----

STATE AID — GREECE

State aid No C 11/04 (ex NN 4/03) — Olympic Airways — Restructuring and privatisation

Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty

(2004/C 192/02)

(Text with EEA relevance)

By letter of 16 March 2004, reproduced in the authentic language on the pages following this summary, the Commission notified Greece of its decision to initiate the procedure laid down in Article 88(2) of the EC Treaty concerning the abovementioned aid.

Interested parties may submit their comments on the measures in respect of which the Commission is initiating the procedure within one month of the date of publication of this summary and the following letter, to:

These comments will be communicated to Greece. Confidential treatment of the identity of the interested party submitting the comments may be requested in writing, stating the reasons for the request.

I.   PROCEDURE

On 8 September 2003 the Commission adopted an information injunction decision (C(2002) 3266), which was notified to the Greek authorities on 9 September 2003 requesting them to provide all necessary information for the examination of the compatibility of the measures for the restructuring and privatisation of Olympic Airways with Article 87 of the Treaty. On 25 September 2003, the Commission received an official complaint about the privatisation of Olympic Airways, registered as TREN A/30589, 26 August 2003, from a competitor, Aegean Airlines. On 12 December 2003 the new company Olympic Airlines came into service before the Commission had completed its examination of the compatibility of the measures for the restructuring and privatisation of Olympic Airways with Article 87 of the Treaty. Consequently, the information injunction procedure adopted by the Commission on 8 September 2003 was recorded in the State aid register as NN 4/03. Replies were received from the Greek Government in September and December 2003 and January 2004.

II.   DESCRIPTION OF THE MEASURES TAKEN AS FROM 2003

Following the Commission Decision of 11 December 2002, Greece is required to recover the aid declared to be incompatible. The Commission concluded that aid previously granted by the Greek State and authorised by the Commission in 1998 was incompatible with the Treaty (1) on account of failure to meet the relevant conditions (Article 1). In addition, the Commission found that Olympic Airways had received new aid that was unlawful and incompatible (Article 2). The incompatible aid has still not been recovered (2).

The Commission has re-examined the financial situation of Olympic Airways from 2003. It would seem that the considerable losses made by the company in recent years have gradually eaten away at the value of the company's own funds and limited its ability to borrow from credit organisations on sound bases. As a result of this drying-up of its normal sources of financing, Olympic Airways has resorted to expedients in order to be able to cover its short-term cash-flow needs, primarily short-term bank loans, but especially a considerable increase in debts vis-à-vis the State and affiliated organisations.

The Commission has found that new measures were introduced concerning the restructuring of the Greek airline in 2003. The Greek Parliament adopted Law 3185/2003 amending Law 2668/1998 (3), Article 27 of which provides for the hiving-off of the flight divisions of the branches of the Olympic Airways group, namely Olympic Airways, Olympic Aviation and Macedonian Airlines, and their regrouping in a single entity to be taken over or absorbed by an existing branch of the group, namely Macedonian Airlines, renamed Olympic Airlines. In addition, all the shares of the companies resulting from the restructuring are to be transferred to the Greek State without any compensation, so that the companies can be privatised.

Pursuant to Article 27 of Law 3185/2003 a special account was set up at the Bank of Greece bearing the name ‘Greek State — Olympic Airways group denationalisation account’ which will be credited with the proceeds of the sale of the companies of the Olympic Airways group. However, in order to cover the necessary expenditure until the companies of the group are sold the account is to be credited with an advance by the Greek State corresponding to the nominal value of the shares of the company which takes over the flight divisions, i.e. Olympic Airlines. This nominal value is EUR 130 312 450. In other words, as the Olympic Airways group cannot meet the immediate costs resulting from this new restructuring, it can receive an advance from the Greek State of EUR 130 312 450.

Although Olympic Airways has ceased aviation activities, following the hiving-off of the flight division and its regrouping in a new entity, Olympic Airlines, it continues to provide groundhandling, maintenance and training services. Despite its disastrous financial situation, there are no plans to place it into liquidation.

A new company, Olympic Airlines, was set up following this restructuring, in order to receive the assets of the flight divisions (aircraft, PSO, slots and personnel) of the Olympic Airways group, leaving considerable liabilities with Olympic Airways. In addition, no creditor of Olympic Airways can make any claims against Olympic Airlines, which is at present being privatised.

By letter of 19 January, the plaintiff, Aegean Airlines, sent the Commission a copy of a letter from the Civil Aviation Administration from which it emerges that Olympic Airways owes Athens International Airport the sum of EUR 26 001 473.33 in Spatosimo taxes which it has charged but not refunded to the airport. The State would seem to be requiring the payment of this debt of EUR 26 million of Olympic Airways through a transfer of the Spatosimo tax received by other airports to the account of Athens International Airport.

