --- |

c.

Hemm sinjali ta’ sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar, wara perijodu twil ta’ żieda elevata u persistenti fil-prezzijiet tad-djar. Barra minn hekk, fi trimestri reċenti l-prezzijiet tad-djar immoderaw, iżda l-volumi tat-tranżazzjonijiet ma naqsux. Ir-rata ta’ sjieda ta’ djar permezz ta’ self ipotekarju hija għolja, li potenzjalment tista’ tagħmel lill-unitajiet domestiċi vulnerabbli għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji avversi jew żviluppi avversi fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali.

| d. | Skoss ekonomiku jew finanzjarju jista’ jwassal biex iseħħu riskji diretti u indiretti għall-istabbiltà finanzjarja, minħabba l-vulnerabbiltajiet imsemmija hawn fuq. Riskji diretti potenzjali għas-sistema bankarja fin-Norveġja huma relatati ma’ telf potenzjali ta’ kreditu minn selfiet ipotekarji ġodda, peress li dawn is-selfiet ingħataw f’ambjent ta’ prezzijiet ta’ djar li kienu potenzjalment sopravalutati. Barra minn hekk, l-unitajiet domestiċi jistgħu jesperjenzaw effett negattiv mil-lat ta’ ġid jew jistgħu jaqgħu f’ekwità negattiva jekk tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar ikun sinifikanti. Barra minn hekk, jekk pereżempju, il-qgħad jiżdied u/jew iż-żieda fid-dħul tal-unitajiet domestiċi tonqos, xi unitajiet domestiċi jistgħu jsibuha aktar diffiċli biex jisservisjaw id-djun tagħhom. L-effetti negattivi assoċjati mad-dħul u l-ġid tal-unitajiet domestiċi jistgħu jsaħħu x-xokk inizjali jekk l-unitajiet domestiċi jkunu meħtieġa jnaqqsu l-konsum sabiex iħallsu d-djun tagħhom għax-xiri ta’ djar. Dan jista’ jwassal għal effetti indiretti u żieda fir-riskji għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u għas-sistema finanzjarja. |
| --- | --- |

d.

Skoss ekonomiku jew finanzjarju jista’ jwassal biex iseħħu riskji diretti u indiretti għall-istabbiltà finanzjarja, minħabba l-vulnerabbiltajiet imsemmija hawn fuq. Riskji diretti potenzjali għas-sistema bankarja fin-Norveġja huma relatati ma’ telf potenzjali ta’ kreditu minn selfiet ipotekarji ġodda, peress li dawn is-selfiet ingħataw f’ambjent ta’ prezzijiet ta’ djar li kienu potenzjalment sopravalutati. Barra minn hekk, l-unitajiet domestiċi jistgħu jesperjenzaw effett negattiv mil-lat ta’ ġid jew jistgħu jaqgħu f’ekwità negattiva jekk tnaqqis fil-prezzijiet tad-djar ikun sinifikanti. Barra minn hekk, jekk pereżempju, il-qgħad jiżdied u/jew iż-żieda fid-dħul tal-unitajiet domestiċi tonqos, xi unitajiet domestiċi jistgħu jsibuha aktar diffiċli biex jisservisjaw id-djun tagħhom. L-effetti negattivi assoċjati mad-dħul u l-ġid tal-unitajiet domestiċi jistgħu jsaħħu x-xokk inizjali jekk l-unitajiet domestiċi jkunu meħtieġa jnaqqsu l-konsum sabiex iħallsu d-djun tagħhom għax-xiri ta’ djar. Dan jista’ jwassal għal effetti indiretti u żieda fir-riskji għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u għas-sistema finanzjarja.

| e. | Il-BERS jieħu nota tal-fatt li n-Norveġja implimentat ġabra komprensiva ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef u fuq il-kapital, li huma mmirati biex jiżguraw ir-reżiljenza kemm tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu kif ukoll ta’ dawk li jissellfu. Il-minimu tat-telf fil-każ ta’ inadempjenza (loss-given-default — LGD) u r-rekwiżiti għall-mudelli ta’ probabbiltà ta’ inadempjenza (probability of default — PD) (12), flimkien mar-riżerva tal-kapital kontroċiklika huma kollha miżuri importanti bbażati fuq il-kapital li huma mistennija jiżguraw li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu jkunu kapaċi jassorbu telf wara skoss ekonomiku jew finanzjarju potenzjali. Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi attivaw firxa wiesgħa ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef: taħlita ta’ limiti għall-proporzjonijiet bejn is-self u l-valur (loan-to-value — LTV) u l-proporzjonijiet bejn id-dejn u d-dħul (debt-to-income — DTI), kif ukoll testijiet tal-affordabbiltà. L-effetti tal-miżuri bbażati fuq min jissellef ġew iddokumentati u kien hemm tnaqqis fis-sehem ta’ selfiet ipotekarji b’valuri għoljin b’rabta mal-proporzjonijiet li għalihom japplikaw il-limiti. Minkejja l-isforzi sostanzjali li saru fil-qasam tal-politika makroprudenzjali, ir-riskji sistemiċi relatati mas-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali jibqgħu għoljin fin-Norveġja. |
| --- | --- |

