----

----

I Ανακοινώσεις

Επιτροπή

----

ΟΡΙΣΤΙΚΟΊ ΕΤΉΣΙΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΊ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΏΝ ΚΟΙΝΟΤΉΤΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΌ ΈΤΟΣ 2003

ΤΌΜΟΣ Ι

ΕΝΟΠΟΙΗΜΈΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΆΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΈΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΎΠΟΛΟΓΙΣΜΟΫ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΈΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΈΣ ΚΑΤΑΣΤΆΣΕΙΣ

(2004/C 294/01)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Εξέλιξη του συστήματος λογιστικής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

Παρουσίαση των λογαριασμών

Κεφάλαιο Ι:Ενοποιημένες εκθέσεις σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων:

Κεφάλαιο ΙΙ: Ενοποιημένες δημοσιονομικές καταστάσεις των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων: ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο ΙΙΙ:Ενοποιημένες δημοσιονομικές καταστάσεις των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

Η δημόσια λογιστική, ως σύστημα πληροφόρησης, έχει διευρύνει αισθητά τους στόχους της. Από την απλή καταχώρηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού ασχολείται πιο δυναμικά και σφαιρικά με τη διαχείριση, με όλες τις οικονομικές και δημοσιονομικές επιπτώσεις που απορρέουν από τις δημοσιονομικές και χρηματοοικονομικές αποφάσεις. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, γεννήθηκε η ανάγκη εκσυγχρονισμού της λογιστικής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ώστε να εξελιχθεί από ένα λογιστικό σύστημα επικεντρωμένο αποκλειστικά και μόνο στην περιγραφή των πράξεων που αφορούν τις δαπάνες και τα έσοδα του προϋπολογισμού σε ταμειακή βάση, σε ένα λογιστικό σύστημα που λειτουργεί σε περιουσιακή βάση. Στόχος του λογιστικού αυτού συστήματος είναι η πληρέστερη παρουσίαση της χρηματοοικονομικής κατάστασης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ώστε να αντανακλά το σύνολο των στοιχείων του ενεργητικού, τις απαιτήσεις και τα χρέη τους καθώς και τα έσοδα και τις δαπάνες του οικονομικού έτους. Επίσης, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να συμμεριστεί σταδιακά την τάση που ακολουθεί ένας μεγάλος αριθμός κρατών μελών με την ενθάρρυνση των διεθνών οργανισμών: της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ελεγκτών — IFAC (1) και του ΟΟΣΑ. Οι εργασίες αυτές άρχισαν ουσιαστικά, το 2003, με την έναρξη του σχεδίου «εκσυγχρονισμός του λογιστικού συστήματος», σκοπός του οποίου είναι να θέσει τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες στην πρωτοπορία του διεθνούς κινήματος προς τον εκσυγχρονισμό του δημόσιου τομέα από το 2005 και πέρα.

Ο Δημοσιονομικός Κανονισμός (2) ορίζει τους μεγάλους άξονες του νέου λογιστικού πλαισίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από το 2005. Οι μεταβατικές διατάξεις του Δημοσιονομικού Κανονισμού προβλέπουν γενικά ότι οι διατάξεις του τίτλου VII του πρώτου μέρους —Λογιστική— εφαρμόζονται σταδιακά σε συνάρτηση με τις τεχνικές δυνατότητες προκειμένου να παραγάγουν πλήρη αποτελέσματα, το 2005. Αυτή η σταδιακή εφαρμογή ισχύει κυρίως για τις νέες αρχές που διέπουν τη λογιστική των κοινοτικών οργάνων. Ενώ η λογιστική του προϋπολογισμού θα εξακολουθήσει να καταχωρείται σύμφωνα με την αρχή των ταμειακών συναλλαγών, αντίθετα, από το 2005, η γενική λογιστική θα καταχωρείται πλέον σύμφωνα με την αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής της 17ης Δεκεμβρίου 2002, για τον εκσυγχρονισμό του λογιστικού συστήματος εκθέτει λεπτομερώς τις απαιτούμενες ενέργειες για τη μεταρρύθμιση της λογιστικής, το σχετικό χρονοδιάγραμμα και τα αντίστοιχα μέσα. Έτσι, θα αναπτυχθεί ένα νέο λογιστικό πλαίσιο. Οι εφαρμοζόμενοι κανόνες και μέθοδοι θα βασίζονται στα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα για τον δημόσιο τομέα, δηλαδή στα πρότυπα IPSAS, και όσον αφορά τις λογιστικές συναλλαγές που δεν καλύπτονται ακόμη από τα πρότυπα IPSAS, στα αντίστοιχα πρότυπα IAS/IFRS. Θα υπόκεινται στη γνώμη της επιτροπής λογιστικών προτύπων ρόλος της οποίας είναι να εκδίδει ανεξάρτητη επαγγελματική γνώμη — προς το παρόν, υποβλήθηκαν ήδη στην επιτροπή αυτή για συζήτηση 16 σχέδια προτύπων για τους νέους κανόνες λογιστικής που προκύπτουν από τα πρότυπα αυτά. Το γενεσιουργό γεγονός κάθε συναλλαγής έχει καθοριστεί και έχει επανεξεταστεί η αρχιτεκτονική της πληροφορικής, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η δυνατότητα καταχώρισης κάθε λογιστικού γεγονότος στην πηγή του. Έτσι, οι δημοσιονομικές καταστάσεις θα μπορούν να παράγονται αυτόματα. Οι διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου κάθε ΓΔ θα επεκταθούν ώστε να καλύψουν τις πλευρές που αφορούν τη λογιστική με βάση την αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων. Τέλος, θα επεκταθεί ο ενοποιημένος ισολογισμός.

Ωστόσο, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, πριν από την ενλόγω μεταρρύθμιση, η Επιτροπή εισήγαγε ήδη στοιχεία αυτοτέλειας των χρήσεων για την υποβολή των δημοσιονομικών καταστάσεων, χωρίς όμως ακόμη να μπορεί να εφαρμόζει πλήρως τα αντίστοιχα πρότυπα. Σήμερα, οι πληροφορίες αυτές δεν προκύπτουν καθ'ολοκληρία από ένα ολοκληρωμένο λογιστικό σύστημα. Έτσι, οι λογιστικές υπηρεσίες χρησιμοποιούν μη λογιστικές πληροφορίες από τις διάφορες υπηρεσίες της Επιτροπής τόσο για τη συμπλήρωση του δημοσιονομικού ισολογισμού όσο και για την κατάρτιση των παραρτημάτων του.

Από το 2000, βελτιώθηκε η αξιοπιστία των πληροφοριών που αφορούν τις ακινητοποιήσεις, τις απογραφές, την καταγραφή των οικονομικών διαμεσολαβητών, την αποτίμηση των απαιτήσεων και τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα των υπαλλήλων. Η προσπάθεια αυτή συνεχίστηκε και ενισχύθηκε κατά τα οικονομικά έτη 2002 και 2003. Η παρουσίαση των ετήσιων λογαριασμών και των επεξηγηματικών σημειώσεων συνεχίζει να συμπληρώνεται. Προστέθηκαν νέα στοιχεία ισολογισμού και στοιχεία εκτός ισολογισμού, η αξιοποίηση των συμμετοχών εναρμονίστηκε με τα πρότυπα IPSAS και βελτιώθηκαν οι διαδικασίες ενοποίησης και το πεδίο εφαρμογής τους διευρύνθηκε.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

1.   ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 2003

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων περιλαμβάνεται στον τομέα I.A.1 του παθητικού του ενοποιημένου ισολογισμού.

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού των ΕΖΕΣ-ΕΟΧ περιλαμβάνεται στον τομέα IV.C.1 του παθητικού του ενοποιημένου ισολογισμού.

Η λειτουργία του συστήματος ΕΖΕΣ-ΕΟΧ αναφέρεται λεπτομερώς στις επεξηγηματικές σημειώσεις του παραρτήματος 2.

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΕΣΟΔΩΝ

2.   ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΕΣΟΔΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2003

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΤΙΤΛΟΥ 1:   ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΤΙΤΛΟΥ 3:   ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑΤΑ

3.   ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΩΝ (ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15)

4.   ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2003 ΑΝΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ

5.   ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 2003 ΚΑΙ 2002

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΤΕΤΛΟΥ 1:   ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΤΙΤΛΟΥ 3:   ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ ΠΛΕΟΝΑΣΜΑΤΑ

6.   ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΔΑΠΑΝΩΝ

7.   ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ — ΔΑΠΑΝΕΣ

8.   ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ (RAL)

9.   ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΑΝΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ

Οι πιστώσεις των άλλων οργάνων εκτός της Επιτροπής συνοψίζονται στον τομέα 5 των δημοσιονομικών προοπτικών

Πιστώσεις αναλήψεως

υποχρεώσεων

Πιστώσεις

πληρωμών

10.   ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2003

ΚΑΙ 2002 ΑΝΑ ΥΠΟΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Πιστώσεις αναλήψεως

υποχρεώσεων

Πιστώσεις

πληρωμών

11.   ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΑΝΑ ΥΠΟΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

12.   ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

ΑΝΑ ΥΠΟΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

13.   ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΑΝΑ ΥΠΟΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

14.   ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2003

ΚΑΙ 2002 ΑΝΑ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

Πιστώσεις αναλήψεως

υποχρεώσεων

Πιστώσεις

πληρωμών

15.   ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΕΩς ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΑΝΑ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

16.   ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

ΑΝΑ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

17.   ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΑΝΑ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

18.   ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΑΝΑ ΕΤΟΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙ

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

ΠΑΘΗΤΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙI

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

----

(1)  Διεθνής Ομοσπονδία Ελεγκτών.

(2)ΕΕ L 248 της 16.9.2002.

----

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ, ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ

Α.   ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

1.   ΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Η λογιστική τηρείται σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 2002, για τη θέσπιση του Δημοσιονομικού Κανονισμού που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής της 23 Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του ενλόγω Δημοσιονομικού Κανονισμού. Για δεύτερη φορά, οι ετήσιοι λογαριασμοί του 2003, καταρτίστηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Δημοσιονομικού Κανονισμού και με βάση υπόψη τις προαναφερθείσες μεταβατικές διατάξεις.

Οι ίδιοι κανόνες αποτίμησης και οι ίδιες λογιστικές μέθοδοι εφαρμόζονται για όλα τα κοινοτικά όργανα που περιλαμβάνονται σήμερα στον ενοποιημένο ισολογισμό, δηλαδή, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, το Δικαστήριο, το Ελεγκτικό Συνέδριο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Επιτροπή των Περιφερειών και τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, και αυτό με σκοπό να εξασφαλιστεί η εναρμόνιση των λογαριασμών και η συνεκτικότητα των δεδομένων. Εξαίρεση σε αυτό τον κανόνα αποτελεί η υπό εκκαθάριση Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα («ΕΚΑΧ»), η οποία ενοποιήθηκε για πρώτη φορά, το 2003. Υπάρχουν ορισμένες διαφορές σε ορισμένες λογιστικές προσεγγίσεις μεταξύ της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ και των κοινοτικών οργάνων, δεδομένου ότι στην υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ εφαρμόζονται σήμερα ορισμένες αρχές της λογιστικής με βάση την αυτοτέλεια των χρήσεων πιο εκτενώς από ότι στους κοινοτικούς οργανισμούς. Λόγω της τρέχουσας μετάβασης στη λογιστική με βάση την αυτοτέλεια των χρήσεων και λόγω του αμελητέου χαρακτήρα των ενλόγω διαφορών, δεν θεωρήθηκε ούτε χρήσιμο ούτε σκόπιμο να γίνουν διορθώσεις όσον αφορά τα ποσά.

2.   Ο ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ

Ο Δημοσιονομικός Κανονισμός που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 25 Ιουνίου 2002 (ΕΕ L 248 της 16ης Σεπτεμβρίου 2002, σ. 1 και διορθωτικό, ΕΕ L 25 της 30 Ιανουαρίου 2003, σ. 43), συγκεντρώνει τις διατάξεις σχετικά με την απόδοση των λογαριασμών και τη λογιστική, στον τίτλο VII του πρώτου μέρους του.

Μολονότι ο Δημοσιονομικός Κανονισμός εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2003, το άρθρο 181 περιέχει αρκετές μεταβατικές διατάξεις ορισμένες εκ των οποίων αφορούν την απόδοση των λογαριασμών.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα απόδοσης των λογαριασμών, το οποίο, για το οικονομικό έτος 2005, θα μετατοπιστεί περίπου κατά ένα μήνα, ώστε να δοθεί αντίστοιχος χρόνος διαβουλεύσεων στην αρμόδια για την απαλλαγή αρχή. Έτσι, το άρθρο 128 προβλέπει ότι αρχίζοντας με τους λογαριασμούς του οικονομικού έτους 2005, οι προσωρινοί ενοποιημένοι λογαριασμοί πρέπει να καταρτίζονται από τον υπόλογο της Επιτροπής μέχρι τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους, βάσει των προσωρινών λογαριασμών που θα έχουν σταλεί από κάθε κοινοτικό όργανο και άλλους ενοποιημένους οργανισμούς μέχρι την 1η Μαρτίου. Οι λογαριασμοί αυτοί αποστέλλονται στο Ελεγκτικό Συνέδριο το οποίο πρέπει να διατυπώσει τις παρατηρήσεις του μέχρι τις 15 Ιουνίου (άρθρο 129). Βάσει των παρατηρήσεων αυτών, η Επιτροπή εκδίδει τους οριστικούς ενοποιημένους λογαριασμούς, το αργότερο μέχρι τις 31 Ιουλίου. Αυτοί οι ενοποιημένοι λογαριασμοί δημοσιεύονται το αργότερο μέχρι τις 31 Οκτωβρίου μαζί με τη δήλωση αξιοπιστίας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Επίσης, οι μεταβατικές διατάξεις προβλέπουν γενικά ότι οι διατάξεις του τίτλου VII του πρώτου μέρους θα εφαρμοστούν σταδιακά σε συνάρτηση με τις τεχνικές δυνατότητες, ώστε να είναι τελείως αποτελεσματικές για το οικονομικό έτος 2005. Αυτή η σταδιακή εφαρμογή αφορά κυρίως τις νέες αρχές που διέπουν τη λογιστική των κοινοτικών οργάνων.

Από τις μεταβατικές διατάξεις του νέου Δημοσιονομικού Κανονισμού προκύπτει ότι, για τους λογαριασμούς που αφορούν τα οικονομικά έτη πριν από το 2005, ο υπόλογος της Επιτροπής πρέπει, σύμφωνα με τα άρθρα 128 παράγραφος 2 και 181 παράγραφος 2 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, να ενοποιήσει τους προσωρινούς λογαριασμούς και να τους διαβιβάσει στο Ελεγκτικό Συνέδριο το αργότερο μέχρι την 1η Μαΐου. Αυτό περιλαμβάνει τόσο τους μεμονωμένους προσωρινούς λογαριασμούς για κάθε κοινοτικό όργανο (και άλλους ενοποιημένους οργανισμούς) όσο και τους προσωρινούς ενοποιημένους λογαριασμούς.

Οι προσωρινοί και οι οριστικοί λογαριασμοί για το 2003 υποβάλλονται ως εξής: ο τόμος Ι περιέχει τους ενοποιημένους λογαριασμούς, ο τόμος ΙΙ τους λογαριασμούς της Επιτροπής και ο τόμος ΙΙΙ τους μεμονωμένους λογαριασμούς των λοιπών κοινοτικών οργάνων και οργανισμών.

3.   ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Στόχος των δημοσιονομικών καταστάσεων είναι να παρέχουν πληροφορίες για τη δημοσιονομική θέση, απόδοση και ταμειακή ροή μιας οντότητας που να είναι χρήσιμες σε ένα ευρύ φάσμα χρηστών. Όσον αφορά μια δημόσια οντότητα όπως είναι οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες, οι στόχοι αποσκοπούν ειδικότερα στην παροχή χρήσιμων πληροφοριών για τη λήψη αποφάσεων και για την απόδειξη της λογιστικής αξιοπιστίας της οντότητας όσον αφορά τους πόρους που της έχουν ανατεθεί.

Στόχος των δημοσιονομικών καταστάσεων δεν είναι μόνο η παροχή ειλικρινών και αξιόπιστων πληροφοριών που να περιγράφουν τη φύση και το εύρος των δραστηριοτήτων ενός κοινοτικού οργάνου, να εξηγούν πως χρηματοδοτείται και να παρέχουν οριστικές πληροφορίες για τις λειτουργίες του, αλλά η παρουσίασή τους με σαφή και κατανοητό τρόπο που να καθιστά δυνατή τη συγκρισιμότητα των λογιστικών στοιχείων μεταξύ των οικονομικών ετών. Το παρόν έγγραφο καταρτίστηκε στο πλαίσιο αυτό.

Το λογιστικό σύστημα των ευρωπαϊκών οργάνων αποτελείται από τη γενική λογιστική και τη λογιστική του προϋπολογισμού. Και οι δύο αυτές λογιστικές τηρούνται σε ευρώ βάσει του ημερολογιακού έτους.

Η λογιστική του προϋπολογισμού δίνει λεπτομερή εικόνα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού και βασίζεται στην αρχή της τροποποιημένης λογιστικής βάσει ταμειακών συναλλαγών (1).

Η γενική λογιστική εκθέτει το σύνολο των δαπανών και των εσόδων του οικονομικού έτους και παρουσιάζει την κατάσταση σε περιουσιακή βάση με τη μορφή δημοσιονομικού ισολογισμού που εκδίδεται στις 31 Δεκεμβρίου.

Το άρθρο 124 του Δημοσιονομικού Κανονισμού ορίζει τις λογιστικές αρχές βάσει των οποίων πρέπει να καταρτίζονται οι δημοσιονομικές καταστάσεις, δηλαδή:

Ωστόσο, οι μεταβατικές διατάξεις του Δημοσιονομικού Κανονισμού δείχνουν ότι οι αρχές αυτές εφαρμόζονται σταδιακά σε συνάρτηση με τις τεχνικές δυνατότητες, ώστε να καταστούν τελείως αποτελεσματικές από το οικονομικό έτος 2005.

Για παράδειγμα, οι δημοσιονομικές καταστάσεις 2003, λαμβάνουν υπόψη ορισμένα στοιχεία της αρχής της σύνεσης και της αυτοτέλειας των χρήσεων, όπως είναι οι διορθώσεις αξίας επί απαιτήσεων, οι αποσβέσεις και ορισμένες προβλέψεις καθώς και η λογιστική καταχώρηση των πιστώσεων πληρωμών που μεταφέρονται ως επιβαρύνσεις του οικονομικού έτους. Οι δημοσιονομικές καταστάσεις θα εξελιχθούν σταδιακά, ώστε η αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων να εφαρμοστεί πλήρως από το 2005 και πέρα.

Β.   ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ

1.   ΝΟΜΙΣΜΑ ΚΑΙ ΒΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ

2.   ΤΑ ΕΣΟΔΑ

3.   ΟΙ ΔΑΠΑΝΕΣ

4.   ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

Το οικονομικό αποτέλεσμα αντανακλά το αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων των Κοινοτήτων κατ'εφαρμογή ορισμένων στοιχείων της αρχής της αυτοτέλειας των χρήσεων. Οι επεξηγηματικές σημειώσεις προσδιορίζουν τα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη.

Ο Δημοσιονομικός Κανονισμός προβλέπει ότι η αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων θα εφαρμοστεί σταδιακά μέχρι το 2005. Ένας από τους στόχους του τρέχοντος σχεδίου εκσυγχρονισμού του λογιστικού συστήματος είναι η μετάβαση από το τρέχον σύστημα λογιστικής που βασίζεται στην αρχή της τροποποιημένης ταμειακής λογιστικής σε ένα σύστημα λογιστικής που βασίζεται στην αρχή της αυτοτέλειας των χρήσεων.

Το οικονομικό αποτέλεσμα συνίσταται στο αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους, στο οικονομικό αποτέλεσμα της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ, στο αποτέλεσμα των προσαρμογών και στο αποτέλεσμα των δανειοληπτικών και των δανειοδοτικών δραστηριοτήτων.

4.1.   Αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους περιλαμβάνει δύο συνιστώσες: το αποτέλεσμα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και το αποτέλεσμα της συμμετοχής των χωρών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ. Σύμφωνα με το άρθρο 15 του κανονισμού αριθ. 1150/2000 για το σύστημα των ιδίων πόρων, το αποτέλεσμα αυτό συνίσταται στη διαφορά μεταξύ:

Η διαφορά αυτή προσαυξάνεται ή μειώνεται:

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού επιστρέφεται στα κράτη μέλη, το επόμενο έτος.

4.2.   Αποτέλεσμα των προσαρμογών

Κατά τη διάρκεια του έτους, η λογιστική βασίζεται στην αρχή των ταμειακών συναλλαγών. Για την κατάρτιση του ισολογισμού που να αντανακλά πιστά την εικόνα τόσο της περιουσιακής και δημοσιονομικής κατάστασης όσο και του αποτελέσματος, πρέπει να γίνει μια σειρά προσαρμογών στο τέλος του έτους. Οι προσαρμογές αυτές διορθώνουν τον καταλογισμό των κεφαλαιακών δαπανών και εσόδων σε επιβαρύνσεις και έσοδα σύμφωνα με την αρχή των ταμειακών συναλλαγών και καθιστούν δυνατή τη λογιστική καταχώριση των δαπανών και των εσόδων εκτός προϋπολογισμού.

Οι προσαρμογές αυτές καθιστούν δυνατή την υποβολή των ετήσιων λογαριασμών σύμφωνα με την τροποποιημένη λογιστική με βάση την αυτοτέλεια των χρήσεων («modified accrual accounting») που βασίζεται στην τροποποιημένη λογιστική του προϋπολογισμού βάσει ταμειακών συναλλαγών.

4.3.   Αποτέλεσμα των δανειοληπτικών-δανειοδοτικών πράξεων

Οι δανειοληπτικές-δανειοδοτικές δραστηριότητες είναι δραστηριότητες εκτός προϋπολογισμού που προβλέπονται από τις συνθήκες. Βάσει της αρχής της ισοσκέλισης του προϋπολογισμού, οι Κοινότητες δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν τις δραστηριότητες αυτές με δανειοληψία.

Ωστόσο, ορισμένες ρητές διατάξεις των συνθηκών για την ίδρυση των Κοινοτήτων προβλέπουν τη δημιουργία διαφόρων μέσων που εξουσιοδοτούν την Επιτροπή, εξ ονόματος των Κοινοτήτων, να λαμβάνει δάνεια στις χρηματαγορές με σκοπό τη χορήγηση δανείων, ώστε να παρέχεται στους τελικούς δικαιούχους η δυνατότητα να επωφελούνται από τους ευνοϊκούς όρους που μπορεί να πετύχουν οι Κοινότητες στις αγορές.

Το αποτέλεσμα των «δανειοληπτικών-δανειοδοτικών πράξεων» αναφέρεται χωριστά ως μέρος του οικονομικού αποτελέσματος. Το αποτέλεσμα αυτό επιστρέφει στον γενικό προϋπολογισμό των Κοινοτήτων. Επίσης, έχει συσταθεί ένα αποθεματικό για μελλοντικούς κινδύνους.

4.4.   Οικονομικό αποτέλεσμα της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ

Το οικονομικό αποτέλεσμα της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ αντιπροσωπεύει τη διαφορά μεταξύ των εσόδων και των δαπανών της για κάθε έτος που προκύπτουν από την εκκαθάριση των τελικών δημοσιονομικών της πράξεων, των επενδύσεων και των συνεισφορών της στο Ταμείο Έρευνας άνθρακα και χάλυβα. Το αποτέλεσμα αυτό δεν επιστρέφεται στις Κοινότητες αλλά διατηρείται στο πλαίσιο της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ για τη χρηματοδότηση των μελλοντικών της δραστηριοτήτων.