III.   ASSESSMENT OF THE MEASURES

The Commission considers that Olympic Airways continues to benefit from advantages due to the non-payment of tax debts in 2003, the non-payment of the Spatosimo tax totalling EUR 26 001 473,33, a State advance of EUR 130 312 450 to finance restructuring and privatisation costs that should normally be borne by Olympic Airways. In addition, in view of the lack of transparency and equality of treatment of tenderers, and the benefit granted to Olympic Airlines by derogation legislation, the Commission cannot assess whether the potential buyer will pay a fair price for the transfer of Olympic Airways which is at present being sold off. These measures are specific, granted by means of State aid and liable to distort competition and intra-Community trade and constitute State aid.

To the extent that the advantages granted by the Greek authorities to Olympic Airways constitute State aid within the meaning of Article 87(1) of the EC Treaty, the Commission doubts whether this aid can be compatible with the common market on the basis of the exemptions provided for in Article 87(2) and (3) of the Treaty. This matter concerns the same undertaking which, following the third restructuring since 1994, has still been receiving State aid since December 2002. These measures, which undoubtedly constitute State aid, will not allow the company to return to viability, are contrary to the common interest to the extent that they do not offer guarantees preventing undue distortion of competition and they do not appear to be limited to the minimum. Lastly, they definitely constitute a violation of the one-off aid principle (one time, last time), since the company has already received State aid in the past, in 1994 and 1998, and a period of 10 years has not elapsed since the end of the last restructuring programme.

With regard to the setting-up of the new ‘Olympic Airlines’, the Commission considers that what is involved is a legal arrangement under national law apparently aimed at getting round the obligation to recover the aid covered by the Decision of 11 December 2002. The Commission considers that, given the continuity between the old and new Olympic, the recovery order contained in the decision of 11 December 2002 obliges the Greek authorities to require recovery not only from the old Olympic Airways (which now has no assets) but also, where necessary, from the new Olympic Airways (which continues to carry out the same activity with the same assets).

The Commission has already referred to this continuity in the context of the litigation with Greece for failing to implement the Decision of 11 December 2002 (Case C-415/03). It considers that it is in the context of this litigation that the question can best be addressed. Alternatively, the setting-up of the new entity could be regarded as constituting in itself new aid to ‘Olympic Airways’ (and therefore liable to be subject in the future to another recovery order).

In addition, the Commission has already explained that it will take account of the cumulative effect resulting from the failure to recover aid pursuant to the Decision of 11 December 2002 when examining the compatibility of the new measures.

To this should be added a privatisation process which also seems liable to comprise State aid for the purchaser.

IV.   APPROPRIATE MEASURES

The Greek Government has recognised that Law 96/1975 enabled Olympic Airways to benefit from an advantageous legislative framework compared with other companies. This Law represents existing aid since it was granted before Greece's accession to the European Communities (1 January 1981). The Commission is therefore entitled to recommend to the Greek Government the adoption of appropriate measures by repealing Articles 3(3), 4(2), 4(3), 4(4) and 6(2) of Law 96/1975 no later than 31 December 2004.

In accordance with Article 14 of Council Regulation (EC) No 659/1999 (4), any unlawful aid could be recovered from its beneficiary.

TEXT OF LETTER

‘Διά της παρούσης, η Επιτροπή επιθυμεί να πληροφορήσει την Ελλάδα ότι, μετά από εξέταση των πληροφοριών τις οποίες παρείχαν οι αρχές σας σχετικά με την επίμαχη ενίσχυση, αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ.

1.   Διαδικασία

2.   Λεπτομερής περιγραφή της κατάστασης

2.1.   Η ενίσχυση που χορηγήθηκε στην Ολυμπιακή Αεροπορία — απόφαση της 11.12.2002

2.2.   Τα οικονομικά και η διαχείριση της Ολυμπιακής Αεροπορίας μέχρι το Δεκέμβριο 2002

2.2.1.   Ανάλυση του λογαριασμού αποτελεσμάτων χρήσης της Ολυμπιακής Αεροπορίας

2.2.2.   Ανάλυση του ισολογισμού της Ολυμπιακής Αεροπορίας

2.3.   Νέα μέτρα αναδιάρθρωσης

2.3.1.   Οι προσπάθειες ιδιωτικοποίησης

2.3.2.   Διαταγή παροχής πληροφοριών

2.3.3.   Ο νόμος της 9ης Σεπτεμβρίου 2003

2.3.4.   Σύνθεση του ομίλου της Ολυμπιακής Αεροπορίας

2.3.5.   Λόγοι για τους οποίους η Ελλάδα επιθυμεί να αποφύγει την άμεση εκκαθάριση της Ολυμπιακής Αεροπορίας