e.

Il-BERS jieħu nota tal-fatt li n-Norveġja implimentat ġabra komprensiva ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef u fuq il-kapital, li huma mmirati biex jiżguraw ir-reżiljenza kemm tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu kif ukoll ta’ dawk li jissellfu. Il-minimu tat-telf fil-każ ta’ inadempjenza (loss-given-default — LGD) u r-rekwiżiti għall-mudelli ta’ probabbiltà ta’ inadempjenza (probability of default — PD) (12), flimkien mar-riżerva tal-kapital kontroċiklika huma kollha miżuri importanti bbażati fuq il-kapital li huma mistennija jiżguraw li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu jkunu kapaċi jassorbu telf wara skoss ekonomiku jew finanzjarju potenzjali. Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi attivaw firxa wiesgħa ta’ miżuri bbażati fuq min jissellef: taħlita ta’ limiti għall-proporzjonijiet bejn is-self u l-valur (loan-to-value — LTV) u l-proporzjonijiet bejn id-dejn u d-dħul (debt-to-income — DTI), kif ukoll testijiet tal-affordabbiltà. L-effetti tal-miżuri bbażati fuq min jissellef ġew iddokumentati u kien hemm tnaqqis fis-sehem ta’ selfiet ipotekarji b’valuri għoljin b’rabta mal-proporzjonijiet li għalihom japplikaw il-limiti. Minkejja l-isforzi sostanzjali li saru fil-qasam tal-politika makroprudenzjali, ir-riskji sistemiċi relatati mas-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali jibqgħu għoljin fin-Norveġja.

| f. | Il-miżuri tal-politika makroprudenzjali attwali huma evalwati bħala xierqa biex itaffu r-riskji sistemiċi identifikati relatati ma’ vulnerabbiltajiet fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Norveġja. Madankollu, għad hemm riskju sistemiku konsiderevoli relatat mas-suq Norveġiż tal-proprjetà immobbli residenzjali, u fuq din il-bażi l-politika makroprudenzjali hija evalwata bħala parzjalment suffiċjenti. Fil-qasam tal-politika makroprudenzjali, il-mitigazzjoni tal-vulnerabbiltajiet identifikati kienet tħassib ewlieni, li tirriżulta f’ġabra komprensiva ta’ miżuri ta’ politika. Madankollu, il-politiki makroprudenzjali jistgħu jkunu kkumplimentati b’azzjoni ta’ politika usa’ mmirata lejn il-mitigazzjoni jew l-eliminazzjoni tal-fatturi li jiffaċilitaw jew jippromwovu żieda fil-livelli ta’ djun tal-unitajiet domestiċi. Dawn il-politiki għandhom jappoġġjaw il-miżuri makroprudenzjali attwali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet li jifdal li ġew identifikati fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Norveġja b’mod effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jinħolqu spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali Norveġiża u s-sistema finanzjarja. Politiki ulterjuri jistgħu jinkludu t-tneħħija ta’ inċentivi għal livelli ta’ djun ogħla għall-unitajiet domestiċi, billi tiżdied l-effiċjenza fis-suq tal-abitazzjoni għall-kiri u l-iżvilupp ta’ djar okkupati mis-sidien, u billi tiiġi żgurata provvista adegwata ta’ djar. Jekk ma tittieħed ebda azzjoni oħra ta’ politika u jekk il-vulnerabbiltajiet ma jonqsux, jew jekk jiżdiedu minħabba żviluppi ekonomiċi u finanzjarji, miżuri makroprudenzjali eżistenti jistgħu jiġu ssikkati jew miżuri makroprudenzjali ġodda jistgħu jiġu attivati. |
| --- | --- |

f.