5.   ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ

Εάν δεν υπάρχει ειδική ένδειξη στις επεξηγηματικές σημειώσεις του ισολογισμού, οι διάφορες θέσεις αποτιμούνται ως εξής:

6.   ΠΡΟΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

Οι προχρηματοδοτήσεις στο πλαίσιο των επιχειρησιακών δαπανών περιλαμβάνονται στις δαπάνες του οικονομικού έτους και δεν εμφανίζονται ως στοιχεία ενεργητικού στον ισολογισμό.

Οι τα ποσά των προχρηματοδοτήσεων σε ενδιαμέσους φορείς του δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα, οι οποίες στις 31 Δεκεμβρίου 2003, δεν είχαν φθάσει στους τελικούς δικαιούχους και οι οποίες περιλαμβάνονται στις δαπάνες του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους, εγγράφονται ως βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις στο ενεργητικό του ισολογισμού, στη θέση «διάφοροι οφειλέτες».

7.   ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ

Οι ενοποιημένοι λογαριασμοί περιλαμβάνουν τους λογαριασμούς του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου, της Επιτροπής, του Δικαστηρίου, του Ελεγκτικού Συνεδρίου, της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της Επιτροπής των Περιφερειών και του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή. Μετά την έναρξη ισχύος της συνθήκης της Νίκαιας, την 1η Φεβρουαρίου 2003, τα κράτη μέλη ανέθεσαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη διαχείριση της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ. Ως εκ τούτου, οι δημοσιονομικές καταστάσεις της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ ενοποιήθηκαν στη λογιστική των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων του 2003, με τη προσαρμογή που έγινε στα συγκριτικά αριθμητικά στοιχεία του 2002, ώστε να αντανακλάται η ενοποίηση της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ από τις 24 Ιουλίου 2002 και πέρα. Χρησιμοποιείται η μέθοδος της πλήρους ενοποίησης, σύμφωνα με τα πρότυπα IPSAS 6.

Επίσης, ενοποιήθηκε για πρώτη φορά το 2003, η κοινή επιχείρηση Galileo με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος. Σύμφωνα με τη φύση αυτής της επένδυσης και σύμφωνα με τα πρότυπα IPSAS 8, χρησιμοποιείται η μέθοδος της καθαρής θέσης. Από το 2002, οι κοινοτικές επενδύσεις στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων ενοποιήθηκαν επίσης στον τόμο Ι με βάση τη μέθοδο της καθαρής θέσης, σύμφωνα με τα πρότυπα IPSAS 7.

Το άρθρο 121 του Δημοσιονομικού Κανονισμού προβλέπει την ενοποίηση των λογαριασμών των κοινοτικών οργάνων και ορισμένων οργανισμών που δημιουργήθηκαν στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το πεδίο εφαρμογής της ενοποίησης θα διευρυνθεί, το 2005, με τη συμπερίληψη των οργανισμών που αναφέρονται στο άρθρο 185 του Δημοσιονομικού Κανονισμού. Η ανάλυση που εκπονείται στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του λογιστικού συστήματος των Κοινοτήτων, ιδιαίτερα σύμφωνα με τη σταδιακή εφαρμογή των προτύπων IPSAS μέχρι το 2005, θα προσδιορίσει κατά πόσον άλλοι οργανισμοί ή άλλες οντότητες πρέπει να γίνουν αντικείμενο ενοποίησης. Το θέμα της ενοποίησης ή όχι ορισμένων οντοτήτων θα υποβληθεί στη γνώμη της επιτροπής λογιστικών προτύπων, ενός φόρουμ εμπειρογνωμόνων στον τομέα της δημόσιας λογιστικής, που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του σχεδίου εκσυγχρονισμού.

Στον ισολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων δεν συμπεριλαμβάνονται τα κεφάλαια που διαχειρίζεται η Επιτροπή για λογαριασμό τόσο του καθεστώτος ασφάλισης ασθενείας για το προσωπικό των Κοινοτήτων όσο και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης. Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, το σύνολο των στοιχείων ενεργητικού και των δύο ήταν 224 και 18 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα.

----

(1)  Ορισμένα από τα στοιχεία που διακρίνουν τη λογιστική αυτή από τη λογιστική καταχώριση βάσει ταμειακών συναλλαγών είναι οι μεταφερθείσες πιστώσεις.

(2)  Όσον αφορά τις χώρες ΕΖΕΣ-ΕΟΧ το ποσό των μεταφερόμενων πιστώσεων από το οικονομικό έτος ν προς το οικονομικό έτος ν + 1 γίνεται γνωστό μετά το κλείσιμο των λογαριασμών. Κατά συνέπεια, κατά τον υπολογισμό του υπολοίπου λαμβάνονται υπόψη οι μεταφορές πιστώσεων από το οικονομικό έτος ν - 1 προς το οικονομικό έτος ν.

----

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΘΕΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Α.   ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

Ο γενικός προϋπολογισμός, το κύριο όργανο της δημοσιονομικής πολιτικής των Κοινοτήτων, είναι η πράξη που προβλέπει και εγκρίνει, κάθε χρόνο, τα έσοδα και τις δαπάνες των Κοινοτήτων.

Με το άρθρο 272 της Συνθήκης ΕΚ οργανώνεται η διεξαγωγή της διαδικασίας του προϋπολογισμού και καθορίζεται η αυτόματη διαδοχή των διαφόρων σταδίων της στο πλαίσιο των προθεσμιών που ορίζει η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή, η οποία έχει δύο σκέλη — το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών. Κάθε χρόνο, η Επιτροπή εκτιμά τα έσοδα και τις δαπάνες του συνόλου των κοινοτικών οργάνων για το επόμενο οικονομικό έτος και καταρτίζει προσχέδιο προϋπολογισμού, το οποίο διαβιβάζει στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. Βάσει αυτού του προσχεδίου προϋπολογισμού, το Συμβούλιο εκπονεί το σχέδιο προϋπολογισμού που θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο σκελών της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής.

Η έγκριση του προϋπολογισμού βεβαιώνεται από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πράγμα το οποίο καθιστά δυνατή την εκτέλεσή του. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού είναι κύριο καθήκον της Επιτροπής.

Εάν δεν ορίζεται διαφορετικά, οι ακόλουθες δημοσιονομικές διατάξεις αναφέρονται στον Δημοσιονομικό Κανονισμό που εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 25 Ιουνίου 2002 (ΕΕ L 248 της 16ης Σεπτεμβρίου 2002, σ. 1 και διορθωτικό, ΕΕ L 25 της 30ής Ιανουαρίου 2003, σ. 43), που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2003.

1.   ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Ο γενικός προϋπολογισμός των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων διέπεται από διάφορες θεμελιώδεις αρχές:

2.   ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει:

Τα έσοδα και οι δαπάνες κάθε οργάνου ταξινομούνται σε τίτλους, κεφάλαια, άρθρα και θέσεις ανάλογα με τη φύση ή τον προορισμό τους.

Ένα μέρος των κεφαλαίων της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ τέθηκε στη διάθεση του επιχειρησιακού προϋπολογισμού της. Αυτός ο επιχειρησιακός προϋπολογισμός εγκρινόταν κάθε χρόνο από τη Επιτροπή, κατόπιν διαβουλεύσεων με το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο τελευταίος προϋπολογισμός καταρτίστηκε για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου έως τις 23 Ιουλίου 2002. Από τις 24 Ιουλίου 2002, τα έσοδα και οι επιβαρύνσεις που συνδέονται με τον επιχειρησιακό προϋπολογισμό της ΕΚΑΧ περιλαμβάνονται στο λογαριασμό διαχείρισης της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ. Οι υπόλοιπες αναλήψεις υποχρεώσεων που πρέπει να πραγματοποιηθούν εμφανίζονται στο παθητικό του ισολογισμού.

3.   ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

Μόνο ο προϋπολογισμός της Επιτροπής περιέχει διοικητικές πιστώσεις (ή πιστώσεις λειτουργίας) και επιχειρησιακές πιστώσεις. Τα άλλα όργανα, στην ουσία, διαθέτουν μόνο πιστώσεις λειτουργίας.

Στον προϋπολογισμό διακρίνονται δύο είδη πιστώσεων: οι «μη διαχωριζόμενες πιστώσεις» (ΜΔΠ) και οι «διαχωριζόμενες πιστώσεις» (ΔΠ).

Οι μη διαχωριζόμενες πιστώσεις προορίζονται για τη δημοσιονομική κάλυψη των πράξεων που έχουν ετήσιο χαρακτήρα (και που ανταποκρίνονται στην αρχή του ενιαυσίου του προϋπολογισμού). Οι διαχωριζόμενες πιστώσεις καθιερώθηκαν για τον συμβιβασμό της αρχής του ενιαυσίου του προϋπολογισμού με την ανάγκη διαχείρισης πολυετών ενεργειών, η εκτέλεση των οποίων κατανέμεται σε αρκετά χρόνια.

4.   ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

Η κυριότερη πηγή των πιστώσεων είναι ο κοινοτικός προϋπολογισμός του τρέχοντος οικονομικού έτους. Ωστόσο, υπάρχουν άλλα είδη πιστώσεων που είναι αποτέλεσμα διατάξεων του Δημοσιονομικού Κανονισμού. Προέρχονται από προηγούμενα οικονομικά έτη ή από εξωτερικές πηγές.

4.1.   Τελικές πιστώσεις του προϋπολογισμού

—   Αρχικές εγκεκριμένες πιστώσεις του προϋπολογισμού

—   Μεταφορές πιστώσεων

Οι πιστώσεις μπορεί να γίνουν αντικείμενο μεταφοράς μεταξύ θέσεων σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στα άρθρα 22 έως 24 του Δημοσιονομικού Κανονισμού (Δ.Κ.) (3).

—   Διορθωτικοί προϋπολογισμοί

Ο εγκεκριμένος προϋπολογισμός μπορεί να διορθωθεί ή να αυξηθεί από ένα διορθωτικό προϋπολογισμό. Οι κανόνες αυτοί περιγράφονται στα άρθρα 37 έως 38 του Δημοσιονομικού Κανονισμού.

—   Πιστώσεις ΕΖΕΣ

Η συμφωνία σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο προβλέπει την οικονομική συμμετοχή των μελών της σε ορισμένες δραστηριότητες του κοινοτικού προϋπολογισμού. Τα ενλόγω κονδύλια του προϋπολογισμού καθώς και τα προβλεπόμενα ποσά δημοσιεύονται στο παράρτημα III του κοινοτικού προϋπολογισμού. Τα ενλόγω κονδύλια προσαυξάνονται με τη συμμετοχή ΕΖΕΣ. Οι μη χρησιμοποιηθείσες πιστώσεις στο τέλος του οικονομικού έτους ακυρώνονται και επιστρέφονται στις χώρες ΕΟΧ.

4.2.   Μεταφερθείσες πιστώσεις από το προηγούμενο οικονομικό έτος

—   Αυτόματη μεταφορά πιστώσεων

Πρόκειται για μη διαχωριζόμενες πιστώσεις πληρωμών που μπορεί να μεταφερθούν αυτόματα μόνο για ένα οικονομικό έτος (οι περιορισμοί δεν ισχύουν για την υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ) σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 4 του Δημοσιονομικού Κανονισμού.

—   Μεταφορά πιστώσεων με απόφαση των οργάνων

Ένα όργανο μπορεί να αποφασίσει τη μεταφορά πιστώσεων από τον προηγούμενο προϋπολογισμό σε μια από τις εξής δύο περιπτώσεις: εάν έχουν ολοκληρωθεί τα προπαρασκευαστικά στάδια [άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχείο α) του Δ.Κ.] ή εάν έχει καθυστερήσει η έγκριση της νομικής βάσης [άρθρο 9 παράγραφος 2 στοιχείο β) του Δ.Κ.]. Η μεταφορά αυτή μπορεί να αφορά τόσο πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων όσο και πιστώσεις πληρωμών (άρθρο 9 παράγραφος 3 του Δ.Κ.).

4.3.   Έσοδα από τρίτα μέρη και εργασίες για τρίτα μέρη

—   Έσοδα από τρίτα μέρη

Κατ'αναλογία με τις πιστώσεις ΕΖΕΣ, και άλλες χώρες έχουν συνάψει συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση με σκοπό την οικονομική συμμετοχή στις κοινοτικές δραστηριότητες. Τα ποσά που εισπράττονται κατ' αυτόν τον τρόπο θεωρούνται ως έσοδα προερχόμενα από τρίτα μέρη, τα οποία χορηγούνται στα σχετικά κονδύλια του προϋπολογισμού (συχνά στον τομέα της έρευνας) και μπορούν να μεταφέρονται χωρίς περιορισμούς [άρθρο 10 και άρθρο 18 στοιχεία α) και δ) του Δ.Κ.].

—   Εργασίες για τρίτα μέρη

Στο πλαίσιο των ερευνητικών τους δραστηριοτήτων, τα κοινοτικά κέντρα έρευνας μπορούν να εκτελούν εργασίες για εξωτερικούς οργανισμούς (άρθρο 161, παράγραφος 2 του Δ.Κ.). Όπως τα έσοδα από τρίτα μέρη, οι εργασίες για τρίτα μέρη χορηγούνται σε ορισμένες θέσεις του προϋπολογισμού και μπορούν να μεταφέρονται χωρίς περιορισμούς [άρθρο 10 και άρθρο 18 στοιχείο δ) του Δ.Κ.].

4.4.   Πιστώσεις επαναχρησιμοποίησης

Οι πιστώσεις αυτές προήλθαν από την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, τις εισπράξεις από την παροχή αγαθών και υπηρεσιών σε άλλα κοινοτικά όργανα, τις εισπράξεις αποζημιώσεων από ασφαλίσεις και τα εισοδήματα από μισθώσεις και πωλήσεις εκδόσεων. Τα ποσά αυτά χορηγούνται στο κονδύλιο του προϋπολογισμού το οποίο επιβαρύνθηκε με την αρχική δαπάνη. Προηγουμένως, οι πιστώσεις αυτές μπορούσαν να μεταφέρονται μόνο για ένα έτος (βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 2 του Δ.Κ. 1977) (4), αλλά από το 2003, ο νέος Δημοσιονομικός Κανονισμός προβλέπει τη μετατροπή τους σε έσοδα για ειδικό προορισμό [άρθρο 10 και άρθρο 18 στοιχεία ε), στ), ζ), η), θ), ι) του Δ.Κ.], τα οποία μπορούν να μεταφέρονται χωρίς περιορισμούς.

4.5.   Πιστώσεις ανασυσταθείσες μετά από επιστροφή προκαταβολών

Πρόκειται για κοινοτικά κεφάλαια τα οποία επιστράφηκαν από τους δικαιούχους. Η επανεγγραφή των ποσών αυτών αποτέλεσε αντικείμενο απόφασης της Επιτροπής (άρθρο 7 παράγραφος 7 του Δ.Κ. 1977 και άρθρο 18, παράγραφος 2 του νέου Δ.Κ.). Τα ούτως εγγεγραμμένα ποσά έπρεπε να χρησιμοποιηθούν εντός του οικονομικού έτους. Τώρα, από την 1η Ιανουαρίου 2003, οι επιστροφές προκαταβολών καταχωρούνται ως έσοδα με ειδικό προορισμό (άρθρο 10 και άρθρο 18 παράγραφος 2 του Δ.Κ.), τα οποία μπορούν να μεταφέρονται χωρίς περιορισμούς.

4.6.   Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων ανασυσταθείσες μετά από αποδεσμεύσεις

Πρόκειται για την επανεγγραφή πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων σχετικά με τα διαρθρωτικά ταμεία οι οποίες έγιναν αντικείμενο αποδέσμευσης. Η επανεγγραφή αυτών των πιστώσεων μπορεί να γίνει κατ' εξαίρεση εάν πρόκειται για λάθος της Επιτροπής ή εάν τα ποσά είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση του προγράμματος (άρθρο 157 του Δ.Κ.).

5.   ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ:

6.   ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Το άρθρο 48, παράγραφος 1 του Δημοσιονομικού Κανονισμού προβλέπει ότι: «Η Επιτροπή εκτελεί [...] τον προϋπολογισμό σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, με δική της ευθύνη και εντός του ορίου των πιστώσεων που έχουν διατεθεί».

Το άρθρο 50 ορίζει ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει στα λοιπά όργανα τις αρμοδιότητες που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των τμημάτων του προϋπολογισμού που τους αντιστοιχούν.

6.1.   Εκτέλεση του προϋπολογισμού όσον αφορά τα έσοδα

Στον προϋπολογισμό εγγράφονται οι προβλέψεις εσόδων με την επιφύλαξη ενδεχόμενων αλλαγών λόγω της έγκρισης διορθωτικών προϋπολογισμών με τις οποίες προσαρμόζονται οι προβλέψεις του αρχικού προϋπολογισμού ανάλογα με τις μειώσεις ή τις αυξήσεις των εσόδων που βεβαιούνται κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης. Τα έσοδα του προϋπολογισμού καλύπτουν τις πιστώσεις πληρωμών.

Η εκτέλεση του προϋπολογισμού όσον αφορά τα έσοδα περιλαμβάνει τους βεβαιωθέντες δασμούς, τα έσοδα που πράγματι εισπράχθηκαν επί αυτών των βεβαιωθέντων δασμών και το υπόλοιπο προς είσπραξη.

Τα πραγματικά έσοδα ενός δημοσιονομικού έτους αντιστοιχούν στα έσοδα που εισπράχθηκαν επί των βεβαιωθέντων δασμών κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους και τα ποσά που υπολείπονται προς είσπραξη από τα προηγούμενα οικονομικά έτη.

6.2.   Εκτέλεση του προϋπολογισμού όσον αφορά τις δαπάνες

Οι δαπάνες, όπως και τα έσοδα, αποτελούν αντικείμενο προβλέψεων εγγεγραμμένων στον αρχικό προϋπολογισμό. Η δημοσιονομική εκτέλεση των δαπανών καταδεικνύει την εξέλιξη, τη χρησιμοποίηση, τις μεταφορές και τις ακυρώσεις των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων (5) και των πιστώσεων πληρωμών (6) κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους.

6.2.1.   Χρησιμοποίηση των πιστώσεων

6.2.2.   Μεταφορές πιστώσεων στο επόμενο οικονομικό έτος

Πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων:

Ορισμένα είδη πιστώσεων του οικονομικού έτους που δεν αναλήφθηκαν μεταφέρονται αυτόματα. Πρόκειται για την περίπτωση των εσόδων από τρίτα μέρη και έσοδα με ειδικό προορισμό του οικονομικού έτους (άρθρο 10 του Δ.Κ.)

Οι μεταφορές πιστώσεων του προϋπολογισμού πρέπει να εγκρίνονται από τα κοινοτικά όργανα:

Η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή πρέπει να ενημερώνεται επίσης για την απόφαση αυτή (άρθρο 9 παράγραφος 5 του Δ.Κ.).

Πιστώσεις πληρωμών:

6.2.3.   Ακύρωση πιστώσεων

Το υπόλοιπο των πιστώσεων (δηλαδή, οι πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων και πληρωμών που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί ή μεταφερθεί) ακυρώνεται στο τέλος του οικονομικού έτους (άρθρο 9 παράγραφος 1 του Δ.Κ.).

7.   ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΠΟΜΕΝΟΥΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ (RAL)

Η καθιέρωση των διαχωριζόμενων πιστώσεων (ΔΠ) οδήγησε στην ανάπτυξη απόκλισης ανάμεσα στις αναλήψεις υποχρεώσεων και στις πληρωμές που πραγματοποιούνται. Πράγματι, το κενό που αντιστοιχεί στις αναλήψεις υποχρεώσεων που απομένουν προς εκκαθάριση, αντιπροσωπεύει τη χρονική απόκλιση από τη στιγμή που γίνονται οι αναλήψεις υποχρεώσεων μέχρι τη στιγμή που γίνονται οι αντίστοιχες πληρωμές.

B.   ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Το 2003, είναι το τέταρτο οικονομικό έτος που καλύπτεται από το πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών 2000-2006, που συνάφθηκε στις 6 Μαΐου 1999, μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής βάσει των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Βερολίνου στις 24 και 25 Μαρτίου 1999, τα οποία αποσκοπούν στη βελτίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και της διαδικασίας του προϋπολογισμού.

Με τη σύναψη αυτής της συμφωνίας, τα κοινοτικά όργανα συμφώνησαν εκ των προτέρων σχετικά με τις μεγάλες δημοσιονομικές προτεραιότητες της επερχόμενης περιόδου και καθιέρωσαν ένα πλαίσιο για τις κοινοτικές δαπάνες με τη μορφή δημοσιονομικών προοπτικών. Οι δημοσιονομικές προοπτικές δείχνουν το μέγιστο ποσό και τη σύνθεση των προβλεπόμενων κοινοτικών δαπανών.

Δεδομένου ότι οι αρχικές δημοσιονομικές προοπτικές καταρτίστηκαν σε σταθερές τιμές 1999, το σημείο 15 της συμφωνίας ορίζει ότι η Επιτροπή προβαίνει κάθε χρόνο σε τεχνικές προσαρμογές των δημοσιονομικών προοπτικών ανάλογα με την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Εισοδήματος (ΑΕΕ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των τιμών.

Ωστόσο, συμφωνήθηκε ότι θα χρησιμοποιείται αποπληθωριστής 2 % για τη γεωργία και τα διαρθρωτικά ταμεία.

Το συνολικό ανώτατο όριο των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων για το 2003, ανέρχεται σε 102 145 εκατ. ευρώ, πράγμα το οποίο αντιπροσωπεύει το 1,07 % του ΑΕΕ.

Το αντίστοιχο συνολικό ανώτατο όριο των πιστώσεων πληρωμών για την ΕΕ-15 ανέρχεται σε 102 767 εκατ. ευρώ, δηλαδή αντιπροσωπεύει περίπου το 1,08 % του ΑΕΕ.

Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τις δημοσιονομικές προοπτικές για την ΕΕ-15 προσαρμοσμένες σε τιμές 2003 καθώς και τις δημοσιονομικές προοπτικές για την ΕΕ-25 προσαρμοσμένες σε τιμές 2005.

Γ.   ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ: ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 2000-2006

Τα κοινοτικά διαρθρωτικά ταμεία συνίστανται στο ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ, το ΕΓΤΠΕ-τμήμα «Προσανατολισμού» και το ΧΜΠΑ (7). Τα διαρθρωτικά ταμεία υπάγονται στον τομέα 2 «Διαρθρωτικές ενέργειες» των δημοσιονομικών προοπτικών, οι οποίες καλύπτουν επίσης το Ταμείο Συνοχής. Στον προϋπολογισμό, τα ΔΤ είναι συγκεντρωμένα στον τίτλο B2-1.

Η παρούσα περίοδος προγραμματισμού βασίζεται στη νέα νομοθεσία για τα Διαρθρωτικά Ταμεία, τα κυριότερα στοιχεία της οποίας είναι τα εξής:

1.   ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

Τα διαρθρωτικά ταμεία (ΔΤ) αποτελούν το κυριότερο μέσο ενίσχυσης της κοινοτικής οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. Με τις πιστώσεις των διαρθρωτικών ταμείων, η Ένωση στηρίζει τρεις ειδικούς στόχους:

Μια ειδική παρέμβαση προορίζεται για την αναδιάρθρωση του τομέα της αλιείας εκτός από τις περιφέρειες του στόχου 1. Τα προγράμματα για την ανάπτυξη της υπαίθρου εφαρμόζονται σε όλη την επικράτεια της ΕΕ και χρηματοδοτούνται είτε από τις πιστώσεις των διαρθρωτικών ταμείων είτε από τις πιστώσεις της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής.