2.3.6.   Δημιουργία της νέας εταιρείας Ολυμπιακές Αερογραμμές

2.3.6.1.   Η διάρθρωση της εταιρείας

Ισολογισμός ανοίγματος των Ολυμπιακών Αερογραμμών 31.12.02

2.3.6.2.   Ο ειδικός λογαριασμός

2.3.6.3.   Η διαδικασία ιδιωτικοποίησης

2.3.6.4.   Η καταγγελία

2.3.6.5.   Το Σπατόσημο

3.   Εκτίμηση της ενίσχυσης

3.1.   Αξιολόγηση της παρούσας ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ

3.1.1.   Πλεονεκτήματα

3.1.1.1.   Τα πλεονεκτήματα που παρέχονται στην Ολυμπιακή Αεροπορία

3.1.1.2.   Το εικαζόμενο πλεονέκτημα για τον αγοραστή των Ολυμπιακών Αερογραμμών

3.1.2.   Ειδικός χαρακτήρας

3.1.3.   Κρατικοί πόροι

3.1.4.   Επηρεασμός των ενδοκοινοτικών συναλλαγών και του ανταγωνισμού

3.1.5.   Συμπέρασμα

3.2.   Νομική βάση της εκτίμησης

3.3.   Αξιολόγηση του συμβιβάσιμου χαρακτήρα της ενίσχυσης σύμφωνα με την εν λόγω νομική βάση

3.4.   Συμπέρασμα

4.   Κατάλληλα μέτρα

4.1.   Διαδικασία

4.2.   Περιγραφή του μέτρου

4.3.   Αξιολόγηση του μέτρου βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ

4.4.   Υφιστάμενη ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 88 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ

4.5.   Συμβατότητα του μέτρου

4.6.   Σύσταση λήψης κατάλληλων μέτρων

----

(1)  Pursuant to Article 87(1) of the Treaty.

(2)  The Commission referred this matter to the Court on 3 October 2003 on account of the failure of the Greek State to apply the Decision of 11 December 2002 (Case C–15/03).

(3)  Amendment of Law 2668/1998, harmonisation with Directive 2002/93/EC, regulation of matters pertaining to the Greek Post Office (ELTA) and other provisions — published in Government Gazette A 229/26 September 2003.

(4)  Council Regulation (EC) No 659/1999 of 22 March 1999 laying down detailed rules for the application of Article 93 of the EC Treaty (OJ L 83, 27.3.1999, p. 1).

(5)ΕΕ L 132 της 28.5.2003, σ. 1.

(6)  Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

(7)ΕΕ L 132 της 28.5.2003, σ. 1.

(8)  Εδώ αποτελείται αποκλειστικά από το πάγιο ενεργητικό, δεδομένου ότι οι ανάγκες σε κεφάλαια κίνησης είναι αρνητικές (βλέπε ανάλυση του ισολογισμού).

(9)  Ανωτέρω αναφερθείσα απόφαση, σελίδα 22, παράγραφος 116.

(10)  Διυπουργική απόφαση της 18ης Απριλίου 2002 αριθ. 185.

(11)  Τροποποίηση του νόμου 2668/1998: Εναρμόνιση με την οδηγία 2002/93/ΕΚ, ρύθμιση θεμάτων που αφορούν τα Ελληνικά Ταχυδρομεία (ΕΛΤΑ) και λοιπές διατάξεις. Δημοσίευση στο ΦΕΚ A' 229/26.9.2003.

(12)ΕΕ L 240 της 24.8.1992, σ. 1.

(13)  Το άρθρο αυτό αναφέρει ότι σε περίπτωση που το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας γίνει κατώτερο από το μισό του μετοχικού κεφαλαίου, το Διοικητικό Συμβούλιο υποχρεούται να συγκαλέσει τη Γενική Συνέλευση των μετόχων που θα αποφασίσει τη λύση της εταιρείας ή την λήψη άλλων μέτρων για την αποκατάσταση της χρηματοοικονομικής θέσης της εταιρείας.

(14)  Η αξία των αεροσκαφών καθορίστηκε με βάση την ισοτιμία ευρώ/δολάριο της 1ης Οκτωβρίου 2003, 1 ευρώ = 1,1671 δολάρια.