Il-miżuri tal-politika makroprudenzjali attwali huma evalwati bħala xierqa biex itaffu r-riskji sistemiċi identifikati relatati ma’ vulnerabbiltajiet fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Norveġja. Madankollu, għad hemm riskju sistemiku konsiderevoli relatat mas-suq Norveġiż tal-proprjetà immobbli residenzjali, u fuq din il-bażi l-politika makroprudenzjali hija evalwata bħala parzjalment suffiċjenti. Fil-qasam tal-politika makroprudenzjali, il-mitigazzjoni tal-vulnerabbiltajiet identifikati kienet tħassib ewlieni, li tirriżulta f’ġabra komprensiva ta’ miżuri ta’ politika. Madankollu, il-politiki makroprudenzjali jistgħu jkunu kkumplimentati b’azzjoni ta’ politika usa’ mmirata lejn il-mitigazzjoni jew l-eliminazzjoni tal-fatturi li jiffaċilitaw jew jippromwovu żieda fil-livelli ta’ djun tal-unitajiet domestiċi. Dawn il-politiki għandhom jappoġġjaw il-miżuri makroprudenzjali attwali biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet li jifdal li ġew identifikati fis-suq tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Norveġja b’mod effiċjenti u effettiv, mingħajr ma jinħolqu spejjeż eċċessivi għall-ekonomija reali Norveġiża u s-sistema finanzjarja. Politiki ulterjuri jistgħu jinkludu t-tneħħija ta’ inċentivi għal livelli ta’ djun ogħla għall-unitajiet domestiċi, billi tiżdied l-effiċjenza fis-suq tal-abitazzjoni għall-kiri u l-iżvilupp ta’ djar okkupati mis-sidien, u billi tiiġi żgurata provvista adegwata ta’ djar. Jekk ma tittieħed ebda azzjoni oħra ta’ politika u jekk il-vulnerabbiltajiet ma jonqsux, jew jekk jiżdiedu minħabba żviluppi ekonomiċi u finanzjarji, miżuri makroprudenzjali eżistenti jistgħu jiġu ssikkati jew miżuri makroprudenzjali ġodda jistgħu jiġu attivati.

| (9) | Meta jiġu attivati kwalunkwe miżuri biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tan-Norveġja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati. |
| --- | --- |

(9)

Meta jiġu attivati kwalunkwe miżuri biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet identifikati, il-kalibrazzjoni u l-introduzzjoni gradwali tagħhom għandhom iqisu l-pożizzjoni tan-Norveġja fiċ-ċikli ekonomiċi u finanzjarji, u kwalunkwe implikazzjoni potenzjali fir-rigward tal-ispejjeż u l-benefiċċji assoċjati.

| (10) | It-twissijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika, |
| --- | --- |

(10)

It-twissijiet tal-BERS jiġu ppubblikati wara li l-Bord Ġenerali jkun informa lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar l-intenzjoni tiegħu li jagħmel dan u wara li jkun ipprovda lill-Kunsill b’opportunità li jirreaġixxi, u wara li d-destinatarji jkunu ġew infurmati bl-intenzjoni li jippubblika,

ADOTTA DIN IT-TWISSIJA:

Il-BERS identifika vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali tan-Norveġja bħala sors ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja, li jista’ jkollhom il-potenzjal ta’ konsegwenzi negattivi serji għall-ekonomija reali. Minn perspettiva makroprudenzjali, il-BERS jikkunsidra l-vulnerabbiltà ewlenija bħala d-djun għoljin tal-unitajiet domestiċi li huma assoċjati maż-żieda fuq żmien twil tal-prezzijiet tad-djar u s-sopravalutazzjoni potenzjali tagħhom.

Magħmul fi Frankfurt am Main, is-27 ta’ Ġunju 2019.

Kap tas-Segretarjat tal-BERS,

f’isem il-Bord Ġenerali tal-BERS

Francesco MAZZAFERRO

---

(1)  ĠU L 331, 15.12.2010, p. 1.

1

(2)  Ara “Vulnerabilities in the EU Residential Real Estate Sector” (Vulnerabbiltajiet fis-Settur tal-Proprjetà Immobbli Residenzjali tal-UE), BERS, Novembru 2016, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

2

(3)  Twissija BERS/2016/06 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Belġju (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 45).

3

(4)  Twissija BERS/2016/07 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fid-Danimarka (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 47).

4

(5)  Twissija BERS/2016/09 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Lussemburgu (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 51).

5

(6)  Twissija BERS/2016/10 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Netherlands (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 53).

6

(7)  Twissija BERS/2016/05 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Awstrija (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 43).