Άλλες κοινοτικές δράσεις είναι οι κοινοτικές πρωτοβουλίες που καλύπτουν τους ακόλουθους τομείς:

2.   ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Οι δημοσιονομικές προοπτικές (ΔΠ) 2000-2006 ορίζουν το συνολικό και το ετήσιο ποσό για το σύνολο των διαρθρωτικών ταμείων (ΔΤ). Καταρτίστηκαν αρχικά σε σταθερές τιμές 1999, και έτσι αποτελούν αντικείμενο ετήσιας τιμαριθμικής αναπροσαρμογής κατά 2 % (αν χρειασθεί, το 2003, θα γίνει τεχνική αναθεώρηση για τα έτη 2004 έως 2006), ώστε να λαμβάνεται υπόψη η εξέλιξη του κοινοτικού πληθωρισμού.

Ο αρχικός δημοσιονομικός προγραμματισμός καταρτίστηκε με βάση τα ετήσια κονδύλια που ορίζονται στις δημοσιονομικές προοπτικές για το σύνολο των Ταμείων και που αντιστοιχούν στα σχέδια χρηματοδότησης των εγγράφων προγραμματισμού που εγκρίθηκαν αρχικά.

3.   ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

3.1.   Μηχανισμός ανάληψης υποχρεώσεων

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων στο πλαίσιο του προϋπολογισμού, που πραγματοποιούνται σε ετήσιες δόσεις, βασίζονται στα αρχικά ή αναθεωρημένα σχέδια χρηματοδότησης των εγγράφων προγραμματισμού. Οι αναλήψεις υποχρεώσεων της πρώτης ετήσιας δόσης γίνεται όταν η Επιτροπή εγκρίνει την απόφαση σχετικά με την παρέμβαση.

Στη συνέχεια, η Επιτροπή δεσμεύει τις ετήσιες δόσεις, το αργότερο μέχρι τις 30 Απριλίου κάθε έτους και αποδεσμεύει αυτόματα τα μη εκτελεσθέντα μερίδια των αναλήψεων στο τέλος του 2ου έτους μετά το έτος ανάληψης.

3.2.   Μηχανισμός πληρωμών

Η Επιτροπή καταβάλλει προκαταβολή ίση με το 7 % της συνολικής συμμετοχής των ΔΤ αμέσως μετά την έγκριση του προγράμματος. Η πληρωμή αυτή μπορεί να καταβληθεί τμηματικά επί δύο οικονομικά έτη. Η προκαταβολή πρέπει να επιστραφεί εφόσον δεν δηλωθούν δαπάνες εντός 18 μηνών. Στη συνέχεια, η Επιτροπή προβαίνει σε ενδιάμεσες πληρωμές βάσει των δαπανών που πραγματικά κατέβαλε και βεβαίωσε το κράτος μέλος. Το υπόλοιπο 5 % καταβάλλεται κατά τη λήξη του προγράμματος, όταν όλα τα απαιτούμενα έγγραφα υποβληθούν και εγκριθούν από την Επιτροπή.

Οι πληρωμές διατίθενται για την αρχαιότερη εκκρεμή ανάληψη υποχρεώσεων.

Δ.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ, ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2003

ΕΣΟΔΑ

Τα έσοδα του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανήκουν σε δύο βασικές κατηγορίες: τους ίδιους πόρους και τα άλλα έσοδα. Αυτό προβλέπεται στο άρθρο 269 της συνθήκης για την ίδρυση των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στο οποίο αναφέρεται ότι «ο προϋπολογισμός, με την επιφύλαξη άλλων εσόδων, χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από τους ίδιους πόρους». Το κυριότερο μέρος των δαπανών του προϋπολογισμού χρηματοδοτείται από τους ίδιους πόρους. Τα άλλα έσοδα αντιπροσωπεύουν μόνο ένα μικρό μέρος της συνολικής χρηματοδότησης.

Υπάρχουν τρεις κατηγορίες ιδίων πόρων: οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι (ΠΙΠ), ο πόρος ΦΠΑ και ο πόρος ΑΕΕ. Οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι, με τη σειρά τους, περιλαμβάνουν τις γεωργικές εισφορές, τις εισφορές ζάχαρης και τους τελωνειακούς δασμούς. Ο μηχανισμός για τη διόρθωση των δημοσιονομικών ανισορροπιών αποτελεί επίσης αναπόσπαστο μέρος του συστήματος των ιδίων πόρων.

1.   Παραδοσιακοί ίδιοι πόροι, τίτλος 1 του προϋπολογισμού εσόδων

Όσον αφορά τους ΠΙΠ: κάθε βεβαιούμενο ποσό ΠΙΠ πρέπει να καταχωρείται σε ένα από τα λογιστικά βιβλία που τηρούν οι αρμόδιες αρχές:

Όσον αφορά τη χωριστή λογιστική, τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή τρίμηνη κατάσταση, στην οποία περιλαμβάνονται τα εξής:

Με βάση τις πληροφορίες που διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη δεν επιτρέπεται η χορήγηση των εισπράξεων που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους, στο έτος προέλευσης των πιστώσεων. Ως εκ τούτου, η στήλη των εισπράξεων που αφορά τους βεβαιωθέντες δασμούς που αναφέρονται στον πίνακα «Ενοποιημένη συνοπτική παρουσίαση της εκτέλεσης του γενικού προϋπολογισμού εσόδων του οικονομικού έτους 2003» περιλαμβάνει τα ποσά που εισπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους καθώς και το ποσό των απαιτήσεων που ακυρώθηκε και αντικαταστάθηκε από το νέο ποσό των απαιτήσεων που δήλωσαν τα κράτη μέλη κατά τη νέα δήλωση. Οι απαιτήσεις επί των ιδίων πόρων αποτελούν αντικείμενο μείωσης αξίας (βλέπε επεξηγηματική σημείωση στο στοιχείο του ενεργητικού VII.B.2 του ισολογισμού).

Τα ποσά των παραδοσιακών ιδίων πόρων που καταχωρούνται στη χωριστή λογιστική πρέπει, μετά την είσπραξή τους, να εγγράφονται στον λογαριασμό του Δημόσιου Ταμείου της Επιτροπής ή του σχετικού οργανισμού, το αργότερο την πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά τις 19 του δεύτερου μήνα που ακολουθεί την είσπραξη των δασμών.

2.   Πόροι ΦΠΑ και ΑΕΕ

Οι ίδιοι πόροι οι προερχόμενοι από τον ΦΠΑ προκύπτουν από την εφαρμογή ενιαίου συντελεστή, ο οποίος ισχύει για όλα τα κράτη μέλη σύμφωνα με την εναρμονισμένη φορολογική βάση του ΦΠΑ, η οποία καθορίζεται σύμφωνα με τους κανόνες του άρθρου 2 παράγραφος 1 σημείο γ) της απόφασης του Συμβουλίου της 29 Σεπτεμβρίου 2000. Η βάση ΦΠΑ είναι προσαρμοσμένη στο 50 % του ΑΕΕ για όλα τα κράτη μέλη.

Ο ίδιος πόρος ΑΕΕ είναι ένας μεταβλητός πόρος, σκοπός του οποίου είναι να παρέχει, κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριμένου οικονομικού έτους, τα έσοδα που απαιτούνται για την κάλυψη των δαπανών που υπερβαίνουν το εισπραχθέν ποσό από τους παραδοσιακούς ίδιους πόρους, τους πόρους ΦΠΑ και τα διάφορα έσοδα. Τα έσοδα προκύπτουν από την εφαρμογή ενιαίου συντελεστή στο άθροισμα του ΑΕΕ όλων των κρατών μελών.

Οι πόροι ΦΠΑ και ΑΕΕ προσδιορίζονται σύμφωνα με τις προβλέψεις για τις βάσεις ΦΠΑ και ΑΕΕ που έχουν καθοριστεί κατά την επεξεργασία του προσχεδίου του προϋπολογισμού. Οι προβλέψεις αυτές γίνονται στη συνέχεια αντικείμενο αναθεώρησης και η ενημέρωσή τους κατά τη διάρκεια του ενλόγω οικονομικού έτους πραγματοποιείται με διορθωτικό προϋπολογισμό.

Τα τελικά δεδομένα σχετικά με τις βάσεις ΦΠΑ και ΑΕΕ είναι διαθέσιμα κατά τη διάρκεια του επόμενου οικονομικού έτους. Η Επιτροπή υπολογίζει τις διαφορές μεταξύ των ποσών που οφείλουν τα κράτη μέλη σε συνάρτηση με τις οριστικές φορολογικές βάσεις και τα ποσά που όντως κατατέθηκαν σύμφωνα με τις (αναθεωρημένες) προβλέψεις. Η Επιτροπή ζητεί από τα κράτη μέλη να καταβάλουν τα θετικά ή αρνητικά υπόλοιπα ΦΠΑ και ΑΕΕ, μέχρι την πρώτη Δεκεμβρίου του επόμενου οικονομικού έτους. Κατά τη διάρκεια των επόμενων οικονομικών ετών, μπορούν να γίνουν κι άλλες διορθώσεις των οριστικών βάσεων ΦΠΑ και ΑΕΕ. Μετά την προσαρμογή των υπολοίπων που έχουν προϋπολογιστεί, η διαφορά καταχωρείται μαζί με τα υπόλοιπα ΦΠΑ και ΑΕΕ του προηγούμενου οικονομικού έτους.

3.   Διόρθωση υπέρ του Ηνωμένου Βασιλείου

Ο μηχανισμός αυτός μειώνει τις καταβολές ιδίων πόρων του Ηνωμένου Βασιλείου κατ'αναλογία με τη «δημοσιονομική του ανισορροπία» και αυξάνει τις καταβολές ιδίων πόρων των άλλων κρατών μελών κατά την ίδια αναλογία. Ο μηχανισμός διόρθωσης των δημοσιονομικών ανισορροπιών υπέρ του Ηνωμένου Βασιλείου καθιερώθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Φοντενεμπλό (Ιούνιος 1984) και από τη σχετική απόφαση για τους ίδιους πόρους, της 7ης Μαΐου 1985. Στόχος αυτού του μηχανισμού ήταν η μείωση της δημοσιονομικής ανισορροπίας του Ηνωμένου Βασιλείου μέσω της μείωσης των καταβολών του στις Κοινότητες.

Ο επεξηγηματικός πίνακας για το κεφάλαιο 15, στην ενοποιημένη συνοπτική παρουσίαση για την εκτέλεση των εσόδων του γενικού προϋπολογισμού του οικονομικού έτους, δείχνει τη συμμετοχή κάθε κράτους μέλους στη διόρθωση υπέρ του Ηνωμένου Βασιλείου.

4.   Προσαρμογή του συστήματος ιδίων πόρων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

Μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Βερολίνου στις 24 και 25 Μαρτίου 1999, εκδόθηκε απόφαση του Συμβουλίου της 29ης Σεπτεμβρίου 2000, σχετικά το σύστημα των ιδίων πόρων (8) των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Το άρθρο 2 παράγραφος 3 της απόφασης αυτής ορίζει ότι τα κράτη μέλη παρακρατούν, για τα έξοδα είσπραξης, το 25 % αντί του 10 % των παραδοσιακών ιδίων πόρων. Ωστόσο, ο συντελεστής 10 % εξακολουθεί να ισχύει για τα ποσά των παραδοσιακών ιδίων πόρων που θα μπορούσαν να είχαν διατεθεί πριν από τις 28 Φεβρουαρίου 2001. Η απόφαση αυτή τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2002, με αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2001.

Σύμφωνα με το άρθρο 42 του Δημοσιονομικού Κανονισμού 1605/2002 (9), ο προϋπολογισμός 2003, αντίθετα με τους προϋπολογισμούς των προηγούμενων ετών, δείχνει μόνο τα καθαρά ποσά των παραδοσιακών ιδίων πόρων. Από αυτό το έτος και πέρα, το ποσό των δαπανών που βαρύνουν τα κράτη μέλη λόγω της είσπραξης των ιδίων πόρων θα πάψει να εμφανίζεται χωριστά στον προϋπολογισμό.

ΔΑΠΑΝΕΣ

Το τμήμα αυτό περιγράφονται οι κύριες κατηγορίες δαπανών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σύμφωνα με την ταξινόμηση ανά τομέα, όπως προβλέπεται στις δημοσιονομικές προοπτικές.

Τομέας 1 —   Γεωργία

Οι δαπάνες του τομέα 1 χρηματοδοτούν το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, τμήμα Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ-Ε).

Τομέας 2 —   Διαρθρωτικές ενέργειες και ο στόχος της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής

Οι δαπάνες αυτές αποτελούν παρεμβάσεις διαρθρωτικού χαρακτήρα που προορίζονται για την προώθηση της βελτίωσης της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η κοινοτική συνεισφορά πρέπει να συνοδεύεται από εθνική χρηματοδότηση, πράγμα το οποίο συνεπάγεται τη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών των κρατών μελών.

Τομέας 3 —   Εσωτερικές πολιτικές

Οι Κοινότητες, κυρίως μετά την θέσπιση της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης και για της επιτάχυνση της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς, έδωσαν πολύ μεγαλύτερο βάρος σε ορισμένες ήδη ισχύουσες πολιτικές —π.χ. στον τομέα της έρευνας— ή έθεσαν σε εφαρμογή νέες πολιτικές. Αυτές οι εσωτερικές πολιτικές, οι οποίες από το 1993, συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών, αποτελούν ένα ιδιαίτερα πολύπλευρο σύνολο.

Τομέας 4 —   Εξωτερικές ενέργειες

Αυτός ο τομέας των δημοσιονομικών προοπτικών καλύπτει το σύνολο των κοινοτικών δαπανών που πραγματοποιούνται υπέρ τρίτων χωρών, με εξαίρεση τις δαπάνες που συνδέονται με τις υποψήφιες χώρες στο πλαίσιο της διεύρυνσης και τις δαπάνες του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ). Οι ενισχύσεις σχετικά με τη διεύρυνση αποτελούν αντικείμενο ενός ειδικού τομέα των δημοσιονομικών προοπτικών 2000-2006 (βλέπε παρακάτω «Τομέα 7 — Προενταξιακές ενισχύσεις»). Ορισμένες από τις ενέργειες αυτές έχουν οριζόντιο χαρακτήρα (θεματικό), ενώ άλλες καθορίζονται ανά γεωγραφική ζώνη.

Η κοινοτική συνεισφορά 120 εκατ. ευρώ υπέρ του Παγκόσμιου Ταμείου Υγείας για την καταπολέμηση του AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας έγινε με δύο δόσεις των 60 εκατ. ευρώ η καθεμία, εκ των οποίων η μία καταβλήθηκε, το 2002, από τις πιστώσεις του γενικού προϋπολογισμού και η άλλη, το 2003, από τον προϋπολογισμό του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ). Το ΕΤΑ δεν περιλαμβάνεται στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Τομέας 5 —   Διοικητικές δαπάνες

Αυτό το κεφάλαιο των δημοσιονομικών προοπτικών καλύπτει το σύνολο των δαπανών λειτουργίας των κοινοτικών οργάνων. Όσον αφορά τα άλλα κοινοτικά όργανα, εκτός της Επιτροπής, αυτές οι δαπάνες λειτουργίας αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών τους.

Τομέας 6 —   Αποθεματικά

Ο τομέας αυτός καλύπτει τριών ειδών αποθεματικά που προορίζονται να αφήνουν διαθέσιμα, εντός του συνολικού ανωτάτου ορίου των δημοσιονομικών προοπτικών, τα περιθώρια που είναι αναγκαία για την κάλυψη δαπανών οι οποίες δεν μπορούν να προβλεφθούν κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού. Ωστόσο, κάθε αποθεματικό έχει ένα σαφώς προσδιορισμένο στόχο σε ένα ειδικό τομέα.

Τομέας 7 —   Προενταξιακές ενισχύσεις

Όσον αφορά τις δαπάνες που συνδέονται με τη διαδικασία της διεύρυνσης προς δέκα υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, δημιουργήθηκε ένας νέος τομέας 7 για την κάλυψη των τριών προενταξιακών μέσων που καθιερώθηκαν στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών 2000-2006: το γεωργικό μέσο (SAPARD), το διαρθρωτικό μέσο (ISPA) και το πρόγραμμα Phare.

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

1.   Προχρηματοδοτήσεις και πληρωμές του υπολοίπου

Ο νέος Δημοσιονομικός Κανονισμός κάνει διάκριση μεταξύ τεσσάρων ειδών πληρωμής:

Πρέπει να γίνεται λογιστική διάκριση αυτών των διαφορετικών ειδών πληρωμής τη στιγμή της εκτέλεσής τους, πράγμα το οποίο έχει ως πλεονέκτημα την άρση κάθε αβεβαιότητας όσον αφορά την πληρωμή που πραγματοποιείται. Βάσει του άρθρου 3 παράγραφος 5 του κανονισμού εφαρμογής του Δημοσιονομικού Κανονισμού, ο υπόλογος θα καθορίσει τους λογιστικούς κανόνες σχετικά με τη λογιστική καταχώριση των προχρηματοδοτήσεων στο ενεργητικό του ισολογισμού. Η Επιτροπή θα προσαρμόσει το λογιστικό της σύστημα μετά την έγκριση αυτών των κανόνων. Μέχρι τότε, θα υποβάλλει τις πληροφορίες κατά τον ίδιο τρόπο όπως και στους ετήσιους λογαριασμούς των προηγούμενων οικονομικών ετών.

Τα ποσά των προχρηματοδοτήσεων που καταβλήθηκαν από τον προϋπολογισμό αλλά που δεν έχουν ακόμη χρησιμοποιηθεί στις 31.12.2002, έχουν ως εξής:

2.   Μεταφερθείσες πιστώσεις σχετικές με συμμετοχές τρίτων και εργασίες για τρίτους

Οι μεταφερθείσες πιστώσεις από το προηγούμενο οικονομικό έτος σχετικά με τις συμμετοχές τρίτων και τις εργασίες για τρίτους, οι οποίες από τη φύση τους δεν ακυρώνονται ποτέ, περιλαμβάνονται στις πρόσθετες πιστώσεις του οικονομικού έτους. Σ'αυτό οφείλεται η διαφορά μεταξύ των μεταφερθεισών πιστώσεων από το προηγούμενο οικονομικό έτος στις καταστάσεις για την εκτέλεση του προϋπολογισμού 2003, και των πιστώσεων που μεταφέρθηκαν στο επόμενο οικονομικό έτος στις καταστάσεις για την εκτέλεση του προϋπολογισμού.

3.   Αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 2003

Οι πιστώσεις πληρωμών επαναχρησιμοποίησης και οι ανασυσταθείσες πιστώσεις μετά από επιστροφή προκαταβολών δεν λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό του αποτελέσματος του οικονομικού έτους.

Οι μέρος των πιστώσεων πληρωμών ΕΖΕΣ-ΕΟΧ που μεταφέρθηκαν από τις Κοινότητες από το 2003 στο 2004 δεν μπόρεσαν να συμπεριληφθούν στο υπόλοιπο του οικονομικού έτους 2003, στο βαθμό που αυτό υπόκειται στην έγκριση των ενλόγω ποσών από τις ΕΖΕΣ, πράγμα το οποίο δεν θα γίνει μέχρι τα μέσα του 2004.

Το συνολικό ποσό των εσόδων του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους ανέρχεται σε 93 469 εκατ. ευρώ (2002: 95 434 εκατ. ευρώ.) Οι συνολικές δαπάνες του προϋπολογισμού ανέρχονται σε 88 395 εκατ. ευρώ (2002: 83 770 εκατ. ευρώ) μαζί με τη συνεκτίμηση των αρνητικών δαπανών βάσει του ΕΓΤΠΕ-Τμήματος Εγγυήσεων ύψους 659 εκατ. ευρώ (2002: 597 εκατ. ευρώ). Αυτές οι αρνητικές δαπάνες περιλαμβάνουν: τα ποσά που ανακτήθηκαν μετά από περιπτώσεις απάτης ή παρατυπίας, τις διορθώσεις προκαταβολών που έγιναν βάσει του άρθρου 7 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1258/1999, τα κέρδη που μπορεί να προκύψουν από πωλήσεις των δημόσιων αποθεμάτων, τις συμπληρωματικές εισφορές επί της πλεονασματικής παραγωγής γάλακτος και τις δημοσιονομικές συνέπειες των αποφάσεων για την εκκαθάριση των λογαριασμών.

Μεταξύ των μεταφερθεισών πιστώσεων πληρωμών που ακυρώθηκαν από την Επιτροπή συμπεριλαμβάνονται οι πιστώσεις που αντιστοιχούν στις τις συμμετοχές τρίτων και τις εργασίες για τρίτους που μεταφέρθηκαν από το 2002 στο 2003 (691 εκατ. ευρώ), δεδομένου ότι το ποσό αυτό περιλαμβάνεται στις πιστώσεις του οικονομικού έτους (βλέπε επίσης σημείο Α, παράγραφο 4.3, έσοδα από τρίτα μέρη και εργασίες για τρίτα μέρη).

Αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού 2003 (συμπεριλαμβανομένων των ΕΖΕΣ)

----

(1)  Πιστώσεις για ανάληψη υποχρεώσεων = πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων + μη διαχωριζόμενες πιστώσεις.

(2)  Πιστώσεις για πληρωμές = Πιστώσεις πληρωμών + μη διαχωριζόμενες πιστώσεις.

(3)  Κανονισμός αριθ. 1605/2002 της 25ης Ιουνίου 2002 (Δ.Κ.).

(4)  Δημοσιονομικός Κανονισμός της 21ης Δεκεμβρίου 1977.

(5)  ΠΑΥ + ΜΔΠ.

(6)  ΠΠ + ΜΔΠ.

(7)  ΕΤΠΑ: Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

ΕΚΤ: Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.

ΕΓΤΠΕ: Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων.

ΧΜΠΑ: Χρηματοδοτικό Μέσο Προσανατολισμού της Αλιείας.

(8)ΕΕ L 105 της 7.10.2000.

(9)ΕΕ L 248 της 16.9.2002.

(10)  Συμπεριλαμβάνονται 129 εκατ. ευρώ που καταβλήθηκαν στις υποψήφιες για ένταξη χώρες.

----

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ 2003

Κατάρτιση του ισολογισμού

Ο ισολογισμός καταρτίζεται με βάση:

Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού της λογιστικής των Κοινοτήτων και της εξέλιξης προς την εφαρμογή των προτύπων IPSAS το οικονομικό έτος 2005, οι σταδιακές μεταβολές των λογιστικών μεθόδων είναι αναπόφευκτες και αναγκαίες. Ορισμένες τροποποιήσεις έχουν ήδη γίνει στις λογιστικές μεθόδους που εφαρμόστηκαν για την κατάρτιση των ετήσιων λογαριασμών του 2003. Οι εν λόγω τροποποιήσεις επεξηγούνται στις σημειώσεις και παρέχονται συγκριτικά αριθμητικά στοιχεία.

Επαναπροσδιορισμός των αριθμητικών στοιχείων του ισολογισμού για το 2002

Μετά την ενοποίηση της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ η οποία έγινε για πρώτη φορά το 2003, τα συγκριτικά αριθμητικά στοιχεία του 2002 για τον ισολογισμό αναταξινομήθηκαν, ώστε να συμπεριλάβουν τα σχετικά στοιχεία της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ στις 31 Δεκεμβρίου 2002. Οι προσαρμογές στους τομείς έχουν ως εξής:

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

ΠΑΘΗΤΙΚΟ

A.   ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

II.   ΑΣΩΜΑΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Θεωρούνται ως ασώματες ακινητοποιήσεις τα αναγνωρίσιμα μη χρηματικά και χωρίς υλική υπόσταση στοιχεία του ενεργητικού. Για να συμπεριληφθούν στο ενεργητικό του ισολογισμού, πρέπει να τελούν υπό τον έλεγχο του αντίστοιχου οργάνου και να αποτελούν την απαρχή μελλοντικών οικονομικών οφελών για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες.

Το λογισμικό που αναπτύσσεται στο πλαίσιο των Κοινοτήτων δεν αποτελεί ασώματη ακινητοποίηση, ενώ οι άδειες πληροφορικής, που διέπονται από διοργανική σύμβαση πλαίσιο για τη διαχείριση βάσης δεδομένων, συμπεριλαμβάνονται στο σημείο αυτό.