(15)  Οδηγία 98/50 του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 1998, για την τροποποίηση της οδηγίας 77/187/ΕΟΚ περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τη διατήρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβιβάσεων επιχειρήσεων, εγκαταστάσεων ή τμημάτων εγκαταστάσεων, ΕΕ L 201 της 17.7.1998, σ. 88 και επόμενες.

(16)  1993, τμήματα 402 και 403.

(17)  ‘Εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 61 της συμφωνίας ΕΟΧ στις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα των αερομεταφορών’, ΕΕ C 350 της 10.12.1994, σ. 5.

(18)  Απόφαση C-387/92 της 15/03/1994, Banco Exterior de Espana, Συλλογή 1994, σ. I-877, σημείο 13).

(19)  Κανονισμοί (ΕΟΚ) 2407/92, 2408/92 και 2409/92 που δημοσιεύθηκαν στην ΕΕ L 240 της 24.8.1992.

(20)  Ανωτέρω αναφερθείσα απόφαση, σελίδα 31, παράγραφοι 168 και 169.

(21)  Απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Μαΐου 1997, Textilwerke Deggendorf GmbH (TWD) κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. (C-355/95 P, Συλλογή. σ. I-2549).

(22)  Απόφαση της 8ης Μαΐου 2003, Ιταλική Δημοκρατία και SIM 2 Multimedia SpA κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (C-328/99 και C-399/00, δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στη Συλλογή Νομολογίας).

(23)  Αποφάσεις C-328/99 και C-399/00 της 8ης Μαΐου 2003, Ιταλική Δημοκρατία και SIM 2 Multimedia κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, I-4035.

(24)ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2.

(25)  Ανωτέρω αποφάσεις C-328/99 και C-399/00.

(26)  Κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης προβληματικών επιχειρήσεων, ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2, παράγραφος 7.

(27)ΕΕ C 98 της 23.4.2002, σ. 8.

(28)ΕΕ C 98 της 23.4.2002, σ. 8.

(29)  Έτσι, στο άρθρο 3 παράγραφος 4 του νόμου ορίζει ότι όλες οι συμβατικές υποχρεώσεις που συνομολογούνται από την Ολυμπιακή Αεροπορία για τη μεταβίβαση οιουδήποτε στοιχείου του ενεργητικού, ακινήτων ή λοιπών περιουσιακών στοιχείων, και ιδίως αεροσκαφών, κινητήρων, ελικοπτέρων, κ.λπ., καθώς και κάθε άλλη δικαιοπραξία απαλλάσσονται από κάθε συμβολαιογραφικό τέλος ή δικαίωμα μεταγραφής. Το άρθρο 4 παράγραφος 2 του νόμου προβλέπει ότι με πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου δύναται να αποφασίζεται, κατά παρέκκλιση από την κείμενη ελληνική νομοθεσία, η μεταβίβαση των μετοχών της Ολυμπιακής Αεροπορίας στην Ελληνική Τράπεζα Βιομηχανικής Ανάπτυξης (ΕΤΒΑ). Το άρθρο 4 παράγραφος 3 του νόμου προβλέπει ότι, σε κάθε περίπτωση, η Ολυμπιακή Αεροπορία τελεί υπό τον έλεγχο και την εποπτεία του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. Το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω διάταξης είναι εξαιρετικά ευρύ και καλύπτει κάθε δραστηριότητα ή διαχειριστική πτυχή της Ολυμπιακής Αεροπορίας. Όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 4 του νόμου, απαλλάσσονται παντός φόρου, τέλους ή δικαιώματος όλες οι δικαιοπραξίες για τη μεταβίβαση οποιωνδήποτε στοιχείων του ενεργητικού ή κάθε άλλου περιουσιακού στοιχείου που ανήκει στην Ολυμπιακή Αεροπορία σε οποιονδήποτε φορέα ιδιωτικού ή δημόσιου δικαίου. Το άρθρο 6 παράγραφος 2 του νόμου ορίζει ότι ‘η στο προσωπικό της Ολυμπιακής Αεροπορίας το εργαζόμενο στα αεροδρόμια καταβολή εις χρήμα του αντιτίμου της παρεχόμενης τροφής (συσσιτίου) δεν αποτελεί μέρος των αποδοχών αυτού, ούτε υπόκειται εις κρατήσεις υπέρ ΙΚΑ και λοιπών ασφαλιστικών οργανισμών’.

(30)  Κανονισμοί (ΕΟΚ) 2407/92, 2408/92 και 2409/92 που δημοσιεύθηκαν στην ΕΕ L 240 της 24.8.1992.

----