7

(8)  Twissija BERS/2016/08 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-Finlandja (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 49).

8

(9)  Twissija BERS/2016/11 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fl-Iżvezja (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 55).

9

(10)  Twissija BERS/2016/12 tal-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku tat-22 ta’ Settembru 2016 dwar vulnerabbiltajiet fuq żmien medju fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali fir-Renju Unit (ĠU C 31, 31.1.2017, p. 57).

10

(11)  Ara “Vulnerabilities in the residential real estate sectors of EEA countries” (Vulnerabbiltajiet fis-setturi tal-proprjetà immobbli residenzjali fil-pajjiżi taż-ŻEE), BERS, 2019, disponibbli fuq is-sit elettroniku tal-BERS fuq www.esrb.europa.eu.

11

(12)  In-Norveġja għandha rekwiżiti aktar stretti għall-approċċ fis-seħħ ibbażat fuq klassifikazzjonijiet interni għas-self ipotekarju residenzjali, inkluż minimu LGD ta’ 20 % u rekwiżiti speċifiċi għall-kalkolu tal-PD għas-selfiet ipotekarji. L-awtoritajiet nazzjonali jirrapportaw li l-minimu tal-LGD u r-rekwiżiti tal-PD jaħdmu biex iżidu l-piż tar-riskju medju fuq selfiet ipotekarji residenzjali għal banek Norveġiżi li jużaw mudelli bbażati fuq klassifikazzjonijiet interni.

12

---

IV Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/60 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/60

---

Rata tal-kambju tal-euro (1)

Id-29 ta' Ottubru 2019

(2019/C 366/12)

1 euro =

| | Munita | Rata tal-kambju |
| --- | --- | --- |
| USD | Dollaru Amerikan | 1,1095 |
| JPY | Yen Ġappuniż | 120,88 |
| DKK | Krona Daniża | 7,4706 |
| GBP | Lira Sterlina | 0,86328 |
| SEK | Krona Żvediża | 10,7923 |
| CHF | Frank Żvizzeru | 1,1041 |
| ISK | Krona Iżlandiża | 138,10 |
| NOK | Krona Norveġiża | 10,2748 |
| BGN | Lev Bulgaru | 1,9558 |
| CZK | Krona Ċeka | 25,543 |
| HUF | Forint Ungeriż | 328,78 |
| PLN | Zloty Pollakk | 4,2693 |
| RON | Leu Rumen | 4,7559 |
| TRY | Lira Turka | 6,3596 |
| AUD | Dollaru Awstraljan | 1,6186 |
| CAD | Dollaru Kanadiż | 1,4486 |
| HKD | Dollaru ta' Hong Kong | 8,6994 |
| NZD | Dollaru tan-New Zealand | 1,7481 |
| SGD | Dollaru tas-Singapor | 1,5121 |
| KRW | Won tal-Korea t'Isfel | 1 295,86 |
| ZAR | Rand ta' l-Afrika t'Isfel | 16,2241 |
| CNY | Yuan ren-min-bi Ċiniż | 7,8392 |
| HRK | Kuna Kroata | 7,4568 |
| IDR | Rupiah Indoneżjan | 15 590,95 |
| MYR | Ringgit Malażjan | 4,6410 |
| PHP | Peso Filippin | 56,623 |
| RUB | Rouble Russu | 70,9154 |
| THB | Baht Tajlandiż | 33,524 |
| BRL | Real Brażiljan | 4,4300 |
| MXN | Peso Messikan | 21,1812 |
| INR | Rupi Indjan | 78,6150 |