H απόσβεση των ασωμάτων ακινητοποιήσεων (λογισμικά) της ΥΕΕΕΚ γίνεται εντός περιόδου τριών ετών (33 %), γεγονός που είναι σύμφωνο με τη χρήση των λογισμικών στην Υπηρεσία — ο συντελεστής που εφαρμόζεται από τα άλλα όργανα είναι 25 %.

Η μεταφορά μεταξύ τομέων αντανακλά τη μεταφορά από ενσώματες σε ασώματες ακινητοποιήσεις που πραγματοποίησε η Επιτροπή των Περιφερειών — αυτό αντανακλάται επίσης στον πίνακα για τις ενσώματες ακινητοποιήσεις.

III.   ΕΝΣΩΜΑΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

A.   Γήπεδα και κτίρια:

Επιτροπή: Λόγω της απουσίας πραγματικών στοιχείων για το κόστος κτήσης και το κόστος των ετήσιων βελτιώσεων πριν από το 1998 στο Κοινό Κέντρο Ερευνών, η αποτίμηση της αξίας που πραγματοποιήθηκε από εξωτερικό φορέα στις 31.12.1997 χρησιμοποιήθηκε ως βάση υπολογισμού της αξίας κτήσης. Οι τροποποιήσεις που επήλθαν κατά την περίοδο 1998-2003 κατέστη δυνατόν να υπολογισθούν.

Η μέθοδος υπολογισμού της απόσβεσης έχει ως εξής:

Η μέθοδος αυτή αποτίμησης της αξίας και υπολογισμού των αποσβέσεων που εφαρμόστηκε από την Ίσπρα το 2000, χρησιμοποιήθηκε και για την αποτίμηση της αξίας των γηπέδων και των κτιρίων του ΚΚΕρ στο Geel στα τέλη του οικονομικού έτους 2001.

Σε ορισμένες χώρες δεν είναι δυνατό να γίνει διάκριση ανάμεσα στην αξία του οικοπέδου που χρησιμοποιείται από τις Αντιπροσωπείες και την αξία του κτιρίου.

Τον Μάιο του 1998 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε χρήση του δικαιώματος προαίρεσης για να αγοράσει ένα κτιριακό συγκρότημα στις Βρυξέλλες (συνιστάμενο σε τρία κτίρια), του οποίου το τελικό κόστος επένδυσης (συμπεριλαμβανομένου του κόστους του οικοπέδου) ανερχόταν σε 1 097 εκατ. ευρώ. Με δύο πρωτόκολλα συμφωνίας της 23.7.1998 μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και του Βελγίου, το Βέλγιο συγχρηματοδότησε τόσο την αγορά του οικοπέδου όσο και τη σύνδεσή του με τα δίκτυα παροχών που συνδέονται με το τη διαμόρφωση και την ανακαίνιση του τρίτου κτιρίου. Μια ρήτρα του πρωτοκόλλου ορίζει ότι εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκατασταθεί σε άλλο μέρος, είτε το οικόπεδο θα παραχωρηθεί στο βελγικό κράτος έναντι αντιτίμου 0,025 ευρώ, είτε θα πωληθούν το οικόπεδο και τα κτίρια προκειμένου να καταβληθεί η αγοραία αξία του οικοπέδου στο βελγικό κράτος. Κατά συνέπεια διορθώθηκε η αξία του οικοπέδου και στον ισολογισμό εμφανίζεται με αξία 0,025 ευρώ.

Τον Δεκέμβριο 2003, το Κοινοβούλιο έκανε χρήση του δικαιώματος προαίρεσης για να αγοράσει το κτίριο Louis Weiss στο Στρασβούργο και η συμφωνία αγοράς υπογράφηκε τον Φεβρουάριο 2004 — βλέπε παρακάτω, βάσει χρηματοδοτικών μισθώσεων και άλλων συναφών δικαιωμάτων.

Σημειώθηκε αύξηση στο ποσό που αφορά τα κτίρια του Κοινοβουλίου, το 2003, κατά 60,4 εκατ. ευρώ, πράγμα το οποίο αφορά την αγορά του κτιρίου Kondrad Adenauer στο Λουξεμβούργο. Το γήπεδο μισθώνεται για το συμβολικό ποσό του 1 ευρώ το έτος.

Η οριστική ολοκλήρωση του κτιρίου του Συμβουλίου στις Βρυξέλλες αναγνωρίστηκε από τις 17 Δεκεμβρίου 2003.

Όσον αφορά την ακινητοποίηση του οικοπέδου του κτιρίου αυτού, ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου βασίστηκε στο άρθρο 24 του κανονισμό αριθ. 2909/2000 της Επιτροπής, το οποίο θεσπίζει την αρχή ότι δεν υπάρχει ανάγκη αποτίμησης των οικοπέδων και των κτιρίων που έχουν εκχωρηθεί υπό διαλυτικές αιρέσεις.

Οι όροι της εκχώρησης προβλέπουν ότι στην περίπτωση που αποφασιστεί να εγκατασταθεί το Συμβούλιο σε άλλος μέρος:

B. Γ. Δ.   Εγκαταστάσεις, μηχανήματα και εργαλεία

Το ποσό των αποσβέσεων που καταχωρήθηκε από τη ΓΔ Press, το 2002, περιελάμβανε μέρος των προσαρμογών για τα προηγούμενα έτη. Τα ράφια είχαν καταχωρηθεί στον τομέα «Έπιπλα και μεταφορικά μέσα» αλλά το 2003 αναταξινομήθηκαν στο «Λοιπές ενσώματες ακινητοποιήσεις».

Όπως και το 2002, το υλικό πληροφορικής που έχει αποκτηθεί από τον προϋπολογισμό της ΓΔ Taxud, έχει διατεθεί για ειδικά σχέδια και βρίσκεται εκτός των εγκαταστάσεων της Επιτροπής, περιλαμβάνεται στις ενσώματες ακινητοποιήσεις. Η καθαρή λογιστική αξία στις 31 Δεκεμβρίου 2003 είναι 463 475 ευρώ (στις 31 Δεκεμβρίου 2002 ήταν 433 898 ευρώ).

Μετά από τις φυσικές απογραφές που πραγματοποιήθηκαν ήδη στις αντιπροσωπείες, έχει γίνει διόρθωση στις «Άλλες προσαρμογές» για τα έγγραφα που αποκτήθηκαν πριν το 2003 και τα οποία δεν είχαν ακόμη καταγραφεί στις απογραφές των εν λόγω αντιπροσωπειών την 31 Δεκεμβρίου 2003.

Για το 20 % των αντιπροσωπειών δεν υπάρχουν πληροφορίες σχετικά με τις ενσώματες ακινητοποιήσεις στις 31 Δεκεμβρίου 2003. Από τον Ιανουάριο 2003, ξεκίνησε πρωτοβουλία για τη βελτίωση της ποιότητας και της διεξοδικότητας των πληροφοριών που παρέχονται από τις αντιπροσωπείες. Η πρωτοβουλία αυτή καθώς και το σχέδιο ειδικών απογραφών του 2004, πρέπει να βοηθήσουν στην επίλυση αυτού του προβλήματος στο μέλλον. Το συνολικό ποσό των ενσώματων ακινητοποιήσεων που συμπεριλαμβάνονται για τις αντιπροσωπείες στις 31 Δεκεμβρίου 2003, ανέρχεται σε 57,7 εκατ. ευρώ

E.   Χρηματοδοτική μίσθωση και συναφή δικαιώματα

Το κριτήριο που ίσχυσε για την κατάταξη των αγαθών υπό χρηματοδοτική μίσθωση ως ανηκόντων στα πάγια στοιχεία βασίζεται στο μερίδιο των εγγενών κινδύνων και πλεονεκτημάτων της κυριότητας ενός στοιχείου που επωμίζονται ο εκμισθωτής και ο μισθωτής. Εξαρτάται μάλλον από την ουσία της συναλλαγής παρά από τη μορφή της σύμβασης (1).

Τα υπό χρηματοδοτική μίσθωση στοιχεία, η κυριότητα των οποίων παρουσιάζει εγγενείς κινδύνους και πλεονεκτήματα που δεν μεταβιβάζονται κατ'ουσίαν στον μισθωτή, καθώς και τα στοιχεία που εκμισθώνονται για περισσότερο από 5 έτη αποτελούν το αντικείμενο εγγραφής στο παράρτημα των δημοσιονομικών καταστάσεων «Υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού».

Στις 31 Δεκεμβρίου 2002, έγινε διόρθωση στον ισολογισμό κλεισίματος ορισμένων κτιρίων της Επιτροπής που λειτουργούν βάσει χρηματοδοτικών μισθώσεων. Αυτό ζητήθηκε γιατί παρατηρήθηκε ότι η μέθοδος υπολογισμού των εκκρεμών στοιχείων παθητικού σχετικά με τις ενλόγω χρηματοδοτικές μισθώσεις ήταν λανθασμένες. Το λάθος αυτό συνίσταται στην υποεκτίμηση του συνόλου της χρηματοδοτικής μίσθωσης στο παθητικό κατά 188,6 εκατ. ευρώ. Η διόρθωση αυτή έγινε στα αποτελέσματα που μεταφέρθηκαν από το 2002.

Σύμφωνα με τον πίνακα «Ασώματες ακινητοποιήσεις» κατωτέρω, η αξία κτήσης στο τέλος του οικονομικού έτους ανέρχεται σε 2 052,9 εκατ. ευρώ. Ο πίνακας σχετικά με τα τέλη που απομένουν προς πληρωμή για τη χρηματοδοτική μίσθωση και τα συναφή δικαιώματα κατωτέρω, παρουσιάζει αναλυτικά τη σύνθεση του ποσού η οποία είναι η εξής: 1 970,3 εκατ. ευρώ «Γήπεδα και κτίρια», 78,9 εκατ. ευρώ «Εγκαταστάσεις, μηχανήματα και εξοπλισμός», 0,2 εκατ. ευρώ «Έπιπλα και μεταφορικά μέσα» και 3,5 εκατ. ευρώ « Υλικό πληροφορικής ».

Στον τομέα αυτό περιλαμβάνεται μια νέα χρηματοδοτική μίσθωση για ένα κτίριο της Επιτροπής στις Βρυξέλλες, η οποία υπογράφηκε το 2003, με παρούσα αξία των ελάχιστων καταβλητέων πληρωμών ανερχόμενη σε 37,2 εκατ. ευρώ.

Η εν λόγω σύμβαση υπεγράφη τον Φεβρουάριο του 2003 για 27 έτη με δικαίωμα αγοράς έναντι του αντιτίμου 1 ευρώ.

Ο φάκελος Charlemagne ρυθμίστηκε τον Σεπτέμβριο 2003, μετά τη διαπραγμάτευση των κυριότερων όρων της συμφωνίας εγκατάστασης μεταξύ της Επιτροπής, του ιδιοκτήτη του κτιρίου και της γενικής εργολήπτριας εταιρείας. Η συμφωνία επισημοποιήθηκε τον Μάιο 2004 (βλέπε επίσης παράρτημα 4, σημείο 11.2).

Το βασικό κτίριο όπου είναι εγκατεστημένη η ΥΕΕΕΚ δεν έχει περιληφθεί στον ισολογισμό αλλά στο παράρτημα των δημοσιονομικών καταστάσεων «Υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού — υπό αίρεση στοιχεία παθητικού». Παρόλο που για την Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων προβλέπονται δύο δυνατότητες αγοράς (το 2006 και το 2010) κατά τις οποίες οι αξίες θα βασιστούν στην τρέχουσα αξία της αγοράς, δεν θεωρείται ότι οι εγγενείς κίνδυνοι και πλεονεκτήματα που παρουσιάζει η κυριότητα του κτιρίου μεταβιβάζονται ουσιαστικά στην Υπηρεσία. Η ταξινόμηση θα επανεξεταστεί το 2006 μόλις λήξει η προθεσμία για την πρώτη δυνατότητα αγοράς.

Τον Μάρτιο 1994, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπέγραψε εμφυτευτική σύμβαση με δικαίωμα αγοράς για ένα κτιριακό συγκρότημα στο Στρασβούργο. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2909/2000 της Επιτροπής της 29ης Δεκεμβρίου 2000, για τη λογιστική διαχείριση των μη χρηματοπιστωτικών ακινητοποιήσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 336 της 30.12.2000, σ. 75), το εν λόγω κτιριακό συγκρότημα εγγράφεται στον ισολογισμό του οργάνου δεδομένου ότι οι κίνδυνοι και τα οφέλη που απορρέουν από την κυριότητα του αγαθού μεταβιβάζονται ουσιαστικά στον μισθωτή. Το ακίνητο αυτό αποτιμήθηκε κατά την ημερομηνία που άρχισε να ισχύσει το μισθωτήριο και με βάση την τότε παρούσα αξία των ελάχιστων απαιτητών πληρωμών. Κατά την ημερομηνία σύνταξης του ισολογισμού, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ο εκμισθωτής δεν είχαν καταλήξει στην οριστική αξία του συγκροτήματος. Κατά συνέπεια, η αξία που καταχωρήθηκε στον ισολογισμό αντιπροσωπεύει μια εκτίμηση των δαπανών. Η αξία αυτή υπολογίστηκε λαμβάνοντας υπόψη, αφενός, τις πραγματικές πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν και τις προβλέψεις πληρωμών βάσει εγγράφων που προέρχονται από τράπεζες και, αφετέρου ένα συντελεστή αναγωγής που προσδιορίζεται είτε από τα επιτόκια που εφαρμόζουν οι τράπεζες είτε βάσει εκτίμησης.

Όπως αναφέρεται ανωτέρω, έχουν εκτιμηθεί οι δαπάνες όσον αφορά το κτίριο και τους ειδικούς εξοπλισμούς του κτιριακού συγκροτήματος στο Στρασβούργο. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία για το οικονομικό έτος 2002, πραγματοποιήθηκε μεταφορά της κατανομής αξίας 2,5 εκατ. ευρώ από τους ανακαταταχθέντες ειδικούς εξοπλισμούς προς τα κτίρια. Μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2001, εφαρμόστηκε στους ειδικούς εξοπλισμούς ετήσιος συντελεστής απόσβεσης 25 %. Κατά συνέπεια η καθαρή αξία των εν λόγω εξοπλισμών την 31η Δεκεμβρίου 2001 ήταν μηδενική. Μετά από συμπληρωματικές πληροφορίες, οι αποσβέσεις των ειδικών εξοπλισμών υπολογίστηκαν εκ νέου με συντελεστή 25 %, 12,5 % και 10 % ανάλογα με την κατηγορία εξοπλισμών και ενεγράφησαν στον ισολογισμό την 31η Δεκεμβρίου 2003 έναντι καθαρής αξίας 10 εκατ. ευρώ.

Όπως προαναφέρθηκε, τον Δεκέμβριο 2003, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε χρήση του δικαιώματος προαίρεσης για την αγορά του κτιρίου Louis Weiss στο Στρασβούργο. Ωστόσο, από την υπογραφή της συμφωνίας αγοράς τον Φεβρουάριο 2004, το κτίριο εξακολουθεί να παραμένει στον ίδιο τομέα που ήταν εγγεγραμμένο τον Δεκέμβριο 2003, μολονότι υπάρχει μείωση της αξίας κατά 10,8 εκατ. ευρώ για να αντανακλάται η συμπεφωνημένη αξία αγοράς.

Στις 15 Νοεμβρίου 1994, το Δικαστήριο υπέγραψε με την Κυβέρνηση του Λουξεμβούργου σύμβαση μίσθωσης/αγοράς για τρία κτίρια παρακείμενα στο Δικαστικό Μέγαρο (Palais). Για όλη τη διάρκεια της σύμβασης, το Δικαστήριο είναι ο μισθωτής των ακινήτων αυτών και θα είναι σε θέση να ασκήσει το δικαίωμα προαίρεσης μόλις η τιμή πώλησης καταβληθεί πλήρως, και αυτό το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2015. Την τιμή πώλησης καθορίζει ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας.

Τα κτίρια αυτά καταχωρίστηκαν λογιστικά στο ενεργητικό του ισολογισμού και τα οφειλόμενα τέλη που καταχωρίστηκαν στο παθητικό του ισολογισμού υπολογίζονται σε 32,57 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την εκτίμηση του ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ) και η Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) εισήγαγαν για πρώτη φορά στο ενεργητικό του ισολογισμού τις συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης για δύο κτίριά τους, Belliard και Montoyer. Η συγχρηματοδότησή τους γίνεται με βάση της εξής κλείδα κατανομής:

Το κτίριο Belliard θα αποσβεστεί μόνο μετά την παράδοση των τρεχουσών εργασιών. Στις 17 Δεκεμβρίου 2003, η ΟΚΕ και η ΕτΠ υπέγραψαν από κοινού σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης διάρκειας 27 ετών με συνολικές απαιτητές πληρωμές 48 εκατ. ευρώ και δυνατότηα αγοράς, από την 1η Ιανουαρίου 2004, ενός νέου κτιρίου στις Βρυξέλλες.

ΣΤ.   Άλλες ενσώματες ακινητοποιήσεις

Το Συμβούλιο έχει συνάψει σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης για ένα κτίριο στις Βρυξέλλες. Οι εργασίες μετατροπών στο κτίριο αυτό, το 2003, συνολικής αξίας 3,8 εκατ. ευρώ συμπεριλαμβάνονται στο πλαίσιο αυτού του τομέα στο τέλος του έτους.

Ζ.   Τρέχουσες ακινητοποιήσεις και προκαταβολές που πληρώθηκαν έναντι ενσώματων ακινητοποιήσεων

Η Επιτροπή προκατέβαλε το ποσό των 8,2 εκατ. ευρώ για την κατασκευή των νέων γραφείων της αντιπροσωπείας στην Αμπούτζα. Το κτίριο αυτό θα χρησιμοποιηθεί από άλλα κράτη μέλη και το μερίδιο της προκαταβολής που πληρώθηκε ήδη από την Επιτροπή θα επιστραφεί.

Στις 26 Μαρτίου 2003, το Συμβούλιο υπέγραψε σύμβαση για την κατασκευή κτιρίου στις Βρυξέλλες και για τη χρηματοδοτική μίσθωση που καλύπτει το κτίριο αυτό. Το κόστος εκτιμάται σε 233 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του γηπέδου) και καταβλήθηκε ήδη προκαταβολή 8,5 εκατ. ευρώ, η οποία περιλαμβάνεται στον πλαίσιο αυτού του τομέα.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο ενέγραψε στον τομέα αυτόν ποσό ύψους 28,5 εκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στα απαιτούμενα κεφάλαια για την επέκταση του κτιρίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Τα κεφάλαια αυτά διετέθησαν, κατά το μεγαλύτερο χρόνο τους, στον υπεύθυνο διαχείρισης του έργου μέσω μεταφοράς σε τραπεζικό λογαριασμό που έχει ανοιχτεί για την περίπτωση αυτή. Οι τόκοι αυτού του λογαριασμού καταχωρούνται ως έσοδα του προϋπολογισμού.

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή κατέθεσε προκαταβολή 26 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση έργων με σκοπό τη διευθέτηση του κτιρίου Belliard. Το ποσό αυτό περιλαμβάνεται στα προβλεπόμενα τέλη της σύμβασης χρηματοδοτικής μίσθωσης που αναφέρεται στον τομέα E «Χρηματοδοτική μίσθωση και συναφή δικαιώματα».

Τα τέλη που απομένουν προς πληρωμή για τη χρηματοδοτική μίσθωση και τα συναφή δικαιώματα περιλαμβάνονται στις μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες οφειλές στο παθητικό του ισολογισμού. Αναλύονται δε ως εξής:

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ

IV.   ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Οι χρηματοοικονομικές ακινητοποιήσεις περιλαμβάνουν τις επενδύσεις που αποσκοπούν στη δημιουργία δεσμών διαρκείας ή/και προορίζονται για τη στήριξη των δραστηριοτήτων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Περιλαμβάνονται επίσης στον τομέα αυτόν και οι εγγυήσεις και οι διαρκείς προκαταβολές καθώς και το καθαρό ενεργητικό του Ταμείου Εγγυήσεων. Θα πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα στις εγγυήσεις που χορηγούν οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες προς τρίτους και στις εγγυήσεις που χορηγεί το Ταμείο Εγγυήσεων για την κάλυψη των κινδύνων που έχουν στόχο την κάλυψη των δανείων που χορηγούνται σε τρίτες χώρες.

A.   Επενδύσεις σε συνδεδεμένους οργανισμούς

—   Συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (ΕΤΑΑ)

Η ΕΤΑΑ χρηματοδοτήθηκε με αρχικό κεφάλαιο 10 δισεκατ. ευρώ, στο οποίο οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες ενέαψαν το 3 %. Έχει ήδη καταβληθεί εξ ολοκλήρου το 30 % του κεφαλαίου αυτού.

Επισημαίνεται ότι οι διοικητές της εν λόγω τράπεζας, συνελθόντες κατά την ετήσια γενική συνέλευση, απεφάσισαν στις 15 Απριλίου 1996 να διπλασιάσουν το εγκεκριμένο μετοχικό κεφάλαιό της. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, οι Κοινότητες ενεγράφησαν για 30 000 επιπλέον μετοχές των 10 000 ευρώ εκάστη. Η πράξη αυτή αφορά τόσο εξοφλημένες μετοχές όσο και άλλες των οποίων το αντίτιμο θα καταβληθεί μεταγενέστερα, και τούτο με την εξής αναλογία: το 22,5 % των μετοχών της προεγγραφής θα αφορά εξ ολοκλήρου εξοφλημένες μετοχές και το υπόλοιπο μετοχές των οποίων το αντίτιμο θα καταβληθεί μεταγενέστερα.

Αυτή η θέση του ισολογισμού αντιπροσωπεύει το σύνολο του ποσού για το οποίο η Επιτροπή ενεγράφη στο κεφάλαιο της ΕΤΑΑ (157,5 εκατ. ευρώ), το οποίο εξοφλήθηκε και καταβλήθηκε εν μέρει (130,5 εκατ. ευρώ). Οι καταβολές που πρέπει ακόμη να γίνουν σχετικά με το άμεσης εξόφλησης τμήμα του κεφαλαίου, ύψους 27 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνονται, αφενός, στις βραχυπρόθεσμες οφειλές (8,4 εκατ. ευρώ) και, αφετέρου, στις μακροπρόθεσμες οφειλές (18,6 εκατ. ευρώ). Οι καταβολές που πρέπει ακόμη να γίνουν σχετικά με το τμήμα μεταγενέστερης εξόφλησης του κεφαλαίου (442,5 εκατ. ευρώ) περιλαμβάνονται στα ενδεχόμενα στοιχεία παθητικού εκτός ισολογισμού.

Η συμμετοχή κατά 3 % στην ΕΤΑΑ αξιολογείται σύμφωνα με τη μέθοδο του κόστους καθόσον αντιπροσωπεύει πράγματι χρηματοπιστωτικό όργανο βάσει των προτύπων IPSAS 15 και IAS 39.

—   Συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ)

Το ΕΤΕ είναι το χρηματοπιστωτικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ειδικεύεται στα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου και στις εγγυήσεις προς τις ΜΜΕ. Βάσει της απόφασης του Συμβουλίου της 6ης Ιουνίου 1994, οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες, εκπροσωπούμενες από την Επιτροπή ενεγράφησαν για 600 εκατ. ECU στο κεφάλαιο του ΕΤΕ. Αυτό αντιπροσωπεύει το 30 % του κεφαλαίου του ΕΤΕ. Η Επιτροπή έχει ήδη καταβάλει το 20 % αυτού του κεφαλαίου, δηλαδή το τμήμα άμεσης εξόφλησης.

Μετά από σύμβαση που υπεγράφη το 2000 μεταξύ της Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, παραχωρήθηκε στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες «option put» όσον αφορά τις μετοχές της στο ΕΤΕ. Στις 30 Ιουνίου 2005, η Επιτροπή θα έχει το δικαίωμα να πωλήσει τις μετοχές της στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με τιμή μονάδας 315 000 ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 57,5 % σε σχέση με την τιμή αγοράς.