Munita

Rata tal-kambju

USD

Dollaru Amerikan

1,1095

JPY

Yen Ġappuniż

120,88

DKK

Krona Daniża

7,4706

GBP

Lira Sterlina

0,86328

SEK

Krona Żvediża

10,7923

CHF

Frank Żvizzeru

1,1041

ISK

Krona Iżlandiża

138,10

NOK

Krona Norveġiża

10,2748

BGN

Lev Bulgaru

1,9558

CZK

Krona Ċeka

25,543

HUF

Forint Ungeriż

328,78

PLN

Zloty Pollakk

4,2693

RON

Leu Rumen

4,7559

TRY

Lira Turka

6,3596

AUD

Dollaru Awstraljan

1,6186

CAD

Dollaru Kanadiż

1,4486

HKD

Dollaru ta' Hong Kong

8,6994

NZD

Dollaru tan-New Zealand

1,7481

SGD

Dollaru tas-Singapor

1,5121

KRW

Won tal-Korea t'Isfel

1 295,86

ZAR

Rand ta' l-Afrika t'Isfel

16,2241

CNY

Yuan ren-min-bi Ċiniż

7,8392

HRK

Kuna Kroata

7,4568

IDR

Rupiah Indoneżjan

15 590,95

MYR

Ringgit Malażjan

4,6410

PHP

Peso Filippin

56,623

RUB

Rouble Russu

70,9154

THB

Baht Tajlandiż

33,524

BRL

Real Brażiljan

4,4300

MXN

Peso Messikan

21,1812

INR

Rupi Indjan

78,6150

---

(1)  Sors: rata tal-kambju ta' referenza ppubblikata mill-Bank Ċentrali Ewropew.

---

| 30.10.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 366/61 |
| --- | --- | --- | --- |

30.10.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 366/61

---

Notifika dwar l-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/1131 li jistabbilixxi għodda doganali għall-iskop tal-implimentazzjoni tal-Artikolu 14a tar-Regolament (UE) 2016/1036 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill kif ukoll l-Artikolu 24a tar-Regolament (UE) 2016/1037 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

(2019/C 366/13)

F’konformità mal-Artikolu 14a tar-Regolament (UE) 2016/1036 (1) u l-Artikolu 24a tar-Regolament (UE) 2016/1037 (2), il-Kummissjoni Ewropea adottat ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/1131 (3) (l-“Għodda Doganali”) fit-3 ta’ Lulju 2019.

L-Artikolu 14a tar-Regolament (UE) 2016/1036 u l-Artikolu 24a tar-Regolament (UE) 2016/1037 jippermettu l-estensjoni ta’ dazji tal-antidumping u/jew kumpensatorji fuq oġġetti li jinġiebu fi kwantitajiet sinifikanti lejn gżira artifiċjali, installazzjoni fissa jew li żżomm f’wiċċ l-ilma, jew kwalunkwe struttura oħra fil-blata kontinentali ta’ Stat Membru jew iż-żona ekonomika esklussiva ddikjarata minn Stat Membru skont UNCLOS, fejn dan jikkawża ħsara lill-industrija tal-Unjoni. F’każijiet fejn ir-regolament li jimponi miżuri antidumping u/jew kumpensatorji jkun jipprovdi b’mod espliċitu għal tali estensjoni lejn dawn iż-żoni, l-Għodda Doganali tistipula l-kundizzjonijiet li taħthom jiġu imposti dazji antidumping u/jew kumpensatorji kif ukoll il-proċeduri marbuta man-notifika u d-dikjarazzjoni ta’ tali prodotti u l-pagament ta’ tali dazju.

Sabiex l-awtoritajiet doganali jingħataw biżżejjed żmien biex jipproċessaw id-dikjarazzjoni tal-wasla, l-Artikolu 9 tal-Għodda Doganali tittardja l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Għodda Doganali b’erba’ xhur mid-data tal-pubblikazzjoni tagħha fil-Ġurnal Uffiċjali.

L-Artikolu 14a tar-Regolament 2016/1036 u l-Artikolu 24a tar-Regolament 2016/1037 jistipulaw li l-Kummissjoni għandha tinforma lill-operaturi ekonomiċi kollha permezz ta’ pubblikazzjoni separata li l-Għodda Doganali tkun qiegħda topera.

Il-Kummissjoni b’dan tinforma lill-operaturi ekonomiċi kollha li l-Għodda Doganali se ssir operattiva u tiġi applikata bis-sħiħ mill-4 ta’ Novembru 2019.

---

(1)  Ir-Regolament (UE) 2016/1036 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta’ Ġunju 2016 dwar il-protezzjoni kontra l-importazzjonijiet li huma l-oġġett ta’ dumping minn pajjiżi mhux membri tal-Unjoni Ewropea ĠU L 176, 30.6.2016, p. 21

(2)  Ir-Regolament (UE) 2016/1037 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta’ Ġunju 2016 dwar il-protezzjoni kontra importazzjonijiet sussidjati minn pajjiżi li mhumiex membri tal-Unjoni Ewropea ĠU L 176, 30.6.2016, p. 55.

(3)  Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/1131 tat-2 ta’ Lulju 2019 li jistabbilixxi għodda doganali għall-iskop tal-implimentazzjoni tal-Artikolu 14a tar-Regolament (UE) 2016/1036 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill kif ukoll l-Artikolu 24a tar-Regolament (UE) 2016/1037 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 179, 3.7.2019, p. 12).

---