Οι καταβολές σχετικά με το μεταγενέστερης εξόφλησης τμήμα του κεφαλαίου (80 %) ανέχονται σε 480 εκατ. ευρώ.

Για την αποτίμηση του μεριδίου των Κοινοτήτων στο κεφάλαιο του ΕΤΕ, χρησιμοποιείται η μέθοδος της καθαρής θέσης, σύμφωνα με το πρότυπο IPSAS 7. Η μέθοδος της καθαρής θέσης είναι μέθοδος λογιστικής καταχώρισης σύμφωνα με την οποία η συμμετοχή καταχωρείται αρχικά στο κόστος και στη συνέχεια προσαρμόζεται προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι αλλαγές που σημειώθηκαν μετά την απόκτηση του μεριδίου του επενδυτή στα καθαρά περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης που αποκτήθηκε. Τα αποτελέσματα των αναπροσαρμογών αντικατοπτρίζουν το μερίδιο του επενδυτή στα αποτελέσματα της εν λόγω επιχείρησης.

Σύμφωνα με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, το ποσό της συμμετοχής αποτιμάται στο 30 % των ιδίων κεφαλαίων του ΕΤΕ. Ο ισολογισμός του ΕΤΕ για το 2003 δείχνει συνολικά 567,3 εκατ. ευρώ σε ίδια κεφάλαια, περιλαμβανομένων 19,7 εκατ. ευρώ σε κέρδη από το οικονομικό έτος. Η συμμετοχή των Κοινοτήτων ανέρχεται στο 30 % του εν λόγω ποσού- δηλαδή 170,2 εκατ. ευρώ — εκ των οποίων 5,9 εκατ. ευρώ αφορούν το αποτέλεσμα του οικονομικού έτους 2003. Το 2003, έγινε δεκτό μέρισμα 2,25 εκατ. ευρώ σχετικά με το οικονομικό έτος 2002.

—   Πρόγραμμα Galileo

Για την υλοποίηση του αναπτυξιακού σταδίου του προγράμματος Galileo, σύμφωνα με τον κανονισμό 876/2002 του Συμβουλίου, δημιουργήθηκε κοινή επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 171 της συνθήκης για περίοδο 4 ετών (2002 έως 2006). Στόχος αυτής της νομικής οντότητας είναι να εξασφαλίσει τη διοικητική ενότητα και τον δημοσιονομικό έλεγχο του προγράμματος Galileo για την ανάπτυξή του και για τον σκοπό αυτό κινητοποιεί τα κονδύλια που έχουν χορηγηθεί στο πρόγραμμα. Τα ιδρυτικά μέλη είναι οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες, οι οποίες αντιπροσωπεύονται από την Επιτροπή και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ΕΟΔ). Η Επιτροπή, μέσω επιχορηγήσεων χορηγούμενων βάσει του προϋπολογισμού των διευρωπαϊκών δικτύων (ΔΕΔ), θέτει στη διάθεση της επιχείρησης Galileo τα απαιτούμενα κεφάλαια για τη συγχρηματοδότηση των σχετικών δραστηριοτήτων του αναπτυξιακού σταδίου.

Οι Κοινότητες έχουν προσυπογράψει για 520 εκατ. ευρώ του κεφαλαίου αυτής της οντότητας και στις 31 Δεκεμβρίου 2003, καταβλήθηκαν 122,3 εκατ. ευρώ, με μη εξοφλημένο το υπόλοιπο ποσό των 397,7 εκατ. ευρώ. Στους ετήσιους λογαριασμούς του 2002, η αρχική κοινοτική επένδυση στο έργο 120 εκατ. ευρώ θεωρήθηκε ως προκαταβολή δεδομένου ότι οι δραστηριότητες δεν είχαν ακόμη αρχίσει.

Όπως και με το ΕΤΕ, για την ενοποίηση χρησιμοποιείται η μέθοδος της καθαρής θέσης. Όσον αφορά το 2003, το κοινοτικό μερίδιο της ζημίας της κοινής επιχείρησης ήταν 49,1 εκατ. ευρώ. Έτσι, η αξία της επένδυσης στις 31 Δεκεμβρίου 2003 ήταν 73,2 εκατ. ευρώ, δηλαδή η αρχική επένδυση 120 εκατ. ευρώ συν τους κεφαλαιοποιημένους τόκους (2,3 εκατ. ευρώ) και μείον τα μερίδια που ανταποκρίνονται στη ζημία.

B.   Άλλες χρηματοοικονομικές ακινητοποιήσεις

B.1.   Χρηματοπιστωτικές ακινητοποιήσεις και συμμετοχές

Στον παρόντα τομέα περιλαμβάνονται οι συμμετοχές που σκοπό έχουν να βοηθήσουν τους δικαιούχους να αναπτύξουν τα σχέδιά τους.

—   Πρόγραμμα ECIP

Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει τους τίτλους και τα δάνεια συμμετοχής της Κοινότητας στο κεφάλαιο των κοινών επιχειρήσεων («joint ventures») οι οποίες δημιουργήθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος «European Community Investment Partners» (ECIP). Το πρόγραμμα ECIP σταμάτησε πρόωρα και η μόνη δυνατή συνέχεια είναι το κλείσιμό του. Το πρόγραμμα ECIP σταμάτησε πρόωρα και η μόνη δυνατή συνέχεια είναι το κλείσιμό του. Το οριστικό κλείσιμο του προγράμματος δεν θα μπορεί να πραγματοποιηθεί πριν από τη λύση της τελευταίας κοινοπραξίας. Για τις περισσότερες από τις πράξεις έχει ήδη πραγματοποιηθεί το κλείσιμο, η είσπραξη ή η μετατροπή τους σε οριστικές επιδοτήσεις, ενώ συνεχίζονται ακόμη οι εργασίες στους υπόλοιπους φακέλους.

Στο πλαίσιο της εξέτασης των ανοικτών φακέλων, παρατηρήθηκε ότι πολλά ποσά τα οποία προηγουμένως αναφερόταν ως συμμετοχές δεν καλύπτουν όλα τα ενλόγω κριτήρια. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ποσά που καταβλήθηκαν στους δικαιούχους ήταν στην ουσία άτοκες προκαταβολές. Έτσι, το 2003, 24,8 εκατ. ευρώ που ήταν προηγουμένως εγγεγραμμένα σ' αυτόν τον τομέα, το 2002, μεταφέρθηκαν σε δάνεια του προϋπολογισμού (βλ. στοιχεία ενεργητικού V.A.) και χρειάστηκε να γίνει διόρθωση ύψους 4,1 εκατ. ευρώ. Όσον αφορά τις υπόλοιπες επενδύσεις, αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολο να γίνει υπολογιστεί με αξιοπιστία η πραγματική αξία των συμμετοχών ECIP και στο πλαίσιο της αρχής της σύνεσης, εφαρμόστηκε διόρθωση αξίας κατά 100 %.

—   Eurotech Capital, Venture Consort και JOP

Το μέσο «Eurotech capital» έχει ως στόχο την ενθάρρυνση της χρηματοδότησης, με ιδιωτικά κεφάλαια, σχεδίων υψηλής τεχνολογίας που υλοποιούνται από μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, μέσω ενός δικτύου επενδυτών επιχειρηματικών κεφαλαίων. Πρόκειται για συνεισφορές που καταβλήθηκαν από το 1990 και αντιπροσωπεύουν προχρηματοδοτήσεις οι οποίες επιστρέφονται υπό ορισμένους όρους μετά τη λήξη της σύμβασης. Οι κοινοτικές συμμετοχές δεν αποτελούν σημαντικό ποσοστό των κεφαλαίων των σχετικών εταιρειών επιχειρηματικού κινδύνου. Αντιπροσωπεύουν μάλλον ένα σταθερό ποσοστό ορισμένων επενδύσεων αυτών των εταιρειών επιχειρηματικού κινδύνου σε τρίτες εταιρείες. Οι συμμετοχές αυτές είναι αποδοτέες σύμφωνα με τους όρους που ορίζονται στις συμβάσεις μεταξύ των Κοινοτήτων και αυτών των εταιρειών επιχειρηματικού κινδύνου. Τα ποσά που τηρούν οι εταιρείες επιχειρηματικού κινδύνου (2,3 εκατ. ευρώ) φαίνονται στον τομέα «Διάφοροι οφειλέτες» βλ. VII.B.4.

Το μέσο «Venture consort» έχει ως στόχο την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας των επενδυτών επιχειρηματικών κεφαλαίων σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Αντιπροσωπεύει τις συνεισφορές που κατεβλήθησαν από το 1985 με στόχο την πραγματοποίηση επενδύσεων στις ΜΜΕ που εκτελούν καινοτόμα προγράμματα.

Το μέσο «Phare-Tacis Joint Venture programme (JOP)» έχει ως στόχο τη διευκόλυνση της δημιουργίας και ανάπτυξης κοινών επιχειρήσεων στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης καθώς και στα πρώην σοβιετικά κράτη.

Επειδή και στις τρεις περιπτώσεις πρόκειται για επιχειρηματικά κεφάλαια η εκτίμηση της πραγματικής αξίας αυτών των συνεισφορών αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη. Κατ' εφαρμογή της αρχής της σύνεσης, η αξία αυτών των συνεισφορών αποτέλεσε αντικείμενο διόρθωσης κατά 100 %, με συνέπεια να εμφανίζεται στον ισολογισμό ως μηδενική.

—   Λοιπά χρηματοπιστωτικά όργανα

Το μέσο «SME Finance Facility/Μηχανισμός χρηματοδότησης των ΜΜΕ» σε καταπιστευματική διαχείριση στην ΕΤΑ αποβλέπει στην ενθάρρυνση της αύξησης των επενδύσεων και στη μακροπρόθεσμη διατήρηση των κεφαλαιουχικών επενδύσεων που πραγματοποιούν στις ΜΜΕ των υποψηφίων χωρών Phare. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από κοινού από την Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανοικοδόμηση και την Ανάπτυξη (ΕΤΑΑ), την Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης (CEB), σε συνεργασία με την Kreditanstalt fόr Wiederaufbau (KfW) και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).

Τα μέσα «Growth & Employment — ETF Start up/Ανάπτυξη και Απασχόληση — ΕΤΕ και νεοσύστατες επιχειρήσεις» (πρόγραμμα 1998-2000) και «MAP Equity — ETF Start up», υπό την καταπιστευματική διαχείριση του ΕΤΕ (πρόγραμμα 2001-2005) στηρίζουν τη σύσταση και τη χρηματοδότηση ΜΜΕ κατά τη φάση εκκίνησης επενδύοντας σε ειδικά και κατάλληλα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου.

Η υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧΤ κατέχει τη συμμετοχή στην Eurotunnel.

B.2.   Άλλες κατηγορίες κινητών αξιών

Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει δύο ομόλογα σε λίρες Αγγλίας (GBP) που έχουν εκδοθεί από την ΕΤΕπ και τηρούνται από την υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ για την προστασία των πληρωμών που πρέπει να γίνουν επί ισόποσων δανείων σε GBP. Οι ημερομηνίες εξόφλησης των ομολόγων αυτών είναι το 2017 και το 2019, αντίστοιχα.

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

B.3.   Χορηγηθείσες εγγυήσεις και προκαταβολές

ΧΟΡΗΓΗΘΕΙΣΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΕΣ

—   Χορηγηθείσες εγγυήσεις και προκαταβολές

Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει τα πάγια στοιχεία του ενεργητικού όπως είναι οι καταβληθείσες εγγυήσεις και λοιπές εξασφαλίσεις, οι πάγιες προκαταβολές για τα κοινόχρηστα κτιρίων.

—   Ταμείο Εγγυήσεων

Με τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2728/94 του Συμβουλίου, της 31ης Οκτωβρίου 1994, ιδρύθηκε Ταμείο Εγγυήσεων για τις εξωτερικές δράσεις, το οποίο έχει ως στόχο την εξόφληση των πιστωτών των Κοινοτήτων σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του αποδέκτη ενός δανείου που έχουν χορηγήσει ή εγγυηθεί οι Κοινότητες.

Ο ως άνω μηχανισμός καλύπτει δάνεια που καλύπτονται από εγγύηση των Κοινοτήτων μετά από απόφαση του Συμβουλίου, ιδίως δε δανειοδοτικές πράξεις της ΕΤΕπ εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα δάνεια μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (δάνεια ΜΤΑ) και χρηματοδοτικής συνδρομής Ευρατόμ εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού αυτού, η Επιτροπή ανέθεσε τη χρηματοπιστωτική διαχείριση του ταμείου στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) στο πλαίσιο σύμβασης που υπογράφτηκε μεταξύ των Κοινοτήτων και της ΕΤΕ, στις 23 Νοεμβρίου 1994, στις Βρυξέλλες και στις 25 Νοεμβρίου 1994, στο Λουξεμβούργο.

Ο κανονισμός (EΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2728/94 σχετικά με την ίδρυση Ταμείου Εγγυήσεων, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ Ευρατόμ) αριθ. 1149 του Συμβουλίου της 25ης Μαΐου 1999, προβλέπει ότι το Ταμείο χρηματοδοτείται από την 1η Ιανουαρίου 2000 με καταβολές από το γενικό προϋπολογισμό οι οποίες είναι ίσες προς το 9 % του ποσού σε κεφάλαιο των πράξεων. Σύμφωνα με τον ίδιο κανονισμό, το ποσοστό όσον αφορά το ποσό — στόχος ορίζεται σε 9 %. Σύμφωνα με τις κανονιστικές διατάξεις «το υπερβάλλον ποσό στο τέλος του έτους εγγράφεται σε ειδική γραμμή της κατάστασης εσόδων του γενικού προϋπολογισμού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων».

Η Διοργανική Συμφωνία της 6ης Μαΐου 1999, σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού, προέβλεπε, την εγγραφή, ως πρόβλεψης, στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ενός αποθεματικού για την εγγύηση των δανείων προς τις τρίτες χώρες. Το αποθεματικό αυτό προορίζεται για την αντιμετώπιση των αναγκών τροφοδότησης του Ταμείου Εγγυήσεων και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, για τις καταπτώσεις εγγυήσεων που υπερβαίνουν το διαθέσιμο ποσό του εν λόγω ταμείου, έτσι ώστε να είναι δυνατός ο καταλογισμός τους στον προϋπολογισμό.

Το Ταμείο Εγγυήσεων τροφοδοτείται με τα ποσά που καταβάλλονται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, με τους τόκους των χρηματοοικονομικών τοποθετήσεων των διαθεσίμων του ταμείου και με τις εισπράξεις ποσών από τους οφειλέτες που αθέτησαν τις υποχρεώσεις τους, εφόσον το ταμείο έχει κληθεί να παρέμβει ως εγγυητής.

Το ποσό των 1 592 εκατ. ευρώ που αναφέρεται στο ενεργητικό του δημοσιονομικού ισολογισμού της Επιτροπής (2002: 1 645 εκατ. ευρώ) ανταποκρίνεται στα καθαρά στοιχεία ενεργητικού του ως άνω ταμείου στις 31 Δεκεμβρίου 2003. Το ποσό αυτό περιλαμβάνει το πλεόνασμα που θα καταβληθεί εκ νέου στον προϋπολογισμό και υπερβαίνει το ποσό στόχο την 31η Δεκεμβρίου 2003, ανερχόμενο σε 223 εκατ. ευρώ (2002: 263 εκατ. ευρώ).

Δεδομένου ότι το Ταμείο αυτό έχει ως αποστολή να καλύπτει ανά πάσα στιγμή τις υποχρεώσεις που αθετούν οι οφειλέτες, δημιουργήθηκε πρόβλεψη για κινδύνους και επιβαρύνσεις με βάση την αρχή της σύνεσης. Το ποσό της πρόβλεψης αυτής 1 369 εκατ. ευρώ (2002: 1 382 εκατ. ευρώ) αντιστοιχεί στο ποσό-στόχο (2) του Ταμείου Εγγυήσεων, το οποίο υπολογίστηκε βάσει του τρέχοντος υπολοίπου στις 31 Δεκεμβρίου 2003. Η διαφορά μεταξύ του ποσού του ταμείου που έχει εγγραφεί στο ενεργητικό και του ποσού που αντιστοιχεί στο πλεόνασμα προς επανακαταβολή στον κοινοτικό προϋπολογισμό (263 εκατ. ευρώ) περιλήφθηκε στα ίδια κεφάλαια.

V.   ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Στον τομέα αυτό περιλαμβάνονται οι διάρκειες άνω του έτους απαιτήσεις των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

A.   Δάνεια χορηγούμενα από τις πιστώσεις του προϋπολογισμού

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ

Η θέση αυτή καλύπτει κυρίως δάνεια επιχειρηματικών κεφαλαίων με ειδικούς όρους τα οποία χορηγούνται ως μέρος της συνεργασίας με μη χώρες μέλη (3). Επίσης καλύπτει τα δάνεια που χορηγούνται στο πλαίσιο του προγράμματος ECIP για την προώθηση της σύστασης κοινών επιχειρήσεων για επενδύσεις στην Ασία, τη Λατινική Αμερική, τη Λεκάνη της Μεσογείου και τη Νότιο Αφρική.

Το πρόγραμμα ECIP σταμάτησε πρόωρα και η μόνη δυνατή συνέχεια είναι το κλείσιμό του. Το οριστικό κλείσιμο του προγράμματος δεν θα μπορεί να πραγματοποιηθεί πριν από τη λύση της τελευταίας κοινοπραξίας. Για τις περισσότερες από τις πράξεις έχει ήδη πραγματοποιηθεί το κλείσιμο, η είσπραξη ή η μετατροπή τους σε οριστικές επιδοτήσεις, ενώ συνεχίζονται ακόμη οι εργασίες στους υπόλοιπους φακέλους.

Στο πλαίσιο της εξέτασης των φακέλων παρατηρήθηκε ότι πολλά ποσά που εμφανίζονταν προηγουμένως ως δάνεια, δεν καλύπτουν απόλυτα τα σχετικά κριτήρια. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ποσά που καταβλήθηκαν στους δικαιούχους ήταν στην ουσία άτοκες προκαταβολές. Έτσι, 67,6 εκατ. ευρώ που ήταν προηγουμένως ταξινομημένα στο πλαίσιο αυτού του τομέα, το 2002, μεταφέρθηκαν, το 2003, στον τομέα «Διάφοροι οφειλέτες», βλ. σημείο VII.B.4. Κατ' ανάλογο τρόπο, 24,8 εκατ. ευρώ από τα ποσά που ήταν προηγουμένως ταξινομημένα ως επενδύσεις, εμφανίζονται τώρα στο πλαίσιο αυτού του τομέα.

Αποδείχθηκε ότι είναι πάρα πολύ δύσκολο να υπολογιστεί η πραγματική αξία, δηλαδή η δυνατότητα είσπραξης, αυτών των δανείων ECIP πριν από την ολοκλήρωση της εξέτασης και έτσι, με βάση την αρχή της σύνεσης, εφαρμόστηκε μείωση αξίας 100 %.

Επίσης, το 2002, καταλογίστηκαν στον τομέα αυτό και τα ποσά που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο των προγραμμάτων MEDIA I, MEDIA II και MEDIA Plus (τρίτο στάδιο του προγράμματος MEDIA) τα οποία προωθούν μέτρα για την ανάπτυξη της οπτικοακουστικής βιομηχανίας. Μετά τη νομική και δημοσιονομική εξέταση των προγραμμάτων MEDIA, σχετικά με το ποσό των 26,7 εκατ. ευρώ που αφορά το πρόγραμμα MEDIA I, αποφασίστηκε ότι τα κεφάλαια αυτά δεν καλύπτουν πλήρως τα απαιτούμενα κριτήρια για να θεωρηθούν δάνεια, γιατί οι συμβάσεις ορίζουν ότι οι επιστροφές εξαρτώνται από την επιτυχία των έργων. Για τον σκοπό αυτό, έγινε προσαρμογή σχετικά με τα δάνεια αυτά τα οποία ακυρώθηκαν και έτσι καταργήθηκαν από τον τομέα. Κατά τον ίδιο τρόπο, σχετικά με τα προγράμματα MEDIA II και MEDIA Plus αποδείχθηκε ότι 50 εκατ. ευρώ των σχετικών ποσών (με μείωση αξίας κατά 34,2 εκατ. ευρώ) δεν πληρούν τα κριτήρια για να ταξινομηθούν ως δάνεια και έτσι εμφανίζονται στον τομέα «Διάφοροι οφειλέτες», βλ. σημείο VII.B.4. Επίσης, στον τομέα «Διάφοροι οφειλέτες» μεταφέρθηκαν άλλα 22,4 εκατ. ευρώ που αφορούν εντολές είσπραξης.

Στον τομέα αυτόν έχουν επίσης περιληφθεί τα δάνεια που χορηγήθηκαν στους διακινούμενους εργαζόμενους.

B.   Δάνεια χορηγούμενα από κεφάλαια ληφθέντων δανείων

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ

Σύμφωνα με τη συνθήκη ΕΚ, το Συμβούλιο, μπορεί να εγκρίνει, με ομοφωνία τα προγράμματα εγγυήσεων ή λαμβανόμενων δανείων που θεωρεί απαραίτητα για την επίτευξη των στόχων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Τα λαμβανόμενα δάνεια των ΕΚ αποτελούν άμεσες υποχρεώσεις τους και όχι υποχρεώσεις του ενός ή του άλλου κράτους μέλους.

Κατόπιν συμφωνίας που επετεύχθη με την ΕΤΕ, η τράπεζα αυτή αναλαμβάνει τον κίνδυνο του μέσου ΝΚΜ-Ταμειακά διαθέσιμα.

Η εξέλιξη των ποσών των δανείων που χορήγησαν οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες αναλύεται ως εξής:

ΧΟΡΗΓΟΥΜΕΝΑ ΔΑΝΕΙΑ

Γ.   Λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΚΑΙ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ

1.   Κοινοτικές συντάξεις

Σύμφωνα με το άρθρο 83 του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης η πληρωμή των παροχών που προβλέπονται από το σύστημα συνταξιοδότησης βαρύνει τον προϋπολογισμό των Κοινοτήτων (μέσω του διοργανικού κεφαλαίου A.19 «Συντάξεις και επιδόματα αποχώρησης»). Οι μόνιμοι υπάλληλοι συνεισφέρουν κατά το 1/3 στη χρηματοδότηση του εν λόγω συστήματος μακροχρόνια μέσω της υποχρεωτικής εισφοράς που έχει καθορισθεί στο 8,25 % του βασικού μισθού. Τα κράτη μέλη εγγυώνται συλλογικά την καταβολή αυτών των παροχών σύμφωνα με την κλίμακα κατανομής που καθορίζεται για τη χρηματοδότηση των δαπανών αυτών (παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο). Στα πλαίσια αυτά, καταχωρίστηκε στο ενεργητικό του ισολογισμού ένα ποσό ως απαίτηση έναντι των κρατών μελών. Λόγω της νέας αναλογιστικής αποτίμησης του καθεστώτος στις 31 Δεκεμβρίου 2003, η απαίτηση αυξήθηκε σε 22,8 δισεκατ. ευρώ (από 19,5 δισεκατ. ευρώ, το 2002), πράγμα το οποίο αντιπροσωπεύει την αύξηση των υποχρεώσεων του καθεστώτος. Η αποτίμηση αυτή γίνεται κάθε 5 χρόνια.

Έτσι, η μέθοδος για τη λογιστική καταχώρηση των κοινοτικών συντάξεων που εφαρμόστηκε το 2003 είναι η ίδια με εκείνη που χρησιμοποιήθηκε το 2002: έγγραφη πρόβλεψη στο παθητικό του ισολογισμού για τη βεβαίωση της οφειλής και εγγραφή απαίτησης στο ενεργητικό που αντικατοπτρίζει τη δέσμευση των κρατών μελών έναντι των Κοινοτήτων για την πληρωμή των κοινοτικών συντάξεων. Στο πλαίσιο του σχεδίου για τον εκσυγχρονισμό της λογιστικής, η απόφαση για την εφαρμοζόμενη μέθοδο θα λαμβάνεται από τον υπόλογο της Επιτροπής μετά από γνωμοδότηση των υπολόγων των λοιπών θεσμικών οργάνων και της επιτροπής λογιστικών προτύπων.

2.   Άλλα ποσά

Πρόκειται κυρίως για τη χρηματοδοτική συνεισφορά του βελγικού κράτους όσον αφορά την αγορά και τη διευθέτηση του κτιρίου Δ3 του Κοινοβουλίου που ανέρχεται σε 176 εκατ. ευρώ και που πρέπει να πληρωθεί μέσα σε ελάχιστη περίοδο 10 ετών. Η τελευταία δόση της προβλέπεται να καταβληθεί το 2008. Στο τέλος του έτους πρέπει να πληρωθούν 80,8 εκατ. ευρώ, ποσό που υπερβαίνει το αντίστοιχο του ενός έτους (2002: 98,6 εκατ. ευρώ), ενώ άλλα 20,7 εκατ. ευρώ (2002: 20,4 εκατ. ευρώ) πρέπει να πληρωθούν το επόμενο έτος.

VI.   ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ

ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ

Το απόθεμα των εμβολίων και αντιγόνων που βρίσκεται στο γραφείο τροφίμων και κτηνιατρικών θεμάτων της ΓΔ SANCO έχει καθαρή λογιστική αξία 6, εκατ. ευρώ. Αποτιμήθηκε σύμφωνα με τους κανόνες εφαρμογής του εγχειριδίου λογιστικής καταχώρησης και ενοποίησης της Επιτροπής (αποτίμηση στην πλέον πρόσφατη αξία κτήσης) και ενσωματώθηκε στον ισολογισμό για τελευταία φορά το 2002.

Στο πλαίσιο αυτό, ο τομέας αυτός καλύπτει κυρίως τον επιστημονικό και τον τεχνικό εξοπλισμό του Κοινού Κέντρου Ερευνών. Οι σχάσιμες ύλες του Petten αποτιμήθηκαν στην τιμή αγοράς για ποσό ύψους 3,2 εκατ. ευρώ (2002: 2,08 εκατ. ευρώ), δεδομένου ότι αναλώνονται τακτικά. Μείωση της αξίας έγινε σύμφωνα με τους κανόνες εφαρμογής του εγχειριδίου λογιστικής ενοποίησης της Επιτροπής, για συνολικό ποσό ύψους 41,8 εκατ. ευρώ (2002: 35,97 εκατ. ευρώ) στο Ινστιτούτου ΚΚΕρ, Geel.

Τα εκδόσεων που κατέχονται από την ΥΕΕΕΚ αποτιμώνται σε μηδέν σύμφωνα με την ανάλυση που έγινε το 2001. Αυτό αφορά τα αποθέματα εκδόσεων τα οποία κατέχει ή/και διαχειρίζεται η ΥΕΕΕΚ ως διανομή έναντι πληρωμής (απόθεμα έναντι πληρωμής). Οι εκδόσεις που προορίζονται για δωρεάν διανομή δεν λαμβάνονται υπόψη.

VII.   ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Α.   Μακροπρόθεσμες απαιτήσεις που λήγουν εντός του έτους

Τα ποσά αυτά αντιπροσωπεύουν το μέρος των μακροπρόθεσμων απαιτήσεων που λήγουν εντός των επόμενων δώδεκα μηνών — για περισσότερες πληροφορίες βλέπε τους παραπάνω πίνακες.

B.   Τρέχουσες απαιτήσεις

B.1.   Προκαταβολές προς τα κράτη μέλη

Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει προκαταβολή ύψους 4,9 εκατ. ευρώ (2002: 355 εκατ. ευρώ) που καταβλήθηκε στις αρχές των διαφόρων κρατών μελών σχετικά με τις δαπάνες που συνδέονται με την εξάλειψη του αφθώδους πυρετού και άλλων νόσων των ζώων — βλ. επίσης σημείο 8, υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.

Β.2.   Απαιτήσεις έναντι των κρατών μελών

α)   ΕΓΤΠΕ-ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ

Η θέση αυτή περιλαμβάνει:

B.3.   Ποσά οφειλόμενα από μη ενοποιημένα κοινοτικά όργανα

Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει τις διάφορες απαιτήσεις των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έναντι κοινοτικών οργανισμών οι οποίοι δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο της ενοποίησης και για τους οποίους τα κοινοτικά όργανα πληρώνουν ορισμένες δαπάνες που επιστρέφονται στη συνέχεια, συνολικής αξίας 29,3 εκατ. ευρώ (2002: 11,2 εκατ. ευρώ).

B.4.   Διάφοροι οφειλέτες

ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΟΦΕΙΛΕΤΕΣ

Η θέση αυτή καλύπτει απαιτήσεις που προκύπτουν από τις δραστηριότητες των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Γ.   Άλλες απαιτήσεις

Η θέση αυτή περιλαμβάνει κυρίως τις απαιτήσεις των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων έναντι του προσωπικού τους ή έναντι ασφαλιστικών φορέων.

ΑΛΛΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

VIII.   ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΙΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ

Η κατανομή ανά προθεσμία αναλύεται ως εξής:

ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΙΣ ΡΕΥΣΤΩΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ

IX.   ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΑΞΙΕΣ

ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΑΞΙΕΣ

Ο τομέας αυτός περιλαμβάνει το σύνολο των ρευστών διαθεσίμων των κοινοτικών οργάνων που είναι κατατεθειμένα σε λογαριασμούς σε κάθε κράτος μέλος καθώς και στις χώρες ΕΖΕΣ (δημόσιο ταμείο ή Κεντρική Τράπεζα) καθώς και σε λογαριασμούς όψεως, σε λογαριασμούς πάγιων προκαταβολών και σε μικρά ταμεία. Περιλαμβάνει επίσης τα διαθέσιμα για τα δάνεια που χορηγούνται από κεφάλαια ληφθέντων δανείων και για τα δάνεια που χορηγούνται για τη βελτίωση των συνθηκών στέγασης των διακινούμενων εργαζομένων. Τα ποσά που εισπράχθηκαν σχετικά με τα πρόστιμα που εξέδωσε η Επιτροπή, η υπόθεση των οποίων εξακολουθεί να παραμένει εκκρεμής ανέρχονται σε 1 708 εκατ. ευρώ και τηρούνται σε ειδικούς λογαριασμούς όψεως.

Επισημαίνεται ότι, μετά την πτώχευση δύο τραπεζών σε τρίτες χώρες, μπορεί να προβλεφθεί ότι τα ποσά που ήσαν κατατεθειμένα σε αυτές σε λογαριασμούς όψεως, συνολικού ποσού ύψους 1,4 εκατ. ευρώ, δεν μπορούν να ανακτηθούν. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός αυτό και την αρχή της σύνεσης, έγινε διόρθωση της αξίας των χρηματοοικονομικών λογαριασμών και ενεγράφη στο ενεργητικό (μειώνοντας την αξία της θέσης «Πάγιες προκαταβολές»).

B.   ΠΑΘΗΤΙΚΟ

I.   ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ

Ο τομέας των ιδίων κεφαλαίων περιλαμβάνει:

Α.   Το οικονομικό αποτέλεσμα του οικονομικού έτους

Το οικονομικό αποτέλεσμα αναλύεται ως εξής:

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

Το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού ανέρχεται σε 5 469,8 εκατ. ευρώ και αναλύεται στον πίνακα Αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού 2003.

Οι συναλλαγματικές διαφορές που περιλαμβάνονται στο οικονομικό αποτέλεσμα προκύπτουν από πληρωμές και από χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία σε άλλα νομίσματα πλην του ευρώ, ιδίως των τριών κρατών μελών που δεν χρησιμοποιούν ακόμα το ευρώ.

Όσον αφορά τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, η αξία σε ευρώ των εθνικών νομισμάτων διακυμαίνεται καθημερινά αναλόγως των τιμών συναλλάγματος της χρηματαγοράς. Τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία επανεκτιμώνται για τον ισολογισμό με τις τιμές συναλλάγματος της 31ης Δεκεμβρίου.

Η Επιτροπή προβαίνει σε λογιστική καταχώρηση των πληρωμών στις μηνιαίες τιμές που είναι αναπόφευκτα διαφορετικές από τις τιμές της αγοράς.

Το αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών αναλύεται ως εξής:

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΩΝ ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΩΝ

Το αποτέλεσμα των δανειοδοτικών-δανειοληπτικών πράξεων αναλύεται ως εξής:

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΩΝ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΩΝ-ΔΑΝΕΙΟΔΟΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ

Η χρησιμοποίηση του αποτελέσματος των δανειοδοτικών — δανειοληπτικών πράξεων του έτους 2003 δεν είναι γνωστή κατά την ημερομηνία κλεισίματος.

Η χρησιμοποίηση του αποτελέσματος του οικονομικού έτους 2002 των δανειοδοτικών — δανειοληπτικών πράξεων κατανέμεται ως εξής μεταξύ των διαφόρων μέσων:

ΚΑΤΑΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΟΔΟΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

Παρακάτω παρατίθεται η συνοπτική παρουσίαση του λογαριασμού διαχείρισης της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ για το 2003 (πρέπει να σημειωθεί ότι το αποτέλεσμά της για το 2002 αφορά μόνο την περίοδο από τις 24 Ιουλίου έως τις 31 Δεκεμβρίου, καθόσον τα περιουσιακά της στοιχεία διαβιβάστηκαν στις Κοινότητες μόνο από τις 24 Ιουλίου 2002):

ΕΣΟΔΑ ΤΗΣ ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΕΚΑΧ ΚΑΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΔΑΠΑΝΩΝ

Β.   Μεταφερόμενο αποτέλεσμα από προγενέστερα οικονομικά έτη

Αυτό καλύπτει μόνο τα σωρευτικά αποτελέσματα των οικονομικών προσαρμογών, δεδομένου ότι το αποτέλεσμα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού επιστρέφεται στα κράτη μέλη και το αποτέλεσμα των δανειοληπτικών-δανειοδοτικών πράξεων μεταφέρεται εν μέρει στα αποθεματικά και εν μέρει στα έσοδα του προϋπολογισμού.

Το οικονομικό αποτέλεσμα των αναπροσαρμογών που μεταφέρονται από προγενέστερα οικονομικά έτη ενημερώθηκε, ώστε να διορθωθεί ένα σφάλμα που επισημάνθηκε στο ποσό που αφορά τις οφειλές από ενοικιάσεις στις 31 Δεκεμβρίου 2002.

ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΟΥ ΜΕΤΑΦΕΡΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΠΡΟΓΕΝΕΣΤΕΡΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΤΗ

Γ.   Αποθεματικά

II.   ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΕΙΣ

Ταμείο Εγγυήσεων

Δεδομένου ότι το ταμείο αυτό έχει ως αποστολή να καλύπτει ανά πάσα στιγμή τις υποχρεώσεις που αθετούν οι οφειλέτες και λαμβανομένης υπόψη της αρχής της σύνεσης, δημιουργήθηκε μια πρόβλεψη για κινδύνους και επιβαρύνσεις. Αυτή η πρόβλεψη 1 369 εκατ. ευρώ (2002: 1 382 εκατ. ευρώ) αντιστοιχεί στο ποσό στόχο (8) για το Ταμείο Εγγυήσεων το οποίο υπολογίστηκε βάσει του τρέχοντος υπολοίπου στις 31 Δεκεμβρίου 2003. Η διαφορά μεταξύ του ποσού του ταμείου που έχει εγγραφεί στο ενεργητικό και του ποσού που αντιστοιχεί στο πλεόνασμα προς επανακαταβολή στον κοινοτικό προϋπολογισμό, δηλαδή 223 εκατ. ευρώ (2002: 263 εκατ. ευρώ) περιλήφθηκε στα ίδια κεφάλαια.

Παροπλισμός των πυρηνικών εγκαταστάσεων του ΚΚερ

Το 2002, μια κοινοπραξία ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων εκπόνησε μελέτη σχετικά με την εκτίμηση των δαπανών του προγράμματος παροπλισμού των πυρηνικών εγκαταστάσεων και του προγράμματος διαχείρισης των απορριμμάτων του ΚΚΕρ. Η έκθεση τους παραλήφθηκε στα μέσα του 2003. Για τους ετήσιους λογαριασμούς 2002, η προηγούμενη πρόβλεψη 570 εκατ. ευρώ τροποποιήθηκε για να ληφθεί υπόψη η εκτίμηση των εμπειρογνωμόνων ύψους 1 145 εκατ. ευρώ που συνιστάται στην έκθεση αυτή. Η ενημερωμένη πρόβλεψη περιελάμβανε επίσης ποσό ύψους 76 εκατ. ευρώ ως εκτίμηση των απαραίτητων δαπανών για την επιλογή «green field», δηλαδή την πλήρη καταστροφή όλων των κτιρίων. Ενώ η αξία της πρόβλεψης στις 31 Δεκεμβρίου 2002, αντιστοιχούσε στη εκτίμηση αυτή μείον τις δαπάνες 11,4 εκατ. ευρώ που προέκυψαν, δηλαδή σε 1 133,6 εκατ. ευρώ, για το 2003 αποφασίστηκε να εφαρμοσθούν πλήρως οι κανόνες IPSAS, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι έγινε τιμαριθμική πρόβλεψη, ώστε να ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός (με συντελεστή 2,5 %) και στη συνέχεια μειώθηκε στην καθαρή παρούσα αξία της (με συντελεστή 5 %). Αυτό οδήγησε στην αναθεώρηση του ποσού της πρόβλεψης των 833 εκατ. ευρώ. Κατά συνέπεια, η αξία της πρόβλεψης στις 31 Δεκεμβρίου 2003, αντιστοιχεί στο ποσό των 833 εκατ. ευρώ μείον τις δαπάνες 43,5 εκατ. ευρώ που προέκυψαν μέχρι σήμερα, πράγμα το οποίο καταλήγει σε 789,5 εκατ. ευρώ.

Δεδομένης της εκτιμηθείσας διάρκειας αυτού του προγράμματος (περίπου 30 έτη), είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί ότι υπάρχει ένα επίπεδο αβεβαιότητας σχετικά με την εκτίμηση αυτή και ότι η τελική δαπάνη θα μπορούσε να διαφέρει από τα ποσά που προβλέπονται αυτή τη στιγμή.

Συντάξεις

Στις 31 Δεκεμβρίου, οι κανόνες που αφορούν το καθεστώς των κοινοτικών συντάξεων ορίζονται στον Κανονισμό Υπηρεσιακής Κατάστασης των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο 3 «Συντάξεις» του τίτλου V «Καθεστώς χρηματικών απολαβών και κοινωνικά πλεονεκτήματα των υπαλλήλων», καθώς και στο παράρτημα VIII «Κανόνες του συνταξιοδοτικού καθεστώτος». Οι κανόνες αυτοί τυγχάνουν άμεσης εφαρμογής σε όλα τα κράτη μέλη.

Το καθεστώς αυτό καλύπτει τους διάφορους τύπους συντάξεων (αρχαιότητας, αναπηρίας, επιζώντων).

Σύμφωνα με το άρθρο 83 του Κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης, η πληρωμή των παροχών που προβλέπονται από το σύστημα συνταξιοδότησης βαρύνει τον προϋπολογισμό των Κοινοτήτων (μέσω του διοργανικού κεφαλαίου Α.19 «Συντάξεις και επιδόματα αποχώρησης»). Τα κράτη μέλη εγγυώνται συλλογικά την καταβολή αυτών των παροχών σύμφωνα με την κλίμακα κατανομής που καθορίζεται για τη χρηματοδότηση των δαπανών αυτών (παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο). Επιπλέον, οι μόνιμοι υπάλληλοι συμβάλλουν μακροχρόνια κατά το ένα τρίτο στη χρηματοδότηση του εν λόγω συστήματος, μέσω της υποχρεωτικής συνεισφοράς.

Για το 2001 και το 2002, οι προβλέψεις σχετικά με την εκτίμηση του ποσού των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων βασιζόταν στους κανόνες του παλαιού Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης. Από την 1η Μαΐου 2004, θα ισχύει ο νέος Κανονισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης των υπαλλήλων που θα περιέχει κυρίως την μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού καθεστώτος των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Το παθητικό στο πλαίσιο του συνταξιοδοτικού καθεστώτος των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έγινε αντικείμενο ασφαλιστικής αποτίμησης από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες στις 31 Δεκεμβρίου 2003, επίσης με βάση τους κανόνες του παλαιού Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης. Η εκτίμηση αυτή επικεντρώθηκε στα οφέλη που συνδέονται με τη σύνταξη αρχαιότητας αναπηρίας και τη σύνταξη επιζώντων και διενεργήθηκε σύμφωνα με τη μέθοδο IAS 19. Πρόκειται για μια διεθνή λογιστική μέθοδο σύμφωνα με την οποία ο εργοδότης καθορίζει τη δική του ασφαλιστική υποχρέωση σε μόνιμη βάση λαμβάνοντας υπόψη τις υποσχέσεις παροχών καθόλη τη διάρκεια της ενεργούς επαγγελματικής ζωής των εργαζομένων καθώς και με βάση τις προβλεπόμενες αυξήσεις των μισθών.

Η μέθοδος ασφαλιστικής αποτίμησης που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό αυτής της υποχρέωσης είναι η μέθοδος της παρέκτασης της πιστωτικής μονάδας (ή μέθοδος των συσσωρευμένων δικαιωμάτων). Τα αποτελέσματα που προέκυψαν στο πλαίσιο αυτής της μελέτης συγκρίθηκαν με τις εκτιμήσεις που βασίζονται στην προηγούμενη ασφαλιστική αποτίμηση, στις 31 Δεκεμβρίου 1997.

Οι υποχρεώσεις αφορούν τις ακόλουθες κατηγορίες προσώπων:

Οι κυριότερες αναλογιστικές υποθέσεις που χρησιμοποιήθηκαν κατά την αποτίμηση ήταν οι εξής:

Οι δύο κυριότερες συνέπειες είναι οι εξής:

Οι υπολογισμοί της μικτής σύνταξης και των οικογενειακών επιδομάτων γίνονται με βάση τις διατάξεις του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης.

Λοιπές προβλέψεις

Οι λοιπές προβλέψεις αφορούν κυρίως την εκτίμηση της συμμετοχής των Κοινοτήτων στο Ταμείο για επείγοντα περιστατικά για τον αφθώδη πυρετό και άλλες ασθένειες των ζώων ύψους 102,1 εκατ. για διάφορες χώρες (2002: 418,6 εκατ. ευρώ) — βλέπε επίσης παράρτημα 4, αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού — σημείο 8. Το υπόλοιπο αφορά πρόβλεψη για ποσά που πρέπει να επιστραφούν στα κράτη μέλη σχετικά με τη διαδικασία διόρθωσης των προκαταβολών του ΕΓΤΠΕ.

Προβλέψεις της υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ

Οι προβλέψεις αυτές αφορούν δανειοληπτικές πράξεις που καλύπτονται από εγγύηση εκ μέρους κρατών μελών (243 εκατ. ευρώ), μια πρόβλεψη για τραπεζικές δαπάνες ύψους 0,3 εκατ. ευρώ, μια πρόβλεψη για το Ταμείο Έρευνας Άνθρακα και Χάλυβα ύψους 116,5 εκατ. ευρώ και μια πρόβλεψη για πρόστιμα τα οποία έγιναν αντικείμενο προσφυγής ύψους 3,8 εκατ. ευρώ.

III.   ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ

Στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται οι οφειλές διάρκειας μεγαλύτερης του ενός έτους.

ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ

Α.   Δανειοληπτικές πράξεις

Στη θέση αυτή περιλαμβάνονται τα ληφθέντα δάνεια των οποίων η λήξη τοποθετείται πέραν του έτους. Οι αναλυτικές κινήσεις των δανειοληπτικών πράξεων κατά τη διάρκεια του 2003 έχουν ως εξής:

ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ

Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, το τρέχον υπόλοιπο των χορηγηθέντων δανείων εμφανίζεται στον τομέα των μακροπρόθεσμων απαιτήσεων, όσον αφορά το μέρος των δανείων με λήξη πέραν του ενός έτους, και στον τομέα των βραχυπρόθεσμων απαιτήσεων όσον αφορά το μέρος με λήξη εντός του έτους. Οι οφειλές από δανειοληψίες εγγυάται ο κοινοτικός προϋπολογισμός.

Β.   Άλλες μακροπρόθεσμες οφειλές

Ταμείο προσωπικού: Η θέση αυτή περιλαμβάνει το ταμείο ανεργίας για το έκτακτο προσωπικό όλων των κοινοτικών οργάνων και το ταμείο πρόνοιας για τους τοπικούς υπαλλήλους της Επιτροπής που υπηρετούν σε τρίτες χώρες.

Εισπραχθείσες εγγυήσεις: Πρόκειται για τα ποσά που παρακρατήθηκαν ως εγγύηση κατά την πληρωμή τεχνικών κατασκευών και για τους λογαριασμούς εγγύησης των υπολόγων, των βοηθών υπολόγων και των υπολόγων παγίων προκαταβολών.

Χρηματοδοτικά μέσα: Αυτή η θέση αντιπροσωπεύει μία οφειλή του μέσου ΜΤΑ.

Χρηματοδοτική μίσθωση: Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις οφειλές για ενοικιάσεις διάρκειας μικρότερης του ενός έτους ( βλέπε σημείωση III.E. του ενεργητικού).

Συμμετοχές στο κεφάλαιο της ΕΤΑΑ: Η θέση αυτή αντιπροσωπεύει τις πληρωμές που πρέπει ακόμη να γίνουν στο μέρος του κεφαλαίου της προεγγραφής που κατέβαλε η Επιτροπή (βλέπε σημείωση IV.A. ενεργητικό).

Λοιπές: Δεδομένου ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έκανε χρήση του δικαιώματος αγοράς για ένα κτιριακό συγκρότημα, βαρύνεται με την υποχρέωση να επιστρέψει το κόστος της επένδυσης (βλέπε σημείωση III.A του ενεργητικού). Στο σημείο αυτό συμπεριλαμβάνεται επίσης η υποχρέωση καταβολής φόρου 3,2 εκατ. ευρώ από την Επιτροπή στην πόλη των Βρυξελλών (και άλλα 3,5 εκατ. ευρώ που λήγουν εντός του 2004).

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ

IV.   ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ

Α.   Μακροπρόθεσμες οφειλές που λήγουν εντός του έτους

Στη θέση αυτή περιλαμβάνονται τα ληφθέντα δάνεια των οποίων η λήξη τοποθετείται εντός του έτους, καθώς και οι μακροπρόθεσμες οφειλές που λήγουν εντός του έτους και αφορούν τη χρηματοδοτική μίσθωση, τις συμμετοχές στο κεφάλαιο της ΕΤΑΑ και την αγορά του κτιριακού συγκροτήματος του Κοινοβουλίου (βλ. ανωτέρω πίνακα).

Β.   Άλλες βραχυπρόθεσμες χρηματοπιστωτικές οφειλές

Μέχρι το 2003, η θέση αυτή κάλυπτε πληρωμές οι οποίες είχαν καταλογιστεί στον προϋπολογισμό κατά τη διάρκεια του τρέχοντος οικονομικού έτους αλλά είχαν εκτελεστεί από τον αρμόδιο υπόλογο μετά το κλείσιμο των λογαριασμών και το αργότερο μέχρι τις 15 Ιανουαρίου του επόμενου έτους. Ωστόσο, ο Δημοσιονομικός Κανονισμός, οι οποίος τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2003, ορίζει ότι πληρωμές μπορούν να γίνονται μόνο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του οικονομικού έτους. Έτσι, το ποσό αυτό δεν υφίσταται φέτος.

Γ.   Τρέχουσες οφειλές

Γ.1.   Κράτη μέλη και χώρες ΕΖΕΣ που είναι πιστωτές

ΟΦΕΙΛΕΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΕΖΕΣ

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις οφειλές έναντι των χωρών ΕΖΕΣ οι οποίες, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν το ποσό του δημοσιονομικού αποτελέσματος του τρέχοντος οικονομικού έτους (14,1 εκατ. ευρώ) και των προηγούμενων οικονομικών ετών καθώς και το υπόλοιπο του τρέχοντος λογαριασμού ΕΖΕΣ.

Οι διορθωτικοί προϋπολογισμοί 6 και 7 του 2003 εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 4 Δεκεμβρίου 2003 και οδήγησαν στη μείωση των συνεισφορών των ιδίων πόρων των κρατών μελών για το 2003 κατά 4,9 δισεκατ. ευρώ. Αυτό οφείλεται στη μείωση των πιστώσεων για τα διαρθρωτικά ταμεία κατά 5 δισεκατ. ευρώ (ΔΠ 6/2003) και σε αύξηση των πιστώσεων πληρωμών για διοικητικές δαπάνες κατά 21,9 εκατ. ευρώ (ΔΠ 7/2003). Σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 3 στοιχείο 10 του κανονισμού αριθ. 1150/2000, οι αναπροσαρμογές που συνδέονται με τους διορθωτικούς προϋπολογισμούς έγιναν τον Ιανουάριο 2004. Για τον σκοπό αυτό, στο τέλος του Δεκεμβρίου 2003, η Επιτροπή εξουσιοδότησε τα κράτη μέλη να καταχωρήσουν την πρώτη εργάσιμη ημέρα του 2004 την αντίστοιχη αρνητική εγγραφή στους ίδιους πόρους που τηρεί η Επιτροπή για λογαριασμό τους. Για τον σκοπό αυτό, στο τέλος του Δεκεμβρίου 2003, η Επιτροπή εξουσιοδότησε τα κράτη μέλη να καταχωρήσουν την πρώτη εργάσιμη ημέρα του 2004 την αντίστοιχη αρνητική εγγραφή στους ίδιους πόρους που τηρεί η Επιτροπή για λογαριασμό τους.

Στον τομέα αυτό περιλαμβάνεται επίσης το ποσό των 23,2 εκατ. ευρώ που πρέπει να καταβληθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με αίτηση που έγινε για την επιστροφή ορισμένων δαπανών σε σχέση με την επιδημία του αφθώδους πυρετού, το 2001.

Γ.2.   Οφειλές σε μη ενοποιημένους κοινοτικούς οργανισμούς

Η θέση αυτή περιλαμβάνει τις οφειλές των κοινοτικών οργάνων συνολικής αξίας 15,8 εκατ. ευρώ προς ορισμένους κοινοτικούς οργανισμούς οι οποίοι δεν εντάσσονται στο πεδίο της ενοποίησης (2002: 13,6 εκατ. ευρώ).

Γ.3.   Πιστώσεις πληρωμών προς μεταφορά

Σύμφωνα με τον Δημοσιονομικό Κανονισμό, οι πιστώσεις πληρωμών που μεταφέρονται στο επόμενο οικονομικό έτος καταχωρίζονται ως δημοσιονομικές δαπάνες. Η αντιστάθμιση των μεταφερόμενων αυτών πιστώσεων που δεν χρησιμοποιήθηκαν ακόμα παρουσιάζεται στη θέση βραχυπρόθεσμες οφειλές στο παθητικό του ισολογισμού. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται 176,5 εκατ. ευρώ (2002: 3 254 εκατ. ευρώ) σε πιστώσεις πληρωμών που μεταφέρθηκαν για διαρθρωτικές ενέργειες και έχουν χαρακτήρα κατ'αποκοπή διότι οι εν λόγω πιστώσεις εκτιμήθηκαν με βάση τις προβλέψεις δαπανών που έγιναν από τα κράτη μέλη.

Επισημαίνεται ότι η ταξινόμηση αυτή εξετάζεται ως μέρος του σχεδίου εκσυγχρονισμού του λογιστικού συστήματος και για τους λογαριασμούς του 2005 θα γίνουν όλες οι αλλαγές που κρίνονται απαραίτητες.

Οι πιστώσεις προς μεταφορά στις 31 Δεκεμβρίου 2003, για όλα τα κοινοτικά όργανα, αναλύονται ως εξής:

ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΠΡΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑ

Γ.4.   Διάφοροι πιστωτές

ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΠΙΣΤΩΤΕΣ

Στη θέση αυτή περιλαμβάνονται οι οφειλές που απορρέουν από τις δραστηριότητες των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καθώς και τα εντάλματα είσπραξης εκτός προϋπολογισμού.

Η θέση αυτή περιλαμβάνει αφενός τα έσοδα προς καταλογισμό, δηλαδή τα έσοδα των οποίων οριστικός καταλογισμός στον προϋπολογισμό δεν μπόρεσε να γίνει πριν από την ημερομηνία κλεισίματος. Επίσης, περιλαμβάνει τους δεδουλευμένους αλλά μη ληξιπρόθεσμους τόκους επί ληφθέντων δανείων και τις συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων (swaps). Τα προηγούμενα έτη, οι θέσεις αυτές περιλαμβάνονταν στον τομέα «Μεταβατικοί λογαριασμοί». Φέτος κρίθηκε σκόπιμο να περιληφθούν εδώ.

Σύμφωνα με τον Δημοσιονομικό Κανονισμό, τα ποσά προς επαναχρησιμοποίηση από το 2003 και πέρα καταχωρίζονται ως έσοδα του προϋπολογισμού. Έτσι εξηγείται το παραπάνω μηδενικό υπόλοιπο στις 31 Δεκεμβρίου 2003.

Τα προηγούμενα οικονομικά έτη, η θέση αυτή περιείχε επίσης τα κέρδη από συναλλαγματικές μετατροπές των θέσεων με ρευστά διαθέσιμα αλλά φέτος τα κέρδη αυτά περιλαμβάνονται στο αποτέλεσμα των προσαρμογών.

Δ.   Άλλες οφειλές

Πρόκειται κυρίως για τις οφειλές προς το προσωπικό και για τα έσοδα που πρέπει να μεταφερθούν σε διάφορους οργανισμούς ή σε άλλους τρίτους.

----

(1)  Ο τομέας αυτός βασίζεται στο πρότυπο IPSAS 13 — Leases.

(2)  Το ποσό-στόχος αντιστοιχεί στο 9 % του τρέχοντος υπολοίπου.

(3)  Συμπεριλαμβάνονται 3,3 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκαν στην Ελλάδα πριν από την προσχώρησή της στην ΕΕ.

(4)  Οι διαγραφές αντιστοιχούν σε προμήθειες τις οποίες δεν χρειάζεται να επιστρέψει ο δανειζόμενος.

(5)  Με βάση τις τρέχουσες αναθεωρήσεις ανοικτών φακέλων, ορισμένα ποσά μεταφέρθηκαν στον τομέα «Διάφοροι οφειλέτες», ώστε να αντικατοπτρίζεται καλύτερα ο χαρακτήρας τους.

(6)  Το ποσό των επιστροφών για τα δάνεια του προγράμματος MEDIA είναι το αποτέλεσμα όλων των πράξεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους.

(7)  Βλέπε σημείο 4 του παραρτήματος 4, ενδεχόμενα στοιχεία παθητικού εκτός ισολογισμού.

(8)  Το ποσό-στόχος αντιστοιχεί στο 9% του τρέχοντος υπολοίπου.

----

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΚΤΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ

ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΚΤΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ

Τα ενδεχόμενα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού περιλαμβάνονται στο παράρτημα των δημοσιονομικών καταστάσεων ως υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν ή έγιναν δεκτές, οι οποίες, μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα, μπορεί να αντιπροσωπεύσουν σημαντική δημοσιονομική πρόκληση. Η ύπαρξη αυτών των στοιχείων θα επιβεβαιωθεί μόνο με την επέλευση (ή μη) ενός ή περισσότερων αβέβαιων μελλοντικών γεγονότων που δεν υπόκεινται πλήρως στον έλεγχο των Κοινοτήτων.

ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

ΣΗΜΕΙΟ 1:   ΛΗΦΘΕΙΣΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ

1.1.   Ληφθείσες εγγυήσεις στο πλαίσιο δανειοληπτικών και δανειοδοτικών πράξεων

Η Επιτροπή, όσον αφορά τις εγγυήσεις που παρέχει για τα δάνεια που χορηγεί στο πλαίσιο των δανειοληπτικών-δανειοδοτικών της δραστηριοτήτων, έχει εξασφαλίσει εγγυήσεις από τριτεγγυητές. Οι εγγυήσεις αυτές μπορούν να ταξινομηθούν ως εξής:

Ληφθείσες εγγυήσεις

Επισημαίνεται ότι η Επιτροπή δεν εξασφάλισε εγγυήσεις τριτεγγυητών για τα δάνεια που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο της χρηματοοικονομικής συνδρομής (ΜΤΑ). Πρέπει να επισημανθεί εντούτοις ότι αυτά τα δάνεια, ύψους 1.356 εκατ. ευρώ, είναι εγγυημένα από το Ταμείο Εγγυήσεων.

1.2.   Άλλες ληφθείσες εγγυήσεις

Πρόκειται για εγγυήσεις που έλαβε η Επιτροπή σε συνάρτηση με την εκτέλεση των διαφόρων δραστηριοτήτων της κατά τη διάρκεια του έτους. Στο πλαίσιο του σχεδίου εκσυγχρονισμού της λογιστικής, η Επιτροπή επεξεργάζεται με διεξοδικότερο τρόπο τον κατάλογο των εγγυήσεων αυτών που θα ενταχθούν στις μελλοντικές δημοσιονομικές καταστάσεις. Επίσης, περιλαμβάνονται εγγυήσεις συνολικής αξίας 92,4 εκατ. ευρώ (2002: 111,2 εκατ. ευρώ) που παραλήφθηκαν από την υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ και εγγυήσεις 8,1 εκατ. ευρώ που παραλήφθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

1.3.   Εγγυήσεις ληφθείσες σχετικά με εκκρεμείς περιπτώσεις προστίμων

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη μεταχείριση των ποσών που εισπράχθηκαν σχετικά με τα εκδοθέντα πρόστιμα, βλ. τον τομέα VII.B.4 και το σημείο 4 του ενδεχόμενου παθητικού. Συνοπτικά, ο αποδέκτης προστίμου ο οποίος επιθυμεί να υποβάλει προσφυγή μπορεί είτε να υποβάλει τραπεζική εγγύηση για το ενλόγω ποσό (και τόκους) ή να προβείς ε προσωρινή πληρωμή. Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, εισπράχθηκαν 1.187,8 εκατ. ευρώ ως τέτοιες τραπεζικές εγγυήσεις και εμφανίζονται στο ενδεχόμενο ενεργητικό.

ΣΗΜΕΙΟ 2:   ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ (SWAPS) — ΕΙΣΡΟΕΣ

Πρόκειται για τις συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων που συνάφθηκαν από την Επιτροπή και την υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ στο τέλος του οικονομικού έτους.

Συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων (swaps) — εισροές

ΣΗΜΕΙΟ 3:   ΠΙΘΑΝΟ ΚΑΘΑΡΟ ΚΕΡΔΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ

Η κατάσταση των αποθεμάτων καταρτίστηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2003 και η λογιστικώς η επιπρόσθετη απαξίωση υπολογίστηκε και καταχωρίστηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2003. Οι προβλέψεις των τιμών πώλησης των δημόσιων αποθεμάτων μπορεί να αλλάξουν ανάλογα με την κατάσταση της αγοράς. Η αναθεώρηση των τιμών της αγοράς, τον Φεβρουάριο 2004, εμφανίζει δυνητικό κέρδος 259,2 εκατ. ευρώ σε (2002: δυνητική απώλεια 22,56 εκατ. ευρώ) σε σύγκριση με το τέλος του οικονομικού έτους 2003.

ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ ΣΤΙΣ 30 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2003

ΣΗΜΕΙΟ 4:   ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΑΤΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΤΥΠΙΑΣ

Διαρθρωτικές ενέργειες

Ο παρακάτω πίνακας βασίζεται στις επίσημες ανακοινώσεις των κρατών μελών σύμφωνα με τον κανονισμό 1681/94. Τα ποσά είναι κατανεμημένα ανά κράτος μέλος. Οι πίνακες αυτοί δείχνουν τη διαφορά ανάμεσα στα ποσά που χαρακτηρίστηκαν από τα κράτη μέλη ως εισπρακτέα (υπολογίστηκαν είτε βάσει βεβαιωθέντος ποσού είτε βάσει εκτιμηθέντος ποσού) και στα ποσά που δηλώθηκαν ως μη εισπράξιμα.

Ενδεχόμενες απαιτήσεις σε σχέση με περιπτώσεις απάτης και παρατυπίας

Επισημαίνεται ότι τα αναγραφόμενα ποσά στον πίνακα αυτό αντιπροσωπεύουν μάλλον το ανώτατο θεωρητικό ποσό που θα μπορούσε να εισπραχθεί και όχι τα ποσά που θα τεθούν στη διάθεση του κοινοτικού προϋπολογισμού για τους εξής λόγους:

Οι πληροφορίες που κοινοποιούν τα κράτη μέλη δεν επιτρέπουν επαρκή εκτίμηση των προοπτικών είσπραξης όσον αφορά τις επιμέρους περιπτώσεις.

Η ετήσια έκθεση 2003, σχετικά με την καταπολέμηση της απάτης δεν είχε ακόμη εγκριθεί κατά την ημερομηνία κατάρτισης του λογαριασμού διαχείρισης.

ΣΗΜΕΙΟ 5:   ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ

Κάθε μέτρο ή κατάσταση που είναι σε θέση να δημιουργήσει ή να μεταβάλει απαίτηση των Κοινοτήτων αποτελεί εκ των προτέρων το αντικείμενο πρόβλεψης απαίτησης από τον αρμόδιο διατάκτη. Η πρόβλεψη απαιτήσεων αναφέρει τη φύση και τον καταλογισμό στον προϋπολογισμό του εσόδου καθώς και, στο μέτρο του δυνατού, τον προσδιορισμό του οφειλέτη και την εκτίμηση του ποσού του. Με την επιφύλαξη του άρθρου 161 παράγραφος 2 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, η πρόβλεψη απαιτήσεων δεν έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία των πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων. Η πρόβλεψη απαιτήσεων θα τακτοποιηθεί όταν εκδοθεί το ένταλμα είσπραξης, δηλαδή όταν η απαίτηση θα γίνει βεβαία, εκκαθαρισμένη και απαιτητή.

Ο παρακάτω πίνακας περιλαμβάνει την κατανομή ανά κράτος μέλος του αριθμού των προβλέψεων απαιτήσεων, που έχουν εγγραφεί «προς υπόμνηση» στο πλαίσιο των ιδίων πόρων:

Εκτίμηση του αριθμού των εγγεγραμμένων περιπτώσεων

ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ

ΣΗΜΕΙΟ 1:   ΧΟΡΗΓΗΘΕΙΣΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ

1.1.   Δάνεια που χορήγησε η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) από τους ιδίους πόρους της υπέρ τρίτων χωρών

Η εγγύηση ορίζεται νομικά βάσει των δανείων που υπέγραψε η ΕΤΕπ μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2003 (περιλαμβάνονται και τα δάνεια που χορηγήθηκαν σε τρία κράτη μέλη πριν την προσχώρησή τους). Ωστόσο, η εγγύηση των Κοινοτήτων περιορίζεται σε ορισμένο ποσοστό (65 %, 70 %, 75 % ή 100 %) του ανώτατου ορίου των εγκεκριμένων γραμμών πιστώσεων. Όταν δεν φθάνει το ανώτατο όριο, η κοινοτική εγγύηση καλύπτει το σύνολο του υπολοίπου προς εκταμίευση.

Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, το υπόλοιπο προς εκταμίευση ανερχόταν σε 13 573 εκατ. ευρώ (2002: 13 757 εκατ. ευρώ), ποσό στο οποίο περιορίζεται συνεπώς εκ των πραγμάτων ο κίνδυνος που διατρέχουν οι Κοινότητες.

Για τα δάνεια που καλύπτονται από την εγγύηση του κοινοτικού προϋπολογισμού, η ΕΤΕπ λαμβάνει επίσης εγγυήσεις από τρίτους (κράτη, δημόσιους ή ιδιωτικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς). Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή είναι δευτερεύων εγγυητής. Η εγγύηση του κοινοτικού προϋπολογισμού καλύπτει τον πολιτικό κίνδυνο των χορηγούμενων εγγυήσεων με τον τίτλο «risk sharing» (επιμερισμός κινδύνου). Οι λοιποί κίνδυνοι καλύπτονται από την ΕΤΕπ στην περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του πρώτου εγγυητή.

Για τις εγγυήσεις που χορηγούνται με τον τίτλο «non-risk sharing» (μη επιμερισμός κινδύνου), όλοι οι κίνδυνοι καλύπτονται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό στην περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του πρώτου εγγυητή. Αν ο πρώτος εγγυητής είναι δημόσια αρχή, οι κίνδυνοι αυτοί περιορίζονται κανονικά στον πολιτικό κίνδυνο, αλλά όταν οι εγγυήσεις προέρχονται από όργανο ή ιδιωτική εταιρεία, ο κοινοτικός προϋπολογισμός ενδέχεται να πρέπει να καλύψει και τον εμπορικό κίνδυνο.

Τα δάνεια που χορηγεί η ΕΤΕπ από τους ιδίους πόρους της υπέρ τρίτων χωρών είναι εγγυημένα από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, ως εξής:

ΔΑΝΕΙΑ ΕΤΕΠ ΕΓΓΥΗΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

1.2.   Εγγυήσεις υπογραφείσες από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων (ΕΤΕ)

Στις 31 Δεκεμβρίου 2003, το ΕΤΕ υπέγραψε εγγυήσεις και ανέλαβε υποχρεώσεις σε επιχειρηματικά κεφάλαια συνολικού ύψους 3 055,3 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, από το ποσό αυτό 1 357,4 εκατ. ευρώ αφορά το κονδύλιο των εγγυητικών πράξεων για σχέδια σχετικά με την ανάπτυξη των διευρωπαϊκών δικτύων (TEN) που μεταφέρθηκε στην ΕΤΕπ (η σχετική συμφωνία υπογράφηκε με την ΕΤΕπ στις 7 Δεκεμβρίου 2000). Η ΕΤΕπ αναλαμβάνει τον κίνδυνο των συναλλαγών (ενώ το ΕΤΕ παραμένει το εγγυοδοτικό μέρος βάσει των σχετικών συμφωνιών εγγύησης) και σε αντάλλαγμα έχει το δικαίωμα να εισπράττει προμήθειες (προμήθεια χρησιμοποίησης + προμήθειες για τη δέσμευση κεφαλαίου) από τους ενδιάμεσους φορείς. Αν εξαιρέσουμε αυτά τα ποσά, δεδομένου ότι το ΕΤΕ δεν αναλαμβάνει κανένα κίνδυνο, το σύνολο των εγγυήσεων που χορήγησε το ΕΤΕ και των υποχρεώσεων σε επιχειρηματικά κεφάλαια που ανέλαβε στις 31 Δεκεμβρίου 2003, ανέρχονται σε 1 697,9 εκατ. ευρώ, πράγμα το οποίο αντιπροσωπεύει μέγιστο δυνητικό κίνδυνο 509,4 εκατ. ευρώ για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, λόγω του ότι οι Κοινότητες συνεισφέρουν κατά 30 % στο κεφάλαιο του ΕΤΕ. Το συνολικό κεφάλαιο του καλυφθέντος κεφαλαίου από τις Κοινότητες ανέρχεται σε 600 εκατ. ευρώ εκ των οποίων καταβλήθηκε το 20 %.

Στις δημοσιονομικές καταστάσεις του 2002, περιείχαν κατά λάθος ένα ενδεχόμενο στοιχείο παθητικού σχετικά με τις εγγυήσεις ΤΕΝ. Τα συγκριτικά αριθμητικά στοιχεία έχουν τώρα κατάλληλα προσαρμοστεί — στην πραγματικότητα, το ποσό των εγγυήσεων που δεν έχουν ακόμη εξοφληθεί και οι αναλήψεις υποχρεώσεων σε επιχειρησιακά κεφάλαια έπρεπε να ανέρχονται σε 1 562 εκατ. ευρώ (κοινοτικό μερίδιο 468,6 εκατ. ευρώ).

Δεδομένου ότι το ΕΤΕ ενοποιήθηκε με τη μέθοδο της καθαρής θέσης, στον υπολογισμό των μέγιστων αναλήψεων υποχρεώσεων από τον κοινοτικό προϋπολογισμό δεν λαμβάνεται υπόψη μόνο το κεφάλαιο αλλά και το μερίδιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στο σύνολο των ιδίων πόρων του ΕΤΕ. Το μερίδιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στους ίδιους πόρους του ΕΤΕ ανέρχεται σε 170,2 εκατ. ευρώ 82002: 166,5 εκατ. ευρώ), βλ. επίσης τη σημείωση IV.A — Ενεργητικό. Το κεφάλαιο που δεν καταβλήθηκε ανέρχεται σε 480 εκατ. ευρώ. Με βάση αυτά τα αριθμητικά στοιχεία, ακόμη και στη χειρότερη περίπτωση οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες δεν θα χρειαστούν να πληρώσουν άλλα ποσά αν καλυφθούν όλες οι εγγυήσεις και έτσι θα δεν υπάρχουν ενδεχόμενα στοιχεία παθητικού για το 2003 ή το 2002.

Το μέρος του κεφαλαίου που έχουν καλύψει αλλά που δεν έχουν ακόμα καταβάλει οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες, ανερχόμενο σε 80 %, περιλαμβάνεται επίσης στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού ως ενδεχόμενο στοιχείο παθητικού (σημείο 7).

1.3.   Εγγυήσεις σχετικά με χρηματοοικονομικές δραστηριότητες

Το ποσό αφορά τις εγγυήσεις που χορήγησαν οι Κοινότητες σχετικά με τη διευκόλυνση 3 του JOP. Ο κοινοτικός κίνδυνος περιορίζεται στα αναφερόμενα ποσά.

ΣΗΜΕΙΟ 2:   ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ (SWAPS) — ΕΚΡΟΕΣ

Πρόκειται για τις συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων που συνάφθηκαν από την Επιτροπή και την υπό εκκαθάριση ΕΚΑΧ στο τέλος του οικονομικού έτους.

Συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων (swaps) — εκροές

ΣΗΜΕΙΟ 3:   ΕΓΤΠΕ — ΤΜΗΜΑ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ

3.1.   Δαπάνες από τις 16 Οκτωβρίου 2003 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2003

Όσον αφορά το Τμήμα Εγγυήσεων του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, ως πληρωμές καταχωρούνται εκείνες που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη από τις 16 Οκτωβρίου 2002 ως τις 15 Οκτωβρίου 2003, υπό την προϋπόθεση ότι η ανάληψή τους και το αντίστοιχο ένταλμα περιέλθουν στον υπόλογο το αργότερο μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2004. Οι πληρωμές που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη από τις 16 Οκτωβρίου μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2003 περιλαμβάνονται στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού.

3.2.   Εκκαθάριση των λογαριασμών

Δυνητικές οφειλές έναντι των κρατών μελών στο πλαίσιο των διαδικασιών εκκαθάρισης των λογαριασμών. Ο καθορισμός του οριστικού ποσού των επιβαρύνσεων και ο καταλογισμός τους στον προϋπολογισμό εξαρτώνται από τη διάρκεια της διαδικασίας ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

3.3.   Δυνητική οφειλή εν αναμονή απόφασης του Δικαστηρίου

Δυνητική οφειλή έναντι κράτους μέλους στο πλαίσιο διαδικασίας διόρθωσης των προκαταβολών κινηθείσας ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

3.4.   Δυνητικές οφειλές σχετικές με δικαστικές αποφάσεις εν αναμονή της εκτέλεσής τους

Πρόκειται για δυνητικές οφειλές για τις οποίες δεν είχε ληφθεί η απόφαση της Επιτροπής κατά την ημερομηνία κλεισίματος των λογαριασμών ή για τις οποίες οι λεπτομέρειες αποκατάστασης πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο συμφωνίας μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών.

ΣΗΜΕΙΟ 4:   ΠΡΟΣΤΙΜΑ

Δεδομένου ότι τα πρόστιμα που επιβάλλει η Επιτροπή λόγω παράβασης των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού καταχωρούνται λογιστικά στο αποτέλεσμα του οικονομικού έτους, αποφασίστηκε να συμπεριληφθεί στις υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού, ως ενδεχόμενο στοιχείο παθητικού, τόσο το ποσό των επιβληθέντων προστίμων για τα οποία ασκήθηκε προσφυγή (2) όσο και το ποσό των προστίμων για τα οποία είναι άγνωστο αν θα υποβληθεί προσφυγή, εν αναμονή της απόφασης του Δικαστηρίου. Το ενδεχόμενο αυτό παθητικό θα διατηρηθεί μέχρις ότου η δικαστική απόφαση λάβει ισχύ δεδικασμένου (βλ. επεξηγηματική σημείωση στον ισολογισμό — ενεργητικό VII β.4).

Εκκρεμή πρόστιμα

Ο πίνακας αυτός περιλαμβάνει την κατάσταση των επιβληθέντων από την Επιτροπή προστίμων τα οποία εξακολουθούν να εκκρεμούν ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου κατά την ημερομηνία κλεισίματος των λογαριασμών. Όταν κοινοποιείται πρόστιμο, ο οφειλέτης που δεν δέχεται την απόφαση της Επιτροπής έχει το δικαίωμα να ασκήσει προσφυγή ενώπιον του κοινοτικού δικαστηρίου. Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 242 της Συνθήκης ΕΚ, το ποσό του κεφαλαίου του προστίμου πρέπει να πληρωθεί εντός της ταχθείσας προθεσμίας διότι η προσφυγή δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα. Ο οφειλέτης έχει τις εξής δύο επιλογές: να παράσχει τραπεζική εγγύηση ή να προβεί σε προσωρινή καταβολή.

Μετά την οριστική απόφαση του κοινοτικού δικαστηρίου και μόνο, ο Υπόλογος είτε επιστρέφει το συνολικό ποσό της προσωρινής καταβολής συν τους τόκους επί του κεφαλαίου είτε εισπράττει οριστικά το ποσό του προστίμου, όπως αυτό ορίζεται στην τελική δικαστική απόφαση, και επιστρέφει, ενδεχομένως, στον οφειλέτη το αντίστοιχο μέρος της προσωρινής καταβολής, προσαυξημένης με τους σχετικούς τόκους.

Οι τόκοι που προκύπτουν από τις προσωρινές πληρωμές (100,8 εκατ. ευρώ) συμπεριλαμβάνονται στο αποτέλεσμα των προσαρμογών του έτους καθώς και ας δυνητική οφειλή, ώστε να αντανακλάται η αβεβαιότητα των ποσών.

ΣΗΜΕΙΟ 5:   ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΜΕΝΟΥΝ ΠΡΟΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ (RAL)

Το ποσό των αναλήψεων υποχρεώσεων που αφορούν τις διαχωριζόμενες πιστώσεις που απέμειναν προς εκκαθάριση στις 31 Δεκεμβρίου 2003, ανέρχεται σε 103,9 δισεκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 1.264,6 εκατ. ευρώ καλύπτονται από πιστώσεις πληρωμών που έχουν μεταφερθεί από το 2003 στο 2004. Αυτές οι τελευταίες αποτελούν ήδη μέρος του αποτελέσματος του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους, ως επιβαρύνσεις του προϋπολογισμού και συνεπώς δεν περιλαμβάνονται στα ενδεχόμενα στοιχεία του παθητικού. Το ποσό των υποχρεώσεων που απομένουν προς εκκαθάριση «RAL» (102,6 δισεκατ. ευρώ) συνιστά τη μέγιστη δυνατότητα ανάληψης υποχρέωσης.

Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, το συνολικό ποσό των υποχρεώσεων που απέμεναν προς εκκαθάριση (RAL) χαρακτηρίζεται από ανοδική τάση, το δε μεγαλύτερο μέρος αυτής της ανόδου συνδέεται με τη συνακόλουθη αύξηση των πιστώσεων αναλήψεως υποχρεώσεων και αντιστοιχεί στη μεταγενέστερη εκτέλεση των πράξεων τις οποίες επιτρέπουν οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις. Αυτά τα «φυσιολογικά υπόλοιπα προς εκκαθάριση» αποτελούν άμεση και έννομη συνέπεια της εκτέλεσης του κοινοτικού προϋπολογισμού. Όσον αφορά το 2003, η αύξηση των προς εκκαθάριση υποχρεώσεων (πριν από τη μεταφορά) ήταν 5 %, σε σύγκριση με 14 % το 2002, κυρίως λόγω της σταδιακής σταθεροποίησης της κατάστασης για τα διαρθρωτικά ταμεία, το 2003.

Η Επιτροπή, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, σε κοινή δήλωσή τους της 25ης Νοεμβρίου 2002, υπογράμμισαν την ανάγκη διατήρησης των ποσών που απομένουν προς εκκαθάριση και της μεσοπρόθεσμης κατάργησης των «μη φυσιολογικών υπολοίπων προς εκκαθάριση». Τα εν δυνάμει μη φυσιολογικά υπόλοιπα προς εκκαθάριση ορίζονται στη δήλωση αυτή, κατόπιν κοινής συμφωνίας, ότι συνίστανται σε αδρανείς αναλήψεις υποχρεώσεων για τις οποίες δεν έγινε καμία πληρωμή κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων οικονομικών ετών και σε παλιές αναλήψεις υποχρεώσεων, που είναι εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό επί τουλάχιστον πέντε οικονομικά έτη.

Μετά τη δήλωση, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρουσιάσει, μαζί με το προσχέδιο προϋπολογισμού για το 2004, τα αποτελέσματα των προσπαθειών της να εξετάσει, μέχρι το τέλος του 2003, όλα τις δυνητικά μη φυσιολογικές περιπτώσεις RAL που επισημάνθηκαν στις 31 Δεκεμβρίου 2002. Επίσης, όπως ζητήθηκε από την κοινή δήλωση, η Επιτροπή παρείχε στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή εκθέσεις προόδου σχετικά με τη λογιστική κατάσταση στις 31 Μαρτίου και στις 31 Ιουλίου 2003, με επίκεντρο τα κονδύλια του προϋπολογισμού που επισημαίνονται στο παράρτημα της δήλωσης. Σε αυτές τις εκθέσεις προόδου, η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή ενημερώθηκε για τα πορίσματα της εξέτασης καθώς και για τα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή για να αποφευχθεί η μελλοντική επανεμφάνιση μη φυσιολογικών υπολοίπων προς εκκαθάριση.

Στο τέλος του 2003, τα αποτελέσματα που καλύπτουν το 99,9 % των υποχρεώσεων RAL της Επιτροπής, είχαν ως εξής:

Όσον αφορά τα δυνητικά μη φυσιολογικά RAL που διατηρήθηκαν, η απόφαση βασίζεται στην εξέταση ανά περίπτωση, με κατάλληλες δικαιολογίες ότι οι πληρωμές πρόκειται να γίνουν βάσει των υποχρεώσεων που απομένουν προς εκκαθάριση.

ΣΗΜΕΙΟ 6:   ΝΟΜΙΚΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΔΕΝ ΑΝΑΛΗΦΘΗΚΕ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ

Αυτά τα ενδεχόμενα στοιχεία του παθητικού οφείλονται στις νομικές δεσμεύσεις τις οποίες ανέλαβε η Επιτροπή για ποσά που δεν καλύπτονταν από τις εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό πιστώσεις αναλήψεως υποχρεώσεων.

Σύμφωνα με τις διατάξεις της διοργανικής συμφωνίας, και γενικά της ισχύουσας νομοθεσίας στον τομέα του προϋπολογισμού, και λόγω της σημασίας των χρηματοδοτικών υποχρεώσεων που απορρέουν, οι ακόλουθες δαπάνες πρέπει να αναφέρονται ως υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού:

Τα άλλα πολυετή προγράμματα δεν περιλαμβάνουν υποχρεώσεις που πρέπει να αναγράφονται στα ενδεχόμενα στοιχεία παθητικού: οι δαπάνες σχετικά με τα επόμενα οικονομικά έτη εξαρτώνται από τις ετήσιες αποφάσεις της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής ή από τις εξελίξεις της σχετικής νομοθεσίας.

Αναλήψεις υποχρεώσεων σε πολυετή προγράμματα

Οι νομικές δεσμεύσεις για τις οποίες δεν αναλήφθηκε υποχρέωση στον προϋπολογισμό ανέρχονται σε 84,2 δισεκατ. ευρώ (2002: 114,7 δισεκατ. ευρώ) και αντιστοιχούν στη διαφορά ανάμεσα στην αξία των προγραμμάτων που αποφάσισε η Επιτροπή στις 31 Δεκεμβρίου 2003 και στο ποσό των δημοσιονομικών δεσμεύσεων που αντιστοιχούν στα προγράμματα αυτά και που πραγματοποιήθηκαν από το 2000 έως το 2003.

Ταμείο Συνοχής

ISPA

ΣΗΜΕΙΟ 7:   ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ ΣΕ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ

Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει το μη καταβληθέν κεφάλαιο το οποίο κάλυψε η Επιτροπή.

7.1.   Μη εισπραχθέν κεφάλαιο: ΕΤΑΑ

7.2.   Μη εισπραχθέν κεφάλαιο: ΕΤΕ

7.3.   Μη εισπραχθέν κεφάλαιο: πρόγραμμα Galileo

Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 876/2002 της 21ης Μαΐου 2002, η συνεισφορά της Επιτροπής στο πρόγραμμα Galileo ανέρχεται σε 520 εκατ. ευρώ. Αυτή η υποχρέωση καλύπτει περίοδο τεσσάρων ετών που λήγει στις 20 Μαΐου 2006. Το 2002, καταχωρήθηκαν λογιστικά δημοσιονομικές υποχρεώσεις ύψους 240 εκατ. ευρώ, από τις οποίες πληρώθηκαν επιχορηγήσεις ύψους 120 εκατ. ευρώ, ενώ τα άλλα 120 εκατ. ευρώ περιλαμβάνοται στα υπόλοιπα προς εκκαθάριση (RAL). Το ποσό των τόκων ύψους 2 εκατ. ευρώ οι οποίοι προέκυψαν από τη συμμετοχή της Επιτροπής αντιμετωπίστηκαν ως αύξηση της συμμετοχής της. Το 2003, αναλήφθηκε το επιπλέον ποσό των 80 εκατ. ευρώ χωρίς άλλες περαιτέρω πληρωμές. Το ποσό αυτό περιλαμβάνεται επίσης στο (παραπάνω) RAL και έτσι έχει αφαιρεθεί από τα παραπάνω μη εισπραχθέντα ποσά.

ΣΗΜΕΙΟ 8:   ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΓΙΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

Στον τομέα αυτό εγγράφονται κατά κύριο λόγο τα ποσά που αφορούν το κόστος για την εξάλειψη του αφθώδους πυρετού καθώς και για την εξάλειψη άλλων ασθενειών τα οποία θα βαρύνουν τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Τα εγγεγραμμένα ποσά αντιπροσωπεύουν τη μέγιστη δυνητική οφειλή μείον τα ποσά που περιλαμβάνονται ήδη ως προβλέψεις.

Τα μεγαλύτερα ποσά αφορούν τις κρίσεις του αφθώδους πυρετού, κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο, εξαπλώθηκε από το Φεβρουάριο μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2001. Οι επιτόπιοι οικονομικοί έλεγχοι συνεχίζονται για τη μοναδική υπολειπόμενη αίτηση του Ηνωμένου Βασιλείου ύψους 483 εκατ. ευρώ, ενώ αναγνωρίζεται πρόβλεψη 40 εκατ. ευρώ στους λογαριασμούς στο τέλος του έτους. Έτσι, η διαφορά μεταξύ του συνολικού αιτούμενου ποσού και του χορηγηθέντος ποσού, στην περίπτωση αυτή 443 εκατ. ευρώ, έχει εγγραφεί ως ενδεχόμενο στοιχείο παθητικού. Το υπόλοιπο αφορά παρόμοια αιτήματα εκ μέρους των κρατών μελών.

ΣΗΜΕΙΟ 9:   ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ ΤΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ BERLAYMONT

Στις 13 Νοεμβρίου 2002, υπογράφηκε σύμβαση μεταξύ της Επιτροπής, του βελγικού κράτους και της εταιρείας S.A. Berlaymont. Η σύμβαση αυτή περιλαμβάνει ιδίως τη μέγιστη σταθερή τιμή που πρέπει να πληρώσει η Επιτροπή, καθώς και τη σταθερή ημερομηνία παράδοσης του κτιρίου. Η σύμβαση εμφύτευσης (27 ετών) του κτιρίου Berlaymont δεν έχει ακόμη υπογραφεί μέχρι σήμερα. Το ποσό που εγγράφεται ως ενδεχόμενο στοιχείο παθητικού αντιστοιχεί στην αξία του κτιρίου πριν από την ανακαίνιση (49 578 705 ευρώ) και σε ένα κατ'αποκοπή ποσό (503 300 502 ευρώ) που περιλαμβάνει το κόστος των εργασιών ανακαίνισης και όλα τα λοιπά έξοδα.

Το κτίριο Berlaymont δεν περιλαμβάνεται ακόμη στον ισολογισμό της 31ης Δεκεμβρίου 2003, δεδομένου ότι δεν υπογράφηκε ακόμη η σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης και ότι δεν έγινε καμία πληρωμή κατά το 2003.

ΣΗΜΕΙΟ 10:   ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΜΙΣΘΩΣΗ

10.1.   Ακίνητα

Ο τομέας αυτός αφορά τα κεκτημένα αγαθά που υπάγονται σε μακροχρόνια μίσθωση (αρχική διάρκεια της μίσθωσης άνω των πέντε ετών) και που δεν πληρούν τους όρους υπαγωγής στο ενεργητικό του ισολογισμού. Τα αναγραφόμενα ποσά αντιστοιχούν στις αναλήψεις υποχρεώσεων που απομένουν προς πληρωμή καθόλη τη διάρκεια της σύμβασης, εκτός από το κεντρικό κτίριο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (Palais) το οποίο διέπεται από σύμβαση μίσθωσης απεριόριστης διάρκειας και για το οποίο το αναγραφόμενο ποσό 2,1 εκατ. ευρώ αφορά τα μισθώματα ενός έτους.

Το σύνολο των μισθωμένων ακινήτων κατανέμεται ως εξής:

Σύμφωνα με τη σύμβαση-πλαίσιο σχετικά με την κατασκευή μιας ή περισσότερων επεκτάσεων του κτιρίου του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, που υπογράφηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1999, το κράτος του Λουξεμβούργου δεσμεύεται να παραχωρήσει στο Ελεγκτικό Συνέδριο δικαίωμα επιφανείας στο οικόπεδο που προορίζεται για την κατασκευή της πρώτης επέκτασης στην τιμή του 1 (ενός) ευρώ και για διάρκεια όχι μεγαλύτερη των 49 ετών. Κάθε μεταγενέστερη παραχώρηση δικαιώματος επιφανείας που αφορά άλλα οικόπεδα απαραίτητα για την κατασκευή των άλλων επεκτάσεων, δεν μπορεί να υπερβεί την προθεσμία λήξης του δικαιώματος επιφανείας που συμφωνήθηκε για την κατασκευή της πρώτης επέκτασης.

Επιπλέον, το κράτος του Λουξεμβούργου δεσμεύεται να πουλήσει τα οικόπεδα ανά πάσα στιγμή και στην τιμή αγοράς που αποφασίστηκε με διασταυρούμενη πραγματογνωμοσύνη. Από την πλευρά του, το Ελεγκτικό Συνέδριο δεσμεύεται να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αγοράσει από το κράτος του Λουξεμβούργου τα οικόπεδα. Για το σκοπό αυτό, θα ζητήσει τα απαιτούμενα κονδύλια από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή.

Η Επιτροπή συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις με τον ιδιοκτήτη κτιρίου για το οποίο από το 1999 οι πληρωμές των μισθωμάτων γίνονται προσωρινά. Στόχος αυτών των διαπραγματεύσεων είναι να καθοριστεί, μέχρι την αναβάθμιση του κτιρίου σύμφωνα με τις προδιαγραφές, μία εκμισθωτική αξία η οποία δεν θα υπερβαίνει την προκαταβολή που προβλέπεται στο σημερινό πρωτόκολλο συμφωνίας.

ΣΗΜΕΙΟ 11:   ΠΟΣΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ

11.1.   Φόροι της περιφέρειας των Βρυξελλών

Το 1992, η περιφέρεια των Βρυξελλών θέσπισε φόρο ο οποίος επιβάλλεται στους ενοίκους ακινήτων και στους κατόχους ορισμένων δικαιωμάτων ακίνητης περιουσίας. Η Επιτροπή ζήτησε από τις περιφερειακές αρχές να την απαλλάξουν από τον φόρο αυτό δυνάμει του Πρωτοκόλλου περί Προνομίων και Ασυλιών. Η αρχική απάντηση ήταν θετική.

Ωστόσο, οι δικαστικές διαδικασίες που κίνησαν ορισμένοι ιδιοκτήτες κτιρίων χρησιμοποιούμενων από την Επιτροπή κατέληξαν στο αντίθετο αποτέλεσμα. Τα επιχειρήματα της Επιτροπής απορρίφθηκαν από την απόφαση που εξέδωσε το βελγικό ανώτατο δικαστήριο (Cour de Cassation ) την 1η Μαρτίου 2002. Στη συνέχεια, η Επιτροπή συνήψε συμφωνίες διακανονισμού με ορισμένους ιδιοκτήτες, σύμφωνα με τις οποίες πρέπει να καταβάλει συνολικά το ποσό των 9,9 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2003-2005. Το 2003, καταβλήθηκε το ποσό των 3,3 εκατ. ευρώ και το υπόλοιπο περιλαμβάνεται στο πλαίσιο των μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων του ισολογισμού.

11.2.   Διαφορά σχετική με την αποδοχή των εργασιών που έγιναν στον κτίριο Charlemagne

Το 1999, κινήθηκε αγωγή κατά της Επιτροπής και του ιδιοκτήτη του κτιρίου Charlemagne από τη γενική εργολήπτρια εταιρεία που πραγματοποίησε τις εργασίες ανακαίνισης. Η διαπραγμάτευση των βασικών όρων της εγκατάστασης έγινε τον Σεπτέμβριο 2003, σύμφωνα με τους οποίους εξασφαλίστηκε η προστασία των νομικών και οικονομικών συμφερόντων της Επιτροπής και διευθετήθηκε τόσο το θέμα της ιδιοκτησίας του κτιρίου όσο και το θέμα των επιπρόσθετων εργασιών. Η συμφωνία οριστικοποιήθηκε, τον Μάιο 2004, με την υπογραφή επίσημης συμφωνίας εγκατάστασης και της συμβολαιογραφικής πράξης σχετικά με τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων.

11.3.   Άσκηση αγωγής κατά της Επιτροπής για αποζημίωση

Ο τομέας αυτός αφορά δύο αγωγές αποζημίωσης που ασκήθηκαν κατά της Επιτροπής. Η πρώτη αγωγή υποβλήθηκε τον Ιούνιο του 2003 και αφορά απόφαση της Επιτροπής. Πρόκειται για απαίτηση ύψους 735 εκατ. ευρώ. Η Επιτροπή υπεράσπισε τη θέση της τον Φεβρουάριο 2004.

Στη δεύτερη περίπτωση ασκήθηκε αγωγή τον Οκτώβριο 2003, σε σχέση με απόφαση της Επιτροπής. Η απαίτηση αφορά το ποσό των 1 664 εκατ. ευρώ. Η Επιτροπή υπεράσπισε τη θέση της τον Φεβρουάριο 2004.

Κατά τα φαινόμενα, καμία από τις δύο αυτές περιπτώσεις δεν πρόκειται να εκδοθεί απόφαση πριν από τα τέλη του 2005. Επισημαίνεται ότι στην περίπτωση άσκησης αγωγής για αποζημίωση βάσει του άρθρου 288 της συνθήκης ΕΚ, ο ενάγων πρέπει να αποδείξει ότι το κοινοτικό όργανο διέπραξε κατάφωρη παράβαση κανόνος δικαίου που χορηγεί δικαιώματα σε άτομα, ότι ο ενάγων υπέστη σοβαρή ζημία και ότι υπάρχει άμεση σχέση αιτίας — αιτιατού μεταξύ της παράνομης πράξης και της ζημίας που υπέστη ο ενδιαφερόμενος. Και στις δύο περιπτώσεις, η Επιτροπή αρνήθηκε σαφώς οποιαδήποτε ευθύνη σχετικά με τις ενλόγω ζημίες.

----

(1)  οι ποσότητες αλκοόλης παρατίθενται σε εκατόλιτρα (hl).

(2)  Έστω και αν η προσφυγή για τα πρόστιμα 2003, ασκηθεί εντός του 2004, πριν από το κλείσιμο των λογαριασμών.

(3)  Συμπεριλαμβάνονται οι πιστώσεις που ακυρώθηκαν, δεν μετατέθηκαν και δεν μεταφέρθηκαν το 2000, το 2001, 2002 και το 2003.

(4)  Στις δημοσιονομικές υποχρεώσεις δεν περιλαμβάνονται οι υποχρεώσεις που αφορούν τα δίκτυα, εφόσον δεν λαμβάνουν τη μορφή προγράμματος με ετήσιες δόσεις.

(5)  Οι αναλήψεις υποχρεώσεων από το κεφάλαιο B2-16 (Μέτρα καινοτομίας και τεχνικής βοήθειας) δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο αυτό, δεδομένου ότι δεν φαίνεται να έχουν δημιουργήσει αναλήψεις υποχρεώσεων εκτός ισολογισμού.

(6)  Ανώτατο όριο του Ταμείου Συνοχής στο πλαίσιο των ισχυουσών δημοσιονομικών προοπτικών που ίσχυαν στις 31 Δεκεμβρίου 2003.

----

----

ΔΉΛΩΣΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΊΑΣ ΑΠΌ ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΌ ΣΥΝΈΔΡΙΟ

(2004/C 294/02)

Αξιοπιστία των λογαριασμών

Νομιμότητα και κανονικότητα των υποκειμένων πράξεων

6 και 7 Οκτωβρίου 2004.

Juan Manuel FABRA VALLÉS

Πρόεδρος

Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο

12, rue Alcide De Gasperi, L-1615 Luxembourg

----

(1)  Πρόκειται για τις «ενοποιημένες καταστάσεις που αφορούν την εκτέλεση του προϋπολογισμού» και για τις «ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις» που αποτελούν τον τόμο I των ετήσιων λογαριασμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το οικονομικό έτος 2003.

(2)  Πράγματι, οι έλεγχοι του Συνεδρίου, αφενός, αφορούν μακροοικονομικές στατιστικές των οποίων τα υποκείμενα δεδομένα δεν μπορούν να υποβληθούν σε άμεσο έλεγχο και, αφετέρου, δεν μπορούν να καλύψουν τις εισαγωγές που διέφυγαν της επίβλεψης των τελωνείων.

(3)  Βλέπε παράρτημα 1, Τόμος 1 των οριστικών λογαριασμών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το οικονομικό έτος 2003.

----